Zoroastrianismo, Judaismo, Kristiyanismo, Islam, Hinduismo (AP 8, Term 1, Week 7) | NoypiTV — Transcript

Full transcript

1. 0:00Magandang araw. Sa video na ito,
2. 0:03tatalakayin natin ang zoroastrianismo at
3. 0:06mga sinaunang relihiyon kabilang ang
4. 0:08Judaismo, Kristiyanismo, Islam at
5. 0:11Hinduismo.
6. 0:13Aalamin natin ang kanilang pinagmulan,
7. 0:15mga aral, banal na aklat, implikasyon sa
8. 0:18lipunan at mga bansang patuloy na
9. 0:21nagsasagawa ng mga relihiyong ito.
10. 0:24Ngunit bago yan, alamin muna natin ang
11. 0:26kahulugan ng relihiyon.
12. 0:28Ang salitang relihiyon ay maaaring
13. 0:31maugnay sa dalawang salitang Latin.
14. 0:34Religyo at religare.
15. 0:36Ang religyo ay tumutukoy sa paggalang,
16. 0:39pagbibigay pansin at pagsunod sa mga
17. 0:42tungkulin sa Diyos, espiritu o banal na
18. 0:45bagay. Samantala, ang religare ay
19. 0:48nangangahulugang magbuklod, mag-ugnay o
20. 0:52magbalik. Sa madaling salita, ang
21. 0:55relihiyon ay hindi lamang tungkol sa
22. 0:57pagsamba.
23. 0:58Ito rin ay tumutukoy sa ugnayan ng tao
24. 1:01sa Diyos, sa kapwa, sa kalikasan at sa
25. 1:04mga espiritwal na paniniwala na
26. 1:06nagbibigay gabay sa kaniyang buhay.
27. 1:09Mahalaga ring malaman na may iba't ibang
28. 1:11uri ng paniniwala sa relihiyon. Ang
29. 1:14monoteismo ay paniniwala sa iisang
30. 1:17Diyos. Samantalang ang polyteismo ay
31. 1:20paniniwala sa maraming Diyos.
32. 1:23Ngayon naman ay dumako na tayo sa ating
33. 1:24aralin. Simulan natin sa
34. 1:26Zoroastrianismo.
35. 1:29Ang Zoroastrianismo ay isang sinaunang
36. 1:31relihiyon na nagmula sa Iran bago pa
37. 1:34dumating ang Islam. Itinuturing ito
38. 1:37bilang isa sa pinakamatatandang
39. 1:39monoteistikong relihiyon sa mundo.
40. 1:42Dahilan ng pagkakatatag.
41. 1:45Ang Zoroastrianismo ay natatag mula sa
42. 1:48pangangaral ni Zarathustra na kilala rin
43. 1:51bilang Zoroaster.
44. 1:53Ayon sa tradisyon, nagsimula ang
45. 1:55kaniyang pangangaral matapos siyang
46. 1:57magkaroon ng banal na pangitain tungkol
47. 1:59kay Ahura Mazda ang kataas-taas ang
48. 2:01Diyos. Mula rito, itinuro ni Zarathustra
49. 2:05ang pananampalataya sa iisang Diyos at
50. 2:07ang pagpili ng tao sa kabutihan laban sa
51. 2:10kasamaan.
52. 2:11Aral at banal na aklat.
53. 2:14Isa sa pangunahing aral ng
54. 2:15Zoroastrianismo ang labanan sa pagitan
55. 2:18ng mabuti at masama. Kinakatawan ni
56. 2:21Ahura Mazda ang kabutihan at liwanag.
57. 2:23Samantalang si Angra Minu na kilala rin
58. 2:26bilang Ahriman ay kumakatawan sa
59. 2:28kasamaan at kadiliman.
60. 2:31Mahalaga sa relihiyong ito ang paggawa
61. 2:33ng mabuti, [musika] pagiging tapat,
62. 2:35pagtataguyod ng katarungan at pagpili sa
63. 2:38katotohanan.
64. 2:40Ang mga tagasunod nito ay hinihikayat na
65. 2:43isabuhay ang mabuting kaisipan, mabuting
66. 2:46pananalita at mabuting gawa. Implikasyon
67. 2:49ng pagkakaroon ng relihiyon sa lipunan.
68. 2:53Malaki ang naging impluwensya ng
69. 2:55zoroastrianismo sa mga kultura at
70. 2:58relihiyon sa kanluran.
71. 3:00Nakaimpluwensya ito sa mga kaisipang
72. 3:02panrelhiyon tungkol sa mabuti at masama,
73. 3:06liwanag at dilim at pananagutan ng tao
74. 3:09sa kaniyang mga ginagawa.
75. 3:11Nakatulong din ito sa pagpapalaganap ng
76. 3:13mga pagpapahalagang tulad ng katapatan,
77. 3:16katarungan, kabutihan at responsableng
78. 3:19pamumuhay.
79. 3:21Mga bansang nagsasagawa ng ganitong
80. 3:23relihiyon.
81. 3:25Sa kasalukuyan, may maliliit na
82. 3:27komunidad pa rin ng mga Zoroastrian sa
83. 3:29Iran, India at iba pang bahagi ng mundo.
84. 3:34Ngayong nalaman mo na ang tungkol sa
85. 3:36Zoroastrianismo, talakayin naman natin
86. 3:38ang Judaismo.
87. 3:41Ang judaismo ay isang sinaunang
88. 3:43relihiyon, kultura at filosofiya na
89. 3:46nagmula sa kasaysayan at tradisyon ng
90. 3:49mga Israelita na mas kilala bilang mga
91. 3:51Hudyo. Itinuturing din ang judaismo
92. 3:54bilang isa sa pinakamatatandang
93. 3:56monoteistikong relihiyon sa mundo.
94. 4:00Dahilan ng pagkakatatag.
95. 4:03Ang judaismo ay nagsimula mula sa
96. 4:05kasunduan ng Diyos sa mga Israelita at
97. 4:08kay Abraham. Mula sa kasunduang ito,
98. 4:11nahubog ang pananampalataya, tradisyon
99. 4:14at pagkakakilanlan ng mga Hudyo bilang
100. 4:17isang bayan na sumusunod sa kalooban at
101. 4:20kautusan ng Diyos.
102. 4:22Aral at banal na aklat.
103. 4:25Ang pangunahing banal na kasulatan ng
104. 4:27judaismo ay ang tanak. Kabilang dito ang
105. 4:31tor o pentatchuk, ang neviim or mga
106. 4:34propeta at ang ketuvim or mga kasulatan.
107. 4:38Bukod sa tanak, mahalaga rin sa hudaismo
108. 4:41ang mga rabinic na kasulatan at
109. 4:43tradition na nagpapaliwanag sa mga
110. 4:46katuruan ng kanilang banal na aklat.
111. 4:49Ang mga pangunahing aral ng hudaismo ay
112. 4:51pananampalataya sa iisang Diyos,
113. 4:54pagsunod sa mga kautusan, katarungan,
114. 4:57pagmamahal sa kapwa at pamumuhay ayon sa
115. 5:00batas moral na itinakda ng Diyos.
116. 5:02[musika]
117. 5:03Implikasyon ng pagkakaroon ng relihiyon
118. 5:06sa lipunan.
119. 5:08Ang judaismo ay nagbigay ng malaking
120. 5:10ambag sa larangan ng relihiyon, kultura,
121. 5:14filosofiya at lipunan.
122. 5:16Pinatibay nito ang kahalagahan ng
123. 5:18moralidad, pananagutan, pagsunod sa
124. 5:21batas at pagkakaisa ng komunidad.
125. 5:25Mayroon din itong mahalagang kultural na
126. 5:27aspeto.
127. 5:28Kabilang dito ang mga ritwal at
128. 5:30tradisyon tulad ng Barm mitva,
129. 5:33Batmitzva, Passover at Hanuka na patuloy
130. 5:36na nagpapalakas sa identidad ng mga
131. 5:38Hudyo.
132. 5:40Mga bansang nagsasagawa ng ganitong
133. 5:42relihiyon.
134. 5:44Ang judaismo ay isinasagawa ng mga
135. 5:46komunidad ng Hudyo sa iba't ibang bahagi
136. 5:48ng mundo. Ilan sa mga bansang may
137. 5:51malaking populasyong Hudyo ay ang
138. 5:53Israel, United States at iba pang bansa
139. 5:56sa Europa at iba pang rehiyon.
140. 6:00Dumako naman tayo sa kristiyanismo.
141. 6:03Ang ikatlong relihiyon ay ang
142. 6:05kristiyanismo. Isang monoteistikong
143. 6:08relihiyon na nakabatay sa
144. 6:09pananampalataya kay Hesukristo bilang
145. 6:11Mesias o tagapagligtas.
146. 6:14Dahilan ng pagkakatatag.
147. 6:17Ang kristiyanismo ay nabuo mula sa
148. 6:20pananampalataya sa buhay, aral at
149. 6:23pagkakakilanlanlanlan kay Hesukristo
150. 6:24bilang anak ng Diyos at tagapagligtas.
151. 6:27Ito ay nakaugat sa mga pangyayari sa
152. 6:29buhay ni Hesus kabilang ang kaniyang
153. 6:32pangangaral, pagpapakasakit, kamatayan
154. 6:35at muling pagkabuhay.
155. 6:37Aral at banal na aklat.
156. 6:40Ang pangunahing banal na aklat ng
157. 6:42Kristiyan ay ang bibliya, particular ang
158. 6:46bagong tipan, kung saan matatagpuan ang
159. 6:48mga ebanghelyo tungkol sa buhay at aral
160. 6:51ni Hesus.
161. 6:52Kabilang sa mga pangunahing doktrina ng
162. 6:55Kristiyanismo, ang paniniwala sa iisang
163. 6:57Diyos, ang Trinidad, ang kapanganakan ni
164. 7:00Hesus mula kay Birheng Maria, ang
165. 7:02kaniyang kamatayan at muling pagkabuhay
166. 7:05at ang pangako ng kaligtasan sa
167. 7:07pamamagitan ng pananampalataya at biyaya
168. 7:10ng Diyos.
169. 7:12Mahalaga rin sa kristiyanismo ang
170. 7:14pag-ibig sa Diyos at kapwa,
171. 7:16pagpapatawad, pagtanggap sa biyaya at
172. 7:19pagsunod sa mga aral ni Hesus.
173. 7:22Implikasyon ng pagkakaroon ng relihiyon
174. 7:24sa lipunan.
175. 7:26Sa kasaysayan, malaki ang naging bahagi
176. 7:29ng kristiyanismo sa kultura, lipunan at
177. 7:32kasaysayan ng kanlurang mundo.
178. 7:35Nakaimpluwensya ito sa mga institusyon,
179. 7:38sining, education, etika at pamumuhay ng
180. 7:42maraming tao. Dahil sa mga aral nito
181. 7:45tungkol sa pagmamahal, pagpapatawad at
182. 7:48paglilingkod, naging mahalagang gabay
183. 7:51ito sa asal at pagpapahalaga ng maraming
184. 7:53lipunan.
185. 7:56Mga bansang nagsasagawa ng ganitong
186. 7:58relihiyon.
187. 7:59Ang kristiyanismo ay laganap sa maraming
188. 8:02bahagi ng mundo kabilang sa mga bansang
189. 8:05may malaking populasyong kristiyano ang
190. 8:07Pilipinas, United States, Brazil,
191. 8:10Mexico, Italy at marami pang iba.
192. 8:14Talakayin naman natin ang Islam.
193. 8:17Ang relihiyong Islam ay isang
194. 8:19monoteistikong relihiyon na nagmula sa
195. 8:22Arabia noong ikapitong siglo CE.
196. 8:26Dahilan ng pagkakatatag.
197. 8:30Ang Islam ay itinatag ni Propeta
198. 8:31Muhammad matapos niyang matanggap ang
199. 8:34mensahe mula sa anghel na si Jibril. Sa
200. 8:37Islam, si Propeta Muhammad ay
201. 8:39itinuturing na huling propeta at huling
202. 8:42sugo ng Diyos. Aral at banal na aklat.
203. 8:46Ang pangunahing banal na aklat ng Islam
204. 8:49ay ang Quran. Mahalaga rin ang hadith na
205. 8:52naglalaman ng mga salaysay tungkol sa
206. 8:54mga sinabi, ginawa at itinuro ni propeta
207. 8:57Muhammad.
208. 8:59Ang mga pangunahing paniniwala ng Islam
209. 9:02ay nakabatay sa pananampalataya sa
210. 9:04iisang Diyos na tinatawag na Allah at sa
211. 9:07pagsunod sa mensahe ni Propeta Muhammad.
212. 9:10Mahalaga rin sa Islam ang five pillars
213. 9:13or limang haligi ng Islam na tumutukoy
214. 9:15sa limang pangunahing tungkulin ng mga
215. 9:18Muslim.
216. 9:19Kabilang dito ang shada o pagpapahayag
217. 9:22ng pananampalataya.
218. 9:24Salat o pagdarasal ng limang beses sa
219. 9:26isang araw. Zakat o pagbibigay ng limos
220. 9:32o pag-aayuno sa buwan ng Ramadan at
221. 9:35Hajlalakbay
222. 9:37sa Mekah.
223. 9:39Implikasyon ng pagkakaroon ng relihiyon
224. 9:42sa lipunan.
225. 9:44Ang Islam ay nagbibigay ng gabay hindi
226. 9:47lamang sa pananampalataya kundi pati na
227. 9:49rin sa pamumuhay.
228. 9:51Mayroon itong mga batas moral at legal
229. 9:53na batayan na tinatawag na Sharia. Ang
230. 9:57sharia ay nagbibigay ng alituntunin sa
231. 9:59pamumuhay, pananamit, pakikitungo sa
232. 10:02kapwa at iba pang bahagi ng buhay ng mga
233. 10:05Muslim. Malaki rin ang naging
234. 10:08impluwensya ng Islam sa kultura,
235. 10:10pulitika, lipunan, ekonomiya, sining,
236. 10:13agam at kasaysayan ng mga bansang may
237. 10:16population Muslim.
238. 10:19Mga bansang nagsasagawa ng ganitong
239. 10:21relihiyon.
240. 10:23Ang Islam ay isa sa pinakamalalaking
241. 10:25relihiyon sa mundo. Kabilang sa mga
242. 10:28bansang may malaking populasyong Muslim
243. 10:30ang Saudi Arabia, Indonesia, Pakistan,
244. 10:33Iran, Malaysia at marami pang iba.
245. 10:38Ang huli sa mga relihiyong ating
246. 10:39tatalakayin ay ang Hinduismo, isang
247. 10:42sinaunang relihiyon at kultura na may
248. 10:45malalim na pinagmulan sa India.
249. 10:48Dahilan ng pagkakatatag.
250. 10:51Ang hinduismo ay umusbong sa India mula
251. 10:54sa sinaunang paniniwala, kultura at
252. 10:57tradisyon. Hindi tulad ng ibang
253. 10:59relihiyon, wala itong tiyak na nagtatag.
254. 11:03Sa halip, unti-unti itong nahubog mula
255. 11:06sa iba't ibang pananampalataya,
256. 11:08kaugalian at espiritwal na kaisipan ng
257. 11:10sinaunang India.
258. 11:13Aral at banal na aklat.
259. 11:16Ang hinduismo ay may malawak na hanay ng
260. 11:18mga doktrina at paniniwala.
261. 11:21Kabilang dito ang konsepto ng karma,
262. 11:24reincarnation at moksya.
263. 11:27Ang karma ay tumutukoy sa batas ng sanhi
264. 11:30at bunga kung saan ang bawat kilos ng
265. 11:32tao ay may epekto sa kaniyang
266. 11:34kasalukuyan at susunod na buhay. Ang
267. 11:38reinkarnasyon ay paniniwala na ang
268. 11:40kaluluwa ay muling isinisilang sa bagong
269. 11:42katawan matapos ang kamatayan.
270. 11:45Samantala, ang moksya ay ang espiritwal
271. 11:48na paglaya ng kaluluwa mula sa
272. 11:50paulit-ulit na siklo ng kapanganakan,
273. 11:53kamatayan at muling pagsilang.
274. 11:56Marami ring banal na teksto ang
275. 11:58hinduismo kabilang ang Vedas, upanishas,
276. 12:01Bagavadgita, Ramayana at Mahabharata.
277. 12:06Kilyala rin sa Hinduismo ang pagsamba sa
278. 12:09maraming Diyos at Diyosa. Tulad nina
279. 12:11Brahma, Vishnu, Shiva, Lakmi, Saraswati
280. 12:16at Ganesha.
281. 12:18Dahil dito, makikita sa Hinduismo ang
282. 12:20katangian ng politeismo. Bagam't may
283. 12:23iba't ibang pananaw din sa Hinduismo
284. 12:25tungkol sa Diyos at sa banal.
285. 12:28Implikasyon ng pagkakaroon ng relihiyon
286. 12:31sa lipunan.
287. 12:33Malaki ang impluwensya ng hinduismo sa
288. 12:35kultura at pamumuhay ng mga tao lalo na
289. 12:38sa India. Nakikita ito sa kanilang mga
290. 12:41seremonya, ritwal, kapistahan, sagradong
291. 12:45gawain at pangaraw-araw na
292. 12:47pagpapahalaga.
293. 12:49Dahil sa mga aral nito tungkol sa karma,
294. 12:52reinkarnasyon at moksya, nahubog nito
295. 12:55ang pananaw ng mga tagasunod tungkol sa
296. 12:58pananagutan, moralidad at layunin ng
297. 13:01buhay.
298. 13:03Mga bansang nagsasagawa ng ganitong
299. 13:05relihiyon.
300. 13:07Ang hinduismo ay pangunahing isinasagawa
301. 13:09sa India. Ngunit mayroon ding mga Hindu
302. 13:12sa Nepal, Bangladesh, Indonesia lalo na
303. 13:15sa Bali at iba pang bahagi ng mundo na
304. 13:18may populasyong Hindu.
305. 13:20Sa kabuuan makikita natin na ang
306. 13:23Zoroastrianismo,
307. 13:24Judaismo, Kristiyanismo, Islam at
308. 13:27Hinduismo ay may kani-kanyang
309. 13:29pinagmulan, aral, banal na aklat at
310. 13:33impluwensya sa lipunan.
311. 13:35Bagam't magkakaiba ang kanilang
312. 13:37paniniwala at tradisyon, pare-pareho
313. 13:40silang nagbigay ng gabay sa pamumuhay ng
314. 13:42tao. Tinulungan ng mga relihiyong ito
315. 13:45ang mga komunidad na bumuo ng mga batas
316. 13:48moral, kultura, ritwal at
317. 13:51pagpapahalagang patuloy na nakaaapekto
318. 13:53sa mundo hanggang ngayon. Ang pag-aaral
319. 13:57sa mga sinaunang relihiyon ay hindi
320. 13:59lamang pag-alam sa kasaysayan.
321. 14:01Ito rin ay paraan upang mas maunawaan
322. 14:04natin ang pagkakaiba-iba ng paniniwala,
323. 14:07kultura [musika] at pagkakakilanlan ng
324. 14:09mga tao sa iba't ibang bahagi ng
325. 14:11daigdig. Kaya sa susunod na pagtingin
326. 14:14natin sa relihiyon, mahalagang tandaan
327. 14:17na ito ay hindi lamang sistema ng
328. 14:19paniniwala. Ito ay bahagi ng kasaysayan,
329. 14:22kultura at buhay ng isang sangkatauhan.
330. 14:26At diyan nagtatapos ang ating aralin
331. 14:28tungkol sa zoroastrianismo at mga
332. 14:30sinaunang relihiyon kabilang ang
333. 14:33judaismo, kristiyanismo, Islam at
334. 14:36hinduismo.
335. 14:38Kung nakatulong sayo ang video na ito,
336. 14:40huwag kalimutang i-like, mag-subscribe
337. 14:43at i-click ang notification bell para
338. 14:45lagi kang updated sa mga susunod nating
339. 14:47aralin. Hanggang sa muli. Maraming
340. 14:50salamat sa inyong panonood.