YouTube2Text

چرا شاه از ایران رفت؟ | صورتجلسات فوق سری آمریکا — Transcript

by PARSI | رسانه پارسی · 8,318 words · 1,206 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:04[موسیقی]
  2. 0:13در شب کریسمس سال ۱۹۷۸
  3. 0:17جیمی کارتر در تهران حضور پیدا میکنه و
  4. 0:21کریسمس رو در تهران جشن می‌گیره. کارتر
  5. 0:24توی سخنرانیش در شب کریسمس از ایران به
  6. 0:27عنوان جزیره ثبات یاد می‌کنه. کشوری که در
  7. 0:31خلیج فارس امنیت رو تأمین می‌کنه، دیواری
  8. 0:34تشکیل داره در مقابل شوروی و از نفوذ
  9. 0:36شوروی جلوگیری می‌کنه و امنیت رو توی
  10. 0:39خاورمیانه تأمین می‌کنه. [تشویق]
  11. 0:45کمتر از ۱۳ ماه پس از این سخنرانی کارتر
  12. 0:48در تهران محمدرضا شاه پهلوی ایران رو ترک
  13. 0:51می‌کنه. چه اتفاقی میفته در دکترین
  14. 0:54قدرت‌های جهانی که کمتر از ۱۳ ماه پیش از
  15. 0:59اینکه کارتر تمام قد پشت سر محمدرضا شاه
  16. 1:02پهلوی ایستاده در کنفرانس گوااردولوب
  17. 1:04تصمیم بر این میشه که حمایت از شاه
  18. 1:07برداشته بشه و از اپوزیسیون شاه دفاع بشه
  19. 1:14درود من بنیامین سوری هستم و صدا و تصویر
  20. 1:17ما رو از رسانه پارسی دارید عرض ادب عباس
  21. 1:21جان
  22. 1:21عرض سلام و درود خیلی خوشحالم که تو یه
  23. 1:24برنامه دیگه در خدمتتون هستم توی این
  24. 1:26اپیزود قراره همون طور که توی مقدمه گفتم
  25. 1:29این موضوع رو بررسی کنیم که چه اتفاقی
  26. 1:33افتاد که توی این زمان کم خب زمانی که
  27. 1:37کارتر به تهران میاد و شب سالنا رو توی
  28. 1:39ایران جشن می‌گیره توی تهران و ۳۱ دسامبر
  29. 1:43۱۹۷ اون سخنرانی رو می‌کنه و کمتر از ۴۵
  30. 1:47روز پیش از اینکه کارتر توی تهران حضور
  31. 1:50پیدا کنه و کریسمس رو توی تهران جشن
  32. 1:52بگیره. شاه به واشنگتن دعوت میشه و اون
  33. 1:56استقبالی که ازش میشه و تمام فیلماش
  34. 1:58موجوده اتفاق میفته. کمتر از ۱۳ ماه بعد
  35. 2:02تمام این حمایت‌ها از پشت شاه برداشته
  36. 2:04میشه و حمایت‌ها به سمت انقلابیون میره.
  37. 2:08یه نکته‌ای هست که توی این برنامه در
  38. 2:11موردش بنیامین صحبت می‌کنیم.
  39. 2:16دقیقاً برمی‌گرده به چرخشی که زمزمه‌هاش
  40. 2:19رو محمدرضا شاه متوجه شده بود
  41. 2:24و از گفتگوش با افراد مختلف پیام‌های
  42. 2:27بین‌المللی که ارسال می‌کرد کاملاً مشخص
  43. 2:30بود. حتی در زمانی که کارتر در تهران بود
  44. 2:35یعنی ۱۳ ماه قبلش محمدرضا شاه متوجه این
  45. 2:39تحولات شده بود چون نوک پیکان تمام
  46. 2:43مطبوعات بزرگ کره زمین به سمت محمدرضا شاه
  47. 2:47بود و
  48. 2:50خب طبیعتاً این آدم ذکاوت
  49. 2:55نه به حد لازم بلکه به حد قایی رو داشت که
  50. 2:59متوجه بشه که غربی‌ها آنگونه که شایسته
  51. 3:03است باهاش برخورد نمیکنه.
  52. 3:05خب می‌دونید توی اون بازه زمانی همین طور
  53. 3:08که جلوتر هم قراره بهش بپردازیم تمام
  54. 3:11حمایت‌ها
  55. 3:13به سمت شاه بود. یعنی اون حرفشنویی که شاه
  56. 3:16تونسته بود حتی توی صدام ایجاد کنه از
  57. 3:18خودش و تمام اون اتفاقاتی که ما توی
  58. 3:22اپیزودهای پیش از این بررسیشون کردیم چه
  59. 3:25اتفاقی میفته که قدرت‌های جهانی که در
  60. 3:29واقع حالا جلوتر هم می‌پردازیم اکثر
  61. 3:32رهبران کشورهای بزرگ توی اون زمان گرایشات
  62. 3:36چپی داشتن؟ سؤالی که توی این برنامه
  63. 3:39می‌خوایم بپرسیم اینه که چه اتفاقی میفته
  64. 3:41که به جای تصمیم بر این میشه که به جای
  65. 3:44اینکه از محمدرضا شاه پهلوی حمایت بشه در
  66. 3:47واقع شاه رها بشه و از ایران حمایت بشه به
  67. 3:50هر شکلی
  68. 3:51مسئله اینه که بنیامین اصلاً ایران مطرح
  69. 3:55نبود خب نمیتونم بگم که اونها محمدرضا شاه
  70. 3:58رو رها کردن و از ایران حمایت کردن نه
  71. 4:01اصلاً در واقعیت غرب
  72. 4:05اهم از انگلستان فرانسه آلمان و امریکا
  73. 4:10ایران رو رها کردند در عوض بسنده کردن به
  74. 4:14فقط دیوار مقابل شوروی
  75. 4:17به جزئیاتش رو خب طبیعتاً امروز باز
  76. 4:20می‌کنیم و در موردش صحبت می‌کنیم نه اگر
  77. 4:23ایران رو میخواستن حفظ کنن باید محمدرضا
  78. 4:25شاه رو حفظ میکردن این خیلی هویداست حتی
  79. 4:30وقتی تاریخ رو تمام رخدادهای پسش رو بررسی
  80. 4:34می‌کنیم اما نکته‌ای که وجود داره
  81. 4:36دوست دارم روش دست بذارم یه شخص قابل
  82. 4:39توجهیه
  83. 4:40به نام برنارد لوئیس
  84. 4:42بله
  85. 4:43انسان متفکری اسلامشناس در اون زمان یعنی
  86. 4:48دهه ۷۰ میلادی استاد دانشگاه پرینستونه
  87. 4:53یه کتاب خاطراتی داره این آقای لوئیس که
  88. 4:57۲۰۱۲ هم نشر پیدا کرد ۲۰۱۸ هم به گمانم
  89. 5:01فوت کرد برنارد لوئیس میگه که سه بار اومد
  90. 5:05اومده ایران این شخص میگه آخرین باری که
  91. 5:07اومدم وقتی هنوز نرسیده بودم به محمدرضا
  92. 5:12شاه یعنی همین که درو باز کردم وارد اتاق
  93. 5:14شدم بدون سلام و احوال پرسی به قول ما
  94. 5:18ایرانی‌ها و خب طبیعتاً آداب معاشتی که
  95. 5:21همه جای دنیا هم مرسوم هست محمدرضا شاه
  96. 5:23سریع ازم پرسید که شما غربیا چرا این کار
  97. 5:25رو می‌کنید؟ چرا در تمام مطبوعات دارید
  98. 5:28علیه من می‌نویسید؟ مگر من بزرگترین متحد
  99. 5:31شما نیستم؟ اینکه من متحد شما نیستم بعدها
  100. 5:36در جمهوری اسلامی تعبیر شد به اینکه من
  101. 5:38آدم شما نیستم. نه. صحبت سر این بود که
  102. 5:41مگر من منافع شما رو در مقابل شوروی حفظ
  103. 5:43نمی‌کنم؟ چرا اینگونه برخورد می‌کنید؟
  104. 5:47برنان لوئیس یه شوخی میکنه در اون جلسه
  105. 5:49همین طوری که در کتاب خاطرات خودشم هست
  106. 5:53میگه تو امریکا ترجیح میدم مثل گروچ مارکس
  107. 5:57رفتار بکنن اون موقع تقریبا سال ۱۹۷۸ هم
  108. 6:01این آقای حالا کسی که استندآپ کمدی اجرا
  109. 6:04میکرده از دنیا میره
  110. 6:05ا
  111. 6:06داستان اینه که لوئیس میگه که هر کسی که
  112. 6:09این کروچو مارکسو دعوت می‌کنه به باشگاه
  113. 6:12خودش آقای کروچو معتقده که کار مهمی نکرده
  114. 6:15همه دوست دارن با من نشست و برخواست بکنم.
  115. 6:18برنان لوئیس داره به محمدرضا شاه میگه که
  116. 6:19غربیا فکر می‌کنن تو کار مهمی نکردی.
  117. 6:23اینکه تو با غرب رابطه خوبی داری طبیعتاً
  118. 6:26همه دوست دارن با غرب رابطه خوبی داشته
  119. 6:28باشن و واقعیتش اینه که لوئیس اونجا شوخیش
  120. 6:31اینه که میگه غرب نمی‌فهمه که چون تو اون
  121. 6:35جلسه هم می‌دونید که محمدرضا شاه به لوئیس
  122. 6:38میگه که مگر این‌ها صدام حسین رو
  123. 6:40نمی‌بینن؟ مگه کل خاورمیانه رو نمی‌بینن؟
  124. 6:44این منم که دارم سعی می‌کنم که سدی باشم
  125. 6:48در مقابل شما و این وضعیتی که کنون هم در
  126. 6:52اکنونم در فرانسهست حالا می‌بینیم که
  127. 6:54روزهای آینده به آلمان هم کشیده خواهد شد
  128. 6:58واقعاً محمدرضا شاه اون سده رو درست
  129. 7:00فهمیده بود و درست ثابت کرده بود این
  130. 7:03خاطرات برناند لوئیس خیلی قابل توجهه
  131. 7:07می‌دونی که برنادو لوئیسو انقدر محمدرضا
  132. 7:10شاه
  133. 7:12روش مثبت بود که جزو دعوت شدگان به جشن
  134. 7:14۲۵۰۰ ساله هم بود یعنی ۱۹۷۱ هم به ایران
  135. 7:17دعوت شده بود برای جشنهای ۲۵۰۰ ساله و
  136. 7:21خیلی افراد متفکر رو ارتباط شخصی باهاشون
  137. 7:25داشت محمدرضا شاه ارتباط شخصی که میگم
  138. 7:28یعنی دعوت میشدن حالا اگر دوستان حتی کارت
  139. 7:31ورود به جلسه با محمدرضا شاه هم ساوا که
  140. 7:35اون موقع صادر کرده توی کتاب برناند لوئیس
  141. 7:39هست یعنی خیلی جالبه که ساعت و اون زمانی
  142. 7:42که اومده رفته
  143. 7:44محمدرضا شاه رو دیده و اون انضباطی که
  144. 7:46حاکم
  145. 7:48آقای بنال لوئیس اونو جزء خاطراتش اون
  146. 7:50کارت رو نگه داشته اما برگردیم سر بحثمون
  147. 7:55به نظر من بنیامین بتنال لوئیس جزء معدود
  148. 7:57کسانیه یکی ایشونه و جلوتر صحبت میکنیم
  149. 8:02یکی هم برژینسکیه در کاخ سفید مشاور ارشد
  150. 8:05کارتر این دو نفر فقط موضوع رو درست
  151. 8:07فهمیدن الباقی چه برسه به
  152. 8:12نخست سوزیرها چه
  153. 8:16آلمان چه انگلستان و بقیه فرانسه اون موقع
  154. 8:21خب یک رئیس جمهور نسبتاً متوسط به سمت
  155. 8:27راست داشت که حالا در موردش صحبت میکنیم
  156. 8:29اما به نظر من لوئیس خیلی مهمه برنان
  157. 8:32لوئیس اون فهم درستش از جهان اسلام از آن
  158. 8:37کاری که می‌تونن چپ‌ها با جهان اسلام علیه
  159. 8:40غرب بکنن خیلی درست فهمیده بود. این یه
  160. 8:43نکات قابل توجهه و این رو می‌خوام بگم این
  161. 8:46ذکاوت در حد قایی محمدرضا شاه رو از این
  162. 8:50جهت جدا می‌کنم که اون موقع
  163. 8:54درست شناخته بود برنارد لوئیس رو جزو
  164. 8:58دوستان یا جزو نزدیکانی بود که ازش مشورت
  165. 9:00می‌گرفت. ببین زمانی که ایران متحد
  166. 9:04بلامنازه
  167. 9:05ایالات متحده توی خاورمیانه بوده و
  168. 9:08جنگنده‌های اف ۱۴ تامکت رو فقط ایران و
  169. 9:12امریکا داشتن حتی اسرائیل هم نداشته این
  170. 9:15جنگنده‌ها رو یعنی اصلاً به خاطر همینم
  171. 9:17دیگه ساختش متوقف میشه پس از انقلاب
  172. 9:21جمهوری اسلامی قطعاتش به دست ایران نرسه
  173. 9:24که بتونن جنگه‌ها رو به روز بکنن و به کلی
  174. 9:29خط تولید متوقف میشه و نسلا بعدی میاد که
  175. 9:32به اسرائیل و عربستان و کشورهای دیگه داده
  176. 9:34میشه توی اون بازه زمانی از متفکران داخل
  177. 9:39ایران در نظر بگیر که ما با همونا شروع
  178. 9:42کردیم یعنی از غلام حسین ساعدی گرفته تا
  179. 9:46تمام کارگردان‌هایی که کار می‌کردن خود
  180. 9:48آقای ابراهیم گلستان فیلم‌هایی که می‌ساخت
  181. 9:51جلال آل احمد علی شریعتی و تمام این یعنی
  182. 9:55یک صف خیلی بزرگی از کنشگران داخل ایران
  183. 9:58احمد شاملو
  184. 9:59احمد شاملو و خیلی تعدادشون خیلی زیاده.
  185. 10:02زمانی که وارد بعد بین‌المللی میشی
  186. 10:06به کنشگران جهانی نگاه می‌کنی. خبرنگارای
  187. 10:10خیلی در واقع توی سطح بالا خانم اوریانا
  188. 10:13فالاچی که بهشون پرداختیم و می‌رسی به
  189. 10:17شبکه‌های خبری به اصطلاح مستقل که با همین
  190. 10:20کلمه مستقل هم جلوتر کار داریم. بی‌بی‌ سی
  191. 10:24تمام فعالیت‌هاش در اون زمان ضد محمدرضا
  192. 10:27شاه بود. در واقع به برنارد لوئیس میگه که
  193. 10:29به من میگن دیکتاتور در حالی که کشور
  194. 10:31همسایه ما صدام که تفکرات مارکسیستی هم
  195. 10:35داره به مراتب اصلاً این لغات بیشتر به
  196. 10:38اون می‌خوره. چرا به این میزان دارن به من
  197. 10:41حمله می‌کنن؟ ببین در واقعیت این پرسش
  198. 10:45محمدرضا شاه از برنارد لوئیس از چند وجه
  199. 10:49قابل توجهه و اینکه می‌دونه که این سؤال
  200. 10:52رو فقطم از برنارد لوئیس نمی‌پرسه.
  201. 10:54بله. صحبتش این بوده اگر من جزیره ثباتم
  202. 10:58در منطقه‌ای که طوفان همیشه در جریانه پس
  203. 11:02چرا در مطبوعات بین‌المللیتون فقط دارید
  204. 11:05به من حمله می‌کنید؟ چون از
  205. 11:08برنا لوئیسم میپرسه دیگه میگه مثلاً
  206. 11:10روزنامه‌های امریکایی از جمله از نیویورک
  207. 11:12تایمز که هنوز هم داره فعالیت میکنه یا
  208. 11:15مثلاً تایمز لندن یا منچستر گاردین یا
  209. 11:19لوماند اینا رو با برنارد لوئیس صحبت
  210. 11:21میکنه میگه اگر من این جزیره ثبات هستم پس
  211. 11:26این رفتار مطبوعاتتون چرا اینگونه است
  212. 11:29صحبت سر اینه که ببینید خیلیا معتقدن که
  213. 11:34محمدرضا شاه داره به دولت تهای غربی میگه
  214. 11:37که مطبوعات خودتون رو کنترل بکنید. نه
  215. 11:40صحبت سر اینه که بنیامین محمدرضا شاه داره
  216. 11:43میگه که چرا مطبوعاتتون فهم درستی از
  217. 11:47خاورمیانه ندارن؟ این نکته خیلی به نظر من
  218. 11:50مهمه در واقع محمدرضا شاهد نگران فضای
  219. 11:54داخل کشور خودش نیست چون به حدی روادارانه
  220. 11:58داره با داخلی برخورد می‌کنه و معتقده
  221. 12:02این‌ها نمی‌تونن
  222. 12:05انقلابی رو رقم بزنن با وجهه بدی که شما
  223. 12:09دارید از نظر بین‌المللی از من می‌سازید
  224. 12:13این توانایی رو می‌گیرن
  225. 12:15این به نظر من در دیدگاه گاه محمدرضا شاه
  226. 12:19قابل توجهه.
  227. 12:20خب این پرسش رو از کس دیگه‌ای هم می‌پرسه
  228. 12:23به جز برنارد لوئیس چون از سفیر بریتانیا
  229. 12:25توی تهران هم این پرسش مطرح شده بوده که
  230. 12:28چرا انقدر رسانه‌ها دارن ضد شاهپ که چرا
  231. 12:31انقدر رسانه‌ها دارن ضد شاه فعالیت
  232. 12:33می‌کنن؟ ببین ۳۱ دسامبر اون سخنرانی معروف
  233. 12:39کارتر در تهرانه یعنی شب سال نو میلادی
  234. 12:44یعنی ۱۹۷۸
  235. 12:46خب
  236. 12:47کارتل که میدونی یه شعری از سعدی میخونه
  237. 12:50همون بنی آدم اعضای یکدیگرن و ستایش
  238. 12:52می‌کنه و صحبت‌های مختلف
  239. 12:55۲۳ ژانویه یعنی به حتی از رفتن کارتر کمتر
  240. 13:00از ۳ هفته گذشته خیلی کمتر محمدرضا شاه تا
  241. 13:04آنتونی پارسونزو میبینه سفیر به قولی کبیر
  242. 13:08بریتانیا در تهران رو عملاً گلایه
  243. 13:12رسانه بی بی سی فارسی رو به سفیر انگلستان
  244. 13:15میکنه که چرا انقدر علیه من نفرت پراکنی
  245. 13:19میکنه و چرا انقدر با موضع برخورد می‌کنه؟
  246. 13:23نکته اینه که محمدرضا شاه خب خیلی خیلی
  247. 13:26بهتر از سفیر بریتانیا می‌دونست که بی‌بی
  248. 13:30سی یک رسانه دولتیه اینکه مستقل می‌تونه
  249. 13:33رفتار بکنه یا نکنه آیا می‌تونه مثلاً
  250. 13:36همون گونه همانگونه مثلاً به خود دولت
  251. 13:38بریتانیا حمله بکنه
  252. 13:41پرسش محمدرضا شاه خب این رو که می‌دونیم
  253. 13:44اینها گمانه زنی نیست میدونی که در کتاب
  254. 13:46همین آقای
  255. 13:49پارسونسم ۱۹۸۳ یه کتابی می‌نویسه حالا یا
  256. 13:53غرور و سقوط یا افتخار و سقوط توی اون
  257. 13:57کتاب کاملاً یه روایت دقیقی از این دیدار
  258. 14:00ژانویه ۱۹۷۸ میده
  259. 14:03حالا کتاب میان صحبته توی سال ۱۹۸۳ منتشر
  260. 14:07میشه و عنوان انگلیسیش هم د پراید ان د
  261. 14:10فال هست
  262. 14:11خب جزء کتبیه که
  263. 14:15معمولاً تاریخ اون دوره رو که میخوان
  264. 14:17بررسی بکنن همیشه بهش می‌پردازن اما صحبت
  265. 14:20سر اینه که پارسونز میگه که من این موضوع
  266. 14:23رو انتقال میدن به دولت خودشون و حالا
  267. 14:27جلوترم صحبت می‌کنیم در زمان کالاان
  268. 14:31نخست وزیر از حزب کارگر بود این گرایش چپی
  269. 14:34داشت این موضوع میره اونجا مطرح میشه اما
  270. 14:38طبیعتاً
  271. 14:40تصمیمگیری‌هایی میشه که دقیقا تو این
  272. 14:42برنامه داریم بهش میپردازیم یه نکته‌ای هم
  273. 14:44که دوست دارم بگم یعنی همین دقیقاً
  274. 14:48ما در مورد ژانویه ۷۸ داریم صحبت میکنیم
  275. 14:50به میلادی دیگه یعنی حولشن سال ۵۶ه الان
  276. 14:54یعنی حدود دی ماه ۵۶ه ۲ سال قبلش میخوام
  277. 15:00بگم که محمدرضا شاه بسنده نکرد به اون
  278. 15:03تعریف‌هایی که کارتر در تهران کرد آن به
  279. 15:06قول معروف جزیره ثبات خواندنش ۲ سال قبل
  280. 15:09از این یعنی در سال ۵۴
  281. 15:13خواهر دوقلوی محمدرضا شاه اشرف پهلوی یک
  282. 15:17پیامی رو به نخستوز وزیر انگلستان انتقال
  283. 15:21قال میده در گلایه از بی‌ سی فارسی یعنی
  284. 15:24بی‌ سی فارسی این نفرت پراکنیش و آتش روشن
  285. 15:28کردنش از سال ۷۵ ۷۴ مطرح بود در واقعیت
  286. 15:33جزء رسانه‌هایی بود که شاید اولین حملات
  287. 15:37رو به جشنهای ۲۵۰۰ ساله انجام میده این
  288. 15:41انتقال نامه یا اصطلاحاً شکایت دولت ایران
  289. 15:45به این آقای جیمز کالاان ژانویه یا همون
  290. 15:50یا به قولی اگر بخوام تاریخ خودمون رو بگم
  291. 15:52خورشیدی رو بگم ژانویه ۵۴ انتقال پیدا
  292. 15:56می‌کنه. این در واقعیت بی‌بی‌ سی فارسی به
  293. 16:01خب در سال‌های قبلش هم این موضوع رو جلو
  294. 16:03برده بود و یک رفتار کاملاً سوگیرانه
  295. 16:08داشت. کلمه مستقل که همیشه دایهش رو دارن
  296. 16:12اما همیشه تأکید می‌کنم به منافع ملی این
  297. 16:17کشور آسیب زدن که کاملاً هویداست. بله توی
  298. 16:22اون بازه زمانی
  299. 16:24دولت بریتانیا عملاً به جز کسب درآمدی که
  300. 16:28از در واقع معاملات تجاری با ایران داشت
  301. 16:31به هیچ چیز دیگه‌ای فکر نمی‌کردم و یعنی
  302. 16:33حتی این صحبت‌های موافقت با شاه رو حتی
  303. 16:37وزیران بریتانیا جرت نداشتن توی فضای
  304. 16:40عمومی مطرحش بکنن و حتی انقدر فضا و اون
  305. 16:45حجم‌ها ضد ایران و دولت شاهنشاهی بوده که
  306. 16:51حتی توی رسانه‌ها هم جرأت نداشتن از دولت
  307. 16:54شاهنشاهی ایران طرفداری بکنن و این پیامی
  308. 16:56که شاه به لندن میده که دیگه رفتار بی‌بی‌
  309. 17:00سی غیر قابل تحمل شده و اگه رفتارشون
  310. 17:04اصلاح نشه روابط ایران و بریتانیا به چالش
  311. 17:08می‌خوره مربوط به همین پیامیه که اشرف
  312. 17:11پهلوی می‌رسونه به دست نخست وزیر بریتانیا
  313. 17:15ببینیم اگر بخوام بهترین جمله رو در توصیف
  314. 17:20رفتار بی‌بی سی فارسی در اون زمان بگم
  315. 17:23کلمه گستاخ بهترین کلمه است. خب زمانی که
  316. 17:28حتی چند ماه قبل از اینکه دیگه سفیر رو
  317. 17:31بخواد همین طوری که یعنی تو ادبیات امروز
  318. 17:34دیپلماتیک هم به کار میبرن در واقعیت دیگه
  319. 17:37ژانویه
  320. 17:39۱۹۷۸ ۱۲ ماه قبل از اون رخ داد انقلاب این
  321. 17:44گستاخیه به حدی میرسه که ژانویه
  322. 17:48احضار میکنه آقای پارسونز در کتابش
  323. 17:51نیاورده اما احضار شده بود خب چرا ۷۶ ش
  324. 17:57مشرف پهلوی نامه اعتراض ایران رو میبره به
  325. 18:00این آقای جیمز کالاان تحویل میده یک بررسی
  326. 18:04در سال ۷۷ اتفاق میفته
  327. 18:06یه کمیته‌ای تشکیل میشه که رفتار بیبی بی
  328. 18:08سی رو آیا نیاز اصلاح کنن یا نه
  329. 18:10لندن کاشیر مأمور بررسی این گزارش میشه
  330. 18:15آخر سر می‌نویسه که ما می‌فهمیم که ایران
  331. 18:19منطقه مهمیه و به قول حالا
  332. 18:21امروزی‌هاپولتیکه
  333. 18:23اما این اماش جالبه که حفظ اعتبار
  334. 18:27برنامه‌هامون
  335. 18:29داخل پرانتز کمک به شورشی‌ها برامون
  336. 18:31مهم‌تره.
  337. 18:33یعنی در واقع حفظ اینکه بخواد اعتبار
  338. 18:35برنامه بی‌بی‌ سی رو در واقعیت یعنی چی؟
  339. 18:39سرمایه‌گذاری رو نیروهایی که محتمله
  340. 18:42در سال‌های آینده قدرت رو به دست بگیرن رو
  341. 18:45ترجیح میده.
  342. 18:46این
  343. 18:48شاید سال ۷ میلادی رو دارم عرض میکنم یا
  344. 18:52۷۸ دیگه حتی برای خود محمدضا شاه هم این
  345. 18:55چرخش
  346. 18:57غرب هویدا شده بود و مشخص بود چه بس اینکه
  347. 19:01در سال ۷۶ هم یعنی در سال ۵۵ تقریباً دیگه
  348. 19:04فضا مشخص بود که غربی‌ها این چرخشه رو
  349. 19:08دیگه دارن به نمایش می‌ذارن بلکه تصمیمش
  350. 19:10رو گرفتن که بعدها در نشست گوادلوپ همدیگه
  351. 19:14هویدا میشه
  352. 19:15خب میون صحبتت ۱۵ جولای سال ۱۹۷۶
  353. 19:21پس از اینکه اون نامه از ایران تحویل جیمز
  354. 19:26کالهان میشه که نخست وزیر بریتانیا بوده
  355. 19:28در اون زمان و ۱۵ جولای عملاً توی اون
  356. 19:32کمیته تصمیمگیری حتی تعلیق کلی بی سی
  357. 19:37فارسی مطرح میشه یعنی اون سرویس بی سی
  358. 19:40فارسی قرار بوده به کلی تعطیل بشه منحل
  359. 19:43بشه
  360. 19:44و کمتر از یک سال بعدش توی نوامبر سال
  361. 19:47۱۹۷۷
  362. 19:49یک گزارشی منتشر میشه و اون کمیته با
  363. 19:53انتشار اون گزارش تعطیل میشه عملاً که
  364. 19:58بی‌بی سی فارسی باید به فعالیت خودش ادامه
  365. 20:01بده و مستقل ادامه فعالیتشو داشته باشه
  366. 20:04درسته که ایران منطقه ژئوپولیتیکیه و همه
  367. 20:07اون صحبت‌هایی که شما کردین
  368. 20:09ببین یه نکته‌ای هست بنیام این
  369. 20:12نامه رو ۱۹۷۶ میبرن
  370. 20:15همونطوری که گفتی تو جولای زمزمه تعطیلیه
  371. 20:19جریان چپ با طبیعتاً نخستوزیر هم تو جریان
  372. 20:23چپه یعنی از حزب کارگر انگلستانه دارن
  373. 20:25تلاش می‌کنن زمان بکشن تا یه آقایی به اسم
  374. 20:31نیکولاس بارگدینگتون
  375. 20:35خب جزو وزارت اطلاعات بخش سرویس یعنی
  376. 20:39وزارت امور خارجه انگلستانه
  377. 20:43یه در نامه‌هاش ش که مکتوبم هست و الانم
  378. 20:46نشر پیدا کرده بنیامین از بی‌بی سی فارسی
  379. 20:48دفاع می‌کنه از چه چیزیش از منطق بلند مدت
  380. 20:53تأثیرگذاری بر
  381. 20:56مخالفین در آینده
  382. 20:58در واقعیت انگلستان دوستیش با نیروهای
  383. 21:02مخالف قابل توجه بود از آن طرف پارسونز
  384. 21:05خیلی جدی داره تعطیلی بی سی فارسی رو داره
  385. 21:08پیگیری میکنه اما از این طرف مثلاً افرادی
  386. 21:12مثل منسل مثل همین آقای بارینگتون که تو
  387. 21:16وزارت امور خارجه هم بوده به شدت تلاش
  388. 21:19می‌کنن که بی‌بی سی فارسی رو به خاطر
  389. 21:23دوستی با نیروهای آینده حفظ بکنن.
  390. 21:26این یه نکته به شدت قابل توجهه.
  391. 21:30اینکه بی سی فارسی مجریش چیزی در حدود ۴۸
  392. 21:36سال بعد با بغض خبر رو میخوانه
  393. 21:41ریشه‌های بی بی سی فارسی مشخص میشه
  394. 21:44ریشه در واقع
  395. 21:47مستقل نبودن بیبی بی سی و سرسپردگیش به یک
  396. 21:51جریان فکری خاصه
  397. 21:52همین طوره یعنی میخوام بگم در همه این
  398. 21:54سال‌ها علیرغم اینکه شما نخستوزیرهایی از
  399. 21:57حزب راست در بریتانیا داشتید
  400. 22:00اما به بی‌بی‌ سی فارسی اون خط و مشی چپ
  401. 22:03خودش رو به ضرر منافع این مرز و بوم همیشه
  402. 22:08با قدرت تمام حفظ کرد. پیش از اینکه بریم
  403. 22:11سراغ
  404. 22:13موضوع بعدی برنامه
  405. 22:16خیلی دوست داشتم بگم که آقای پرویز راجی
  406. 22:18از سال ۱۹۷۶ تا ۱۹۷۹ سفیر ایران توی لندن
  407. 22:24بوده و
  408. 22:26دقیقاً در بازه زمانی که این مکاتبات
  409. 22:28انجام می‌شده برای
  410. 22:31پیگیری تعطیلی بی‌بی‌ سی فارسی ایشون این
  411. 22:34پیگیری‌ها رو انجام می‌داده. دقیقاً ببین
  412. 22:37اگر بخوام خیلی دقیق بگم پرویز راجی و
  413. 22:41پارسونز از یک طرف دارن به آقای جیمز
  414. 22:45کالهان فشار میارن بابت بی سی از آن طرف
  415. 22:48در خود وزارت امور خارجه یعنی یک مقامی
  416. 22:50بالاتر از پارسونست چون ایشون سفیره همین
  417. 22:54آقای بارینگتون که نام ازش بردم و یه
  418. 22:58آقایی به اسم منسل که تو بخش خارجی بی سی
  419. 23:00فارسی هست یعنی این‌ها دارن رایزنی می‌کنن
  420. 23:03که تو این جبهه
  421. 23:05یعنی پارسونز و آقای راجی در ایران پرویز
  422. 23:09راجی دارن تلاش می‌کنن بیبی بی سی فارسیو
  423. 23:11تعطیل بکنن از آن طرف اونا دارن حمایت
  424. 23:13میکنن و نکته‌ای که هست میدونی که در همون
  425. 23:16زمان یعنی هنوز ه سال به ۵۷ مونده ارتش به
  426. 23:22محمدرضا شاه پیشنهاد میده که من میتونم رو
  427. 23:24رادیوش نویز بدم میونید مسئله اینکه بی سی
  428. 23:28فارسی گسترش قابل توجهی داشت بین ایرانیان
  429. 23:32در اون بازه همه داشتن در در موردش صحبت
  430. 23:35می‌کردن. اینکه ارتش به محمدرضا شاه
  431. 23:37پیشنهاد میده که من نویز بدم و محمدرضا
  432. 23:40شاه
  433. 23:42چون به حضور نتده بود فقط پیام به دست به
  434. 23:45دستش رسیده بود جواب میده که دور از شأن
  435. 23:48ماست که بخوایم روی بی سی فارسی نویز بدیم
  436. 23:52بعدها که می‌دونیم به شأنمون اضافه میشه و
  437. 23:55در شأن ما هست که نویز بدیم روی بی سی
  438. 23:58فارسی اما در آن زمان بحثی بوده این بی سی
  439. 24:03فارسی و عملاً هماهنگ آهنگ کننده نیروهای
  440. 24:07مخالف بود چون باهاشون بهشون تریبون
  441. 24:10می‌داد باهاشون صحبت می‌کرد بهشون پروبال
  442. 24:14میداد برنامه‌هاشون رو میآوردن اعلام
  443. 24:17می‌کردن بی سی فارسی رسانه انقلابیون بود
  444. 24:22و عملاً بی سی فارسی
  445. 24:25صدای بلند و رسانه مخالفین بود همون طوری
  446. 24:30که اسمش رو بردی آقای جرارد منسل مدیر بخش
  447. 24:32برونمرزی بی بی سی بوده و آقای مارک داد
  448. 24:35مدیر سرویس شرقی بی‌بی‌ سی بوده و یک صفح
  449. 24:41طولانی از این افراد وجود داره که جلوی
  450. 24:44اعتراض پارسونز رو گرفتن و نذاشتن بی‌بی‌
  451. 24:46سی تعطیل بشه. حالا این‌ها بعدها توی
  452. 24:49تاریخ مشخص میشه که چه منافعی داشتن که
  453. 24:51اجازه ندادن بی‌بی سی فارسی تعطیل بشه.
  454. 24:53ببینی وقتی به وارد سال ۱۹۷۸ میشی عملاً
  455. 24:58این اتفاقاتی که داری میگی اون رسانه‌ای
  456. 25:01که می‌تونست تعطیل بشه و سطح این گستردگی
  457. 25:07بینالمللی رو کاهش بده هرچند مثلاً
  458. 25:09نیویورک تایمز هست در غرب
  459. 25:13واشنگتن پست هست لوموند هست همه اینها
  460. 25:15دارن
  461. 25:18همه این موضوعات رو نشر میدن وقتی میاییم
  462. 25:21وارد سال ۵۷ میشیم یعنی ژانویه ۷۸ همون
  463. 25:25زمستون ۵۶ وقتی وارد بهار میشیم گویی که
  464. 25:30داره می‌چرخه سرعت بیشتری پیدا می‌کنه تا
  465. 25:33می‌رسیم به اتفاقی که می‌دونی که در همون
  466. 25:36بازه‌ای که کارتر در ایرانه
  467. 25:40اطلاعات یک متنی رو یک مقاله‌ای رو بهتره
  468. 25:43بگم علیه آیتالله خمینی نشر میده و
  469. 25:47اعتراضات در قم و جاهای مختلف اتفاق میفته
  470. 25:51اما مثلاً رسانه انه امریکایی چه برخوردی
  471. 25:54دارن از همان جاست یعنی بنیامین در همون
  472. 25:57بعد از سفر کارتره که دست می‌ذارن روی بحث
  473. 26:01حقوق بشر در ایران می‌دونیم که وقتی میره
  474. 26:03جلوتر در شهریور ماه اون اصطلاحاً جمعه
  475. 26:07خونین که اتفاق میفته که الان ما می‌دونیم
  476. 26:10۸۸ نفر کشته شدن اون پیرن عثمان تمام
  477. 26:14مطبوعات میشه از جمله بیبی بی سی
  478. 26:17۱۷ شهریور بله ۱۷ شهریوری که ازش ده‌ها
  479. 26:21هزار کشته روا روایت میشه که امروزه ما
  480. 26:24می‌دونیم با روایت عمادالدین باقی و از
  481. 26:27سازمان‌های دولتی ایران می‌دونیم ۸۸ یا ۸۹
  482. 26:30نفر کشته شدن در اون بازه روایت‌های ۱۰
  483. 26:35هزار نفری ده‌ها هزار نفری هست
  484. 26:38اینکه جنگنده صف معترضان رو بمباران کرد
  485. 26:41توی ۱۷ شهر و اون تصویرهای خیالی که ساختن
  486. 26:46که بمباران شد در واقع خیابان‌های تهران و
  487. 26:51بی سی فارس سی نیویورک تایمز به این موضوع
  488. 26:54دامن می‌زنن. مقاله‌های برند از حقوق بشر
  489. 26:58چاپ می‌کنن. تو این بازهست که کارتر هم
  490. 27:01می‌چرخه به سمت این حقوق بشره. یعنی چرا؟
  491. 27:05چون گستردگی مطبوعات بین‌المللی که باز هم
  492. 27:09تأکید می‌کنم محمدرضا شاه معتقد بود داخل
  493. 27:12رو می‌تونه سامان بده بدون خشونت. بدون
  494. 27:17خشونت می‌تونست این بلوای داخلی رو جمع
  495. 27:20بکنه به شرطی که سوخت این آتش رو
  496. 27:23رسانه‌های بینالمللی تأمین نکنن به شرطی
  497. 27:26اینکه این‌ها مباحث جدیدی مطرح نکنن چون
  498. 27:30پیش از اون مبحث حقوق بشر خیلی مطرح نبود
  499. 27:33در اتفاقاتی که افتاد اما عملاً سرصدایی
  500. 27:38که از بحث حقوق بشر در امریکا هم به وجود
  501. 27:41میاد این موضوعه قابل توجهه این رو هم
  502. 27:44بگما می‌دونی
  503. 27:46بامباران اتمی
  504. 27:49هیروشیما و ناکازاکی در امریکا خیلی دیرتر
  505. 27:52مطبوعاتی شد.
  506. 27:54آن کاری رو که مطبوعات امریکا نتونسته
  507. 27:57بودن در اتفاقات هیروشیما انجام بدن آمدن
  508. 28:01در حقوق بشر ایران انجام دادن. یعنی اون
  509. 28:04چیزی که داغ بود داغ نکردند آن چیزی که
  510. 28:08اصلاً داغ نبود اصلاً مطرح نبود رو اومدن
  511. 28:11به بدترین شکل ممکن پوشش جهانی دادن الان
  512. 28:16ما داریم تاوانش رو میدیم توی اون گزارشی
  513. 28:18که اون کمیسیون منتشر می‌کنه و
  514. 28:24اون پرونده رو ملقا می‌کنه و بی‌بی‌ سی
  515. 28:26فارسی به کار خودش ادامه میده یک جمله
  516. 28:29خیلی مهم است
  517. 28:31که ایران مهمه
  518. 28:34اما هیچ حکومتی ابدی نیست و مخاطب باید
  519. 28:39فرق نگاه آینده‌نگر بریتانیای کبیر را با
  520. 28:43طرح براندازی مخفی تشخیص دهد. با این جمله
  521. 28:47عملاً پرونده رو می‌بندن و اجازه میدن که
  522. 28:50بی‌بی سی فارسی به فعالیت خودش ادامه بده.
  523. 28:52اگر بخوام نگاه بکنم بی‌بی‌ سی فارسی در
  524. 28:56راستای اون هدف متعالیش در ۱۹۷۸
  525. 29:01الان هم بر یک دولت فدرال در ایران داره
  526. 29:05یعنی هیزوم می‌رسونه به آتشی که یک دولت
  527. 29:08فدرال در اصطلاحاً خودشون معتقدن ایالات
  528. 29:13متحده فلاط ایران یعنی اون نامیه که دارن
  529. 29:17سعی می‌کنن در رسانه‌ها عملاً به وجود
  530. 29:20بیارن اسمیه که ما از دهان دکتر مهدی
  531. 29:24مطرنیا هم زیاد می‌شنویم.
  532. 29:25بله دکتر مطهرنیا هم در سخنرانی‌هایی که
  533. 29:29خود من هم یعنی رفتم از نزدیک به قول
  534. 29:33معروف افتخار آشنایی با ایشون رو داشته
  535. 29:35باشم
  536. 29:37دقیقاً از این عنوان یاد برد و جالب بود
  537. 29:40برام بنیامین که در همون جلسه حزار آنچنان
  538. 29:43دست می‌زدن از این ایالات متحده فلاط
  539. 29:46ایران که برام شوکه کننده بود. عباس توی
  540. 29:49سال ۱۹۷۵
  541. 29:52نوامبر ۱۹۷۸
  542. 29:54د تا سند از دولت کارتر منتشر میشه به
  543. 29:58فاصله ۶ روز که یعنی بخوام دقیق برای
  544. 30:02مخاطبان رسانه پارسی بگم انقلاب اسلامی
  545. 30:06۱۹۷۹ه یعنی تقریباً ۶ ۷ ماه پیش از انقلاب
  546. 30:12د تا سند منتشر میشه از دولت کارتر که به
  547. 30:16آینده ایران بدون شاه می‌پردازه و اون
  548. 30:19اسناد هم موجوده توی دیسکریپشن برنامه
  549. 30:21لینکشون رو می‌ذاریم. این رفتار دوگانه
  550. 30:25علتش چی بود؟ چرا دولت آمریکا همزمان هم
  551. 30:28داشت به شاه تمامقدر اطمینان می‌داد؟ یعنی
  552. 30:31۱۳ ماه پیش از انقلاب جمهوری اسلامی خود
  553. 30:37رئیس‌جمهور آمریکا توی تهران حضور پیدا
  554. 30:40می‌کنه و اون حجم از حمایتی که می‌خوان
  555. 30:43نشون بدن از شاه و همزمان توی اسنادشون
  556. 30:47هست که داشتن خروج شاه رو بررسی می‌کردن و
  557. 30:50آینده ایران بدون شاه رو داشتن بررسی
  558. 30:52می‌کردن. ببین در واقع می‌رسیم به اون
  559. 30:56وقتی به انتهای سال ۷۸ یعنی در واقع به
  560. 30:59پاییز ۵۷ که نزدیک میشیم
  561. 31:03دو نفر در هیئت نزدیک به کارتر قابل توجهن
  562. 31:07برژینسکی و سالیوان
  563. 31:09همین طوره ببین برژینسکی به نامه‌ای
  564. 31:12می‌زنه به سالیوان میده که سفیر امریکا در
  565. 31:15تهران بوده که به دست محمدرضا شاه برسونه
  566. 31:19ورژینسکی تأکید می‌کنه بر اصطلاحاً به قول
  567. 31:23امروزی خودمون حمایت تمام قد از محمدرضا
  568. 31:26شاه
  569. 31:27سالیوان مسیر دوم رو در واقعیت برنامه
  570. 31:31ریزی میکنه که خیلی جزئیات بیشتر در موردش
  571. 31:35صحبت میکنیم من اگر بخوام دو بخش رو در
  572. 31:39جریان ۵۷
  573. 31:41به ایشون خیلی دقیق بپردازم یکیش سالیوانه
  574. 31:44ویلیام سالیوان
  575. 31:45دقیقاً سفیر امریکا در تهران که علیرغم
  576. 31:49اینکه نامه مشاور ارشد کارتر یعنی آقای
  577. 31:53برژینسکی رو تحویل محمدرضا شاه میده اما
  578. 31:55تمام ترتیبات دیگه‌ای رو لحاظ می‌کنه. اون
  579. 31:59ترتیبات دوم چیه؟
  580. 32:01به یک نوعی حفظ دیوار بودن ایران در مقابل
  581. 32:06شوروی بایا بدون محمدرضا شاه در واقعیت
  582. 32:11فروکاستن
  583. 32:13منافع یک کشور به اینکه فقط اون کشور یا
  584. 32:17دیواره
  585. 32:19که بعدها هم دیدیم این
  586. 32:22وقتی این اتفاق افتاد چقدر شوروی راحت
  587. 32:25افغانستان رو اشغال کرد بعد از انقلاب
  588. 32:28ایران چقدر راحت تونست فعالیتهاش رو گسترش
  589. 32:31بده فقط یه دیوار در یه کشوری به اسم
  590. 32:34ایران نبود
  591. 32:36به صورت پیاپی [موسیقی]
  592. 32:38کشورهای دیگه‌ای سقوط کردن و سالیوان
  593. 32:42واقعاً مستحق این بود که بیشتر از این
  594. 32:44حرفا مورد بازخواست قرار بگیره اما واقعاً
  595. 32:48قرار نگرفت چه بعدها موقعی که عملاً ترتیب
  596. 32:52ترتیبات دیگه‌ای و سالیوان با مشاوره
  597. 32:55اشتباهی که به کارتر داد هرچند حالا خود
  598. 32:58کارتر هم خیلی لید انسان متعادلی نبود اگر
  599. 33:02بخوام بگم جهان رو درست نمیدید طبیعی بود
  600. 33:05رفتار چپی داشت اما این سالیوان خب نقش
  601. 33:10شتاب دهنده‌ای داشت شاید اگر ما یه شخصی
  602. 33:14به اسم شخصی مثل با دیدگاه برژنسکی رو
  603. 33:17داشتیم سفیر امریکا در تهران بود به نظر
  604. 33:20من موضوع خیلی متفاوت بود این رو هم بگم
  605. 33:22همون طوری که گفتید تجهیزات نظامی در
  606. 33:25اختیار ایران بود در اون زمان که در
  607. 33:27اختیار هیچکدوم از متحده امریکا نبود از
  608. 33:30این جهت بمین سفیر امریکا در تهران نقش
  609. 33:34مهمی داره از این جهته که سفیر امریکا در
  610. 33:37تهران صرفاً یه سفیر نیست این دقت بکن
  611. 33:42سفرای کشورای دیگه مشاوره ارشد جلسات
  612. 33:47سطح بالای کارتر نیستن اما سفیر ایران جزو
  613. 33:50اون هیئته جزو در کنار مثلاً وزیر امور
  614. 33:55خارجه در کنار
  615. 33:58برژینیسکی
  616. 34:00و دو سه نفر دیگه دارن به کارتر مشاوره
  617. 34:03میدن. میخوام بگم که وقتی در مورد سالیوان
  618. 34:06صحبت می‌کنیم یا وقتی در مورد پارسون سفیر
  619. 34:09بریتانیا در تهران صحبت می‌کنیم صرفاً در
  620. 34:11مورد یک سفیر خیلی ساده صحبت نمی‌کنیم.
  621. 34:14این نکته به شدت مهمه. فروکاستن سفیر
  622. 34:19وقت یعنی پارسونز به جایگاه سفیر کنونی
  623. 34:23بریتانیا در تهران مثل سنجیدن
  624. 34:28یک نخست وزیر با یک فعال یک حزب در یک
  625. 34:33بخشیه میخوام بگم که از نظر جایگاهی و از
  626. 34:36نظر تأثیرگذاری این تفاوت‌ها رو دارن
  627. 34:41به همین خاطر سالیوان دستش برای اینکه
  628. 34:44بتونه کارهای متفاوتی داره در دولت امریکا
  629. 34:47بکنه خیلی بازه یا بهتره بگم می‌تونه به
  630. 34:50شدت لابی بکنه می‌تونه ارتباط بگیره این
  631. 34:53یه نکته خیلی قابل توجهیه در مورد سالیوان
  632. 34:56خب می‌دونی که ویلیام سالیوان توی اون
  633. 34:59بهباه ۵۷ تو تهران حضور داشت
  634. 35:02سفید بود طبیعی بود و
  635. 35:03بله خب اون زمان ارتش یه تمهیداتی
  636. 35:07اندیشیده بود که مدرسه رفاه رو توی اون
  637. 35:10بهبههای زمانی بمباران بکنن
  638. 35:13و جایی که اون اعلام‌ها داشت انجام میشد
  639. 35:15شد و شخص ویلیام سالیوان جلوی اون بانان
  640. 35:18رو گرفت و حالا این تو یک برنامه دیگری
  641. 35:20کاملاً قابل بررسیه توی در واقع اون بهبهه
  642. 35:24زمانی که از عربستان نماینده‌های سناتور
  643. 35:29آمریکا رو می‌رفتن استخرهای خونهشون رو پر
  644. 35:33از اسکناس می‌کردن تا منافع کشورهای دیگه
  645. 35:35رو
  646. 35:36پیش ببرن و اسناد همه این‌ها هم موجوده و
  647. 35:40همشون قابل بررسیه این اتفاقات دوگانه
  648. 35:43داشت می‌افتاد و زمانی که ایران متحد
  649. 35:46بلامنازه ایالات متحده آمریکا بود ویلیام
  650. 35:50سالیوان یک تلگرافی رو به واشنگتن
  651. 35:52می‌فرسته که در واقع شامل یک مقاله‌ای
  652. 35:54بوده که عنوان انگلیسیش اینه تنگبلز
  653. 35:58یعنی اندیشیدن به امر غیرممکن
  654. 36:01دقیقاً این امر غیرممکن
  655. 36:07ایرانه بدون محمدرضا شاه این بنیاد اینکه
  656. 36:10امریکایی‌ها می‌تونن این خواب خیال رو
  657. 36:14داشته باشن
  658. 36:15که ایران دوباره متحدشون باشه بدون
  659. 36:17محمدرضا شاه رو آقای سالیوان بنیان
  660. 36:20می‌ذاشته و این یه نکته قابل توجهی بود
  661. 36:24این نکته‌ای که
  662. 36:27ایران در بلوک غرب میمانه
  663. 36:31اما بدون محمدرضا شاه
  664. 36:33میبینید ارجاعتون میدم به شوخی برنارد
  665. 36:36لوئیس از این طنز پرداز یا استندداپ کمدی
  666. 36:39امریکایی آی مارکس که فکر میکرد که فکر
  667. 36:44می‌کنن که همیشه این درا به روشون بازه و
  668. 36:47اصلاً چیز خاصی نیست. دولت آینده ایرانم
  669. 36:49حتماً می‌خواد روابط خوبی داشته باشه با
  670. 36:51جهان. فکر می‌کردن که اینجا اسلام‌گراها
  671. 36:55همچنان خیلی غرب رو دوست دارن. نمی‌دونستن
  672. 36:58که
  673. 36:59اسلام‌گراها موقعی که در هواپیمای بوینگ
  674. 37:01نشستن دارن کتاب می‌خونن در مورد اینکه
  675. 37:04چگونه غرب می‌تونه مثلاً فرو بپاشه.
  676. 37:08این یه نکته قابل توجهیه. چون این رو
  677. 37:10ارجاع میدم به سفر بنیامین رئیس دانشگاه
  678. 37:15الازهر مصر در حالی که داشت از بوینگ از
  679. 37:17انگلستان برمی‌گشت به مصر یه کتابی رو میز
  680. 37:20ناهارخوریش برگشته بود به اسم اگر درست
  681. 37:24عنوان کتاب بیاد فروپاشی غرب [خنده]
  682. 37:28برای بیماری برای درمان رفته بریتانیا
  683. 37:31داره از بریتانیا تو هواپیمای بوینگ ۷۴۷
  684. 37:34برمی‌گرده این فکر کنم رخ داد مال دو سه
  685. 37:36سال پیشه بعد داره کتاب فروپاشی غرب رو
  686. 37:39می‌خونه خونه این این غربی‌ها ۱۹۷۸ این رو
  687. 37:43نفهمیدن. تأکید می‌کنم رئیس‌جمهور امریکا،
  688. 37:47خست‌وزیر بریتانیا، رئیس جمهور فرانسه و
  689. 37:51صدراعظم آلمان این رو نفهمیدن و همه
  690. 37:54متفکرینی که در برنامه قبلی هم در موردش
  691. 37:57صحبت کردیم از فوکو گرفته. تا همه کسانی
  692. 38:01که در غرب فکر می‌کردن آینده دنیا رو
  693. 38:03پیش‌بینی کردن و فکر کردن که دیگه تمام شد
  694. 38:07تمام اون بنیادگرایی‌ها فکر کردن دیگه
  695. 38:10تمام شده و غرب برای همیشه به قول معروف
  696. 38:14بازی رو برده و می‌تونه همه رو شبیه خودش
  697. 38:18بکنه و این فهم
  698. 38:21ناقسی که در واقعیت فکر میکردن
  699. 38:25بهش رسیدن
  700. 38:28محمدرضا شاه توی که پیش از اون بهبوه‌های
  701. 38:31۵۷ یه جمله‌ای داره میگها اگر ایران بره
  702. 38:34خاورمیانه میره و اگر خاورمیانه بره کل
  703. 38:37جهان میره
  704. 38:38و رفت دیگه
  705. 38:38و رفت خاورمیانه
  706. 38:42به اون شکل به گند کشیده شد یعنی
  707. 38:44افغانستان ویران شد توسط شوروی
  708. 38:48و وضعیتی که امروزه می‌بینیم و جهان هم که
  709. 38:52وضعیت فرانسه و دیگر کشورهایی که امروز
  710. 38:56شاهدش هستیم
  711. 38:57بنوی می‌دونی
  712. 38:59۳۱ اکتبر
  713. 39:03امسال
  714. 39:05چپ‌های خیلی عزیز و دوست داشتنی آلمان
  715. 39:08بیانیه گردهمایی دادن. به زودی هم
  716. 39:10امیدوارم که تصاویر زیبایی که از فرانسه
  717. 39:12دیدیم در آلمان هم مشاهده بکنیم که ببینن
  718. 39:15که ۴۷ سال پیش چه تصمیمات درستی گرفتن
  719. 39:20و اینکه اگر ایران بره چه اتفاقی در
  720. 39:23هامبورگ و بلدینم میفته به زودی خواهیم
  721. 39:25دید. برژینسکی که ازش اسم بردیم مشاور
  722. 39:28امنیت ملی کارتر بوده و
  723. 39:31به خاطر چیزهایی که توی جنگ سرد دیده بوده
  724. 39:35بین ایالات متحده و شوروی خیلی ملاحظات
  725. 39:39نفوذ شوروی رو داشته برای این تمام قط پشت
  726. 39:41محمدرضا شاه بوده ببین بهترین چیزی که
  727. 39:45می‌تونم در مورد برژینسکی بگم بنیامین
  728. 39:47اینه که تنها کسیه
  729. 39:50که در تمام دولتمندان وقت کره زمین نگرش ش
  730. 39:55درستی به شوروی داشت. یعنی الان دیگه در
  731. 39:59مورد ایران صحبت نمی‌کنم. اون متوجه شد
  732. 40:02دیواری که جلوی چپ‌ها
  733. 40:05کشیده شده توسط ایران فقط در خاک ایران
  734. 40:09نیست. یک. دو اینکه صرفاً مسئله نظامی
  735. 40:13نیست اگه می‌خوای شما جلوی چپ‌ها رو
  736. 40:15بگیری. چون
  737. 40:18کشتن چپ‌ها یا نیروی نظامی جلوشون ایستادن
  738. 40:22اصلاً کافی نیست. شما باید یک بنیاد
  739. 40:27اندیشه‌ای داشته باشی که بتونی جلوی چپ‌ها
  740. 40:29رو بگیری و به ایران برژنس که اینجوری
  741. 40:31نگاه میکرد این فهم درست از چپ‌ها داشتن
  742. 40:37همین آقای سالیوان یه کتابی داره مأموریت
  743. 40:40در
  744. 40:40اسم انگلیسیش میشن تو ایران
  745. 40:42آره آره این تمام این کتاب‌ها نوشته شده و
  746. 40:46ما تقریباً اون روایت هر کسی رو از اون رخ
  747. 40:50داد داریم این نگاه
  748. 40:52دقیق و به قولی حالا با کلمات امروزی ما
  749. 40:56تو ایران میدانی به کار می‌بریم.
  750. 40:59نگاه میدانی برژینسکی به شوروی و چپ‌های
  751. 41:03جهانی قابل توجهه. چون ببین چپ‌ها یه
  752. 41:06نکته‌ای وجود داره در جریان چپ‌ها. چپ‌ها
  753. 41:09به راحتی پوستاندازی می‌کنن و در قالب‌های
  754. 41:12جدید میان جلو. یه زمانی
  755. 41:15چپ‌ها با مثلاً بعضی از دیدگاه‌های مثلاً
  756. 41:18اسلامی و دینی مواف مخالفت داشتن اما یه
  757. 41:22بازه‌ای الماس‌های شوروی برای
  758. 41:25اسلام‌گره‌ها پول خرج میشد. چون برژنسکی
  759. 41:28متوجه این موضوع بود
  760. 41:32اینکه میگم در کل دولتمندان کره زمین
  761. 41:36برژینسکی میگم این مجزای محمدرضا شاهه ها
  762. 41:39چون اون دیدگاهی که عمیقی که محمدرضا شاه
  763. 41:44نسبت به نظم جهانی داشت می‌تونم قطعاً بگم
  764. 41:48در رئیس جمهورهای پیاپه امریکا وجود نداشت
  765. 41:53اینکه اگر ایران بره خاورمیانه میره اگر
  766. 41:56خاورمیانه بره جهان بره بعد از ۵۰ سال
  767. 41:59ثابت شده واقعاً غربی‌ها و همین طور که
  768. 42:02الان شهردار
  769. 42:05نیویورک اون رفتار رو داره شهردار لندن
  770. 42:09اون رفتار رو داره این‌ها باید بدونن ۴۷
  771. 42:13سال پیش یک مرد اندیشمندی از خاورمیانه
  772. 42:17این هشدارا رو بهشون داد اما نخواستن
  773. 42:20بشنون
  774. 42:21پس الان باید لذتشو ببرن
  775. 42:25تلگرافی که ازش صحبت کردیم که آقای
  776. 42:27سالیوان به واشینگتن ارسال می‌کنه زمانی
  777. 42:30که توی ایران بوده و گزارش ارزیابی بوده
  778. 42:33تینک دیکبل
  779. 42:35و بقیه سندهایی که ازشون صحبت کردیم توی
  780. 42:39سایت نشنال سکیوریتی آرکایو دانشگاه جورک
  781. 42:43واشنگتن موجوده همش و می‌دونید تمام صحبت
  782. 42:47ما اینه که بین این جمله‌ای که می‌خواسته
  783. 42:51ایالات متحده نشون بده که ما در این بحران
  784. 42:54پشت سر شما هستیم این مقاله‌هایی که منتشر
  785. 42:57میشه که در واقع ایران بدون شاه چه شکلی
  786. 43:00باید رفتار کنه زمین تا آسمون میانش فاصله
  787. 43:03است و زمانی که شما داری خودتش رو متحد
  788. 43:06شاه نشون میدی همچنان این گزینه هم روی
  789. 43:08میزت هست که اگر شاه نمونه چی میشه فاصله
  790. 43:11خیلی قابل توجهی بینشون وجود داره همین
  791. 43:14طوره همین طوره یعنی همین عملاً گزارش
  792. 43:19اندیشیدن به امر نامتصور چه پیامی میده یا
  793. 43:24بهتره بگم چه دومینویی ایجاد ایجاد
  794. 43:26می‌کنه.
  795. 43:27اون گزارش در نوامره که نشست ژانویه
  796. 43:31گوادولوپو در فرانسه ایجاد می‌کنه.
  797. 43:35اون گزارشه که
  798. 43:38بعدها به این نتیجه می‌رسه که محمدرضا شاه
  799. 43:41شونزدهم ایران رو از ایران خارج بشه و یک
  800. 43:45فوریه آیتالله خمینی بیاد تهران. سالیوان
  801. 43:49به نظر من باید مجسمش رو در میدان انقلاب
  802. 43:51این روزها بساز.
  803. 43:54دستاوردهای بزرگ این مرد
  804. 43:57و کارهای بزرگی که برای انقلابی اون کرد
  805. 44:02من حتی گوار می‌کنم یعنی مقبرهش رو بسازن
  806. 44:04پنجشنبه‌ها برم یه فاتحه‌ای بگم براش برای
  807. 44:08آرامش روحش که اون دنیا امیدواریم که حالا
  808. 44:11نمی‌دونم مسیحی بوده ما هر کسی بوده با یه
  809. 44:14نفر مناسب محشور بشه عملاً اون گزارش
  810. 44:20تینکینگ
  811. 44:21یا اندیشیدنش ش به امر نامتصور واقعاًهم
  812. 44:26اندیشیدن به امر نامتصور بود
  813. 44:29نامتصورترین چیزی بود که برای این مرز و
  814. 44:31بوم میشد اندیشید آره
  815. 44:33آره و اما نامتصورترین چیزی بود که میشه
  816. 44:37برای اروپا و امریکا سنجید به همین خاطر
  817. 44:41اینکه این روزها می‌شنوی در کره جنوبی
  818. 44:46جریان‌های چپ وجود داره کاملاً خنده آوره
  819. 44:49کافیه مثلاً همون عزیزان گرایش چپ در کره
  820. 44:52جنوبی رو بفرستن کره شمالی زندگی بکنن
  821. 44:57این
  822. 44:57باید بینشون یه قرعه کشی برگزار کنن و سه
  823. 45:00نفر هر ماه انتخاب شن به عنوان جایزه سمت
  824. 45:03آزادی ب
  825. 45:05برن کره شمالی میخوام بگم که آن چیزی که
  826. 45:08در مورد پوستاندازی چپ‌ها صحبت می‌کنم و
  827. 45:11در مورد اون گزارش
  828. 45:14سراسر نورانی
  829. 45:16آقای سالیوان
  830. 45:19امروز همه دارن ازش استفاده می‌کنن و دارن
  831. 45:23به قولی کیفشون می‌برن.
  832. 45:25یک صورت جلسه فوق محرمانه غیررسمی شورای
  833. 45:29امنیت ملی ایالات متحده تشکیل میده. ۳
  834. 45:32ژانویه ۱۹۷۹
  835. 45:35کابینه آقای کارتر در واقع این جلسه رو
  836. 45:38تشکیل میدن. حتی ساعت برگزاری این جلسه هم
  837. 45:41منتشر شده از ساعت ۱۲ تا ۱۳ و۱۵ این یک
  838. 45:45ساعت و رب این جلسه طول کشیده و با موضوع
  839. 45:48خروج شاه و رئیس سازمان سیاه حضور داشته و
  840. 45:52باقی اعضای کابینم ببین این جلسه انقدر
  841. 45:55دستاورد قابل توجهی داره اینا یا گرسنه
  842. 45:58بودن که ساعت و رب در مورد مهم‌ترین چیزی
  843. 46:00که ۵۰ سال آینده کره زمین رو تغییر میده
  844. 46:05یا گرسنه بودن یا واقعاً کباب زده بودن با
  845. 46:10چون از این دو حالت نمی‌تونه خارج شده
  846. 46:12باشه
  847. 46:12و این جلسه دی ماه ۵۷ تشکیل شده
  848. 46:16اینکه تو یک ساعت و ربع رئیس سیاه تصمیم
  849. 46:19می‌گیره که حالا
  850. 46:20آقای استنفیلد ترنر
  851. 46:22آقای ترنر تصمیم به خ تصمیم می‌گیره که ما
  852. 46:25باید تشویق بکنیم که شاه خارج آقای ونس که
  853. 46:29سایروس ونس
  854. 46:30آره آقای ونس هم که وزیر امور خارجه
  855. 46:32ایالات متحده هم هست حمایت می‌کنه از این
  856. 46:35طرح توی اون اتاق در اون جلسه یک ساعت ربه
  857. 46:38که همینطور که گفتی متنش بیرون هست تنها
  858. 46:40کسی که
  859. 46:42میگه ما باید تمام و کمال حمایت بکنیم از
  860. 46:47محمدرضا شاه فقط شخص برژینسکی هست طبیعتاً
  861. 46:51با آرای بیشتر در اون یک ساعت و ربع
  862. 46:53موافقین خروج محمدرضا شاه
  863. 46:57برنده میشن که اصطلاحاً بتونن به بختیار
  864. 47:01قدرت بدن بعدها همین جمع یک تصمیم اشتباهی
  865. 47:05دیگه می‌گیرن که عملاً بختیار هم خل میشه.
  866. 47:09همون طور که گفتم فهم درست برژینسکی
  867. 47:12دوباره تو همین جلسه هم هست و یه نکته‌ای
  868. 47:14که بگم بنیامین صورت جلسه همین جلسه در
  869. 47:18گواتوب به تأیید فرانسه و آلمان بریتانیا
  870. 47:22می‌رسه و عملاً
  871. 47:24پرونده جمع میشه. خب آقای والتر ماندیل
  872. 47:30معاون اول کارتر بوده توی اون بازه زمانی
  873. 47:33و این پیشنهاد اینکه ما محمدرضا شاه رو
  874. 47:36تشویق کنیم برای خروج و اجازه بدیم که
  875. 47:40دولت بخاپور بختیار قدرت بگیره رو ایشون
  876. 47:46در واقع پیشنهاد میده توی اون جلسه و رئیس
  877. 47:50سیآی‌آی هم حمایت می‌کنه و عملاً پرونده
  878. 47:53بسته میشه که
  879. 47:54برای وزیر امور خارجه ونسم تأیید می‌کنه و
  880. 47:56نکته اینه که می‌دونی که بختیار هم چون یک
  881. 47:59وجهه بین‌المللی هم داشت و می‌دونی که
  882. 48:02بختیار هم جزء گرایش چپ بود یعنی
  883. 48:05جمهوریخواه بود. این نکته قابل توجهیه.
  884. 48:09اول اینکه بختیار خب روابط بین‌المللی
  885. 48:11قابل توجهی داشت. یک شخصی نبود میان همه
  886. 48:16اشخاص‌ها برای دولت امریکا به شاهپور
  887. 48:19بختیار یک جایگاهی داشت. صاحب یک پرستیژی
  888. 48:23بود. اما مسئله این بود که می‌دونی که جزء
  889. 48:26جریان مصدق بود.
  890. 48:27بله
  891. 48:28آره و این
  892. 48:29شانپور بختیار مصدقی بود.
  893. 48:31بله و این جریانه در زمان تنفیذ نخستوز
  894. 48:35وزیری هم خب می‌دونید که اون آدابی که در
  895. 48:38معمولاً رعایت میشد آقای بختیو رعایت نکرد
  896. 48:41به عنوان اینکه بخواد خودش رو به عنوان
  897. 48:44مخالف یا معترض نمایش بده. زمانی که آقای
  898. 48:48والتر ماندیل معاون اول
  899. 48:52کارتر این پیشنهاد رو میده آقای برژینسکی
  900. 48:55هم که توی اون جلسه حضور داشته
  901. 48:58میگن که این اقدام
  902. 49:01آمریکا ممکنه نشون بده که انگار واشنگتن
  903. 49:04کنار کشیده و ارتش رو و دیگر نیروهای توی
  904. 49:08ایران رو دلسرد بکنه و ژنرال هایزر از
  905. 49:13ارتش آمریکا هم توی اون جلسه حضور داشته و
  906. 49:15تصمیم بر این میشه که ژنرال هایزر به
  907. 49:17ایران فرستاده بشهره
  908. 49:19و این اشتباه دوم همون جلسه هست آمدن این
  909. 49:23آقای
  910. 49:25اصطلاحاً آقای رابرت
  911. 49:27هایزر سفرش به ایران
  912. 49:31در واقعیت برای دلگرمی
  913. 49:34ارتشی‌هاست
  914. 49:35که احتمال بیثبتی داده میشده تو
  915. 49:38و هایزر ببین در دنیای مدیریت فنیامین یک
  916. 49:43جمله خیلی معروفی هست میگن وقتی شما با
  917. 49:46اجرا کننده یک طرح صحبت می‌کنی مهم هست که
  918. 49:50چی میگی اما خیلی مهم‌تره که چی شنیده
  919. 49:53میشه این رو تو حوزه مدیریت هم خیلی میگن
  920. 49:57در واقعیت بعدها متوجه میشیم ژنرال هایزر
  921. 50:00تو اون جلسه چی می‌شنوه
  922. 50:02ژنرال هایزر می‌شنوه که تو به ایران برو و
  923. 50:06ارتش ایران رو حفظ کن
  924. 50:09ژنرال هایزر به ایران میاد و به ارتش
  925. 50:12ایران میگه برای اینکه شما یک پارچیکیتون
  926. 50:13حفظ بشه اعلام بی‌طرفی کنید پیام نام رئیس
  927. 50:17سیآیای
  928. 50:19معاون اول کارتر و وزیر امور خارجه
  929. 50:24امریکا و آقای خود شخص کارتر و برژینسکی
  930. 50:28یعنی آن پنج نفری که در جلسه بودن به
  931. 50:30هایزر این نبود که تو برو ارتشو حفظ کن تو
  932. 50:33برو به ارتش دلداری بده که ما پشت ایران
  933. 50:37رو خالی نکردیم هایزر پیامی که می‌شنوه
  934. 50:41حالا شاید خیلی دوستان میگن خب این بخشو
  935. 50:42از کجا میاری این بخش رو از همه مطالعات
  936. 50:45همه این متن میارم وقتی به افعال یا به
  937. 50:49کنش‌های هایزر نگاه می‌کنم متوجه میشم که
  938. 50:52این درجه‌دار بلند پایه ارتش امریکا پیام
  939. 50:56رو درست نگرفت و وقتی اومد ایران سران
  940. 50:59ارتش ایران رو تشویق کرد به اینکه شما
  941. 51:02باید یک بارچیکتون حفظ بشه
  942. 51:04چرا چون قراره شما جلوی شوروی بایستید پس
  943. 51:08به همین خاطر شما باید یک بارچکیتون حفظ
  944. 51:10بشید شما اعلام بی‌طرفی کنید که این اعلام
  945. 51:13بی‌طرفیه در فاصله ۲۴ ساعت دولت بختیار
  946. 51:17سقوط می‌کنه و تمام اون اتفاقات پیاپیه و
  947. 51:21ارتش حفظ میشه سران ارتش اعدام میشن
  948. 51:24و این پیام اشتباهی که از آن جلسه میاد
  949. 51:26بیرون و فهم اشتباه آقای هایزر در اون
  950. 51:30جلسه یک ساعت و نیمه حالا با شکم پر یا
  951. 51:33خالی اون اتفاقات رو رقم می‌زنه بله و
  952. 51:37اعلام بیطرفی که امثال حسین فردوست پشت
  953. 51:41صحنهش حضور داشتن
  954. 51:43و اون اون خیانت‌هایی که شکل می‌گیره و
  955. 51:46منجر به اتفاقات پیاپی بعدش میشه و توی
  956. 51:50اون صورت جلسه
  957. 51:53تصمیم بر این میشه که به شاه پیشنهاد داده
  958. 51:55بشه که پس از اینکه دولت شاهپور بختیار
  959. 51:58تثبیت بشه ایران رو ترک بکنه و در صورت
  960. 52:01تمایل مهمان ایالات متحده آمریکا بشه شاه
  961. 52:05به آمریکا نمیره پس از اینکه از کشور خارج
  962. 52:08میشه سوم تا ششم ژانویه کنفرانس گوادولوب
  963. 52:11با میزبانی فرانسه آغاز میشه توی توی
  964. 52:14جزیره گوادولپ و توی اون جلسه جیمی کارتر
  965. 52:18رئیس جمهور آمریکا جیمز کالهان نخست وزیر
  966. 52:21بریتانیا والری ژیسکاردستن رئیس جمهور
  967. 52:24فرانسه و هلموت اشمید صدعظم آلمان غربی
  968. 52:28حضور داشتن و همون طور که به قولی عرض
  969. 52:31کردیم آن چیزی که در اون جلسه یک سطح و
  970. 52:34ربع در واشنگتن جمع‌بندی کرده بودن به
  971. 52:38تأیید سه سردمدار یعنی یک نخستوزیر یک
  972. 52:42صدراعظم و یک رئیس جمهور
  973. 52:47آلمان و فرانسه و انگلستان می‌رسونن و
  974. 52:50عملاً تصمیم وارد فاز اجرایی میشه که به
  975. 52:53گمانم ۷ روزه بعد محمدرضا شاه تهران رو
  976. 52:55تیل می‌کنن.
  977. 52:56بله و خب البته آقای جیمز کالهان توی
  978. 52:58گزارشی که از این جلسه دارن و بعدها منتشر
  979. 53:01شده میگن که صحبت‌ها خیلی فراتر از صحبت
  980. 53:05درباره ایران بود. در مورد کنترل تسلیحات
  981. 53:08چین و شوروی هم صحبت شده توی اون جلسه.
  982. 53:11اما به طور دقیق تصمیم‌گیری راجع به این
  983. 53:13بوده که چه مشاوره‌ای به ایران داده بشه.
  984. 53:17۴ روز به هر صورت نشست طول می‌کشه دیگه.
  985. 53:19یعنی بررسی طبیعتاً اینکه کالاان میگه که
  986. 53:24ما تسلیحات شوروی و چین رو بررسی کردیم در
  987. 53:29اون ۴ روز
  988. 53:31من چگونه می‌فهمم
  989. 53:33که فقط نبوده نسبتش رو با ایران بوده.
  990. 53:37یعنی در این نظر گ در نظر گرفتن که شوروی
  991. 53:41و چین با توجه به اینکه این تغییرات داره
  992. 53:44در ایران میفته ما باید نگران چی باشیم؟
  993. 53:47در اون نشست طلایی این جزیره ثبات رو دو
  994. 53:51دستی به چپ‌ها تقدیم کرده بود
  995. 53:53و [صدای خرناس] خب می‌دونی اون جلسه‌ای که
  996. 53:55شورای امنیت ملی آمریکا تشکیل میده ۳
  997. 53:59ژانویه است و فردای اون جلسه کنفرانس
  998. 54:03گوادولپ شروع میشه تا ششم ژانویه هم ادامه
  999. 54:05پیدا می‌کنه
  1000. 54:06و دقیقاً حالا میگم دیگه شونزدهمم که
  1001. 54:09محمدرضا شاه از ایران خارج میشه و و بعد
  1002. 54:12رخدادهای بعدش
  1003. 54:13و می‌دونید کل این جلسه تصمیم بر این بود
  1004. 54:16که اگر شاه بره ما می‌تونیم ارتباطمون رو
  1005. 54:19با ایران حفظ بکنیم.
  1006. 54:21همینطور دقیقاً عرض کردیم بنی همین
  1007. 54:24شونزدهم ژانویه محمدرضا شاه از ایران خارج
  1008. 54:27میشه.
  1009. 54:28اول فوریه خمینی میاد به تهران ۱۱ فوریه
  1010. 54:33هم عملاً
  1011. 54:36دولت بختیار به خاطر بیطرفی ارتش که آقای
  1012. 54:40هایزر به ارمقان آورده بود از اون جلسه از
  1013. 54:42امریکا عملاً دولت بختیار سرنگون میشه و
  1014. 54:47الباقی داستان
  1015. 54:48خب می‌دونی یک خطای شناختی رو کنشگران چپ
  1016. 54:50داخل ایران داشتن که خب ما سینماهامون
  1017. 54:53انقدر پرشوره تئاتر داریم آموزش رایگانه
  1018. 54:58توی توی مدارس تغذیه میدن. ارتشمون جزء
  1019. 55:00قدرت‌های یک جهانه. بهترین تسلیحات نظامی
  1020. 55:04رو داریم و
  1021. 55:07دانشگاه‌هامونم که به این شکل دانشگاه
  1022. 55:09آکسفورد توی تهران شعبه داره. شاه هم
  1023. 55:12زندگی اشرافیش رو داره توی کاخ نیاوران
  1024. 55:14می‌کنه. خب چه کاریه ما شاه رو بفرستیم
  1025. 55:16بره و همه این‌ها رو داشته باشیم. تازه
  1026. 55:19بهترشم می‌تونیم بکنیم.
  1027. 55:21پیکان رو داریم به آمریکا صادر می‌کنیم.
  1028. 55:24ماشینامون توی آمریکا خرید و فروش میشه.
  1029. 55:27همه این‌ها رو داریم. فقط شاه این وسط
  1030. 55:29اضافیه. این خطای شناختی رو رهبران کل
  1031. 55:34قدرت‌های دنیا هم داشتن که ما با تهران
  1032. 55:38ارتباط داریم. این دیوار رو در مقابل
  1033. 55:41شوروی خود ایران داره تشکیل میده. امنیت
  1034. 55:44رو توی خلیج فارس تأمین می‌کنه. تمام این
  1035. 55:47اتفاقات داره میفته. فقط این شاه هم اگه
  1036. 55:50نباشه همه این اتفاقات ادامه پیدا می‌کنه
  1037. 55:52دیگه. ما هم ارتباطمون رو می‌تونیم داشته
  1038. 55:54باشیم. در واقع تفکرات ما هم به اون
  1039. 55:57تفکرات رهبران چپی که قراره بیان توی
  1040. 56:00ایران حکومت کنن نزدیک‌تره. چه کاریه این
  1041. 56:04خط شناختی اینجا اتفاق میفته؟ همین
  1042. 56:06چوره
  1043. 56:08بنیامین همین الان هم چپ‌ها فکر می‌کنن که
  1044. 56:11می‌تونن با امپریالیسم بجنگن. گوشی آیفون
  1045. 56:13۱۸ و دستگاه آیپدشون و لپتاپ مکشون در
  1046. 56:17اختیارشون باشه. متوجه
  1047. 56:21تمام این موضوعات نیستن. متوجه این نیستن
  1048. 56:24که می‌تونن با امپریالیسم بجنگن بعد بیان
  1049. 56:28برنامه‌هاشونو در یوتیوب پخش بکنن و از
  1050. 56:31این
  1051. 56:33شبکه گسترده ارتباطی استفاده بکنن. این
  1052. 56:37واقعاً خطای شناختیه که همه چپ‌ها دارن.
  1053. 56:40فکر می‌کنن در اینستاگرام می‌تونن با
  1054. 56:43امپریالیسم جهانی بجنگن و عملاً متفکرین
  1055. 56:48یا اقتصاددان‌های گرایش راست رو به تمسخر
  1056. 56:51بگیرن. در کجا؟ در یک شبکه اجتماعی که
  1057. 56:53دستاورد این جهان سرمایه‌داریه و می‌دونید
  1058. 56:57زمانی که غلام نیک پی شهردار تهران رو به
  1059. 57:00خاطر ترافیک تهران اعدام می‌کنن فکر
  1060. 57:04می‌کردن این توسعه‌ها خودشون دارن اتفاق
  1061. 57:07میفتن پاسپورت ما خودبهخود این اعتبار رو
  1062. 57:11پیدا کرده ما هر جای دنیا که می‌خوایم به
  1063. 57:13عنوان یک ایرانی می‌تونیم بریم و این
  1064. 57:15بزرگوارانی که قبل از ۵۷ توی رأس قدرت
  1065. 57:18بودن فقط داشتن جلوی توسعه رو می‌گرفتن
  1066. 57:21بعدها ها مشخص شد که این شکلی هم نبوده.
  1067. 57:24خب می‌دونید توی اون بازه دو گزاره وجود
  1068. 57:27داشته. اینکه ایران مهمه که همه سرش اجماع
  1069. 57:30داشتن و اینکه سلطنت شاهنشاهی در هر
  1070. 57:34شرایطی باید باقی بمونه که خیلی افراد کمی
  1071. 57:36به این گزاره پایبند بودن. یعنی امثال
  1072. 57:38برژنسکی فقط دفاع می‌کردن ازش و برای
  1073. 57:42داوری بهتر این مسئله خاطرات اسدالله علم
  1074. 57:46پرویز راجی آنتونی پارسونز و همه این‌ها
  1075. 57:49موجوده و قابل مطالعه است ببین بنیامین یک
  1076. 57:52نکته‌ای هست که خیلی دوست دارم حالا در یک
  1077. 57:55برنامه مجزا در موردش صحبت کنیم که اصلاً
  1078. 57:59فلسفی تاریخ چیه و تاریخ رو باید چگونه
  1079. 58:02خوند تاریخ به توالی رخدادها نیست تاریخ
  1080. 58:06یه چیزی خیلی خیلی
  1081. 58:09بیشتر از یک سری رخدادهایی که در پس هم
  1082. 58:12اتفاق افتاده شما نمیتونی مثلاً خاطرات
  1083. 58:16پارسونزو بخونی به تنهایی یا خاطرات مثلاً
  1084. 58:19ژنرال هایزررو در تهران بخونی به تنهایی
  1085. 58:22یا مثلاً کتاب سالیوان رو بخونی بلکه باید
  1086. 58:27یه نگاه عمیق داشته باشی بفهمی که مثلاً
  1087. 58:30هایزر در اون جلسه چی فهمید از کتابش بری
  1088. 58:33به پشت کتاب هایزر بری به پشت کتاب پارس
  1089. 58:37پارسونز که بفهمی که چه دیدگاهی پارسونز
  1090. 58:41داره وقتی داره کتاب رو می‌نویسه وقتی
  1091. 58:44مأموریت در تهران هایزر رو می‌خونی باید
  1092. 58:47بفهمی هایزر داره این کتابا می‌نویسه
  1093. 58:50هرچند که داره تلاش می‌کنه یک وجهه
  1094. 58:52متفاوتی از خودش به نمایش بذاره اما صحبت
  1095. 58:56این که در اون جلسه چی شنید هایزر چه
  1096. 58:59رفتارهایی داشت هایزر چگونه دنیا رو
  1097. 59:01می‌دید هایزر وقتی با سران بلند پایه ارتش
  1098. 59:06ایران در تهران دیدار می‌کنه چه پیامی
  1099. 59:08بهشون میده؟ چگونه سعی می‌کنه اطمینان
  1100. 59:12خودش رو، اطمینان اون‌ها رو جلب بکنه، چه
  1101. 59:15کلماتی استفاده می‌کنه؟ وقتی من به کتاب
  1102. 59:18هایزر نگاه می‌کنم یک کجفهمی می‌فهمم از
  1103. 59:22آن جلسه.
  1104. 59:24وقتی به کتاب سالیوان نگاه می‌کنم، افتخار
  1105. 59:27و سقوط یا غرور و سقوطش رو نگاه می‌کنم.
  1106. 59:30وقتی به کتاب آنتونی پارسونز نگاه می‌کنم
  1107. 59:33یه کل رو سعی می‌کنم نگاه بکنم و سعی
  1108. 59:35می‌کنم یک تابلوی بزرگ ببینم یعنی شخص
  1109. 59:38خودم رو میگما به همین خاطر وقتی خیلی از
  1110. 59:41دوستان میگن که حالا چون در این سنت
  1111. 59:45جدیدی که رسانه پارسی تمام منابع رو در
  1112. 59:48توضیحات می‌ذاره که زحمتشم شما و دوستان
  1113. 59:50دارید می‌کشید و همینجا هم از خود همتون
  1114. 59:53واقعاً تشکر می‌کنم اما نکته اینه که
  1115. 59:58سعی میکنی چه چیزی ببینی این سعی نمی‌کنی
  1116. 1:00:01فقط یادداشت رو بخونی سعی می‌کنی به پشت
  1117. 1:00:03یادداشت هم نگاه بکنی اصطلاحاً آن چیزیه
  1118. 1:00:06که ما در هرمونوتیک میگیم آن چیزی که بهش
  1119. 1:00:10میگیم بین خطوط بنیامین حالا خیلی دوست
  1120. 1:00:14دارم در اون رسانه فلسفی که در رسانه
  1121. 1:00:18پارسی تأسیس خواهیم کرد اونجا صحبت
  1122. 1:00:21می‌کنیم این بین خطوط خوندن چیه آن پیامی
  1123. 1:00:25که متن در پس خودش می‌خواد بهت بده چیه
  1124. 1:00:29صرفاً
  1125. 1:00:29[موسیقی]
  1126. 1:00:29کلمات نیست
  1127. 1:00:32به همین خاطر رسانه پارسی وقتی یک موضوعی
  1128. 1:00:34رو ما واقعیتش
  1129. 1:00:37شاید مثلاً همین طوری که الان داریم صحبت
  1130. 1:00:39میکنیم همین برنامه ۲۶ صفحه مطلبه همین
  1131. 1:00:42طوری که جلوی خودتم هست و همه اون
  1132. 1:00:45بچه‌هایی که داریم روی متن کار می‌کنیم ۲۶
  1133. 1:00:48صفحه متنه که نتیجه بررسی‌های قابل توجهه
  1134. 1:00:52در واقعیت نتیجه یک قصیته در اون تاریخ
  1135. 1:00:56رسانه پارسی سعی نمی‌کنه یک روایت ت توالی
  1136. 1:01:00رخ دادی بگه اون اومد این رفت این اینو
  1137. 1:01:02گفت این اتفاق افتاد بلکه ما تلاش می‌کنیم
  1138. 1:01:06بین خطوط تاریخ رو بخونیم آیا ممکنه ما
  1139. 1:01:09اشتباه بکنیم بله ممکنه ۵د خطا داشته
  1140. 1:01:12باشیم اینکه می‌بینم جدیداً در توییتر
  1141. 1:01:16میگن رسانه پارسی ۹۵ داده‌های علمی رو با
  1142. 1:01:20۵د
  1143. 1:01:21خطای می‌کنه به خرد میده ما پس ما خیلی
  1144. 1:01:24موفقیم ما ۹۵ داریم دادایی صحیح میدیم
  1145. 1:01:28۵ خطا که اصلاً در مقابل چپ‌ها که واژگونن
  1146. 1:01:32یعنی کاملاً
  1147. 1:01:34۵ مبحث علمی رو با ۹۵ محتوای اشتباه نشر
  1148. 1:01:39میدن که ما که خیلی جلوییم پس ۹۵ چپ‌های
  1149. 1:01:43آن دارن که به حرفای ما میشه اعتماد کرد
  1150. 1:01:45من فکر می‌کنم همین قدر برای رسانه پارسی
  1151. 1:01:48نه تنها کافیه که فوق‌العاده است به همین
  1152. 1:01:52خاطر این رو تأکید میکنم چون دوستان هی
  1153. 1:01:54می‌نویسن عنوان در واقع منابعتونو بدید که
  1154. 1:01:58منابع رو در این برنامه‌های نسل جدیدمون
  1155. 1:02:00داریم میدیم و نکته اینه که این منابع در
  1156. 1:02:04موردش به شدت فکر میشه و سعی می‌کنیم
  1157. 1:02:08چیزهایی رو بگیم و مطرح بکنیم با
  1158. 1:02:12کتب و عملاً
  1159. 1:02:16منابع که نوشته شده یا اصطلاحاً با
  1160. 1:02:19فکت‌هایی که وجود داره که بتونیم این‌ها
  1161. 1:02:22رو مورد واکاوی قرار بدیم. متچکرم. خب اون
  1162. 1:02:28۵دردی که ما به کار می‌بریم یا ۹۵دی که
  1163. 1:02:31چپ‌ها به کار می‌برن قصدیته دیگه این ما
  1164. 1:02:34قصدیتی که به اطلاعات میدیم با ۹۵ فکت و
  1165. 1:02:39اطلاعات صحیح زمانی هم که شما تاریخ رو
  1166. 1:02:42می‌خونید هیچ تاریخ بی‌طرفی وجود نداره ما
  1167. 1:02:46روایتی که از دل تاریخ بیرون می‌کشیم رو
  1168. 1:02:49با خاطرات افراد بی‌شماری
  1169. 1:02:53این روایت رو می‌کشیم بیرون با صورت
  1170. 1:02:55جلسه‌هایی که وجود داره مقاله‌هایی که توی
  1171. 1:02:58اون تاریخ و بازه زمانی منتشر شده
  1172. 1:03:01و تمام تاریخ‌ها این شکلین یعنی اون کسی
  1173. 1:03:04که میگه من تاریخ بیطرف نوشتم داره دروغ
  1174. 1:03:07میگه تاریخ بیطرف وجود نداره
  1175. 1:03:09۱۰۰د همین جاره
  1176. 1:03:11[صدای بند آمدن نفس][صدای آه]
  1177. 1:03:11میدونی گاهی اوقات فکر می‌کنم یک کااش اون
  1178. 1:03:14لحظهای که جلسه تموم شد وقتی در اون
  1179. 1:03:17جلسه‌ای که افراد بلند پایه دولت امریکا
  1180. 1:03:21در اون جلسه بودن ا کااش لحظه‌ای که هایزر
  1181. 1:03:23داشت ژنرال هایزر داشت از اتاق خارج میشد
  1182. 1:03:25اشک ا کااش ش کارتر دستشو می‌گرفت می‌پرسی
  1183. 1:03:28چی شنیدی؟ قراره بری چیکار بکنی؟ نمی‌دونم
  1184. 1:03:32این سنت امریکایی هست به قول معروف یا
  1185. 1:03:34نیست اما من بعدها این رو خیلی اینو که
  1186. 1:03:38میگم شاید در
  1187. 1:03:41۱۵ ۲۰ سال گذشته رعایت کردم همیشه در
  1188. 1:03:45آخرین لحظه جلسات به کسی که بانی اجرای یک
  1189. 1:03:49کار هست همیشه ازش میپرسم چی شنیدی؟
  1190. 1:03:53این رو واقعیت از همه متون مدیریتی و
  1191. 1:03:56تاریخی خوندن یاد گرفتم. وقتی اجرا رو به
  1192. 1:03:59دست کسی می‌سپاری باید یک بار دیگه ازش
  1193. 1:04:02بپرسی که همه اون جایی که ما گفتیم شاید
  1194. 1:04:07بنیامین گفتن این خیلی درست نباشه اما من
  1195. 1:04:11انتهای هر جلسه از دانشجوان میخوام یه
  1196. 1:04:13گزارش کوتاهی یه پاراگرافی ارسال بکنن که
  1197. 1:04:16چی شنیدن حتی تأکید می‌کنم که جزوه رو
  1198. 1:04:19نمی‌خواد بفرستید اصلاً اونو نیاز ندارم
  1199. 1:04:22اینکه چی شنیدید برام مهمه چی شنیدن مهمه
  1200. 1:04:26اینکه کسی که قراره کار اجرایی رو به عهده
  1201. 1:04:29بگیره. چی شنید در پس آن همه اون
  1202. 1:04:32صحبت‌هایی که در جلسه شنید؟
  1203. 1:04:36خیلی خوشحال شدم از هم صحبتی با توی این
  1204. 1:04:39اپیزود و
  1205. 1:04:41خدانگهدار.
  1206. 1:04:42خدانگهدار.

About this transcript

This page contains the full transcript of چرا شاه از ایران رفت؟ | صورتجلسات فوق سری آمریکا by PARSI | رسانه پارسی , generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 8,318 words across 1,206 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.