Świadomi Tatr | odc. 4 | Cisza, które nie słychać. O hałasie w Tatrach — Transcript
Full transcript
- 1:10Pamiętam, to akurat była zima i spałem
- 1:14w dyżurce TOPR-u na Kasprowym Wierchu
- 1:17i obudziło mnie zapadanie się nóg w śniegu.
- 1:22Patrzę przez okno, a to kozica.
- 1:25Ale jak ruszyła kolejka na Kasprowy,
- 1:29to maszynownia jest na Myślenickich Turniach,
- 1:31więc jej nie słychać, ale słychać
- 1:33przewijanie liny na kole
- 1:35nawrotnym na Kasprowym.
- 1:36I ten szum, i taki kontrast, prawda?
- 1:39Tutaj po prostu dźwięki wydawane przez
- 1:42śnieg załamujący się pod kozicą,
- 1:45a tutaj po prostu urządzenie, które szumi
- 1:48w sposób jednostajny, buczy i kręci się.
- 1:54Przed pojawieniem się pierwszych turystów
- 1:56na tych miejscach, gdzie już nie ma
- 1:58śniegu, jest wytopiony od słońca, to
- 2:00kozice oczywiście
- 2:02żerują jak najwcześniej.
- 2:03Nieraz jeszcze jest ciemno, one wychodzą
- 2:06wtedy, żeby się najeść, a w momencie
- 2:10pojawienia się rzeczywiście pierwszych
- 2:12turystów, no to jest tak, że
- 2:15muszą się odsunąć.
- 2:17I to generalnie jak się obserwuje, to one
- 2:19robią to w bardzo dyskretny sposób,
- 2:21można powiedzieć stopniowo jakby znikały,
- 2:23chowały się w różne miejsca i nie ma ich.
- 2:29Uciec od hałasu wielkiego miasta.
- 2:33Odpocząć, wyciszyć się, poczuć przestrzeń
- 2:37i swobodę, zobaczyć świeży śnieg
- 2:41i zbocze, na którym nikt
- 2:42jeszcze nie zostawił śladu.
- 2:44Chyba, że my ...
- 2:47Z taką nadzieją przyjeżdżamy w Tatry.
- 2:49Tyle, że inni zapragnęli tego samego.
- 2:53W tym samym miejscu i co
- 2:55gorsza, w tym samym czasie.
- 2:57W Tatrach chyba nie ma
- 2:59już miejsca na ciszę.
- 3:01Sami turyści i ten tłum, który odwiedza
- 3:05Tatry co roku, głównie w Morskim Oku,
- 3:09ale też w Dolnie Kościeliskiej, w rejonie
- 3:11Kasprowego, sam ten tłum generuje już
- 3:15hałas.
- 3:18Przyjechali, wysiedli z pociągu, jechali
- 3:20samochodem i oni jeszcze w szumie
- 3:23wielkiego miasta są i wnoszą, można
- 3:26powiedzieć, ten szum ze sobą.
- 3:29Więc to jest prawdopodobnie też
- 3:31przypadłość ludzi, którzy mieszkają w
- 3:35dużych miastach, gdzie hałas jest na
- 3:38okrągło, 24 godziny niemal.
- 3:40I oni już nie słyszą,
- 3:42nie potrafią czuć ciszy.
- 3:58Narciarstwo stało się tak powszechne,
- 4:01freeride i ski touring,
- 4:03że to po prostu oprawiają
- 4:05ludzie dlatego, że to jest modne,
- 4:07a nie dlatego, że to jest ich jakiś etap
- 4:09pogłębienia kontaktu
- 4:10z górami, z przyrodą.
- 4:12W związku z tym zaczynamy mieć coraz
- 4:14więcej takich po prostu
- 4:15trochę łobuzów snowboardzistów
- 4:17czy narciarzy, którzy jeżdżą po kosówce,
- 4:20po jarzębinie, skaczą.
- 4:23Niestety, ale coraz ciężej z tym walczyć,
- 4:26ponieważ jest coraz więcej chętnych
- 4:28śmiałków, którzy chcą
- 4:30zrobić zjazd w każdym miejscu.
- 4:33Nawet po największych rezerwatach, jak
- 4:34Sucha Kasprowa, gdzieś Sucha Kondracka,
- 4:36patrząc tu w okolicach Kuźnic,
- 4:38Długi Giewont, gdzie to były miejsca na tej
- 4:39pory, takiej totalnej ostoji właśnie
- 4:41różnych gatunków zwierząt.
- 4:43Nawet tam są miejsca, gdzie jest parcie
- 4:45właśnie, żeby zjechać.
- 4:49Dla narciarza wymarzone miejsce do
- 4:51zjazdu, dla zwierząt jedno
- 4:53z ostatnich spokojnych miejsc.
- 4:57Pilnowanie tej granicy dla wielu
- 4:59narciarzy niewidocznej
- 5:01to codzienna praca strażników.
- 5:11Zapraszam, dzień dobry.
- 5:18Służba Tatrzańskiego Parku Narodowego.
- 5:21Pan wie, że jest Pan na terenie Parku?
- 5:25Wie Pan, że jest Pan
- 5:26w Parku Narodowym?
- 5:28Obowiązują zasady, jeździmy po trasie.
- 5:31Tamten rejon jest wyłączony.
- 5:34Nie wolno jeździć.
- 5:36Tu do przełęczy na dół
- 5:38ta strona tak, tam już nie.
- 5:40Kończę pouczeniem, ale spotkamy się
- 5:42jeszcze raz, będzie 500 zł mandat.
- 5:44Jasne.
- 5:44Zrozumiał Pan?
- 5:45Zrozumiałem.
- 5:46Do widzenia.
- 5:47Widzę, że jest mocno...
- 5:48Mocno zjeżdżone, to jak ktoś wychodzi na
- 5:50Giewont i skacze,
- 5:52nie należy go naśladować.
- 5:53Pan jest dorosły, odpowiada za siebie.
- 5:56Do widzenia.
- 6:17Dzień dobry.
- 6:18Dzień dobry.
- 6:18Służba Tatrzańskiego Parku Narodowego.
- 6:21Proszę Pana...
- 6:23Pan wie, że jest w Parku Narodowym?
- 6:25Wiem.
- 6:26Tu obowiązują zasady,
- 6:28tutaj jeździć nie wolno.
- 6:30A dobra, nie widziałem,
- 6:31Było tyle tych śladów.
- 6:32Pan ma obowiązek jako dorosły człowiek
- 6:34dowiedzieć się przed przyjazdem tutaj,
- 6:36gdzie wolno, co wolno
- 6:38i zasady zwiedzenia parku.
- 6:40Także proszę pilnować się.
- 6:41Następnym razem będzie mandat.
- 6:43A jaki to jest mandat?
- 6:44500 zł.
- 6:46Podrożeje Panu wyjazd.
- 6:48Dobrze.
- 6:48Mam nadzieję, że nie.
- 6:49Dobrze, przepraszam.
- 6:50Pouczenie, tyle.
- 6:52Do widzenia.
- 6:52Do widzenia.
- 7:12Stop.
- 7:18Stop.
- 7:26Dzień dobry.
- 7:27Dzień dobry.
- 7:28Służba Tatrzańskiego Parku Narodowego.
- 7:32Proszę Pana, Pan wie, że
- 7:33jest w Parku Narodowym?
- 7:36Jestem pierwszy raz tu.
- 7:38Wiem, że jest Park Narodowy.
- 7:40Nie wiem, jakie są zasady,
- 7:41szczerze mówiąc.
- 7:42Pan jest dorosły?
- 7:44Tak, tak.
- 7:50Z racji tego, że zajmuję się
- 7:52monitoringiem ptaków w
- 7:53Tatrzańskim Parku Narodowym,
- 7:55cietrzew jest jednym z tych gatunków
- 7:57priorytetowych, najważniejszych,
- 8:00za który Tatrzański Park Narodowy
- 8:03w pewien sposób ponosi
- 8:04też odpowiedzialność.
- 8:06Jest to jeden z najszybciej
- 8:07zanikających ptaków w Polsce.
- 8:10Przełom negatywny dla
- 8:12cietrzewia nastąpił w latach 70.
- 8:14Pod koniec lat 70.
- 8:16Wtedy jeszcze mieliśmy około 30,
- 8:18nawet 40 do tysięcy cietrzewi
- 8:21w całym kraju, w całej Polsce.
- 8:23Ale od tego czasu obserwuje się ciągły,
- 8:27prawie coroczny spadek
- 8:29liczebności do tego stopnia,
- 8:30że obecnie mamy te 200
- 8:34do tylko 300 osobników.
- 8:37Jest świeża pokrywa śnieżna, także
- 8:39wszelkie ślady będą dobrze
- 8:42widoczne na powierzchni śniegu.
- 8:46I mam nadzieję, że to o czym mi opowiadał
- 8:48leśniczy, który widział w
- 8:50tamtym rejonie cietrzewia,
- 8:52to uda się potwierdzić też dzisiaj.
- 8:54Jakieś jamki śnieżne, czy
- 8:56ślady związane z żerowaniem,
- 8:59jakieś pozostałości po igłach, knoty,
- 9:01czyli odchody, zobaczymy.
- 9:03Jestem dobrej myśli,
- 9:04warunki są świetne.
- 9:05Także idziemy na cietrzewia.
- 9:11Dla cietrzewia Tatry stały się
- 9:13jedną z ostatnich ostoi.
- 9:16Ale nawet tu zagrożenie może nadejść
- 9:18z każdej strony a chwila nieuwagi
- 9:21kosztować życie.
- 9:23Nawet ci, którzy od lat przemierzają te góry
- 9:26widują go rzadko, jeśli w ogóle.
- 9:29Nie bez powodu nazywa się go
- 9:30ptakiem duchem.
- 9:37To jest miejsce, gdzie zalatują,
- 9:43okresowo przebywają cietrzewie.
- 9:46Po drugiej stronie mamy Dolinę Świńską.
- 9:49Świński Kocioł, tak zwany, dla narciarzy
- 9:51bardzo wielkie wyzwanie, bardzo,
- 9:55ża tak powiem, wielki fan,
- 9:57jak spadnie świeży śnieg.
- 9:59Chociaż teren zagrożony lawinami.
- 10:03Były tam wielkie lawiny.
- 10:05Ginęli ludzie.
- 10:08Tak to czasem bywa.
- 10:10I tam siedliska mają właśnie cietrzewie.
- 10:14Natomiast są to miejsca też,
- 10:16gdzie można zobaczyć kozice.
- 10:20Mamy jedną kozicę, schodzi granią.
- 10:23Ona schodziła przed chwilą
- 10:25z wierzchołka po stronie naszej.
- 10:26Ale bezpieczniej chyba
- 10:28się poczuła na grani samej.
- 10:35Są dwie kozice.
- 10:38Jedna się schowała.
- 10:39To jest bardzo dobra wiadomość tego dnia,
- 10:42bo tak jak mówię w rejonie Kasprowego
- 10:45ostatnimi czasy
- 10:47tych kozic się obserwuje mało.
- 10:50Miejmy nadzieję, że nie będą musiały
- 10:52uciekać przed narciarzami.
- 10:58Kozice spotykane na szlakach nie
- 11:00przestały się nas bać.
- 11:02Nauczyły się jedynie
- 11:03znosić nasze towarzystwo.
- 11:06Kozice tatrzańskie żyją tylko w Tatrach.
- 11:09Gdyby zabrakło ich tutaj,
- 11:11nie byłoby ich już nigdzie.
- 11:14Dlatego dwa razy w roku pracownicy parku
- 11:16wyruszają na liczenie.
- 11:18Porównywanie wyników kolejnych liczeń
- 11:20pozwala dostrzec zmiany
- 11:22niewidoczne w jednym sezonie.
- 11:26Od 1956 roku, to jest 70 lat,
- 11:32przez 70 lat jest permanentnie, non-stop
- 11:35prowadzony monitoring w całych Tatrach.
- 11:38To jest jeden z najstarszych monitoringów w Europie.
- 11:54Na żywo dziś nie mamy szczęścia
- 11:56ani jednej na razie.
- 12:00Może się później poszczęści jeszcze.
- 12:03Tropów dużo i świeżych.
- 12:06A niestety na razie liczba zero.
- 12:12Jak już się uda zaobserwować,
- 12:14to jest to takie bardzo niesamowite przeżycie,
- 12:18które zawsze pozostaje w pamięci.
- 12:20Prawie wszystkie spotkania z cietrzewiem,
- 12:21to jestem w stanie sobie,
- 12:24na tyle utrwaliły mi się w pamięci,
- 12:26że jestem w stanie sobie je przypomnieć
- 12:29i co temu towarzyszyło, gdzie to było,
- 12:32kiedy to było, aż tak dokładnie to się
- 12:34utrwala w pamięci te spotkania.
- 12:37Cietrzewa widziałem na żywo ze cztery
- 12:38razy i to pamiętam, bo kiedyś siedziałem
- 12:43na Świńskiej Przęczy, nade mną przelatywały dwa.
- 12:47Szedłem kiedyś tutaj zbierać odchody
- 12:52dla celów naukowych i w ogóle sprawdzam co
- 12:54jakiś czas, czy te cietrzewie są jeszcze,
- 12:58czyli patrzę na tropy, na odchody
- 13:02i też mi spod śniegów wyleciał taki cietrzew.
- 13:05No widziałem cietrzewia
- 13:06właśnie na Uhrociu Kasparowym też.
- 13:09To są takie chwile,
- 13:10których się nie zapomina.
- 13:11Pamięta się całe życie.
- 13:58Nie powiem, żebym się cieszył.
- 13:59Rozumiem, że ratowanie ludzi jest
- 14:02priorytetem w Tatrach.
- 14:04Być może mnie kiedyś ktoś będzie ratował,
- 14:06rozumiem to, ale nie
- 14:08cieszę się z tego powodu.
- 14:11Z wiadomych względów.
- 14:14Mam swoje odczucia.
- 14:17Natomiast nie przeszkadza mi to też
- 14:20w pracy, współpracować z ratownikami TOPR-u.
- 14:25Przyjaźnić się, z wieloma się przyjaźnię,
- 14:27i wiem, że na taką ekipę można liczyć.
- 14:38Widziałem chowające się świstaki,
- 14:40uciekające do nor,
- 14:42widziałem pędzące kozice, jak gdzieś tam
- 14:44zza grani śmigłowiec wyskoczył.
- 14:47Spłoszone jelenie.
- 14:49No to są takie, no niestety obrazki
- 14:55dnia codziennego w Tatrzańskim Parku Narodowym,
- 14:57w Tatrach Polskich.
- 14:59Nie uciekniemy od tego,
- 15:00bo tych ludzi tutaj jest tyle,
- 15:03coś się zawsze dzieje.
- 15:04Każdego dnia coś się
- 15:05w Tatrach dzieje złego.
- 15:07Tak to działa.
- 15:12Śmigłowiec jest oczywiście tak z
- 15:14perspektywy świata przyrody pewnym
- 15:16kłopotem, natomiast z drugiej strony
- 15:19na szali mamy zdrowie,
- 15:20bezpieczeństwo, życie turystów.
- 15:23Wydaje mi się, że ważne jest to, żeby
- 15:25nie nadużywać tego środka
- 15:27transportu i wiem, że TOPR to robi.
- 15:32Mamy taki obrazek na przykład, że leci
- 15:34śmigłowiec, on leci dość nisko
- 15:38i nagle on wylatuje zza grani.
- 15:40I ten hałas jest potężny wtedy i kozice
- 15:43rzucają się do ucieczki.
- 15:45Wydatek energetyczny kozicy uciekającej
- 15:48po głębokim śniegu jest 60 razy większy
- 15:54niż wydatek energetyczny kozicy, która
- 15:57po prostu powoli w tym
- 15:59śniegu się przemieszcza.
- 16:00Żeby kozice mogły przetrwać,
- 16:04one muszą mieć taki zapas energii dla obrony
- 16:07przed drapieżnikiem, bo ucieczka to jest
- 16:10jedyna możliwa forma obrony.
- 16:13Nie każdy hałas w górach da się wyeliminować.
- 16:17Czasem od lotu śmigłowca
- 16:18zależy ludzkie życie.
- 16:21Znacznie częściej jednak hałasujemy
- 16:23z powodów mniej doniosłych, choćby
- 16:26z przekonania, że nasz gust muzyczny
- 16:28zasługuje na szerszą publiczność.
- 16:42W Tatry zaczynają wchodzić ludzie,
- 16:45jest inny profil turysty,
- 16:47właśnie może nie turysty.
- 16:48Kogoś, kto znudzony
- 16:49Krupówkami idzie w Tatry
- 16:51i po prostu nie przychodzi
- 16:54w Tatry z miłości do gór,
- 16:55tylko przychodzi, bo ta przestrzeń
- 16:58Zakopanego jest przedeptana,
- 17:00przepita, skacowana, już znużona,
- 17:04to może pójdę odragowywać gdzie indziej.
- 17:14Kiedy sami hałasujemy, zagłuszamy to,
- 17:17po co tu przyjechaliśmy.
- 17:19Wypadałoby czasem
- 17:20dopuścić przyrodę do głosu.
- 17:23Jeżeli jesteśmy cicho w terenie, gdzie
- 17:27jest dzika przyroda,
- 17:28zawsze możemy dostać coś w zamian.
- 17:31Jakąś ciekawą obserwację, zobaczyć rysia
- 17:34gdzieś tam na skraju lasu,
- 17:36czy też usłyszeć na przykład
- 17:38jakiegoś ptaka rzadkiego.
- 17:42Kruka słychać.
- 17:46Gdzieś muszą być jakieś duże kierdle,
- 17:48bo to niemożliwe, żeby tyle hektarów
- 17:50przepatrzeć i żeby ani jednej kozy.
- 17:54Przecież to ufoludki nie wzięły.
- 18:05Cietrzew jest wrażliwy na hałas,
- 18:06szczególnie w okresie toków.
- 18:10Możemy w wyniku nadmiernego hałasu
- 18:13przerwać te toki,
- 18:15a nie jest to duża populacja,
- 18:16więc każde przerwanie, każde nieodbycie się toku
- 18:21będzie powodowało,
- 18:23że może być zagrożona cała populacja.
- 18:43Widzimy ludzi z daleka, którzy wędrują
- 18:45szlakiem, ale ta odległość już jest na
- 18:48tyle duża, że w tym miejscu możemy się
- 18:51spodziewać obecności cietrzewi.
- 18:54Jeśli tylko ci ludzie poruszają się
- 18:56wyznaczonymi szlakami, powiedzmy wszystko
- 18:58jest w porządku. Jeśli nie zachowują się
- 19:00głośno, poruszają się tak jak trzeba.
- 19:03Wystarczy, że tylko ktoś zejdzie
- 19:06i zacznie tutaj penetrować te najlepsze dla
- 19:09cietrzewia miejsca pod kosówkami, świerki
- 19:12i to może się skończyć przepłoszeniem,
- 19:14zaniepokojeniem tego ptaka.
- 19:22O, mamy jakieś tropy.
- 19:25Na pewno nie jest to
- 19:26cietrzew, są za duże.
- 19:27Ale wygląda to, tak w typie
- 19:30jakiegoś drapieżnika.
- 19:32Lis, może nawet ryś,
- 19:34bo te tropy są dosyć duże.
- 19:36No i trochę podobnie jak my
- 19:39one również szukają cietrzewia.
- 19:43To pokazuje, że cietrzew jest pod stałym zagrożeniem
- 19:46Nie tylko ze strony turystów, nas
- 19:50ale naturalnych drapieżników, które tutaj
- 19:53cały czas z cietrzewiem żyją
- 19:55no i stety, niestety na niego polują.
- 19:59Ważne jest, żebyśmy też nie ułatwiali tym drapieżnikom
- 20:03polowania na cietrzewia, naszą obecnością.
- 20:07Głównie freerider, który jedzie poza
- 20:09szlakiem w miejscach tokowisk,
- 20:11gdzieś jeszcze powyżej górnej granicy lasu,
- 20:12potrafi najechać miejsca, gdzie nie tyle
- 20:16już odbywają się toki,
- 20:17co cietrzewie odpoczywają.
- 20:20Gdzieś pod gałęziami kosówki,
- 20:22zagrzebane w takich jamkach śnieżnych,
- 20:24bowiem one takie sobie jameczki tworzą
- 20:26i tam po prostu spędzają ten czas, dzień.
- 20:28Potrafi wyczekiwać do ostatniej chwili,
- 20:31że może to zagrożenie minie, ale kiedy
- 20:33już stwierdzasz, że zagrożenie nie mija,
- 20:34tylko zbliża się cały czas, w ostatniej
- 20:36chwili potrafi wyskakiwać przed nartami,
- 20:38przed tym narciarzem, przed człowiekiem.
- 20:41Zrywa się do ucieczki, do lotu. No i to
- 20:44też nierzadko jest sytuacja potężnie dla
- 20:46niego stresująca, dlatego ptaka, leci po
- 20:49prostu przed siebie, może wpaść na
- 20:52drzewa, rozbić się o te drzewa.
- 20:55Możemy wyłączyć głośnik, ściszyć rozmowę,
- 20:58zostać na wyznaczonym szlaku, ale nawet
- 21:01gdy ostatni turyści opuszczą Tatry, nadal
- 21:04docierają tu dźwięki z zewnątrz.
- 21:07Granica parku
- 21:08obowiązuje ludzi, hałasu nie.
- 21:11Faktem jest, że wyjdziemy na jakąkolwiek
- 21:14górkę w reglu dolnym, na przykład
- 21:19nawet na Nosal, będzie słychać
- 21:21dźwięki Zakopanego w nocy.
- 21:23I tego nie unikniemy, no nie ma szans.
- 21:26Do Zakopanego przyjeżdżamy także po
- 21:29emocje. Kibicować, słuchać muzyki,
- 21:32tańczyć i bawić się z innymi.
- 21:34Trudno się dziwić. Radość w dobrym
- 21:37towarzystwie zyskuje na
- 21:38sile, a zwykle i na głośności.
- 21:42Stojąc pod sceną czy na trybunach, rzadko
- 21:45jednak myślimy o tym, kto jeszcze
- 21:47w naszej zabawie może uczestniczyć.
- 21:51Mnie zawsze denerwowało, czemu z tej
- 21:53imprezy trzeba robić taki wrzask.
- 21:59Zaczęto kopiować takie zachowanie jak na
- 22:01stadionach piłkarskich, a kiedyś skoki
- 22:04narciarskie to był szum, świst,
- 22:07klapnięcie i jakiś odzew publiczności.
- 22:11Nie było tego podkręcania tej
- 22:13atmosfery i puszczenia muzyki.
- 22:15Krokiew aż do momentu zeskoku jest
- 22:19w granicach Parku Narodowego. Skoczek leci
- 22:22w Tatrzańskim Parku Narodowym, a ląduje poza.
- 22:25Przy wszystkich imprezach jest tam nagłośnienie.
- 22:27To nagłośnienie tak naprawdę znajduje się
- 22:29tuż przy granicy Parku.
- 22:31W związku z tym słychać te dźwięki na
- 22:35terenie Parku i to dość mocno, głośno.
- 22:38Pomiar tego hałasu przez całą imprezę
- 22:42daje potem możliwość pokazania tej mapy
- 22:46jak się rozprzestrzenia hałas
- 22:49i z jaką intensywnością w jakim kierunku.
- 22:52Ale im dalej te dźwięki, tym one się bardziej
- 22:54wypłaszczają, zlewają się za sobą.
- 22:57Największy problem jest, gdy pojawia się
- 23:00nagły, gwałtowny dźwięk. Huk, strzał petard.
- 23:04To powoduje największy stres
- 23:07i paniczną ucieczkę zwierząt.
- 23:09Szczególnie kozic w terenie górskim.
- 23:12Może to doprowadzi do śmierci ich.
- 23:16Powitanie 1971 roku.
- 23:19Stado kozic spłoszone hukiem
- 23:22fajerwerków runęło w przepaść.
- 23:26Jednym noc przyniosła zabawę,
- 23:28drugim śmierć.
- 23:31Ta historia powinna nas czegoś nauczyć.
- 23:33Ale czy nauczyła?
- 23:42Tego się nie czuje jak się jest w mieście
- 23:45i znajduje się człowiek w środku tego.
- 23:48Wiadomo, że wszyscy strzelają jeden przez
- 23:51drugiego, można powiedzieć.
- 23:53Natomiast w górach jest
- 23:54to niewyobrażalny hałas.
- 24:07Może to kiedyś się uda zrobić, żeby
- 24:11jednak na Podhalu w okresie Sylwestra
- 24:14było ciszej.
- 24:15Żeby turyści nie nadużywali,
- 24:17nie używali w ogóle fajerwerków.
- 24:20No ale to jest oczywiście kwestia, która
- 24:21jest poza jakąś naszą kontrolą.
- 24:23My możemy tylko i wyłącznie
- 24:25w tej kwestii edukować.
- 24:28Czy tu gdzie co jeszcze nie ma?
- 24:41A tu ani tropu nie ma.
- 24:43Niestety mimo pięknej pogody, bo to
- 24:45przede wszystkim czasami zaniżenia ilości kozic
- 24:47to były spowodowane aurą.
- 24:50Natomiast tym razem pogoda
- 24:51naprawdę była bardzo ładna.
- 24:53Od samego rana słoneczko, bezchmurnie
- 24:55wiatru niebyło, bo czasami też mamy piękną
- 24:57pogodę, a jest wiatr,
- 24:59te kozice są bardziej pochowane.
- 25:00Natomiast niestety od kilku lat widać
- 25:02lekką tendencję niestety malejącą.
- 25:05Razem ze słowackimi coś podobno około
- 25:07800 jest, po naszej stronie było coś około
- 25:09220, a więc widać, że niestety od kilku
- 25:11lat ta ilość kozic
- 25:13niestety pomalutku nam spada.
- 25:27Mam pióra
- 25:29i wszystko na to wskazuje,
- 25:30pióra puchowe cietrzewia.
- 25:33Charakterystyczna budowa,
- 25:34pozlepiany ze sobą stosiny.
- 25:38Musiał się gdzieś tutaj obetrzeć.
- 25:41Ciężko powiedzieć, czy to kura,
- 25:43czy kogut, bo one są za małe i nie widać za
- 25:46bardzo wzoru na tych piórach,
- 25:48ale ewidentnie cietrzewiowe.
- 25:52To dobra wiadomość.
- 25:54Cietrzew jeszcze tu jest.
- 25:56Ale z roku na rok
- 25:58jego bezpieczny świat się kurczy.
- 26:02Nie musimy rezygnować z chodzenia w góry.
- 26:04Wystarczy trzymać się szlaków
- 26:07i zachowywać się ciszej.
- 26:09Dla nas to drobne ustępstwo
- 26:11dla zwierząt, szansa na przetrwanie.
- 26:14My mamy wybór, one nie.
- 26:18Cisza, której szukamy w Tatrach,
- 26:20zależy przede wszystkim od nas.
- 26:23Od naszego podejścia jako
- 26:25Tatrzańskiego Parku Narodowego,
- 26:27tego jak będziemy monitorować tego ptaka,
- 26:30zależy to, czy on w ogóle przetrwa w tej ostoi
- 26:35no i być może w ogóle w całym kraju naszym.
- 26:38Nie ma gdzie się wynieść. Nie ma gdzie.
- 26:39Po prostu wyginą.
- 26:41To samo jest z innymi gatunkami
- 26:43z kozicą, ze świstakiem.
- 26:45Nie mają gdzie się wynieść. Jeżeli my
- 26:47spowodujemy ich dyskomfort życia tutaj
- 26:50w Tatrach, po prostu wyginą.
About this transcript
This page contains the full transcript of Świadomi Tatr | odc. 4 | Cisza, które nie słychać. O hałasie w Tatrach by TPNVideo, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,555 words across 522 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.