VE 9 - Term 1 - Lesson 2c - Mga Salik sa Pagpili ng Karera Ayon sa Gabay ng Pamilya — Transcript

Full transcript

1. 0:01Vales education 9 term 1 learning
2. 0:04competency 2C nakalilikha ng personal na
3. 0:07plano sa karera na may
4. 0:08pagsasaalang-alang sa mga salik ayon sa
5. 0:11gabay ng pamilya.
6. 0:14Pagkatapos ninyong makilala ang inyong
7. 0:16mga talento, hilig at pagpapahalaga,
8. 0:19oras na para ilapat ito sa realidad.
9. 0:22Anumang uri ng buhay ang inyong
10. 0:24pangarapin, hinding-hindi ito mapapasa
11. 0:26inyo kung hindi ninyo ito paghahandaan
12. 0:28at paplanuhin ngayon pa lang. Ang
13. 0:30pagpili ninyo ng truck at strand sa
14. 0:32senior high school ang magsisilbing
15. 0:34unang pormal na hakbang o tulay upang
16. 0:37makuha ninyo ang inyong kurso at ang
17. 0:39hinahangad ninyong hanap buuhay. Upang
18. 0:42hindi tayo maligaw at hindi masayang ang
19. 0:44inyong oras, hihiram tayo ng gabay sa
20. 0:46mga eksperto upang sundan ang mga
21. 0:49konkretong hakbang sa pagpaplano ng
22. 0:51inyong karera.
23. 0:54Dumako tayo sa unang opisyal na hakbang
24. 0:56sa pagbuo ng career plan. Kilalanin ang
25. 0:59iyong sarili. Bago ka maghanap o
26. 1:01tumingin ng mga trabaho, kailangan
27. 1:03tingnan mo muna ang iyong sarili. Suriin
28. 1:05ang iyong sariling potensyal sa paggawa.
29. 1:08Ano ba ang iyong mga talento o likas na
30. 1:11galing? Ano ang iyong mga kasanayan o
31. 1:13yung mga skills na natukuhan mo sa
32. 1:15paaralan? Ano ang mga hilig mo na
33. 1:17nagbibigay sao ng saya? At ano ang iyong
34. 1:19mga pagpapahalaga o ang mga prinsipyo na
35. 1:22pinaninidigan mo? Ang apat na ito ang
36. 1:25iyong magiging panloob na compass.
37. 1:27Napakalaki ng papel ng iyong pamilya.
38. 1:29Bakit? Madalas ang tao ay may tinatawag
39. 1:32na blind spots. Mga magagandang
40. 1:34katangian o galing na hindi ninyo
41. 1:36napapansin sa inyong sarili pero
42. 1:38kitang-kita ng mga magulang o kapatid
43. 1:41mo. Sila ang nakasama ninyo sa paglaki.
44. 1:44Kaya alam na alam nila kung sino kayo,
45. 1:46kung ano ang inyong strengths at kung
46. 1:48saan kayo medyo mahina o ang inyong mga
47. 1:50weaknesses.
48. 1:53Dumako naman tayo sa pangalawang
49. 1:55hakbang. Alamin ang iyong mga
50. 1:57oportunidad o magsaliksik. Clas, tandaan
51. 2:00ninyo hindi sapat na alam mo lang kung
52. 2:02ano ang gusto mo. Dapat alam mo rin kung
53. 2:04may naghihintay bang trabaho sa'yo
54. 2:06pagkatapos mong mag-aral. Dito natin
55. 2:08iuugnay ang inyong pangarap sa realidad
56. 2:11ng ekonomiya ngayon. Kailangan ninyong
57. 2:13tukuyin ang demand. Ibig sabihin aalamin
58. 2:17ninyo kung ano ba talaga ang mga
59. 2:18trabahong mabilis makahanap ng pwesto
60. 2:20ngayon at sa mga susunod pang mga taon.
61. 2:23Ayaw ninyong kumuha syempre ng kurso na
62. 2:25pagka-graduate ninyo ay wala palang
63. 2:27mapapasukan.
64. 2:29Mahalagang kumalap din ang datos.
65. 2:31Magbasa at mag-aral tungkol sa iba't
66. 2:33ibang strand at kurso na lapat sa inyong
67. 2:36mga talento at hilig na nalaman mo dun
68. 2:38sa nagdaang unang hakbang.
69. 2:41At gamitin ang gabay ng mga eksperto.
70. 2:43Huwag manghula. Kausapin ninyo ang
71. 2:45inyong guro, ang mga guidance counselor
72. 2:48o ang inyong mga magulang. Mag-surf din
73. 2:50kayo sa internet para sa litimong ulat.
74. 2:53Upang magkaroon kayo ng malinaw na idea,
75. 2:55ipapakita ko sa inyo sa mga susunod na
76. 2:57slides kung ano-ano ba ang mga
77. 2:58kasalukuyang IND at high paying job dito
78. 3:02sa Pilipinas at maging sa abroad.
79. 3:06Upang simulan ang inyong pagsasaliksik
80. 3:08ngayon, ipapakita ko sa inyo ang
81. 3:10pinakabagong datos mula sa DOST at sa
82. 3:13Philippine Go. Ito ang 10
83. 3:14pinaka-endemand na trabaho sa Pilipinas
84. 3:17na naghihintay sa inyo sa hinaharap.
85. 3:21Nangunguna sa listahan ang mga IT
86. 3:23professionals. Bakit? Dahil digital na
87. 3:26ang mundo natin ngayon. Lahat ng
88. 3:28kumpanya, bankoman, mall o eskwelahan ay
89. 3:31lumilipat na sa computer at internet.
90. 3:34Kung mahilig ka sa computer, lohika o
91. 3:37pag-solve ng puzzle, napakalaki ng tansa
92. 3:39mo rito bilang software developer, data
93. 3:42analyst o cyber security specialist.
94. 3:45Bukod sa napakalaking sahod, marami sa
95. 3:47kanila ang nagtatrabaho lang sa bahay o
96. 3:49remote work pero dolyar ang kinikita.
97. 3:52Ang mga kasanayan na kailangan mo dito
98. 3:54ay ang coding, data analysis at network
99. 3:57or system security.
100. 4:01Pangalawa ay ang mga healthc
101. 4:02professionals. Hindi kailan man
102. 4:04nawawalan ng demand ang mga nurses,
103. 4:06medtech at physical therapists. Lalo na
104. 4:09ngayong mas marami ang nangangailangan
105. 4:11ng pagkalinga sa kalusugan. kilala ang
106. 4:13mga Pilipino sa pagiging maalaga at may
107. 4:16malasakit. Kaya naman bukod sa ating mga
108. 4:18lokal na ospital, ang ating mga healthc
109. 4:21workers ay patuloy na pinag-aagawan at
110. 4:23pinapaboran sa buong mundo. Ang mga
111. 4:25kasanayan, kaalaman, pagpapahalaga na
112. 4:28kailangan mo rito ay ang kaalamang
113. 4:30medikal, pagkalinga sa mga pasyente at
114. 4:33pagiging mapagmalasakit.
115. 4:37Pangatlo, ang construction at
116. 4:39engineering. Kung mapapansin ninyo,
117. 4:41kaliwat't kanan ang pagpapatayo ng mga
118. 4:43tulay, kalsada at naglalakihang mga
119. 4:46gusali sa ating bansa. Ang mga kumpanya
120. 4:48ay palaging naghahanap ng mga civil,
121. 4:51mechanical at electrical engineers na
122. 4:53magpaplano ng mga proyektong ito. Kung
123. 4:56malakas ang loob mo sa MAT, may liderato
124. 4:58ka at mahilig ka sa disenyo ng mga
125. 5:00estruktura para sa iyo ang landas na
126. 5:03ito.
127. 5:05Ang pang-apat ay siguradong pamilyar sa
128. 5:07inyo, content creators at multimedia
129. 5:10artists. Ang paggawa ng video sa TikTok,
130. 5:13YouTube o Facebook ay hindi na lang
131. 5:15basta hobby ngayon. Ito ay isang seryoso
132. 5:18at malaking propesyon na. Ang mga
133. 5:20kumpanya ngayon ay naghahanap ng mga
134. 5:22kabataang marunong mag-edit ng videos,
135. 5:24marunong mag-layout sa Canva o Photoshop
136. 5:27at marunong magkwento o mag-storytelling
137. 5:29upang i-market ang kanilang mga produkto
138. 5:32online.
139. 5:34Panglima ay ang e-commerce at logistics
140. 5:37staff. Aminin ninyo, sino sa inyo ang
141. 5:40mahilig mag-add to card sa Shopee,
142. 5:41TikTok shop o Lazada? Dahil sa tindi ng
143. 5:44online shopping ngayon,
144. 5:45kailangang-kailangan ng mga kumpanya ang
145. 5:47mga taong mag-o-organiza ng mga bodega,
146. 5:50mag-aasikaso ng imbentaryo at
147. 5:52magpapatakbo ng mga delivery systems.
148. 5:55Kung ikaw ay organisado at magaling sa
149. 5:57pamamahala ng oras, napakaraming trabaho
150. 5:59ang naghihintay sa'yo rito.
151. 6:03Pang-anim, mga guro at online tutors.
152. 6:07Hindi nawawalan ng halaga ang edukasyon
153. 6:09ngunit ngayon lumawak ito patungo sa
154. 6:12internet. Napakataas ng demand ngayon sa
155. 6:14mga ESL o English as second language
156. 6:17tutors. Ang mga foreign students mula sa
157. 6:20Japan, Korea at China ay naghahanap ng
158. 6:22mga Pilipinong magtuturo sa kanila ng
159. 6:24English sa pamamagitan ng online
160. 6:26classes. Kung mahilig kang magsalita,
161. 6:29magturo at may mahabang pasensya, buhay
162. 6:31na buhay ang karerang ito para sa'yo.
163. 6:36Pangito, ang mga skilled trades workers.
164. 6:39Class, huwag ninyong minamaliit ang mga
165. 6:41welders, plumbers, electricians at heavy
166. 6:44equipment operators. Ayon sa DOST, sila
167. 6:48ang tinatawag na backbone ng industriya.
168. 6:51Kapag ikaw ay nag-aral sa TESDA at
169. 6:53nakakuha ng NC2 certification,
170. 6:55napakadali mong makakahanap ng trabaho.
171. 6:58At ang totoo niyan, sa ibang bansa tulad
172. 7:00ng Australia at Canada, ang mga skilled
173. 7:02workers na ito ay mas malaki pa ang
174. 7:05kinikita kaysa sa mga nag-oopisina.
175. 7:09Pangwalo, ang walang kamatayang customer
176. 7:12service representatives sa BPO o call
177. 7:15center. Ang Pilipinas pa rin ang BPO
178. 7:17Capital of the World. Ang mga malalaking
179. 7:20kumpanya sa America at Europa ay dito
180. 7:22nagpapatayo ng kanilang opisina dahil
181. 7:25kilala tayong mga Pinoy sa pagiging
182. 7:27magalang at mahusay mag-english. Kung
183. 7:29may kumpyansa ka sa iyong communication
184. 7:31skills, computer literate ka at magaling
185. 7:34kang mag-solve ng mga problema ng
186. 7:36customer, napakabilis mong makakapasok
187. 7:38sa industriyang ito.
188. 7:42Pangsyam na pwesto ang mga accounting
189. 7:44professionals. Tandaan ninyo, walang
190. 7:46negosyo ang na mabubuhay ng walang
191. 7:48tagahawak ng pera. Maliit na
192. 7:51sareis-saris norman o higanteng
193. 7:53korporasyon, kailangan ng mag-aayos ng
194. 7:55budget, magsusuri ng buwis at
195. 7:57mag-aanalisa ng kita at lugi. Kung ikaw
196. 8:00ay detalyado, mahilig sa numero at
197. 8:03marunong gumamit ng finance software,
198. 8:05hinding-hindi ka mawawalan ng trabaho
199. 8:07rito.
200. 8:09At ang ikaamp ay ang digital marketing
201. 8:11professionals. Dati ang patalastas ay
202. 8:14nasa telebisyon, radyo at billboard
203. 8:16lang. Ngayon nasa news feed mo na. Nasa
204. 8:19gitna ng pinapanood mong video o nasa
205. 8:21Google search results. Ang trabaho ng
206. 8:24isang digital marketer ay siguraduhing
207. 8:26ang produkto ng kumpanya ay nakikita ng
208. 8:28mga tao online gamit ang social media
209. 8:31management. Isa ito sa pinakamabilis na
210. 8:33lumagong industriya ngayon.
211. 8:37Dumako naman tayo sa isa pang malaking
212. 8:39option na pinapangarap ng maraming
213. 8:41Pilipino ang magtrabaho sa abroad. Bakit
214. 8:44nga ba paboritong kunin ng mga dayuang
215. 8:46kumpanya ang mga manggagawang Pilipino?
216. 8:49Ayon sa datos, may apat tayong malalakas
217. 8:51na katangian. Mahusay tayong
218. 8:53mag-English. Kilala tayo sa kasipagan at
219. 8:55tibay ng loob. Madali tayong makabagay
220. 8:58sa ibang kultura. At ang ating mga
221. 9:00sertifikasyon mula sa TESDA at PR ay
222. 9:03kinikilala sa buong mundo. Ngayon,
223. 9:05alamin natin kung ano ang top 10 most in
224. 9:07dememand job sa abroad para malaman
225. 9:09ninyo kung anong truck ang dapat ninyong
226. 9:11paghandaan.
227. 9:14Ang unang indemand job sa abroad ay ang
228. 9:17ating mga healthc professionals dahil sa
229. 9:19mabilis na pagtanda ng populasyon sa mga
230. 9:21bansang tulad ng USA, UK at Japan.
231. 9:25Malaki ang sahod dito na naglalaro sa
232. 9:27Php150,000 hanggang Php300,000 kada
233. 9:30buwan para sa mga nurse at caregivers na
234. 9:33may sapat na galing at talino. Ang mga
235. 9:36kailangan ninyong ihanda ay ang inyong
236. 9:37diploma, lisensya mula sa PRC o TESDA at
237. 9:41pagpasa sa mga international exams tulad
238. 9:44ng IELTS o NCEX.
239. 9:49Pangalawa ay ang mga construction
240. 9:50workers at skilled trades dahil sa
241. 9:53walang tigil na pagpapatayo ng mga
242. 9:55dambuhalang gusali sa Middle East gaya
243. 9:57ng Saudi Arabia. Napakataas ng tingin at
244. 10:00sahod sa mga manggagawang technical sa
245. 10:02abroad kung saan madalas ay mas malaki
246. 10:04pa ang kita nila kaysa sa mga
247. 10:05nag-oisina. Ang mga kailangan ay PRC
248. 10:08license para sa mga engineer, TESDA NC2
249. 10:11para sa mga skilled workers at hindi
250. 10:14bababa sa dalawa hanggang tatlong taong
251. 10:16karanasan dito sa Pilipinas.
252. 10:21Pangatlo ay ang mga seafayers at cruise
253. 10:23ship workers dahil ang Pilipinas ang
254. 10:25itinuturing na numero unong supplier ng
255. 10:27mga marino sa buong mundo. Libo-libong
256. 10:30Pilipino ang sinasakay taon-taon sa mga
257. 10:32malalaking barkong pangkargamento at mga
258. 10:35sikat na luxury cruise lines na
259. 10:37naglalayag sa iba't ibang bansa. Ang mga
260. 10:39kailangan dito ay maritime education,
261. 10:42marina certifications para sa mga seapay
262. 10:44rers o kaya naman ay TESDA hotel
263. 10:46training para sa mga magtatrabaho sa
264. 10:48cruise ship.
265. 10:51Pang-apat ay ang mga IT professionals
266. 10:54dahil ang buong mundo ngayon ay mabilis
267. 10:56na nag-a-upgrade at lumilipat na sa
268. 10:58digital systems at artificial
269. 11:00intelligence. Ito ang isa sa mga
270. 11:02propesyong may pinakamataas na pasahod
271. 11:04sa abroad kung saan ang isang eksperto
272. 11:06ay maaaring kumita ng Php400,000 kada
273. 11:09buwan. Bukod sa inyong Bachelor's
274. 11:10degree, ang mga pangunahing kailangan ay
275. 11:13ang mga kilalang international tech
276. 11:14certifications gaya ng Microsoft o Cisco
277. 11:17at husay sa English.
278. 11:21Panglima, ang mga hotel at restaurant
279. 11:23workers dahil patuloy na lumalago ang
280. 11:26turismo sa mga sikat na bansa tulad ng
281. 11:28UAE, Japan at mga bansa sa Europa.
282. 11:31Paboritong kumuha ng mga Pinoy ang mga
283. 11:33dayuang hotel dahil likas tayong
284. 11:35magiliw, magalang at magaling
285. 11:38mag-asikaso ng mga bisita o customer.
286. 11:41Ang mga kailangan mo rito ay test the
287. 11:42certificate sa cookery, bartending o
288. 11:45housekeeping at magandang karanasan sa
289. 11:47mga kilalang hotel dito sa ating bansa.
290. 11:52Pang-anim, ang mga guro. Partikular ang
291. 11:54mga magtuturo ng English o ESL dahil
292. 11:58prayoridad ngayon ang English education
293. 12:00sa mga karatig bansa natin sa Asya.
294. 12:03Malaki ang demand sa mga bansa tulad ng
295. 12:05Japan, South Korea at Vietnam sapagkat
296. 12:08kilala ang mga Pilipino na mahuhusay at
297. 12:10madaling makabagay.
298. 12:12Ang mga kailangan para matanggap ay
299. 12:14bachelor's degree sa education, lisensya
300. 12:16mula sa PRC at mga special certificates
301. 12:19sa pagtuturo ng English gaya ng TESOL at
302. 12:22TL.
303. 12:26Pampito ay ang mga truck at heavy
304. 12:28equipment drivers dahil kulang na kulang
305. 12:31ang mga driver ng malalaking sasakyan sa
306. 12:33mga bansang tulad ng Canada at New
307. 12:35Zealand. Ang karerang ito ay mabilis
308. 12:38lumago dahil ang mga sektor ng
309. 12:40transportasyon, construction at
310. 12:42pagmimina sa abroad ay patuloy na
311. 12:44nangangailangan ng mga operator. Ang mga
312. 12:47kailangan dito ay professional driver's
313. 12:49license mula sa LTO, Tesla NC2 para sa
314. 12:52heavy equipment operation at sapat na
315. 12:55karanasan sa pagmamaneho.
316. 12:58Pangwalo ang mga factory workers
317. 13:00sapagkat ang mga bansa tulad ng Taiwan,
318. 13:03South Korea at Japan ay may malalaking
319. 13:06pabrikan ng teknolohiya na umaasa sa mga
320. 13:08dayuhang manggagawa. Ito ay isang
321. 13:11magandang option para sa marami dahil
322. 13:13malaki ang kita rito at kadalasan ay
323. 13:16sapat na ang high school o senior high
324. 13:18school diploma para makapasok. Ang mga
325. 13:21kailangan mo ay malakas na
326. 13:22pangangatawan, pagpasa sa medical exam
327. 13:25at pag-aaral ng basic language ng bansa
328. 13:27gaya ng nihonggo o Korean language test.
329. 13:32Pangyam ang mga agricultural workers at
330. 13:35farmers dahil ang pagsasaka at
331. 13:37pagpapatakbo ng mga bukid ay
332. 13:39napakalaking industriya sa Canada at New
333. 13:41Zealand. Naghahanap sila ng mga Pilipino
334. 13:44para sa mga gawaing tulad ng fruit
335. 13:46picking, pamamahala ng mga pananim sa
336. 13:48greenhouse at pag-aalaga ng mga hayop o
337. 13:51livestock. Ang mga kailangan dito ay
338. 13:53test the certification sa agricultural
339. 13:56production, karanasan sa pagbubukid at
340. 13:58matibay na pisikal na kalusugan dahil
341. 14:01mabigat ang trabaho sa bukid.
342. 14:04At ang ikaamp ay ang mga domestic
343. 14:06helpers at household service workers
344. 14:09dahil napakalaki ng tiwala ng mga
345. 14:11pamilya sa Hong Kong at Singapore sa mga
346. 14:13Pilipino. Kilala ang mga Pinoy sa
347. 14:16pagiging maalaga sa bata o matatanda.
348. 14:18Maayos mamahala ng tahanan at may
349. 14:21kakayaang makipag-usap ng maayos gamit
350. 14:23ang wikang English. Ang mga kailangan
351. 14:25dito ay TESDA Domestic Work NC2
352. 14:28certificate, kaunting kaalaman sa wika
353. 14:30ng bansang pupuntahan at magandang
354. 14:32kalusugan ng katawan at isip.
355. 14:36Bago tayo lumipat sa susunod na hakbang,
356. 14:39tandaan ninyo na ang pagkalap ng tamang
357. 14:41impormasyon ang magliligtas sa inyo sa
358. 14:43maling pagpili ng kurso. Ang
359. 14:45pananaliksik ay mahalaga upang hindi
360. 14:47kayo basta sumunod sa kung ano lang ang
361. 14:49uso o sa sabi-sabi ng iba kundi ibay
362. 14:53ninyo ang inyong kinabukasan sa totoong
363. 14:56datos ng merkado. Kapag may sapat kayong
364. 14:58kaalaman tungkol sa mga indemand na
365. 15:00trabaho, mas magiging madali, praktikal
366. 15:03at matalino ang gagawin nating pagpili
367. 15:05sa mga susunod na hakbang.
368. 15:09Matapos ninyong kilalanin ang inyong
369. 15:11sarili sa step one at makita ang
370. 15:13malalawak na oportunidad sa merkado sa
371. 15:15step two, dumako na tayo sa pangatlong
372. 15:18hakbang o step 3. Limitahan ang opsyon
373. 15:21at bumuo ng pasya. Sa puntong ito,
374. 15:24normal lang na marami pa ring idea ang
375. 15:26tumatakbo sa isip ninyo. Pero ang
376. 15:28layunin ng hakbang na ito ay ang
377. 15:30pag-focus.
378. 15:32Mula sa napakaraming strand at kurso na
379. 15:34inyong nakita, kailangan ninyong piliin
380. 15:37ng landas na tunay na makapagbibigay sa
381. 15:39inyo ng pagkakataong makamit ang
382. 15:41pangarap ninyong buhay. Hindi lahat ng
383. 15:43nakita ninyong indemand ay dapat ninyong
384. 15:46pasukin. Pipiliin lang ninyo ang top
385. 15:48choices ninyo. Yung mga trabaho na kung
386. 15:51saan kayo magiging masaya, produktibo at
387. 15:54sapat ang kikitain. Binibigyang diin ang
388. 15:57matalinong pagpapasya. Hindi ito
389. 15:59hula-hula o sunod sa uso. Ito ay isang
390. 16:02desisyon na pinag-isipan ninyo kasama
391. 16:05ang inyong pamilya. Kapag nakapili na
392. 16:07kayo ng landas dito sa pangatlong
393. 16:09hakbang, mas madali na nating gagawin
394. 16:11ang final na detalye o ang malalim na
395. 16:14pag-aaral sa inyong napiling option.
396. 16:19Narito na tayo sa huling bahagi. Ang
397. 16:21step four, pagpapasya. Matapos nating
398. 16:24limitahan ang ating mga option sa step
399. 16:26three, hindi tayo pwedeng huminto doon.
400. 16:28Kailangan nating himayin o aralin ang
401. 16:31bawat detalye ng napili nating landas.
402. 16:33Tanungin ninyo ang inyong sarili gamit
403. 16:35ang apat na gabay na ito. Una, sigurado
404. 16:38ka na ba sa strand at kurso na kailangan
405. 16:40mo? Pangalawa, saan ka mag-aaral?
406. 16:43Mayroon bang malapit na pamantasan o
407. 16:46institusyon sa inyo? Pangatlo, ano ang
408. 16:48kailangan para makapasok? Halimbawa,
409. 16:51entrance exam o grades? At pang-apat,
410. 16:54ang pinakaimportante, magkano ang
411. 16:56gastos? Dito sa huling hakbang,
412. 16:58kailangang-kailangan ninyo ang inyong
413. 17:00pamilya. Sila ang makakatulong sa inyo
414. 17:02sa pagba-budget at pagpili ng paaralan
415. 17:05na swak sa inyong kakayahan. Kapag
416. 17:07nasagot na ninyo ang apat na ito, handa
417. 17:09na kayong humarap sa inyong kinabukasan.
418. 17:14Upang maging matagumpay ang inyong
419. 17:16pinili, kailangan nating planuhing
420. 17:18mabuti ang bawat yugto na inyong
421. 17:20tatahakin at dito napapasok ang
422. 17:22napakalaking papel ng inyong pamilya.
423. 17:24Ang suporta ng magulang ay hindi lang
424. 17:26simpleng pagtatapos sa pagbibigay ng
425. 17:29baon. Kailangan natin ang kanilang
426. 17:31aktibong pakikisangkot at bukas na
427. 17:33komunikasyon upang gabayan kayo sa
428. 17:36pagbuo ng isang makabuluhang kinabukasan
429. 17:38sa mundo ng paghahanap buhay.
430. 17:43Pagdating sa pagpili ng karera, hindi
431. 17:45natin pwedeng ihiwalay ang usapin ng
432. 17:47pera. Ang unang papel ng ating pamilya
433. 17:50ay tulungan tayong harapin ang realidad
434. 17:52ng mga gastusin. Hindi lang ito tungkol
435. 17:55sa matrikula o tuition fee. Kasama rito
436. 17:57ang pamasahe araw-araw. ang mga
437. 18:00gagamiting libro, uniporme, mga proyekto
438. 18:03at ang inyong baon. Ang mga magulang
439. 18:05ninyo ang makakatulong sa inyo para
440. 18:07makita kung magkano ba talaga ang
441. 18:10totoong halaga ng landas na gusto
442. 18:12ninyong tahakin.
443. 18:15Pangalawa, kapag nakita na ninyo ang
444. 18:17posibleng gastusin, hindi ibig sabihin
445. 18:19nito ay susuko na kayo kung medyo
446. 18:21mabigat. Dito papasok ang pamilya para
447. 18:24maghanap ng solusyon. Sila ang
448. 18:26makakatulong sa inyo sa paghahanap ng
449. 18:28mga scholarship programs mula sa
450. 18:30gobyerno man o sa mga pribadong
451. 18:32kumpanya. Sila rin ang gagawa ng
452. 18:34diskarte sa tamang pagba-budget ng kita
453. 18:36ng tahanan para masiguradong may
454. 18:38maitatabi para sa inyong pag-aaral.
455. 18:43Pangatlo, katuwang natin ang pamilya sa
456. 18:45pagpili ng tamang eskwelahan. Maraming
457. 18:48unibersidad o institusyon ang nag-aalok
458. 18:51ng parehong kurso pero magkakaiba ang
459. 18:53halaga. Tutulungan kayo ng inyong mga
460. 18:56magulang na magsaliksik at maghambing
461. 18:59kung aling pamantasan ang magbibigay ng
462. 19:01dekalidad na edukasyon na pasok at
463. 19:03kayang-kaya sa budget ng inyong pamilya
464. 19:06nang hindi kayo lubog sa utang.
465. 19:10Pang-apat, tandaan ninyo class, ang
466. 19:13papel ng magulang ay hindi nagtatapos sa
467. 19:15pagiging tagatustos o tagabayad lang ng
468. 19:18mga bills. Ang tunay na gabay ay
469. 19:20tinatawag na aktibong pakikisangkot.
470. 19:23Ibig sabihin kasama natin sila mula sa
471. 19:25simula ng pagpaplano hanggang sa
472. 19:28pagtatapos. Interesado sila sa kung ano
473. 19:31ang mga asignatura ninyo. Ano ang mga
474. 19:33nahihirapan kayo at paano ninyo
475. 19:35unti-unting inihahanda ang inyong sarili
476. 19:38para maging isang propal.
477. 19:42Panglima, napakahalaga ng bukas na
478. 19:44komunikasyon. Ibig sabihin, walang
479. 19:46taguan ng nararamdaman. Kung nahihirapan
480. 19:49ka sa kursong napili mo, dapat masasabi
481. 19:51mo ito sa magulang mo ng walang takot.
482. 19:54Kung ang magulang mo naman ay may
483. 19:55alalahanin sa pera, dapat masasabi nila
484. 19:58ito sao ng maayos. Ang malayang usapan
485. 20:01sa loob ng bahay ang nagpapatibay sa
486. 20:03inyong plano sa bawat yugto na inyong
487. 20:06tatahakin.
488. 20:09At panghuli, ang pamilya ang gabay mo
489. 20:11para makagawa ng matalinong pagpapasya.
490. 20:14Ang emosyon lang o ang bugso ng damdamin
491. 20:17ay hindi sapat sa pagpili ng karera. Sa
492. 20:20tulong ng karanasan ng inyong mga
493. 20:22magulang at sa lawak ng inyong
494. 20:23pananaliksik, magkasama ninyong bubuin
495. 20:26ang isang desisyon na hindi lang
496. 20:28praktikal kundi magiging susi ninyo para
497. 20:31sa isang matagumpay, produktibo at
498. 20:34makabuluhang kinabukasan sa mundo ng
499. 20:37pagtatrabaho.
500. 20:40Bago tayo dumako sa ating huling gawain,
501. 20:42muli nating balikan ang apat na
502. 20:44mahahalagang hakbang na ating
503. 20:45pinag-aralan. Ang pagkilala sa inyong
504. 20:48sarili. ang pagsasaliksik sa merkado,
505. 20:51ang pagliliman ng option at ang huli ay
506. 20:54ang pagpapasya. Tandaan ninyo na ang mga
507. 20:56hakbang na ito ay hindi magiging matibay
508. 20:59kung wala ang suporta at gabay ng inyong
509. 21:01pamilya lalo na sa aspeto ng
510. 21:04pagba-budget at pagpaplano ng inyong
511. 21:06kinabukasan. Ngayon, kumpleto na natin
512. 21:08ang ating kaalaman. Oras na para isalin
513. 21:11nito sa isang aktwal na personal na
514. 21:13plano na magsisilbing mapa ninyo patungo
515. 21:15sa inyong pangarap.
516. 21:18Para sa pagbuo ng inyong career road
517. 21:20map, kailangan ninyong sundin ng tumpak
518. 21:23ang apat na hakbang na nasa screen upang
519. 21:25maging malinaw ang inyong plano. Sa
520. 21:28unang hakbang, maging tapat kayo sa
521. 21:30inyong sarili. Isulat ninyo ang inyong
522. 21:32mga talento at interes at pati na rin
523. 21:35ang mga kahinaan na kailangan ninyong
524. 21:37pagtagumpayan.
525. 21:40Para naman sa ikalawa, ikatlo at ikaapat
526. 21:42na hakbang, pumili lang kayo ng tatlong
527. 21:45pinakagusto ninyong indemand jobs sa mga
528. 21:47tinalakay natin.
529. 21:51Direkta ninyong isulat kung anong kurso
530. 21:53at paaralan ang target ninyong pasukan
531. 21:55pagkatapos ninyo ng grade 10.
532. 22:00Hindi kumpleto ang inyong roadmap kung
533. 22:02walang bahagi para sa inyong pamilya
534. 22:04dahil sila ang inyong magiging
535. 22:06pangunahing gabay at katuwang sa
536. 22:08biyaheng ito. Kailangan ninyong ilagay
537. 22:10sa inyong plano kung paano kayo
538. 22:12tutulungan ng inyong mga magulang
539. 22:14pagdating sa usapin ng budget, matrikula
540. 22:17at pang-araw-araw na baon. Isama rin
541. 22:20ninyo kung may plano ba kayong maghanap
542. 22:22ng scholarship o pumasok sa mga
543. 22:24pampublikong paaralan upang masiguradong
544. 22:26ang inyong roadmap ay praktikal at
545. 22:29kayang panindigan ng inyong pamilya.
546. 22:34At hanggang dito na lamang po nagtatapos
547. 22:36ang ating aralin. Sana po ay may
548. 22:38natutuhan kayo. Salamat po sa panonood
549. 22:41at pakikinig. Paalam. M.