VE 9 - Term 1 - Lesson 2a - Mga Salik sa Pagpili ng Karera Ayon sa Gabay ng Pamilya — Transcript

Full transcript

1. 0:01Valus Education 9 term 1 learning
2. 0:03competency 2A natutukoy ang mga salik sa
3. 0:06pagpili ng karera ayon sa gabay ng
4. 0:09pamilya hello grade 9 welcome sa ating
5. 0:12aralin pag-uusapan natin ngayon ang isa
6. 0:14sa pinakamahalagang desisyon na gagawin
7. 0:16ninyo sa inyong buhay high school ang
8. 0:18pagpili ng inyong karera o trabaho at
9. 0:22hindi mo ito gagawin ng mag-isa dahil
10. 0:24titingnan natin kung paano ka gagabayan
11. 0:26ng iyong pamilya para hindi ka maligaw
12. 0:28ng landas
13. 0:31Bago natin simulan ang pagpili, linawin
14. 0:34muna natin ano nga ba talaga ang ibig
15. 0:36sabihin ng salitang karera o sa English
16. 0:39ay career. Ang karera ay ang landas ng
17. 0:42trabaho o propesyon na pinipili ng isang
18. 0:45tao para sa kanyang tagumpay at
19. 0:47pag-unlad. Tandaan mo ang mga salitang
20. 0:50landas at pinipili. Ibig sabihin hindi
21. 0:53ito tsamba. Hindi ito aksidente at
22. 0:56lalong hindi ito yung kung ano lang ang
23. 0:58maabutan mo. Ito ay isang mahabang
24. 1:00kalsada ng pagtatrabaho na ikaw mismo
25. 1:03ang magdedesisyon kung saan patungo mula
26. 1:06sa pagpili mo ng strand sa senior high
27. 1:08school hanggang sa magiging hanapbuhay
28. 1:10mo ng pangmatagalan. Ano ang layunin
29. 1:13nito para umunlad ka at maging
30. 1:16matagumpay?
31. 1:19Subalit, lahat ba ng pumipili ng karera
32. 1:21ay nagiging matagumpay at masaya sa
33. 1:23kanilang desisyon? Tingnan natin ang
34. 1:25isang mapait na katotohanan sa mundo ng
35. 1:27paggawa ngayon. Ayon sa isang pag-aaral
36. 1:30na isinagawa, tinatayang 70% ng Genzy at
37. 1:3463% ng mga nakatapos na kalehiyo mula sa
38. 1:37henerasyon ng mga millennials ang
39. 1:39nakakaramdam na hindi naaayon ang
40. 1:41kanilang kasalukuyang trabaho sa kursong
41. 1:44kanilang tinapos. Ano ang ibig sabihin
42. 1:46nito sa praktikal na buhay? Nag-aral
43. 1:49sila ng apat na taon o higit pa ngunit
44. 1:51ang kanilang napasukang hanap buhay ay
45. 1:53malayo sa kanilang pinaghandaan. Ang
46. 1:56malaking mismatch na ito ay nagdudulot
47. 1:58sa kanila ng labis na kalungkutan at may
48. 2:01hindi magandang epekto sa kanilang
49. 2:03mental health o pag-iisip. Ipinapakita
50. 2:06lamang ng datos na ito na hindi sapat
51. 2:08ang makapagtapos lang ng pag-aaral.
52. 2:11Napakahalagang maging tama ang papasukin
53. 2:13mong hanapbuhay upang ito ay maging
54. 2:15kasiya-saya at kapakipakinabang para sa
55. 2:18iyo. Maaaring ito ay bunga ng pagpili ng
56. 2:21kurso ng mabilisan ng basta-basta na
57. 2:23lang o nakigaya lang sa uso ng hindi
58. 2:26nag-iisip. Huwag mong hahayaang mangyari
59. 2:29ito sa'yo.
60. 2:32Isang mahalagang konsepto na dapat
61. 2:33nating matutuhan ay ang salitang job
62. 2:35mismatch. Ano nga ba ang kahulugan nito?
63. 2:38Ito ang kawalan ng pagtutugma sa pagitan
64. 2:41ng iyong kasanayan, pinag-aralan o mga
65. 2:44pangarap sa karera at sa aktwal na
66. 2:47hinihingi ng iyong trabaho. Ibig
67. 2:49sabihin, magkaaway o hindi nagtatagpo
68. 2:52ang kaya mong gawin at ang realidad ng
69. 2:55pinapasukan mo. Bakit nga ba ito
70. 2:57nangyayari? Karaniwan nagiging biktima
71. 3:00ang isang tao ng job mismatch kapag
72. 3:02nagmadali siyang pumili, kapag sumunod
73. 3:04lang siya sa kung ano ang uso o kung
74. 3:07saan pupunta ang barkada. O kaya naman
75. 3:10ay dahil sa matinding pressure mula sa
76. 3:12pamilya nang hindi muna kinikilala ang
77. 3:14sariling potensyal.
78. 3:19Mayroong tatlong uri ng job mismatch.
79. 3:23Una ay ang vertical mismatch. Nangyayari
80. 3:26ito kapag ang antas ng iyong
81. 3:27pinag-aralan ay hindi pantay sa posisyon
82. 3:30mo. Halimbawa nito ay ang isang taong
83. 3:32may mataas na pinag-aralan o may
84. 3:34master's degree. Pero ang nakuha niyang
85. 3:37trabaho ay isang entry level clerical
86. 3:39role na hindi nangangailangan ng ganong
87. 3:41kataas na kwalipikasyon. Pwede ring
88. 3:43baligtad underqualified naman ang isang
89. 3:46tao sa posisyon niya. Halimbawa, isang
90. 3:49licensed professional teacher o isang
91. 3:51registered nurse na nagtatrabaho ngayon
92. 3:53bilang isang call center agent o virtual
93. 3:56assistant. Mataas ang antas ng kanilang
94. 3:58proponal na lisensya at pinag-aralan.
95. 4:01Ngunit ang posisyong pinasukan nila ay
96. 4:02hindi nangangailangan ng board exam para
97. 4:04magawa ang trabaho.
98. 4:14Pangalawa ay ang horizontal mismatch.
99. 4:16Dito naman sakto ang pinag-aralan mo.
100. 4:19Halimbawa, parehong pangkolehiyo pero
101. 4:22magkaiba naman ang larangan o kurso mo
102. 4:24sa aktwal mong trabaho. Halimbawa, isang
103. 4:27nakapagtapos ng criminology o
104. 4:29hospitality management ngunit
105. 4:31nagtatrabaho ngayon bilang isang bank
106. 4:33teller o sales representative sa isang
107. 4:35kumpanya ng kotse. Pantay ang antas.
108. 4:38Parehong college graduate pero walang
109. 4:40kinalaman ang pag-iimbestiga ng krimen o
110. 4:43pagpapatakbo ng hotel sa pagbibilang ng
111. 4:45pera sa bangko o pagbebenta ng sasakyan.
112. 4:50Narito ang isa pang halimbawa ng
113. 4:51horizontal mismatch. Isang tao na
114. 4:54nakapag-aral ng political science o kaya
115. 4:56naman ng psychology dahil ang pangarap
116. 4:58niya ay maging abogado o kaya naman ay
117. 5:00councelor sa paaralan. Pero dahil sa
118. 5:03agos ng buhay, napunta siya sa pagiging
119. 5:05real estate agent na nagbebenta ng bahay
120. 5:08at lupa. College graduate? Oo. Pero
121. 5:11nagamit ba ang teorya ng batas at
122. 5:13sikolohiya sa pagbebenta ng condo?
123. 5:15Hindi. Dahil nasa ibang linya sila ng
124. 5:18karera.
125. 5:21Ang pangatlong uri ng job mismatch ay
126. 5:23ang skills gap. Ito naman ang kakulangan
127. 5:26sa mga technical o soft skills na
128. 5:28kailangan sa isang trabaho. Maaari ring
129. 5:31ang dating alam mo ay unti-unti ng
130. 5:33nawawalan ng pakinabang dahil
131. 5:35napapalitan na ng mga makabagong
132. 5:37teknolohiya tulad ng AI. Isipin ninyo
133. 5:41ang isang magaling na graphic designer
134. 5:43na sanay na sanay sa lumang paraan.
135. 5:45ngunit nahihirapang makakuha ng kliyente
136. 5:47ngayon dahil hindi niya alam kung paano
137. 5:50gumamit ng mga makabagong AI tools at
138. 5:52software na hinahanap na sa merkado
139. 5:55ngayon. Magaling siya pero may gap o
140. 5:58kulang sa bagong diskarte.
141. 6:02Ang isa pang halimbawa nito ay kunwari
142. 6:04isang beterinaryong secretary.
143. 6:06Napakahusay niya pagdating sa
144. 6:07tradisyonal na pag-aayos ng papeles at
145. 6:10opisina. May karanasan at disiplina
146. 6:12siya. Pero noong biglang lumipat ang
147. 6:15kumpanya sa mga makabagong cloud
148. 6:17automation, AI tools at mga online
149. 6:19platforms gaya ng notion o slock, doon
150. 6:22na siya biglang nahirapan at
151. 6:24napag-iwanan.
152. 6:25Bakit naging mismatch? Hindi dahil sa
153. 6:28hindi siya magaling na secretary kundi
154. 6:30dahil may gap o patlang sa kanyang
155. 6:33digital skills na kailangan para sa
156. 6:35mabilis at makabagong takbo ng trabaho
157. 6:38ngayon.
158. 6:41Ano-ano ang mga epekto ng job mismatch?
159. 6:46Ang job mismatch ay maaaring magdulot ng
160. 6:49unemployment, underemployment, low
161. 6:51productivity at job dissatisfaction na
162. 6:54tulad ng nararanasan ng maraming genzy
163. 6:57at millennials. Ngayon,
164. 7:01ang isa sa mga nagiging epekto ng job
165. 7:03mismatch ay ang kawalan ng trabaho o ang
166. 7:06tinatawag nating unemployment. Bakit nga
167. 7:09ba marami ang walang trabaho sa
168. 7:10Pilipinas? Hindi dahil sa walang bakante
169. 7:13talaga kundi dahil ang mga bakante ay
170. 7:16hindi kayang punan ng mga applikante.
171. 7:19Kung ang hinahanap ay AI expert pero ang
172. 7:22alam mo lang ay lumang software,
173. 7:24mananatili ka talagang unemployed. Ito
174. 7:27ang malupit na epekto ng skills gap.
175. 7:29Maraming opening pero walang qualified.
176. 7:34Pangalawang, maaaring maging epekto ng
177. 7:36job mismatch ay ang underemployment.
178. 7:39Ang underemployment naman ay ang
179. 7:41pagkakaroon ng trabaho na mas mababa sa
180. 7:44totoong kakayahan mo. Halimbawa,
181. 7:46engineer ka pero dahil walang makitang
182. 7:49engineering job, nag-service crew ka
183. 7:51muna. May trabaho ka. Oo. Pero under
184. 7:55mababa ang posisyon at sahod mo kumpara
185. 7:58sa pinag-aralan mo. Masakit ito sa bulsa
186. 8:00at sa pangmatagalang pangarap mo.
187. 8:05Isa pang epekto ng job mismatch ay ang
188. 8:07low productivity. Isipin ninyo ang isang
189. 8:10tao na pinilit lang na maging accountant
190. 8:12pero ang hilig talaga niya ay arts.
191. 8:14Mabagal siyang mag-compute, mabilis
192. 8:16siyang antukin sa spreadsheet at marami
193. 8:18siyang nagagawang mali. Bakit? Dahil
194. 8:21hindi niya natural flow ang ginagawa
195. 8:23niya. Ano ang resulta? Mababang kalidad
196. 8:25ng trabaho. Hindi lang ang kumpanya ang
197. 8:28nalulugi, pati ang paglago ng bansa ay
198. 8:30bumabagal.
199. 8:34At ang isa sa mga pinakapersonal na
200. 8:36epekto ng job mismatch ay ang job
201. 8:38dissatisfaction. Dito na pumapasok ang
202. 8:41emosyonal na pasakit. Kapag araw-araw
203. 8:44mong ginagawa ang isang bagay na wala
204. 8:46kang hilig o pagpapahalaga, darating ka
205. 8:48sa burnout. Yung pakiramdam na ayaw mo
206. 8:51ng bumangon sa umaga, mafo-frustrate ka
207. 8:54dahil pakiramdam mo ay nagsasayang ka
208. 8:56lang ng oras. At minsan, bordam,
209. 8:58nababagot ka dahil overqualified ka.
210. 9:01Masyadong madali ang trabaho kaya
211. 9:03pakiramdam mo ay hindi ka na lumalago.
212. 9:06Sa huli, mental health mo ang nakataya.
213. 9:11Ngayong nalaman na natin ang malulubhang
214. 9:13epekto ng job mismatch mula sa
215. 9:15unemployment hanggang sa burnout. Ang
216. 9:18tanong, paano natin ito maiiwasan?
217. 9:21Upang maiwasan ang maling pagpili at ang
218. 9:24pagsisisi sa magiging trabaho sa
219. 9:26hinaharap, mahalagang itanong natin sa
220. 9:28ating sarili, ano-ano nga ba ang mga
221. 9:30salik na dapat nating isaalang-alang o
222. 9:33i-consider bago pumili ng kurso o
223. 9:36trabaho? Ang pagpili ng hanapbuhay ay
224. 9:39isang malaking desisyon. Upang maging
225. 9:42tama ang pasyang ito, kinakailangan
226. 9:44nating suriin ang ating sariling
227. 9:46kakayahan at kahandaan. Kasabay nito,
228. 9:49mahalaga ring bigyang pansin ang gabay
229. 9:51ng mga taong nakapaligid sa atin,
230. 9:54partikular na ang ating pamilya upang
231. 9:56matulungan tayong magtimbang at magsuri
232. 9:59ng mga bagay-bagay. Titingnan natin ang
233. 10:02apat na pangunahing salik na
234. 10:04magsisilbing batayan ninyo sa pagpili.
235. 10:10Ang unang salik na dapat nating busisiin
236. 10:12ay ang talento at kasanayan. Madalas
237. 10:15nating marinig ito pero ano nga ba ang
238. 10:17pinagkaiba ng dalawa? Ang talento ay ang
239. 10:20iyong likas na galing. Yung gift na
240. 10:22parang effortless mong nagagawa mula pa
241. 10:25noong bata ka. Ang kasanayan o skills
242. 10:27naman ay ang mga bagay na pinaghirapan
243. 10:30mong pag-aralan at hain sa loob ng
244. 10:32maraming taon. Bakit ito ang unang
245. 10:35salik? Dahil ito ang direktang gamot
246. 10:37natin sa skills gap at low productivity
247. 10:40na pinag-usapan natin kanina. Naalala
248. 10:43ninyo yung halimbawa natin sa low
249. 10:44productivity? Nangyayari yun kapag ang
250. 10:47isang tao ay pilit na isinasabak sa
251. 10:50trabahong wala naman sa kanyang natural
252. 10:52flow. Kung ang talento mo ay nasa sining
253. 10:55pero napunta ka sa trabahong puro
254. 10:57numero, kahit anong sipag mo babagal ka
255. 11:00at magkakamali ka dahil hindi mo
256. 11:02strength ang ginagawa mo. Pero kung ang
257. 11:05talento mo ay nakatuntong sa tamang
258. 11:07kasanayan, hindi ka lang basta
259. 11:09nag-oopisina. Magiging expert ka sa
260. 11:12larangan mo. Kapag tugma ang iyong
261. 11:14kakayahan sa iyong gawain, masisiguro
262. 11:17natin na magiging produktibo at mahusay
263. 11:20ka. Hindi mo mararamdaman ang
264. 11:22dissatisfaction o yung pagkabagot dahil
265. 11:25alam mong master mo ang ginagawa mo. Ang
266. 11:28pagiging mahusay sa trabaho ang siyang
267. 11:30magdadala sa iyo sa tunay na tagumpay at
268. 11:33respeto sa industriya.
269. 11:37Ang pangalawang salik ay ang hilig o
270. 11:39interes. Ito ay tumutukoy sa iyong mga
271. 11:42personal na passion. Ang mga gawaing
272. 11:44karaniwan mong ginagawa na nagbibigay sa
273. 11:47iyo ng kagalakan. 'Yung mga bagay na
274. 11:50kahit hindi ka bayaran ay masaya mong
275. 11:52tinatapos dahil kusang bumubukas ang
276. 11:55interest mo rito. Bakit napakaapraktical
277. 11:58na aspeto nito? Dahil ang hilig ang
278. 12:01nag-iisang mabisang panlaban natin sa
279. 12:03job dissatisfaction na hinati natin
280. 12:06kanina sa tatlo. Burn out, frustration
281. 12:09at bordom. Isipin ninyo ito. Kung
282. 12:12pumasok ka sa isang trabaho dahil sa uso
283. 12:14o dahil lang sa malaki ang sahod pero
284. 12:17wala naman doun ang puso at hilig mo,
285. 12:19mabilis kang kakainin ng burnout. Ang
286. 12:22bawat lunes ng umaga ay magiging parang
287. 12:25parusa sa'yo. Gigising kang may
288. 12:27frustration dahil pakiramdam mo
289. 12:29mechanical na robot ka lang na sumusunod
290. 12:31sa utos ng kumpanya. O kaya naman ay
291. 12:34aatakihin ka ng matinding bordam o
292. 12:36pagkabagot dahil walang spark o hamon
293. 12:39ang trabaho sa interest mo. Kapag ang
294. 12:42iyong trabaho ay naaayon sa iyong mga
295. 12:44hilig, doon nagkakaroon ng mataas na
296. 12:47antas ng panloob na motivation.
297. 12:49Nakakatulong ito upang matiyak na ang
298. 12:52iyong papasuking hanapbuhay ay hindi
299. 12:54lamang magiging isang mabigat na
300. 12:56obligasyon o pilit na gawaing
301. 12:58pangkabuhayan kundi isang sining na
302. 13:01tunay mong ikatutuwa. ipagmamalaki at
303. 13:04ipagpapatuloy ng may dedikasyon sa
304. 13:06kabila ng mga pagsubok.
305. 13:10Ang ikatlong salik ay ang pagpapahalaga
306. 13:13o values. Kung ang talento mo ay tungkol
307. 13:16sa ano ang kaya mong gawin at ang hilig
308. 13:19naman ay tungkol sa ano ang gusto mong
309. 13:21gawin. Ang pagpapahalaga naman ay
310. 13:23sumasagot sa tanong na bakit mo ito
311. 13:26ginagawa? Ito ang iyong panloob na
312. 13:29compass o ang malalim na prinsipyo na
313. 13:31nagtatakda kung ano ang mahalaga para sa
314. 13:34iyo. Bakit ito ang nagdidikta ng iyong
315. 13:36pananatili sa trabaho? Naalala ninyo ang
316. 13:39statistics natin kanina. 70% ng Genzy at
317. 13:4363% ng millennials ang nagsisisi sa
318. 13:46kanilang trabaho. Kadalasan hindi dahil
319. 13:49sa hindi sila magaling o hindi nila
320. 13:51gusto ang trabaho kundi dahil may
321. 13:54mismatch sa kanilang values. Halimbawa
322. 13:57kung ang pagpapahalaga mo ay pamilya
323. 14:00pero ang trabaho mo naman ay
324. 14:01nangangailangan ng 24/7 na dedikasyon at
325. 14:04walang oras para sa kanila, darating ang
326. 14:06matinding frustration. O kaya naman kung
327. 14:09ang prinsipyo mo ay katapatan pero ang
328. 14:12kumpanyang napasukan mo ay gumagawa ng
329. 14:14mga bagay na labag sa iyong moralidad,
330. 14:16dito napapasok ang mga mental health
331. 14:18issues at matinding stress. Hindi ka
332. 14:21magkakaroon ng kapayapaan ng isip dahil
333. 14:23nag-aaway ang trabaho mo at ang iyong
334. 14:26pagkatao. Kung ang iyong karera ay
335. 14:28tumutugma sa iyong mga values, mas
336. 14:31magiging makabuluhan ang iyong paggawa.
337. 14:33Hindi ka lang basta nagtatrabaho para sa
338. 14:35sweldo. Nagtatrabaho ka dahil naniniwala
339. 14:38ka sa layunin ng iyong ginagawa. Ito ang
340. 14:40sikreto upang mapanatili ang iyong
341. 14:43katapatan at dedikasyon sa kabila ng
342. 14:45paglipas ng maraming taon.
343. 14:50Ang ikaapat at huling salik ay ang
344. 14:52katayuang pinansyal. Kung ang unang
345. 14:54tatlong salik ay nakatutok sa panloob na
346. 14:56salik, ang iyong talento, hilig at
347. 14:59values, ito namang huling salik ay ang
348. 15:01ating reality check. Ito ay tumutukoy sa
349. 15:04kakayahan ng inyong pamilya na tustusan
350. 15:06ang matrikula o tuisyon, pamasahe, dorm,
351. 15:10proyekto at iba pang gastusin kaugnay ng
352. 15:13inyong edukasyon. Bakit ito kasama sa
353. 15:16mga salik para maiwasan ng job mismatch?
354. 15:19Dahil ang kakulangan sa pagpaplanong
355. 15:21pinansyal ay isa sa mga ugat ng
356. 15:23unemployment at underemployment. Isipin
357. 15:27ninyo ito. Kapag pinilit nating kumuha
358. 15:29ng isang napakamahal na kurso ng hindi
359. 15:31handa ang ating bulsa, malaki ang
360. 15:34panganib na huminto tayo sa gitna ng
361. 15:36ating pag-aaral o karera. At kapag
362. 15:38huminto ka, mapipilitan kang pumasok sa
363. 15:41kahit anong trabahong available kahit
364. 15:44hindi mulinya at kahit mababa ang sahod
365. 15:47para lang makatulong sa pamilya. Doon ka
366. 15:49na maiipit sa tinatawag na
367. 15:51underemployment.
368. 15:53Mahalagang isaalang-alang ang salik na
369. 15:55ito upang maging realistiko o
370. 15:57makatotohanan ang inyong pagpaplano.
371. 15:59Ngunit tandaan ninyo, class, bagaman
372. 16:01nagtatakda ito ng mga praktical na
373. 16:03option sa ngayon, hindi ito dapat maging
374. 16:06permanenteng hadlang sa inyong mga
375. 16:08pangarap. Kung limitado ang katayuang
376. 16:10pinansyal ng pamilya, dito papasok ang
377. 16:12diskarte. Maaari tayong humanap ng mga
378. 16:15alternatibo gaya ng mga scholarships,
379. 16:17mga programming study study now pay
380. 16:20later o ang pag-aaral sa mga
381. 16:22pampublikong pamantasan o state
382. 16:24universities na nag-aalok ng libreng
383. 16:26matrikula. Ang pangunahing layunin dito
384. 16:29ay makapili ng landas na hindi lang
385. 16:32natin kayang simulan kundi kaya nating
386. 16:34panindigan at tapusin hanggang sa huli
387. 16:37upang maging tulay sa pag-ahon ng
388. 16:39pamilya.
389. 16:42Matapos nating himayin ang bawat salik,
390. 16:45marahil ay tinatanong ninyo sa inyong
391. 16:46sarili, "Bakit ba kailangan ko pang
392. 16:49maglaan ng ganito kalaking oras para
393. 16:51lang pag-isipan ang aking talento,
394. 16:54hilig, values at katayuan sa buhay?
395. 16:57Isipin ninyo ang apat na salik na ito
396. 16:59bilang GPS. Sa lawak at gulo ng mundo ng
397. 17:03pagtatrabaho, napakadaling maligaw.
398. 17:06Maraming tukso sa paligid. Maaaring maak
399. 17:09sa isang trabahong may malaking sweldo
400. 17:11pero sa huli ay malalaman mong labag
401. 17:13pala ito sa iyong prinsipyo. O kaya
402. 17:15naman baka sumunod ka lang sa gusto ng
403. 17:17barkada mo pero pagdating sa aktuwal na
404. 17:20trabaho hindi mo naman pala linya at
405. 17:22doon ka na magsisimulang mapag-iwanan.
406. 17:25Kapag kilala mo ang sarili mo batay sa
407. 17:27apat na haliging ito, nakakabuo ka ng
408. 17:29isang matibay na pananggalang o shield
409. 17:32laban sa kabiguan. Hindi ka basta-basta
410. 17:35magpapadala sa kung ano lang ang uso o
411. 17:38sa pressure ng mga tao sa paligid mo
412. 17:40dahil alam mo kung saan ka tunay na
413. 17:42magaling. Kung ano ang magpapasaya sa
414. 17:45iyong kaluluwa at kung ano ang realidad
415. 17:47ng iyong sitwasyon. Balikan natin ang
416. 17:50mapait na katotohanan na binanggit sa
417. 17:52simula, ang 70%.
418. 17:54Ayaw nating pagdating ng panahon ay
419. 17:56gigising kayo sa umaga na may mabigat na
420. 17:58loob. Pagod na pagod ang isip at puno ng
421. 18:01pagsisisi kung bakit ito ang landas na
422. 18:03pinili ninyo. Sa madaling salita, ang
423. 18:06pagkilala sa apat na salik ang
424. 18:08nagliligtas sa iyo upang hindi ka maging
425. 18:11bahagi ng 70% na nagsisisi sa huli.
426. 18:15Kapag balanse ang apat na ito,
427. 18:17masisiguro mong ang pipiliin mong karera
428. 18:19ay sustainable dahil kaya mong tustusan
429. 18:22ang pag-aaral. Ito ay magiging
430. 18:24kapakipakinabang
431. 18:26dahil magaling ka doon at magiging
432. 18:28produktibo ka. At higit sa lahat, ito ay
433. 18:31nagbibigay kasiyahan dahil mahal mo ang
434. 18:34iyong ginagawa. Ito ang tunay na susi
435. 18:37para ang inyong magiging karera ay hindi
436. 18:39lang maging paraan para kumita ng pera
437. 18:42kundi maging paraan para maging masaya,
438. 18:45payapa at makabuluhan ang inyong buhay.
439. 20:15At dito po nagtatapos ang ating aralin.
440. 20:17para sa ito. Sana po'y may natutuan
441. 20:19kayo. Salamat po sa panonood at
442. 20:21pakikinig.