VE 10 - Term 2 - Lesson 5c - Wastong Pagtugon ng Pamilya sa mga Napapanahong Isyung Panlipunan — Transcript

Full transcript

1. 0:02VAR Education 10 term 2 learning
2. 0:04competency 5C nailalapat ang sariling
3. 0:06paraan bilang bahagi ng wastong pagtugon
4. 0:09ng pamilya sa mga napapanahong isyung
5. 0:11panlipunan.
6. 0:14Alam ba ninyo na ang simpleng pag-uusap
7. 0:16sa loob ng bahay ay isang
8. 0:17makapangyarihang aksyon? Ayon kay
9. 0:19Rodriguez, kapag pinag-uusapan natin ang
10. 0:21mga issyu sa pamilya, nagkakaroon tayo
11. 0:24ng pagkakataong makita ang mundo sa mata
12. 0:26ng iba. Ang bawat miyembro ng pamilya ay
13. 0:28may kanya-kanyang karanasan. Si lolo, si
14. 0:30mama o ikaw na isang estudyante. Sa
15. 0:33pagbabahagi ng mga ito, nagiging mas
16. 0:35sensitive tayo sa nararanasan ng ating
17. 0:38kapwa. At doon nagsisimula ang pagnanais
18. 0:40nating magdala ng tunay na pagbabago.
19. 0:45Bakit nga ba kailangang lumabas ang
20. 0:47pamilya sa kanilang comfort zone para
21. 0:49sumali sa mga proyektong panlipunan? Ang
22. 0:51pakikilok ay hindi lang isang
23. 0:53obligasyon. Ito ay isang oportunidad.
24. 0:56Maraming aspeto ng ating buhay ang
25. 0:58nababago kapag tayo ay nagbibigay ng
26. 1:00sarili para sa iba. Hihimayin natin ang
27. 1:02anim na mahalagang dahilan kung bakit
28. 1:04ang iyong sa mga programa ng barangay,
29. 1:07Paaralan o relihiyon ay isang malaking
30. 1:09hakbang para sa ating lahat.
31. 1:13Ang unang dahilan ay ang pinakadirekta
32. 1:15ang makatulong sa mga nangangailangan.
33. 1:17Maraming tao sa ating paligid ang
34. 1:19biktima ng pagkakataon. Mga batang hindi
35. 1:21makapag-aral. mga pamilyang walang sapat
36. 1:23na pagkain o mga komunidad na nasalanta
37. 1:25ng sakuna. Kapag tayo ay nakikisangkot,
38. 1:28nagiging instrumento tayo para mapunan
39. 1:30ang mga kakulang ito. Ang tulong mo ay
40. 1:33hindi lang numero sa report. Ito ay
41. 1:35pag-asa para sa isang taong kasalukuyang
42. 1:37nahihirapan.
43. 1:40Pangalawa, ang pakikilok ng pamilya ay
44. 1:43nagpapalakas sa ating komunidad. Isipin
45. 1:45mo na ang bawat pamilya ay parang isang
46. 1:47hiblanla ng lubid. Kapag nag-iisa lang
47. 1:49tayo, madali tayong maputol. Pero kapag
48. 1:51nagtutulungan ang bawat tahanan sa mga
49. 1:53proyekto, magiging matibay ang ating
50. 1:56lubid o ang ating pagkakaisa. Ang isang
51. 1:58komunidad na sanay magtulungan ay hindi
52. 2:00basta-basta matitibag ng anumang krisis,
53. 2:03maging ito man ay kalamidad o mga
54. 2:05problemang panlipunan.
55. 2:09Pangatlo, ito ay patungkol sa
56. 2:11pagpapaunlad ng ating bansa. Huwag
57. 2:13nating isipin na ang ating pagkilos ay
58. 2:15pangbarangay lang. Ang bawat punong
59. 2:17itinatanim mo o bawat batang tinuturuan
60. 2:19mo ay ambag sa pambansang kaunlaran. Ang
61. 2:22Pilipinas ay uunlad lamang kung ang
62. 2:24bawat pamilya ay magiging nation
63. 2:26builders. Ang tunay na pagbabago ay
64. 2:28hindi galing sa itaas pababa kundi mula
65. 2:31sa atin mula sa mga pamilyang handang
66. 2:33maglingkod.
67. 2:37Pang-apat, nakakuha tayo ng mahalagang
68. 2:39kasanayan o skills at karanasan. Sa
69. 2:42pag-o-organisan ng isang cleanup drive o
70. 2:44pagtulong sa Brigada Eskwela,
71. 2:46natututuhan natin ang leadership,
72. 2:47teamwork at problem solving. Ito ang mga
73. 2:50bagay na hindi laging nakukuha sa loob
74. 2:52ng classroom. Ang mga karanasang ito ay
75. 2:55madadala mo sa iyong trabaho, sa iyong
76. 2:57pag-aaral at maging sa pagpapatakbo ng
77. 2:59sarili mong pamilya sa hinaharap.
78. 3:04Panglima, lumalawak ang ating social
79. 3:06circle. Kapag tayo'y lumalabas at
80. 3:08tumutulong, nakikilala natin ang mga
81. 3:10taong hindi natin karaniwang nakakausap.
82. 3:12Nagkakaroon tayo ng mga bagong kaibigan
83. 3:14at connections na may kaparehong
84. 3:16malasakit sa bayan. Ang pagkakilalang
85. 3:19ito ay nagbubukas ng ating mga mata sa
86. 3:21realidad ng iba at mas lalo nitong
87. 3:23pinaglalapit ang puso ng bawat Pilipino.
88. 3:28At ang pang-anim, ang pinaka-rewarding
89. 3:30sa lahat, ang kasiyahan at katuparan.
90. 3:33Maraming pag-aaral ang nagpapatunay na
91. 3:35ang mga taong matulungin ay masaya at
92. 3:37mas fulfilled sa buhay. Bakit? Dahil
93. 3:40binibigyan natin ng malalim na kahulugan
94. 3:42ang ating pag-iral. Iba ang ngiting
95. 3:44dulot ng pag-alam na dahil sa pamilya mo
96. 3:46may isang taong gumaan ng buhay. Iyan
97. 3:49ang uri ng kaligaya na hindi kayang
98. 3:51tapatan ng anumang materyal na bagay.
99. 3:56Ngayong nauunawaan na natin ang halaga
100. 3:57ng pakikilahok, ang susunod na tanong ay
101. 4:00saan ba tayo magsisimula? Hindi
102. 4:02kailangang maging komplikado ang
103. 4:04pagtulong. Sa katunayan, may limang
104. 4:06konkretong landas na maaari nating
105. 4:08tahakin bilang isang pamilya.
106. 4:12Ang unang paraan ay ang pagboboluntaryo.
107. 4:15Sabi nga, ang pinakamahalagang bagay na
108. 4:17maibibigay mo ay hindi pera kundi ang
109. 4:19iyong oras. Ayon sa Philippines Center
110. 4:22for Volunterism, maraming grupo ang
111. 4:24naghahanap ng mga taong handang
112. 4:25magbahagi ng kanilang skills. Kung
113. 4:28marunong kang mag-computer, magluto o
114. 4:30mag-ayos ng gamit, mayroong organisasyon
115. 4:32na nangangailangan ng tulong mo. Huwag
116. 4:34matakot magsimula sa maliit. Ang
117. 4:36mahalaga ay ang pagkukusa mong ibigay
118. 4:38ang iyong sarili para sa layuning mas
119. 4:40malaki pa sa iyo.
120. 4:43Pangalawa, ang pagsali sa mga community
121. 4:46projects, hindi mo kailangan lumayo para
122. 4:48makatulong. Ayon sa DSWD, ang pakikilok
123. 4:51sa mga proyekto ng inyong barangay gaya
124. 4:53ng paglilinis ng kalye o pagtatanim ng
125. 4:55puno ay mabisang paraan ng pakiki. Kapag
126. 4:58tayo ay direktang nakikialam sa ating
127. 5:00komunidad, mas nagkakaroon tayo ng
128. 5:02pagmamahal sa ating kapaligiran at mas
129. 5:04nagiging responsable tayong mamamayan.
130. 5:09Pangatlo ay ang pagsuporta sa mga
131. 5:10fundraising activities. Hindi lahat ay
132. 5:12may oras na lumabas pero maaari pa ring
133. 5:15tumulong sa ibang paraan. Maaari tayong
134. 5:17mag-donate ng kahit maliit na halaga o
135. 5:19mga gamit na hindi na natin ginagamit
136. 5:21pero mapapakinabangan pa ng iba. Ang
137. 5:23Bayani Foundation ay isa sa mga
138. 5:25halimbawa ng grupong nag-o-organisan
139. 5:27nito. Tandaan, ang pinagsama-samang piso
140. 5:30o lumang gamit mula sa maraming pamilya
141. 5:32ay nagiging malaking tulong para sa mga
142. 5:34programang nagpapakain sa nagugutom o
143. 5:37nagpapatayo ng mga bahay.
144. 5:41Pang-apat ay ang pagkalat ng kamalayan.
145. 5:43Sa panahon ngayon, ang cellphone mo ay
146. 5:45maaari ring maging instrumento ng
147. 5:47pagbabago. Sa halip na fake news o
148. 5:49walang kabuluhang post, gamitin natin
149. 5:51ang ating social media accounts para
150. 5:53magbahagi ng mga totoong issue at mga
151. 5:55solusyon. Kapag nagiging boses tayo ng
152. 5:57katotohanan sa digital world,
153. 5:59nakatutulong tayo sa mga ahensya gaya ng
154. 6:01social weather stations upang ipaunawa
155. 6:03sa mas maraming tao ang tunay na
156. 6:05kalagayan ng ating lipunan.
157. 6:09At ang ikalimang paraan ay ang
158. 6:11pag-advocate para sa mga pagbabago. Ito
159. 6:13ang paggamit ng ating boses sa mas
160. 6:15mataas na antas ng lipunan. Maaari
161. 6:17tayong makipag-ugnayan sa ating mga
162. 6:19kinatawan sa pamahalaan. Ikayaatin natin
163. 6:21silang suporta ng mga batas na tunay na
164. 6:24makatutulong sa paglutas ng kahirapan o
165. 6:26kawalan ng katarungan. Sabi nga ng
166. 6:28Commission on Human Rights, ang
167. 6:30pag-advocate ay hindi lang pagrereklamo.
168. 6:32Ito ang aktibong pagtulong upang ang
169. 6:34ating pulisya ay maging makatao at
170. 6:37makatarungan para sa lahat.
171. 6:41Ngayong alam na natin ang mga paraan
172. 6:42paano natin ito sisimulan. Narito ang
173. 6:45apat na mahahalagang papel na dapat
174. 6:46gampanan ng ating pamilya. Una, ituro
175. 6:49natin ang kahalagahan ng pakikiisa. Ang
176. 6:52pinakamagandang lesson ay iyong nakikita
177. 6:54nila sa araw-araw na buhay. Ikati natin
178. 6:57ang mga bata na sumali sa mga volunteer
179. 6:59work para mamulat sila ng maaga.
180. 7:01Pangalawa, isama natin ang buong pamilya
181. 7:03sa mga proyekto. Sabi ng NCPD, "Sa halip
182. 7:06na mall o sinang, gawin nating bonding
183. 7:09ang pagsali sa mga tree planting o
184. 7:11feeding programs. Mas masayang
185. 7:13maglingkod kapag kasama ang mahal sa
186. 7:14buhay. Pangatlo, huwag kalimutan ang
187. 7:17pag-uusap. Ayon sa PCI, ang pag-uusap
188. 7:20tungkol sa mga issyue ng bansa sa loob
189. 7:21ng bahay ay nagbubukas ng isipan ng
190. 7:24bawat isa. Dito tayo natututong
191. 7:26makiramay sa problema ng iba. At huli,
192. 7:29ang pagiging huwaran o patnubay. Gaya ng
193. 7:32turo ni Albert Bandura, ikaw ang model
194. 7:34ng iyong mga anak. Kung nakikita ka
195. 7:36nilang nagre-recycle o tumutulong sa
196. 7:38kapitbahay, yan ang gagayahin nila. Ang
197. 7:40iyong kilos, ang pinakamabisang guro.
198. 7:45Ngayong patapos na ang ating aralin,
199. 7:47hindi tayo titigil sa pakikinig lang.
200. 7:49Ang tunay na pagkatuto ay makikita sa
201. 7:51ating pagkilos. Narito ang hamon sa
202. 7:53inyo. Kasama ang inyong pamilya gumawa
203. 7:56ng isang simpleng family action plan.
204. 7:58Pumili ng isang issu panlipunan na
205. 8:00malapit sa inyong puso. Maging ito man
206. 8:02ay tungkol sa basura, kalikasan o
207. 8:04pagtulong sa kapwa. Isulat ng malinaw
208. 8:06kung anong kretong aksyon ang gagawin
209. 8:08ninyo. Sino sa pamilya ang kikilos at
210. 8:10kailan ito sisimulan. Hindi kailangang
211. 8:13malaki. Ang mahalaga ay totoo at
212. 8:15magagawa ninyo. Laging tandaan, ang
213. 8:18isang matatag na bansa ay hindi nabubuo
214. 8:20sa isang gabi. Ito ay binubuo ng mga
215. 8:22pamilyang may plano, may malasakit at
216. 8:24may gawa.
217. 8:43At hanggang dito na lamang po ang ating
218. 8:44aralin para sa araw na ito. Sana po may
219. 8:47natutuan kayo. Salamat po sa panonood at
220. 8:49pakikinig. Paalam. M.