VE 10 - Term 2 - Lesson 1a - Mga Katangian ng Pagmamagulang — Transcript

Full transcript

1. 0:02Vales education 10 term 2 learning
2. 0:04competency 1a. Nasusuri ang mga
3. 0:06katangian ng pagmamagulang sa
4. 0:08pagpapalaki ng kanilang mga anak.
5. 0:11Kamusta mga mag-aaral? Sa nagdaang term,
6. 0:13ang huling pinag-usapan natin ay ang
7. 0:15limang landas o pats na maaari ninyong
8. 0:18tahakin pagkatapos ng grade 10 o ng
9. 0:21senior high. Ito ay ang higher
10. 0:23education, negosyo, trabaho, bokasyon at
11. 0:27ang family building. Kung isa ang family
12. 0:29building sa mga pangarap ninyo, tandaan
13. 0:32na hindi sapat ang pagnanais lang. Tulad
14. 0:34ng pag-aaral o pagtatrabaho, kailangan
15. 0:37ninyong maging equip o handa sa
16. 0:39kaalamang kailangan para maging isang
17. 0:41magulang. Kaya naman ang lesson natin
18. 0:44ngayong araw ay saktong-sakto sa inyong
19. 0:46paghahanda. Susuriin natin ang mga
20. 0:49mahalagang katangian na dapat ninyong
21. 0:51taglayin upang maging matagumpay sa
22. 0:53pagpapalaki ng inyong magiging mga anak
23. 0:55balang araw.
24. 0:59Bago tayo lumalim sa talakayan ngayong
25. 1:01araw, pag-usapan muna natin ano ba ang
26. 1:04pagmamagulang o parenting. Ang
27. 1:06pagmamagulang ay hindi lang basta
28. 1:08pagbibigay ng pagkain o baon. Ito ay
29. 1:11isang panghabang buhay na suporta kung
30. 1:14saan tinutulungan tayong lumago hindi
31. 1:17lang sa ating pangangatawan kundi pati
32. 1:19na rin sa ating pag-iisip, pag-uugali at
33. 1:22pananampalataya.
34. 1:24Mahalagang malaman ninyo na ang pagiging
35. 1:26magulang ay isang kasanayang
36. 1:28natututuhan. Hindi porkit matanda na ay
37. 1:31alam na nila ang lahat. Habang lumalaki
38. 1:34kasi tayo, natututo rin ang ating mga
39. 1:36magulang na mag-adjust at hain ang
40. 1:39kanilang kakayahan para maging mas
41. 1:41mabuting gabay sa atin. Higit sa lahat,
42. 1:44ito ay isang personal na paglalakbay.
43. 1:47Ibig sabihin, walang perfect formula sa
44. 1:50pagpapalaki ng anak. Ang style ng
45. 1:53magulang ng tropa mo ay maaaring iba sa
46. 1:55style ng magulang mo dahil nakadepende
47. 1:58ito kung ano ang kailangan at sitwasyon
48. 2:01ng inyong sariling pamilya.
49. 2:06Kung ang landas na pipiliin ninyo ay ang
50. 2:08pagbuo ng pamilya, kailangan ninyo ng
51. 2:11tamang tools. Kaya ito ang siam na core
52. 2:14skills na dapat nating hain. Ito ang
53. 2:16magsisilbing blueprint ninyo para maging
54. 2:19matagumpay na magulang balang araw.
55. 2:24Sa ating unang kasanayan, binibigyang
56. 2:26diin natin ang pagpapahayag ng
57. 2:28pagmamahal. Bilang mga magulang sa
58. 2:30hinaharap, mahalagang maunawaan ninyo na
59. 2:33ang pag-ibig ay dapat na aktibo at
60. 2:36nararamdaman hindi lamang sa pamamagitan
61. 2:39ng materyal na bagay kundi sa mga
62. 2:41salitang nagpapatag at kilos na
63. 2:44nagpaparamdam ng kalinga. Ang
64. 2:46kahalagahan nito ay nakaugat sa
65. 2:48emotional security ng isang anak. Kapag
66. 2:51ang isang bata ay lumalaking busog sa
67. 2:53pagkilala at pagmamahal sa loob ng
68. 2:56tahanan, nagkakaroon siya ng matibay na
69. 2:59pananggalang laban sa mga negatibong
70. 3:01impluwensya sa labas dahil alam niya ang
71. 3:04kanyang tunay na halaga.
72. 3:09Ang ikalawang kasanayan ay ang
73. 3:10epektibong komunikasyon. Hindi lamang
74. 3:13ito tungkol sa pagsasalita o pagbibigay
75. 3:16ng instructions. Ito ay ang pagpapatag
76. 3:19ng isang open line na ugnayan kung saan
77. 3:22ang pakikinig ng may empatya ay mas
78. 3:24nangingibabaw kaysa sa panghuhusga.
79. 3:28Ito ay kritikal dahil ang inyong mga
80. 3:30anak ay kailangang makita kayo bilang
81. 3:32kanilang safe space. Sa pamamagitan ng
82. 3:35maayos na pakikipagtalastasan,
83. 3:37masisiguro ninyo na sa inyo sila
84. 3:40sasandal sa oras ng kalituhan o problema
85. 3:43sa halip na humanap ng maling gabay mula
86. 3:46sa ibang tao.
87. 3:50Ang ikatlong kasanayan ay ang pagtatakda
88. 3:52ng mga limitasyon. Ang tunay na
89. 3:54pagmamahal ay may kalakip na gabay.
90. 3:57Kailangang magkaroon ng malinaw na
91. 3:59alituntunin at boundaries sa loob ng
92. 4:01tahanan. Ang disiplinang ito ay hindi
93. 4:04pagkakait ng kalayaan kundi pagtuturo ng
94. 4:08responsibilidad. Sa pamamagitan nito,
95. 4:10nauunawaan ng anak na ang bawat desisyon
96. 4:13ay may kaukulang resulta na magkahanda
97. 4:16sa kanila na maging masunurin sa batas
98. 4:19at maayos na mamamayan paglaki nila.
99. 4:25Bilang mga propal sa landas ng family
100. 4:27building, dapat ninyong matutuhan ang
101. 4:29pamamahala sa sariling stress. Ang
102. 4:32inyong emosyonal na estado ay direktang
103. 4:35nagpapanatili sa vibe o kapaligiran ng
104. 4:37inyong tahanan. Mahalaga ang emotional
105. 4:40regulation upang maiwasang maipasa ang
106. 4:43bigat ng trabaho o personal na pagod sa
107. 4:46mga anak. Ang isang kalmadong magulang
108. 4:49ay nakakabuo ng isang safe environment
109. 4:52kung saan ang mga bata ay lumalaking
110. 4:54payapa at hindi nababalot ng takot.
111. 5:00Ang ikalimang kasanayan ay tumutukoy sa
112. 5:03ugnayan ng mga magulang. Ang pundasyon
113. 5:05ng isang matatag na pamilya ay ang
114. 5:08kooperasyon at paggalang sa pagitan
115. 5:10ninyo at ng inyong magiging katuwang sa
116. 5:13buhay. Ang ugnayang ito ang nagsisilbing
117. 5:16pangunahing model ng inyong mga anak sa
118. 5:18kung paano makitungo sa kapwa. Kapag
119. 5:21nasaksihan nila ang inyong maayos na
120. 5:23pagtutulungan, natututuhan nila ang
121. 5:26tunay na kahulugan ng paggalang at
122. 5:28pakikipagkapwa tao na dadalhin nila sa
123. 5:31kanilang sariling pakikipag-ugnayan.
124. 5:36Ang ikaanim na kasanayan ay ang
125. 5:38pagtuturo ng responsibilidad. Ang ating
126. 5:41tungkulin bilang magulang ay hindi ang
127. 5:43gawin ang lahat para sa ating mga anak
128. 5:46kundi ang bigyan sila ng kakayahang
129. 5:49tumayo sa sarili nilang mga paa. Sa
130. 5:51pamamagitan ng pagtatalaga ng mga
131. 5:53gawaing angkop sa kanilang edad,
132. 5:56hinahanda ninyo silang maging
133. 5:58independent. Ang mga batang naturuan ng
134. 6:00responsibilidad sa loob ng tahanan ay
135. 6:03ang mga indibidwal na magtatagumpay sa
136. 6:05hinaharap dahil alam nila ang halaga ng
137. 6:08paggawa.
138. 6:11Ikapitong kasanayan ang pagiging
139. 6:13mabuting halimbawa sa mundo ng
140. 6:16pagmamagulang. Ang inyong gawa ay mas
141. 6:19malakas kaysa sa inyong mga salita. Kayo
142. 6:22ang pangunahing modelo ng mga
143. 6:24pagpapahalagang nais ninyong itanim sa
144. 6:26kanila. Ang integridad at katapatan ay
145. 6:29hindi itinuturo sa pamamagitan ng
146. 6:31lecture kundi sa pamamagitan ng
147. 6:34obserbasyon. Kapag nakikita ng anak na
148. 6:36isinasabuhay ninyo ang inyong mga
149. 6:38itinuturo, mas mabilis nilang yayakapin
150. 6:41at susundin ang inyong mga prinsipyo.
151. 6:46Ang ikawalong kasanayan ay ang
152. 6:48pagbibigay ng mga bagong karanasan. Ang
153. 6:51pagkatuto ay hindi lamang nagaganap sa
154. 6:53loob ng silid aralan. Ito ay
155. 6:55nagpapatuloy sa pamamagitan ng pagtuklas
156. 6:57ng mundo kasama ang pamilya. Ang mga
157. 7:00karanasang ito gaya ng bonding o family
158. 7:03trips ay nagpapalawak ng pananaw ng
159. 7:06bata. Higit sa lahat, ito ay nakabubuo
160. 7:08ng core memories na nagpapatibay sa
161. 7:11inyong emosyonal na koneksyon na
162. 7:13magsisilbi nilang inspirasyon sa
163. 7:15pagharap sa mga pagsubok sa buhay.
164. 7:21Panghuli, ang pagiging positibo. Bilang
165. 7:24mga magulang, kayo ang dapat maging
166. 7:26pinakamalakas na support system ng
167. 7:28inyong mga anak. Ang inyong positibong
168. 7:31pananaw ang magbibigay sa kanila ng
169. 7:33lakas ng loob na mangarap. Ang
170. 7:35kasanayang ito ay bumubuo ng resilience.
171. 7:38Sa pagpapakita ng suporta at pagkilala
172. 7:41sa kanilang mga tagumpay, binibigyan
173. 7:43ninyo sila ng pakpak upang lumipad at
174. 7:46harapin ang mundo ng may tiwala sa
175. 7:49kanilang sariling kakayahan.
176. 7:53Matapos nating pag-aralan ang siyam na
177. 7:55kasanayan sa pagmamagulang, dako naman
178. 7:58tayo sa aspetong legal. Ang presidential
179. 8:00decree number 60 ay hindi lamang isang
180. 8:03listahan. Ito ang opisyal na legal
181. 8:06framework na dapat sundin ng sinoang
182. 8:08pipili sa landas ng family building.
183. 8:11Ipinapakita sa batas na ito ang siam na
184. 8:14komprehensibong tungkulin na itinakda ng
185. 8:16batas mula sa emosyonal na kalinga
186. 8:19hanggang sa pangangalaga ng ari-arian.
187. 8:22Sa nito ang kabuuan ng buhay ng isang
188. 8:25bata. Mahalagang makita ninyo ang
189. 8:27kabuang roadmap na ito dahil ito ang
190. 8:29nagsisilbing legal na pamantayan sa
191. 8:32ating bansa. Ngayon, hihimayin natin ang
192. 8:34bawat isa sa mga ito upang lubos ninyong
193. 8:37maunawaan ang bigat at halaga ng inyong
194. 8:40magiging responsibilidad.
195. 8:45Sa ating pagsisimula sa mga legal na
196. 8:47tungkulin, mahalagang maunawaan na ang
197. 8:49emosyonal na suporta ay hindi lamang
198. 8:51isang option. Ito ay isang mandato.
199. 8:54Bilang mga magulang sa hinaharap, kayo
200. 8:57ay obligadong magbigay ng pagmamahal at
201. 9:00pang-unawa dahil ang emotional stability
202. 9:02ng bata ang pundasyon ng kanyang
203. 9:04paglaki. Hindi sapat na pinapakain natin
204. 9:07ang ating mga anak. Dapat ay busog din
205. 9:10sila sa kalinga. Halimbawa, sa halip na
206. 9:13kutsain ng anak kapag siya ay nagkamali,
207. 9:15tungkulin nating makinig at magpakita ng
208. 9:18pagdamay upang hindi siya mawalan ng
209. 9:20loob.
210. 9:23Pangalawa, ang batas ay nag-aata sa atin
211. 9:26na magbigay ng moral at espiritwal na
212. 9:28gabay. Tungkulin ninyong magsilbing
213. 9:31moral compass na magtuturo ng disiplina
214. 9:34at pananampalataya
215. 9:36upang ang bata ay magkaroon ng matibay
216. 9:38na paninindigan sa gitna ng mga hamon ng
217. 9:41lipunan. Kailangan nating itanim ang
218. 9:43tamang moral compass. Halimbawa, ang
219. 9:46pagtuturo sa anak na huwag kumuha ng
220. 9:48hindi sa kanya at ang pagsama sa kanila
221. 9:51sa mga gawaing pang-esiritwal ay bahagi
222. 9:54ng legal na obligasyong ito upang
223. 9:56magkaroon sila ng disiplina.
224. 10:01Pangatlo, binibigyang diin din ng batas
225. 10:03ang aktibong pangangasiwa. Hindi sapat
226. 10:06na tayo ay tagapagbigay lamang ng
227. 10:08materyal na bagay. Kailangang tayo ay
228. 10:11may direktang partisipasyon sa
229. 10:12pagsubaybay sa kanilang mga aktibidad at
230. 10:15paglilibang upang matiyak na sila ay
231. 10:18nalalayo sa panganib at maling
232. 10:20impluwensya. Ang pagsubaybay ay
233. 10:23proteksyon. Halimbawa, tungkulin nating
234. 10:25malaman kung anong uri ng online content
235. 10:28ang kinukonsumo ng ating mga anak o kung
236. 10:31sino ang kanilang mga sinasamahan sa
237. 10:33labas upang matiyak na hindi sila
238. 10:35nalalagay sa panganib.
239. 10:39Ang ikaapat na tungkulin ay ang
240. 10:41pagpapahalaga sa paggawa. Bilang mga
241. 10:43eksperto sa pagbuo ng pamilya, tungkulin
242. 10:46ninyong ikintal sa inyong mga anak ang
243. 10:49virtue ng kasipagan at pagtitipid. Ito
244. 10:52ang mga kagamitang magbibigay sa kanila
245. 10:54ng tiwala sa sarili upang maging
246. 10:56produktibong bahagi ng ating ekonomiya.
247. 11:00Dapat nating ihanda ang anak sa hamon ng
248. 11:02buhay. Halimbawa, turuan silang mag-ipon
249. 11:05mula sa kanilang baon o bigyan sila ng
250. 11:08mga gawaing bahay na angkop sa kanilang
251. 11:10edad upang matuto silang magpahalaga sa
252. 11:13bawat sentimo at pagod.
253. 11:17Panglima, ang pagbuo ng kamalayang
254. 11:20pansibiko. Ang inyong tahanan ang dapat
255. 11:23maging unang paaralan ng nasyonalismo.
256. 11:26Obligasyon ninyong imulat ang kanilang
257. 11:28interes sa mga gawaing pampubliko at
258. 11:30ituro ang kanilang mga tungkulin bilang
259. 11:33responsableng mamamayan na nagmamahal sa
260. 11:36bansa. Hinuhubog natin ang mga susunod
261. 11:38na mamamayan. Halimbawa, maaari nating
262. 11:41ipaliwanag sa kanila ang kahalagahan ng
263. 11:43pagboto o ang pakikilahok sa mga
264. 11:46proyektong pangkomunidad gaya ng cleanup
265. 11:48drive upang mamulat sila sa kanilang
266. 11:50tungkulin sa bansa.
267. 11:54Panganim, ang propesyonal na pagpapayo.
268. 11:57Inaasahan ng batas na ang mga magulang
269. 12:00ang magsisilbing pangunahing consultants
270. 12:02ng kanilang mga anak. Dapat kayong
271. 12:05magbigay ng objective at tamang gabay sa
272. 12:08anumang aspeto na makaaapekto sa
273. 12:11kanilang kagalingan at kabuuang
274. 12:13pag-unlad. Tayo ang dapat nilang unang
275. 12:15takbuhan sa oras ng kalituhan.
276. 12:17Halimbawa, kapag nakaharap ang anak sa
277. 12:20mabigat na desisyon gaya ng pagpili ng
278. 12:22kurso sa senior high, tungkulin nating
279. 12:25magbigay ng payo na nakabatay sa
280. 12:27kanilang ikabubuti at hindi lamang sa
281. 12:30ating pansariling kagustuhan.
282. 12:34Ikapito ang pagiging mirror of
283. 12:37integrity. Ang batas ay malinaw. Ang
284. 12:39magulang ay dapat magpakita ng magandang
285. 12:42halimbawa. Ang inyong karakter ang
286. 12:44magsisilbing buhay na dokumento na
287. 12:47susundan ng inyong mga anak. Kaya't ang
288. 12:50integridad ay hindi dapat nawawala sa
289. 12:52inyong mga kilos. Ang inyong kilos ang
290. 12:55kanilang magiging blueprint. Halimbawa,
291. 12:58kung itinuturo nating huwag
292. 12:59magsinungaling, dapat ay nakikita nila
293. 13:01tayong nagsasabi ng katotohanan kahit sa
294. 13:04maliit na bagay gaya ng pakikipag-usap
295. 13:06sa kapitbahay.
296. 13:10Pangwalo, ang legal na suporta. Ito ay
297. 13:13ang obligasyong magbigay ng sapat na
298. 13:15sustento mula pagkain hanggang edukasyon
299. 13:18na naaayon sa family code. Ito ay isang
300. 13:21seryosong pananagutan kung saan ang
301. 13:24pagpapabaya ay may kaukulang legal na
302. 13:27konsekwens. Ang sustento ay seryosong
303. 13:29usapin. Halimbawa, tungkulin nating
304. 13:32maglaan ng budget para sa kanilang
305. 13:34pag-aaral, uniporme at pangangailang
306. 13:37medikal bago natin gastusin ang pera
307. 13:40para sa ating sariling luho o
308. 13:42kagustuhan.
309. 13:45Panghuli, ang pangangalaga sa ari-arian.
310. 13:48Kung ang inyong anak ay nagmamay-ari ng
311. 13:50anumang asset, tungkulin ninyong
312. 13:52pangasiwaan ito ng may sukdulang
313. 13:54katapatan at para sa kanilang
314. 13:56pinakamabuting interest. Proteksyon ito
315. 14:00para sa kanilang kinabukasan. Halimbawa,
316. 14:03kung ang anak ay nakatanggap ng perang
317. 14:05mana o premyo sa isang patimpalak,
318. 14:07tungkulin nating itabi o ilagay ito sa
319. 14:10bangko sa ilalim ng kanilang pangalan at
320. 14:13hindi ito gastusin para sa pansarili
321. 14:15nating pangangailangan.
322. 14:20Bilang pagtatapos sa ating talakayan,
323. 14:22mahalagang makita ninyo ang kabuuan ng
324. 14:25larawan. Ang tagumpay sa landas ng
325. 14:27family building ay nagmumula sa
326. 14:29integrasyon ng inyong mga kasanayan at
327. 14:32legal na tungkulin. Hindi sapat na alam
328. 14:35ninyo ang batas. Dapat ay taglay din
329. 14:37ninyo ang puso at skills upang isabuhay
330. 14:40ito. Tandaan ninyo na ang pagmamagulang
331. 14:43ay isang proseso ng patuloy na
332. 14:45pag-unlad. Walang sino man ang
333. 14:48ipinanganak na eksperto agad. Ngunit sa
334. 14:50pamamagitan ng paghahanda ninyong ngayon
335. 14:52bilang mga mag-aaral, masisiguro ninyo
336. 14:55na kayo ay magiging epektibong gabay sa
337. 14:58inyong magiging pamilya balang araw.
338. 15:01Higit sa lahat, isipin ninyo na ang
339. 15:03bawat skill na inyong hinahasa at bawat
340. 15:06tungkulin na inyong ginagampanan ay ang
341. 15:09inyong pinakamahalagang ambag sa ating
342. 15:11lipunan. Sa pagpapalaki ng isang maayos
343. 15:14na anak, kayo ay bumubuo ng isang mas
344. 15:16magandang kinabukasan para sa ating
345. 15:19lahat.
346. 15:22Pagninilay. Sa siyam na kasanayan sa
347. 15:25pagmamagulang, alin ang nakikita mong
348. 15:28pinakamalaking sakripisyo ng iyong mga
349. 15:30magulang o tagapangalaga para sa iyo?
350. 15:33Ano ang naramdaman mo habang naisip mo
351. 15:36ang kanilang sakripisyo at paano mo ito
352. 15:38papahalagahan simula ngayon?
353. 15:44Pumili ng isa sa si na kasanayan sa
354. 15:46pagmamagulang o si na tungkulin sa
355. 15:49presidential decree 603 sa loob ng isa
356. 15:52hanggang dalawang minuto
357. 15:53Ibahagi sa klase ang inyong sagot sa
358. 15:56gabay na tanong. Alin sa mga kasanayang
359. 15:59ito ang nararamdaman mong ipinapakita ng
360. 16:02iyong magulang o tagapangalaga sa iyo?
361. 16:04Ano ang naramdaman mo noong na-realize
362. 16:06mo ang sakripisyong ito at paano mo ito
363. 16:09maipapadama sa kanila ngayon?
364. 16:53At hanggang dito lamang po ang ating
365. 16:55aralin para sa araw na ito. Sana po ay
366. 16:58may natutuan kayo. Salamat po sa
367. 17:00panonood at pakikinig. Paalam. M.