VE 10 - Term 1 - Lesson 7a - Sariling Pagpapahalaga Gabay sa Pagpaplano sa Buhay — Transcript

Full transcript

1. 0:02Vales Education 10 term 1 learning
2. 0:05competency 7A nasusuri ang mga sariling
3. 0:08pagpapahalaga bilang gabay sa pagpaplano
4. 0:10sa buhay halimbawa ay pagkakaroon ng
5. 0:13trabaho, pagpasok sa isang bokasyon,
6. 0:15pagpapamilya at iba pa.
7. 0:20Ano ang kahulugan ng pagpapahalaga o
8. 0:22values? Ayon sa Cambridge Dictionary,
9. 0:25ang pagpapahalaga ay ang mga paniniwala
10. 0:28natin tungkol sa kung ano ang tama at
11. 0:30mali at kung ano ang pinakaimportante sa
12. 0:33ating buhay. Ang values ay parang
13. 0:36compass, Waze o Google Map. Kapag
14. 0:39malinaw sao ang iyong values, hindi ka
15. 0:41maliligaw sa paggawa ng desisyon dahil
16. 0:44alam mo kung ano ang tama at kung ano
17. 0:46ang dapat mong unahin. Kahit marami
18. 0:49tayong kalsadang pwedeng lakaran sa
19. 0:50buhay, ang values natin ang magsasabi
20. 0:53kung aling direksyon ang tunay na
21. 0:55magdadala sa atin sa ating layunin. Sa
22. 0:58madaling sabi, ang values mo ang
23. 1:00sumasagot sa tanong na bakit ko ba ito
24. 1:03ginagawa.
25. 1:07Narito ang ilan pang mga bagay na dapat
26. 1:09nating malaman tungkol sa pagpapahalaga
27. 1:11o values. Una, lahat ng tao ay may
28. 1:14values. Minsan kasi kapag may nakita
29. 1:17tayong masamang tao, sinasabi natin na
30. 1:20wala siyang values. Pero sa totoo lang,
31. 1:23nagkakaiba lang tayo sa kung ano ang
32. 1:25ating mga priority. Tulad ng sinabi sa
33. 1:28umpisa, ang values ay parang ways,
34. 1:31compass Google Map. Lahat tayo meron
35. 1:33nito. Sadyang hindi lang pare-pareho ang
36. 1:36direksyong itinuturo.
37. 1:38Ang values ang nagpapakita ng ating mga
38. 1:40priority o yung mga tinatawag nating
39. 1:43nonnegotiables. Halimbawa, kung ang
40. 1:45pinapahalagahan mo ay ang iyong pamilya,
41. 1:48sila ang magiging top priority mo. Ibig
42. 1:50sabihin, kung may lakad ang tropa pero
43. 1:53kailangan ka rin sa bahay, mas pipiliin
44. 1:56mo ang pamilya dahil iyon ang mas
45. 1:58mahalaga sa'yo. Ang values ay parang
46. 2:00gasolina na kailangan natin para
47. 2:03magsumikap. Halimbawa, kung mahalaga sao
48. 2:06ang tagumpay o ang makatapos ng
49. 2:08pag-aaral, handa kang magsakripisyo na
50. 2:11magpuyat sa paggawa ng projects o
51. 2:13mag-aral kahit mahirap ang subject. Ang
52. 2:16hirap na nararanasan mo ay bale wala
53. 2:18dahil malinaw sa'yo ang layunin mong
54. 2:20makapagtapos.
55. 2:22At ang values ang batayan kung saan mo
56. 2:25ibubuhos ang iyong oras, lakas at pagod.
57. 2:28Isang napakagandang halimbawa ay kung
58. 2:30pinapahalagahan mo ang iyong relasyon sa
59. 2:32Diyos. Mapapansin mo na ang iyong oras
60. 2:35at lakas ay kusa mong ibinibigay sa
61. 2:37pananalangin, pagsamba at paggawa ng
62. 2:40mabuti. Hindi ka lang basta napapagod sa
63. 2:42pagsunod sa kanya. Ginagawa mo ito ng
64. 2:44may kagalakan dahil siya ang
65. 2:46pinakasentro ng iyong buhay.
66. 2:51Lahat ng tao ay may values. Pero bakit
67. 2:54nga ba magkakaiba? May tatlong
68. 2:56pangunahing dahilan kung bakit hindi
69. 2:57tayo pare-pareho ng priority. Una ay ang
70. 3:00ating kultura. Ito ang program na
71. 3:03nakatanim sa atin mula pagkabata.
72. 3:05Halimbawa sa kulturang Pilipino, madalas
73. 3:08nating isinasaalang-alang ang pag-aalaga
74. 3:10sa ating mga magulang pagtanda nila.
75. 3:12isang bagay na baka hindi prayoridad sa
76. 3:14ibang bansa dahil iba ang kanilang
77. 3:17kinalakihan. Isa pang halimbawa ay ang
78. 3:19ating pagpapahalaga sa pananampalataya.
79. 3:22Dahil tayo ay bansang relihiyoso,
80. 3:24natural na sa ating kultura na isama ang
81. 3:26panalangin sa bawat simula ng ating mga
82. 3:29plano. Pangalawa ay ang iyong mga
83. 3:32karanasan. Ang mga pinagdaanan natin
84. 3:34mapait man o matamis ay nagbabago sa
85. 3:37ating valuing system. Halimbawa, ang
86. 3:40isang estudyante na nakaranas na mawalan
87. 3:42ng lahat dahil sa isang sakuna ay
88. 3:44maaaring mas magpahalaga sa security at
89. 3:47pagiging matipid. Ang karanasan niya sa
90. 3:50hirap ang nagturo sa kanya na huwag
91. 3:52sayangin ang anumang oportunidad na
92. 3:54dumadating. Sa kabilang banda, ang isang
93. 3:57estudyante naman na nakaranas mapuri o
94. 3:59manalo sa isang contest ay maaaring mas
95. 4:01magpahalaga sa achievement o tagumpay
96. 4:04dahil naramdaman niya kung gaano kasarap
97. 4:06ang bunga ng kanyang pinaghirapan.
98. 4:09At pangatlo ay ang iyong kapaligiran.
99. 4:12Kasama rito ang iyong mga kaibigan,
100. 4:14paaralan at maging ang social media.
101. 4:16Halimbawa, kung ang mga kaibigan mo ay
102. 4:18puro mahilig sa creativity at sining,
103. 4:21malaki ang chance na maging mahalaga rin
104. 4:23sao ang pagpapahayag ng sarili. Ang mga
105. 4:26taong nakapaligid sa'yo ang nagsisilbing
106. 4:28salamin na humuhubog sa kung ano ang
107. 4:30tingin mong cool o mahalaga sa buhay.
108. 4:33Dagdag pa rito, kung ikaw ay nasa isang
109. 4:35paaralan na napakahigpid sa disiplina,
110. 4:38malamang na tumaas ang iyong
111. 4:39pagpapahalaga sa conformity o pagsunod
112. 4:42sa batas dahil iyon ang hinihingi ng
113. 4:44kapaligiran mo para ikaw ay magtagumpay.
114. 4:49Ngayon hihimayin natin ang 10 uri ng
115. 4:52pagpapahalaga o values na binuo ng
116. 4:54psychologist na si Shalom Schwartz noong
117. 4:571992. Ayon sa kanyang pag-aaral, kahit
118. 5:00magkakaiba tayo ng bansa o relihiyon,
119. 5:02ang song ito ang madalas na nagiging
120. 5:04pundasyon ng ating mga desisyon. Bawat
121. 5:07isa sa atin ay may mix ng s ito. Pero
122. 5:10hindi lahat ay pantay-pantay ang bigat.
123. 5:13May mga values na super important sa'yo
124. 5:15at mayroon namang okay lang o hindi mo
125. 5:17gaanong priority. Habang isa-isa nating
126. 5:20tinatalakay ang mga ito, subukan mong
127. 5:22hanapin ang iyong sarili. Alin dito ang
128. 5:25nagpapatibok ng puso mo? Alin dito ang
129. 5:27nagtutulak sa iyo na gumising tuwing
130. 5:29umaga at magplano para sa iyong
131. 5:31kinabukasan?
132. 5:35Ang unang uri ng pagpapahalaga ay ang
133. 5:37pagsasarili o selfdrection.
134. 5:40Kung ikaw yung tipo ng tao na ayaw
135. 5:42laging dinidiktahan kung ano ang gagawin
136. 5:44at mas gustong humanap ng sariling para,
137. 5:47mataas ang value mo rito. Nakatuon ito
138. 5:50sa iyong kakayahang mag-isip ng malaya
139. 5:52at maging malikhain. Bakit nga ba ito
140. 5:55mahalaga? Sa pagpaplano ng buhay,
141. 5:58kailangan mo ng selfdction para hindi ka
142. 6:00lang basta sumasabay sa kung ano ang
143. 6:02uso. Halimbawa, kung lahat ng kaibigan
144. 6:05mo ay mag-e-enroll sa isang kurso dahil
145. 6:07yun ang trending, pero ikaw ay pipili ng
146. 6:10ibang truck dahil alam mong doon ka
147. 6:12magaling at doon ka sasaya, ipinapakita
148. 6:15mo ang pagpapahalaga sa pagsasarili. Isa
149. 6:18pang praktical na halimbawa ang paggawa
150. 6:19ng school projects. Imbes na i-copy
151. 6:22paste lang ang nakita sa internet,
152. 6:23gumagawa ka ng sariling design o paraan
153. 6:26ng pagpapaliwanag. Mahalaga ito dahil sa
154. 6:29hinaharap ang mga taong may
155. 6:30selfdirection ang madalas na nagiging
156. 6:33innovators at problem solvers hindi sila
157. 6:36natatakot na maging iba. Mahalaga ang
158. 6:39pagsasarili para sa iyong identity pero
159. 6:41babala, kapag nasobrahan baka maging
160. 6:44rebelde ka na. Kahit tama ang payo ng
161. 6:46magulang o guro, tatanggihan mo dahil
162. 6:49lang gusto mong masunod ang sarili mo.
163. 6:54Ang pangalawang uri ay ang pag-uudyok o
164. 6:56stimulation.
165. 6:58Ang motibasyon sa likod nito ay ang
166. 7:00pag-ayaw sa boring na buhay. Kung ikaw
167. 7:03yung estudyante na laging game sa mga
168. 7:05bagong challenges o yung tipong hindi
169. 7:07mapakali kapag paulit-ulit lang ang
170. 7:09ginagawa, mataas ang value mo sa
171. 7:11stimulation. Bakit ito mahalaga? Sa
172. 7:14pagpaplano ng buhay sa hinaharap,
173. 7:17maraming pagbabago ang mangyayari.
174. 7:19Bagong trabaho, bagong lugar o bagong
175. 7:21teknolohiya. Kung meron kang stimulation
176. 7:24value, hindi ka kakabahan sa pagbabago.
177. 7:26Sa halip, titingnan mo ito bilang isang
178. 7:29adventure. Halimbawa, kung may mag-offer
179. 7:31sayo ng trabaho na malayo pero maganda
180. 7:33ang growth, hindi ka mag-aalinlang
181. 7:35tanggapin ito dahil uhaw ka sa bagong
182. 7:38karanasan. Isang praktical na halimbawa
183. 7:40ay sa school. Imbes na sumali sa club na
184. 7:43alam mo na ang gagawin, pipiliin mo yung
185. 7:45club na wala kang idea para lang
186. 7:47ma-challenge ka. Mahalaga ito dahil ang
187. 7:49mga taong may ganitong pagpapahalaga ay
188. 7:51madalas na nagiging flexible at hindi
189. 7:54basta-basta sumusuko kapag naging
190. 7:56mahirap o bago ang sitwasyon sa buhay.
191. 7:59Ang simulation ay nagbibigay ng kulay sa
192. 8:01buhay pero ingat baka maging reckless ka
193. 8:04dahil laging naghahanap ng thrill baka
194. 8:06iwanan mo ang mahalagang commitment
195. 8:08kapag naging boring na ito.
196. 8:13Ang pangatlo ay hedonismo o hedonism.
197. 8:16Hindi ito tungkol sa pagiging makasarili
198. 8:18lang. Ang corn nito ay ang pagpapahalaga
199. 8:21sa kasiyahan. Naniniwala ka na ang buhay
200. 8:24ay dapat i-enjoy at hindi lang dapat
201. 8:26puro hirap o dusa. Bakit ito mahalaga?
202. 8:30Sa pagpaplano sa buhay, kailangan natin
203. 8:32ng balanse kung puro ka trabaho at
204. 8:35nakalimutan mo na ang mag-enjoy, baka
205. 8:37ma-burn out ka. Halimbawa, sa iyong
206. 8:39plano, isasama mo ang travel o hobbies
207. 8:42bilang reward sa iyong paghihirap. Ang
208. 8:45taong marunong magpahalaga sa sariling
209. 8:47saya ay mas masiglang humaharap sa
210. 8:49trabaho dahil alam niyang may reward
211. 8:51siya pagkatapos. Isa pang praktikal na
212. 8:54halimbawa, pagkatapos ng isang mahirap
213. 8:56na exam week, nagpaplano ka ng movie
214. 8:58night o kakain ng paborito mong pagkain
215. 9:01kasama ang mga kaibigan. Mahalaga ang
216. 9:03hedonismo dahil tinuturuan tayo nito na
217. 9:06ang tagumpay ay mas matamis kung
218. 9:08marunong tayong mag-celebrate at maging
219. 9:10masaya sa maliliit na bagay.
220. 9:13Dapat nating i-enjoy ang buhay. Pero ang
221. 9:15extreme nito, katamaran. Kung puro sarap
222. 9:18lang ang hanap, baka takasan mo na ang
223. 9:20mga obligasyon na kailangan mong harapin
224. 9:22para sa iyong kinabukasan.
225. 9:26Ang pang-apat ay ang tagumpay o
226. 9:28achievement. Ito ang drive mo na maging
227. 9:31best sa kung ano ang ginagawa mo. Kung
228. 9:34ikaw yung estudyante na hindi kuntento
229. 9:35sa passing grade lang at laging
230. 9:38nag-e-aim para sa excellence o
231. 9:40recognition, mataas ang value mo rito.
232. 9:43Bakit ito mahalaga sa pagpaplano sa
233. 9:45buhay? Ang achievement ang nagtutulak sa
234. 9:48atin na huwag maging stagnant. Halimbawa
235. 9:50sa pagpaplano ng career, hindi ka lang
236. 9:53papayag na maging empleyado habang
237. 9:55buhay. Magpaplano ka kung paano ka
238. 9:57mapo-promote o kung paano magiging
239. 9:59expert sa field mo. Ang mga taong may
240. 10:02ganitong value ang nagpapaunlad sa
241. 10:04ekonomiya at sa kanilang sariling
242. 10:06pamilya dahil lagi silang naghahanap ng
243. 10:08paraan para umangat. Isa pang praktical
244. 10:11na halimbawa sa isang group project.
245. 10:13Ikaw ang nagse-set ng high standards
246. 10:15para mas siguradong best project ang
247. 10:18maipapasa ninyo. Mahalaga ang
248. 10:20achievement dahil ito ang nagbibigay sa
249. 10:22atin ng disiplina na paghusayan ng ating
250. 10:24mga kakayahan hanggang sa maabot natin
251. 10:27ang ating mga pangarap.
252. 10:29Ambition is good pero kapag nasobrahan
253. 10:32baka maging woraholic ka na. Wala ng
254. 10:34oras para sa iba. O kaya naman baka
255. 10:37tingnan mo ang kapwa mo bilang kalaban
256. 10:39na dapat laging talunin.
257. 10:43Ang panglima ay ang kapangyarihan o
258. 10:45power. Maraming tao ang natatakot sa
259. 10:47salitang ito. Pero sa research na ginawa
260. 10:50ni Schwartz, ang power ay tungkol sa
261. 10:52social status at prestige. Ito ang
262. 10:55paghahangad na magkaroon ng kontrol o
263. 10:58impluwensya para makapagdala ng
264. 11:00pagbabago. Bakit ito mahalaga? Sa
265. 11:03pagpaplano sa buhay, ang power value ay
266. 11:06makatutulong kung ang layunin mo ay
267. 11:08maging isang leader, manager o
268. 11:11negosyante. Halimbawa, ang pagpaplano na
269. 11:14maging isang CEO o mayor ay
270. 11:16nangangailangan ng power value dahil
271. 11:18kailangan mo ng autoridad para pamunuan
272. 11:21ang maraming tao tungkol sa isang
273. 11:23layunin. Isa pang praktikal na
274. 11:25halimbawa, kung nagpaplano kang magtayo
275. 11:27ng sariling business sa hinaharap,
276. 11:29kailangan mo ng power value para
277. 11:31matutunang humawak ng pera o resources
278. 11:34at mag-utos sa mga tauhan ng may
279. 11:37respeto. Mahalaga ito dahil ang tamang
280. 11:39paggamit ng kapangyarihan ay nagbubunga
281. 11:41ng maayos na organisasyon at mabilis na
282. 11:44pag-unlad ng komunidad. Kailangan ng
283. 11:47power para sa pamumuno pero ang red flag
284. 11:49dito ay ang pagiging diktador. Kapag
285. 11:52nasobrahan, baka gamitin mo ang iyong
286. 11:54posisyon para kontrolin o apihin ang mga
287. 11:57taong nasa ilalim mo.
288. 12:01Ang pang-anim na uri ay ang seguridad o
289. 12:03security. Ito'y ang matinding pagnanais
290. 12:06na maging ligtas at malayo sa anumang
291. 12:08gulo o panganib. Kung ikaw yung tipo ng
292. 12:11tao na bago gumalaw ay tinitiyak muna na
293. 12:14safe ang lahat at ayaw na ayaw sa mga
294. 12:16risky na sitwasyon, mataas ang value mo
295. 12:18rito. Bakit ito mahalaga sa pagpaplano
296. 12:21sa buhay? Ang security value ang
297. 12:23nagsisigurong hindi tayo mapapahamak sa
298. 12:26hinaharap. Halimbawa, sa pagpaplano ng
299. 12:29career, mas pipiliin mo ang trabahong
300. 12:31may feel health, SSS at stable income
301. 12:34kaysa sa trabahong malaki nga ang kita
302. 12:37pero pwedeng mawala bukas. Ang priority
303. 12:39mo ay ang katiyakan na may makakain ang
304. 12:41pamilya mo kahit anong mangyari. Isa
305. 12:44pang halimbawa, sa pagpili ng titirhan
306. 12:46sa hinaharap, hindi ka lang titingin sa
307. 12:49ganda ng bahay. Titingnan mo rin kung
308. 12:51safe ba ang neighborhood at hindi ba
309. 12:52binabaha doon. Mahalaga ang security
310. 12:55dahil ito ang nagbibigay sa atin ng
311. 12:57kapayapaan ng isip na ang ating mga
312. 12:59pinaghirapan ay hindi basta-basta
313. 13:02mawawala.
314. 13:04Lahat tayo ay gusto ng seguridad pero
315. 13:06kapag naging extreme ito, baka maging
316. 13:08matatakutin ka. Hindi ka nalalago dahil
317. 13:11takot kang sumubok ng mga bagong
318. 13:13oportunidad na may kaunting risk.
319. 13:18Ang pampito ay ang pagsunod o
320. 13:19conformity. Ito'y ang pagpapahalaga sa
321. 13:22mga patakaran at paggalang sa mga taong
322. 13:24nasa paligid natin. Ang motibasyon dito
323. 13:27ay ang pagpapanatili ng harmony. Ayaw
324. 13:30mong maging sanhi ng gulo o makaabala sa
325. 13:33iba. Bakit ito mahalaga? Sa pagpaplano
326. 13:36sa buhay, kailangan nating matutong
327. 13:38makibagay. Halimbawa, sa iyong trabaho o
328. 13:41sa iyong pamilya balang araw, hindi
329. 13:43pwedeng laging gusto mo lang ang
330. 13:45masunod. Ang conformity ang nagtuturo sa
331. 13:48atin na sumunod sa office rules o
332. 13:50igalang ang mga tradisyon ng pamilya
333. 13:52para maging maayos ang pagsasama. Isang
334. 13:55praktikal na halimbawa, kahit
335. 13:57nagmamadali ka, pipila ka pa rin ng
336. 13:59maayos at susunod sa traffic rules.
337. 14:01Mahalaga ang conformity dahil ang mga
338. 14:04taong may ganitong value ay madaling
339. 14:05pagkatiwalaan sa trabaho at itinuturing
340. 14:08na good citizens dahil sa kanilang
341. 14:10disiplina at respeto sa batas. Ang
342. 14:13conformity ay para sa kaayusan pero ang
343. 14:16panganib dito ay ang pagiging yes man.
344. 14:18Susunod ka kahit sa maling gawain ng
345. 14:20barkada dahil lang takot kang maging iba
346. 14:23o ma-outcast.
347. 14:26Ang pangwalo ay ang tradisyon o
348. 14:28tradition. Ito ay ang malalim na
349. 14:30paggalang sa mga aral at gawi na
350. 14:32ipinamana sa atin ng ating mga ninuno,
351. 14:35magulang o relihiyon. Kung ikaw ay
352. 14:38naniniwala na dapat nating ingatan ang
353. 14:40ating mga roots, dito ka nabibilang.
354. 14:43Bakit ito mahalaga sa pagpaplano? Habang
355. 14:46umuunlad ng mundo, madaling makalimot sa
356. 14:48pinanggalingan. Ang tradition ang
357. 14:51nagpapaalala sao na habang nagpaplano
358. 14:53kang yumaman o maging matagumpay, dapat
359. 14:56ay nananatili kang mapagpakumbaba at
360. 14:58tapat sa iyong mga prinsipyo. Halimbawa,
361. 15:01sa pagpaplano ng iyong sariling kasal o
362. 15:04pagpapamilya sa hinaharap, isasama mo
363. 15:06ang mga ritwal o paniniwalang itinuro sa
364. 15:09iyo ng iyong mga magulang. Isa pang
365. 15:12praktikal na halimbawa, kahit gaano ka
366. 15:14ka-busy sa trabaho o pag-aaral, lagi
367. 15:17kang gumagawa ng paraan para makasama sa
368. 15:19mga family reunions o religious
369. 15:21activities. Mahalaga ang tradisyon dahil
370. 15:24ito ang nagsisilbing ang ankla mo. Kahit
371. 15:27gaano kalayo ang marating mo, alam mo
372. 15:29kung sino ka at kung saan ka nanggaling.
373. 15:33Huwag kalimutan ang pinagmulan pero
374. 15:35ingat baka maging closem-minded ka. Baka
375. 15:38tanggalin mo ang mga innovasyon na
376. 15:40makatutulong sana sa iyo dahil lang
377. 15:43hindi ito ang nakasanayan.
378. 15:46Ang pangsyam ay ang kabutihan o
379. 15:48benevolence.
380. 15:50Kung ang universalism na tatalakayin
381. 15:52natin mamaya ay para sa lahat, ang
382. 15:54benevolence naman ay nakatuon sa iyong
383. 15:56inner circle. ang iyong pamilya, mga
384. 15:58kaibigan at katrabaho. Ang motibasyon mo
385. 16:02rito ay ang maging useful at loyal sa
386. 16:04mga taong mahal mo. Bakit ito mahalaga
387. 16:07sa pagpaplano? Sa pagbuo ng plano sa
388. 16:09buhay, hindi ka nag-iisa. Kailangan mo
389. 16:12ng mga taong susuporta sa iyo. Ang taong
390. 16:15may benevolence value ay nagpaplano
391. 16:17hindi lang para sa sarili kundi para
392. 16:19maging sandigan ng iba. Halimbawa sa
393. 16:22pagpili ng career iniisip mo kung paano
394. 16:25ka makakatulong sa pagpapaaral sa iyong
395. 16:27mga kapatid o pag-alaga sa iyong mga
396. 16:29magulang. Isa pang halimbawa kapag may
397. 16:32group project ikaw yung miyembro na
398. 16:34handang mag-explain sa kaklaseng
399. 16:36nahihirapan para sabay-sabay kayong
400. 16:38matuto. Mahalagaang benevolence dahil
401. 16:41ito ang bumubuo ng trust o tiwala sa
402. 16:43pagitan ng mga tao na siyang pundasyon
403. 16:45ng isang masayang pamilya at matibay na
404. 16:48pagkakaibigan.
405. 16:49Ang benevolence ang nagpapatag ng
406. 16:51relasyon pero ang risk baka maging
407. 16:54people pleaser ka. Nakakalimutan mo na
408. 16:56ang sarili mong limitasyon at hinahayaan
409. 16:58mong abusuhin ka ng iba.
410. 17:02Ang huli ay ang universalismo o
411. 17:05universalism. Ito ang pinakamalawak sa
412. 17:07lahat. Hindi lang ito para sa pamilya mo
413. 17:10kundi para sa katarungan, kapayapaan at
414. 17:13maging sa ating kalikasan. Kung ikaw
415. 17:15yung estudyante na nababahala sa climate
416. 17:17change o mga batang lansangan, mataas
417. 17:20ang universalism value mo. Bakit ito
418. 17:23mahalaga sa pagpaplano? Ang value na ito
419. 17:26ang gumagawa sa atin na maging global
420. 17:28citizens. Sa iyong plano sa buhay,
421. 17:30maaari kang magtakda ng layunin na
422. 17:32makatulong sa mas malaking komunidad.
423. 17:35Halimbawa, balang araw maaari kang
424. 17:37magplano na maging isang lawyer para
425. 17:39ipagtanggol ang mga naaapi o maging
426. 17:42isang scientist na gagawa ng paraan para
427. 17:44maprotektahan ang ating environment. Isa
428. 17:47pang praktikal na halimbawa. Kahit
429. 17:49walang nakakakita, pinipili mong
430. 17:51mag-segregate ng basura o tumangging
431. 17:53gumamit ng single use plastics dahil
432. 17:56alam mong ito ang tama para sa mundo.
433. 17:59Mahalaga ang universalism dahil ito ang
434. 18:01nagpapaalala sa atin na ang ating mga
435. 18:03plano ay dapat hindi lamang para sa
436. 18:06ating sariling pag-asenso kundi para sa
437. 18:09ikabubuti ng lahat ng nilalang.
438. 18:11Universalism is noble. Pero ang warning
439. 18:14ni Schwartz, baka sa sobrang pag-aalala
440. 18:16mo sa problema ng mundo, mapabayaan mo
441. 18:19na ang sarili mong buhay at ang mga
442. 18:21taong direkta mong nakakasama.
443. 18:25Ngayong nalaman na natin ang samp uri ng
444. 18:27pagpapahalaga ayon kay Shalom Schwartz,
445. 18:30narito ang tatlong bagay na dapat
446. 18:31ninyong itanim sa isip. Una, hindi ito
447. 18:35ranking. Hindi dahil pinili mo ang
448. 18:37hedonismo o kapangyarihan ay masamang
449. 18:39tao ka na. At hindi dahil pinili mo ang
450. 18:42tradisyon ay mas mabuti ka. Ang mga ito
451. 18:45ay motivations, mga rason kung bakit
452. 18:47tayo kumikilos. Pangalawa, ang bawat isa
453. 18:50sa atin ay may unique na timpla.
454. 18:53Maaaring ang katabi mo ay security ang
455. 18:55priority habang ikaw naman ay
456. 18:57selfdction. Walang tama o mali dahil ang
457. 19:00bawat isa ay may kanya-kanyang papel sa
458. 19:02lipunan. Ngunit narito ang
459. 19:04pinakamahalagang babala. Ang lahat ng
460. 19:07labis ay nakakalason. Gaya ng tinalakay
461. 19:10natin kanina, kung ibubuhos mo ang lahat
462. 19:12ng lakas mo sa achievement, baka maubos
463. 19:14ang oras mo para sa benevolence o
464. 19:16pagmamahal sa pamilya. Kung puro ka
465. 19:19naman conformity o pagsunod, baka mawala
466. 19:21ang iyong sariling tinig. Sa madaling
467. 19:23salita, ang pagbuo ng plano sa buhay ay
468. 19:26isang balancing act. Hindi sapat na alam
469. 19:29mo kung ano ang mahalaga sa iyo. Dapat
470. 19:31alam mo rin kung ano ang limitasyon
471. 19:33nito.
472. 19:36Ngayong kilala mo na ang 10 mukha ng
473. 19:38pagpapahalaga, huwag tayong pumayag na
474. 19:41ito ay mauwi lang sa teorya. Dumiretso
475. 19:43na tayo sa puso ng usapin. Sino ka rito?
476. 19:46Sa samp nabanggit natin, pumili ka ng
477. 19:49tatlo na pinakamahalaga sa iyo ngayon.
478. 19:51Pero tandaan ang babalang tinalakay
479. 19:53natin sa bawat isa. Kung pipiliin mo ang
480. 19:55achievement, handa ka bang harapin ang
481. 19:58pagod? Kung security, handa ka bang
482. 20:00manatili sa comfort zone? Isulat mo ang
483. 20:03top three mo. Ito ang gagamitin nating
484. 20:05GPS sa pagbuo ng iyong life plan sa mga
485. 20:08susunod na araw.
486. 20:31At dito po nagtatapos ang ating aralin
487. 20:34para sa araw na ito. Sana po ay may
488. 20:36natutuan kayo. Salamat po sa panonood at
489. 20:38pakikinig. Paalam. M.