Vì sao phụ nữ Việt Nam đi làm nhiều nhất thế giới? — Transcript

Full transcript

1. 0:10Có một người đàn ông nước ngoài lần đầu
2. 0:13đi ăn tối cùng vợ ở Việt Nam. Anh đưa
3. 0:15tay định gọi món nhưng người phục vụ
4. 0:18lướt qua anh, bước thẳng đến bên vợ anh
5. 0:21và đưa thực đơn cho cô. Anh sững người
6. 0:23mất vài giây, không ai giải thích gì cả.
7. 0:26Nhưng ai cũng ngầm hiểu người thực sự
8. 0:28quyết định bữa tối hôm nay không phải là
9. 0:29anh. Chuyện nhỏ vậy thôi. Nhưng nó chạm
10. 0:32đúng vào một điều mà rất nhiều người
11. 0:33phương Tây từng sống ở Việt Nam đều nhắc
12. 0:35tới mỗi khi kể về trải nghiệm của mình
13. 0:37rằng đằng sau một xã hội nhìn bề ngoài
14. 0:41có vẻ do đàn ông làm chủ, người thực sự
15. 0:44cầm quyền lại là phụ nữ. Xin chào quý vị
16. 0:46và các bạn. Chào mừng đến với chương
17. 0:48trình Á Lục Ký. Hôm nay chúng ta sẽ đi
18. 0:52tìm câu trả lời cho một câu hỏi tưởng
19. 0:54chừng đơn giản nhưng ít ai từng thực sự
20. 0:57lý giải tới cùng. Vì sao phụ nữ Việt Nam
21. 0:59lại đi làm nhiều đến vậy và vì sao trong
22. 1:02chính căn nhà của mình tiếng nói của họ
23. 1:04lại mạnh mẽ đến vậy. Đây không phải là
24. 1:06một câu chuyện về số liệu khô khan. Đây
25. 1:08là câu chuyện về những người mẹ, người
26. 1:10vợ, người chị mà có lẽ ai trong chúng ta
27. 1:13cũng từng nhìn thấy đâu đó trong chính
28. 1:15gia đình mình. Người phụ nữ dậy sớm nhất
29. 1:17nhà, đi ngủ muộn nhất nhà. và cũng là
30. 1:20người biết rõ nhất trong nhà còn bao
31. 1:22nhiêu tiền, tháng này phải chi những gì.
32. 1:24Chúng ta sẽ bắt đầu từ những con số lùi
33. 1:27về tận thời Huyền Sử rồi bước thẳng vào
34. 1:29căn bếp của một gia đình Việt Nam hôm
35. 1:31nay nơi câu trả lời thật sự nằm ở đó.
36. 1:37>> Trước khi nói về gia đình, hãy nói về
37. 1:39con số vì con số này thực sự đáng nói.
38. 1:42Hiện nay cứ 10 phụ nữ Việt Nam trong độ
39. 1:45tuổi lao động thì gần bảy người đang đi
40. 1:47làm. Đây là một trong những tỉ lệ cao
41. 1:50nhất thế giới theo ước tính của ngân
42. 1:52hàng thế giới và tổ chức lao động quốc
43. 1:54tế. Nhưng con số ấy chưa nói hết câu
44. 1:57chuyện. Hãy nhìn vào ngành dệt may.
45. 2:00Ngành mang về 44 tỷ đô la Mỹ kim ngạch
46. 2:03xuất khẩu chỉ trong một năm gần đây. Cứ
47. 2:06bốn người làm ra những tấm áo đôi giày
48. 2:09mang thương hiệu Việt Nam ra thế giới
49. 2:11thì có tới ba người là phụ nữ. Chính
50. 2:13những người phụ nữ ấy đang vận hành cả
51. 2:15một bộ máy xuất khẩu khổng lồ của đất
52. 2:17nước.
53. 2:18Nhưng họ không chỉ quanh quẩn ở các
54. 2:20xưởng máy hay góc chợ. Bước vào chính
55. 2:23trường, phụ nữ Việt Nam cũng không hề
56. 2:25đứng ngoài cuộc. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc
57. 2:27hội hiện nay hơn 30% cao hơn mức trung
58. 2:30bình của cả châu Á lẫn thế giới. Vậy mà
59. 2:33nếu bạn hỏi một người phương Tây chưa
60. 2:35từng đến Việt Nam, họ mường tượng phụ nữ
61. 2:38Châu Á như thế nào? Rất nhiều người sẽ
62. 2:40nói phụ nữ Châu Á thường an phận ở nhà,
63. 2:44phụ thuộc vào chồng, sống dưới cái bóng
64. 2:46của một xã hội gia trưởng nặng nề. Đó
65. 2:48gần như là hình dung mặc định được lặp
66. 2:51đi lặp lại qua phim ảnh, qua sách báo
67. 2:53phương Tây suốt nhiều thập kỷ. Thậm chí
68. 2:55có người còn tưởng tượng ra hình ảnh một
69. 2:58người phụ nữ chỉ biết cúi đầu, không có
70. 3:00tiếng nói, sống hoàn toàn phụ thuộc vào
71. 3:02quyết định của chồng. Nhưng phụ nữ Việt
72. 3:05Nam lại đang kể một câu chuyện hoàn toàn
73. 3:07khác. Họ không đứng ngoài nền kinh tế,
74. 3:10họ chính là một phần xương sống của nó.
75. 3:13Họ có mặt ở ruộng đồng lúc tờ mờ sáng,
76. 3:16có mặt ở những nhà máy đèn sáng suốt
77. 3:18đêm, có mặt trong những gian hàng nhỏ ở
78. 3:20chợ và cũng có mặt trong những phòng họp
79. 3:22của các tập đoàn lớn. Không có ngành
80. 3:24nghề nào ở Việt Nam mà thiếu vắng bóng
81. 3:27dáng phụ nữ. Và điều thú vị hơn, họ
82. 3:30không chỉ đi làm, họ còn giữ một vị thế
83. 3:32rất riêng, rất đặc biệt ngay trong chính
84. 3:35ngôi nhà của mình. Đi làm nhiều chỉ là
85. 3:38bề nộp. Điều đáng nói hơn, điều mà những
86. 3:41con số thống kê không bao giờ thể hiện
87. 3:43hết được nằm ở phía sau cánh cửa mỗi gia
88. 3:46đình nơi câu chuyện thật sự bắt đầu.
89. 4:01Để hiểu vì sao phụ nữ Việt Nam lại có vị
90. 4:04thế như vậy, chúng ta phải lùi về rất
91. 4:06xa, xa hơn cả những gì sách giáo khoa
92. 4:09thường nhắc tới. Có một chi tiết ít
93. 4:12người để ý. Trong số những người đầu
94. 4:14tiên đứng lên khởi nghĩa chống lại ắt
95. 4:16Bắc thuộc, cả ba người dẫn đầu đều là
96. 4:18phụ nữ. Học giả Peter Fan, người từng
97. 4:20nghiên cứu sâu về văn hóa Việt Nam cho
98. 4:23rằng đây không phải là sự trùng hợp ngẫu
99. 4:25nhiên. Theo ông, việc phụ nữ đứng ra
100. 4:27lãnh đạo những cuộc khởi nghĩa đầu tiên
101. 4:29là một dấu hiệu cho thấy xã hội Việt cổ.
102. 4:31Trước khi bị ảnh hưởng nặng bởi tư tưởng
103. 4:33Nho giáo phương Bắc vốn đã mang đậm dấu
104. 4:36vết của một trật tự coi trọng vai trò
105. 4:38người mẹ, người vợ. Học giả William
106. 4:41Turley cũng từng chỉ ra điều tương tự
107. 4:45rằng vai trò của phụ nữ trong văn hóa
108. 4:47Việt Nam truyền thống mang dấu vết của
109. 4:49một xã hội mẫu hệ bán địa tồn tại từ rất
110. 4:52lâu trước khi các luồng tư tưởng bên
111. 4:54ngoài du nhập vào và nếu lần theo truyền
112. 4:56thuyết Âu Cơ Huyền sự về người mẹ sinh
113. 4:59ra trăm trứng. Nhiều nhà nghiên cứu tin
114. 5:01rằng đó chính là dấu tích của một hệ
115. 5:04thống huyết thống kép nơi cả dòng cha
116. 5:06lẫn dòng mẹ đều được coi trọng ngang
117. 5:08nhau. Một điều khá hiếm thấy trong các
118. 5:10nền văn hóa Á Đông cùng thời. Điều đáng
119. 5:13nói là suốt 1000 năm Bắc thuộc khi tư
120. 5:16tưởng Nho giáo với quan niệm trọng nam
121. 5:18khinh nữ được áp đặt mạnh mẽ dấu vết ấy
122. 5:20vẫn không hoàn toàn biến mất. Nó ấn mình
123. 5:23trong đời sống dân gian. Trong những câu
124. 5:25ca giao được truyền miệng qua bao thế
125. 5:27hệ. Người Việt có câu lệnh ông không
126. 5:30bằng cộng bà chỉ một câu thôi nhưng nó
127. 5:33nói lên rất nhiều điều rằng quyền lực
128. 5:35thật sự trong một gia đình chưa bao giờ
129. 5:37hoàn toàn nằm trong tay người đàn ông dù
130. 5:39trên danh nghĩa ông mới là người đứng
131. 5:41đầu rồi đến thế kỷ 20 chiến tranh kéo
132. 5:44dài khiến hàng triệu người đàn ông Việt
133. 5:46Nam phải rời nhà ra trận ai là người ở
134. 5:50lại lo toan ruộng đồng buôn bán nuôi con
135. 5:53chăm cha mẹ già hãy thử hình dung một
136. 5:55người phụ nữ chồng đi bền biệt Nhiều năm
137. 5:57trời, một mình cày cấy, một mình gánh
138. 6:00gồng nuôi cả một gia đình, đôi khi là
139. 6:03nuôi cả cha mẹ chồng mà không hề than
140. 6:05vãn vì xung quanh ai cũng đang sống như
141. 6:08vậy. Câu nói giặc đến nhà, đàn bà cũng
142. 6:11đánh, không chỉ là tinh thần chiến đấu,
143. 6:14nó còn phản ánh một thực tế rất trần
144. 6:16trụi. Phụ nữ Việt Nam đã quen với việc
145. 6:19tự mình gánh vác, tự mình quyết định từ
146. 6:21rất lâu trước khi điều đó trở thành một
147. 6:24khái niệm gọi là bình đẳng giới. và khi
148. 6:26hòa bình lặp lại, chính sách bình đẳng
149. 6:29giới cũng được luật hóa khá sớm so với
150. 6:32nhiều nước trong khu vực. Với luật hôn
151. 6:34nhân và gia đình ban hành từ năm 1959,
152. 6:39phụ nữ chính thức bước vào lực lượng lao
153. 6:41động với tư cách công dân bình đẳng
154. 6:43không phải như một ngoại lệ được ban ơn.
155. 6:45Điều thú vị là dấu vết ấy chưa từng thực
156. 6:48sự biến mất. Nó vẫn đang tồn tại rất rõ
157. 6:51ngay trong từng gia đình Việt Nam hôm
158. 6:53nay. Và phần tiếp theo chúng ta sẽ thấy
159. 6:56nó rõ đến mức nào.
160. 7:04Có một cách hiểu sai rất phổ biến rằng
161. 7:07phụ nữ ở các nước đang phát triển đi làm
162. 7:09nhiều chỉ vì nghèo, vì buộc phải làm để
163. 7:12sống sót. Nếu đúng như vậy thì logic đó
164. 7:15phải áp dụng cho mọi nơi nghèo khó trên
165. 7:17thế giới. Nhưng thực tế lại không như
166. 7:19vậy. Hãy nhìn sang Ấn Độ, một trong
167. 7:21những nền kinh tế lớn nhất thế giới đang
168. 7:24phát triển với tốc độ nhanh. Vậy mà tỉ
169. 7:26lệ phụ nữ trong độ tuổi lao động thực sự
170. 7:28đi làm ở đó chỉ khoảng 32%.
171. 7:31Nghĩa là cứ 10 phụ nữ Ấn Độ thì chưa tới
172. 7:34bốn người đi làm, còn lại vẫn ở nhà hay
173. 7:37nhìn sang ả dập cú, một quốc gia giàu có
174. 7:40bậc nhất. Dù đã có nhiều cải cách mạnh
175. 7:42mẽ trong những năm gần đây, tỉ lệ phụ nữ
176. 7:45đi làm cũng mới chỉ đạt khoảng 34,4%.
177. 7:49Nhưng có lẽ phép so sánh đáng suy ngẫm
178. 7:51nhất lại không nằm ở những nước nghèo
179. 7:53hay những nước còn bảo thủ mà nằm ngay ở
180. 7:55một nước láng giềng châu Á giàu có, hiện
181. 7:58đại. Hàn Quốc. Ở đó, phụ nữ được học
182. 8:01hành đầy đủ, có sự nghiệp, có công việc
183. 8:03tốt. Nhưng rất nhiều người ngay khi lập
184. 8:06gia đình và sinh con lại buộc phải tạm
185. 8:08dừng sự nghiệp. Các nghiên cứu tại Hàn
186. 8:10Quốc cho thấy phần lớn phụ nữ rời bỏ
187. 8:13công việc là vì lý do kết hôn, mang thai
188. 8:16hoặc trăm con chứ không phải vì công ty
189. 8:18xa thải. Và một khi đã rời đi, rất nhiều
190. 8:21người trong số đó không bao giờ quay trở
191. 8:23lại thị trường lao động nữa. Có người
192. 8:25nghỉ 10 năm thậm chí hơn. Vậy tại sao
193. 8:28một quốc gia giàu có hiện đại như Hàn
194. 8:30Quốc, nơi cùng chịu ảnh hưởng sâu sắc
195. 8:33của Nho giáo giống Việt Nam vẫn chưa
196. 8:35giải được bài toán mà Việt Nam dường như
197. 8:37đã có lời giải từ rất lâu. Câu trả lời
198. 8:40không nằm ở tiền bạc hay trình độ phát
199. 8:42triển mà nằm ở văn hóa, ở Hàn Quốc. Việc
200. 8:46phụ nữ tạm ngừng sự nghiệp sau khi sinh
201. 8:48con gần như được mặc định là chuyện
202. 8:51đương nhiên. Còn ở Việt Nam, như chúng
203. 8:53ta vừa thấy ở phần trước, đó chưa bao
204. 8:56giờ là một khái niệm quen thuộc. Phụ nữ
205. 8:59Việt Nam sinh con xong, câu hỏi đầu tiên
206. 9:01hiếm khi là có nên nghỉ hẳn ở nhà hay
207. 9:03không. Mà thường là tháng mấy thì đi làm
208. 9:06lại. Nói cách khác, phụ nữ Việt Nam đi
209. 9:09làm nhiều không phải vì bị dồn vào đường
210. 9:12cùng bởi nghèo đói, cũng không đơn thuần
211. 9:14vì đất nước giàu hay nghèo mà vì suốt
212. 9:17chiều dài lịch sử, vị thế kinh tế của họ
213. 9:19trong gia đình và xã hội chưa từng thực
214. 9:22sự bị tước đi. Dù có những giai đoạn nó
215. 9:24bị che khuất bởi những tư tưởng áp đặt
216. 9:27từ bên ngoài. Nhưng đi làm, kiếm ra tiền
217. 9:31mới chỉ là một nửa câu chuyện.
218. 9:34Nửa còn lại, ít người nước ngoài thực sự
219. 9:37hiểu được cho đến khi họ tự mình bước
220. 9:40chân vào một gia đình Việt Nam. Và đó
221. 9:44chính là điều chúng ta sẽ khám phá ngay
222. 9:46sau đây.
223. 9:54Ở Việt Nam có một phong tục rất phổ
224. 9:57biến. phổ biến đến mức nhiều người Việt
225. 9:59còn không nhận ra nó đặc biệt cho đến
226. 10:01khi nhìn nó qua con mắt của người nước
227. 10:02ngoài. Đó là chuyện người chồng đi làm
228. 10:05về đưa gần như toàn bộ tiền lương cho vợ
229. 10:08không phải một phần mà thường là toàn bộ
230. 10:11và người vợ chứ không phải người chồng
231. 10:13mới là người quyết định số tiền đó sẽ đi
232. 10:15đâu, về đâu, tiết kiệm bao nhiêu, chi
233. 10:18tiêu bao nhiêu, đầu tư vào việc gì. Một
234. 10:20người đàn ông nước ngoài từng kết hôn
235. 10:22với phụ nữ Việt Nam đã viết lại câu
236. 10:24chuyện của chính mình. Anh kể rằng sau
237. 10:27đám cưới, anh nhận ra mình sẽ đưa toàn
238. 10:29bộ thu nhập cho vợ, còn vợ anh mới là
239. 10:32người thực sự điều hành tài chính gia
240. 10:34đình từ những khoản chi nhỏ hàng ngày
241. 10:36cho tới những quyết định lớn như mua
242. 10:37nhà, mua xe với anh. Đó là một cú sốc
243. 10:41văn hóa nhẹ nhàng nhưng sâu sắc. Vì ở
244. 10:44nơi anh lớn lên, chuyện tiền bạc thường
245. 10:46được chia đôi rạch giỏi ai làm ra tiền
246. 10:49của người đó. Còn ở đây, mọi thứ được
247. 10:52cộp lại và trao vào tay một người, người
248. 10:55vợ, một người chồng nước ngoài khác cũng
249. 10:58từng sống lâu năm ở Việt Nam. Kể lại
250. 11:01chính là câu chuyện chúng ta đã nhắc ở
251. 11:03đầu chương trình. Anh nói, "Mỗi lần cả
252. 11:06gia đình đi ăn ngoài, nhân viên nhà hàng
253. 11:08luôn tự động đưa thực đơn cho vợ anh.
254. 11:11Mặc dù anh mới là người ngồi cạnh, mặc
255. 11:13dù anh mới là khách hàng nói tiếng Anh,
256. 11:15lúc đầu anh thấy hơi lạ, thậm chí hơi
257. 11:18chặng lòng, nhưng dần dần anh hiểu ra đó
258. 11:20là một hình thức tôn trọng chứ không
259. 11:23phải xem thường anh. Bởi vì với người
260. 11:24Việt, người phụ nữ trong nhà mới là
261. 11:27người được tin tưởng để quyết định mọi
262. 11:28việc từ bữa ăn cho tới sổ sách chi tiêu.
263. 11:31Anh gọi đó là một kiểu chế độ mẫu hệ ẩn
264. 11:33mình rất khéo léo bên trong một xã hội
265. 11:36trông có vẻ do đàn ông làm chủ. Có một
266. 11:38chi tiết khác cũng đáng để ý đó là cách
267. 11:41người Việt gọi tên vai trò này. Không ai
268. 11:43gọi người vợ là kế toán của gia đình.
269. 11:46Người ta gọi bằng một cụm từ dân dã hơn
270. 11:48nhiều. Tay hòm chìa khóa. Một hình ảnh
271. 11:51rất cụ thể, rất đời thường. Cái hòm đựng
272. 11:54tiền và chiếc chìa khóa mở nó ra. Cả hai
273. 11:57đều nằm trong tay người phụ nữ. Người
274. 11:58chồng có thể là người mang tiền về nhưng
275. 12:01người vợ mới là người giữ chìa khóa. Và
276. 12:03ai giữ chìa khóa người đó mới thực sự
277. 12:05nắm quyền quyết định.
278. 12:07>> Ở Việt Nam còn có một thực tế khá thú
279. 12:09vị. Gần như ai cũng từng chứng kiến đàn
280. 12:12ông ngồi quán trà đá, quán cà phê vỉa hè
281. 12:15có thể bàn luận say sưa về chuyện thế
282. 12:17giới, về kinh tế vĩ mô, về ai sẽ làm
283. 12:20tổng thống Mỹ. Nhưng khi về đến nhà,
284. 12:23những quyết định thực sự ảnh hưởng đến
285. 12:24cuộc sống hằng ngày. Mua cái tủ lạnh
286. 12:26hiệu gì, biếu nội ngoại hai bên bao
287. 12:28nhiêu dịp Tết, cho con học trường nào,
288. 12:31lại gần như luôn nằm trọn trong tay
289. 12:33người vợ. Chuyện quốc gia đại sự thì đàn
290. 12:35ông có thể nói cả buổi nhưng chuyện cơm
291. 12:37áo gạo tiền thật sự của một gia đình,
292. 12:40quyên quyết định cuối cùng vẫn thuộc về
293. 12:41người phụ nữ. Điều này cũng lý giải vì
294. 12:43sao. Trong rất nhiều cuộc trò chuyện
295. 12:46giữa những người đàn ông nước ngoài từng
296. 12:48lấy vợ việc, một chủ đề luôn quay đi
297. 12:50quay lại đó là chuyện tiền bạc họ kể cho
298. 12:53nhau nghe, đôi khi bằng giọng nửa đùa
299. 12:56nửa thật. Rằng ở quê hương họ, chuyện ai
300. 12:59giữ tiền là một cuộc thương lượng, đôi
301. 13:02khi là một cuộc tranh luận kéo dài suốt
302. 13:04cuộc hôn nhân còn ở Việt Nam. Chuyện đó
303. 13:07gần như đã được mặc định từ trước. Không
304. 13:10cần bàn cãi, không cần thương lượng.
305. 13:13Tiền về nhà, tiền vào tay vợ, đó là lẽ
306. 13:17đương nhiên. Và đây không chỉ là những
307. 13:19câu chuyện đơn lẻ, được kể lại qua vài
308. 13:21trải nghiệm cá nhân. Hiện có khoảng 1/4
309. 13:24số hộ gia đình ở Việt Nam do phụ nữ đứng
310. 13:27vai trò trụ cột kinh tế chính. 1/4.
311. 13:31Không phải một con số nhỏ. Đằng sau con
312. 13:33số đó là hàng triệu người phụ nữ. mỗi
313. 13:36sáng thức dậy không chỉ lo cho bản thân
314. 13:38mình mà lo cho cả một mái nhà. Hãy thử
315. 13:41hình dung điều này qua con mắt của một
316. 13:42người nước ngoài lần đầu tìm hiểu về
317. 13:45Việt Nam. Họ nhìn vào bên ngoài thấy đàn
318. 13:48ông vẫn thường được nhắc đến như trụ cột
319. 13:50gia đình, là người đứng tên, người đại
320. 13:52diện. Nhưng khi bước sâu hơn vào đời
321. 13:54sống thật, họ nhận ra quyền quyết định
322. 13:57thực sự, cái quyền lực âm thầm nhưng chi
323. 14:00phối toàn bộ đời sống một gia đình lại
324. 14:03nằm trong tay người phụ nữ. Đó chính là
325. 14:05điều khiến rất nhiều đàn ông phương Tây
326. 14:07sau khi kết hôn với phụ nữ Việt Nam đều
327. 14:10nói cùng một điều, họ chưa từng gặp một
328. 14:12người phụ nữ nào vừa mềm mỏng, dịu dàng
329. 14:15trong cách cư xử, lại vừa mạnh mẽ quyết
330. 14:18đoán đến vậy trong việc điều hành cả một
331. 14:20gia đình. Sự mạnh mẽ ấy không phải thứ
332. 14:23phô trương ra ngoài. Nó không cần phải
333. 14:26hô hào, không cần tuyên ngôn. Nó nằm
334. 14:29lặng lẽ trong cuốn sổ chi tiêu, trong
335. 14:31cách một người phụ nữ tính toán từng
336. 14:33khoản để cả nhà có cơm ăn. Con cái được
337. 14:36học hành, cha mẹ già được chăm sóc, nó
338. 14:38nằm trong cách một người mẹ. Dù bận rộn
339. 14:40đến đâu vẫn nhớ chính xác con mình thiếu
340. 14:43cái gì cho năm học mới, nhà còn thiếu
341. 14:45khoản nào chưa trả và tháng sau phải
342. 14:48tiết kiệm ở đâu để dư ra một khoản
343. 14:50phòng. khi có chuyện bất ngờ. Đó là một
344. 14:52dạng trí nhớ, một dạng năng lực quản trị
345. 14:55mà không trường lớp nào dạy nhưng hầu
346. 14:57như người phụ nữ Việt Nam nào cũng có.
347. 14:59Và có lẽ chính vì nó lặng lẽ như vậy nên
348. 15:03rất lâu chưa ai thực sự gọi tên nó. Phải
349. 15:06đến khi nhìn qua con mắt ngạc nhiên của
350. 15:08một người nước ngoài, người Việt mới
351. 15:10giật mình nhận ra điều mình vẫn coi là
352. 15:12bình thường, hóa ra lại là một điều rất
353. 15:15đặc biệt.
354. 15:23Nhưng nói vậy không có nghĩa là mọi thứ
355. 15:25đều dễ dàng. Và câu chuyện này không
356. 15:27phải là một bức tranh toàn màu hồng.
357. 15:29Thực tế phần lớn phụ nữ Việt Nam đang
358. 15:32phải gánh cùng lúc hai vai. Một vai là
359. 15:34công việc bên ngoài, đi làm, kiếm tiền,
360. 15:37đóng góp cho kinh tế gia đình không kém
361. 15:39gì đàn ông. Vai còn lại là toàn bộ công
362. 15:41việc bên trong căn nhà, nấu ăn, dọn dẹp,
363. 15:44chăm con, chăm cha mẹ giả. Những việc mà
364. 15:47ở rất nhiều gia đình vẫn mặc định là
365. 15:49trách nhiệm của người vợ chứ không phải
366. 15:51được san sẻ đều với người chồng. Đó
367. 15:54chính là ý nghĩa thật sự của hai chữ Tần
368. 15:56Tảo. Một từ mà người Việt hay dùng để
369. 15:58nói về phụ nữ nhưng ít khi dừng lại để
370. 16:01hiểu hết chiều sâu của nó. Tần Tảo không
371. 16:04phải là một đức tính nhẹ nhàng thơ mộng.
372. 16:07Tần Tảo là việc một người phụ nữ sau tám
373. 16:10tiếng làm việc ở công ty hay ở xưởng vẫn
374. 16:12phải tự tay lo bữa cơm tối kèm con học
375. 16:15bài, rồi thức khuya tính toán xem tháng
376. 16:17này còn dư được bao nhiêu để dành. Đó là
377. 16:20một dạng sức mạnh không được nhìn thấy
378. 16:22trên bất kỳ bảng thành tích nào nhưng
379. 16:24lại là thứ giữ cho hàng triệu gia đình
380. 16:26Việt Nam đứng vững qua bao thế hệ. Và có
381. 16:29lẽ chính từ áp lực gánh hai vai ấy mà sự
382. 16:33mạnh mẽ của phụ nữ Việt Nam được tôi
383. 16:35luyện, họ không mạnh mẽ. Vì được ban cho
384. 16:38một vị thế dễ dàng. Họ mạnh mẽ vì buộc
385. 16:41phải mạnh mẽ. Ngày này qua ngày khác,
386. 16:44thế hệ này qua thế hệ khác. Hãy thử hình
387. 16:47dung một ngày bình thường của một người
388. 16:48phụ nữ Việt Nam đang đi làm và có con
389. 16:51nhỏ sáng sớm. Dậy trước cả nhà để chuẩn
390. 16:55bị bữa sáng, đưa con đến trường rồi vội
391. 16:58vã đến công ty cho kịp giờ. Suốt ngày
392. 17:01làm việc, đầu óc vẫn không ngừng nghĩ
393. 17:03đến việc tối nay nấu gì, ai đón con, nhà
394. 17:06còn thiếu gì phải mua, hết giờ làm, lại
395. 17:09tất tả đi chợ, về nhà nấu ăn, kèm con
396. 17:12học bài, rồi mới đến lúc ngồi xuống mở
397. 17:14sổ chi tiêu ra xem tháng này còn lại
398. 17:17được bao nhiêu. Đó không phải là hình
399. 17:19ảnh của một người phụ nữ mà là hình ảnh
400. 17:21của hàng triệu người phụ nữ Việt Nam mỗi
401. 17:23ngày âm thầm lặp lại vòng quay ấy. Không
402. 17:26một lời than vãn, không một tấm huy
403. 17:28chương nào ghi nhận từ người phụ nữ cầm
404. 17:30quân. thời hai bà trưng đến người phụ nữ
405. 17:33ở lại hậu phương thời chiến tranh. Cho
406. 17:35đến người phụ nữ hôm nay vừa đi làm vừa
407. 17:37cầm tay hòm chìa khóa trong nhà. Đó là
408. 17:40một mạch chảy liên tục chưa từng đứt
409. 17:42đoạn. Hình dáng của sự mạnh mẽ ấy có thể
410. 17:44thay đổi qua từng thời kỳ. Khi thì là
411. 17:47thanh gươm, khi thì là cây quốc, khi thì
412. 17:50là chiếc máy may, khi thì là cuốn sổ chi
413. 17:53tiêu. Nhưng cái cốt lõi bên trong, tinh
414. 17:55thần tự mình gánh vác, tự mình quyết
415. 17:58định thì chưa từng thay đổi. Tất nhiên
416. 18:01mọi thứ cũng đang dần đổi khác. Những
417. 18:03người đàn ông trẻ của thế hệ hôm nay đã
418. 18:05bắt đầu biết xắn tay áo vào bếp, biết
419. 18:08đưa đón con, biết chia sẻ việc nhà nhiều
420. 18:11hơn thế hệ cha ông. Đó là một tín hiệu
421. 18:13đáng mừng. cho thấy gánh nặng hai vai
422. 18:16của phụ nữ Việt Nam đang dần được san
423. 18:19sẻ. Nhưng dẫu vậy, cái quán tính của sự
424. 18:21gánh vác, của thói quen quán xuyến mọi
425. 18:24việc từ trong ra ngoài dường như vẫn
426. 18:27chảy trong máu của những người mẹ, người
427. 18:29vợ Việt Nam như một phần bản năng khó có
428. 18:32thể tách rời.
429. 18:38Có một câu hỏi đáng để chúng ta cùng suy
430. 18:40ngẫm sau chương trình hôm nay. Nếu quyền
431. 18:42lực thật sự trong một gia đình không nằm
432. 18:45ở cái tên được ghi trên giấy tờ mà nằm ở
433. 18:47người thực sự gánh vác, thực sự quyết
434. 18:49định thì phải chăng đằng sau mỗi người
435. 18:51đàn ông Việt Nam luôn có một người phụ
436. 18:53nữ đang âm thầm giữ cho cả gia đình đứng
437. 18:56vững. Sức mạnh của phụ nữ Việt Nam chưa
438. 18:58bao giờ cần phải ồn ào. Nó không nằm
439. 19:01trong những lời tuyên ngôn mà nằm trong
440. 19:03cách họ lặng lẽ gánh vác, lặng lẽ quyết
441. 19:05định, lặng lẽ yêu thương. Và có lẽ đó
442. 19:08mới chính là kiểu sức mạnh bền bỉ nhất.
443. 19:11Kiểu sức mạnh đã đi cùng dân tộc này qua
444. 19:13hàng nghìn năm và vẫn còn đang tiếp diễn
445. 19:16ngay trong căn bếp của một gia đình Việt
446. 19:18Nam vào chính tối nay. Hẹn gặp lại quý
447. 19:20vị và các bạn trong kỳ phát sóng tiếp
448. 19:22theo của Á Lục Ký.