Vì sao người Nhật hát "Diễm Xưa" suốt năm mươi năm — Transcript

Full transcript

1. 0:05[âm nhạc]
2. 0:10Xin chào quý vị và các bạn. Chào mừng
3. 0:12đến với chương trình Á Lục Ký [âm nhạc]
4. 0:14đêm giao thừa năm 2003
5. 0:16giữa những bộ trang phục truyền thống
6. 0:18rực rỡ [âm nhạc] và những giai điệu diễn
7. 0:19ca quen thuộc của đêm nhạc giao thừa lớn
8. 0:21nhất nước Nhật. Một giai điệu hoàn toàn
9. 0:23khác bất ngờ vang lên mang âm hưởng buồn
10. 0:26bã và xa lạ của một cố đồ cách đó hàng
11. 0:29nghìn cây số. Trước ống kính của chương
12. 0:31trình truyền hình được xem nhiều nhất
13. 0:33nước Nhật, một nữ danh ca dòng nhạc diễn
14. 0:35ca bước ra sân khấu để hát tiết mục cuối
15. 0:39cùng của đội mình, vị trí danh dự nhất
16. 0:42trong đêm nhạc quan trọng nhất năm của
17. 0:43Nhật Bản. Đó là lần đầu tiên trong 54
18. 0:47năm lịch sử chương trình. Vị trí ấy
19. 0:49thuộc về một ca khúc không phải của
20. 0:51người Nhật.
21. 0:52Người Nhật gọi bài hát đó là Utsukushi
22. 0:55Mukashi, nghĩa là quá khứ tươi đẹp. Còn
23. 0:58người Việt gọi nó bằng một cái tên quen
24. 1:00thuộc hơn rất nhiều. Diễm Xưa.
25. 1:05Diễm Xưa là một trong những ca khúc nổi
26. 1:07tiếng nhất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn,
27. 1:10người được nhiều người Việt xem là nhạc
28. 1:12sĩ lớn nhất của tân nhạc Việt Nam thế kỷ
29. 1:1420. Ông viết bài hát này năm 1960 khi
30. 1:19còn ở Huế. lấy cảm hứng từ một cô nữ
31. 1:21sinh mà ông thầm thương trộm nhớ nhưng
32. 1:23chưa bao giờ dám ngỏ lời. Bài hát nhanh
33. 1:25chóng trở thành một phần đời sống âm
34. 1:27nhạc miền Nam Việt Nam. Đặc biệt qua
35. 1:29giọng hát Khánh Ly, người cộng sự thân
36. 1:32thiết nhất trong sự nghiệp của ông.
37. 1:33Nhưng ít ai để ý rằng 10 năm sau khi ra
38. 1:36đời, Diễm Xưa đã rời khỏi biên giới Việt
39. 1:38Nam và bắt đầu một cuộc đời khác hẳn.
40. 1:41Một cuộc đời mà có lẽ ngay cả Trịnh Công
41. 1:43Sơn cũng không thể lường trước được.
42. 1:50Năm 1970, Nhật Bản tổ chức một hội trợ
43. 1:54triển lãm quốc tế tại Osaka mang chủ đề
44. 1:56tiến bộ và hòa hợp cho nhân loại. Đây là
45. 1:59hội trợ triển lãm thế giới đầu tiên được
46. 2:01tổ chức tại Nhật Bản và cũng là đầu tiên
47. 2:04tại Châu Á, thu hút hơn 60 triệu lượt
48. 2:07khách tham quan trong suốt thời gian
49. 2:09diễn ra. Đối với một nước Nhật đang trên
50. 2:11đà phục hồi kinh tế thần kỳ sau chiến
51. 2:13tranh thế giới thứ hai, đây là dịp để
52. 2:15phô diễn với cả thế giới về vị thế mới
53. 2:17của mình. Trong khuôn khổ hội trợ có một
54. 2:20chương trình văn hóa dành cho Việt Nam
55. 2:22và Trịnh Công Sơn được mời sang biểu
56. 2:24diễn. Nhưng vì nhiều lý do liên quan đến
57. 2:26hoàn cảnh cá nhân và thời cuộc lúc đó,
58. 2:29ông không thể xuất ngoại. Ông quyết định
59. 2:31ủy thác cho Khánh Ly đi thay mình mang
60. 2:33tiếng hát và những ca khúc của ông đến
61. 2:35với khán giả Nhật Bản. Lúc đó Khánh Ly
62. 2:38đã là một giọng ca quen thuộc với sinh
63. 2:39viên và trí thức Sài Gòn. Nhờ những buổi
64. 2:42trình diễn tại quán văn, một sân khấu
65. 2:44ngoài trời mọc lên trên bãi đất chống
66. 2:46cạnh trường Đại học Văn Khoa. Nhưng đứng
67. 2:48trước hàng trăm nghìn khách tham quan
68. 2:50quốc tế tại một hội chợ mang tầm vóc
69. 2:52toàn cầu như Osaka, đó vẫn là một thử
70. 2:55thách hoàn toàn khác so với những đêm
71. 2:57nhạc quen thuộc ở Sài Gòn. Đi cùng Khánh
72. 2:59Ly hôm đó là một nhạc công đệm đàn
73. 3:02guitar còn khá trẻ. Người khi ấy vẫn chỉ
74. 3:05được biết đến với vai trò nhạc công
75. 3:07chuyên nghiệp, chưa hề có tên tuổi với
76. 3:09tư cách người sáng tác. Bạn có để ý
77. 3:12không? Trong âm nhạc Việt Nam, đôi khi
78. 3:14những khoảnh khắc hoàn toàn tình cờ lại
79. 3:16làm nên lịch sử. Chuyến đi Osaka chính
80. 3:19là một khoảnh khắc như vậy, nhưng không
81. 3:21phải chỉ vì một mình diễm xưa. Sau buổi
82. 3:24biểu diễn tại hội chợ, khi hai người
83. 3:26đứng chờ thang máy để lên phòng khách
84. 3:28sạn, Khánh Ly nhận ra vẻ mặt trầm buồn
85. 3:30khác thường của người bạn đồng hành. Bà
86. 3:32hỏi thăm về một mối tình đầu mà ông từng
87. 3:35tâm sự với bà trước đó. Sẵn cây đàn
88. 3:37guitar trên tay, người nhà công ấy ứng
89. 3:40tác ngay tại chỗ một giai điệu ngắn, chỉ
90. 3:42vài câu nói về việc không còn yêu một
91. 3:45người nữa. Khánh Ly nghe xong liền
92. 3:47khuyến khích ông viết tiếp cho trọn vẹn
93. 3:49thành một ca khúc hoàn chỉnh. Người nhạc
94. 3:51công đó chính là Nguyễn Ánh Chín. và ca
95. 3:53khúc ra đời từ khoảnh khắc ngẫu hứng bên
96. 3:55thang máy khách sạn ở Nhật Bản đó mang
97. 3:58tên đơn giản là không sau này trở thành
98. 4:00một trong những bản tình ca được yêu
99. 4:01thích nhất của Tân Nhạc Việt Nam gắn
100. 4:04liền với giọng hát Elvis Phương suốt
101. 4:06nhiều thập niên bạn thấy đấy. Chuyến đi
102. 4:08Osaka năm đó không chỉ là bệ phóng mang
103. 4:11diễm xưa ra thế giới mà tình cờ còn trở
104. 4:13thành một mỏ vàng khác của Tân Nhạc Việt
105. 4:15Nam. Nhưng hãy tạm gác lại câu chuyện
106. 4:17của bài không ở đây. Bởi tại Osaka, hành
107. 4:19trình của Diễm sư hóa ra còn kỳ lạ và
108. 4:22trắc trở hơn nhiều so với những gì vẫn
109. 4:24thường được kể lại trên mạng.
110. 4:27[âm nhạc]
111. 4:33[âm nhạc]
112. 4:38Trên mạng tiếng Việt, câu chuyện thường
113. 4:40được kể theo một mô tiếp khá quen thuộc.
114. 4:43Ngay sau buổi diễn tại hội chợ Osaka,
115. 4:45Diễm Xưa lập tức gây chấn động khắp nước
116. 4:48Nhật và bán được hàng triệu bản. Đây là
117. 4:50một hình ảnh rất đẹp, rất thỏa mãn niềm
118. 4:52tự hào. Nhưng khi đối chiếu với các tư
119. 4:55liệu phát hành đĩa nhạc gốc tại Nhật
120. 4:56Bản, bức tranh thực tế lại phức tạp và
121. 4:59chậm rãi hơn nhiều. Tháng năm 1971, hãng
122. 5:03đĩa Nippon Columbia chính thức phát hành
123. 5:06bản thu âm thương mại đầu tiên của Khánh
124. 5:07Ly tại thị trường Nhật Bản. Và đây là
125. 5:10điểm rất quan trọng mà ít người để ý.
126. 5:14Đĩa nhạc đó không hề mang cái tên
127. 5:17Utsukushimukashi
128. 5:18mà khán giả Nhật Bản biết đến ngày nay.
129. 5:21Nó mang một tựa đề khác. Có thể tạm hiểu
130. 5:23là người tình đã tan biến trong cơn mưa
131. 5:26một cách diễn đạt bám sát hơn với hình
132. 5:28ảnh và nỗi buồn của nguyên tác tiếng
133. 5:30Việt. Đây là bản dịch đầu tiên do dịch
134. 5:33giả Nhật Bản Takashina Shin thực hiện.
135. 5:36Theo những gì có thể đối chiếu được từ
136. 5:38liệu ngành công nghiệp ghi âm Nhật Bản,
137. 5:40bản phát hành năm đó chủ yếu tạo được
138. 5:43tiếng vang trong một phạm vi tương đối
139. 5:44hẹp. Nó gắn liền với sự quan tâm của
140. 5:46giới sinh viên và trí thức Nhật Bản đối
141. 5:48với chiến tranh Việt Nam đang diễn ra
142. 5:51khi đó chứ chưa phải là một cơn sốt toàn
143. 5:53quốc như cách vẫn thường được kể lại.
144. 5:55Cái tên Utsukusi Mukasi mà cả nước Nhật
145. 5:59biết đến sau này hoàn toàn chưa xuất
146. 6:01hiện ở giai đoạn này. Vậy câu hỏi đặt ra
147. 6:04là nếu bạn phát hành năm 1971 chỉ chạm
148. 6:08đến một nhóm khán giả giới hạn thì làm
149. 6:12thế nào một ca khúc khởi đầu khiêm tốn
150. 6:14như vậy lại có thể trở thành tiết mục
151. 6:16lịch sử tại sân khấu lớn nhất nước Nhật
152. 6:1833 năm sau đó? Câu trả lời khá bất ngờ
153. 6:23lại nằm ở một sự kiện hoàn toàn không
154. 6:25liên quan gì đến âm nhạc.
155. 6:29>> [âm nhạc]
156. 6:31>> Năm 1971, một nhà báo Nhật Bản tên
157. 6:35Kikondo đến Sài Gòn nhận nhiệm vụ trưởng
158. 6:38phân xã cho một tờ báo lớn của Nhật Bản.
159. 6:41Trong những năm làm việc tại miền Nam
160. 6:43Việt Nam, ông gặp gỡ và kết hôn với một
161. 6:45phụ nữ bản xứ, đồng thời nhận nuôi con
162. 6:48gái riêng của bà. Sau này, khi đưa cả
163. 6:51gia đình về sinh sống tại Tokyo, ông bắt
164. 6:53đầu viết lại những trải nghiệm của mình
165. 6:56thành một cuốn sách tạm dịch tên là Vợ.
166. 6:58và con gái tôi đến từ Sài Gòn. Cuốn sách
167. 7:01không phải một tác phẩm chính luận nặng
168. 7:03nề về chiến tranh hay chính trị. Thay
169. 7:05vào đó, nó ghi lại một cách tinh tế và
170. 7:07đầy hài hước những va chạm văn hóa đời
171. 7:09thường giữa một người chồng Nhật Bản quy
172. 7:12củ và một người vợ Việt Nam mạnh mẽ từ
173. 7:14cách bà dạy con theo kiểu Việt Nam cho
174. 7:17đến những món ăn xa lạ mà bà mang vào
175. 7:20căn bếp Nhật Bản. cuốn hồi ký xuất bản
176. 7:22năm 1978
177. 7:24và bất ngờ trở thành một hiện tượng xuất
178. 7:26bản tại Nhật Bản với lượng phát hành lên
179. 7:29đến hàng triệu bản. Năm sau đó, tác phẩm
180. 7:31giành được một giải thưởng văn học phi
181. 7:33hư cấu uy tín của Nhật Bản. Đài truyền
182. 7:35hình quốc gia NHK nhận thấy sức hút đặc
183. 7:38biệt của câu chuyện này và quyết định
184. 7:41chuyển thể thành phim truyền hình nhiều
185. 7:42tập phát sóng năm 1979
186. 7:46trong một chương trình kịch nói nổi
187. 7:47tiếng chuyên khai thác những lát cắt đời
188. 7:49sống gia đình Nhật Bản. Bộ phim được
189. 7:51phát sóng trong khuôn khổ một chương
190. 7:53trình kịch nói dài kỳ của đài NHK vốn
191. 7:56nổi tiếng với những kịch bản khai thác
192. 7:58chiều sâu đời sống gia đình Nhật Bản
193. 8:00đương đại do những biên kịch và đạo diễn
194. 8:03có tên tuổi thực hiện. Việc một câu
195. 8:05chuyện xoay quanh một gia đình Lai Việt
196. 8:07Nhật được chọn đưa vào khung giờ uy tín
197. 8:10này tự nó đã là một dấu hiệu cho thấy
198. 8:13mức độ nghiêm túc mà nhà đài dành cho
199. 8:16tác phẩm. Đây chính là điểm bản lề của
200. 8:18cả câu chuyện IP sản xuất bộ phim này là
201. 8:21những người đã quyết định đặt lại cho ca
202. 8:22khúc của Khánh Ly cái tên mà cả nước
203. 8:24Nhật biết đến sau này. Utsukushi Mukashi
204. 8:28và chọn nó làm nhạc nền kết thúc cho bộ
205. 8:30phim. Đĩa nhạc gắn với đợt phát sóng này
206. 8:33cũng được phát hành lại. Với mặt B là
207. 8:35một ca khúc khác của Trịnh Công Sơn. Ca
208. 8:38giao mẹ bài hát Ru quen thuộc với người
209. 8:40Việt cho thấy phía Nhật Bản khi đó đã
210. 8:42nhìn nhận ông như một tác giả có cả một
211. 8:44kho tàng sáng tác đáng khai thác. Chứ
212. 8:46không chỉ dừng lại ở một ca khúc đơn lẻ.
213. 8:48Một câu chuyện hôn nhân đời thường không
214. 8:50hề mang chút màu sắc chiến tranh hay
215. 8:52chính trị nào lại trở thành cánh cửa đưa
216. 8:55một ca khúc ra đời từ Sài Gòn thời chiến
217. 8:58vào phòng khách của hàng triệu gia đình
218. 9:00Nhật Bản. Những người trước đó rất có
219. 9:02thể chưa từng nghe đến cái tên Trịnh
220. 9:04Công Sơn. Bạn có để ý không? Đôi khi số
221. 9:07phận của một tác phẩm nghệ thuật lại
222. 9:08không nằm trong tay chính tác giả của nó
223. 9:11mà nằm trong tay những con người hoàn
224. 9:12toàn xa lạ. Những người tình cờ tìm thấy
225. 9:15nó vào đúng thời điểm cần thiết. Trong
226. 9:17số hàng triệu khán giả truyền hình theo
227. 9:19dõi bộ phim Năm 1979 ấy có một cô gái
228. 9:23trẻ, giai điệu buồn bã của UKi
229. 9:27Mukashi đã ám ảnh cô suốt nhiều năm sau
230. 9:29đó. Dù khi ấy cô còn chưa biết gì nhiều
231. 9:32về xuất xứ thật sự của bài hát.
232. 9:36[âm nhạc]
233. 9:39Để một ca khúc mang đậm không gian Cố Đô
234. 9:42Huế có thể chạm đến trái tim người nghe
235. 9:44Nhật Bản, quá trình chuyển ngữ đóng vai
236. 9:46trò gần như quyết định. Dịch giả
237. 9:49Takasina xin không dịch sát từng chữ
238. 9:51theo kiểu thông thường mà thực hiện điều
239. 9:53gần với một cuộc phỏng dịch trọn vẹn.
240. 9:55Ông giữ lại tinh thần hoài niệm và hình
241. 9:58ảnh cơn mưa xuyên suốt nguyên tác nhưng
242. 10:00thay đổi khá nhiều chi tiết không gian
243. 10:02cụ thể của sứ Huế bằng những hình ảnh
244. 10:05trừu tượng hơn. Gần gũi hơn với thẩm mỹ
245. 10:08quen thuộc của dòng nhạc diễn ca Nhật
246. 10:09Bản, ngôi kể trong bản dịch cũng đổi
247. 10:12khác từ một người quan sát lặng lẽ trong
248. 10:14nguyên tác chuyển thành lời tự sự của
249. 10:16một người phụ nữ đang chờ đợi. Một mô
250. 10:19tip rất quen thuộc trong tâm thức âm
251. 10:21nhạc đại chúng Nhật Bản thời đó. Nếu
252. 10:23hình dung cụ thể hơn, trong nguyên tác
253. 10:26tiếng Việt, người kể chuyện đứng từ xa
254. 10:29lặng lẽ dõi theo bóng dáng một cô gái đi
255. 10:31qua cơn mưa, mang dáng vẻ chiêm nghiệm
256. 10:34nhiều hơn là than thở. Còn trong bản
257. 10:36tiếng Nhật, chính người phụ nữ ấy lên
258. 10:38tiếng kể về nỗi khắc khoải của mình khi
259. 10:40người mình yêu đã biến mất giữa cơn mưa
260. 10:43với giọng điệu trực tiếp và đây dứt hơn
261. 10:44hẳn cùng một cơn mưa. Nhưng ai đứng
262. 10:47trong đó và ai đứng ngoài nhìn vào dường
263. 10:50như đã hoàn toàn đổi chỗ cho nhau. Đặc
264. 10:52biệt chúng ta cần nhớ rằng sự thay đổi
265. 10:54này không phải một sai sót trong dịch
266. 10:56thuật mà nhiều khả năng là một lựa chọn
267. 10:58có chủ đích nhằm giúp ca khúc dễ chạm
268. 11:00đến cảm xúc của khán giả đại chúng Nhật
269. 11:02Bản hơn. Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao
270. 11:05một giai điệu Á Đông xa lạ như vậy lại
271. 11:08có thể nghe quen thuộc đến thế trong tai
272. 11:10người Nhật? Một số nhà nghiên cứu âm
273. 11:12nhạc so sánh đưa ra giả thuyết rằng cấu
274. 11:14trúc ngũ cung trong giai điệu của Trịnh
275. 11:16Công Sơn có sự gần gũi nhất định với
276. 11:18thang âm truyền thống thường thấy trong
277. 11:20dân ca Nhật Bản tạo ra một cảm giác hoài
278. 11:22niệm mà người nghe không nhất thiết phải
279. 11:24hiểu lời mới cảm nhận được cần nói rõ.
280. 11:27Đây vẫn là một giả thuyết đang được thảo
281. 11:29luận trong giới nghiên cứu âm nhạc học
282. 11:31chứ chưa phải một kết luận đã được xác
283. 11:33lập chắc chắn và đồng thuận hoàn toàn.
284. 11:36Điều này dẫn đến một khía cạnh khác của
285. 11:37câu chuyện liên quan đến bối cảnh xã hội
286. 11:40Nhật Bản lúc bấy giờ. Thập niên 1970 là
287. 11:44giai đoạn nước Nhật đang tận hưởng sự
288. 11:45phục hồi kinh tế mạnh mẽ sau chiến tranh
289. 11:48thế giới thứ hai. Nhưng một bộ phận giới
290. 11:50trí thức và sinh viên Nhật Bản lại mang
291. 11:52một nỗi đay dứt riêng bởi nền kinh tế
292. 11:54đang lên đó có phần đóng góp không nhỏ
293. 11:57từ việc cung cấp hậu cần và căn cứ cho
294. 11:59quân đội Mỹ tham chiến tại Việt Nam.
295. 12:01Trong bối cảnh đó, phong trào phản đối
296. 12:04chiến tranh Việt Nam tại Nhật Bản với
297. 12:06tên gọi Beheron đã giấy lên khá mạnh mẽ
298. 12:09trong những năm đó. quy tụ đông đảo trí
299. 12:11thức, nhà văn và sinh viên xuống đường.
300. 12:14Đối với nhiều người tham gia phong trào
301. 12:15này, việc tìm đến âm nhạc của Trịnh Công
302. 12:18Sơn đôi khi mang ý nghĩa gần như một
303. 12:20nghi thức giải tỏa tâm lý, một cách để
304. 12:22bày tỏ sự liên đới với những con người
305. 12:24đang chịu đau khổ vì chiến tranh dù bản
306. 12:26thân họ không trực tiếp tham chiến. Một
307. 12:28số tờ báo Nhật Bản khi ấy từng gọi Trịnh
308. 12:30Công Sơn là Bob Dylan của Việt Nam đặt
309. 12:33ông cạnh những tên tuổi của phong trào
310. 12:35phản chiến phương Tây thời đó. Cần nói
311. 12:38thêm để công bằng, bản thân Diễm xưa
312. 12:40không chứa bất kỳ thông điệp chính trị
313. 12:42trực tiếp nào. Nó đơn thuần là một khúc
314. 12:44bi về một mối tình giang dở trong mưa.
315. 12:47Được viết ra nhiều năm trước khi chiến
316. 12:49tranh leo thang. Nhưng dưới lăng kính
317. 12:51của một bộ phận công chúng Nhật Bản thời
318. 12:53đó, nỗi buồn riêng tư trong bài hát lại
319. 12:55được diễn dịch thành nỗi đau chung của
320. 12:58những sinh mệnh nhỏ bé bị cuốn vào một
321. 13:00cuộc chiến lớn như một hình thức đồng
322. 13:02cảm và sẻ chia cảm xúc hơn là một tuyên
323. 13:04ngôn chính trị.
324. 13:07>> [âm nhạc]
325. 13:10>> Cô gái trẻ từng xem bộ phim năm 1979,
326. 13:15người mà giai điệu Usukushi Mukashi ám
327. 13:17ảnh suốt nhiều năm sau đó chính là Tendo
328. 13:21Yoshimi. Bà bắt đầu sự nghiệp ca hát
329. 13:23chuyên nghiệp từ đầu thập niên 1970 và
330. 13:27dần khẳng định vị trí của mình như một
331. 13:29trong những giọng ca diễn ca. thể loại
332. 13:32nhạc đại chúng đậm chất trữ tình và hoài
333. 13:34cổ được yêu thích rộng rãi tại Nhật Bản,
334. 13:36[âm nhạc]
335. 13:37đặc biệt trong lòng khán giả trung niên
336. 13:39và lớn tuổi. Đặc biệt chúng ta cần nhớ
337. 13:42rằng bà không chỉ đơn thuần quyết định
338. 13:44thu âm lại ca khúc này như hàng chục
339. 13:46nghệ sĩ khác từng làm trước đó. Năm
340. 13:492002, [âm nhạc]
341. 13:50bà sang tận thành phố Hồ Chí Minh để tìm
342. 13:53hiểu tận gốc nguồn cội của bài hát mà
343. 13:55mình yêu thích suốt hơn 20 năm và bày tỏ
344. 13:58lòng tri ân đối với người nhạc sĩ đã
345. 14:00viết nên nó. Sau chuyến đi đó, bà chính
346. 14:02thức phát hành đĩa đơn phiên bản của
347. 14:04riêng mình vào năm 2003
348. 14:07và rồi đến đêm giao thừa năm 2003.
349. 14:11Khoảnh khắc mà chương trình mở đầu đã
350. 14:13nhắc tới. Để hiểu rõ hơn tầm quan trọng
351. 14:15của khoảnh khắc này, cần biết rằng
352. 14:17chương trình ca nhạc giao thừa của đài
353. 14:19truyền hình NHK là sự kiện truyền hình
354. 14:22được theo dõi nhiều nhất trong năm tại
355. 14:24Nhật Bản, nơi các nghệ sĩ được chia
356. 14:27thành hai đội, đội đỏ và đội trắng, thi
357. 14:30đấu bằng những tiết mục biểu diễn. Vị
358. 14:32trí biểu diễn cuối cùng của mỗi đội luôn
359. 14:35được xem là vị trí danh dự nhất, thường
360. 14:38dành cho nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn
361. 14:40nhất năm đó. Đài truyền hình Enhaik đã
362. 14:43trao cho Tendo Yoshimi vị trí trình diễn
363. 14:45cuối cùng của đội đỏ năm đó với chín ca
364. 14:48khúc Utsukushi Mukashi. Đây là lần đầu
365. 14:52tiên trong lịch sử 54 năm của chương
366. 14:54trình. Một ca khúc có nguồn gốc nước
367. 14:56ngoài được chọn giữ vị trí danh dự này.
368. 14:59Sự kiện gây tranh cãi đến mức một nữ
369. 15:01danh ca gạo cội khác của Nhật Bản đã
370. 15:04công khai bày tỏ với phía đài truyền
371. 15:06hình rằng vị trí đó lẽ ra nên thuộc về
372. 15:09một ngôi sao nhạc trẻ. đang nội đình đám
373. 15:11lúc bấy giờ chứ không phải một ca khúc
374. 15:13mang nguồn gốc Việt Nam. Nhưng quyết
375. 15:15định đã được đưa ra và Usukushi Mukashi
376. 15:19đã vang lên trước hàng chục triệu khán
377. 15:21giả truyền hình Nhật Bản trong khoảnh
378. 15:23khắc được xem là thiêng liêng nhất của
379. 15:25đêm giao thừa toàn quốc. Không lâu sau
380. 15:27sự kiện đó, một viện đại học tư thục
381. 15:29danh tiếng tại vùng Khansi đã chọn ca
382. 15:32khúc này làm học liệu chính thức cho một
383. 15:34môn học về văn hóa Việt Nam kèm theo tài
384. 15:36liệu phân tích để sinh viên Nhật Bản
385. 15:38nghiên cứu về ngôn ngữ và lịch sử Việt
386. 15:40Nam. Qua lăng kính của một bài hát, Một
387. 15:43ca khúc viết cho một cô gái ở Huế mà
388. 15:45chính người viết ra. Nó chưa từng một
389. 15:47[âm nhạc] lần đặt chân đến Nhật Bản, giờ
390. 15:50đây đã trở thành một phần của ký ức văn
391. 15:52hóa đại chúng Nhật Bản được giảng dạy
392. 15:54trong giảng đường đại học. được hát trên
393. 15:57sân khấu danh giá bậc nhất quốc gia. Câu
394. 15:59chuyện không dừng lại ở năm 2003.
395. 16:03Trong những năm sau đó, nhiều nghệ sĩ
396. 16:06Nhật Bản thuộc các thế hệ khác nhau tiếp
397. 16:08tục tìm đến ca khúc này. Mỗi người thu
398. 16:11âm lại theo cách riêng của mình, giữ cho
399. 16:14Utsukushi Mukashi luôn hiện diện trong
400. 16:17đời sống âm nhạc Nhật Bản suốt hơn 20
401. 16:20năm sau khoảnh khắc lịch sử tại đêm giao
402. 16:22thừa ấy.
403. 16:28Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày
404. 16:30Trịnh Công Sơn ngồi bên khung cửa sổ căn
405. 16:32gác nhỏ ở Huế dõi theo bóng dáng một cô
406. 16:35nữ sinh đi ngang qua trong mưa. Diễm xưa
407. 16:38vẫn tiếp tục được hát lại tại Nhật Bản
408. 16:40qua nhiều thế hệ nghệ sĩ khác nhau, mỗi
409. 16:42người mang đến một cách diễn giải riêng
410. 16:44cho ca khúc này. Bài hát giờ đây mang
411. 16:47hai đời sống song song một đời sống ở
412. 16:50quê hương, nơi nó ra đời từ một mối tình
413. 16:54câm lặng chưa từng được ngỏ lời. Một đời
414. 16:56sống khác ở một xứ sở xa xôi, nơi nó
415. 17:00được yêu mến qua một bản dịch đã đổi
416. 17:02thay không ít. Qua một bộ phim truyền
417. 17:04hình kể về một cuộc hôn nhân xuyên văn
418. 17:06hóa và qua sự đồng cảm của những con
419. 17:08người chưa bao giờ đặt chân đến Huế,
420. 17:12thậm chí có thể chưa từng biết Huế nằm ở
421. 17:14đâu trên bản đồ. Một bài hát hai số
422. 17:17phận. Một bên là cơn mưa phùn răng trên
423. 17:21những mái ngói rêu phong của cố đô Huế
424. 17:23năm 1960, nơi một chàng trai lặng lẽ
425. 17:27nhìn theo bóng dáng một cô gái mà mình
426. 17:28không dám ngỏ lời. Một bên là ánh đèn
427. 17:31sân khấu rực rỡ giữa lòng Tokyo hiện đại
428. 17:34trong khoảnh khắc thiêng liêng nhất của
429. 17:36một đêm giao thừa, nơi hàng chục triệu
430. 17:38người đang lắng nghe một nỗi buồn đến từ
431. 17:40một sứ sở mà phần lớn trong số họ chưa
432. 17:42từng đặt chân tới. Có lẽ đó chính là
433. 17:45điều kỳ diệu nhất mà một tác phẩm nghệ
434. 17:47thuật có thể làm được, vượt ra khỏi ý
435. 17:49định ban đầu của người tạo ra nó để tự
436. 17:52mình sống một cuộc đời hoàn toàn khác.
437. 17:54Hẹn gặp lại quý vị và các bạn trong kỳ
438. 17:56phát sóng tiếp theo của A Lục Ký.
439. 18:00[âm nhạc]