YouTube2Text

Vì sao người Nhật hát "Diễm Xưa" suốt năm mươi năm — Transcript

by ALK - Huyền Thoại · 3,701 words · 455 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:05[âm nhạc]
  2. 0:10>> Xin chào quý vị và các bạn. Chào mừng
  3. 0:12đến với chương trình Á Lục Ký. [âm nhạc]
  4. 0:14Đêm giao thừa năm 2003,
  5. 0:16giữa những bộ trang phục truyền thống
  6. 0:18rực rỡ [âm nhạc] và những giai điệu diễn
  7. 0:19ca quen thuộc của đêm nhạc giao thừa lớn
  8. 0:21nhất nước Nhật, một giai điệu hoàn toàn
  9. 0:23khác bất ngờ vang lên mang âm hưởng buồn
  10. 0:26bã và xa lạ của một cố đô cách đó hàng
  11. 0:29nghìn cây số. Trước ống kính của chương
  12. 0:31trình được xem nhiều nhất nước Nhật, một
  13. 0:34nữ danh ca dòng nhạc diễn ca bước ra sân
  14. 0:37khấu để hát tiết mục cuối cùng của đội
  15. 0:39mình, vị trí danh dự nhất trong đêm nhạc
  16. 0:42quan trọng nhất năm của Nhật Bản. Đó là
  17. 0:44lần đầu tiên
  18. 0:46trong 54 năm lịch sử chương trình, vị
  19. 0:48trí ấy thuộc về một ca khúc không phải
  20. 0:51của người Nhật.
  21. 0:52Người Nhật gọi bài hát đó là Utsukushii
  22. 0:55Mukashi, nghĩa là quá khứ tươi đẹp, còn
  23. 0:58người Việt gọi nó bằng một cái tên quen
  24. 1:00thuộc hơn rất nhiều, Diễm Xưa.
  25. 1:05Diễm Xưa là một trong những ca khúc nổi
  26. 1:07tiếng nhất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn,
  27. 1:10người được nhiều người Việt xem là nhạc
  28. 1:12sĩ lớn nhất của tân nhạc Việt Nam thế kỷ
  29. 1:1420. Ông viết bài hát này năm 1960
  30. 1:18khi còn ở Huế, lấy cảm hứng từ một cô nữ
  31. 1:21sinh mà ông thầm thương trộm nhớ nhưng
  32. 1:23chưa bao giờ dám ngỏ lời. Bài hát nhanh
  33. 1:25chóng trở thành một phần đời sống âm
  34. 1:27nhạc miền Nam Việt Nam, đặc biệt qua
  35. 1:29giọng hát Khánh Ly, người cộng sự thân
  36. 1:31thiết nhất trong sự nghiệp của ông.
  37. 1:33Nhưng ít ai để ý rằng 10 năm sau khi ra
  38. 1:36đời, Diễm Xưa đã rời khỏi biên giới Việt
  39. 1:38Nam và bắt đầu một cuộc đời khác hẳn,
  40. 1:41một cuộc đời mà có lẽ ngay cả Trịnh Công
  41. 1:43Sơn cũng không thể lường trước được.
  42. 1:50Năm 1970,
  43. 1:52Nhật Bản tổ chức một hội chợ triển lãm
  44. 1:54quốc tế tại Osaka mang chủ đề tiến bộ và
  45. 1:57hòa hợp cho nhân loại. Đây là hội chợ
  46. 1:59triển lãm thế giới đầu tiên được tổ chức
  47. 2:02tại Nhật Bản và cũng là đầu tiên tại
  48. 2:04châu Á, thu hút hơn 60 triệu lượt khách
  49. 2:07tham quan trong suốt thời gian diễn ra.
  50. 2:10Đối với một nước Nhật đang trên đà phục
  51. 2:11hồi kinh tế thần kỳ sau chiến tranh thế
  52. 2:13giới thứ hai, đây là dịp để phô diễn với
  53. 2:16cả thế giới về vị thế mới của mình.
  54. 2:18Trong khuôn khổ hội chợ, có một chương
  55. 2:20trình văn hóa dành cho Việt Nam và Trịnh
  56. 2:22Công Sơn được mời sang biểu diễn. Nhưng
  57. 2:25vì nhiều lý do liên quan đến hoàn cảnh
  58. 2:27cá nhân và thời cuộc lúc đó, ông không
  59. 2:29thể xuất ngoại. Ông quyết định ủy thác
  60. 2:31cho Khánh Ly đi thay mình mang tiếng hát
  61. 2:34và những ca khúc của ông đến với khán
  62. 2:35giả Nhật Bản. Lúc đó, Khánh Ly đã là một
  63. 2:38giọng ca quen thuộc với sinh viên và trí
  64. 2:40thức Sài Gòn. Nhờ những buổi trình diễn
  65. 2:43tại quán Văn, một sân khấu ngoài trời
  66. 2:45mọc lên trên bãi đất trống cạnh trường
  67. 2:46Đại học Văn Khoa.
  68. 2:48Nhưng đứng trước hàng trăm nghìn khách
  69. 2:49tham quan quốc tế tại một hội chợ mang
  70. 2:52tầm vóc toàn cầu như Osaka, đó vẫn là
  71. 2:54một thử thách hoàn toàn khác so với
  72. 2:56những đêm nhạc quen thuộc ở Sài Gòn. Đi
  73. 2:58cùng Khánh Ly hôm đó
  74. 3:00là một nhạc công đệm đàn guitar
  75. 3:03còn khá trẻ,
  76. 3:04người khi ấy vẫn chỉ được biết đến với
  77. 3:06vai trò nhạc công chuyên nghiệp, chưa hề
  78. 3:08có tên tuổi với tư cách người sáng tác.
  79. 3:11Bạn có để ý không?
  80. 3:12Trong âm nhạc Việt Nam,
  81. 3:14đôi khi những khoảnh khắc hoàn toàn tình
  82. 3:16cờ lại làm nên lịch sử.
  83. 3:18Chuyến đi Osaka chính là một khoảnh khắc
  84. 3:20như vậy, nhưng không phải chỉ vì một
  85. 3:22mình Diễm Xưa. Sau buổi biểu diễn tại
  86. 3:24hội chợ, khi hai người đứng chờ thang
  87. 3:27máy để lên phòng khách sạn, Khánh Ly
  88. 3:29nhận ra vẻ mặt trầm buồn khác thường của
  89. 3:31người bạn đồng hành. Bà hỏi thăm về một
  90. 3:33mối tình đầu mà ông từng tâm sự với bà
  91. 3:36trước đó. Sẵn cây đàn guitar trên tay,
  92. 3:39người nhạc công ấy ứng tác ngay tại chỗ
  93. 3:40một giai điệu ngắn, chỉ vài câu,
  94. 3:43nói về việc không còn yêu một người nữa.
  95. 3:45Khánh Ly nghe xong liền khuyến khích ông
  96. 3:47viết tiếp cho trọn vẹn thành một ca khúc
  97. 3:50hoàn chỉnh. Người nhạc công đó chính là
  98. 3:52Nguyễn Ánh 9. Và ca khúc ra đời từ
  99. 3:54khoảnh khắc ngẫu hứng bên thang máy
  100. 3:56khách sạn ở Nhật Bản đó mang tên đơn
  101. 3:58giản là Không, sau này trở thành một
  102. 4:00trong những bản tình ca được yêu thích
  103. 4:02nhất của tân nhạc Việt Nam. Gắn liền với
  104. 4:04giọng hát Elvis Phương suốt nhiều thập
  105. 4:06niên. Bạn thấy đấy, chuyến đi Osaka năm
  106. 4:09đó không chỉ là bệ phóng mang Diễm Xưa
  107. 4:11ra thế giới, mà tình cờ còn trở thành
  108. 4:13một mỏ vàng khác của tân nhạc Việt Nam.
  109. 4:15Nhưng hãy tạm gác lại câu chuyện của bài
  110. 4:17Không ở đây. Bởi tại Osaka, hành trình
  111. 4:19của Diễm Xưa hóa ra còn kỳ lạ và trắc
  112. 4:22trở hơn nhiều so với những gì vẫn thường
  113. 4:24được kể lại trên mạng.
  114. 4:27>> [âm nhạc]
  115. 4:33[âm nhạc]
  116. 4:38>> Trên mạng tiếng Việt, câu chuyện thường
  117. 4:40được kể theo một mô típ khá quen thuộc.
  118. 4:42Ngay sau buổi diễn tại hội chợ Osaka,
  119. 4:45Diễm Xưa lập tức gây chấn động khắp nước
  120. 4:47Nhật và bán được hàng triệu bản. Đây là
  121. 4:50một hình ảnh rất đẹp, rất thỏa mãn niềm
  122. 4:52tự hào. Nhưng khi đối chiếu với các tư
  123. 4:55liệu phát hành đĩa nhạc gốc tại Nhật
  124. 4:56Bản, bức tranh thực tế lại phức tạp và
  125. 4:59chậm rãi hơn nhiều. Tháng 1 năm 1971,
  126. 5:02hãng đĩa Nippon Columbia chính thức phát
  127. 5:05hành bản thu âm thương mại đầu tiên của
  128. 5:07Khánh Ly tại thị trường Nhật Bản. Và đây
  129. 5:10là điểm rất quan trọng mà ít người để ý.
  130. 5:13Đĩa nhạc đó không hề mang cái tên
  131. 5:16Utsukushii Mukashi mà khán giả Nhật Bản
  132. 5:19biết đến ngày nay. Nó mang một tựa đề
  133. 5:22khác, có thể tạm hiểu là người tình đã
  134. 5:24tan biến trong cơn mưa. Một cách diễn
  135. 5:26đạt bám sát hơn với hình ảnh và nỗi buồn
  136. 5:29của nguyên tác tiếng Việt. Đây là bản
  137. 5:31dịch đầu tiên do dịch giả Nhật Bản
  138. 5:34Takashina Shin thực hiện. Theo những gì
  139. 5:36có thể đối chiếu được từ tư liệu ngành
  140. 5:39công nghiệp ghi âm Nhật Bản, bản phát
  141. 5:41hành năm đó chủ yếu tạo được tiếng vang
  142. 5:43trong một phạm vi tương đối hẹp. Nó gắn
  143. 5:45liền với sự quan tâm của giới sinh viên
  144. 5:47và trí thức Nhật Bản đối với chiến tranh
  145. 5:49Việt Nam đang diễn ra. Khi đó, chứ chưa
  146. 5:52phải là một cơn sốt toàn quốc như cách
  147. 5:54vẫn thường được kể lại. Cái tên
  148. 5:56Utsukushii Mukashi mà cả nước Nhật biết
  149. 5:59đến sau này hoàn toàn chưa xuất hiện ở
  150. 6:01giai đoạn này.
  151. 6:03Vậy câu hỏi đặt ra là
  152. 6:05nếu bản phát hành năm 1971
  153. 6:08chỉ chạm đến một nhóm khán giả giới hạn,
  154. 6:10thì làm thế nào một ca khúc khởi đầu
  155. 6:13khiêm tốn như vậy lại có thể trở thành
  156. 6:16tiết mục lịch sử tại sân khấu lớn nhất
  157. 6:18nước Nhật 33 năm sau đó?
  158. 6:20Câu trả lời khá bất ngờ lại nằm ở một sự
  159. 6:24kiện hoàn toàn không liên quan gì đến âm
  160. 6:26nhạc.
  161. 6:29>> [âm nhạc]
  162. 6:31>> Năm 1971,
  163. 6:33một nhà báo Nhật Bản tên Koichi Kondo
  164. 6:36đến Sài Gòn nhận nhiệm vụ trưởng phân xã
  165. 6:39cho một tờ báo lớn của Nhật Bản. Trong
  166. 6:41những năm làm việc tại miền Nam Việt
  167. 6:43Nam, ông gặp gỡ và kết hôn với một phụ
  168. 6:45nữ bản xứ, đồng thời nhận nuôi con gái
  169. 6:48riêng của bà. Sau này, khi đưa cả gia
  170. 6:51đình về sinh sống tại Tokyo,
  171. 6:53ông bắt đầu viết lại những trải nghiệm
  172. 6:55của mình thành một cuốn sách tạm dịch
  173. 6:57tên là vợ và con gái tôi đến từ Sài Gòn.
  174. 7:00Cuốn sách không phải một tác phẩm chính
  175. 7:02luận nặng nề về chiến tranh hay chính
  176. 7:04trị. Thay vào đó, nó ghi lại một cách
  177. 7:06tinh tế và đầy hài hước những va chạm
  178. 7:09văn hóa đời thường giữa một người chồng
  179. 7:11Nhật Bản quy củ và một người vợ Việt Nam
  180. 7:13mạnh mẽ. Từ cách bà dạy con theo kiểu
  181. 7:16Việt Nam cho đến những món ăn xa lạ mà
  182. 7:19bà mang vào căn bếp Nhật Bản. Cuốn hồi
  183. 7:21ký xuất bản năm 1978
  184. 7:24và bất ngờ trở thành một hiện tượng xuất
  185. 7:26bản tại Nhật Bản với lượng phát hành lên
  186. 7:29đến hàng triệu bản. Năm sau đó, tác phẩm
  187. 7:31giành được một giải thưởng văn học phi
  188. 7:33hư cấu uy tín của Nhật Bản. Đài truyền
  189. 7:35hình quốc gia NHK nhận thấy sức hút đặc
  190. 7:38biệt của câu chuyện này và quyết định
  191. 7:40chuyển thể thành phim truyền hình nhiều
  192. 7:42tập, phát sóng năm 1979
  193. 7:45trong một chương trình kịch nói nổi
  194. 7:47tiếng chuyên khai thác những lát cắt đời
  195. 7:49sống gia đình Nhật Bản. Bộ phim được
  196. 7:51phát sóng trong khuôn khổ một chương
  197. 7:53trình kịch nói dài kỳ của đài NHK vốn
  198. 7:56nổi tiếng với những kịch bản khai thác
  199. 7:58chiều sâu đời sống gia đình Nhật Bản
  200. 8:00đương đại do những biên kịch và đạo diễn
  201. 8:03có tên tuổi thực hiện. Việc một câu
  202. 8:05chuyện xoay quanh một gia đình lai Việt
  203. 8:07Nhật được chọn đưa vào khung giờ uy tín
  204. 8:09này tự nó đã là một dấu hiệu cho thấy
  205. 8:13mức độ nghiêm túc mà nhà đài dành cho
  206. 8:15tác phẩm. Đây chính là điểm bản lề của
  207. 8:18cả câu chuyện. Ê-kíp sản xuất bộ phim
  208. 8:20này là những người đã quyết định đặt lại
  209. 8:22cho ca khúc của Khánh Ly cái tên mà cả
  210. 8:24nước Nhật biết đến sau này Utsukushii
  211. 8:27Mukashi và chọn nó làm nhạc nền kết thúc
  212. 8:30cho bộ phim. Đĩa nhạc gắn với đợt phát
  213. 8:32sóng này cũng được phát hành lại với mặt
  214. 8:35B là một ca khúc khác của Trịnh Công
  215. 8:37Sơn, Ca Dao Mẹ, bài hát ru quen thuộc
  216. 8:40với người Việt, cho thấy phía Nhật Bản
  217. 8:41khi đó đã nhìn nhận ông như một tác giả
  218. 8:43có cả một kho tàng sáng tác đáng khai
  219. 8:45thác chứ không chỉ dừng lại ở một ca
  220. 8:47khúc đơn lẻ, một câu chuyện hôn nhân đời
  221. 8:49thường không hề mang chút màu sắc chiến
  222. 8:52tranh hay chính trị nào lại trở thành
  223. 8:54cánh cửa đưa một ca khúc ra đời từ Sài
  224. 8:57Gòn thời chiến vào phòng khách của hàng
  225. 8:59triệu gia đình Nhật Bản. Những người
  226. 9:01trước đó rất có thể chưa từng nghe đến
  227. 9:03cái tên Trịnh Công Sơn. Bạn có để ý
  228. 9:05không? Đôi khi số phận của một tác phẩm
  229. 9:07nghệ thuật lại không nằm trong tay chính
  230. 9:09tác giả của nó mà nằm trong tay những
  231. 9:11con người hoàn toàn xa lạ, những người
  232. 9:14tình cờ tìm thấy nó vào đúng thời điểm
  233. 9:16cần thiết. Trong số hàng triệu khán giả
  234. 9:18truyền hình theo dõi bộ phim năm 1979
  235. 9:22ấy, có một cô gái trẻ, giai điệu buồn bã
  236. 9:25của Utsukushii
  237. 9:26Mukashi đã ám ảnh cô suốt nhiều năm sau
  238. 9:29đó, dù khi ấy cô còn chưa biết gì nhiều
  239. 9:32về xuất xứ thật sự của bài hát.
  240. 9:36>> [âm nhạc]
  241. 9:39>> Để một ca khúc mang đậm không gian cố đô
  242. 9:42Huế có thể chạm đến trái tim người nghe
  243. 9:44Nhật Bản, quá trình chuyển ngữ đóng vai
  244. 9:46trò gần như quyết định. Dịch giả
  245. 9:49Takashina Shin không dịch sát từng chữ
  246. 9:51theo kiểu thông thường mà thực hiện điều
  247. 9:53gần với một cuộc phóng dịch trọn vẹn.
  248. 9:55Ông giữ lại tinh thần hoài niệm và hình
  249. 9:58ảnh cơn mưa xuyên suốt nguyên tác nhưng
  250. 10:00thay đổi khá nhiều chi tiết không gian
  251. 10:02cụ thể của xứ Huế bằng những hình ảnh
  252. 10:05trừu tượng hơn, gần gũi hơn với thẩm mỹ
  253. 10:07quen thuộc của dòng nhạc diễn ca Nhật
  254. 10:09Bản. Ngôi kể trong bản dịch cũng đổi
  255. 10:12khác. Từ một người quan sát lặng lẽ
  256. 10:14trong nguyên tác chuyển thành lời tự sự
  257. 10:16của một người phụ nữ đang chờ đợi. Một
  258. 10:19mô típ rất quen thuộc trong tâm thức âm
  259. 10:21nhạc đại chúng Nhật Bản thời đó. Nếu
  260. 10:23hình dung cụ thể hơn
  261. 10:25trong nguyên tác tiếng Việt người kể
  262. 10:27chuyện đứng từ xa, lặng lẽ dõi theo bóng
  263. 10:30dáng một cô gái đi qua cơn mưa
  264. 10:32mang dáng vẻ chiêm nghiệm nhiều hơn là
  265. 10:34than thở. Còn trong bản tiếng Nhật chính
  266. 10:37người phụ nữ ấy lên tiếng
  267. 10:38kể về nỗi khắc khoải của mình khi người
  268. 10:40mình yêu đã biến mất giữa cơn mưa
  269. 10:43với giọng điệu trực tiếp và đầy dứt hơn
  270. 10:44hẳn. Cùng một cơn mưa nhưng ai đứng
  271. 10:47trong đó và ai đứng ngoài nhìn vào dường
  272. 10:50như đã hoàn toàn đổi chỗ cho nhau. Đặc
  273. 10:52biệt, chúng ta cần nhớ rằng sự thay đổi
  274. 10:54này không phải một sai sót trong dịch
  275. 10:56thuật mà nhiều khả năng là một lựa chọn
  276. 10:58có chủ đích nhằm giúp ca khúc dễ chạm
  277. 11:00đến cảm xúc của khán giả đại chúng Nhật
  278. 11:02Bản hơn. Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao
  279. 11:05một giai điệu Á Đông xa lạ như vậy lại
  280. 11:08có thể nghe quen thuộc đến thế trong tai
  281. 11:10người Nhật? Một số nhà nghiên cứu âm
  282. 11:12nhạc so sánh đưa ra giả thuyết rằng cấu
  283. 11:14trúc ngũ cung trong giai điệu của Trịnh
  284. 11:16Công Sơn có sự gần gũi nhất định với
  285. 11:18thang âm truyền thống thường thấy trong
  286. 11:20dân ca Nhật Bản, tạo ra một cảm giác
  287. 11:22hoài niệm mà người nghe không nhất thiết
  288. 11:24phải hiểu lời mới cảm nhận được. Cần nói
  289. 11:26rõ đây vẫn là một giả thuyết đang được
  290. 11:29thảo luận trong giới nghiên cứu âm nhạc
  291. 11:30học chứ chưa phải một kết luận đã được
  292. 11:33xác lập chắc chắn và đồng thuận hoàn
  293. 11:35toàn. Điều này dẫn đến một khía cạnh
  294. 11:37khác của câu chuyện, liên quan đến bối
  295. 11:39cảnh xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ. Thập
  296. 11:41niên 1970
  297. 11:43là giai đoạn nước Nhật đang tận hưởng sự
  298. 11:45phục hồi kinh tế mạnh mẽ sau chiến tranh
  299. 11:48thế giới thứ hai, nhưng một bộ phận giới
  300. 11:50trí thức và sinh viên Nhật Bản lại mang
  301. 11:52một nỗi day dứt riêng, bởi nền kinh tế
  302. 11:54đang lên đó có phần đóng góp không nhỏ
  303. 11:57từ việc cung cấp hậu cần và căn cứ cho
  304. 11:59quân đội Mỹ tham chiến tại Việt Nam.
  305. 12:01Trong bối cảnh đó,
  306. 12:03phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam
  307. 12:05tại Nhật Bản
  308. 12:06với tên gọi Beheiren đã dấy lên khá mạnh
  309. 12:08mẽ trong những năm đó, quy tụ đông đảo
  310. 12:11trí thức, nhà văn và sinh viên xuống
  311. 12:13đường.
  312. 12:14Đối với nhiều người tham gia phong trào
  313. 12:15này, việc tìm đến âm nhạc của Trịnh Công
  314. 12:17Sơn đôi khi mang ý nghĩa gần như một
  315. 12:20nghi thức giải tỏa tâm lý, một cách để
  316. 12:22bày tỏ sự liên đới với những con người
  317. 12:24đang chịu đau khổ vì chiến tranh, dù bản
  318. 12:26thân họ không trực tiếp tham chiến. Một
  319. 12:28số tờ báo Nhật Bản khi ấy từng gọi Trịnh
  320. 12:30Công Sơn là Bob Dylan của Việt Nam, đặt
  321. 12:33ông cạnh những tên tuổi của phong trào
  322. 12:35phản chiến phương Tây thời đó.
  323. 12:37Cần nói thêm để công bằng,
  324. 12:39bản thân Diễm xưa không chứa bất kỳ
  325. 12:41thông điệp chính trị trực tiếp nào. Nó
  326. 12:43đơn thuần là một khúc bi ca về một mối
  327. 12:45tình dang dở trong mưa,
  328. 12:47được viết ra nhiều năm trước khi chiến
  329. 12:49tranh leo thang, nhưng dưới lăng kính
  330. 12:51của một bộ phận công chúng Nhật Bản thời
  331. 12:53đó,
  332. 12:54nỗi buồn riêng tư trong bài hát lại được
  333. 12:56diễn dịch thành nỗi đau chung
  334. 12:58của những sinh mệnh nhỏ bé bị cuốn vào
  335. 12:59một cuộc chiến lớn, như một hình thức
  336. 13:01đồng cảm và sẻ chia cảm xúc hơn là một
  337. 13:04tuyên ngôn chính trị.
  338. 13:07>> [âm nhạc]
  339. 13:10>> Cô gái trẻ từng xem bộ phim năm 1979,
  340. 13:15người mà giai điệu Utsukushii Mukashi ám
  341. 13:17ảnh suốt nhiều năm sau đó,
  342. 13:20chính là Tendo Yoshimi. Bà bắt đầu sự
  343. 13:22nghiệp ca hát chuyên nghiệp từ đầu thập
  344. 13:24niên 1970
  345. 13:27và dần khẳng định vị trí của mình như
  346. 13:29một trong những giọng ca diễn ca, thể
  347. 13:31loại nhạc đại chúng đậm chất trữ tình và
  348. 13:33hoài cổ, được yêu thích rộng rãi tại
  349. 13:36Nhật Bản, [âm nhạc] đặc biệt trong lòng
  350. 13:38khán giả trung niên và lớn tuổi. Đặc
  351. 13:40biệt, chúng ta cần nhớ rằng bà không chỉ
  352. 13:43đơn thuần quyết định thu âm lại ca khúc
  353. 13:45này như hàng chục nghệ sĩ khác từng làm
  354. 13:48trước đó. Năm 2002, [âm nhạc]
  355. 13:50bà sang tận thành phố Hồ Chí Minh để tìm
  356. 13:53hiểu tận gốc nguồn cội của bài hát mà
  357. 13:55mình yêu thích suốt hơn 20 năm và bày tỏ
  358. 13:58lòng tri ân đối với người nhạc sĩ đã
  359. 14:00viết nên nó. Sau chuyến đi đó, bà chính
  360. 14:02thức phát hành đĩa đơn phiên bản của
  361. 14:04riêng mình vào năm 2003
  362. 14:07và rồi đến đêm giao thừa năm 2003,
  363. 14:11khoảnh khắc mà chương trình mở đầu đã
  364. 14:13nhắc tới. Để hiểu rõ hơn tầm quan trọng
  365. 14:15của khoảnh khắc này, cần biết rằng
  366. 14:17chương trình ca nhạc giao thừa của đài
  367. 14:19truyền hình NHK là sự kiện truyền hình
  368. 14:22được theo dõi nhiều nhất trong năm tại
  369. 14:24Nhật Bản, nơi các nghệ sĩ được chia
  370. 14:27thành hai đội, đội đỏ và đội trắng, thi
  371. 14:30đấu bằng những tiết mục biểu diễn.
  372. 14:32Vị trí biểu diễn cuối cùng của mỗi đội
  373. 14:35luôn được xem là vị trí danh dự nhất,
  374. 14:37thường dành cho nghệ sĩ có sức ảnh hưởng
  375. 14:39lớn nhất năm đó. Đài truyền hình NHK đã
  376. 14:43trao cho Tendo Yoshimi vị trí trình diễn
  377. 14:45cuối cùng của đội đỏ năm đó với chính ca
  378. 14:48khúc Utsukushi Mukashi. Đây là lần đầu
  379. 14:51tiên trong lịch sử 54 năm của chương
  380. 14:54trình, một ca khúc có nguồn gốc nước
  381. 14:56ngoài được chọn giữ vị trí danh dự này.
  382. 14:59Sự kiện gây tranh cãi đến mức một nữ
  383. 15:01danh ca gạo cội khác của Nhật Bản đã
  384. 15:03công khai bày tỏ với phía đài truyền
  385. 15:05hình rằng vị trí đó lẽ ra nên thuộc về
  386. 15:09một ngôi sao nhạc trẻ đang nổi đình đám
  387. 15:11lúc bấy giờ chứ không phải một ca khúc
  388. 15:13mang nguồn gốc Việt Nam. Nhưng quyết
  389. 15:15định đã được đưa ra và Utsukushi Mukashi
  390. 15:19đã vang lên trước hàng chục triệu khán
  391. 15:21giả truyền hình Nhật Bản. Trong khoảnh
  392. 15:23khắc được xem là thiêng liêng nhất của
  393. 15:25đêm giao thừa toàn quốc. Không lâu sau
  394. 15:27sự kiện đó, một viện đại học tư thục
  395. 15:29danh tiếng tại vùng Kansai đã chọn ca
  396. 15:32khúc này làm học liệu chính thức cho một
  397. 15:34môn học về văn hóa Việt Nam, kèm theo
  398. 15:36tài liệu phân tích để sinh viên Nhật Bản
  399. 15:38nghiên cứu về ngôn ngữ và lịch sử Việt
  400. 15:40Nam qua lăng kính của một bài hát, một
  401. 15:42ca khúc viết cho một cô gái ở Huế mà
  402. 15:45chính người viết ra nói chưa từng một
  403. 15:47[âm nhạc] lần đặt chân đến Nhật Bản. Giờ
  404. 15:50đây đã trở thành một phần của ký ức văn
  405. 15:52hóa đại chúng Nhật Bản, được giảng dạy
  406. 15:54trong giảng đường đại học, được hát trên
  407. 15:57sân khấu danh giá bậc nhất quốc gia. Câu
  408. 15:59chuyện không dừng lại ở năm 2003.
  409. 16:03Trong những năm sau đó, nhiều nghệ sĩ
  410. 16:05Nhật Bản thuộc các thế hệ khác nhau tiếp
  411. 16:08tục tìm đến ca khúc này. Mỗi người thu
  412. 16:11âm lại theo cách riêng của mình, giữ cho
  413. 16:14Utsukushii Mukashii luôn hiện diện trong
  414. 16:17đời sống âm nhạc Nhật Bản suốt hơn 20
  415. 16:20năm sau khoảnh khắc lịch sử tại đêm giao
  416. 16:22thừa ấy.
  417. 16:28>> Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày
  418. 16:30Trịnh Công Sơn ngồi bên khung cửa sổ căn
  419. 16:32gác nhỏ ở Huế dõi theo bóng dáng một cô
  420. 16:35nữ sinh đi ngang qua trong mưa.
  421. 16:37Diễm xưa vẫn tiếp tục được hát lại tại
  422. 16:39Nhật Bản qua nhiều thế hệ nghệ sĩ khác
  423. 16:41nhau, mỗi người mang đến một cách diễn
  424. 16:43giải riêng cho ca khúc này. Bài hát giờ
  425. 16:46đây mang hai đời sống song song.
  426. 16:50Một đời sống ở quê hương
  427. 16:52nơi nó ra đời từ một mối tình câm lặng
  428. 16:54chưa từng được ngỏ lời, một đời sống
  429. 16:57khác ở một xứ sở xa xôi, nơi nó được yêu
  430. 17:00mến qua một bản dịch đã đổi thay không
  431. 17:02ít, qua một bộ phim truyền hình kể về
  432. 17:04một cuộc hôn nhân xuyên văn hóa
  433. 17:07và qua sự đồng cảm của những con người
  434. 17:09chưa bao giờ đặt chân đến Huế, thậm chí
  435. 17:12có thể chưa từng biết Huế nằm ở đâu trên
  436. 17:15bản đồ. Một bài hát hai số phận
  437. 17:18một bên là cơn mưa phùn giăng trên những
  438. 17:21mái ngói rêu phong của cố đô Huế năm
  439. 17:231960,
  440. 17:25nơi một chàng trai lặng lẽ nhìn theo
  441. 17:27bóng dáng một cô gái mà mình không dám
  442. 17:29ngỏ lời. Một bên là ánh đèn sân khấu rực
  443. 17:32rỡ giữa lòng Tokyo hiện đại trong khoảnh
  444. 17:35khắc thiêng liêng nhất của một đêm giao
  445. 17:37thừa, nơi hàng chục triệu người đang
  446. 17:38lắng nghe một nỗi buồn đến từ một xứ sở
  447. 17:41mà phần lớn trong số họ chưa từng đặt
  448. 17:42chân tới. Có lẽ đó chính là điều kỳ diệu
  449. 17:45nhất mà một tác phẩm nghệ thuật có thể
  450. 17:47làm được vượt ra khỏi ý định ban đầu của
  451. 17:50người tạo ra nó để tự mình sống một cuộc
  452. 17:53đời hoàn toàn khác. Hẹn gặp lại quý vị
  453. 17:55và các bạn trong kỳ phát sóng tiếp theo
  454. 17:57của A Lục Ký.
  455. 18:00>> [âm nhạc]

About this transcript

This page contains the full transcript of Vì sao người Nhật hát "Diễm Xưa" suốt năm mươi năm by ALK - Huyền Thoại, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 3,701 words across 455 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.