YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Uy Lực Của Bát Nhã Tâm Kinh, Phá Vỡ Mọi Kiến Chấp Và Khổ Đau - Thánh Đức Đalai Lama

Uy Lực Của Bát Nhã Tâm Kinh, Phá Vỡ Mọi Kiến Chấp Và Khổ Đau - Thánh Đức Đalai Lama — Transcript

by Giáo Lý Từ Đức Đạt Lai Lạt Ma · 13,067 words · 1,572 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00Đã bao giờ chư vị tự hỏi tại sao dù
0:03chúng ta đã dành rất nhiều thời gian để
0:05quán chiếu rằng cái tôi này là giả tạm,
0:09chúng ta vẫn cảm thấy một cơn giận bùng
0:11lên dữ dội khi bị ai đó xúc phạm hay cảm
0:14thấy một sự mất mát sâu sắc khi một đồ
0:17vật yêu quý bị hư hỏng.
0:19Đó là bởi vì trí tuệ của chúng ta mới
0:22chỉ chạm tới một nửa của thực tại. Chúng
0:25ta có thể đã nới lỏng sự bám chấp vào
0:27bản sắc cá nhân.
0:29Nhưng chúng ta lại vẫn âm thầm coi thế
0:31giới xung quanh. Những con người, những
0:34đối tượng, những nghịch cảnh là những
0:37thực thể rắng chắc có thật và tồn tại
0:40độc lập từ phía chính chúng. Sự tỉnh
0:44thức thật sự không cho phép chúng ta
0:45dừng lại ở việc phủ nhận cái tôi bên
0:48trong. Nó đòi hỏi một cuộc cách mạng
0:50triệt để hơn trong nhận thức, nhìn thấu
0:52sự trống rỗng của toàn bộ vũ trụ hiện
0:55tượng.
0:56Hôm nay tôi muốn cùng chư vị bước vào
0:59tầng sâu nhất của nhận thức, nơi chúng
1:02ta không chỉ giải phóng chính mình khỏi
1:04không xiền của ngã chất mà còn học cách
1:07yêu thương muôn loài bằng một trái tim
1:09không còn ranh giới thông qua ánh sáng
1:12của pháp vô ngã và sức mạnh chuyển hóa
1:15của bồ đề tâm.
1:17Chúng ta không ngồi đây để học những
1:19giáo điều xa rời thực tế mà để rèn luyện
1:22một đôi mắt mới, đôi mắt nhìn thấy sự
1:24tương thuộc trong từng hạt bụi để từ đó
1:28kiến tạo một nền tảng bình an không gì
1:30lay chuyển được giữa cuộc đời đầy biến
1:32động.
1:34Thưa chư vị, trong những buổi thảo luận
1:37trước, chúng ta đã cùng nhau mổ sẻ cấu
1:40trúc của ngũ uẩn một cách vô cùng chi
1:42tiết để truy tìm cái gọi là tôi. Chúng
1:46ta đã đi đến kết luận lôch rằng cái tôi
1:48không nằm trong thân xác, không nằm
1:51trong cảm thọ, cũng không nằm trong
1:54những dòng tâm thức rời rạt. Nó chỉ là
1:57một định danh, một nhãn giáng mà chúng
2:00ta tạm đặt lên một tập hợp các yếu tố
2:02đang không ngừng biến đổi.
2:05Tuy nhiên, nếu chư vị chỉ dừng lại ở
2:08việc thấu hiểu nhân vô ngã, tức là sự
2:10vắng mặt của một cái tôi độc lập nơi con
2:12người, thì sự giải thoát đó vẫn còn rất
2:14mong manh và dễ bị phá vỡ. Tại sao tôi
2:18lại khẳng định như vậy?
2:21Bởi vì gốc rễ của phiền não và sự khổ
2:23đau không chỉ bắt nguồn từ sự bám chấp
2:25vào bản thân mình mà còn bắt nguồn từ sự
2:28lầm lạc về bản chất của mọi sự vật bên
2:31ngoài.
2:32Chừng nào chư vị còn nhìn nhận những đối
2:34tượng xung quanh như những thực thể có
2:36tự tín, có một sự tồn tại tự thân từ
2:40phía chính chúng, thì tâm thức chư vị
2:43vẫn sẽ tiếp tục bị cuốn vào dòng xoáy
2:45của sự phân biệt nhị nguyên, của sự tham
2:48ái đối với cái tốt và sự thù ghét đối
2:50với cái xấu. Đây chính là lý do vì sao
2:54chúng ta phải tiến tới một bước ngoặc
2:56quan trọng, luận giải về pháp vô ngã, sự
2:58không có tự tính của vạn pháp.
3:02Để thấu hiểu điều này, hãy cùng tôi quán
3:05chiếu vào nội dung cốt tủy của Bát Nhã
3:07Tâm Kinh mà chúng ta vừa tụng đọc. Khi
3:11Bồ Tát quán tự tại quán chiếu sâu sắc và
3:13nhìn thấy năm uẩn đều trống rỗng, ngài
3:16không chỉ nói về con người, ngài đang
3:19nói về toàn bộ thực tại.
3:22Câu kinh sách chẳng khác không? Không
3:25chẳng khác sắc chính là chìa khóa để phá
3:27dở mọi sự bám chấp thường hằng.
3:30Hãy thử quan sát một bông hoa hay một
3:32chiếc bàn. Bản năng của chúng ta luôn
3:35nói rằng bông hoa này hiện hữu từ phía
3:38chính nó. Nó có một bản sắc bông hoa độc
3:41lập. Nhưng nếu chúng ta dùng trí tuệ
3:44phân tích để chia tách bông hoa đó ra
3:46thành các phân tử, nguyên tử, lai và các
3:51điều kiện nhân duyên như đất, nước, ánh
3:55sáng thì cái thực thể mang tên bông hoa
3:58độc lập kia biến đi đâu?
4:00Nó không nằm trong bất kỳ một yếu tố nào
4:03và nó cũng không phải là một thứ gì đó
4:06nằm ngoài các yếu tố đó. Sự vắn mặt của
4:09một tự tính độc lập đó chính là tính
4:11không. Điều này không có nghĩa là bông
4:14hoa không tồn tại chư vị vẫn thấy nó,
4:17vẫn ngửi thấy hương thơm của nó, nhưng
4:19nó tồn tại một cách duyên sinh, nghĩa là
4:22phụ thuộc vào các điều kiện khác để hiển
4:24lộ.
4:27Logicích của pháp vô ngã yêu cầu chúng
4:29ta phải nhìn nhận rằng không có bất kỳ
4:31một hiện tượng nào, dù là vật chất thô
4:34hay những trạng thái tâm lý di tế có thể
4:37hiện hữu một cách tự chủ. Mọi thứ đều
4:40nằm trong một mạng lưới tương thuộc chằn
4:42Sự nhầm lẫn của chúng ta nằm ở
4:45chỗ chúng ta gán cho sự vật một lớp vỏ
4:48thật hơn mức nó vốn có.
4:51Khi chư vị nhìn thấy một người mà chư vị
4:53ghét, chư vị tin rằng sự xấu xa hay đáng
4:56ghét đó tỏa ra từ chính con người họ như
4:59một thuộc tính vĩnh viễn.
5:01Nhưng thực tế cái nhìn đó phụ thuộc vào
5:04tâm thức của chư vị, phụ thuộc vào những
5:07trải nghiệm quá khứ và cả những định
5:09kiến hiện tại. Nếu người đó là một thực
5:13thể đáng ghét từ phía chính họ thì tất
5:16cả mọi người trên thế gian này đều phải
5:18thấy họ đáng ghét y hệt như chư vị.
5:21Nhưng chúng ta biết rõ rằng người đó vẫn
5:24có những người thân yêu, có những người
5:26nhìn họ với lòng trắc ẩn.
5:29Vậy thì sự đáng ghét đó không có tự
5:32tính, nó là một pháp duyên sinh. Thấu
5:36hiểu pháp vô ngã chính là nhận ra rằng
5:38mọi hình tướng sắc chất mà chúng ta gặp
5:40hằng ngày đều trống rỗng về bản thể,
5:42nhưng lại vô cùng sống động trong sự vận
5:45hành của nhân quả.
5:47Sự chuyển dịch nhận thức này mang lại
5:49một sức mạnh tự tại vô biên.
5:52Khi chư vị nhìn thấu tính không có vạn
5:54pháp, chư vị giống như một người nhìn
5:57vào một ảo ảnh giữa sa mạc. Chư vị vẫn
6:01thấy hình ảnh của nước tục đế, nhưng vì
6:04chư vị biết chắc chắn đó không phải là
6:07nước thật chân đế nên chư vị sẽ không
6:10còn chạy đuổi theo nó đến kiệt sức, cũng
6:13không còn thất vọng hay đau khổ khi ảo
6:15ảnh tan biến. Trí tuệ thấu thị pháp vô
6:19ngã giúp chúng ta sống giữa thế gian.
6:22sử dụng mọi phương tiện để phụng sự,
6:25nhưng lòng không bị vướng bận bởi bất kỳ
6:27sự bám chấp nào. Chư vị chăm sóc thân
6:31thể này, chư vị làm việc, chư vị xây
6:34dựng các mối quan hệ, nhưng chư vị làm
6:37điều đó với tâm thế của một người đang
6:39múa hát trong một giấc mơ tỉnh thức.
6:43Chư vị không còn coi những thăng trầm
6:44của cuộc đời là những thực thể rắn chắc
6:47có thể đè bẹp mình mà nhìn thấy chúng
6:49như những đám mây bay ngang qua bầu trời
6:52trong giắc của tâm thức.
6:55Tuy nhiên tôi muốn nhấn mạnh rằng việc
6:58thấu hiểu pháp vô ngã không được dẫn đến
7:01chủ nghĩa hư vô. Đây là một cái bẫy tinh
7:04vi mà nhiều hành giả dễ mắc phải. Một số
7:08người nghĩ rằng nếu mọi thứ là không thì
7:11thiện ác không quan trọng, hành động
7:13không để lại kết quả. Đây là một tà kiến
7:17vô cùng nguy hiểm. Chính vì vạn pháp là
7:20không, không có tự tính cố định nên
7:23chúng mới có thể thay đổi theo luật nhân
7:25quả.
7:26Nếu hạt giống có một bản chất hạt giống
7:28vĩnh cửu và độc lập, nó sẽ mãi mãi là
7:31hạt giống và không bao giờ nảy mầm thành
7:34cây.
7:35Chính không là điều kiện cho mọi sự phát
7:37triển và chuyển hóa. Vì vậy, một hành
7:41giả thấu hiểu pháp vô ngã sẽ là người
7:44tôn trọng luật nhân quả sâu sắc nhất.
7:47Chư vị sẽ cẩn trọng trong từng ý nghĩ.
7:50Lời nói vì biết rằng mỗi nhân chư vị
7:53gieo đều sẽ tạo ra quả trong mạng lưới
7:55tương thuộc này. Sự tự tại của chư vị
7:58không phải là sự thờ ơ mà là một trách
8:01nhiệm đầy trí tuệ.
8:04Việc thực hành quán chiếu pháp vô ngã
8:06cần được thực hiện thông qua thiền định
8:08phân tích rốt ráo hằng ngày. Chư vị
8:11không thể chỉ nghe tôi nói rồi coi đó là
8:14xong.
8:15Chư vị phải tự mình thực hiện cuộc phẫu
8:17thuật tâm thức này. Hãy chọn một đối
8:20tượng mà chư vị đang bám chấp nhiều nhất
8:22có thể là một khối tài sản, một danh
8:25hiệu hay một mối quan hệ và bắt đầu đặt
8:28câu hỏi cái thực thể này thực sự nằm ở
8:31đâu? Nó có tồn tại độc lập với các bộ
8:35phận và nguyên nhân tạo nên nó không?
8:38Càng phân tích chư vị sẽ càng thấy cái
8:40tự tính giả tạo của nó tan rã.
8:44Và ngay trong khoảnh khắc sự bám chấp
8:45nới lỏng, chư vị sẽ cảm nhận được một
8:49luồng ánh sáng của sự tỉnh thức. Đây
8:52chính là bước chuẩn bị quan trọng nhất
8:53để chúng ta bước vào thực hành bồ đề
8:56tâm. Bởi vì chỉ khi chư vị thấy cả mình
8:59và chúng sinh đều trống rỗng về tự tính
9:02nhưng lại tương thuộc sâu sắc trong dòng
9:03chảy của khổ đau và nhân quả, lúc đó
9:07lòng trắc ẩn của chư vị mới thực sự trở
9:09nên vô lượng và không còn điều kiện.
9:13Chúng ta không cứu độ chúng sinh như một
9:15người ban ơn mà như một phần của mạng
9:18lưới sự sống đang nỗ lực tịnh hóa chính
9:20mình. Ánh sáng của pháp vô ngã sẽ soi
9:23rọi con đường để bồ đề tâm nảy nở, biến
9:27mỗi hành động của chư vị thành một bước
9:29đi dững chải về phía giác ngộ trọn vẹn.
9:32Vì lợi ích của tất cả chúng sinh mà
9:34không hề có sự phân biệt hay bám chấp.
9:37Khi chúng ta thấu hiểu rằng mọi hiện
9:39tượng đều trống rỗng về tự tính, chúng
9:42ta thực chất đang đứng trước một cánh
9:44cửa mở ra sự tự do tuyệt đối của tâm
9:46thức. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối
9:50với hầu hết mọi người là sự nhầm lẫn
9:53giữa tính không và hư vô. Để làm sáng tỏ
9:56điều này, không có bản văn nào trực diện
9:59và mạnh mẽ hơn Bát Nhã Tâm Kinh với
10:02những dòng mở đầu kinh điển về mối quan
10:04hệ giữa sắc và không.
10:07Nhiều hành giả tụng đọc những lời này
10:08hàng ngày. Nhưng tôi muốn các vị hãy
10:11cùng tôi thực hiện một cuộc hành trình
10:13trí tuệ để mổ sẻ chúng, biến chúng từ
10:16những con chữ trên trang giấy thành một
10:18thực tại sống động. Khi ngài Quán Tự Tại
10:22Bồ Tát nhìn thấy năm uẩn đều trống rỗng,
10:25ngài không phủ nhận sự hiện hữu của con
10:27người hay thế giới. Ngài chỉ đang phủ
10:31nhận cách thức tồn tại mà chúng ta vẫn
10:33thường áp đặt lên chúng.
10:35Sự thật này được tóm gọn qua bốn mệnh đề
10:37sâu sắc mà tôi muốn các vị quán chiếu
10:40một cách rốt ráo.
10:43Mình đề đầu tiên là sắc chẳng khác
10:45không. Hãy nhìn vào bất kỳ hình tướng
10:47nào xung quanh chúng ta. Từ một hạt bụi
10:50đến một hành tinh hay chính thân thể
10:53này. Bản năng của chúng ta luôn mách bảo
10:57rằng chúng là những thực thể rắn chắc
11:00tồn tại độc lập.
11:02Nhưng hãy tự hỏi nếu sắc có một bản chất
11:04tự thân thì nó có cần đến các nguyên
11:07nhân và điều kiện để hiện hữu không? Một
11:11sự vật thực sự độc lập thì phải tồn tại
11:13mà không cần đến cái gì khác. Nhưng thực
11:16tế là mọi sắc đều là kết quả của duyên
11:18sinh. Chính sự phụ thuộc vào các yếu tố
11:22khác này chứng minh rằng bản thân hình
11:24tướng đó không có một cái lõi rắng chắc,
11:27một tự tính cố định.
11:29Do đó, ngay trong lòng của hình tướng đã
11:32hiện diện sự trống rỗng, không có một
11:35hình tướng nào nằm ngoài quy luật tương
11:37thuộc. Khi các vị nhìn một đóa hoa rực
11:40rỡ, hãy dùng trí tuệ để thấy rằng sự rực
11:44rỡ đó không tách rời khỏi sự trống rỗng
11:46về bản thể, sự hiện hữu và tính không là
11:50một sự thống nhất không thể chia cắt.
11:54Tiến thêm một bước nữa, chúng ta đến với
11:57mệnh đề không chẳng khác sắc.
11:59Đây là nơi mà trí tuệ Trung Quán giúp
12:01chúng ta tránh xa dực thẳm của chủ nghĩa
12:04hư vô. Nhiều người sợ hãi tính không vì
12:07họ tưởng đó là một không gian đen tối,
12:10nơi mọi thứ tan biến thành hư không.
12:13Nhưng thực tế tính không tồn tại ở một
12:16cõi giới nào khác tách biệt với thế giới
12:19này. Tính không chính là phương thức tồn
12:22tại của vạn pháp. Nếu không có tính
12:25không, thế giới này sẽ trở nên đông
12:27cứng.
12:28bất biến và chết chóc.
12:31Chính vì mọi thứ là không nên sự biến
12:33đổi mới có thể xảy ra, hạt giống mới có
12:36thể nảy mầm thành cây và nỗi khổ mới có
12:40thể chuyển hóa thành niềm vui. Tính
12:43không không phải là cái kết thúc của sự
12:45sống mà là điều kiện tiên quyết cho sự
12:48sống nảy nở vô tận, không có một tính
12:51không nào nằm ngoài các hiện tượng duyên
12:53sinh.
12:54Khi các vị cảm nhận được hơi thở, cảm
12:58nhận được nhịp đập của trái tim, các vị
13:00đang chạm vào sự vận hành nhiệm màu của
13:03tính không ngay trong lòng của thực tại
13:05vật chất.
13:07Hai mệnh đề tiếp theo, sắc tức thị không
13:10và không tức thị sắc. Đẩy sự luận giải
13:13lên mức độ đồng nhất hoàn toàn.
13:16Chúng ta thường có thói quen tách biệt
13:18giữa bản chất và biểu hiện. Chúng ta
13:21nghĩ rằng bông hoa là một chuyện.
13:24và tính không của nó là chuyện khác.
13:27Nhưng Bát Nhã Tâm Kinh khẳng định rằng
13:29không có sự tách biệt đó. Bông hoa chính
13:32là tính không và tính không chính là
13:35bông hoa. Điều này nghe có vẻ nghịch lý
13:38đối với tư duy thông thường, nhưng hãy
13:41thử dùng logic để xem xét. Nếu tính
13:43không nằm ngoài bông hoa thì bông hoa đó
13:46phải có một bản chất tự thân.
13:49Nhưng nếu nó có bản chất tự thân, nó sẽ
13:52không bao giờ thay đổi và không bao giờ
13:54chết. Thực tế vô thường chứng minh rằng
13:58bông hoa không có bản chất tự thân, vậy
14:01tính không chính là bản chất thực sự của
14:03bông hoa.
14:05Khi chư vị nhìn thấy một hình tướng,
14:07thực chất chư vị đang nhìn thấy sự biểu
14:09hiện của tính không thông qua các nhân
14:11duyên.
14:13Không có gì là thật hơn cái gì.
14:16Sự hiện hữu sống động mà chư vị đang
14:18trải nghiệm chính là vũ điệu của tính
14:20không.
14:22Tại sao sự thấu thị này lại mang tính
14:24giải thoát? Tôi muốn các vị quan sát
14:27cách mà sự bám chấp vận hành trong tâm
14:29thức mình.
14:31Mọi nỗi sợ hãi, tham ái và thù ghét đều
14:34dựa trên giả định rằng đối tượng là thật
14:37một cách tuyệt đối.
14:39Khi bạn ghét một người, bạn coi sự đáng
14:42ghét của họ là một thực thể rắn chắc nằm
14:44nơi con người họ.
14:46Khi bạn thèm khác một vật, bạn coi sự
14:50hấp dẫn của vật đó là một bản chất tự
14:52thân của nó.
14:54Nhưng khi trí tuệ Bát Nhã soi chiếu, bạn
14:57nhận ra cả cái đáng ghét và cái hấp dẫn
14:59đó đều là những gán ghét của tâm thức
15:01lên một thực tại vốn dĩ trống rỗng và
15:04duyên sinh. Khi sự thật của đối tượng
15:07tan biến thì sự bám chấp của bạn cũng
15:10mất đi điểm tựa. Bạn bắt đầu nhìn thế
15:13giới với một tâm thế nhẹ nhàng hơn.
15:16Bạn vẫn yêu thương, vẫn hành động nhưng
15:20không còn bị trói buộc bởi những ảo
15:22tưởng do chính mình tạo ra. Sự tự tại
15:26nảy sinh khi bạn có thể khiêu vũ cùng
15:28với các hình tướng của cuộc đời mà vẫn
15:30luôn an trụ trong sự thấu thị về bản
15:32chất trống rỗng của chúng.
15:35Việc rèn luyện trí tuệ này đòi hỏi một
15:38sự kiên trì trong quán chiếu ngũ uẩn.
15:41Các vị hãy nhìn vào cảm thọ, tri giác và
15:44những dòng suy nghĩ của mình. Chúng cũng
15:48giống như hình tướng vậy. Chúng nãy sinh
15:51từ các nhân duyên và trống rỗng về tự
15:53tín.
15:55Khi một nỗi buồn nảy sinh, hãy nhìn nó
15:58bằng con mắt của Bát Nhã. Nỗi buồn đó
16:01chẳng khác gì tính không và tính không
16:04chẳng khác gì nỗi buồn đó.
16:07Đừng cố gắng xui đuổi nó, cũng đừng bám
16:10lấy nó. Chỉ cần nhìn thấu bản chất duyên
16:13sinh của nó và chư vị sẽ thấy nó tan
16:16biến một cách tự nhiên như những bọt
16:18nước trên mặt đại vương. Trí tuệ này
16:21biến tâm thức chư vị thành một không
16:23gian bao la, nơi mọi hiện tượng có thể
16:26tự do hiện lộ và tan biến mà không để
16:29lại bất kỳ dấu vết của sự tổn thương
16:31nào. Đây là nền tảng để lòng trắc ẩn
16:34thực sự nảy nở.
16:36Bởi vì khi thấy vạn pháp là trống rỗng
16:39nhưng chúng sinh lại đau khổ vì lầm
16:41tưởng chúng là thật. Một niềm thương xót
16:43vô hạn sẽ tự động trào dâng.
16:47Chính sự thấu hiểu về vũ điệu giữa sắc
16:50và không này dẫn dắt chúng ta đến sự hợp
16:52nhất hoàn hảo giữa trí tuệ và phương
16:54tiện.
16:56Chúng ta không rời bỏ thế gian để tìm
16:58kiếm tín không mà chúng ta tìm thấy tín
17:01không ngay trong lòng những thăng trầm
17:03của thế gian.
17:05Mỗi hình tướng chúng ta gặp, mỗi con
17:08người chúng ta tiếp xúc đều là một cơ
17:10hội để thực hành sự tỉnh thức. Chúng ta
17:13tôn trọng quy luật nhân quả của tục đế,
17:16nhưng không bao giờ quên đi bản chất
17:18chân đế tuyệt đối.
17:20Khi chư vị sống với cái nhìn này, cuộc
17:23đời chư vị sẽ trở thành một bài ca của
17:26tự do.
17:27Chư vị sẽ không còn là nạn nhân của hoàn
17:30cảnh mà trở thành những người kiến tạo
17:33nên thực tại bằng ánh sáng của hiểu
17:35biết. Và từ đó tâm nguyện đạt đến sự
17:39giác ngộ trọn vẹn vì lợi ích của muôn
17:41loài, tức là bồ đề tâm sẽ nảy nở một
17:43cách tự nhiên và bền dững nhất.
17:46Bởi vì không có gì cao đẹp hơn việc sử
17:48dụng sự thấu thị về thực tại để dẫn dắt
17:51những chúng sinh còn đang lạc lối trong
17:53bóng tối của ảo tưởng trở về với ánh
17:55sáng của sự thật rạng người. Khi chúng
17:58ta đã đi sâu vào bản chất của tánh không
18:01thông qua vũ điệu giữa sắc và không,
18:04nhận ra rằng mọi hiện hữu đều trống rỗng
18:06về tự tính nhưng lại nhiệm màu trong sự
18:08vận hành duyên khởi. Một câu hỏi tự
18:12nhiên sẽ nảy sinh nếu mọi thứ đều như
18:14một giấc mộng.
18:16Vậy ý nghĩa của hành động và sự tồn tại
18:18của chúng ta là gì? Câu trả lời nằm ở
18:22một trạng thái tâm thức cao thượng và
18:23dũng mãnh nhất mà một con người có thể
18:25đạt tới. Đó chính là bồ đề tâm nguyện
18:29đạt đến sự giác ngộ trọn vẹn vì lợi ích
18:31của tất cả chúng sinh. Các bạn thấy đấy,
18:35trí tuệ thấu thị tánh không giống như
18:37đôi mắt giúp chúng ta nhìn rõ con đường.
18:41Nhưng nếu không có động lực của bồ đề
18:42tâm, chúng ta giống như người có đôi mắt
18:45sáng nhưng lại thiếu đi đôi chân để bước
18:47đi hoặc thiếu đi lý do để vấn thân vào
18:51hành trình vạn dặm. Bồ đề tâm không phải
18:54là một khái niệm tôn giáo xa dời, mà là
18:57sự mở rộng tối đa của lòng trắc ẩn, biến
19:01nó thành một sức mạnh vạn năng để chuyển
19:03hóa khổ đau của thế gian.
19:06Tôi thường suy ngẫm về lý do tại sao một
19:09người lại muốn đạt đến Phật quả. Đức
19:12Phật không phải là một vị thần toàn năng
19:14đứng ngoài cuộc đời để chúng ta sùng
19:16bái. Ngài là một con người đã đạt tới sự
19:19hoàn thiện tuyệt đối về trí tuệ và lòng
19:22bi mẫn thông qua việc rèn luyện tâm
19:24thức. Khi chúng ta nhìn vào hình ảnh Đức
19:27Thế Tôn, chúng ta không chỉ thấy một bậc
19:30giác ngộ mà thấy một lộ trình sống động.
19:34Ngài đạt đến trạng thái đó bằng cách
19:36nào? Bằng cách nuôi dưỡng tình yêu
19:39thương và lòng trắc ẩn không biên giới,
19:42kết hợp với sự thấu hiểu rốt ráo về tánh
19:45không. Vì vậy khi chúng ta phát nguyện
19:49bồ đề tâm, chúng ta đang thực sự khẳng
19:52định rằng tôi sẽ rèn luyện mình để trở
19:54thành công cụ hoàn hảo nhất, có khả năng
19:57cứu giúp muôn loài một cách hiệu quả
19:59nhất.
20:01Đây là một sự dũng cảm phi thường vì nó
20:04yêu cầu chúng ta phải bước ra khỏi cái
20:06kén chật hẹp của sự vị kỹ để ôm trọn nỗi
20:09đau của cả vũ trụ vào lòng.
20:12Hãy cùng tôi phân tích về mặt logic tại
20:15sao việc lo cho người khác lại quan
20:17trọng hơn việc chỉ lo cho chính mình.
20:20Chúng ta thường dành toàn bộ năng lượng
20:22để tìm kiếm hạnh phúc cho cá nhân, cho
20:25gia đình hay nhóm nhỏ của mình.
20:28Nhưng hãy nhìn vào con số, tôi chỉ là
20:30một cá nhân duy nhất, trong khi chúng
20:33sinh là vô lượng vô biên. Về mặt toán
20:36học đơn thuần, lợi ích của vô số chúng
20:39sinh rõ ràng nặng cân hơn lợi ích của
20:42một người đơn lẽ. Hơn nữa, trên phương
20:46diện tương thuộc, không có một hạnh phúc
20:48nào của cá nhân có thể tồn tại tách biệt
20:51khỏi hạnh phúc của cộng đồng.
20:54Khi bạn chỉ lo cho mình, tâm trí bạn sẽ
20:57luôn ở trong trạng thái lo âu, sợ hãi và
21:01ích kỷ. Nhưng khi bạn mở rộng tâm mình
21:04ra để lo cho hạnh phúc của muôn loài,
21:07chính cái tôi bé nhỏ đó sẽ tan biến và
21:10thay vào đó là một sự bình an bao la,
21:13một sức mạnh nội tâm không gì lay chuyển
21:15được.
21:17Lòng vị tha không phải là một sự hy sinh
21:19mất mát mà là phương cách thông minh
21:22nhất để đạt được sự an lạc đích thực.
21:26Bồ đề tâm được cấu thành từ hai yếu tố
21:28then chốt lòng bi mẫn và trí tuệ. Lòng
21:32bi mẫn thôi thúc chúng ta không thể đứng
21:34nhìn chúng sinh đau khổ.
21:36Còn trí tuệ cho chúng ta biết rằng chỉ
21:38khi đạt đến Phật quả, chúng ta mới có đủ
21:42phương tiện thiện xảo để cứu độ họ một
21:44cách rốt ráo. Nếu bạn thấy một người
21:47đang chìm trong biển lửa, lòng trắc ẩn
21:50khiến bạn muốn cứu họ, nhưng nếu bạn
21:53không có kỹ năng, không có phương tiện,
21:56bạn có thể cũng sẽ bị lửa thiêu rụi cùng
21:59với họ.
22:00Vì vậy, bồ đề tâm là một sự cam kết mãnh
22:04liệt. Tôi sẽ đạt đến trí tuệ tối thượng
22:06để tôi có thể là điểm tựa dững chải nhất
22:09cho muôn loài. Đây chính là động lực tối
22:12thượng biến việc tu tập từ một hành
22:14trình tìm kiếm sự giải thoát cá nhân
22:16thành một sứ mệnh cứu thế vĩ đại. Mỗi
22:20sát na chư vị duy trì được tâm nguyện
22:22này chính là lúc chư vị đang trực tiếp
22:25kết nối với năng lượng của các bậc giác
22:27ngộ.
22:29Trong tài liệu giáo huấn mà chúng ta
22:31đang tìm hiểu, việc quán tưởng Đức Phật
22:34đóng vai trò như một sự nhắc nhở về kết
22:36quả của Bồ Đề Tâm. Khi chư vị nhìn thấy
22:40thân hình vàng rực rỡ của ngài, hãy nhận
22:43ra rằng đó là biểu hiện của lòng bi mẫn
22:45đã được hiện thực hóa. Ngài không tự
22:48nhiên trở thành như vậy. Ngài đã đi qua
22:51con đường rèn luyện tình yêu thương từ
22:53những bước nhỏ nhất.
22:56Điều này cho chúng ta thấy rằng hạt
22:58giống bồ đề tâm nằm ngay trong khả năng
23:00biết yêu thương của mỗi người. Khi chư
23:03vị yêu thương một đứa trẻ, khi chư vị
23:06xót xa trước một loài vật bị thương, đó
23:09chính là những tia sáng đầu tiên của bồ
23:11đề tâm. Việc tu tập là quá trình khơi
23:14rộng những tia sáng đó thành một mặt
23:16trời rạng rỡ, chiếu soi đến cả những
23:19người xa lạ, thậm chí là cả những kẻ
23:23thù.
23:24Trí tuệ tánh không sẽ giúp chư vị thực
23:26hiện điều này bằng cách xóa bỏ ranh giới
23:28nhị nguyên giữa ta và người. Cho thấy
23:32rằng nỗi đau của chúng sinh thực chất
23:33cũng chính là sự xáo trộn trong cùng một
23:36mạng lưới thực tại mà chúng ta đang chia
23:38sẻ.
23:40Bồ đề tâm còn là một liều thuốc hóa giải
23:42mọi chướng ngại tâm linh. Tại sao chúng
23:45ta lại cảm thấy mệt mỏi hay chán nản
23:48trên con đường đạo?
23:50Thường là vì chúng ta vẫn còn đạt nặng
23:52cái tôi và kết quả của tôi. Nhưng khi
23:55chư vị sống vì lợi ích của muôn loài,
23:58cái tôi sẽ không còn không gian để phàn
24:00nàng. Mọi khó khăn, nghịch cảnh sẽ trở
24:04thành chất liệu để rèn luyện sự nhẫn
24:06nhục và tinh tấn. Chư vị sẽ thấy mình có
24:09một nguồn năng lượng vô tận. Vì chư vị
24:12không còn g mượn năng lượng từ sự tham
24:15ái cá nhân mà đang kết nối với nguồn
24:18năng lượng bao la của tình thương vũ
24:20trụ. Bồ đề tâm biến cuộc đời chư vị
24:23thành một bài ca của sự dân hiến nơi mà
24:26mỗi hành động dù là nhỏ nhất như một hơi
24:29thở hay một nụ cười cũng mang theo sức
24:32mạnh của sự cứu độ.
24:35Đây chính là nghệ thuật sống cao thượng
24:37nhất, nơi mà hạnh phúc của người khác
24:39trở thành niềm hân quan của chính mình.
24:43Tôi muốn các vị hãy thực hành việc phát
24:45nguyện bồ đề tâm ngay trong những hoạt
24:47động thường nhật.
24:49Khi chư vị nấu ăn, hãy nghĩ rằng bữa ăn
24:53này sẽ mang lại sức khỏe cho chúng sinh
24:55để họ thực hành thiện pháp.
24:58Khi chư vị làm việc, hãy nghĩ rằng công
25:01việc này đóng góp vào sự an lạc chung
25:03của xã hội. Đừng đợi đến khi có đầy đủ
25:06trí tuệ mới phát tâm bồ đề. Hãy để tâm
25:10bồ đề dẫn dắt trí tuệ.
25:13Chính tâm nguyện muốn giúp đời sẽ thôi
25:15thúc. Chư vị học hỏi sâu hơn về tánh
25:17không. Vì chư vị nhận ra rằng nếu không
25:20hiểu, thực tại đúng như nói vốn là chư
25:23vị không thể dẫn dắt ai thoát khỏi ảo
25:26tưởng.
25:27Sự tương tác giữa lòng trắc ẩn và trí
25:29tuệ tạo nên một dòng xoáy đi lên, đưa
25:32tâm thức chư vị vượt qua những tận mức
25:35bình thường của sự tồn tại để tiến gần
25:37hơn đến nhất thiết chủng trí.
25:40Cuối cùng, hãy nhớ rằng bồ đề tâm là một
25:44cam kết bền bỉ qua thời gian.
25:46Nó yêu cầu chúng ta phải kiên trì, không
25:49thối chuyển trước những sự vô ơn hay
25:51những thử thách khắc nghiệt của luân
25:53hồi. Trí tuệ tánh không một lần nữa lại
25:56là điểm tựa, vì nó giúp chư vị thấy rằng
26:00người cứu độ, kẻ được cứu và hành động
26:03cứu độ đều trống rỗng về tự tính như một
26:05giấc mộng màu nhiệm. Sự thấu hiểu này
26:08giúp chư vị hành động một cách tự tại,
26:11không bị rơi vào sự kiêu ngạo hay tuyệt
26:14vọng.
26:15Chư vị phục vụ thế gian bằng một trái
26:17tim nồng ấm nhưng với một trí tuệ tĩnh
26:20lặng và sáng suốt. Nguyện cho hạt giống
26:23bồ đề tâm trong mỗi người sớm nảy mầm và
26:25tỏa hương. Biến mỗi nhịp đập trái tim
26:28chư vị thành một lời nguyện cầu và hành
26:30động thực tế cho sự an lạc và giác ngộ
26:33của toàn thể chúng sinh.
26:35dẫn dắt tất cả cùng bước qua bến bờ của
26:38sự khổ đau để đến với ánh sáng của sự tự
26:40do tuyệt đối. Khi chúng ta đã xác lập
26:44được bồ đề tâm là mục tiêu tối thượng,
26:47một câu hỏi thực tế sẽ nảy sinh làm thế
26:49nào để nuôi dưỡng một tâm nguyện vĩ đại
26:52như vậy từ những hạt giống nhỏ bé trong
26:54tâm thức hiện tại của chúng ta.
26:57Chư vị biết đấy, lòng trắc ẩn không phải
27:00là một thứ gì đó thần bí mà chúng ta
27:02phải đi tìm kiếm ở một cõi giới xa xôi
27:04nào cả. Nó vốn dĩ đã hiện hữu ngay trong
27:08cấu trúc nhận thức căn bản của mỗi con
27:10người. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa lòng
27:14thương xót thông thường và lòng bi mẫn
27:16của một bậc giác ngộ nằm ở tính chất
27:18không điều kiện và sự thấu thị tánh
27:20không.
27:22Để nuôi dưỡng được căn tính từ bi này,
27:25chúng ta cần một tiến trình rèn luyện
27:27logic để chuyển hóa những tình cảm mang
27:29tính bản năng vì kỹ thành một sức mạnh
27:32bao dung, rộng lớn và mang tính trách
27:35nhiệm toàn cầu.
27:38Mọi hành trình vĩ đại đều bắt đầu từ
27:40những gì gần gũi nhất.
27:42Hãy quán chiếu về tình yêu thương mà chư
27:45vị dành cho con cái, cha mẹ hay những
27:48người thân yêu. Đó là một hạt giống quý
27:51giá, một biểu hiện tự nhiên có sự kết
27:54nối. Tuy nhiên, lòng thương xót bản năng
27:58này thường mang tính chọn lọc và bị giới
28:00hạn bởi cái tôi. Chúng ta thương người
28:04này vì họ tử tế với ta, vì họ là của ta.
28:08Chính sự bám chấp này khiến tình thương
28:10đó dễ dàng chuyển thành cơn giận hay sự
28:13thất vọng khi đối tượng không đáp ứng
28:15được mong đợi của mình. Trong tu tập Đại
28:18thừa, chúng ta không dứt bỏ tình thương
28:21bản năng đó mà chúng ta sử dụng nó làm
28:24mẫu số chung để mở rộng ra muôn loại.
28:28Chúng ta rèn luyện để thấy rằng cũng
28:30giống như người thân của mình, mọi chúng
28:33sinh khác dù là người lạ hay kẻ thù đều
28:35có chung một khát khao cơ bản nhất. Đó
28:38là tìm kiếm hạnh phúc và tránh xa khổ
28:40đau.
28:41Khi chư vị nhìn thấy sự đồng nhất về nhu
28:44cầu và bản chất này, sanh giới của lòng
28:47trắc ẩn bắt đầu được nới lỏng.
28:50Sự sâu sắc của căn tính từ bi nằm ở mối
28:53liên hệ mật thiết với trí tuệ tánh
28:55không. Đây là điểm mấu chốt mà tôi muốn
28:58chư vị đặc biệt lưu tâm. Tại sao chúng
29:01ta lại thấy khó khăn khi yêu thương kẻ
29:04thù?
29:05Đó là vì chúng ta coi cái tôi của mình
29:07là thật và cái xấu của họ là một bản
29:10chất cố định tự thân từ phía họ.
29:14Trí tuệ thấu thị pháp vô ngã mà chúng ta
29:17thảo luận ở phần trước sẽ giúp chúng ta
29:19hóa giải định kiến này. Khi chư vị nhìn
29:23thấy người khác đang hành động sai trái,
29:25chư vị hãy dùng trí tuệ để thấy rằng đó
29:28chỉ là sự vận hành của các duyên nhân
29:30tiêu cực của sự vô minh và những thói
29:33quen nghiệp lực đang chi phối họ. Họ
29:36giống như một người đang trong cơn sốt
29:38mê sản. Chư vị không thể giận người bệnh
29:41vì những lời nói mê muội của họ.
29:44Sự thấu hiểu tánh không giúp chúng ta
29:46tách biệt giữa con người và hành động,
29:49giúp lòng trắc ẩn của chúng ta không bị
29:51vướng mắt vào sự phán xét nhị nguyên.
29:54Lúc này lòng từ bi trở nên trong suốt và
29:57không thể bị tổn thương.
30:01Trong tài liệu giảng quấn buổi sáng,
30:03chúng ta được hướng dẫn để quán tưởng về
30:06Đức Phật như một biểu tượng của lòng từ
30:08bi và trí tuệ đã đạt tới sự hoàn thiện.
30:12Khi chư vị nhìn vào hình ảnh của ngài,
30:15đừng nhìn như nhìn một vị thần linh xa
30:17lạ. Hãy nhìn đó như là kết quả của một
30:20tiến trình nuôi dưỡng căn tính từ bi
30:22thành công. Đức Phật cũng từng là một
30:25chúng sinh như chúng ta. Ngài đã đi qua
30:28con đường rèn luyện tình yêu thương từng
30:30bước một. Việc quán tưởng hình ảnh rạng
30:34rỡ của ngài giúp tâm thức chúng ta được
30:36tưới tẩm bởi năng lượng của sự an lạc và
30:38hy vọng.
30:40Nó nhắc nhở chúng ta rằng nếu ngài đã
30:42thành công thì tôi cũng có thể thành
30:45công. Sự tự tin dựa trên lý trí này là
30:48nhiên liệu cực kỳ quan trọng để duy trì
30:51sự tinh tấn. Chúng ta không chỉ sùng bái
30:54lòng từ bi của Phật mà chúng ta học cách
30:57mượn cái nhìn của Ngài để quan sát thế
31:00giới để thấy rằng mỗi chúng sinh đều là
31:02một vị Phật tương lai đang cần sự hỗ trợ
31:05của chúng ta.
31:08Để nuôi dưỡng căn tính này một cách bền
31:10dững, chúng ta cần thực hành nghi quỷ
31:12bảy nhánh xây dựng Lim Brais.
31:16Đây là một kỹ thuật tinh vi để tích lũy
31:18công đức và tịnh hóa những rào cản tâm
31:20linh. Khi chư vị thực hiện các hành động
31:24như đảnh lễ, cúng dường hay tùy hỷ với
31:28công đức của người khác, chư vị đang
31:30trực tiếp làm xói mòn cái tôi kiêu ngạo
31:33và ích kỷ.
31:35Sự tùy hỉ niềm vui trước hạnh phúc và
31:37thành công của người khác là một liều
31:38thuốc cực mạnh để hóa giải sự đố kỵ. Thứ
31:42vốn là liều thuốc độc tiêu diệt lòng từ
31:44bi. Khi chư vị thực sự cảm thấy hạnh
31:48phúc, khi thấy người khác hạnh phúc, chư
31:50vị đã phá vỡ ranh giới giữa ta và người.
31:54Lúc này, căn tính từ bi không còn là một
31:57nỗ lực gượng ép mà nó trở thành một
32:00trạng thái hiện hữu tự nhiên, như ánh
32:03mặt trời tự nhiên tỏa sáng mà không cần
32:06phải cố gắng.
32:08Tôi muốn nhấn mạnh rằng việc nuôi dưỡng
32:11căn tính từ bi phải được thực hiện đồng
32:13thời với việc rèn luyện sự định tĩnh và
32:16trí tuệ phân tích.
32:18Một lòng tốt thiếu đi sự tỉnh táo có thể
32:20dẫn đến sự nhu nhược hoặc những hành
32:22động sai lầm gây hại cho cả hai. Trí tuệ
32:26giúp lòng từ bi trở nên hiệu quả và rốt
32:28ráo. Ngược lại, trí tuệ thấu thị tánh
32:32không mà thiếu đi lòng bi mẫn sẽ dễ trở
32:35nên khô khan, lãnh đạm và rơi vào chủ
32:38nghĩa hư vô. Sự hợp nhất giữa bi và trí
32:42giống như hai cánh của một loài chim đại
32:44bàn. Chỉ khi cả hai cánh đều mạnh mẽ và
32:47nhịp nhàn, chư vị mới có thể bay vút lên
32:51bầu trời của sự giác ngộ trọn vẹn.
32:54Mỗi khi chư vị đối diện với một nghịch
32:56cảnh trong ngày, hãy coi đó là một bài
32:59tập để kiểm tra xem lòng trắc ẩn của
33:01mình đã đủ độ dày và trí tuệ của mình đã
33:04đủ độ sáng hay chưa.
33:07Cuối cùng hãy nhớ rằng việc nuôi dưỡng
33:10căn tính từ bi là một sự cam kết lâu dài
33:13với chính mình và với muôn loài.
33:16Chư vị không thể mong đợi một tâm thức
33:18đầy rẫy thói quen ích kỷ hàng triệu năm
33:20có thể thay đổi chỉ trong một ngày.
33:23Nhưng mỗi hành động nhỏ bé của lòng tốt,
33:26mỗi khoảnh khắc chư vị chọn bao dung
33:28thay vì thù hận chính là lúc chư vị đang
33:31bồi đắp thêm một lớp phù sa màu mỡ cho
33:34mảnh đất bồ đề tâm. Hãy biến sự từ bi
33:37thành bản sắc mới của chư vị. Đừng nhìn
33:40mình là một người đang cố gắng để tử tế.
33:43Hãy nhìn mình là một hành giả mang trong
33:45mình dòng máu của các bậc Bồ Tát. Người
33:48luôn khao khát mang lại ánh sáng cho
33:50những nơi tam tối.
33:53Khi căn tính từ bi đã thấm đẫm vào từng
33:55dịp đập trái tim, cuộc đời chư vị sẽ trở
33:58thành một sự gia trì sống động cho thế
34:01gian này. Chư vị sẽ đi qua cuộc đời với
34:04một tâm thế tự tại, biến mỗi cuộc gặp gỡ
34:08thành một phép mu của sự thấu hiểu, dẫn
34:11dắt chính mình và mọi người tiến tới bến
34:13bờ của sự an lạc và giải thoát tuyệt
34:15đối, nơi không còn ranh giới của sự khổ
34:18đau, chỉ còn ánh sáng thuần khiết của
34:21tình thương và trí tuệ hòa quyện làm bộ.
34:25Để đạt được sự tỉnh lặng tuyệt đối của
34:27tâm thức, chúng ta không thể chỉ trông
34:30chờ vào việc ngồi xuống và nhắm mắt lại.
34:34Thực tế, thành tựu của tịch chỉ phụ
34:37thuộc rất lớn vào việc thiết lập các
34:39nhân duyên tiền đề.
34:41Chư vị cần hiểu rằng nếu các điều kiện
34:44hỗ trợ bị khiếm khuyết thì ngay cả khi
34:47chúng ta nỗ lực thiền định trong hàng
34:49ngàn năm, sự ổn định tâm thức vẫn là một
34:52mục tiêu xa dời. Nhiều hành giả thường
34:56lầm tưởng rằng thất bại trong thiền định
34:58là do thiếu những chỉ dẫn cá nhân sâu
35:00màu. Nhưng thực chất lỗi lầm thường nằm
35:04ở việc chúng ta không tuân thủ những
35:06điều kiện cơ bản này. Có sáu điều kiện
35:09tiên quyết mà một hành giả cần phải
35:11chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi bắt tay vào
35:13rèn luyện định lực. Điều kiện đầu tiên
35:17và cũng là nền tảng vật lý cho sự tu tập
35:19chính là cư ngụ tại một khu vực phù hợp.
35:23Một nơi ở lý tưởng không đơn thuần là sự
35:25tỉnh lặng mà phải hội đủ năm thuộc tính
35:28quan trọng dễ dàng tiếp cận. Nơi đó phải
35:32giúp hành giả có được các nhu yếu phẩm
35:34như thực phẩm và y phục mà không phải
35:36tốn quá nhiều công sức hay lo âu. Địa
35:40điểm an toàn đó phải là một nơi không có
35:42sự đe dọa từ thú dữ hay kẻ thù. Mang lại
35:46cảm giác an tâm tuyệt đối để tâm trí
35:48không bị phân tán bởi nỗi sợ hãi. Môi
35:52trường lành mạnh mảnh đất đó không được
35:54là nơi phát sinh bệnh tật. Đảm bảo sức
35:57khỏe cho hành giả trong suốt quá trình
35:59tu tập dài hạn.
36:01Bạn đồng hành tốt, chư vị cần có những
36:04người đồng hành có cùng giới hạnh đạo
36:06đức và quan kiến tu tập. Những người có
36:09thể hỗ trợ thay vì cản trở bước tiếng
36:11của chư vị. Sự biệt lập và yên tĩnh. Nơi
36:15đó không nên có quá nhiều người qua lại
36:17vào ban ngày và phải cực kỳ yên tĩnh vào
36:19ban đêm.
36:22Khi đã có một môi trường bên ngoài ổn
36:24định, hành giả phải quay lại rèn luyện
36:27nội tâm với điều kiện thứ hai và thứ ba,
36:30ít ham muốn và biết đủ. Ít ham muốn
36:33nghĩa là không khao khát có được những
36:35thứ tốt hơn hay nhiều hơn mức cần thiết,
36:38chẳng hạn như những bộ y phục đẹp đẽ
36:40hơn. Biết đủ là trạng thái luôn hài lòng
36:43với những gì mình đang có. Dù đó chỉ là
36:47những vật dụng bình thường nhất.
36:50Nếu tâm trí còn mãi mê chạy theo những
36:52tiền nghi vật chất, chư vị sẽ không bao
36:55giờ có đủ khoảng trống cho sự tỉnh lặng.
36:58Sự thèm khác chính là sợi dây xích buộc
37:00chặt tâm thức vào thế giới của các giác
37:02quan, ngăn cản nó quay trở về với chính
37:06mình.
37:08Điều kiện thứ tư yêu cầu một sự dứt
37:10khoát mạnh mẽ, hoàn toàn từ bỏ các hoạt
37:13động đa đoan.
37:15Một hành giả muốn thành tựu tịch chỉ cần
37:17phải buông bỏ các công việc tầm thường
37:19như mua bán, giao du quá mất với người
37:22đời hay thậm chí là các lĩnh vực như y
37:25học và chim tinh học. Tại sao vậy? Bởi
37:29vì mọi sự tương tác quá mức với thế gian
37:32đều tiêu tốn năng lượng tinh thần và tạo
37:34ra vô số luồng tư duy phân tán.
37:37Khi chư vị đang cố gắng thu gom tâm trí
37:40vào một điểm, việc để nó bị kéo đi bởi
37:43những toan tính thế sự sẽ làm tan dở mọi
37:45định lực vừa mới nhen nhóm. Điều kiện
37:49thứ năm là cốt tủy của mọi sự tu tập
37:51giới hạnh đạo đức thuần khiết. Chư vị
37:54phải giữ gìn các giới nguyện một cách
37:56cẩn trọng vì đạo đức chính là nền tảng
37:59để phát sinh định lực.
38:02Nếu thân và khẩu không được kỷ luật, tâm
38:05trí sẽ luôn bị xao động bởi những hối
38:07hận hoặc những xung động bất thiện.
38:10Chư vị cần biết rằng bốn sự hoàn thiện
38:13đầu tiên, bố thí, trì giới, nhẫn nhục,
38:18tinh tấn chính là những nhân duyên bổ
38:20trợ trực tiếp cho sự hoàn thiện. Thứ năm
38:22là thiền định.
38:24Một người không có sự nhẫn nại để chịu
38:26đựng gian khổ, không có sự tinh tấn để
38:29vượt qua lười biến, sẽ không bao giờ có
38:32thể duy trì được sự tập trung lâu dài.
38:35Giới hạnh thanh tịnh giúp tâm trí trở
38:37nên sáng suốt và nhẹ nhàng, tạo điều
38:40kiện cho sự khinh an phát sinh nhanh
38:42chóng.
38:44Cuối cùng, điều kiện thứ sáu là loại bỏ
38:48hoàn toàn những tư duy về ham muốn và
38:50những suy nghĩ gây xao nhãn khác.
38:53Chư vị phải quán chiếu về những tác hại
38:55của các đối tượng tham dục, xem chúng
38:58như những trở ngại lớn trên con đường
39:00giác ngộ.
39:02Khi những suy nghĩ về sự tách biệt hay
39:04thèm khác rổi dậy, hãy ngay lập tức thu
39:07hồi tâm trí vào bên trong. Hãy suy ngẫm
39:11rằng mọi thứ trong luân hồi dù dễ chịu
39:14hay khó chịu đều là phù du và sớm muộn
39:17vì chúng ta cũng phải tách rời khỏi
39:19chúng.
39:21Việc thấu hiểu sự vô thường của thế gian
39:23sẽ giúp chư vị buông bỏ sự bám chấp một
39:25cách tự nhiên hơn.
39:28Việc thiết lập đầy đủ sáu điều kiện này
39:30không chỉ giúp chư vị đạt được tịch chỉ
39:32một cách nhanh chóng và thoải mái mà còn
39:35giúp duy trì sự tập trung đó không bị
39:38suy giảm theo thời gian.
39:40Nếu thiếu đi nền tảng này, việc tu tập
39:43sẽ trở nên vô cùng nhọc nhằn và kết quả
39:46đạt được thường chỉ là sự tỉnh lặng hời
39:48hợp. Hãy nhớ rằng giống như một chú chim
39:52cần đôi cánh khỏe mạnh để bay cao, hành
39:56giả cần có sự tích lũy của công đức và
39:58giới hạnh để nâng tầm tâm thức lên những
40:00trạng thái định cao cấp.
40:03Một ngày tu tập của người có định lực
40:05sâu dày nhờ đầy đủ các nhân duyên có giá
40:07trị hơn cả trăm đời của người tu tập mà
40:09thiếu đi những nền tảng đó.
40:13Khi tất cả các điều kiện bên ngoài và
40:15nội tâm đã sẵn sàng, hành giả có thể bắt
40:18đầu tiến vào quá trình thiền định thực
40:20sự.
40:22Đây là lúc chúng ta cần nắm dững các kỹ
40:24thuật cụ thể về tư thế thân thể và sự
40:27điều hòa hơi thở để tạo ra một cấu trúc
40:29vật lý hỗ trợ tối đa cho dòng năng lượng
40:31bên trong.
40:34Khi chúng ta đã thấu hiểu được tầm quan
40:36trọng của việc nuôi dưỡng căn tính từ bi
40:38như một nền tảng tất yếu. Câu hỏi tiếp
40:42theo là làm thế nào để chúng ta thực sự
40:44kết nối được với nguồn năng lượng giác
40:46ngộ rạng rỡ đó một cách ổn định và mạnh
40:48mẽ nhất?
40:50Việc rèn luyện tâm thức không thể chỉ
40:52dựa vào những suy ngẫm lý thuyết khô
40:54khan. Chúng ta cần những phương tiện
40:57thiện xảo để tình hóa những lớp bụi mờ
40:59của vô minh và tích lũy những nguồn năng
41:01lượng tích cực hay còn gọi là công đức.
41:05Đây chính là lúc chúng ta cần đến sự hỗ
41:07trợ của việc quán tưởng hình ảnh Đức
41:09Phật và thực hành nghi quỷ bảy nhánh.
41:13Tôi muốn các vị hãy nhìn nhận đây không
41:15phải là những nghi lễ sùng bái bên ngoài
41:17mà là một quy trình hóa học tâm linh
41:19tinh vi nhằm chuẩn bị một mảnh đất tâm
41:22thức màu mỡ nhất. Nơi mà hạt giống bồ đề
41:25tâm và trí tuệ tánh không có thể nảy mầm
41:27và phát triển rực rỡ.
41:31Hãy bắt đầu với kỹ thuật quán tưởng. Mỗi
41:34khi các vị ngồi xuống thiền định, hãy
41:37nhẹ nhàng đưa vào tâm thức mình hình ảnh
41:39của Đức Thế Tôn.
41:41Tôi khuyên các vị đừng nhìn ngài như một
41:43bức tượng đồng hay một hình ảnh tỉnh
41:45lặng vô hồn. Hãy quán tưởng ngài hiện
41:48hữu bằng ánh sáng thuần khiết rạng rỡ
41:52với sắc vàng kim và tỏa ra một sự ấm áp
41:55bao dung vô tận. Tại sao việc quán tưởng
41:59hình ảnh Đức Phật lại quan trọng đến
42:01thế?
42:02Bởi vì tâm thức chúng ta vốn có thói
42:04quen bám chấp vào những hình tướng phàm
42:07phu đầy rẫy phiền não.
42:10Khi chúng ta chủ động thay thế những
42:12hình ảnh tiêu cực đó bằng biểu tượng của
42:14một bậc giác ngộ hoàn hảo, chúng ta đang
42:17thực hiện một quá trình tái lập trình
42:19nhận thức.
42:21Hình ảnh rạng rỡ của Đức Phật chính là
42:23đại diện cho kết quả của con đường mà
42:25chúng ta đang đi. Một sự hợp nhất hoàn
42:27hảo giữa lòng bi mẫn và trí tuệ thấu thị
42:30thực tại. Việc giữ những hình ảnh này
42:33trong tâm thức giúp chúng ta duy trì sự
42:36tỉnh giác và không bị rơi vào sự hôn
42:38trầm hay tán loạn.
42:41Kết hợp với việc quán tưởng là sự thực
42:43hành nghi quỷ bảy nhánh một hệ thống bảy
42:45bước để tịnh hóa và tích lũy công đức
42:48một cách toàn diện.
42:50Bước đầu tiên là đảnh lễ. Đây là hành
42:53động để chúng ta phá tan cái tôi kiêu
42:55ngạo và ích kỷ.
42:57Khi các vị đảnh lễ trước hình ảnh rạng
42:59rỡ của bậc giác ngộ, các vị đang công
43:03nhận và tôn trọng tiềm năng giác ngộ nơi
43:05chính mình và muôn loài.
43:07Tiếp theo là cúng dường.
43:10Trong tâm thức hãy dâng lên tất cả những
43:13gì đẹp đẽ nhất của thế gian này. Mục
43:16đích của cúng dường không phải là để Đức
43:18Phật cần đến vật chất của chúng ta mà là
43:21để chúng ta rèn luyện tâm buông bỏ, nối
43:24lỏng sự bám chấp vào các sở hữu cá nhân.
43:28Bước thứ ba là sám hối. Đây là lúc chúng
43:31ta trung thực nhìn lại những lầm lỗi
43:33trong quá khứ, không phải để tự trừng
43:36phạt mà để tịnh hóa những dấu vết tiêu
43:39cực trong dòng tâm thức, ngăn chặn chúng
43:42cản trở con đường tiến hóa của chúng ta.
43:46Nhánh thứ tư là tùy hỉ một phương thuốc
43:48cực mạnh để hóa giải sự đố kỵ.
43:52Chư vị hãy tập cách cảm thấy hạnh phúc
43:54thực sự trước những thành công và công
43:56đức của người khác.
43:58Dù đó là một hành động tốt nhỏ nhất. Khi
44:01các vị tùy hỉ, các vị đang trực tiếp kết
44:04nối và hưởng được nguồn năng lượng tích
44:06cực từ hành động đó mà không cần phải bỏ
44:09ra nhiều nỗ lực. Nhánh thứ năm và thứ
44:12sáu là thỉnh chuyển pháp luân và thỉnh
44:14Phật trụ thế. Đây là biểu hiện của lòng
44:17trân trọng đối với trí tuệ và sự dẫn
44:20dắc.
44:21Chúng ta phát nguyện luôn mong cầu sự
44:23thật và mong muốn những bậc thầy. Những
44:26ánh sáng trí tuệ luôn hiện diện để dẫn
44:28lối cho chúng sinh thoát khỏi u tối.
44:31Cuối cùng và cũng là quan trọng nhất là
44:35hồi hướng mọi công đức, mọi sự định tĩnh
44:39mà các vị đạt được trong buổi thiền.
44:42Đừng bao giờ giữ lại cho riêng mình.
44:45Hãy dành tặng tất cả cho mục tiêu đạt
44:47tới sự giác ngộ vì lợi ích của muôn
44:49loài. Hồi hướng chính là cách để bảo vệ
44:53và nhân rộng nguồn năng lượng tích cực
44:54của các vị, biến nó thành một phần của
44:57đại vương bồ đề tâm vĩnh cửu.
45:01Việc thực hiện nghi quỷ bảy nhánh ngay
45:03trong lúc quán tưởng hình ảnh Đức Phật
45:05tạo ra một sự cộng hưởng mạnh mẽ. Các vị
45:09hãy nhìn thấy từ thân hình rạng rỡ của
45:11ngài tỏa ra những tia sáng trí tuệ. đi
45:14vào tâm thức mình, gột rửa mọi uẩn và
45:17khơi dậy niềm hỷ lạc. Logic ở đây rất rõ
45:21ràng. Để thấu hiểu được tánh không sâu
45:24thẳm, chúng ta cần một tâm thức vô cùng
45:27sáng suốt và tràn đầy năng lượng tích
45:29cực. Nếu tâm thức còn nặng nề bởi những
45:32hạt giống tiêu cực hay sự đố kỵ, trí tuệ
45:36sẽ không bao giờ có thể nảy nở.
45:39Công đức tích lũy từ bảy nhánh thực hành
45:41chính là nhiên liệu để động cơ trí tuệ
45:43có thể vận hành.
45:45Khi chư vị thực hiện các bước này với
45:47một sự xác tính sâu sắc, chư vị sẽ thấy
45:51sự định tĩnh nảy sinh một cách tự nhiên
45:53hơn.
45:54Và những quán chiếu về vô ngã sẽ không
45:56còn là những khái niệm khô khan mà trở
45:58thành những trải nghiệm có sức nặng
46:00chuyển hóa.
46:03Tôi muốn các vị hãy thực hành điều này
46:05như một thói quen hằng ngày, đặc biệt là
46:08vào mỗi buổi sáng.
46:10Việc thiết lập một trạng thái tâm thức
46:12tích cực và kết nối với hình ảnh bậc
46:14giác ngộ ngay khi bắt đầu ngày mới sẽ
46:16tạo ra một màn bảo vệ trí tuệ cho các vị
46:19suốt cả ngày dài.
46:21Khi chư vị gặp những khó khăn hay những
46:23con người khó chịu trong ngày, hình ảnh
46:26Đức Phật và tâm nguyện hồi hướng sẽ lập
46:28tức hiện về để nhắc nhở các vị về bản
46:31chất duyên sinh và lòng tráp ẩn.
46:34Việc tu tập không phải là trốn chạy khỏi
46:36thực tại mà là sử dụng những kỹ thuật
46:39tinh vi này để đối diện với thực tại
46:41bằng một tâm thế mạnh mẽ và bao dung
46:44nhất.
46:45Chư vị không còn là một cá nhân đơn độc
46:47vật lộn với đời mà là một hành giả đang
46:50bước đi với sự gia trì của lòng từ bi và
46:53ánh sáng của trí tuệ thấu thị thực tại
46:55đúng như nói vốn là
46:58chính sự kết hợp giữa kỹ thuật quán
47:00tưởng và các bước tịnh hóa này sẽ dẫn
47:03dắt chúng ta đến một trạng thái tâm thức
47:05nhu nhuyễn linh hoạt. Đây là bước đệm
47:09cần thiết trước khi chúng ta đi vào
47:11những phân tích rốt ráo về sự hợp nhất
47:13giữa trí tuệ và định tĩnh. Chư vị hãy
47:16tin tưởng vào tiến trình này. Mỗi lần
47:20các vị quán tưởng, mỗi lần các vị thực
47:23hiện một nhánh trong nghi quỷ với sự
47:25chân thành, chư vị đang trực tiếp rút
47:27ngắn khoảng cách đến với Phật quả. Hãy
47:31biến mỗi thời thiền thành một cuộc hội
47:33ngộ thiêng liêng với bản tính quang minh
47:35của chính mình.
47:37Khi bóng tối của sự bám chấp lùi xa, ánh
47:40sáng của bồ đề tâm sẽ tự động tỏa rạng,
47:44biến cuộc đời chư vị thành một bài ca
47:46của sự dân hiến và tự do, dẫn dắt chúng
47:49ta và mọi chúng sinh tiến tới bến bờ của
47:51sự an lạc tuyệt đối, nơi không còn ranh
47:55giới của khổ đau, chỉ còn sự hiện hữu
47:58nhiệm màu trong ánh sáng của trí tuệ và
48:00tình yêu thương vô điều kiện.
48:04Khi tâm thức đã được chuẩn bị bởi nguồn
48:06năng lượng tích cực từ nghi quỷ bảy
48:08nhánh và được ổn định bởi hình ảnh rạng
48:10rỡ của Đức Thế Tôn, chúng ta đã sẵn sàng
48:14để bước vào nghệ thuật tinh duy nhất của
48:16sự thực hành. Đó là sự hợp nhất giữa trí
48:18tuệ quán chiếu và sự định tĩnh nhất tâm.
48:22Tôi muốn các vị hãy hình dung tâm thức
48:24mình lúc này giống như một cây đèn cầy
48:26đang cháy trong một căn phòng kính gió.
48:29Ngọn lửa phải vừa cực kỳ ổn định, không
48:32một chút chao đảo, đó là định. Nhưng
48:35đồng thời nó phái tỏa ra ánh sáng rực rỡ
48:38và sắc nét nhất để có thể soi sáng mọi
48:40ngóc ngách của thực tại. Đó là tuệ. Nếu
48:44ngọn lửa ổn định nhưng yếu ớt, bạn sẽ
48:47không thấy gì rõ ràng.
48:49Nếu ngọn lửa sáng nhưng lại bị gió thổi
48:52lung tung, hình ảnh sẽ bị nhòe đi. Sự
48:56giác ngộ chỉ có thể nảy sinh khi sự định
48:58tĩnh và trí tuệ phân tích hòa quyện làm
49:01một, tạo ra một công cụ nhận thức có sức
49:04mạnh xuyên thấu mọi lớp võ của ảo tưởng.
49:08Logic của sự rèn luyện này nằm ở việc
49:11chúng ta luân chuyển một cách khéo léo
49:13giữa hai phương thức thiền định.
49:16Phương thức thứ nhất là thiền định an
49:17trú nơi chúng ta đặt tâm mình lên một
49:19đối tượng duy nhất như hình ảnh Đức Phật
49:22hay hơi thở và giữ nó ở đó với một sự
49:26tỉnh giác cao độ. Mục đích là để làm
49:29lắng diệu những cơn bảo của suy nghĩ tán
49:31loạn, đưa tâm về một trạng thái nhu
49:34nhuyễn, dễ điều khiển.
49:38Tuy nhiên, nếu chư vị chỉ dừng lại ở sự
49:41tỉnh lặng này, chư vị có thể cảm thấy
49:44rất bình an, nhưng sự bình an đó không
49:47có khả năng chặt đức gốc rễ của vô minh.
49:51Đó là lý do tại sao chúng ta cần đến
49:53phương thức thứ hai, thiền định phân
49:55tích. Đây là lúc chư vị sử dụng cái tâm
49:58đã định tĩnh đó để thực hiện một cuộc
50:00phẫu thuật trí tuệ.
50:02Chư vị bắt đầu mổ sẻ đối tượng, truy tìm
50:06bản chất của cái tôi hay tính không có
50:08vạn pháp như chúng ta đã luận giải.
50:12Nghệ thuật ở đây chính là sự tương tác
50:14hỗ trợ lẫn nhau. Khi chư vị phân tích
50:17sâu sắc về tính không, ban đầu tâm thức
50:20có thể sẽ hơi xao động vì sự vận động
50:22của tư duy. Nhưng khi một tri kiến sâu
50:25sắc nảy sinh, một sự xác tín về việc mọi
50:29thứ đều trống rỗng về tự tính xuất hiện
50:31rạng rỡ trong tâm, chư vị phải lập tức
50:34dừng việc phân tích lại và an trú ngay
50:36trong chính cái tri kiến đó. Lúc này
50:40thiền định an trú không còn là đặt tâm
50:42lên một hình ảnh bên ngoài mà là đặt tâm
50:46lên chính cái sự thật mà chư vị vừa khám
50:48phá được.
50:50Chính sự an trú này giúp trí tuệ thấm
50:52sâu vào tầng mức vi tế của tâm thức,
50:55chuyển hóa từ nhận thức khái niệm thành
50:57một trải nghiệm sống động. Khi sự tập
51:00trung bắt đầu yếu đi, chư vị lại quay
51:03trở lại với thiền định phân tích để khơi
51:06dậy lại ánh sáng của trí tuệ.
51:09Tiến trình này giống như việc chư vị cọ
51:11xát hai thanh gỗ để tạo ra lửa, sự phân
51:14tích tạo ra nhiệt lượng và ánh sáng, còn
51:18sự định tỉnh giữ cho ngọn lửa đó không
51:20bị tắc.
51:22Tôi thường thấy nhiều hành giả mắc phải
51:24lỗi lầm là quá chú trọng vào sự tỉnh
51:27lặng mà sợ hãi tư duy. Họ nghĩ rằng
51:30thiền là phải không suy nghĩ gì cả.
51:33Nhưng trong truyền thống Nanda,
51:36chúng tôi coi tư duy phân tích rốt ráo
51:38là nhiên liệu quý giá nhất cho sự giác
51:40ngộ. Sự tỉnh lặng mà không có trí tuệ
51:43giống như một hồ nước đóng băng nó phẳn
51:45lặng nhưng không có sự sống và không thể
51:47phản chiếu được chân lý. Ngược lại, trí
51:52tuệ mà thiếu định tĩnh thì giống như một
51:54ngọn đèn dầu giữa cơn bảo, nó chỉ mang
51:56lại sự mệt mỏi mà không có sự thấu thị.
52:00Sự hợp nhất giữa định và tuệ Samatha
52:03Viipasiana Union chính là lúc mà sự phân
52:05tích không còn làm sao động sự định tĩnh
52:09và sự định tĩnh lại trở thành nguồn năng
52:11lượng giúp cho sự phân tích trở nên sắc
52:13bén và sâu sắc hơn bao giờ hết. Lúc này
52:17tâm thức chư vị không còn phải nỗ lực để
52:20hiểu nữa mà nó đơn giản là đang thấy
52:23thực tại đúng như nó vốn là.
52:26Sự sâu sắc của kỹ thuật này còn nằm ở
52:29chỗ nó giúp chúng ta chuyển hóa bồ đề
52:31tâm từ một tâm nguyện thành một năng
52:33lượng hiện hữu.
52:35Khi chư vị thiền định về lòng trắc ẩn,
52:38chư vị không chỉ lặp lại những lời cầu
52:40nguyện hời hợt. Chư vị sử dụng trí tuệ
52:44phân tích để thấy rõ nỗi đau của chúng
52:46sinh và sự tương thuộc giữa mình và họ.
52:49Khi niềm thương xót trào dâ mãnh liệt,
52:52chư vị an trú tâm mình trong cảm xúc đó.
52:56Chính sự hợp nhất này biến lòng trắc ẩn
52:58thành một sức mạnh có khả năng lay
53:00chuyển những hạt giống nghiệp lực cũ kỹ
53:02nhất. Chư vị đang thực sự quân tập tâm
53:06thức mình để nó trở thành bản chất của
53:08tình thương và trí tuệ.
53:10Mỗi thời thiền theo phương pháp này là
53:12một bước tiếng khổng lồ trên con đường
53:14tịnh hóa nhận thức giúp chư vị rốt ngắn
53:17khoảng cách từ một chúng sinh đang lầm
53:19lạc đến một bậc giác ngộ hoàn hảo.
53:23Tôi muốn các vị hãy thực hành sự hợp
53:25nhất này một cách kiên trì. Đừng nản
53:28lòng nếu lúc đầu chư vị thấy việc chuyển
53:30đổi giữa phân tích và an trú có vẻ khó
53:33khăn.
53:35Hãy nhớ rằng tâm thức là một bộ máy có
53:37thể rèn luyện được. Khi chư vị thuần
53:40thục nghệ thuật này, chư vị sẽ thấy trí
53:43tuệ bắt đầu hoạt động ngay cả trong
53:45những sinh hoạt thường nhật. Chư vị sẽ
53:48nhìn thấy tính không ngay trong những
53:49cuộc trò chuyện, thấy lòng trắc ẩn ngay
53:52trong những xung đột. Sự định tĩnh sẽ
53:56bảo vệ chư vị khỏi những phản ứng, cảm
53:58xúc, thái hóa và trí tuệ sẽ chỉ cho chư
54:01vị cách hành động đúng đắng nhất.
54:04Đây chính là cách chúng ta đưa thiền
54:06định ra khỏi nệm ngồi và mang vào trong
54:08từng hơi thở của đời sống. Khi định và
54:12tuệ song hành, cuộc đời chư vị sẽ trở
54:15thành một dòng chảy có sự tỉnh thức rạng
54:17rỡ. Dẫn dắt chư vị đi trọn con đường
54:20giác ngộ vì lợi ích của tất cả chúng
54:22sinh với một tâm thế tự tại và tràn đầy
54:25niềm hỷ lạc vô biên.
54:27Khi chúng ta đã đi qua những tần sâu của
54:30trí tuệ thấu thị tánh không và sự rèn
54:32luyện mãnh liệt của bồ đề tâm, một câu
54:35hỏi thực tiễn nhất luôn đặt ra cho mỗi
54:37hành giả là làm thế nào để những giáo lý
54:40cao siêu này không chỉ nằm lại trên nệm
54:42ngồi thiền mà thực sự thấm đẫm vào từng
54:45nhịp thở, từng hành động trong một ngày
54:48sống bình thường.
54:50Chư vị thấy đấy, giáo pháp sẽ trở nên vô
54:53nghĩa nếu nó bị tách biệt khỏi thực tại
54:56hằng ngày của chúng ta. Tu tập không
54:59phải là việc chạy trốn khỏi cuộc sống để
55:01tìm một nơi yên tĩnh, mà là nghệ thuật
55:04biến chính cuộc sống đầy biến động này
55:06thành một đạo tràng tu tập liên tục.
55:09Tôi muốn hướng dẫn chư vị cách thiết lập
55:11một lộ trình tỉnh thức từ lúc vừa mở mắt
55:14thức dậy cho đến khi chìm vào giấc ngủ
55:17để mỗi sát na trong ngày đều trở thành
55:19một bước chân vững chải trên con đường
55:21giác ngộ.
55:23Hành trình của một ngày tỉnh thức phải
55:25được bắt đầu ngay từ khoảnh khắc chư vị
55:27vừa thức dất vào sáng sớm. Đừng để tâm
55:31trí lập tức bị cuốn trôi bởi những lo âu
55:33về công việc hay những dự định gian dở.
55:37Khoảnh khắc đầu tiên của ngày mới là lúc
55:39tâm thức nhạy cảm nhất. Hãy dùng nó để
55:42thiết lập tần số cho cả ngày dài.
55:45Khi vừa ngồi dậy, hãy nhẹ nhàng đưa hình
55:48ảnh rực rỡ của Đức Phật vào tâm trí
55:50mình. Như tôi đã hướng dẫn. Hãy quán
55:54tưởng Ngài Hiền Hữu bằng ánh sáng rạng
55:56rỡ, tỏa ra lòng từ bi vô hạn. Việc đầu
56:01tiên chư vị cần làm là phát nguyện bồ đề
56:03tâm. Ngày hôm nay mọi hành động, lời nói
56:08và suy nghĩ của tôi đều hướng về lợi ích
56:10của tất cả chúng sinh. Đây là cách chư
56:13vị tạo ra một màn lọc trí tuệ. Sau đó
56:17hãy thực hiện nghi quỷ bảy nhánh một
56:19cách ngắn gọn nhưng chân thành đảnh lễ,
56:22cúng dường, sám hối và tùy hỉ. Những
56:27hành động này giúp tịnh hóa những hạt
56:29giống tiêu cực còn sót lại và nạp đầy
56:31năng lượng tích cực cho tâm thức.
56:34Khi chư vị bắt đầu ngày mới với hình ảnh
56:36của bậc giác ngộ và tâm nguyện vì người
56:38khác, chư vị đã đặt nền móng cho một
56:41ngày không có chỗ cho sự gì kỹ và lầm
56:43lạc.
56:46Tiếp theo, hãy dành ra một khoảng thời
56:49gian ngắn để thực hành sự hợp nhất giữa
56:51định và tuệ.
56:53Chư vị hãy an trú tâm mình trong sự tỉnh
56:55lặng rồi dùng trí tuệ phân tích để quán
56:59chiếu về bản chất duyên sinh của ngày
57:01hôm nay.
57:02Hãy hiểu rằng mọi con người chư vị sẽ
57:05gặp, mọi sự kiện chư vị sẽ đối diện đều
57:08không có tự tính độc lập. Chúng chỉ là
57:11những ảo ảnh duyên sinh hiện lộ để chư
57:13vị rèn luyện tâm thức. Khi chư vị đã có
57:17được sự xác tín về tín không, hãy giữ
57:20cái nhìn đó như một luồng ánh sáng soi
57:22đường.
57:23Bước xuống giường với tâm thế của một
57:25hành giả đang đi trong một giấc mơ tỉnh
57:27thức, chư vị sẽ thấy mọi áp lực dường
57:31như nhẹ nhàng hơn. Chư vị chuẩn bị tinh
57:34thần để đón nhận mọi nghịch cảnh không
57:36phải với thái độ phản kháng mà với một
57:39lòng trắc ẩn sâu sắc. Vì hiểu rằng bất
57:42kỳ xung đột nào cũng nảy sinh từ vô minh
57:44và sự bám chấp của cả hai phía.
57:48Khi bước vào dịp sống giữa ngày, đây là
57:51lúc giáo pháp thực sự được thử thách.
57:54Trong tài liệu giảng huấn, tôi có nhắc
57:57đến việc đôi khi chúng ta phải đối diện
57:59với sự tranh đấu hay những con người khó
58:01chịu. Đừng để những xáo trộn này phá vỡ
58:05sự định tĩnh mà chư vị đã xây dựng buổi
58:07sáng. Hãy biến mỗi tương tác xã hội
58:10thành một thời động.
58:13Khi chư vị làm việc, hãy nghĩ rằng mình
58:16đang cúng dường kỹ năng và công sức này
58:18cho muôn loài.
58:20Khi chư vị gặp một người đang giận dữ,
58:23thay vì đáp trả bằng cơn giận, hãy dùng
58:27trí tuệ để thấy nỗi khổ đang thiêu đốt
58:29họ. Hãy tự hỏi cái tôi đang khó chịu này
58:33nằm ở đâu? Sự quán chiếu vô ngã ngay lập
58:36tức sẽ làm hạ nhiệt cơn giận của chính
58:39chư vị.
58:40Đừng để tâm thức rơi vào sự hôn trầm của
58:43thói quen máy móc. Hãy luôn duy trì một
58:46sự tỉnh giác vi tế giống như một người
58:49lính canh đứng ở cửa ngõ của tâm thức.
58:52Sẵn sàng nhận diện mọi mầm móng của tham
58:54ái hay thù ghét để chuyển hóa chúng ngay
58:56lập tức bằng ánh sáng của tánh không và
58:59lòng trắc ẩn.
59:01Giữa ngày, hãy tận dụng những khoản nghĩ
59:05ngắn để tái kết nối với hình ảnh Đức
59:07Phật và tâm nguyện Bồ Đề.
59:10Chỉ cần vài giây hít thở sâu và nhắc lại
59:12vì lợi ích chúng sinh, tôi đang hành
59:15động. Điều này giúp chư vị không bị dòng
59:18xoáy công việc cuốn đi quá xa khỏi bản
59:20tính quang minh của mình.
59:23Một ngày sống tỉnh thức không có nghĩa
59:25là chư vị phải từ bỏ các hoạt động thế
59:27gian mà là chư vị thực hiện chúng với
59:30một động cơ hoàn toàn mới. Chư vị ăn
59:33uống để nuôi dưỡng thân thể hành đạo.
59:36Chư vị giao tiếp để gieo rắc sự thấu
59:38cảm. Sự tu tập lúc này không còn là một
59:42gánh nặng mà là một hương vị ngọt ngào
59:45thấm đẫm trong mọi trải nghiệm. Ngay cả
59:48trong những lúc bận rộn nhất. Nếu chư vị
59:51giữ được sự thấu thị rằng mọi hình tướng
59:53là không, chư vị sẽ làm việc với một
59:57hiệu suất cao nhất vì tâm trí không bị
59:59vướng bận bởi những lo âu về danh tiếng
1:00:01hay sự được mất cá nhân.
1:00:04Khi ánh nắng dần tắt và chư vị trở về
1:00:07với sự tỉnh lặng của buổi tối, đây là
1:00:10lúc để thực hiện quá trình tổng kết và
1:00:12hồi hướng. Đừng để một ngày trôi qua mà
1:00:15không nhìn lại dòng tâm thức của mình.
1:00:18Hãy ngồi xuống trong tư thế thoải mái,
1:00:21hít thở sâu và hồi tưởng lại toàn bộ các
1:00:23sự kiện từ sáng đến giờ. Hãy thành thật
1:00:27với chính mình mà không cần sự phán xét
1:00:29hay tự ti. Những khoảnh khắc nào chư vị
1:00:32đã giữ được sự tỉnh thức và lòng trắp
1:00:35ẩn. Hãy tùy hỷ với chính mình, cảm nhận
1:00:39niềm vui vì đã đi đúng hướng.
1:00:41Những khoảnh khắc nào chư vị đã để cơn
1:00:43giận hay sự ích kỷ lấn ác, hãy nhận diện
1:00:47chúng, hiểu rõ duyên cớ và thực hành sám
1:00:50hối trong tâm thức, phát nguyện sẽ tỉnh
1:00:53táo hơn vào ngày mai. Việc xem xét lại
1:00:57này giúp chư vị tịnh hóa những dấu vết
1:00:59nghiệp lực ngay trong ngày, không để
1:01:02chúng tích tụ và đóng băng thành những
1:01:04thói quen khó bỏ.
1:01:07Cuối cùng, trước khi chìm vào giấc ngủ,
1:01:11hãy thực hiện hành động quan trọng nhất
1:01:13là hồi hướng công đức. Chư vị hãy quán
1:01:16tưởng tất cả những thiện hạnh, những
1:01:19giây phút tỉnh thức và trí tuệ mà chư vị
1:01:21đã tích lũy được trong ngày hôm nay. Hãy
1:01:24gom tất cả nguồn năng lượng rạng rỡ đó
1:01:27lại và thành tâm dâ tặng cho sự giác ngộ
1:01:29của tất cả chúng sinh. Đừng giữ lại chút
1:01:32gì cho riêng mình.
1:01:34Hãy nguyện rằng nhờ vào những công đức
1:01:36này, mọi chúng sinh đều thoát khỏi u tối
1:01:39và đạt tới an lạc tuyệt đối. Sự hồi
1:01:42hướng này biến một ngày sống bình thường
1:01:44thành một kho tàng công đức vô lượng.
1:01:47Khi chư vị nằm xuống với tâm nguyện bồ
1:01:49đề và trí tuệ thấu thị tánh không, giấc
1:01:53ngủ của chư vị sẽ không còn là sự mê mờ
1:01:56mà trở thành một trạng thái nghỉ ngơi
1:01:58trong bản tính quang minh của tâm.
1:02:01Lộ trình sáng trưa chiều này là cách
1:02:03chúng ta đưa giáo pháp vào trong dòng
1:02:05máu và hơi thở. Nó giúp chư vị nhận ra
1:02:09rằng không có sự phân chia giữa đời và
1:02:11đạo. Đạo chính là cách chư vị sống đời
1:02:14mình một cách tỉnh táo và yêu thương
1:02:16nhất. Bằng cách kiên trì lặp lại lộ
1:02:19trình này, hằng ngày, tâm thức chư vị sẽ
1:02:22dần dần được tịnh hóa hoàn toàn.
1:02:25Những phản ứng tiêu cực sẽ thưa dần, trí
1:02:29tuệ sẽ trở nên thường trực và lòng trắc
1:02:31ẩn sẽ trở thành bản năng thứ hai của chư
1:02:33vị.
1:02:35Hãy biến mỗi ngày thành một kiếp sống
1:02:37nhỏ nơi chư vị sinh ra với lòng quyết
1:02:40tâm vào buổi sáng và viên mãn với sự hồi
1:02:42hướng vào buổi tối. Đây chính là nghệ
1:02:46thuật sống tự tại và giải thoát ngay
1:02:48giữa lòng thế gian đầy biến động. Dẫn
1:02:50dắt chư vị và muôn loài tiếng gần hơn
1:02:53đến bến bờ của sự giác ngộ trọn vẹn nơi
1:02:56ánh sáng của trí tuệ và tình thương
1:02:58không bao giờ tác liệm.
1:03:01Thưa chư vị, chúng ta đã cùng nhau đi
1:03:04qua một hành trình dài của sự quán chiếu
1:03:07từ việc thấu thị sự trống rỗng của bản
1:03:10thân đến việc nhận ra vũ điệu màu nhiệm
1:03:12của tánh không trong vạn pháp. Giờ đây,
1:03:16khi chúng ta đứng ở điểm khép lại của
1:03:18tập giáo lý này, tôi muốn thảo luận về
1:03:21một hành động có vẻ đơn giản nhưng lại
1:03:23mang sức mạnh chuyển hóa toàn diện nhất
1:03:25trong đời sống của một hành giả, đó
1:03:28chính là sự hồi hướng.
1:03:30Các vị biết đấy, trong tâm thức của
1:03:33chúng ta, thói quen bám chấp và vì kỷ
1:03:36luôn rình rập để chiếm hữu mọi thứ, kể
1:03:39cả những kết quả tốt đẹp của việc tu
1:03:41tập.
1:03:43Nếu chúng ta ngồi thiền, nghiên cứu giáo
1:03:46pháp và đạt được một chút bình an, nhưng
1:03:49rồi chúng ta lại giữ chặt lấy nó cho
1:03:51riêng mình với ý nghĩ, đây là công đức
1:03:53của tôi, đây là sự an lạc của tôi, thì
1:03:57vô tình chúng ta lại đang bồi đáp thêm
1:03:59cho cái tôi vốn là gốc rễ của mọi khổ
1:04:02đau. Hồi hướng chính là nhát giao sắc
1:04:05bén, cuối cùng chém đứt sự bám chấp đó,
1:04:08biến những nỗ lực cá nhân thành một
1:04:10nguồn năng lượng vô tận, hòa chung vào
1:04:12dòng chảy của bồ đề tâm.
1:04:15Hãy quán chiếu về hình ảnh một giọt nước
1:04:17đơn lẽ. Nếu chư vị để giọt nước đó trên
1:04:21lòng bàn tay, dưới ánh nắng mặt trời của
1:04:24sự biến động và vô thường, nó sẽ nhanh
1:04:27chóng bốc hơi và biến mất.
1:04:30Nhưng nếu chư vị mang giọt nước đó hòa
1:04:32vào đại vương bao la, nó sẽ tồn tại mãi
1:04:35mãi cùng với đại vương, không bao giờ
1:04:38cạn kiệt. Công đức và trí tuệ mà chư vị
1:04:41tích lũy được cũng y hệt như vậy. Khi
1:04:45chư vị thành tâm nguyện rằng, nguyện cho
1:04:47tất cả những thiện hạnh này được dành
1:04:49tặng cho sự giác ngộ của tất cả chúng
1:04:51sinh, chư vị đang trực tiếp đưa dọt nước
1:04:54công đức của mình vào đại vương của các
1:04:56bậc Bồ Tát.
1:04:58Lúc này công đức đó không còn là của
1:05:01riêng chư vị nữa, nó trở thành một phần
1:05:04của mạng lưới cứu độ muôn loài.
1:05:07Điều kỳ diệu là khi chư vị cho đi một
1:05:10cách không điều kiện thì sự an lạc trong
1:05:13tâm chư vị không những không mất đi mà
1:05:15còn trở nên vững chải và rộng lớn hơn
1:05:17bao giờ hết. Đây chính là logic có sự
1:05:21tương thuộc. Hạnh phúc thực sự chỉ có
1:05:23thể tồn tại khi nó được sẻ chia.
1:05:27Sự hồi hướng còn là một bài tập thực
1:05:29tiễn cao độ về trí tuệ tánh không? Tại
1:05:32sao chúng ta lại có thể hồi hướng công
1:05:34đức cho người khác? Đó là vì ở tầng mức
1:05:38sâu thẳm nhất không có một ranh giới
1:05:40thực sự nào ngăn cách giữa tôi và chư
1:05:43vị. Nếu chúng ta vẫn coi mình là những
1:05:46thực thể tách biệt và độc lập thì việc
1:05:49hồi hướng sẽ chỉ là một lời nói suông.
1:05:52Nhưng khi chư vị đã thấu hiểu pháp vô
1:05:54ngã, chư vị thấy rằng nỗi đau của người
1:05:57khác cũng chính là sự xáo trộn trong
1:05:59cùng một mạng lưới thực tại mà chư vị
1:06:01đang chia sẻ. Sự hồi hướng lúc này là
1:06:04một hành động tự nhiên của nhận thức
1:06:06đúng đắng. Chư vị không cứu độ chúng
1:06:10sinh như một người ban ơn đứng từ trên
1:06:12cao nhìn xuống mà chư vị đang tịnh hóa
1:06:15chính cái mạng lưới tương thuộc mà mình
1:06:17là một phần trong đó.
1:06:19Khi chư vị nguyện cho người khác thoát
1:06:21khổ, chính là lúc tâm thức chư vị đang
1:06:24thoát khỏi sự giam cầm của cái tôi chật
1:06:26hẹp.
1:06:30The dedication of merit and the
1:06:33intercnect techn of.
1:06:36Tuy nhiên, sự chuyển hóa toàn diện không
1:06:39chỉ dừng lại ở lời nguyện hồi hướng vào
1:06:42cuối buổi thiền, nó phải trở thành một
1:06:44lối sống tự tại ngay giữa những thăng
1:06:47trầm của cuộc đời. Tôi muốn chư vị hãy
1:06:50tự hỏi sau những ngày học pháp này, tôi
1:06:53sẽ đối diện với cơn giận như thế nào?
1:06:57Tôi sẽ nhìn những người khó chịu xung
1:06:58quanh mình bằng con mắt nào?
1:07:01Giáo pháp không phải là một bộ áo giáp
1:07:03để chư vị mặc vào và cảm thấy mình cao
1:07:05siêu hơn người khác. Ngược lại, giáo
1:07:09pháp phải làm cho chư vị trở nên khiêm
1:07:12nhường hơn, thấu cảm hơn và trách nhiệm
1:07:15hơn. Một hành giả thực thụ là người mang
1:07:18trí tuệ tánh không vào từng hành động
1:07:20nhỏ nhất.
1:07:22Khi chư vị làm việc, hãy thấy đó là sự
1:07:25vận hành của duyên khởi.
1:07:27Khi chư vị thành công, hãy thấy đó là
1:07:30kết quả của vô số sự hỗ trợ từ muôn
1:07:33loại. Sự chuyển hóa toàn diện xảy ra khi
1:07:36chư vị không còn cần phải nỗ lực để trở
1:07:39nên tử tế, vì sự tử tế đã trở thành bản
1:07:42chất tự nhiên nảy sinh từ sự thấu hiểu
1:07:45thực tại.
1:07:47Trong kỷ nguyên hiện đại với biết bao áp
1:07:49lực và sự chia rẽ, lối sống tỉnh thức và
1:07:53lòng trắp ẩn chính là đóng góp lớn nhất
1:07:55mà một cá nhân có thể mang lại cho nhân
1:07:57loại.
1:07:59Chư vị không cần phải làm những điều vĩ
1:08:01đại để thay đổi thế giới. Chỉ cần chư vị
1:08:04duy trì được một tâm thức không bám
1:08:06chấp, một trái tim luôn hướng về lợi ích
1:08:09chung. Chư vị đã là một luồng ánh sáng
1:08:12giữa bóng tối của vô minh. Hãy nhớ lại
1:08:16lộ trình sáng trưa chiều mà chúng ta đã
1:08:18thảo luận. Hãy biến mỗi ngày thành một
1:08:21chu kỳ của sự tịnh hóa và dân hiến. Đừng
1:08:25để giáo pháp chỉ là những kiến thức nằm
1:08:27trong não bộ. Hãy để nó thấm vào dòng
1:08:30máu. Hãy để nó điều khiển đôi tay chư vị
1:08:33hành động vì tình thương và đôi chân chư
1:08:35vị bước đi trên con đường hòa bình.
1:08:38Sự giải thoát không nằm ở một cõi nào
1:08:40khác sau khi chết mà nằm ở ngay đây.
1:08:44Trong khoảnh khắc chư vị buông bỏ được
1:08:46một niệm vì kỷ để sống vì hạnh phúc của
1:08:49một chúng sinh khác.
1:08:51Kết thúc tập giáo lý này, tôi muốn gửi
1:08:54đến chư vị một lời nhắc nhở chân thành.
1:08:57Tiềm năng Phật quả trong mỗi người là
1:08:59một thực tại không thể chối cãi, nhưng
1:09:02nó cần được mài dũa bằng sự tinh tấn
1:09:04hằng ngày. Đừng bao giờ nản lòng trước
1:09:07những thói quen cũ.
1:09:09Mỗi lần chư vị nhận diện được một sai
1:09:11lầm và thành tâm hồi hướng hướng thiện,
1:09:14đó đã là một bước tiếng của một vị Phật
1:09:16tương lai. Hãy sống một cuộc đời sao cho
1:09:19mỗi hơi thở đều mang theo hương vị của
1:09:22sự tự do và mỗi suy nghĩ đều là một lời
1:09:25cầu nguyện cho hòa bình thế giới. Nguyện
1:09:28cho tất cả chúng sinh nhờ vào ánh sáng
1:09:31của trí tuệ thấu thị tánh không và sức
1:09:33mạnh của bồ đề tâm đều thoát khỏi mê lầm
1:09:37và đạt tới an lạc tuyệt đối.
1:09:40Chúng ta sẽ cùng nhau bước đi trên con
1:09:42đường vĩ đại này với sự tự tại và lòng
1:09:45trắp ẩn không biên giới cho đến khi mọi
1:09:48nỗi khổ đều tan biến và chỉ còn lại ánh
1:09:51sáng của sự giác ngộ trọn vẹn chiếu soi
1:09:54muôn phương.
1:09:55Thưa chư vị, hãy trân trọng kho báo trí
1:09:58tuệ này và biến nó thành sự gia trì cho
1:10:01toàn thể vũ trụ trong từng sát na của sự
1:10:04tồn tại nhiệm muu.

About this transcript

This page contains the full transcript of Uy Lực Của Bát Nhã Tâm Kinh, Phá Vỡ Mọi Kiến Chấp Và Khổ Đau - Thánh Đức Đalai Lama by Giáo Lý Từ Đức Đạt Lai Lạt Ma, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 13,067 words across 1,572 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.