YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → THE BEST OF: Podejrzewasz u siebie ADHD? Jesteś świeżo po diagnozie? Ten odcinek jest dla Ciebie

THE BEST OF: Podejrzewasz u siebie ADHD? Jesteś świeżo po diagnozie? Ten odcinek jest dla Ciebie — Transcript

by Kinga Baranowska Podcast · 4,696 words · 806 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00Hej, nazywam się Kinga Baranowska i
0:02jestem coachem i mentorem
0:03specjalizującym się w pracy z osobami z
0:05branży kreatywnej. Zapraszam was do
0:07mojego podcastu.
0:10Cześć. Widzimy się dzisiaj z Kingą
0:12Richel, psycholożką i psychoterapeutką w
0:15nurcie CBT,
0:17współzałożycielką
0:19poradni psychoterapeutycznej SelfSpace.
0:22Cześć Kinga. Bardzo dziękuję za
0:24przyjęcie zaproszenia.
0:25>> Cześć. Bardzo mi miło. Nie każdy ma
0:27ADHD. to na pewno i my to widzimy,
0:30jeżeli się odwołamy, jeżeli wyłączymy
0:33Tiktoka i Instagram i odwołamy się do
0:35statystyk, do badań naukowych, to
0:37widzimy, że absolutnie nie wszyscy mają
0:39ADHD. Te diagnozy, one oczywiście jest
0:44wzrost diagnoz i takiego zapotrzebowania
0:48na w ogóle weryfikowanie swojego zdrowia
0:50psychicznego i i to jest bardzo fajne i
0:53bardzo dobrze, że tak jest. Mamy więcej
0:55narzędzi, więcej psychoedukacji, więc
0:57możemy to robić. Mamy większy dostęp do
1:00psychoterapii, mamy większy dostęp do
1:03narzędzi diagnostycznych i no i trochę
1:07też to tabu
1:09przestało istnieć, jeśli chodzi o
1:11zdrowie. Znaczy może nie przestało
1:13istnieć, bo nadal jeszcze w mniejszych
1:16miastach czy w na wsiach, czy w takich
1:19miejscowościach, gdzie no nie ma aż
1:22takiego dostępu do psychoedukacji, czy
1:24do psychoterapii, czy do w ogóle
1:26interwencji takich psychologicznych, czy
1:28psychiatrycznych,
1:30no nie ma jeszcze takiego dostępu mimo
1:33internetu,
1:35ale no powiedzmy, że ten wzrost
1:37zapotrzebowania, zainteresowania
1:40jest znaczący.
1:42Ale to nadal nie oznacza, że wszyscy
1:44mają ADHD.
1:46To nie jest też takie łatwe, żeby to
1:48zdiagnozować. Jest to zaburzenie
1:50neurorozwojowe, więc całościowe, y
1:55trudne pod w tym sensie, że naprawdę
1:58trzeba z dużą taką uważnością i z dużą
2:01wiedzą kliniczną do tego podejść, żeby
2:03przede wszystkim umieć różnicować, czyli
2:07troszkę odsiać
2:09jedno od drugiego. Czym to, czy to jest
2:12ADHD, czy to się może, czy to są objawy,
2:15które wyglądają na ADHD, a są zupełnie
2:19czym innym. Mogą być chorobą somatyczną,
2:21mogą być innym zaburzeniem. Mamy też
2:24zaburzenia współistniejące, które bardzo
2:26często z ADHD tutaj się występują razem,
2:31więc no trzeba mieć trochę doświadczenia
2:34takiego klinicznego i wiedzy klinicznej,
2:36żeby to wszystko od siebie odsiać trochę
2:39jak takie ziarna i żeby zobaczyć też jak
2:43indywidualnie to ADHD u pacjentów
2:45wygląda, bo każdy pacjent z ADHD jest
2:48inny i on inaczej funkcjonuje. On ma
2:51trochę inne inną ekspresję objawów,
2:54inaczej one się będą manifestować. Ma
2:56inne środowisko, inną pracę, inne swoje
3:00takie temperamentalne też
3:03osobowościowe
3:05cechy, które się nakładają jeszcze z
3:07tym. No bo człowiek nigdy nie jest samym
3:10zaburzeniem, tylko jeszcze ma swoje
3:12cechy osobowości,
3:14swoje środowisko, w którym żyje,
3:17no różne role, które pełni. Więc to się
3:19wszystko ze sobą nakłada. A jeszcze
3:21właśnie ten problem tego, że z ADHD się
3:24inne zaburzenia bardzo lubią. zaburzenia
3:26lękowe, depresja, takie zaburzenia z tak
3:29zwanej pierwsze pierwszej osi, czyli te
3:33kliniczne zaburzenia odżywiania się,
3:35zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.
3:38No to to są te wszystkie takie takie
3:41zaburzenia, które się lubią niestety z
3:43ADHD, bo no coraz częściej widzimy ADHD
3:47jako taka żyzna gleba, czyli to jest
3:49zaburzenie neurorozwojowe,
3:51które jest taką żyzną glebą pod rozwój
3:54innych zaburzeń i osobowości i zaburzeń
3:56klinicznych. Także tam naprawdę y
3:59rozpakowanie tego czasami jest szalenie
4:02trudne, więc na pewno nie, nie każdy ma
4:05ADHD, natomiast prawie każdy ma dzisiaj
4:08problemy z uwagą i to jest zupełnie coś
4:11innego, czyli prawie każdy jest dzisiaj
4:13przebodźcowany, prawie każdy może mieć
4:17problemy takie uwagowe, z przerzutnością
4:20uwagi, z dystraktorami, z hamowaniem
4:24reakcji i tak dalej. Owszem, każdy może
4:27dzisiaj yyy takie problemy mieć przez
4:29rozwój technologii, przez tempo życia.
4:32To o tym się mówi chyba najczęściej, że
4:34kobiety
4:36częściej mają postać takiej trochę
4:39śpiącej królewny, takiej zamyślonej,
4:42w takim właśnie ciągłym hiperfokusie,
4:45zajętej, nie wiem, czytaniem książek,
4:47czy słuchaniem muzyki, czy byciem w
4:50swojej głowie i odlatywaniem gdzieś tam
4:53w różne swoje pomysły, czy czy myśleniem
4:56po prostu zajętą światem wewnętrznym,
4:59nie? Czyli taka osoba, która na zewnątrz
5:02sprawia wrażenie bardzo spokojnej, yyy,
5:05nieruchliwej, niegadatliwej,
5:08po prostu bardzo nawet bym powiedziała
5:10takiej flegmatycznej,
5:13ale tam się dzieje wewnątrz bardzo dużo.
5:16tam w świecie wewnętrznym te objawy się
5:18trochę właśnie manifestują w postaci
5:20takich wewnątrz psychicznych objawów,
5:23czyli właśnie tam są te natłoki myśli,
5:25zamartwianie się,
5:28też takie różne kreatywne pomysły,
5:31także tam się może bardzo dużo dziać i
5:33to pobudzenie jakby się jest z
5:35internalizowane trochę do wewnątrz u
5:37kobiet, czyli więcej niepokoju, więcej
5:40takiego
5:42pobudzenia, ale właśnie w tym świecie
5:45wewnętrznym Natomiast u mężczyzn
5:47częściej może się to manifestować jako
5:49takie pobudzenie psychoruchowe na
5:52zasadzie właśnie też tej takiej
5:55pobudliwości, że nie potrafią usiedzieć
5:57na miejscu, że są ciągle w ruchu, że
6:00tego ruchu potrzebują bardzo dużo, że
6:02muszą się steamować, nie wiem, coś tam
6:04gryźć, dotykać, czy y czy czy po prostu
6:08są No widać to pobudzenie ruchowe,
6:11>> więc to jest taka pierwsza, myślę,
6:13różnica.
6:15A co powinno, bo to pytałaś, co powinno
6:17dać taki sygnał, że wiesz, że co, że coś
6:20jest na może być coś na rzeczy.
6:24No myślę, że jeżeli
6:27organizacja, planowanie i w ogóle życie
6:31jest dla mnie ogromnym wysiłkiem
6:35i wydaje mi się, że jest to
6:38niewspółmierne,
6:40to mój wysiłek wkładany w to jest
6:43niewspółmierny
6:45do tego, jak jaka jest ta jakość życia.
6:49trochę codzienne życie, że bardzo dużo
6:51nas to kosztuje i tak yyy czujemy, że
6:54musimy w to wkładać bardzo dużo energii.
6:55Mhm.
6:56>> Duży koszt związany z planowaniem, duży
6:59koszt związany z organizacją, duży koszt
7:03związany yyy związany i oczywiście no to
7:06znowu nie jest coś, co my mamy w
7:08kryterium ADHD
7:10jako takie podane, tak? Tylko no jest to
7:13coś, co widzimy, że
7:17że występuje, tak? Czyli dużo wysiłku, y
7:22problem z planowaniem, z organizowaniem,
7:25też
7:27problem po prostu z uwagą, czyli z
7:29jednej strony hiperfokus i bardzo trudno
7:31jest mi przerwać, a jak mi ktoś
7:33przerywa, to bardzo dużo jest
7:34frustracji, ale też ciężko mi się zabrać
7:39i ciężko mi tą uwagę, jeżeli już
7:42puszczę, to ciężko mi tą uwagę z
7:44powrotem na czymś skupić, tak? Czyli yyy
7:49to nawet nie chodzi o deficyt, bo to się
7:51tak przyjęło, że deficyt uwagi. To nawet
7:54nie chodzi o deficyt uwagi, tylko
7:56właśnie bardziej chodzi o tą zdolność
7:59przełączania się z zadania na zadanie, o
8:01takie właśnie m, że tej uwagi jest za
8:04dużo albo za mało, czyli za dużo kiedy
8:06mamy hiperfokus, a za mało kiedy
8:09potrzebujemy właśnie się skupić i nie
8:11możemy. Mamy problem z dystraktorami, z
8:15hałasem, z różnego rodzaju dźwiękiem czy
8:18nawet kolorami, które mamy wokół siebie.
8:21Tak więc to
8:25jest takim to może dać nam taki pierwszy
8:28takie pierwsze światełko, tak? Czyli
8:31męczę się, jestem przemęczony
8:34planowaniem, organizowaniem, zajmuje mi
8:37to dużo czasu, zajmuje mi to dużo, dużo
8:40energii i właściwie to jest to
8:42niewspółmierne do jakości mojego życia,
8:44czyli ja cały czas gdzieś tam staram się
8:47to robić i ewidentnie coś jest nie tak,
8:50bo jestem przemęczony, sfrustrowany
8:53i i po prostu no coś tutaj się nie
8:58zgadza. A widzę na przykład w moim
9:00otoczeniu, w mojej pracy zawodowej czy w
9:02ogóle wśród moich bliskich, że jakoś
9:05chyba im to idzie
9:08nie wiem łatwiej, szybciej, lżej, że
9:10jakby ten koszt tego nie jest tak, tak
9:13ogromny. Więc no ale generalnie jak
9:16mówimy o kryteriach ADHD to mówimy o o
9:19tym, że one obejmują dwa takie obszary,
9:21czyli właśnie te objawy nieuwagi i tam
9:24co najmniej chyba pięć z dziewięciu
9:28musi się utrzymywać minimum przez sze
9:30miesięcy tych kryteriów.
9:33No i drugi obszar to jest to są objawy
9:36nadpobudliwości
9:38i impulsywności. I to są u osób powyżej
9:4117 roku życia muszą występować musi
9:45występować pięć z dziewięciu objawów
9:47przez minimum 6 miesięcy.
9:51I tutaj też jeżeli chodzi o te objawy
9:53nieuwagi, to też u osób powyżej 17 roku
9:56życia musi występować też co najmniej
9:57pięć z dziewięciu tych objawów minimum
10:00przez pół roku, nie? Więc tutaj mamy
10:04jeśli chodzi o tę nieuwagę, no to częste
10:06popełnianie błędów,
10:08trudność z utrzymaniem uwagi na różnych
10:11czynnościach, sprawianie wrażenia, że
10:15mężko
10:18ocenić samemu, nie? Ale takie sprawia,
10:20że osoba sprawia wrażenie, że nie
10:22słucha, że jest jej się trudno w ogóle
10:26odnaleźć w momencie, kiedy nie wiem, coś
10:27jej tłumaczymy na przykład, nie?
10:30Trudność z realizacją zadań,
10:31doprowadzaniem ich do końca, czyli takie
10:34właśnie rozpoczynanie różnych rzeczy i
10:36niekończenie,
10:37problemy z organizacją, no to to też
10:40jest takie bardzo ogólne, prawda?
10:41unikanie zadań, które wymagają
10:43długotrwałego takiego wysiłku
10:45umysłowego, są podzielone na etapy,
10:49długo trwają, tak że tam po prostu to
10:51zadanie jest rozciągnięte na kilka
10:53tygodni czy kilka miesięcy nawet.
10:56Częste gubienie rzeczy, łatwe
10:58rozpraszanie się, zapominanie o
11:00codziennych obowiązkach, też takie
11:02problemy z pamięcią
11:04właśnie takie dziury, tak? Nie wiem co
11:07robiłam wczoraj
11:09i tutaj jeśli chodzi o tą nadpobudliwość
11:11to i impulsywność to z kolei z tego
11:14obszaru to mówimy o takim właśnie
11:17wierceniu się, poruszaniu rękami,
11:19nogami, czyli to tak jest, że musimy
11:22coś, coś robić, dotykać, steamować,
11:24stukać. Trudność z takim
11:28pozostaniem na miejscu, uczucie
11:30wewnętrznego niepokoju. Odnosząc się na
11:32chwilkę do tych mitów, jeszcze, bo
11:35powiedziałaś jaki mit chciałabym
11:36rozwiać, na pewno to, że nie każdy
11:39pacjent, yyy, osoba, która dostaje
11:41diagnozę ADHD
11:43jest z marszu tutaj,
11:47musi brać leki i z marszu musi
11:50przyjmować farmakoterapię czy chodzić na
11:52psychoterapię. Absolutnie tak nie jest.
11:56Można dostać diagnozę. Pierwszą
11:58interwencją rekomendowaną przez Nice i
12:00APA, czyli takie uznane organizacje
12:03naukowe, jest psychoedukacja,
12:07czyli zaczynamy od tego, żeby się w
12:08ogóle dowiedzieć, czy mam ADHD,
12:12dowiedzieć się co to jest to ADHD
12:15właśnie z takich źródeł rekomendowanych
12:20i jak ono wpływa na mnie, na moje życie,
12:23jakie są strategie polepszenia jakości
12:26życia. Yyy, no i dopiero później ja
12:30weryfikuję, czy ja potrzebuję pomocy
12:32psychoterapeutycznej,
12:34czy ja potrzebuję w ogóle
12:35farmakoterapii, czy potrzebuję formy
12:38łączonej, czyli farmakoterapii i
12:39psychoterapii. Pytanie, gdzie to może
12:42się ukrywać?
12:46Czy w tym, że ja się izoluję w domu na
12:48przykład i sobie tak zorganizowałam
12:50życie, wszystko mam online, właściwie to
12:52nic nie muszę, w ogóle nie muszę mieć
12:54styczności z ludźmi albo nie mam w ogóle
12:56problemów
12:58tutaj na ani na polu zawodowym, ani
13:01prywatnym.
13:02No bo ja sobie tak zorganizowałam życie,
13:04że ja nie mam jak tych objawów mieć, bo
13:07ja mam pracę onlineową,
13:09tam nie wiem, jestem programistą i nie
13:12mam kontaktu z ludźmi, więc nie będę
13:14miała siłą rzeczy, problemów czy
13:16objawów, bo one nie mają się gdzie
13:18pokazać. Albo nie wychodzę z domu i po
13:21prostu ciągle tylko pracuję.
13:24No i co?
13:26No to jakie tam problemy tam z nie nie
13:30mogę nie widzieć części objawów, bo bo
13:33mam tak swoje strategie i one mogą być
13:36dobre te strategie adaptacyjne mogą być
13:39adaptacyjne tylko na chwilę. No pytanie
13:42co co się stanie jak te strategie się
13:45załamują, nie? Przyjdzie taki moment
13:47kryzysowy, że strategie mi się załamią i
13:50co wtedy? Czyli nie wiem, stracę pracę,
13:52która dawała mi komfort unikania.
13:56Nagle muszę chodzić do biura i stykać
13:58się rozmawiać z wieloma ludźmi. Nagle
14:01nie mogę się skupić w tym biurze. Nagle
14:03nie mogę już w ogóle pracować. Czyli
14:05przestaję, moje strategie już nie
14:06działają, bo są, jestem w innym
14:08środowisku, już nie mogę ich zastosować
14:10i wali mi się świat, nie wiem co się
14:12dzieje w ogóle. To jest, to może być też
14:14taki yyy taki taki właśnie moment, gdzie
14:18okej, dobra, to co tu się wydarzyło,
14:22że że właśnie teraz te moje strategie,
14:24one są niewystarczające, nie? Więc ja
14:27mogę mieć tak zorganizowane życie pod
14:28ADHD, że ja nie widzę właściwie w ogóle
14:31problemów i no nie ma, bo mam środowisko
14:33tak ułożone, ale to też nie będzie
14:36świadczyło, że tego ADHD nie ma. Więc
14:39odstawienie, jasne w ogóle prowadzenie
14:41dzienniczka, bo mamy zaburzone poczucie
14:44czasu w ADHD, więc pacjent mówi: "Nie
14:46no, mało siedzę w telefonie, patrzymy na
14:50screen time i nagle tam 16 godzin jest",
14:52nie? Więc dzienniczki w ogóle, w ogóle
14:55dzienniczki wszystkiego, nastroju,
14:57dzienniczek snu, dzienniczek jedzenia.
14:59Zapisujemy po prostu bardzo krótki
15:01zapis. Opieramy się na faktach, nie na
15:04tym co pacjent mówi, tylko i jak mu się
15:07wydaje i no tam tydzień temu to nie
15:09pamiętam.
15:11Fajnie jest, jak się właśnie poprowadzi
15:13takie dzienniczki snu. Ile rzeczywiście
15:16jest tego odpoczynku? yyy czy czy to
15:20jest taki odpoczynek, że ja właściwie
15:22tamtam książkę branżową czytam, nie? Yyy
15:25więc tutaj takie rzeczy, które wychodzą
15:27dopiero w momencie, kiedy naprawdę
15:29przypilnujemy, żeby był ten zapis taki
15:32yyy szczery zapis tego, jak to wygląda.
15:36Więc to może być taki pierwszy krok,
15:38taki w ogóle przyjrzenie się jak
15:41funkcjonujemy na co dzień i
15:44i które z tych na przykład naszych
15:45wyborów
15:47no mogą być tak naprawdę unikaniem,
15:51a które są po prostu na przykład no
15:54naszym takim świadomym wyborem, tak? No
15:56bo tutaj to też jest te rozróżnienie,
15:57prawda, że możemy mieć po prostu pracę
15:59zdalną.
16:01No bo na przykład pracujemy w takiej
16:02branży albo w takim zawodzie albo
16:04jesteśmy freelancerami, no i dużo czasu
16:07spędzamy w domu przed własnym
16:08komputerem, ale może też być gdzieś tam
16:10to podświadomie, że no my rzeczywiście
16:12czujemy, że zaczynają wiesz od jakiegoś
16:14czasu unikamy tych ludzi, tak więc
16:16trochę się zatrzymać i zajrzeć i
16:18zobaczyć po prostu co
16:21stoi za naszymi decyzjami.
16:23>> No pytanie, dlaczego ja unikam tych
16:25ludzi? Yyy pytanie, bo co? Żeby nie
16:28widzieli moich objawów.
16:30Bo dużo gadam, bo jestem
16:35na przykład, nie wiem, bo jak wychodzę z
16:37roli swojej zawodowej, to to już
16:39przestają mi puszczają mi te objawy,
16:41jakby puszcza mi impulsywność, puszcza
16:44mi i tam po prostu gadam, jakieś
16:46pierdoły, później przychodzę do domu,
16:48mam wyrzuty sumienia, nie kontroluję
16:50się, jak tylko wychodzę troszkę
16:52spontaniczności trochę, trochę się nie
16:54kontroluje, to już mi tam puszcza i
16:58wracam do domu. Mam wyrzuty sumienia. Y,
17:01bardzo dużo energii ze mnie też te
17:04rzeczy, te spotkania mogą,
17:07że ja wydaję tą energię, ale jej w ogóle
17:09nie łapię. W sensie to spotkania mogą
17:11być dla mnie tylko takim wydatkiem
17:13energii, ale nie w zamian. Przychodzę,
17:16źle się czuję, mam wyże sumienie, a po
17:18co to powiedziałaś? A czemu tam
17:20przerywałaś innym? Ach, no to może
17:22lepiej nie wychodzę. Nie zamykam się
17:24tylko w tym takim swoim zawodowym
17:26świecie. Więc pytanie, dlaczego ja coś
17:28robię? I to jest takie pytanie o funkcję
17:31zachowania. Po co to robię? A co by
17:34było, gdybym tego nie zrobiła? No bo
17:36jeżeli mam taką pracę, która mnie
17:39troszkę no gdzieś tam nie wystawia mnie
17:41za bardzo, m ale nagle mam spotkanie,
17:46czy nagle mam coś,
17:49gdzie no będę w ekspozycji takiej. No to
17:54pytanie, jak dużo stresu to
17:58generuje, jak dużo zamartwiania się, czy
18:01to mam chęć uniknięcia, odwołania i tak
18:04dalej. Tutaj nam się mogą kryć też takie
18:07strategie, nie?
18:10Dlaczego ja to robię? Dlaczego właściwie
18:12mam, a co by się stało, gdyby mi
18:13zmienili tą pracę? Albo gdybym ja
18:15inaczej sobie spróbowała, nie wiem,
18:18pójść
18:19albo spontanicznie gdzieś wyjechać, nie
18:21planować wszystkiego, nie? czy to
18:23wzbudza niepokój, napięcie, bo to też
18:26może dać jakiś taki sygnał, że no coś
18:29tam może być na na rzeczy. To jest jedno
18:31z takich zaburzeń, gdzie dostosowanie
18:34środowiska narzędzi, czyli te tak zwane
18:36okulary na objawy, to jest
18:38najważniejsze.
18:39>> A tak jest to powiedziałeś o tych
18:40okularach. Jakbyś mogła powiedzieć
18:42jakie, jakie to mogą być okulary, jakie
18:45tam filtry możemy założyć sobie w te w
18:47te okulary? Soczewki może bardziej?
18:49>> No to jest, to jest właśnie cała ta
18:51konceptualizacja. Bo naprawdę każdy
18:55pacjent z ADHD jest inny i mimo, że oni
18:57czasami nawet te same zdania powtarzają
19:00i i tak samo opisują swoje jakieś
19:02trudności, to jednak różne mają na to
19:05strategie, dochodzą różne ich
19:07temperament, jeszcze ich cechy
19:10osobowości, czy w różnych środowiskach
19:13żyją, w różnych się też wychowali, więc
19:15oni mają różne naprawdę zróżnicowane
19:19sposoby. różnie to też
19:22odczuwają. W sensie dla jednej osoby ten
19:25sam objaw będzie problemem, a dla innej
19:27zupełnie nie będzie największą jej
19:30zaletą. Więc to jest bardzo zróżnicowane
19:33i te metody, no to mamy protokoły do
19:37pracy z osobami z ADHD, czyli mamy takie
19:39właśnie książeczki, które są
19:41ćwiczeniami, zeszytami ćwiczeń, gdzie
19:44pacjent nauczy się tego, jak może sobie
19:47pomóc. No czyli te wszystkie pomodoro,
19:49listy zadań, sygnały dźwiękowe,
19:53jakieś tam nie wiem steamery, takie
19:56różne zabawki do do steamowania czy
19:59biurka stojące, no to naprawdę wszystko,
20:03czy ruch, czy spacer, czy właśnie praca
20:06na świeżym powietrzu, większe
20:07oświetlenie, mniejsze oświetlenie, to
20:09wszystko w zależności też od tego na nad
20:12jakim praca z impulsywnością. I tutaj
20:16bardzo z pomocą przychodzi psychoterapia
20:18dialektyczno-behawioralna,
20:20czyli to jest taka odnoga terapii
20:22poznawczo behawioralnej, gdzie
20:23poznawczo-behawioralna to jest baza i
20:27tam dospecjalizować się może terapeuta
20:30poznawczo-behawioralny w terapii
20:32dialektyczno-behawioralnej
20:34i ona jest sprofilowana dla osób z silną
20:37dysregulacją emocji, co my już coraz
20:40częściej widzimy też u pacjentów z ADHD,
20:42że oni mają duże mogą mogą mieć duże
20:45problemy z dysregulacją emocji, z tym,
20:47żeby się wyciszyć, zatrzymać,
20:50ale też żeby ruszyć. Tak więc i z
20:54hamowaniem reakcji i z tym, żeby
20:58żeby żeby ruszyć, żeby zacząć działać,
21:00żeby się do czegoś właśnie tutaj mówimy
21:02o prokrastynacji, nie, żeby żeby właśnie
21:05włączyć działanie i
21:10i ta psychoterapia
21:12dialektyczno-behawioralna no coraz
21:13częściej jest wymieniana jako taka no
21:18bardzo przyszłościowa, jeśli chodzi o
21:21pacjentów z ADHD.
21:22Bo tam jest bardzo dużo pracy właśnie na
21:24regulacji, czyli nie wiem, działanie
21:27przeciwstawne do emocji, czyli masz
21:29impuls, żeby sięgnąć po tam czwarte
21:31ciasteczko. Trzymaj się, wytrzymaj
21:33napięcie, wytrzymaj tą ten dyskomfort,
21:36czyli takie rozszerzanie tego pudełka na
21:40dyskomfort, na niepewność,
21:43na w ogóle wytrzymanie w dyskomforcie,
21:46na zatrzymanie się, na konfrontację w
21:49ogóle ze swoimi myślami, emocjami i i w
21:53ogóle zatrzymaj się. I to ABC
21:54nieszczęsne, z którymi terapeuci
21:57poznawczo behawioralnie gonią, czyli
21:59trigger, myśl, emocja, zachowanie.
22:01zobacz, co pomyślałeś, co poczułeś, co
22:04zrobiłeś, do czego masz impuls, żeby co
22:06zrobić. No żeby tam nakrzyczyć na niego.
22:09Zatrzymaj się, czyli zauważ, zatrzymaj,
22:12m zauważ,
22:15zatrzymaj, nazwij i tam jest jeszcze i i
22:19zdecyduj, tak? Czyli takie cały czas
22:22zatrzymywanie się w tym, nie? Czyli
22:24zobacz i zadecyduj, co chcesz z tym
22:26zrobić, nie? Czyli nie idź impulsywnie w
22:29działanie, nie tam krzycz na tam męża
22:33czy tam przyjaciółkę, tylko albo nie
22:35pisz od razu takiej wiadomości, tylko
22:37zatrzymaj się, ochłałoń, nie? Więc różne
22:40strategie regulowania emocji, lęku,
22:42smutku, złości, wstydu,
22:45tych szczególnie gorących emocji
22:47związanych właśnie ze złością, z
22:48gniewem, z takim właśnie impulsem do
22:50działania. Y, no to tutaj się tak
22:53zatrzymujemy, uczymy się w ogóle
22:54obserwacji siebie, co mnie odpala, jakie
22:56są moje triggery, jakie są moje typowe
22:58dla mnie myśli automatyczne, typowe dla
23:01mnie emocje, które ja zazwyczaj
23:02przeżywam. Na przykład nie wiem, wstyd
23:04jest może dla mnie taką najbardziej
23:07emocją najtrudniejszą i najczęściej
23:09przeżywaną. Yyy i jakie ja mam
23:11strategie? Czy ja idę w unikanie, w
23:13potwierdzanie, w kompensowanie? Czyli ja
23:15mam bardziej do wycofania się impuls,
23:17żeby dobra, to ja to odwołuję, nigdzie
23:20nie wychodzę.
23:22Izoluję się, nie biorę tego awansu, idę
23:24w unikanie,
23:26czy idę w potwierdzanie, no tak, jestem
23:28beznadziejna,
23:30tak tutaj, no to mogą być różne też
23:32zachowania z tym związane,
23:35a mogę pójść też w kompensację, czyli
23:37dobra, to ja będę tak świetna w tym, że
23:41wszystkim wam pokażę i sobie też i przez
23:43tydzień po prostu nie będę spać, ale się
23:45tego nauczę i tak, żeby nie pokazać, że
23:48coś jest ze mną nie tak, nie potwierdzić
23:50sobie różnych też swoich tych przekonań
23:51kluczowych, pośredniczących. Więc tu my
23:53musimy rozpoznać jakie strategie ma
23:55pacjent, jakie ma typowe myśli, typowe
23:58emocje i typowe triggery dla niego, bo
24:00wtedy już łatwiej jest nawigować, czyli
24:03on może wtedy łatwiej właśnie dojść do
24:05tego,
24:07zauważ, zatrzymaj i zdecyduj, co chcesz
24:10z tym zrobić, nie? Zobacz, to są typowe
24:12myśli dla ciebie. O, dobra, już się
24:14wyświetlają te katastrofizacje, czyli
24:16tam, że o Boże, jak nie zapłacę na czas,
24:19to na pewno ktoś coś o mnie złego
24:21pomyśli albo nie nie będą mnie lubić i
24:23tak dalej i zatrzymujemy na tłoki myśli,
24:25nie? Czyli takie właśnie to rozkręcanie
24:28tego zamartwiania się, tych ruminacji,
24:31tego takiego też samokrytyki, ogromnej
24:33samokrytyki u osób z ADHD i takiego
24:36właśnie zawyżania sobie ciągle tych tych
24:39tej poprzeczki, czyli tutaj się temu
24:41przyglądamy i zatrzymujemy, nie? Więc
24:43dużo dużo tam jest właśnie i tip i stop
24:46i działanie przeciwstawne i defuzja
24:48poznawcza. Bardzo dużo ćwiczeń, które
24:51można stosować.
24:53Proszę, jeśli mogę jakiś manifest tutaj,
24:57>> nieporównywanie się do normy, do tego,
24:59jak mają inni i jak normalnie to powinno
25:02wyglądać. Czyli no tam moi znajomi, to
25:05dlaczego ja tak nie potrafię, jak oni?
25:07Nie, nie, nie. Nawet osoby, nawet jeżeli
25:10mamy wokół siebie same osoby z ADHD i
25:14nie mamy żadnych neurotypowych osób
25:16wokół, do których możemy się porównywać
25:18i do których próbujemy doskoczyć i
25:20generujemy sobie ogromną frustrację, bo
25:22nam nie wychodzi, bo my nie jesteśmy po
25:24prostu tacy. My działamy inaczej
25:28i takie porównywanie się pogarsza tylko
25:32sytuacje, pogarsza objawy i naprawdę
25:34może więcej szkody niż pożytku. dać i
25:37jasne, nie ma niczego złego w tym, żeby
25:40troszkę, nie wiem, tam sobie tych
25:42strategii zaczerpnąć od innych osób,
25:45które są neurotypowe, albo troszkę jakoś
25:48tam lepiej spać, czy czy dłużej, czy No
25:51oczywiście nie ma niczego złego w tym,
25:53żeby dążyć do czegoś, ale ja muszę znać
25:57siebie, żeby wiedzieć jak do tego dążyć,
25:59po co ja to chcę w ogóle, dlaczego ja
26:02chcę doskoczyć do jakiejś normy, która
26:04jest y no i tak Tak jak mówię, nawet
26:07jeżeli mamy wokół siebie same osoby z
26:09ADHD, to one też będą różne i na nie
26:12będą różne strategie działały i one będą
26:14jednoro
26:17osób z ADHD, które są rannymi ptaszkami,
26:20a są takie, które kompletnie po prostu
26:23tylko w nocy są w stanie się skupić i
26:25wszystko im się robi najlepiej
26:26wieczorami. Także to jest naprawdę tak
26:29zróżnicowane, że
26:33nie porównujemy się. Chcemy siebie
26:37poznać, jesteśmy zaciekawieni.
26:40Prowadzimy dzienniczek, zapisujemy, nie
26:43oszukujemy się, zapisujemy prosty,
26:46krótki zapis, tak jak to jest. Fakty,
26:48nie interpretacje, nie to, co byśmy
26:50chcieli, żeby tam było, tylko naprawdę
26:52staramy się zobaczyć jak ja mam i
26:55dlaczego ja tak mam. A dlaczego mi jest
26:57tak łatwo się skypieć wieczorem? A może
26:59dlatego, że jest mniej bodźców, nie ma
27:01powiadomień,
27:02jest cisza na zewnątrz, jest ciemno,
27:05więc jest mi łatwiej po prostu się też
27:08wejść w taki stan skupienia. Więc
27:12zaciekawiajmy się też tym, dlaczego my
27:15tak robimy, a nie inaczej, albo dlaczego
27:17jest nam trudno pamiętać o czymś. E,
27:21czyli zachęciłabym do takiego właśnie
27:24tego ABC, czyli jakie ja mam triggery,
27:27takie sytuacje problemowe, które cały
27:31czas się powtarzają. To jest coś, co po
27:33prostu się powtarza i cały czas jestem w
27:37jakiejś takiej pętli, nie? Czyli zapisz
27:39to, rozpoznaj sobie właśnie te triggery,
27:42takie myśli, które temu przyświecają, to
27:45co czujesz wtedy, jak się ciało twoje
27:48zachowuje, jak reaguje i jakie ty masz
27:51na to strategie, czyli dlaczego sięgasz
27:53po to i co by się stało, jakbyś
27:55spróbował inaczej. Jakie masz pomysły na
27:58to, żeby z takiego poziomu trochę
28:00obserwatora, z poziomu takiej trzeciej
28:03osoby trochę siąść jak z takim malutkim
28:05dzieckiem, które potrzebuje wsparcia.
28:08Zobaczmy, co tutaj idzie nie tak.
28:10Zobaczmy o co chodzi. Musimy to dobrze
28:12zrozumieć, żeby móc coś na to zaradzić.
28:17Zapytajmy jak to inni robią. Zapytajmy,
28:19ale też nie znowu porównywać się i dobra
28:22to ja teraz od dzisiaj 22:00 i będę z
28:25zacisniętymi zębami chodzić spać. Nie,
28:28ja bym się zapytała, dlaczego chodzisz
28:31spać o 1:00 w nocy i co robisz?
28:35Co tam jest takiego ciekawego?
28:37Czyli próbujemy zrozumieć to to
28:40zaczęłabym od dzienniczka, od zapisu, od
28:43takiego właśnie przyglądania się albo od
28:45zapytania naszej bliskiej osoby.
28:47Słuchaj, a jak ty to widzisz? Nie, a co
28:50ty widzisz z boku? Czego ja mogę nie
28:51widzieć? A co ty byś mi poradził? czy
28:54czy co ty byś mi poradziła w kontekście
28:56tego, że nie wiem, spróbuję tego,
28:59spróbuję tego i też nie poddawanie się
29:01takie,
29:03bo pacjenci
29:05nie tylko z ATHT, ale w ogóle pacjenci
29:07mówią: "No dobra, ale ja już to
29:09stosowałem, ja już to znam, ja już
29:12robiłam wszystko, stosowałam to i tamto
29:15i to nie działa."
29:17Dobra, ale to nie znaczy, że teraz nie
29:18zadziała, bo to, że rok temu nie
29:21działało, to nie znaczy, że teraz nie
29:23działała. Nie działało. Spróbuję jeszcze
29:25raz. Nie więc takie niepoddawanie się,
29:28powracanie do tych rzeczy, które kiedyś
29:29tam działały, które stosowaliśmy,
29:33sprawdzanie różnych metod, nie? Ale
29:36myślę, że ciekawość przede wszystkim
29:38takie dobra, mój organizm z jakiegoś
29:41powodu to robi, z jakiegoś powodu mi
29:43jest to trudno robić, nie? Więc
29:45dzienniczek ABC na sytuacje problemowe i
29:50jaka jest funkcja, po co to robię?
29:55Po co, a po co w ogóle chcę to zmienić?
29:57Bo to jest też to, że ta samokrytyka u
29:59osób z ADHD i perfekcjonizm jest bardzo
30:03częsty i ogromny. I właściwie jak się
30:06zapytamy, a dlaczego chce pani to
30:07zmienić?
30:10No bo tak wszyscy robią. Nie. No dobra,
30:14ale dlaczego pani ma się katować teraz i
30:17nagle chodzić o 21:00 spać i wstawać o
30:205:00, bo i chodzić na pilates? Może to
30:23nie jest dla pani w ogóle? Może to nie
30:26jest y dostosowane do do pani? Może może
30:30praca rano też nie jest dostosowana.
30:33Może musi pani robić te kreatywne rzeczy
30:35bliżej godziny 16:00, nie? Więc takie
30:38właśnie cały czas dostosowywanie tego
30:41środowiska do do siebie, do swoich
30:44objawów. Takie jak taki przyjazny
30:47asystent, który pomaga, a nie dowala
30:50sobie i narzuca jakoś tam sztywno,
30:53co musisz, a czego nie powinieneś, nie?
30:56I takie też wyświetla mi się, że
30:58sprawdzanie właśnie co co się u ciebie
31:00sprawdza, tak że że można zobaczyć, że
31:02dobra, to na przykład teraz przez
31:04tydzień będę pracować, na przykład na
31:06rano sobie zaplanuję tą pracę kreatywną,
31:09ale też sprawdzę, czy to rzeczywiście na
31:11przykład jest dla mnie wspierające, a
31:13jeżeli nie, no to może przesunę dwie
31:15godziny, tak żeby żeby też się nie bać
31:17testować i że właśnie tak jak dzisiaj
31:21wielokrotnie powtórzyłaś, że jakby nie
31:22ma złotej rady, nie ma jakiejś takiej
31:25jednej drogi. i jednej recepty na dla
31:28każdej osoby, która będzie miała DHD i w
31:30ogóle, że po prostu jesteśmy bardzo
31:31różni i po prostu tych jakby zależności,
31:34które
31:36wpływają na to jak w ogóle
31:37funkcjonujemy, jak się czujemy jest
31:39naprawdę bardzo dużo i niekoniecznie
31:41musimy je wszystkie znać, ale bardziej
31:42po prostu obserwując siebie możemy
31:44widzieć, która zmiana na przykład
31:47rzeczywiście przyniesie już jakieś
31:49odczuwalne dla nas efekty.
31:50>> Tak. Dlatego no te rady na ADHD no są
31:53pewne uniwersalne tipy, ale z reguły
31:56jest tak, że one działają na kilka osób,
31:59a reszta musi zupełnie inaczej, nie?
32:01Więc to jest bardzo trudne w ogóle też w
32:03takiej psychoedukacji, w mediach
32:04społecznościowych
32:07mówić o czymś, zajmować jakieś
32:09stanowisko i mówić i nie mówić. To
32:12zależy, no bo to zależy, bo to jest
32:13bardzo indywidualne. Z każdym pacjentem
32:15się buduje tą konceptualizację inaczej i
32:17ten plan, plan leczenia uwzględnia coś
32:21innego, inne są cele. No i też właśnie
32:24po co, po co to chcesz zmienić, dlaczego
32:26to jest problem i dlaczego to pani
32:28sprawia cierpienie. Bo czasami jest tak,
32:31że
32:33problem nie jest problemem, tylko to, że
32:36mi się wydaje, że ja muszę inaczej tak
32:38jak neurotypowe osoby. Ja tutaj chcę po
32:41prostu teraz mieć taki tryb, że ja
32:43pracuję rano, wieczorami już odpoczywam
32:46i koniec. No a co jeśli
32:49tak się nie da u mnie? Nie, no to muszę
32:51to jakoś spróbować przeorganizować i i
32:55przede wszystkim posprawdzać, nie, co
32:57mogę co mogę zrobić. No świat nie jest
33:00dostosowany do osób neuroatypowych.
33:03Niestety to się zmienia.
33:07No tutaj ta struktura w branży
33:09kreatywnej, brak tej struktury może być
33:12ciężki,
33:13ale z drugiej strony daje wolność,
33:16której też potrzebują osoby z ADHD.
33:19No mamy doklejenie też spektrum autyzmu,
33:22tak? Pamiętajmy o AUDHD, czyli mamy
33:25jeszcze miks po prostu tutaj
33:28jednego z drugim, więc spektrowe objawy
33:32mogą troszeczkę tam trzymać w ryzach te
33:35ADHDowe,
33:37a z kolei te ADHDowe mogą troszeczkę
33:39wyciągać te spektras dobra wyjdźmy z
33:42domu i zróbmy coś spontanicznego, a nie
33:45tylko siedźmy w tej strukturze. Więc to
33:48się może ładnie ze sobą zazębiać, no ale
33:51zazwyczaj powoduje po prostu ogromny
33:53ogromny chaos, więc fajnie to po prostu
33:56też poukładać z takim specjalistą, który
33:59jakoś to
34:02i dać czas też, bo specjalista też na
34:05początku może być w ogromnym chaosie.
34:09Pamiętajmy, że też to są pacjenci
34:10wielowątkowi, przynoszący cały czas nowe
34:13pomysły, nowe problemy w terapii. Więc
34:16zanim
34:18terapeuta się ogarnie z tą
34:19konceptualizacją i w ogóle jakoś to
34:22poukłada, to może minąć trochę czasu.
34:26Więc też bym dała trochę czasu i takiego
34:29właśnie
34:31no też zweryfikowania, co jest
34:33najważniejsze na ten moment, od czego ja
34:35chcę zacząć, a później tam mogę dokładać
34:38kolejne kolejne aspekty.

About this transcript

This page contains the full transcript of THE BEST OF: Podejrzewasz u siebie ADHD? Jesteś świeżo po diagnozie? Ten odcinek jest dla Ciebie by Kinga Baranowska Podcast, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,696 words across 806 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.