Từ "Giao Chỉ" Đến "Việt Nam": Hành Trình 2000 Năm Thay Đổi Tên Gọi — Transcript

Full transcript

1. 0:09Xin chào quý vị và các bạn. Chào mừng
2. 0:11đến với chương trình Á Lục Ký. Cách đây
3. 0:13không lâu, một thread trên Ju mạng xã
4. 0:16hội lớn nhất Trung Quốc đã thu hút hàng
5. 0:19chục nghìn lượt tương tác. Tiêu đề thật
6. 0:21đơn giản tại sao nên tránh xa người Việt
7. 0:24Nam khi làm ăn. Hàng trăm bình luận ùa
8. 0:26vào. Họ chia sẻ kinh nghiệm, kể chuyện,
9. 0:29phàn nàn. Và cứ thế ba từ khóa cứ lặp đi
10. 0:32lặp lại như thần chú. Giảo hoạt, xảo
11. 0:34quyệt, ranh mãnh, bạch nhãn lang, sói
12. 0:38trắng mắt, kẻ vô ơn, ký cừu hay ghi thù
13. 0:41không bao giờ quên. Ba từ này nghe qua
14. 0:43thì như những lời chửi rủa thông thường.
15. 0:45Nhưng thực ra chúng là ba mảnh ghép của
16. 0:47một bức tranh lớn hơn nhiều. Một bức
17. 0:49tranh về mối quan hệ phức tạp nhất châu
18. 0:51Á, kéo dài hơn 2000 năm giữa một đế quốc
19. 0:54khổng lồ và một dân tộc nhỏ bé ngay sát
20. 0:56biên giới. Trong chương trình hôm nay,
21. 0:58chúng ta sẽ cùng nhau lùi ngược thời
22. 1:00gian từ những định kiến trên mạng xã hội
23. 1:02năm 2024 về các chiến trường năm 1979,
24. 1:07năm 1427,
25. 1:09năm 128
26. 1:11rồi lùi sâu hơn nữa đến tận những trang
27. 1:13sử sách cổ nhất thời Hán để hiểu một câu
28. 1:16hỏi tại sao người Hoa vừa sợ vừa ghét
29. 1:18chúng ta.
30. 1:23Nhưng trước khi lùi về quá khứ, hãy hiểu
31. 1:26rõ họ nghĩ gì về ta hôm nay. Vì đôi khi
32. 1:29hiện tại chính là chìa khóa giải mã lịch
33. 1:31sử. Từ khóa đầu tiên giảo hoạt xảo quyệt
34. 1:35có một tress khá phổ biến trên Ju. Làm
35. 1:39ăn với người Việt khó hơn người Thái.
36. 1:41Tại sao vậy? Họ giải thích rất chi tiết.
37. 1:44Người Việt luôn đòi giá cao rồi trả chậm
38. 1:47nhưng lại không vi phạm hợp đồng. Họ
39. 1:49biết luật, họ chơi trên luật lệ, họ lách
40. 1:52luật một cách tinh vi đến mức bạn không
41. 1:54thể bắt bẻ được gì. Nghe có vẻ như lời
42. 1:56phàn nàn, nhưng nếu lật ngược lại, đó
43. 1:59chính là lời khen ngợi. Điều người Hoa
44. 2:01gọi là xảo quyệt chính là sự thông minh,
45. 2:04sinh tồn của một dân tộc nhỏ bé. Chúng
46. 2:06ta không đủ lớn để áp đảo bằng sức mạnh
47. 2:09nên phải thông minh hơn. Không có 600
48. 2:11triệu dân như Indonesia, không có quân
49. 2:14đội hùng mạnh như Thái Lan thời Hoàng
50. 2:16Kim, nhưng có thứ mà họ gọi là xảo quyệt
51. 2:19và chúng ta gọi là khôn ngoan. Đây là
52. 2:21cách một dân tộc sống sót qua 2000 năm
53. 2:24bên cạnh một đế quốc khổng lồ mà không
54. 2:26bị nuốt chừng. Từ khóa thứ hai, Bạch
55. 2:29Nhãn Lang, sói trắng mắt, kẻ vô ơn. Đây
56. 2:33là từ mang tính cảm xúc nhất. Nó xuất
57. 2:35phát từ đâu? Từ năm 1975 trở về trước.
58. 2:40Theo các nguồn lịch sử được công bố,
59. 2:41trong 10 năm chiến tranh chống Mỹ, Trung
60. 2:44Quốc đã viện trợ cho Việt Nam một con số
61. 2:46khổng lồ hơn 200 tỷ đô la theo giá hiện
62. 2:48tại cùng 320.000 quân tình nguyện, vũ
63. 2:52khí, lương thực, y tế, mọi thứ. Nhưng
64. 2:55rồi năm 1979,
65. 2:58chỉ 4 năm sau khi thống nhất, chiến
66. 3:00tranh biên giới Việt Trung nổ ra. Đối
67. 3:03với họ, đây là sự phản bội tột đình. Tâm
68. 3:05lý của họ là chúng tôi đã cứu các người,
69. 3:09sao các người lại phản bội? Nhưng lịch
70. 3:11sử phức tạp hơn vậy nhiều. Viện trợ
71. 3:13không phải từ thiện, mỗi cường quốc đều
72. 3:16có lợi ích chiến lược của riêng họ. Và
73. 3:18từ phản bội thường là từ của kẻ mạnh
74. 3:21dùng để chỉ trích kẻ yếu dám tự lập, dám
75. 3:23có tiếng nói riêng. Một dân tộc nhỏ bé
76. 3:26sau 30 năm chiến tranh liên tục vẫn giữ
77. 3:28được độc lập trong tư duy, đó là điều
78. 3:30đáng tôn trọng chứ không phải điều đáng
79. 3:32chỉ trích. Từ khóa thứ ba, ký cửu thù
80. 3:36giai rằng người Hoa tin rằng người Việt
81. 3:39không bao giờ quên. Vấn đề biển Đông là
82. 3:41minh chứng rõ nhất. Đã 40 năm kể từ
83. 3:44chiến tranh biên giới nhưng Việt Nam vẫn
84. 3:46kiên quyết bảo vệ chủ quyền. Họ bình
85. 3:48luận trên mạng trí nhớ người Việt tốt
86. 3:50hơn cả voi. Nhưng đây không phải là hay
87. 3:52ghi thù, đây là không quên lịch sử. Một
88. 3:55dân tộc bị đô hộ nghìn năm, nếu quên sẽ
89. 3:58lại bị đô hộ lần nữa. Chúng ta nhớ không
90. 4:01phải để trả thủ mà để tồn tại, để các
91. 4:04thế hệ sau này không phải lập lại sai
92. 4:06lầm của tiền nhân. Ba từ này khi ghép
93. 4:09lại tạo nên một chân dung kỳ lạ. Không
94. 4:12phải chân dung của một kẻ thù yếu đuối
95. 4:14mà của một đối thủ khó lường, một ngoại
96. 4:16lệ trong hệ thống tư duy ngàn năm của
97. 4:18Trung Hoa.
98. 4:23Để hiểu rõ hơn vị trí của Việt Nam trong
99. 4:25mắt người Hoa, chúng ta cần đặt nó cạnh
100. 4:28các quốc gia khác. Vì trong hệ thống tư
101. 4:31duy cổ điển của Trung Hoa, mọi dân tộc
102. 4:34đều có một vị trí riêng và vị trí đó
103. 4:37quyết định cách họ đối xử. Triều Tiên họ
104. 4:40gọi là tiểu đệ, đứa em nhỏ hoặc tiểu
105. 4:43hoa, Trung Hoa thu nhỏ. Triều Tiên là mô
106. 4:46hình chư hầu hoàn hảo nhất trong lịch sử
107. 4:48Đông Á, ngoan ngoãn tuân phục, chấp nhận
108. 4:52hệ thống lịch và tước vương của Trung
109. 4:54Hoa. Hiếm khi gây hấn biên giới. Khi
110. 4:58Nhật Bản xâm lược Triều Tiên thời Minh,
111. 5:01Trung Quốc đã gửi quân sang cứu chiến
112. 5:03tranh Nhâm Thìn kéo dài 7 năm, tốn kém
113. 5:06tiền của, nhưng họ vẫn làm vì Triều Tiên
114. 5:09là đứa em ngoan. Thái độ của người Hoa
115. 5:12với Triều Tiên yêu mến, tin tưởng, coi
116. 5:15là học trò xuất sắc nhất của Nho giáo,
117. 5:17nhưng cũng hơi coi thường vì quá dễ
118. 5:20đoán, quá an toàn. Nhật Bản lại là câu
119. 5:23chuyện hoàn toàn khác. Danh xưng cổ là O
120. 5:27y chế giễu người lùn thấp bé hoặc đảo
121. 5:30quốc, quốc gia nằm ngoài xa. Nhật Bản là
122. 5:34đối cực của Triều Tiên. Họ từ chối triều
123. 5:37cống. Họ tự xưng là thiên tự xứ mặt trời
124. 5:42mộc. Họ gửi quốc thư sang Trung Quốc
125. 5:44viết: "Thiên từ tại Nhật xuất xứ Trí
126. 5:47Quốc, trí thư nhật một xứ thiên tử.
127. 5:51Thiên Tử ở xứ Mặc Trời Mộc gửi thư cho
128. 5:54thiên tử ở xứ mặt trời lặng. Đây là sự
129. 5:57thách thức công khai làm nhục hoàng đế
130. 5:59tùy dương đế đến mức muốn đánh ngay.
131. 6:01Nhưng Nhật Bản đủ xa đủ mạnh nên Trung
132. 6:05Hoa chấp nhận thái độ. Kính trọng có
133. 6:08gai, thừa nhận sức mạnh nhưng không yêu
134. 6:11mến. Thái Lan thì được gọi là Phật hệ
135. 6:13quốc gia, quốc gia Phật tính, dễ tính,
136. 6:17mềm mỏng. Thái Lan luôn biết cách uống
137. 6:19công. Khi Trung Hoa mạnh, họ nghiêng về
138. 6:23Trung Hoa. Khi phương Tây đến họ hợp tác
139. 6:26với phương Tây. Họ là quốc gia duy nhất
140. 6:29ở Đông Nam Á, không bị thực dân hóa.
141. 6:32Không phải vì mạnh mà vì khéo léo biết
142. 6:35thích nghi. Thái độ của người Hoa thờ ơ
143. 6:39không quan tâm nhiều vì Thái Lan không
144. 6:41phải mối đe dọa không phải đối thủ cạnh
145. 6:44tranh. Rồi đến Việt Nam danh xưng dao
146. 6:47động giữa An Nam và Việt Nam. Thái độ
147. 6:50vừa khinh vừa sợ. Một nghịch lý duy nhất
148. 6:53trong toàn bộ lịch sử ngoại giao Trung
149. 6:55Hoa. Theo nghiên cứu lịch sử được công
150. 6:57bố, người Hoa không thể xếp Việt Nam vào
151. 6:59nhóm Manji chưa khai hóa vì Việt Nam có
152. 7:02văn hiến Nho học, có hệ thống khoa cử,
153. 7:05có cung đình lễ nghi không thua gì triều
154. 7:07đại Trung Nguyên. Nhưng họ cũng không
155. 7:08thể tin tưởng như Triều Tiên vì Việt Nam
156. 7:11quá bản lĩnh, quá cứng đầu, quá hay phản
157. 7:14kháng. Họ mô tả Việt Nam bằng một câu
158. 7:17rất hay. Biết luật Hoa Di
159. 7:21là chúng ta hiểu rõ quy tắc của họ nhưng
160. 7:24chúng ta chơi theo cách của chúng ta.
161. 7:26Chúng ta không phá luật nhưng cũng không
162. 7:28để luật trói buộc chúng ta. Trong tất cả
163. 7:30các quốc gia từng nằm trong quỹ đạo
164. 7:32Trung Hoa, chỉ có Việt Nam được đánh giá
165. 7:35là con hổ nhỏ, nhỏ bé nhưng hung dữ,
166. 7:39không bao giờ thần phục. Và đó chính là
167. 7:42điều khiến họ mất ngủ, khiến họ phải
168. 7:44liên tục tính toán, liên tục đề phòng dù
169. 7:47chúng ta chỉ là một nước nhỏ sát biên
170. 7:50giới.
171. 8:00Bây giờ hãy lùi ngược thời gian từ mạng
172. 8:03xã hội 2024 về năm 1979,
173. 8:07năm mà nỗi sợ hãi được khắc sâu nhất vào
174. 8:09tâm thức người Hoa hiện đại. Tháng 2 năm
175. 8:121979, Trung Quốc huy động 22 sư đoàn,
176. 8:16gần 56 vạn quân, tấn công Việt Nam trên
177. 8:18toàn tuyến biên giới 500 km. Theo tuyên
178. 8:21bố chính thức từ Bắc Kinh được công bố
179. 8:23trên các phương tiện truyền thông quốc
180. 8:25tế, họ gọi đó là trừng phạt tánh chiến
181. 8:27tranh. Chiến tranh trừng phạt với mục
182. 8:29tiêu dạy cho Việt Nam một bài học, nghe
183. 8:31qua thì oai vệ, nhưng thực tế chiến
184. 8:34trường lại là một câu chuyện hoàn toàn
185. 8:36khác. Tại cao điểm 62 khu vực Chima Ma,
186. 8:39theo các tài liệu lịch sử được công bố
187. 8:40sau này, quân giải phóng nhân dân Trung
188. 8:42Quốc gặp phải hệ thống hầm ngầm chữ A
189. 8:45dài 1,5 km, xuyên qua các ngọn núi. Đây
190. 8:48là di sản của 20 năm chiến tranh liên
191. 8:50tục. Những công sự mà quân đội Việt Nam
192. 8:53xây dựng không phải để phòng thủ thụ
193. 8:54động mà để tấn công chủ động từ trong
194. 8:57lòng đất. Lính Trung Quốc phần lớn chưa
195. 8:59từng thực chiến họ mới ra khỏi. Thời kỳ
196. 9:02cách mạng văn hóa, kỳ luật lỏng lẻo,
197. 9:05huấn luyện kém. Đối diện với họ là những
198. 9:07chiến binh dày dạn kinh nghiệm chống
199. 9:09Pháp, chống Mỹ. Người đã quen với tiếng
200. 9:12đạn, quen với cái chết, quen với chiến
201. 9:14đấu đến hơi thở cuối cùng. Tình hình trở
202. 9:16nên tồi tệ đến mức nào? Theo hồi ký của
203. 9:19các cựu binh được công bố trên các diễn
204. 9:21đàn Trung Quốc tư lệnh chiến khu Nam,
205. 9:23tướng Hứa Thế Hữu, một viên tướng khép
206. 9:25tiếng nóng nảy đã phải ban hành thập sát
207. 9:28lệnh 10 lệnh chém đầu không tiến lên.
208. 9:31Giết, bỏ chạy, giết, trì hoãn quân cơ,
209. 9:35giết, tiết lộ tình báo, giết 10 điều, 10
210. 9:40cái chết. Việc phải áp dụng lệnh cực
211. 9:42đoan như vậy chứng tỏ điều gì? Kỷ luật
212. 9:45quân đội Trung Quốc đang đứng trên bờ
213. 9:47vực sụp đổ. Họ không ngờ rằng một đất
214. 9:50nước vừa mới thống nhất 4 năm, kiệt quệ
215. 9:52sau 30 năm chiến tranh lại có thể chiến
216. 9:55đấu dữ dội đến vậy, có thể giữ được tinh
217. 9:57thần và ý chí đến vậy. Tháng năm 1979,
218. 10:02Trung Quốc rút quân. Họ tuyên bố đã dạy
219. 10:05bài học xong, nhưng ai là người học được
220. 10:07bài học? Tổn thất của họ nặng nề đến mức
221. 10:09phải giấu kín hàng chục năm. Và quan
222. 10:12trọng hơn, theo các phân tích quân sự
223. 10:14được công bố sau này, cuộc chiến này đã
224. 10:16buộc giải phóng quân nhân dân Trung Quốc
225. 10:18phải nhìn nhận lại toàn bộ chiến lược
226. 10:20quân sự của mình, buộc họ phải hiện đại
227. 10:22hóa khẩn cấp. Trên Jihu hiện nay vẫn còn
228. 10:25những cựu binh viết, họ thừa nhận một
229. 10:27cách thẳng thắn, chúng tôi đánh giá thấp
230. 10:29người Việt. Hoặc một câu đau đớn hơn, họ
231. 10:31ít sợ chết hơn chúng tôi. Đây không phải
232. 10:34là lời khen của kẻ chiến thắng. Đây là
233. 10:36lời thừa nhận của những người đã trải
234. 10:37qua chiến trường, của những người đã tận
235. 10:39mắt chứng kiến sức mạnh của một dân tộc
236. 10:41kiên cường.
237. 10:46Nhưng nỗi sợ hãi không bắt đầu từ năm
238. 10:491979.
239. 10:52Nó đã có từ lâu lắm rồi, từ thế kỷ 13
240. 10:55khi đế quốc Mông Cổ quét sạch Châu Á.
241. 10:58Mông Cổ là cơn ác mộng của toàn bộ thế
242. 11:00giới cổ đại. Theo các ghi chép lịch sử,
243. 11:03họ đánh từ Đông Âu đến Đông Á. từ 34 đến
244. 11:06Trung Quốc không có đối thủ, nhưng có
245. 11:08hai nơi họ không thắng được. Nhật Bản
246. 11:11nhờ cơn bão thần và Việt Nam nhờ chiến
247. 11:14thuật và sức mạnh của nhân dân. Ba lần
248. 11:17năm 1258,
249. 11:201285,
250. 11:221288,
251. 11:24ba lần đế quốc Mông Nguyên kéo quân vào
252. 11:26Đại Việt. Ba lần chúng ta đánh bại họ.
253. 11:29Lần thứ ba trận bạch đằng sông, Trần
254. 11:31Hưng Đạo đã đóng cọc nhọn dưới lòng
255. 11:33sông, chờ thủy triều xuống rồi dụ quân
256. 11:36nguyên vào bẫy. Toàn bộ thủy quân tan
257. 11:38tác, một chiến thuật được các xử gia
258. 11:40quân sự thế giới ca ngợi cho đến ngày
259. 11:42nay. Sau trận này, triều Đình Nguyên
260. 11:44phải viết một đoạn trong sử sách. Theo
261. 11:45nguyên sử quyển 209 An Nam truyện họ
262. 11:49viết: An Nam Tiểu Quốc nan dĩ lực phục,
263. 11:52khí hậu viêm nhiệt, binh sĩ bì bệnh, bất
264. 11:55khả cửu lưu. An Nam là nước nhỏ, khó
265. 11:59dùng sức mạnh bắt phục, khí hậu nóng
266. 12:01lực, binh lính mệt mỏi, ốm đau, không
267. 12:04thể lưu lại lâu. Đọc câu này, chúng ta
268. 12:07thấy gì? Họ thừa nhận khó dùng sức mạnh
269. 12:09bắt phục. Đây là lời thú nhận hiếm hoi.
270. 12:12Một đế quốc thống trị từ Đông Âu đến
271. 12:14Đông Á, từng san phẳng Bắc Đát, từng
272. 12:17khiến các vương quốc Âu Châu run sợ, lại
273. 12:19bất lực trước một nước nhỏ ở phương Nam.
274. 12:22Nhưng họ không dám nói thật, chúng tôi
275. 12:24thua. Thay vào đó, họ đổ lỗi cho khí hậu
276. 12:27nóng nực, đổ lỗi cho địa hình, đổ lỗi
277. 12:30cho mọi thứ ngoại cảnh. Đây là cách để
278. 12:32giữ thể diện. một cách rất trung hoa,
279. 12:34một cách rất đặc trưng của những người
280. 12:36không muốn thừa nhận họ đã gặp phải một
281. 12:39đối thủ mạnh hơn họ nghị. Rồi đến năm
282. 12:411427,
283. 12:44100 năm sau khi Mông Cổ rút lui, một
284. 12:46triều đại Hán tộc mới lên ngôi nhà Minh.
285. 12:49Họ hùng mạnh hơn, tham vọng hơn. Họ nghĩ
286. 12:52rằng nếu Mông Cổ thua, đó là vì Mông Cổ
287. 12:56yếu, vì Mông Cổ là du mục, không hiểu
288. 12:59cách cai trị. Còn Minh là Hoa Hạ chính
289. 13:03thống sẽ khác. Năm 1407,
290. 13:07nhà Minh kéo quân vào Đại Việt. Họ sáp
291. 13:09nhập toàn bộ lãnh thổ, đặt tên là Giao
292. 13:13chỉ thừa tuyên bố chính xứ tư. Đô hộ
293. 13:16trực tiếp. Họ đổi tên đường phố, đổi chế
294. 13:20độ thuế, cấm chữ Nôm Bắc dùng chữ Hán.
295. 13:23Họ muốn đồng hóa hoàn toàn, muốn biến
296. 13:25Việt Nam thành một tỉnh của Trung Quốc
297. 13:2720 năm. 20 năm nhà Minh cai trị nhưng
298. 13:32rồi Lê Lợi nổi lên. Nghĩa quân Lam Sơn
299. 13:35từ vùng núi Thanh Hóa từng bước đánh
300. 13:37chiếm các thành trì theo các sử Việt Nam
301. 13:40và Trung Quốc. Năm 1427
302. 13:44tướng Vương Thông của nhà Minh phải đầu
303. 13:46hàng tại Chí Linh. Hoàng đế Minh Tuyên
304. 13:48Tông khi nghe tin đã ra một chiếu chỉ.
305. 13:52Chiếu chỉ đó không phải là lời hăm dọa
306. 13:56mà là lời buông xuôi. Theo Minh thực
307. 13:59lục, Tuy tông thực lục năm tuyên đức thứ
308. 14:02hai chiếu chỉ viết: Giao chỉ tích tại
309. 14:05Viêm Hoang Phạn Phục bất thường, tự cổ
310. 14:08đế vương chi trị, kim mi nhi dĩ, kim khí
311. 14:12chi dĩ toàn đại quân. Giao chỉ xa xôi ở
312. 14:16vùng hoang dã nóng bức, phản phục bất
313. 14:19thường. Từ xưa đế vương cai trị chỉ dùng
314. 14:23chính sách kim mi ràng buộc lỏng lẽo mà
315. 14:26thôi. Nay bỏ đi để báo toàn đại quân từ
316. 14:30phản phục bất thường lúc thần phục lúc
317. 14:32làm phản chính thức trở thành định kiến
318. 14:35vĩnh cửu của người Hoa về ta. Nhưng nếu
319. 14:37nhìn từ góc độ khác, đó không phải là
320. 14:40bất thường, đó là ý chí không bao giờ
321. 14:43khuất phục. Đó là tinh thần của một dân
322. 14:46tộc từ chối bị đồng hóa bỏ đi để bảo
323. 14:48toàn đại quân.
324. 14:50Câu nói nghe oai nhưng thực chất là thừa
325. 14:53nhận thất bại. Từ năm 1427
326. 14:56này, Trung Quốc từ bỏ vĩnh viễn giấc mơ
327. 14:59sáp nhập Việt Nam. Họ chấp nhận rằng có
328. 15:01một ngoại lệ ngay sát biên giới. Một
329. 15:04ngoại lệ mà họ không bao giờ nuốt nổi dù
330. 15:07họ có mạnh đến đâu.
331. 15:13Bây giờ hãy lùi sâu hơn nữa không phải
332. 15:16về chiến trường mà về ngôn ngữ. Vì cách
333. 15:20họ gọi tên chúng ta chính là cách họ
334. 15:22nghĩ về chúng ta. Bách Việt đây là tên
335. 15:25gọi cổ nhất từ thời tiên tần trước khi
336. 15:28Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc
337. 15:30trăm nhánh người Việt. Nghĩa đen là các
338. 15:32bộ tộc phân tán chưa có tổ chức, chưa có
339. 15:35nhà nước, sắc thái trung lập nhưng thiên
340. 15:38về coi thường. Coi như những người
341. 15:40nguyên thủy, chưa được khai hóa, chưa
342. 15:42biết đến văn minh Nam Việt năm 204 trước
343. 15:46Công Nguyên Triệu Đà lập Nam Việt Quốc.
344. 15:48lần đầu tiên từ Việt trở thành một thực
345. 15:50thể chính trị, có tổ chức, có quân đội,
346. 15:52có hệ thống hành chính. Sự ký của Tư Mã
347. 15:55Thiên, quyển 113 Nam Việt Liệt Truyện có
348. 15:59viết về Triệu Đà thừa hoàng ốc tà đạo
349. 16:02xưng chế giữ Trung Quốc mâu, ngồi xe
350. 16:04lọng vàng cờ tà đạo xưng chế độ ngang
351. 16:07hàng với Trung Quốc. Đây là lần đầu tiên
352. 16:09một người phương Nam dám ngang hàng với
353. 16:11Trung Quốc, dám dùng những biểu tượng
354. 16:13quyền lực mà chỉ thiên tử mới được dùng.
355. 16:15Triệu Đả đã làm điều mà ngay cả các vua
356. 16:18chúa Trung Nguyên cũng phải dè chừng,
357. 16:20phải tính toán rồi đến giao chỉ. Đây là
358. 16:23tên gọi mang tính miệt thị nhất. Năm 110
359. 16:26một trước Công Nguyên, Hán Vũ Đế Diệt
360. 16:28Nam Việt chia thành chín quận, một trong
361. 16:30số đó là giao chỉ. Giao chỉ nghĩa đen là
362. 16:32gì? Ngón chân giao nhau, Hán thư, sách
363. 16:35xử của ban cố, địa lý trí có viết giao
364. 16:39chỉ. Ngọa nhi lưỡng túc tương giao, cố
365. 16:42ngôn giao chỉ, giao chỉ khi nằm ngủ. thì
366. 16:45hai ngón chân giao nhau nên gọi là giao
367. 16:48chỉ. Đây chính là đỉnh cao của sự miệt
368. 16:50thị, của việc phi nhân hóa một dân tộc.
369. 16:53Họ tạo ra một đặc điểm sinh học dị biệt,
370. 16:56ngón chân vắt chéo để biến chúng ta
371. 16:58thành kẻ khác, không phải người như họ,
372. 17:00để biện minh cho việc cai trị, cho việc
373. 17:03áp bức. Nhưng điều thú vị là gì? Tên gọi
374. 17:05này tồn tại gần nghìn năm nhưng nó không
375. 17:08làm chúng ta yếu đi, không làm chúng ta
376. 17:10khuất phục. Nó chỉ khiến chúng ta căm
377. 17:11ghét hơn, khiến chúng ta quyết tâm hơn
378. 17:13để chứng minh rằng chúng ta không phải
379. 17:15là những gì họ nghĩ. An Nam 679,
380. 17:20nhà Đường Lập An Nam Đô hộ phủ. An Nam
381. 17:23nghĩa là vùng đất phía Nam đã được bình
382. 17:24định làm cho yên ổn. Nghe có vẻ hòa bình
383. 17:27nhưng thực chất là ý muốn dập tắt sự
384. 17:29phản kháng, muốn làm cho phương Nam yên
385. 17:32lặng nghe lời. Nhưng Phương Nam không
386. 17:35bao giờ yên lặng, không bao giờ nghe lời
387. 17:37một cách thụ động. Cuối cùng là Việt
388. 17:39Nam. Năm 1802,
389. 17:41vua Gia Long sai xứ sang nhà Thanh xin
390. 17:43phong quốc hiệu. Theo các tài liệu lịch
391. 17:45sử, ông muốn gọi là Nam Việt, lấy lại
392. 17:48tên cú của Triệu Đà, khẳng định sự kế
393. 17:50thừa lịch sử. Nhưng vua Gia Khánh nhà
394. 17:53Thanh sợ, sợ rằng nếu dùng tên Nam Việt,
395. 17:55Việt Nam sẽ có tham vọng đòi lại lưỡng
396. 17:57quảng vùng đất mà Triệu Đà từng cai trị.
397. 18:00Vì vậy, ông đảo ngược Việt Nam không
398. 18:02phải Nam Việt. Đây là một trò chơi chữ
399. 18:04nhỏ nhưng phản ánh tâm lý rõ ràng. Họ
400. 18:08chấp nhận ta tồn tại nhưng không bao giờ
401. 18:10cho ta ngang hàng, không bao giờ cho ta
402. 18:12có tham vọng lớn hơn. Bây giờ hãy chuyển
403. 18:15từ xử sách sang thi ca. Vì nếu xử sách
404. 18:19ghi lại chiến lược của triều đình thì
405. 18:21thi ca lại phơi bày nỗi sợ, hãi sâu thẳm
406. 18:24nhất, những cảm xúc chân thực nhất. Đối
407. 18:26với những thi sĩ Trung Hoa thời Đường,
408. 18:29Việt Nam không phải một đất nước bình
409. 18:31thường. Việt Nam là một bản án tử hình,
410. 18:34là nơi kết thúc sự nghiệp, là nơi chôn
411. 18:36vùi ước mơ. Có ba thi sĩ nổi tiếng bị
412. 18:40đầy vào thế kỷ thứ bảy, thứ tám. Thẩm
413. 18:43Thuyên Kỳ đầy đến Hoan Châu, khu vực
414. 18:46biên giới Quảng Tây và Nghệ An hiện nay.
415. 18:49Đỗ Thẩm Ngôn, ông nội của Đỗ Phủ, đầy
416. 18:52đến Phong Châu, Tây Bắc, Hà Nội. Ngày
417. 18:55nay, Tống Chi Vấn đầy qua Lĩnh Nam, cuối
418. 18:58cùng bị bang chết tại Quế Châu. Tổng Chi
419. 19:01Vấn đã viết một bài thơ trong bài Chí
420. 19:03Đoan Châu Dịch, một bài thơ tuyệt vọng
421. 19:06nhất lịch sử văn học Trung Hoa, Vân Diêu
422. 19:08vũ tán các phiên phi, hải khoát thiên
423. 19:11trường âm tín Hi, xử xử sơn xuyên đồng
424. 19:14chướng lệ, tự liên năng đắc kỹ nhân quy,
425. 19:18mây bay mưa tẻ mỗi người một ngã, biển
426. 19:21rộng trời cao tin tức vắng thưa, nơi nơi
427. 19:24núi sông đều đầy chướng khí độc, tự xót
428. 19:27xa hỏi được mấy người có thể sống xót
429. 19:29trở về.
430. 19:31Đọc bài thơ này, chúng ta không thấy con
431. 19:33người Việt Nam, không thấy văn hóa,
432. 19:35không thấy lịch sử. Chúng ta chỉ thấy
433. 19:38chướng khí, một thứ khí độc vô hình,
434. 19:40giết người thầm lặng không thể chống đỡ.
435. 19:43Đối với họ, Việt Nam không có yếu tố con
436. 19:46người mà chỉ là một cõi u minh, một nơi
437. 19:49chết chóc, chướng khí, chướng lệ. Từ này
438. 19:53xuất hiện rất nhiều trong văn học cổ
439. 19:55điển Trung Hoa. Khi nhắc đến phương nam,
440. 19:58thực chất nó là gì? Sốt rét, bệnh dịch
441. 20:01do mũi truyền nhiễm. Nhưng đối với người
442. 20:03phương Bắc nó là nỗi sợ tử vong là điều
443. 20:06không thể giải thích được bằng y học
444. 20:08thời đó. Tên Đường Thư quyện 222
445. 20:13Nam Man Truyện có viết: An nam Diêu quần
446. 20:16phản, độc chướng Vu Thẩm, quân sĩ từ giả
447. 20:19đại bán, các nhóm dân di liêu ở An Nam
448. 20:22nổi loạn, chướng khí độc vô cùng. Quân
449. 20:25sĩ nhà Đường chết quá nữa, chết quá nữa.
450. 20:29Không phải do chiến đấu trực tiếp với
451. 20:30quân đội mà do bệnh tật, do môi trường.
452. 20:34Đây chính là vũ khí bí mật của chúng ta.
453. 20:37Vũ khí mà không cần rèn rũa. Vũ khí mà
454. 20:41thiên nhiên ban tặng. Đất đai này chỉ
455. 20:43thuộc về người biết sống chung với nó.
456. 20:46Người đã thích nghi qua hàng nghìn năm.
457. 20:48Nhưng có một điều nghiệp lý, những bài
458. 20:51thơ tuyệt vọng này lại trở thành kiệt
459. 20:53tác văn học Trung Hoa. Người Trung Quốc
460. 20:56có câu ân khiển chi ân tại Vu Thi. Ơn
461. 20:59của sự giáng tội nằm ở việc làm ra thơ
462. 21:02hay. Đau khổ ở Việt Nam đã mài dũa nên
463. 21:06những tuyệt tác đã tạo ra những vần thơ
464. 21:08bất hủ. Một cách nào đó, chúng ta đã góp
465. 21:11phần tạo nên văn học đường thơ đã trở
466. 21:14thành nguồn cảm hứng cho những thi nhân
467. 21:16vĩ đại nhất Trung Hoa.
468. 21:22Và giờ sau hành trình ngược dòng thời
469. 21:25gian, chúng ta quay lại câu hỏi ban đầu.
470. 21:28Tại sao họ vừa sợ vừa ghét chúng ta? Câu
471. 21:31trả lời nằm trong một công thức tâm lý
472. 21:34kỳ lạ, 20% kính nể. Vì chiến thắng quân
473. 21:37sự chúng ta giành được qua lịch sử 30%
474. 21:40sợ hãi vì họ không đoán được ta sẽ làm
475. 21:43gì tiếp theo. Vì ta luôn là ẩn số trong
476. 21:45phương trình của họ. 30% khinh miệt. Vì
477. 21:48họ vẫn nhìn ta là nước nhỏ, nghèo hơn,
478. 21:50yếu hơn về mặt kinh tế và quân sự 20%
479. 21:54ghen tỵ. Vì ta làm được điều họ không
480. 21:56làm được. Vì ta tồn tại, độc lập, kiên
481. 21:59cường, không khuất phục. Đây chính là
482. 22:01nghịch lý của Việt Nam. Chúng ta quá
483. 22:03giống họ để bị coi là man di thuần túy
484. 22:06nhưng lại quá gan dạ, quá bản lĩnh để bị
485. 22:09nuốt chừng. Chúng ta là gương phản chiếu
486. 22:11giới hạn của đế quốc Trung Hoa, là minh
487. 22:13chứng sống cho việc sức mạnh không phải
488. 22:15là tất cả. 2000 năm đã trôi qua, người
489. 22:18Hoa vẫn gọi ta An Nam, Việt Nam hay Giao
490. 22:21Chỉ tùy thời điểm, tùy tâm trạng. Họ vẫn
491. 22:24viết trên Ju rằng ta xảo quyệt, vô ơn
492. 22:27hay ghi thủ, nhưng có một điều họ không
493. 22:29thể phủ nhận. Họ không thể không nghĩ về
494. 22:31chúng ta. Trong lòng người Hoa, người
495. 22:34Việt mãi mãi là một nghịch lý. Một dân
496. 22:36tộc họ muốn quên nhưng không thể quên.
497. 22:38Một dân tộc họ muốn chinh phục nhưng
498. 22:40không bao giờ chinh phục nổi. Một dân
499. 22:42tộc nhỏ bé nhưng đủ lớn để làm họ mất
500. 22:45ngủ. Và có thể đó chính là lý do tồn tại
501. 22:48của chúng ta. Không phải để được yêu
502. 22:50mến, không phải để được tôn trọng mà để
503. 22:53tồn tại, kiên cường, độc lập và không
504. 22:56bao giờ quỳ gối. Hẹn gặp lại quý vị và
505. 22:58các bạn trong kỳ phát sóng tiếp theo của
506. 23:00Á Lục Ký. Nếu bạn thích chương trình
507. 23:02này, hãy đăng ký kênh để không bỏ lỡ các
508. 23:04kỳ phát sóng tiếp theo về văn hóa và
509. 23:06lịch sử Việt Nam.
510. 23:11Ah.