YouTube2Text

QUR'ON QISSALARI MUQADDIMA ODAM VA IBLIS HIYLASI 01-Dars Ustoz Holid Yahyo — Transcript

by Iymon Sadosi · 2,442 words · 517 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:18Bismillahirrohmanirrohim.
  2. 0:20Alhamdulillahirrobbilalamin.
  3. 0:22Vassalatu vassalamu ala rosulina
  4. 0:24Muhammadin va ala alihi va ashabihi
  5. 0:26ajmain. Amma ba'd. Assalamu alaykum va
  6. 0:28rohmatullohi va barokatuh. Allohdan
  7. 0:30tavfiq so'rab, bugundan yangi dars.
  8. 0:32Al-mustafadu minal qisosul Qur'an.
  9. 0:34Qur'an qissalaridan olinadigan foydalar.
  10. 0:37Kitob muallifi Abdulkarim Zaydan.
  11. 0:40Iroqlik shayxlardan, rohimahulloh, o'tib
  12. 0:42ketganlar. 1917-yilda Bag'dodda
  13. 0:44tug'ilib, 2014-yilda yaqinda vafot etgan
  14. 0:47shayxlardan. Tafsir, fiqh, usul
  15. 0:50fanlarini olimlaridan va da'vatchi ham
  16. 0:52bo'lganlar.
  17. 0:53Bu kitob ikki qismga bo'linadi. Birinchi
  18. 0:56qismi butun payg'ambarlarni qissalari,
  19. 0:58Rasulullohni sallallohu alayhi vasallam
  20. 1:00davrlarigacha. Keyin ikkinchi qism
  21. 1:02Rasululloh sallallohu alayhi vasallamni
  22. 1:04hayotlari mana qissasi. Qissa degani bu
  23. 1:07izdan yurmoq degani. Ya'ni bir odamni
  24. 1:09izidan yurishlik. Alloh taolo
  25. 1:11"Fartadda'a ala asarihima qosason" dedi.
  26. 1:13Muso alayhissalom va g'ulomini Xizr
  27. 1:15alayhissalomni orqasidan izlab ortlariga
  28. 1:17qaytdilar degan. Bu qissalar hayotda
  29. 1:20bo'lgan voqealarni ifoda qiladi. Ertak
  30. 1:23degani emas u. To'qib olingan degan
  31. 1:26ma'no emas. Alloh taolo aytadiki "Nahnu
  32. 1:28naqussu alayka ahsanal qosos" "bima
  33. 1:30avhayna ilayk". Biz sizga eng go'zal
  34. 1:33qissalarni qissa qilib beramiz dedi.
  35. 1:34Qur'onda oldinda o'tgan payg'ambarlar va
  36. 1:37mo'minlarni
  37. 1:39qissalarini va kofirlar va fasod
  38. 1:41qiluvchilarni qissalari bor.
  39. 1:43Ba'zi qissalar takror bo'lib keladi.
  40. 1:46Bundan
  41. 1:47yangi ma'nolarni ifoda qilishlik uchun.
  42. 1:51Va bundan mo'minlar ibrat olishlik
  43. 1:53uchun. Bu qissalarni o'rganishlikda
  44. 1:56solihlarni izidan yurishlik bo'ladi.
  45. 1:58Qur'onni uchdan biri qissalardan iborat.
  46. 2:00Alloh taolo bu qissalarni nima uchun
  47. 2:02mo'minlarga keltiradiki, qiyomatgacha
  48. 2:05o'qiladi. Laqodiy kana fiy qososihim
  49. 2:07ibrotun li ulil albab. Albatta ularni
  50. 2:10qissalarida aql egalari uchun ibratlar
  51. 2:12bordir deb Alloh taolo aytadi.
  52. 2:14Biz Qur'ondagi qissalarni
  53. 2:16o'rganarkanmiz, undan ibrat olishligimiz
  54. 2:19va o'sha solihlarni orqasidan
  55. 2:21ergashishligimiz uchun.
  56. 2:23Qissalarga kirishamiz.
  57. 2:25Odam alayhissalomni va iblisni qissasi
  58. 2:27va uni tafsiri.
  59. 2:29Alloh taolo Odam alayhissalomni loydan
  60. 2:31yaratdida, keyin farishtalarga Odamga
  61. 2:34sajda qilishlikka buyurdi. Bu sajda Odam
  62. 2:37alayhissalomni hurmat qilib va ikrom
  63. 2:40qilib va Odam alayhissalomni fazlini
  64. 2:42e'tirof qilib sajda qilishligi edi.
  65. 2:45Bundan, bu sajdanan Odam alayhissalomga
  66. 2:47ibodat qilishlik suratidagi sajda emas
  67. 2:50edi. Ibn Abbos roziyallohu anhu
  68. 2:53aytadilar.
  69. 2:54Kanat is sajdati li Adam wa to'atu
  70. 2:56lillahi ta'ala. Sajda Odam alayhissalom
  71. 2:59uchun edi, itoati esa Alloh uchun edi.
  72. 3:02Bu narsadan ko'rinadiki, Allohga itoat
  73. 3:04qilishlik maxluqlarga ham bog'lanarkan,
  74. 3:06maxluqlarda ham ko'rinar ekan.
  75. 3:08Farishtalarga sajda qilishlikka buyurdi
  76. 3:10Alloh taolo. Endi itoat qilishlik
  77. 3:12ayollar
  78. 3:13eriga itoat qilishligi ma'ruf ishlarda
  79. 3:16bu Alloh buyurganligi uchun. Farishtalar
  80. 3:18Odam alayhissalomga sajda qildi, illo
  81. 3:20iblis
  82. 3:21bosh tortdida va takabburlik qildi.
  83. 3:23Sajda qilishlikdan takabburlik qilib,
  84. 3:25qaysarlik qilib bosh tortdi. Alloh taolo
  85. 3:27o'zi aytadiki, iz qola robbuka lil
  86. 3:29malaikati inniy xoliqun basharon min
  87. 3:31tiyn. Faiza sawwaytuhu wa nafaxtu fiyhi
  88. 3:33min ruhiy faqou lahu sajidin.
  89. 3:35Fasajadatil malaikatu kulluhum ajma'un.
  90. 3:38Illa iblis istakbara wa kana minal
  91. 3:39kafirin. Eslang. Alloh taolo eslang
  92. 3:42deyapti. Ibrat olishligiga, siz bu
  93. 3:45qilingan xatoni siz ham qilmang, o'rnak
  94. 3:47oling deb. Robbingiz farishtalarga
  95. 3:49aytdi. Men loydan basharni yarataman,
  96. 3:52uni tip-tekis qilib va unga ruhimdan
  97. 3:55puflayman. Sizlar esa unga sajda qilib
  98. 3:57yiqilasizlar, dedi Alloh taolo.
  99. 4:00Farishtalarning barchasi sajda qildilar,
  100. 4:02illo iblis takabburlik qildi va
  101. 4:05kofirlardan bo'ldi. Buni ikki xil tafsir
  102. 4:08qilsak ham bo'ladi. Kofirlardan bo'ldi
  103. 4:10deyishlik bu shar'an shar'an shunday
  104. 4:13deyiladi, ya'ni hozir kofir bo'ldi. Yoki
  105. 4:14kofirlardan edi deb aytilsa ham qadaran
  106. 4:17bo'ladi. Alloh taolo azaliy bilishligi
  107. 4:19bilan
  108. 4:20uni kofirligini bilardi.
  109. 4:23Alloh taolo boshqa bir oyatda, ya'ni
  110. 4:24Baqara surasining 34-oyatida: "Va il
  111. 4:26qulna lil malaikati usjudu li adama
  112. 4:28fasajadu illa iblisa aba vastakbara va
  113. 4:31kana minal kafirin". Esla biz
  114. 4:33farishtalarga odamga sajda qilinglar
  115. 4:35dedik, ular sajda qildilar, illo iblis
  116. 4:37bosh tortdi va takabburlik qildi va
  117. 4:40kofirlardan bo'ldi, dedi. Bu iblisni
  118. 4:43kofirlardan bo'lganligi nimada
  119. 4:45bo'lyapti? Nimaga kibr qildi? Allohgami
  120. 4:48kibr qildi? Yo'q. U odamga kibr qildi.
  121. 4:51Lekin u odamga kibr qildi-yu, odam
  122. 4:54alayhissalom aytmadiki unga menga sajda
  123. 4:56qil deb. Buyuruvchi zot u Alloh taolo
  124. 4:59edi. Bu Allohning buyrug'ini boshqa bir
  125. 5:01maxluqqa sajda qil deb buyurdi, u bosh
  126. 5:04tortyapti. Kibr qilyapti. Yo'q, sajda
  127. 5:06qilmayman deyapti, ya'ni qaysarlik
  128. 5:07qilyapti. Bundan keyin u kofirlardan
  129. 5:10bo'ldi.
  130. 5:11Alloh taolo uni kofirligini o'zi
  131. 5:12bilmasmidi? Alloh bilardi uni. Lekin bu
  132. 5:15kofirligini, ichidagi narsasini
  133. 5:17tashqariga chiqarishligini Alloh
  134. 5:18xohladi. Alloh boshqa bir oyatlarda
  135. 5:20masalan: "Valaqod fatannallazina min
  136. 5:22qoblihim falaya'lamannallohu allazina
  137. 5:24sodaqu valaya'lamannal kazibin".
  138. 5:26Batahqiq biz ulardan oldingilarni ham
  139. 5:28fitnaladik, [tomoq qirish] ya'ni imtihon
  140. 5:29qildik. Bu imtihon biz koziblaru
  141. 5:32sodiqlarni bilishligimiz uchun dedi.
  142. 5:35Alloh taolo endi bundan o'zi azaldan
  143. 5:37Alloh bilmasmidi bularni sodiq yoki
  144. 5:40kozibligini degan savol keladi. Yo'q,
  145. 5:42albatta Alloh taolo ularni bilardi,
  146. 5:43lekin uni tashqariga chiqarib,
  147. 5:45tashqaridan zohir qilishligini xohladi.
  148. 5:47Tashqariga u, ya'ni ichidagi narsani
  149. 5:49tashqariga chiqarishligini xohladi.
  150. 5:50Bo'lmasam shayton Allohga itoat qilib
  151. 5:52yurgan edi, lekin bunda haqiqiy imtihon
  152. 5:54keldi, keyin yiqildi. Bu yerda
  153. 5:56foydalardan shayton qayerda edi? Kimlar
  154. 5:58bilan edi? Shayton
  155. 6:00farishtalar bilan edi. Lekin farishtalar
  156. 6:02bilan bo'lsa ham Alloh nima desa labbay
  157. 6:05deydigan zotlar bilan bo'lsa ham
  158. 6:08u boshqa edi. Asl u jindan edi. O'zi
  159. 6:11iblis ma'nosi labbasa aralashtirishlik,
  160. 6:16haqni botilga aralashtirishlik deydi va
  161. 6:18yana keyin yas yas nomid bo'lishlik
  162. 6:21ma'nosi ham oladi iblis yasdan ham
  163. 6:23olinib. Bu shaytonni Alloh nima desa
  164. 6:26labbay deydigan nurli zotlar bilan,
  165. 6:28ya'ni farishtalar bilan bo'lsa ham uni
  166. 6:30hech narsa qutqarib qola olmadi. Xuddi
  167. 6:32shunday insonlar ham, agar insonlarning
  168. 6:35eng afzal insonlarning ichida bo'lsa
  169. 6:37ham, ya'ni avliyolarning ichida bo'lsa
  170. 6:38ham u uni, agar u o'zini isloh qilmasa,
  171. 6:42hech kim uni qutqarib qola olmaydi.
  172. 6:43Jahannamga tushligidan. Yana foydalardan
  173. 6:46bo'ladiki bu yerda Alloh taoloni
  174. 6:48bandalariga bo'lgan rahmatidanki
  175. 6:50imtihon qiladigan bo'lsa Alloh taolo
  176. 6:52imtihondan oldin imtihonning shabadasini
  177. 6:54yuboradi ekan. Farishtalarga aytdi men
  178. 6:57loyadan basharni yarataman. Sizlar unga
  179. 7:00sajda qilasizlar dedi. Ya'ni oldindan
  180. 7:02xabar beryapti.
  181. 7:03Ayni bunga misol kavmiy misollardan
  182. 7:06yomg'ir yog'ishlikdan oldin shabada,
  183. 7:08yengil shabadalar keladi. Bulutlar
  184. 7:11haydaladi u shabadalar bilan. Xabarlar
  185. 7:13bo'ladiki, xabarlar keladi yomg'ir
  186. 7:14yog'ishligini.
  187. 7:15Ayni bunda hozirgi zamonda dajjolning
  188. 7:18fitnasidan ham
  189. 7:19dajjolning fitnasini shabadasiham
  190. 7:22hozirgi davrda kelyapti. Buni
  191. 7:23misollaridan Rasululloh sallallohu
  192. 7:25alayhi vasallam qiyomatdan oldin
  193. 7:27dajjolning chiqishidan oldin aldoqchi
  194. 7:29yillar bo'ladi. U aldoqchi yillarda
  195. 7:32sodiqlar kozib deb nomlanadi,
  196. 7:35yolg'onchilar rostgo'ylar deb nomlanadi
  197. 7:37va omonatchilar xoinga aylanadi,
  198. 7:40ya'ni xoin deyiladi, xoinlar esa
  199. 7:43omonatdor deyiladi.
  200. 7:45Ayni buni biz hozirgi davrda bu
  201. 7:47narsalarni har qanday insonlar ko'rib
  202. 7:49turibdi. Mediyada oqni qora, qorani oq
  203. 7:52deb bayon qilinayapti xalqlarga. Yoki
  204. 7:54boshqa bir rivoyatda
  205. 7:56Dajjolning chiqishidan oldin uch yil
  206. 7:58og'ir yil bo'ladi. U yillarda odamlarga
  207. 8:01qattiq bir ocharchiliklar yetadi.
  208. 8:02Birinchi yilda Alloh taolo osmonga
  209. 8:04yomg'irni uchdan bir qismini ushlab
  210. 8:07turishlikka buyuradi. Yerga esa
  211. 8:09o'simliklarning uchdan bir qismini
  212. 8:11chiqarmaslikni buyuradi. Ikkinchi yilda
  213. 8:13esa Alloh osmonga yomg'irni uchdan ikki
  214. 8:15qismini ushlab turishni, yerga esa
  215. 8:18o'simliklarning uchdan ikki qismini
  216. 8:20chiqarmaslikni buyuradi.
  217. 8:22Uchinchi yilda esa Alloh osmonga
  218. 8:23butunlay yomg'irni yog'dirmaslikni
  219. 8:25buyuradi va yerga ham barcha
  220. 8:28o'simliklarni chiqarmaslikni buyuradi.
  221. 8:31Bu Alloh taolo Dajjolning chiqishligidan
  222. 8:33oldin beradigan
  223. 8:35Dajjolning fitnasini shabadasi deyiladi
  224. 8:37bu ham. Sababi
  225. 8:39bu Dajjol
  226. 8:41ocharchilik fitnasi bilan insonlarni
  227. 8:43aldaydi.
  228. 8:44U bilan uning arkasidan yurganlar to'q
  229. 8:46bo'ladi, unga ergashganlar.
  230. 8:48Unga ergashmaganlar esa och bo'ladi.
  231. 8:50Alloh taolo o'zi bu imtihon kelishligini
  232. 8:53shabadasi, uni undan oldin yuborgan edi.
  233. 8:55Dajjol bir ko'zi ko'r, ahmoq,
  234. 8:58badbashara, peshonasiga kofir deb yozib
  235. 9:00qo'yilgan
  236. 9:02oqni qora, qorani oq deydi, odamlar unga
  237. 9:03ergashib ketadi. Yana bu yerda shunday
  238. 9:05narsalar kelib chiqadiki, imtihon
  239. 9:07kelishligidan oldin farishtalarga
  240. 9:09imtihonning shabadasini yuboryapti Alloh
  241. 9:11taolo, xabar beryapti oldindan
  242. 9:13deyapmiz-ku. O'zi farishtalarda asli
  243. 9:14itoat qilishligi edi, itoat qilardi.
  244. 9:17Farishtalarga Alloh taolo oldindan xabar
  245. 9:21berib qo'ydiki
  246. 9:22basharni yaratmoqchiman. Sizlar unga
  247. 9:24sajda qilasizlar, dedi. O'zi asli
  248. 9:27farishtalar Allohga itoat qilardi. Alloh
  249. 9:29xabar bermasa ham itoat qilardi Alloh
  250. 9:31buyurgan paytida. Lekin bu yerda shu
  251. 9:33narsa ko'rinadiki, asli xabar shaytonga
  252. 9:36edi. Ba'zan xalqni ichidagi bitta bir
  253. 9:39kasovatini
  254. 9:40orkasidan butun xalqqa dashnom beriladi.
  255. 9:43Aynan bittasi shaytonga xabar berdi yo
  256. 9:45shayton, ya'ni bundan shu narsa kelib
  257. 9:46chiqadiki, asl shaytonga aytilgandek
  258. 9:48bo'lgan bu. Ey shayton, men loydan
  259. 9:50basharni yarataman, sen unga sajda
  260. 9:52qilasan. Imtihon kelgan paytda
  261. 9:54kabirlanib ketmagin degan tushuncha ham
  262. 9:56chiqadi. Bu yerda shayton nimaga endi
  263. 9:58men unga sajda qilishligim kerak, nima
  264. 10:00bu mendan afzalligi bor deyishlikka
  265. 10:02haqqi yo'q. Alloh taolo men ruhimdan
  266. 10:04yaratdim uni dedi.
  267. 10:05Sen sajda qilasan dedi. Buni aynan Muso
  268. 10:08alayhissalom davridagi Fir'avn. Alloh
  269. 10:10taolo to'qqizta bir baloni yubordi
  270. 10:11ketma-ket. Asosiy kimni kasovati bilan
  271. 10:14bo'ldi bu narsa? Asosiy bu baloni
  272. 10:16kelishi Fir'avnni kasovati bilan bo'ldi.
  273. 10:18Fir'avn o'zini ilohligini da'vo qildi.
  274. 10:20Unga xabarlar berildi, ogohlantirishlar
  275. 10:23berildi, u ishida davom etdi, buni
  276. 10:26kasovatini, balosini butun xalq chekdi.
  277. 10:28Hozirgi davrda ham ba'zi bir balolar
  278. 10:30kelishligi mumkin. Bu baloni kelishligi
  279. 10:32mumkin bitta qaysidir
  280. 10:34katta bir zolim podshohni kasovatini,
  281. 10:37zulmini oqibatida bo'lishligi mumkin.
  282. 10:39Shayton jinlardan edi va farishtalarni
  283. 10:43odamga sajda qilishlikka bo'lgan
  284. 10:44buyruqda shaytonni ham o'z ichiga oldi.
  285. 10:46Alloh taolo farishtalarga aytdi, lekin
  286. 10:48shaytonni ham o'z ichiga oldi. Nimaga
  287. 10:50desa, chunki ularni suhbatida, ularni
  288. 10:51safida edi u. Farishtalarni tarbiyasida
  289. 10:54katta bo'lgan edi. Isroiliyatlar keladi,
  290. 10:56dalil bo'lmasa ham, odam
  291. 10:58yaratilishligidan oldin jinlar yashagan
  292. 11:01deyiladi va jinlar fasod qilib
  293. 11:02tashlagandan keyin Alloh taolo ularni
  294. 11:04yo'q qilishlikka buyurganda farishtalar
  295. 11:06ularni yo'q qiladi, shunda iblisni
  296. 11:08asirga oladi va iblisni olib ketib uni
  297. 11:10tarbiya qiladi [tomoq qirish]
  298. 11:10farishtalar
  299. 11:12deb aytiladi. Va bu tarbiya qilingan
  300. 11:14shayton, lekin shuncha tarbiya qilinsa
  301. 11:16ham, oxiri baribir o'zini asliga tortib
  302. 11:20ketdi. Ko'mirni ustiga ming tilla suv
  303. 11:23yurgizilsa ham, yana ustini yaltiratilsa
  304. 11:25ham, baribir ichidagi narsa agar o'zini
  305. 11:26isloh qilmasa, agarki u avliyolarni
  306. 11:29ichida bo'lsa ham, agar o'zini isloh
  307. 11:31qilmasa, bir kun o'sha ichidagi ko'miri
  308. 11:33chiqadi, ya'ni kufr chiqadi. Insonlar
  309. 11:36ham, agar o'zini isloh qilmasa, keyin
  310. 11:37Alloh taolo baribir uni ichidagi
  311. 11:39narsasini tashqariga chiqarmasdan
  312. 11:41qo'ymaydi, chiqaradi. U chiqargandan
  313. 11:43keyin, Alloh ko'rsatmasin, shunga
  314. 11:45yarasha jazosini oladi.
  315. 11:47Bunga Rasululloh sallallohu alayhi
  316. 11:48vasallam aytganlar:
  317. 11:49"Sizlardan biringiz jannat ahlining
  318. 11:51amalini qiladi, hatto u bilan jannatning
  319. 11:53orasida bir ziroq qoladi.
  320. 11:55Unga kitobat oldinga o'tib ketadida, u
  321. 11:57jahannam ahlining amalini qilib,
  322. 11:59jahannamiy qilinadilar." Endi bu odam
  323. 12:01shuncha amal qilgan, bu amali keyin
  324. 12:03habat bo'lib ketdi degan ma'no
  325. 12:05chiqadimi? Bu amalda o'zi asli haqiqiy
  326. 12:07amal qilmagan u. Insonlar uchun amal
  327. 12:09qilgan, insonlarning ko'rinishiga, ya'ni
  328. 12:10ular qilayotgan ishlar ular bilan birga
  329. 12:12qilavergan. Aynan farishtalarning ichida
  330. 12:13ham shayton farishtalar qilgan ishni
  331. 12:15qilib yuravergan. Va bu ish keyin
  332. 12:17oxirida zohir bo'ldi. Alloh taolo
  333. 12:19aytadi: "Va iz qulna lil malaikati
  334. 12:21usjudu li Adama fasajadu illa iblisa
  335. 12:23kana minal jinni fafasaqa an amri
  336. 12:25robbihi." Kahf surasining 50-oyatida:
  337. 12:28"Eslang, biz farishtalarga odamga sajda
  338. 12:31qilinglar dedik, ular sajda qildilar,
  339. 12:33illo iblis jindan edi va robbisining
  340. 12:36buyrug'iga fisq qildi. Fosiqlik bu
  341. 12:39Allohning buyrug'idan chiqishlik
  342. 12:40degani." Ibn Qoyyim rahmatulloh
  343. 12:41aytadilar: "Iblis suratda farishtalar
  344. 12:44bilan birga edi, va lekin uning asli va
  345. 12:46moddasi farishtalardan emas edi. Uning
  346. 12:48asli o'tdan edi, farishtalarning asli
  347. 12:50esa nurdan edi", dedilar. Shayton o'zini
  348. 12:53asliga tortdi yana baribir. Olovda o'zi
  349. 12:56sapchish xislati bor, ya'ni tepaga
  350. 12:58qarashlik. Nurda esa tavozuli bor, yerga
  351. 13:00qarashlik bor. Masalan, olovni tepaga
  352. 13:02qaratib yoqsangiz ham, tepaga qaraydi,
  353. 13:03yonboshga qaratib yoqsangiz ham,
  354. 13:05yonboshga qaratilgan joydan keyin
  355. 13:07baribir o'sha yerdan o'tib, tepaga qarab
  356. 13:08intiladi. Lekin bu shaytonda bunaqa
  357. 13:10sapchishligi,
  358. 13:12bunaqa kibr qilishligi o'zining boshiga
  359. 13:14balo bo'ldi. Yana olinadigan foydalardan
  360. 13:16bu yerda kim bo'lishligidan qat'iy
  361. 13:18nazar, farishtalar Alloh nima desa itoat
  362. 13:20qiluvchi edi, lekin baribir Alloh taolo
  363. 13:22imtihon qilyapti, ya'ni buyruq beryapti.
  364. 13:24Yana bu bu foydalardan kim
  365. 13:26bo'lishligidan qat'iy nazar, imtihonsiz
  366. 13:28qolmaydi. Ya'ni inson bir darajaga yetib
  367. 13:29qolgandan keyin bo'ldi, u
  368. 13:30imtihonlanmayman deb o'ylamasligi
  369. 13:32kerakligi. Qayer, qanaqa darajaga
  370. 13:34yetishidan qat'iy nazar, to tirikman,
  371. 13:35Allohning huzuriga yetgunigacha nafsi
  372. 13:37bilan, shayton bilan albatta kurash
  373. 13:39qilishlik kerak bo'ladi. Ya'ni
  374. 13:40imtihonlanadi va imtihonda sobit turib
  375. 13:42berishlik kerak bo'ladi.
  376. 13:44Yana bu yerda foydalardan shunday narsa
  377. 13:45kelib chiqadiki,
  378. 13:47biladiganlar bilan bilmaydiganlar bir
  379. 13:48xil bo'lmasligi. Shayton Alloh bilan
  380. 13:51mubasharotan, ya'ni to'g'rimi-to'g'ri
  381. 13:52gaplashardi. Inson esa Alloh bilan
  382. 13:55to'g'rimi-to'g'ri gaplasha olmaydi.
  383. 13:56Shayton jannatni va jahannamni ko'rdi.
  384. 13:59Inson esa ko'rmagan, faqat shu
  385. 14:00xabarlarda eshitgan. Shunga iymon
  386. 14:02keltiradi. Shayton shu holatni ko'rib,
  387. 14:04bilib turib Allohga kofir bo'ldi, ya'ni
  388. 14:07itoat qilmadi. Ayni bu holatda, masalan,
  389. 14:10shaytonga Alloh taolo bir buyruq
  390. 14:12beruvdi, shu buyrug'iga kofir bo'luvdi,
  391. 14:13bo'ldi. Itoat qilmadi, abadiy
  392. 14:16jahannamiylardan bo'ldi. Inson Alloh
  393. 14:17taologa qancha-qancha buyruqlarda
  394. 14:19itoatsizlik qiladi yoki qancha-qancha
  395. 14:20gunohlarni qiladi. Qilma degan
  396. 14:22narsalarni qilib qo'yadi yoki qil degan
  397. 14:24narsalarni qilmaydi.
  398. 14:26Ya'ni kofir bo'lib qolmaydi u bilan.
  399. 14:27Endi albatta uning holatlari bor.
  400. 14:28Masalan, namoz o'qishlik. Namoz
  401. 14:30o'qishlikda ixtilof qilganlar ulamolar,
  402. 14:31o'qishim kerak, o'qiyman deb yurgan
  403. 14:34odamlarda, ya'ni qancha vaqtlardan beri
  404. 14:35o'qimay turgan odamlarni ko'pchiliklari,
  405. 14:37ya'ni kofir demaydilar.
  406. 14:39Ba'zilari kofir emas deydi. Ya'ni dindan
  407. 14:41chiqib ketmaydi bu holat bilan deydi.
  408. 14:42Yoki Allohga itoatsizlik qilish, bu
  409. 14:44narsani qilmagan desa, qilib qo'ysa, shu
  410. 14:46bilan u kofir bo'lib ketmayapti.
  411. 14:48Nimaga endi buni shaytonni bitta
  412. 14:50buyruqda itoat qilmaganligi uchun abadiy
  413. 14:53jahannamiylardan bo'ldi? Orasidagi farq,
  414. 14:55u bilardi, odamlar esa faqat xabarlarda
  415. 14:58eshitgan, ko'rmagan. Shunga yarasha
  416. 15:01jazosi ham og'ir bo'lishligi yoki bilgan
  417. 15:04odam amal qiladigan bo'lsa, ajri baland
  418. 15:06bo'lishligi.
  419. 15:07Ayni bundan insonning gunohi bilgan odam
  420. 15:11bilan bilmagan odamning orasidagi
  421. 15:12bo'ladigan jazosi bir xil bo'lmasligi.
  422. 15:15Albatta mukofoti ham shu amal qilishiga
  423. 15:17qarab bir xil bo'lmasligi. Unga misol,
  424. 15:19payg'ambarlarning ayollari agar faxsh
  425. 15:21ishni qiladigan bo'lsa, Alloh taolo ikki
  426. 15:23barobar jazo beraman dedi. Oddiy ayol
  427. 15:25agar bu ishni qiladigan bo'lsa, nima
  428. 15:28jazo deyilgan bo'lsa, o'sha jazo
  429. 15:29berilishligini aytgan. Nimaga?
  430. 15:31Biladiganlar bilan bilmaydiganlar bir
  431. 15:33xil bo'lmasligi. Shaytonni sajda
  432. 15:35qilishlikdan bosh tortishligini sababi,
  433. 15:38u da'vo qildiki, odamdan men yaxshiman
  434. 15:40deb. Alloh taolo aytdi: "Qola ma
  435. 15:41mana'aka llatas julayda motub. Qola ana
  436. 15:44xoyrun minhu xolaqtani minnari va
  437. 15:45xolaqtahu minntin". Alloh taolo aytdiki:
  438. 15:48"Senga buyurgan paytimda
  439. 15:50sajda qilmaslikdan nima man qildi?"
  440. 15:51desa, aytdiki: "Men undan yaxshiman.
  441. 15:53Meni olovdan yaratding va uni loydan
  442. 15:56yaratding", dedi. Xuddiki uni sajda
  443. 15:57qilishlikdan man qilgan narsa, undan
  444. 15:59yaxshi ekanligi, ya'ni u olovdan yaralib
  445. 16:01va odam loydan yaralganligi. Uni
  446. 16:04fikricha, fazilatli, fazilatli bo'lmagan
  447. 16:07shaxsga sajda qilishlik mumkin bo'lmaydi
  448. 16:10degan ma'noni qildi o'zi. Alloh uni
  449. 16:12la'natlasin. "Undan men yaxshiman", dedi
  450. 16:15va qanday men unga, men undan yaxshi
  451. 16:17bo'lib turib unga sajda qilaman?" deb.
  452. 16:19Bu la'in iblis o'zini kelib chiqishini
  453. 16:21asliga qaradida, Odam alayhissalomga
  454. 16:24yetgan ulug' bir sharafga qaramadi. U
  455. 16:25nima edi? Odamni Alloh taolo o'zini
  456. 16:28qo'li bilan yaratdi va o'zini ruhidan
  457. 16:30unga pufladi.
  458. 16:31Undan kelib chiqadiki, agar mabodo bir
  459. 16:34ulug' nasabli odamlardan bo'lsa, bu
  460. 16:37nasabi ulug'ligidan, yuqori nasabli
  461. 16:39bo'lishligi bilan u boshqalardan ko'ra
  462. 16:41men afzalman deya olmaydi. Afzallikni
  463. 16:44o'lchovi o'zini aqli bilan bo'lmaydi.
  464. 16:45Alloh taolo o'zi o'lchab qo'ygan o'lchov
  465. 16:47bilan bo'ladi. Allohning huzuridagi eng
  466. 16:49martabali, ya'ni eng ulug' odamlar "Inna
  467. 16:52akromakum indallohi atqokum". Allohga
  468. 16:54eng taqvo qiluvchilar. Taqvo qiluvchilar
  469. 16:55Allohning buyrug'ini, nima buyursa
  470. 16:56bajaradi va nimadan qaytarsa
  471. 16:58tiyilganlar.
  472. 16:59Agar bu xislati yo'q odamlar nasabda
  473. 17:02yoki pulda yoki jasadda undan past
  474. 17:04bo'lgan odamga nisbatan kibr qilishligi
  475. 17:06yoki itoatsizlik qilishligi aynan bu
  476. 17:08shaytonning xislatidan bo'ladi. Alloh
  477. 17:10itoat qil dedimi, Rasululloh sallallohu
  478. 17:12alayhi vasallam aytdilar: "Habash qul
  479. 17:13sizga agar amir bo'lsa, itoat
  480. 17:14qilinglar", dedilar. Agar shayton
  481. 17:16haqiqatdan o'zini u aytgandek
  482. 17:19olovdan yaratilganligi u va inson loydan
  483. 17:21yaratilganligi va olov loydan martabasi
  484. 17:24ulug' bo'lgan bo'lsa ham, lekin unga
  485. 17:26buyurayotgan, ya'ni uni nazdidagi agar
  486. 17:28mabodo to'g'ri bo'lsa ham, lekin unga
  487. 17:30buyurayotgan zot kim? Odam
  488. 17:32buyurmayaptiku unga sen menga sajda qil
  489. 17:33deb.
  490. 17:34Buyuruvchi zot Alloh taolo bo'lyapti.
  491. 17:36Keyin bu iblisni o'zini da'vosida olov
  492. 17:39bu loydan ko'ra sharafliroq deb da'vo
  493. 17:42qildi. Bu da'vosi sahih emas, to'g'ri
  494. 17:44emas. Chunki loyni shani u bosiklik bor
  495. 17:48unda. Halimlik bor, shoshmaslik bor,
  496. 17:51sobit turishlik bor va nabotot unib
  497. 17:53o'sib yetishadigan va ziyoda bo'ladigan
  498. 17:56o'rin bu yer, loy. O'tda esa uni shanida
  499. 18:00uni xususiyatida yoqishlik bor,
  500. 18:02yengiltaklik bor, shoshqaloqlik bor.
  501. 18:05Ularda hammasi
  502. 18:06hech qaysi maqtalinmaydi.
  503. 18:08Ba'zi o'rinlarda ba'zi o'rin ba'zilari
  504. 18:10maqtalinishligi mumkin, lekin asli
  505. 18:12maqtalinmaydi ular. Masalan, olovda
  506. 18:14shijoat bor bo'lsa, tuproqdan, loyda esa
  507. 18:18siniklik bor. Maqtalingan o'rinni desak
  508. 18:20bu olovni, lekin bu o'zini-o'zi afzal
  509. 18:22qilib olgan. Alloh uni afzal qilmadi ki,
  510. 18:24sen afzalsan demadikku. Agar mabodo
  511. 18:26afzalsan deganda ham, agar u Allohni
  512. 18:28yaxshi ko'rganda Alloh nima desa,
  513. 18:30Allohni aytganini qilish kerak edi u.
  514. 18:32Yana davom ettiramiz inshaalloh.
  515. 18:33Vassallallohu alayhi sayyidina va
  516. 18:34nabiyyina Muhammad va ala alihi va
  517. 18:35ashabihi ajmain.

About this transcript

This page contains the full transcript of QUR'ON QISSALARI MUQADDIMA ODAM VA IBLIS HIYLASI 01-Dars Ustoz Holid Yahyo by Iymon Sadosi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,442 words across 517 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.