QUR'ON QISSALARI MUQADDIMA ODAM VA IBLIS HIYLASI 01-Dars Ustoz Holid Yahyo — Transcript
Full transcript
- 0:18Bismillahirrohmanirrohim.
- 0:20Alhamdulillahirrobbilalamin.
- 0:22Vassalatu vassalamu ala rosulina
- 0:24Muhammadin va ala alihi va ashabihi
- 0:26ajmain. Amma ba'd. Assalamu alaykum va
- 0:28rohmatullohi va barokatuh. Allohdan
- 0:30tavfiq so'rab, bugundan yangi dars.
- 0:32Al-mustafadu minal qisosul Qur'an.
- 0:34Qur'an qissalaridan olinadigan foydalar.
- 0:37Kitob muallifi Abdulkarim Zaydan.
- 0:40Iroqlik shayxlardan, rohimahulloh, o'tib
- 0:42ketganlar. 1917-yilda Bag'dodda
- 0:44tug'ilib, 2014-yilda yaqinda vafot etgan
- 0:47shayxlardan. Tafsir, fiqh, usul
- 0:50fanlarini olimlaridan va da'vatchi ham
- 0:52bo'lganlar.
- 0:53Bu kitob ikki qismga bo'linadi. Birinchi
- 0:56qismi butun payg'ambarlarni qissalari,
- 0:58Rasulullohni sallallohu alayhi vasallam
- 1:00davrlarigacha. Keyin ikkinchi qism
- 1:02Rasululloh sallallohu alayhi vasallamni
- 1:04hayotlari mana qissasi. Qissa degani bu
- 1:07izdan yurmoq degani. Ya'ni bir odamni
- 1:09izidan yurishlik. Alloh taolo
- 1:11"Fartadda'a ala asarihima qosason" dedi.
- 1:13Muso alayhissalom va g'ulomini Xizr
- 1:15alayhissalomni orqasidan izlab ortlariga
- 1:17qaytdilar degan. Bu qissalar hayotda
- 1:20bo'lgan voqealarni ifoda qiladi. Ertak
- 1:23degani emas u. To'qib olingan degan
- 1:26ma'no emas. Alloh taolo aytadiki "Nahnu
- 1:28naqussu alayka ahsanal qosos" "bima
- 1:30avhayna ilayk". Biz sizga eng go'zal
- 1:33qissalarni qissa qilib beramiz dedi.
- 1:34Qur'onda oldinda o'tgan payg'ambarlar va
- 1:37mo'minlarni
- 1:39qissalarini va kofirlar va fasod
- 1:41qiluvchilarni qissalari bor.
- 1:43Ba'zi qissalar takror bo'lib keladi.
- 1:46Bundan
- 1:47yangi ma'nolarni ifoda qilishlik uchun.
- 1:51Va bundan mo'minlar ibrat olishlik
- 1:53uchun. Bu qissalarni o'rganishlikda
- 1:56solihlarni izidan yurishlik bo'ladi.
- 1:58Qur'onni uchdan biri qissalardan iborat.
- 2:00Alloh taolo bu qissalarni nima uchun
- 2:02mo'minlarga keltiradiki, qiyomatgacha
- 2:05o'qiladi. Laqodiy kana fiy qososihim
- 2:07ibrotun li ulil albab. Albatta ularni
- 2:10qissalarida aql egalari uchun ibratlar
- 2:12bordir deb Alloh taolo aytadi.
- 2:14Biz Qur'ondagi qissalarni
- 2:16o'rganarkanmiz, undan ibrat olishligimiz
- 2:19va o'sha solihlarni orqasidan
- 2:21ergashishligimiz uchun.
- 2:23Qissalarga kirishamiz.
- 2:25Odam alayhissalomni va iblisni qissasi
- 2:27va uni tafsiri.
- 2:29Alloh taolo Odam alayhissalomni loydan
- 2:31yaratdida, keyin farishtalarga Odamga
- 2:34sajda qilishlikka buyurdi. Bu sajda Odam
- 2:37alayhissalomni hurmat qilib va ikrom
- 2:40qilib va Odam alayhissalomni fazlini
- 2:42e'tirof qilib sajda qilishligi edi.
- 2:45Bundan, bu sajdanan Odam alayhissalomga
- 2:47ibodat qilishlik suratidagi sajda emas
- 2:50edi. Ibn Abbos roziyallohu anhu
- 2:53aytadilar.
- 2:54Kanat is sajdati li Adam wa to'atu
- 2:56lillahi ta'ala. Sajda Odam alayhissalom
- 2:59uchun edi, itoati esa Alloh uchun edi.
- 3:02Bu narsadan ko'rinadiki, Allohga itoat
- 3:04qilishlik maxluqlarga ham bog'lanarkan,
- 3:06maxluqlarda ham ko'rinar ekan.
- 3:08Farishtalarga sajda qilishlikka buyurdi
- 3:10Alloh taolo. Endi itoat qilishlik
- 3:12ayollar
- 3:13eriga itoat qilishligi ma'ruf ishlarda
- 3:16bu Alloh buyurganligi uchun. Farishtalar
- 3:18Odam alayhissalomga sajda qildi, illo
- 3:20iblis
- 3:21bosh tortdida va takabburlik qildi.
- 3:23Sajda qilishlikdan takabburlik qilib,
- 3:25qaysarlik qilib bosh tortdi. Alloh taolo
- 3:27o'zi aytadiki, iz qola robbuka lil
- 3:29malaikati inniy xoliqun basharon min
- 3:31tiyn. Faiza sawwaytuhu wa nafaxtu fiyhi
- 3:33min ruhiy faqou lahu sajidin.
- 3:35Fasajadatil malaikatu kulluhum ajma'un.
- 3:38Illa iblis istakbara wa kana minal
- 3:39kafirin. Eslang. Alloh taolo eslang
- 3:42deyapti. Ibrat olishligiga, siz bu
- 3:45qilingan xatoni siz ham qilmang, o'rnak
- 3:47oling deb. Robbingiz farishtalarga
- 3:49aytdi. Men loydan basharni yarataman,
- 3:52uni tip-tekis qilib va unga ruhimdan
- 3:55puflayman. Sizlar esa unga sajda qilib
- 3:57yiqilasizlar, dedi Alloh taolo.
- 4:00Farishtalarning barchasi sajda qildilar,
- 4:02illo iblis takabburlik qildi va
- 4:05kofirlardan bo'ldi. Buni ikki xil tafsir
- 4:08qilsak ham bo'ladi. Kofirlardan bo'ldi
- 4:10deyishlik bu shar'an shar'an shunday
- 4:13deyiladi, ya'ni hozir kofir bo'ldi. Yoki
- 4:14kofirlardan edi deb aytilsa ham qadaran
- 4:17bo'ladi. Alloh taolo azaliy bilishligi
- 4:19bilan
- 4:20uni kofirligini bilardi.
- 4:23Alloh taolo boshqa bir oyatda, ya'ni
- 4:24Baqara surasining 34-oyatida: "Va il
- 4:26qulna lil malaikati usjudu li adama
- 4:28fasajadu illa iblisa aba vastakbara va
- 4:31kana minal kafirin". Esla biz
- 4:33farishtalarga odamga sajda qilinglar
- 4:35dedik, ular sajda qildilar, illo iblis
- 4:37bosh tortdi va takabburlik qildi va
- 4:40kofirlardan bo'ldi, dedi. Bu iblisni
- 4:43kofirlardan bo'lganligi nimada
- 4:45bo'lyapti? Nimaga kibr qildi? Allohgami
- 4:48kibr qildi? Yo'q. U odamga kibr qildi.
- 4:51Lekin u odamga kibr qildi-yu, odam
- 4:54alayhissalom aytmadiki unga menga sajda
- 4:56qil deb. Buyuruvchi zot u Alloh taolo
- 4:59edi. Bu Allohning buyrug'ini boshqa bir
- 5:01maxluqqa sajda qil deb buyurdi, u bosh
- 5:04tortyapti. Kibr qilyapti. Yo'q, sajda
- 5:06qilmayman deyapti, ya'ni qaysarlik
- 5:07qilyapti. Bundan keyin u kofirlardan
- 5:10bo'ldi.
- 5:11Alloh taolo uni kofirligini o'zi
- 5:12bilmasmidi? Alloh bilardi uni. Lekin bu
- 5:15kofirligini, ichidagi narsasini
- 5:17tashqariga chiqarishligini Alloh
- 5:18xohladi. Alloh boshqa bir oyatlarda
- 5:20masalan: "Valaqod fatannallazina min
- 5:22qoblihim falaya'lamannallohu allazina
- 5:24sodaqu valaya'lamannal kazibin".
- 5:26Batahqiq biz ulardan oldingilarni ham
- 5:28fitnaladik, [tomoq qirish] ya'ni imtihon
- 5:29qildik. Bu imtihon biz koziblaru
- 5:32sodiqlarni bilishligimiz uchun dedi.
- 5:35Alloh taolo endi bundan o'zi azaldan
- 5:37Alloh bilmasmidi bularni sodiq yoki
- 5:40kozibligini degan savol keladi. Yo'q,
- 5:42albatta Alloh taolo ularni bilardi,
- 5:43lekin uni tashqariga chiqarib,
- 5:45tashqaridan zohir qilishligini xohladi.
- 5:47Tashqariga u, ya'ni ichidagi narsani
- 5:49tashqariga chiqarishligini xohladi.
- 5:50Bo'lmasam shayton Allohga itoat qilib
- 5:52yurgan edi, lekin bunda haqiqiy imtihon
- 5:54keldi, keyin yiqildi. Bu yerda
- 5:56foydalardan shayton qayerda edi? Kimlar
- 5:58bilan edi? Shayton
- 6:00farishtalar bilan edi. Lekin farishtalar
- 6:02bilan bo'lsa ham Alloh nima desa labbay
- 6:05deydigan zotlar bilan bo'lsa ham
- 6:08u boshqa edi. Asl u jindan edi. O'zi
- 6:11iblis ma'nosi labbasa aralashtirishlik,
- 6:16haqni botilga aralashtirishlik deydi va
- 6:18yana keyin yas yas nomid bo'lishlik
- 6:21ma'nosi ham oladi iblis yasdan ham
- 6:23olinib. Bu shaytonni Alloh nima desa
- 6:26labbay deydigan nurli zotlar bilan,
- 6:28ya'ni farishtalar bilan bo'lsa ham uni
- 6:30hech narsa qutqarib qola olmadi. Xuddi
- 6:32shunday insonlar ham, agar insonlarning
- 6:35eng afzal insonlarning ichida bo'lsa
- 6:37ham, ya'ni avliyolarning ichida bo'lsa
- 6:38ham u uni, agar u o'zini isloh qilmasa,
- 6:42hech kim uni qutqarib qola olmaydi.
- 6:43Jahannamga tushligidan. Yana foydalardan
- 6:46bo'ladiki bu yerda Alloh taoloni
- 6:48bandalariga bo'lgan rahmatidanki
- 6:50imtihon qiladigan bo'lsa Alloh taolo
- 6:52imtihondan oldin imtihonning shabadasini
- 6:54yuboradi ekan. Farishtalarga aytdi men
- 6:57loyadan basharni yarataman. Sizlar unga
- 7:00sajda qilasizlar dedi. Ya'ni oldindan
- 7:02xabar beryapti.
- 7:03Ayni bunga misol kavmiy misollardan
- 7:06yomg'ir yog'ishlikdan oldin shabada,
- 7:08yengil shabadalar keladi. Bulutlar
- 7:11haydaladi u shabadalar bilan. Xabarlar
- 7:13bo'ladiki, xabarlar keladi yomg'ir
- 7:14yog'ishligini.
- 7:15Ayni bunda hozirgi zamonda dajjolning
- 7:18fitnasidan ham
- 7:19dajjolning fitnasini shabadasiham
- 7:22hozirgi davrda kelyapti. Buni
- 7:23misollaridan Rasululloh sallallohu
- 7:25alayhi vasallam qiyomatdan oldin
- 7:27dajjolning chiqishidan oldin aldoqchi
- 7:29yillar bo'ladi. U aldoqchi yillarda
- 7:32sodiqlar kozib deb nomlanadi,
- 7:35yolg'onchilar rostgo'ylar deb nomlanadi
- 7:37va omonatchilar xoinga aylanadi,
- 7:40ya'ni xoin deyiladi, xoinlar esa
- 7:43omonatdor deyiladi.
- 7:45Ayni buni biz hozirgi davrda bu
- 7:47narsalarni har qanday insonlar ko'rib
- 7:49turibdi. Mediyada oqni qora, qorani oq
- 7:52deb bayon qilinayapti xalqlarga. Yoki
- 7:54boshqa bir rivoyatda
- 7:56Dajjolning chiqishidan oldin uch yil
- 7:58og'ir yil bo'ladi. U yillarda odamlarga
- 8:01qattiq bir ocharchiliklar yetadi.
- 8:02Birinchi yilda Alloh taolo osmonga
- 8:04yomg'irni uchdan bir qismini ushlab
- 8:07turishlikka buyuradi. Yerga esa
- 8:09o'simliklarning uchdan bir qismini
- 8:11chiqarmaslikni buyuradi. Ikkinchi yilda
- 8:13esa Alloh osmonga yomg'irni uchdan ikki
- 8:15qismini ushlab turishni, yerga esa
- 8:18o'simliklarning uchdan ikki qismini
- 8:20chiqarmaslikni buyuradi.
- 8:22Uchinchi yilda esa Alloh osmonga
- 8:23butunlay yomg'irni yog'dirmaslikni
- 8:25buyuradi va yerga ham barcha
- 8:28o'simliklarni chiqarmaslikni buyuradi.
- 8:31Bu Alloh taolo Dajjolning chiqishligidan
- 8:33oldin beradigan
- 8:35Dajjolning fitnasini shabadasi deyiladi
- 8:37bu ham. Sababi
- 8:39bu Dajjol
- 8:41ocharchilik fitnasi bilan insonlarni
- 8:43aldaydi.
- 8:44U bilan uning arkasidan yurganlar to'q
- 8:46bo'ladi, unga ergashganlar.
- 8:48Unga ergashmaganlar esa och bo'ladi.
- 8:50Alloh taolo o'zi bu imtihon kelishligini
- 8:53shabadasi, uni undan oldin yuborgan edi.
- 8:55Dajjol bir ko'zi ko'r, ahmoq,
- 8:58badbashara, peshonasiga kofir deb yozib
- 9:00qo'yilgan
- 9:02oqni qora, qorani oq deydi, odamlar unga
- 9:03ergashib ketadi. Yana bu yerda shunday
- 9:05narsalar kelib chiqadiki, imtihon
- 9:07kelishligidan oldin farishtalarga
- 9:09imtihonning shabadasini yuboryapti Alloh
- 9:11taolo, xabar beryapti oldindan
- 9:13deyapmiz-ku. O'zi farishtalarda asli
- 9:14itoat qilishligi edi, itoat qilardi.
- 9:17Farishtalarga Alloh taolo oldindan xabar
- 9:21berib qo'ydiki
- 9:22basharni yaratmoqchiman. Sizlar unga
- 9:24sajda qilasizlar, dedi. O'zi asli
- 9:27farishtalar Allohga itoat qilardi. Alloh
- 9:29xabar bermasa ham itoat qilardi Alloh
- 9:31buyurgan paytida. Lekin bu yerda shu
- 9:33narsa ko'rinadiki, asli xabar shaytonga
- 9:36edi. Ba'zan xalqni ichidagi bitta bir
- 9:39kasovatini
- 9:40orkasidan butun xalqqa dashnom beriladi.
- 9:43Aynan bittasi shaytonga xabar berdi yo
- 9:45shayton, ya'ni bundan shu narsa kelib
- 9:46chiqadiki, asl shaytonga aytilgandek
- 9:48bo'lgan bu. Ey shayton, men loydan
- 9:50basharni yarataman, sen unga sajda
- 9:52qilasan. Imtihon kelgan paytda
- 9:54kabirlanib ketmagin degan tushuncha ham
- 9:56chiqadi. Bu yerda shayton nimaga endi
- 9:58men unga sajda qilishligim kerak, nima
- 10:00bu mendan afzalligi bor deyishlikka
- 10:02haqqi yo'q. Alloh taolo men ruhimdan
- 10:04yaratdim uni dedi.
- 10:05Sen sajda qilasan dedi. Buni aynan Muso
- 10:08alayhissalom davridagi Fir'avn. Alloh
- 10:10taolo to'qqizta bir baloni yubordi
- 10:11ketma-ket. Asosiy kimni kasovati bilan
- 10:14bo'ldi bu narsa? Asosiy bu baloni
- 10:16kelishi Fir'avnni kasovati bilan bo'ldi.
- 10:18Fir'avn o'zini ilohligini da'vo qildi.
- 10:20Unga xabarlar berildi, ogohlantirishlar
- 10:23berildi, u ishida davom etdi, buni
- 10:26kasovatini, balosini butun xalq chekdi.
- 10:28Hozirgi davrda ham ba'zi bir balolar
- 10:30kelishligi mumkin. Bu baloni kelishligi
- 10:32mumkin bitta qaysidir
- 10:34katta bir zolim podshohni kasovatini,
- 10:37zulmini oqibatida bo'lishligi mumkin.
- 10:39Shayton jinlardan edi va farishtalarni
- 10:43odamga sajda qilishlikka bo'lgan
- 10:44buyruqda shaytonni ham o'z ichiga oldi.
- 10:46Alloh taolo farishtalarga aytdi, lekin
- 10:48shaytonni ham o'z ichiga oldi. Nimaga
- 10:50desa, chunki ularni suhbatida, ularni
- 10:51safida edi u. Farishtalarni tarbiyasida
- 10:54katta bo'lgan edi. Isroiliyatlar keladi,
- 10:56dalil bo'lmasa ham, odam
- 10:58yaratilishligidan oldin jinlar yashagan
- 11:01deyiladi va jinlar fasod qilib
- 11:02tashlagandan keyin Alloh taolo ularni
- 11:04yo'q qilishlikka buyurganda farishtalar
- 11:06ularni yo'q qiladi, shunda iblisni
- 11:08asirga oladi va iblisni olib ketib uni
- 11:10tarbiya qiladi [tomoq qirish]
- 11:10farishtalar
- 11:12deb aytiladi. Va bu tarbiya qilingan
- 11:14shayton, lekin shuncha tarbiya qilinsa
- 11:16ham, oxiri baribir o'zini asliga tortib
- 11:20ketdi. Ko'mirni ustiga ming tilla suv
- 11:23yurgizilsa ham, yana ustini yaltiratilsa
- 11:25ham, baribir ichidagi narsa agar o'zini
- 11:26isloh qilmasa, agarki u avliyolarni
- 11:29ichida bo'lsa ham, agar o'zini isloh
- 11:31qilmasa, bir kun o'sha ichidagi ko'miri
- 11:33chiqadi, ya'ni kufr chiqadi. Insonlar
- 11:36ham, agar o'zini isloh qilmasa, keyin
- 11:37Alloh taolo baribir uni ichidagi
- 11:39narsasini tashqariga chiqarmasdan
- 11:41qo'ymaydi, chiqaradi. U chiqargandan
- 11:43keyin, Alloh ko'rsatmasin, shunga
- 11:45yarasha jazosini oladi.
- 11:47Bunga Rasululloh sallallohu alayhi
- 11:48vasallam aytganlar:
- 11:49"Sizlardan biringiz jannat ahlining
- 11:51amalini qiladi, hatto u bilan jannatning
- 11:53orasida bir ziroq qoladi.
- 11:55Unga kitobat oldinga o'tib ketadida, u
- 11:57jahannam ahlining amalini qilib,
- 11:59jahannamiy qilinadilar." Endi bu odam
- 12:01shuncha amal qilgan, bu amali keyin
- 12:03habat bo'lib ketdi degan ma'no
- 12:05chiqadimi? Bu amalda o'zi asli haqiqiy
- 12:07amal qilmagan u. Insonlar uchun amal
- 12:09qilgan, insonlarning ko'rinishiga, ya'ni
- 12:10ular qilayotgan ishlar ular bilan birga
- 12:12qilavergan. Aynan farishtalarning ichida
- 12:13ham shayton farishtalar qilgan ishni
- 12:15qilib yuravergan. Va bu ish keyin
- 12:17oxirida zohir bo'ldi. Alloh taolo
- 12:19aytadi: "Va iz qulna lil malaikati
- 12:21usjudu li Adama fasajadu illa iblisa
- 12:23kana minal jinni fafasaqa an amri
- 12:25robbihi." Kahf surasining 50-oyatida:
- 12:28"Eslang, biz farishtalarga odamga sajda
- 12:31qilinglar dedik, ular sajda qildilar,
- 12:33illo iblis jindan edi va robbisining
- 12:36buyrug'iga fisq qildi. Fosiqlik bu
- 12:39Allohning buyrug'idan chiqishlik
- 12:40degani." Ibn Qoyyim rahmatulloh
- 12:41aytadilar: "Iblis suratda farishtalar
- 12:44bilan birga edi, va lekin uning asli va
- 12:46moddasi farishtalardan emas edi. Uning
- 12:48asli o'tdan edi, farishtalarning asli
- 12:50esa nurdan edi", dedilar. Shayton o'zini
- 12:53asliga tortdi yana baribir. Olovda o'zi
- 12:56sapchish xislati bor, ya'ni tepaga
- 12:58qarashlik. Nurda esa tavozuli bor, yerga
- 13:00qarashlik bor. Masalan, olovni tepaga
- 13:02qaratib yoqsangiz ham, tepaga qaraydi,
- 13:03yonboshga qaratib yoqsangiz ham,
- 13:05yonboshga qaratilgan joydan keyin
- 13:07baribir o'sha yerdan o'tib, tepaga qarab
- 13:08intiladi. Lekin bu shaytonda bunaqa
- 13:10sapchishligi,
- 13:12bunaqa kibr qilishligi o'zining boshiga
- 13:14balo bo'ldi. Yana olinadigan foydalardan
- 13:16bu yerda kim bo'lishligidan qat'iy
- 13:18nazar, farishtalar Alloh nima desa itoat
- 13:20qiluvchi edi, lekin baribir Alloh taolo
- 13:22imtihon qilyapti, ya'ni buyruq beryapti.
- 13:24Yana bu bu foydalardan kim
- 13:26bo'lishligidan qat'iy nazar, imtihonsiz
- 13:28qolmaydi. Ya'ni inson bir darajaga yetib
- 13:29qolgandan keyin bo'ldi, u
- 13:30imtihonlanmayman deb o'ylamasligi
- 13:32kerakligi. Qayer, qanaqa darajaga
- 13:34yetishidan qat'iy nazar, to tirikman,
- 13:35Allohning huzuriga yetgunigacha nafsi
- 13:37bilan, shayton bilan albatta kurash
- 13:39qilishlik kerak bo'ladi. Ya'ni
- 13:40imtihonlanadi va imtihonda sobit turib
- 13:42berishlik kerak bo'ladi.
- 13:44Yana bu yerda foydalardan shunday narsa
- 13:45kelib chiqadiki,
- 13:47biladiganlar bilan bilmaydiganlar bir
- 13:48xil bo'lmasligi. Shayton Alloh bilan
- 13:51mubasharotan, ya'ni to'g'rimi-to'g'ri
- 13:52gaplashardi. Inson esa Alloh bilan
- 13:55to'g'rimi-to'g'ri gaplasha olmaydi.
- 13:56Shayton jannatni va jahannamni ko'rdi.
- 13:59Inson esa ko'rmagan, faqat shu
- 14:00xabarlarda eshitgan. Shunga iymon
- 14:02keltiradi. Shayton shu holatni ko'rib,
- 14:04bilib turib Allohga kofir bo'ldi, ya'ni
- 14:07itoat qilmadi. Ayni bu holatda, masalan,
- 14:10shaytonga Alloh taolo bir buyruq
- 14:12beruvdi, shu buyrug'iga kofir bo'luvdi,
- 14:13bo'ldi. Itoat qilmadi, abadiy
- 14:16jahannamiylardan bo'ldi. Inson Alloh
- 14:17taologa qancha-qancha buyruqlarda
- 14:19itoatsizlik qiladi yoki qancha-qancha
- 14:20gunohlarni qiladi. Qilma degan
- 14:22narsalarni qilib qo'yadi yoki qil degan
- 14:24narsalarni qilmaydi.
- 14:26Ya'ni kofir bo'lib qolmaydi u bilan.
- 14:27Endi albatta uning holatlari bor.
- 14:28Masalan, namoz o'qishlik. Namoz
- 14:30o'qishlikda ixtilof qilganlar ulamolar,
- 14:31o'qishim kerak, o'qiyman deb yurgan
- 14:34odamlarda, ya'ni qancha vaqtlardan beri
- 14:35o'qimay turgan odamlarni ko'pchiliklari,
- 14:37ya'ni kofir demaydilar.
- 14:39Ba'zilari kofir emas deydi. Ya'ni dindan
- 14:41chiqib ketmaydi bu holat bilan deydi.
- 14:42Yoki Allohga itoatsizlik qilish, bu
- 14:44narsani qilmagan desa, qilib qo'ysa, shu
- 14:46bilan u kofir bo'lib ketmayapti.
- 14:48Nimaga endi buni shaytonni bitta
- 14:50buyruqda itoat qilmaganligi uchun abadiy
- 14:53jahannamiylardan bo'ldi? Orasidagi farq,
- 14:55u bilardi, odamlar esa faqat xabarlarda
- 14:58eshitgan, ko'rmagan. Shunga yarasha
- 15:01jazosi ham og'ir bo'lishligi yoki bilgan
- 15:04odam amal qiladigan bo'lsa, ajri baland
- 15:06bo'lishligi.
- 15:07Ayni bundan insonning gunohi bilgan odam
- 15:11bilan bilmagan odamning orasidagi
- 15:12bo'ladigan jazosi bir xil bo'lmasligi.
- 15:15Albatta mukofoti ham shu amal qilishiga
- 15:17qarab bir xil bo'lmasligi. Unga misol,
- 15:19payg'ambarlarning ayollari agar faxsh
- 15:21ishni qiladigan bo'lsa, Alloh taolo ikki
- 15:23barobar jazo beraman dedi. Oddiy ayol
- 15:25agar bu ishni qiladigan bo'lsa, nima
- 15:28jazo deyilgan bo'lsa, o'sha jazo
- 15:29berilishligini aytgan. Nimaga?
- 15:31Biladiganlar bilan bilmaydiganlar bir
- 15:33xil bo'lmasligi. Shaytonni sajda
- 15:35qilishlikdan bosh tortishligini sababi,
- 15:38u da'vo qildiki, odamdan men yaxshiman
- 15:40deb. Alloh taolo aytdi: "Qola ma
- 15:41mana'aka llatas julayda motub. Qola ana
- 15:44xoyrun minhu xolaqtani minnari va
- 15:45xolaqtahu minntin". Alloh taolo aytdiki:
- 15:48"Senga buyurgan paytimda
- 15:50sajda qilmaslikdan nima man qildi?"
- 15:51desa, aytdiki: "Men undan yaxshiman.
- 15:53Meni olovdan yaratding va uni loydan
- 15:56yaratding", dedi. Xuddiki uni sajda
- 15:57qilishlikdan man qilgan narsa, undan
- 15:59yaxshi ekanligi, ya'ni u olovdan yaralib
- 16:01va odam loydan yaralganligi. Uni
- 16:04fikricha, fazilatli, fazilatli bo'lmagan
- 16:07shaxsga sajda qilishlik mumkin bo'lmaydi
- 16:10degan ma'noni qildi o'zi. Alloh uni
- 16:12la'natlasin. "Undan men yaxshiman", dedi
- 16:15va qanday men unga, men undan yaxshi
- 16:17bo'lib turib unga sajda qilaman?" deb.
- 16:19Bu la'in iblis o'zini kelib chiqishini
- 16:21asliga qaradida, Odam alayhissalomga
- 16:24yetgan ulug' bir sharafga qaramadi. U
- 16:25nima edi? Odamni Alloh taolo o'zini
- 16:28qo'li bilan yaratdi va o'zini ruhidan
- 16:30unga pufladi.
- 16:31Undan kelib chiqadiki, agar mabodo bir
- 16:34ulug' nasabli odamlardan bo'lsa, bu
- 16:37nasabi ulug'ligidan, yuqori nasabli
- 16:39bo'lishligi bilan u boshqalardan ko'ra
- 16:41men afzalman deya olmaydi. Afzallikni
- 16:44o'lchovi o'zini aqli bilan bo'lmaydi.
- 16:45Alloh taolo o'zi o'lchab qo'ygan o'lchov
- 16:47bilan bo'ladi. Allohning huzuridagi eng
- 16:49martabali, ya'ni eng ulug' odamlar "Inna
- 16:52akromakum indallohi atqokum". Allohga
- 16:54eng taqvo qiluvchilar. Taqvo qiluvchilar
- 16:55Allohning buyrug'ini, nima buyursa
- 16:56bajaradi va nimadan qaytarsa
- 16:58tiyilganlar.
- 16:59Agar bu xislati yo'q odamlar nasabda
- 17:02yoki pulda yoki jasadda undan past
- 17:04bo'lgan odamga nisbatan kibr qilishligi
- 17:06yoki itoatsizlik qilishligi aynan bu
- 17:08shaytonning xislatidan bo'ladi. Alloh
- 17:10itoat qil dedimi, Rasululloh sallallohu
- 17:12alayhi vasallam aytdilar: "Habash qul
- 17:13sizga agar amir bo'lsa, itoat
- 17:14qilinglar", dedilar. Agar shayton
- 17:16haqiqatdan o'zini u aytgandek
- 17:19olovdan yaratilganligi u va inson loydan
- 17:21yaratilganligi va olov loydan martabasi
- 17:24ulug' bo'lgan bo'lsa ham, lekin unga
- 17:26buyurayotgan, ya'ni uni nazdidagi agar
- 17:28mabodo to'g'ri bo'lsa ham, lekin unga
- 17:30buyurayotgan zot kim? Odam
- 17:32buyurmayaptiku unga sen menga sajda qil
- 17:33deb.
- 17:34Buyuruvchi zot Alloh taolo bo'lyapti.
- 17:36Keyin bu iblisni o'zini da'vosida olov
- 17:39bu loydan ko'ra sharafliroq deb da'vo
- 17:42qildi. Bu da'vosi sahih emas, to'g'ri
- 17:44emas. Chunki loyni shani u bosiklik bor
- 17:48unda. Halimlik bor, shoshmaslik bor,
- 17:51sobit turishlik bor va nabotot unib
- 17:53o'sib yetishadigan va ziyoda bo'ladigan
- 17:56o'rin bu yer, loy. O'tda esa uni shanida
- 18:00uni xususiyatida yoqishlik bor,
- 18:02yengiltaklik bor, shoshqaloqlik bor.
- 18:05Ularda hammasi
- 18:06hech qaysi maqtalinmaydi.
- 18:08Ba'zi o'rinlarda ba'zi o'rin ba'zilari
- 18:10maqtalinishligi mumkin, lekin asli
- 18:12maqtalinmaydi ular. Masalan, olovda
- 18:14shijoat bor bo'lsa, tuproqdan, loyda esa
- 18:18siniklik bor. Maqtalingan o'rinni desak
- 18:20bu olovni, lekin bu o'zini-o'zi afzal
- 18:22qilib olgan. Alloh uni afzal qilmadi ki,
- 18:24sen afzalsan demadikku. Agar mabodo
- 18:26afzalsan deganda ham, agar u Allohni
- 18:28yaxshi ko'rganda Alloh nima desa,
- 18:30Allohni aytganini qilish kerak edi u.
- 18:32Yana davom ettiramiz inshaalloh.
- 18:33Vassallallohu alayhi sayyidina va
- 18:34nabiyyina Muhammad va ala alihi va
- 18:35ashabihi ajmain.
About this transcript
This page contains the full transcript of QUR'ON QISSALARI MUQADDIMA ODAM VA IBLIS HIYLASI 01-Dars Ustoz Holid Yahyo by Iymon Sadosi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,442 words across 517 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.