PANITIKANG INGLES NA SINULAT NG MGA PILIPINO| FILIPINO 9-1ST GRADING| ARALIN SA FILIPINO — Transcript

Full transcript

1. 0:09Paano nga ba nagsimula ang panitikang na
2. 0:13sinulat ng mga Pilipino sa panahon ng
3. 0:16kasarinlan?
4. 0:19Dahil sa impluwensya ng pananakop ng mga
5. 0:22Amerikano, umusbong ang maraming
6. 0:25Pilipinong manunulat na gumamit ng
7. 0:28wikang ingles bilang ng medium sa
8. 0:30panitikan. Kabilang sa mga naging kilala
9. 0:33sa larang ito sina Jose Garcia Villa na
10. 0:37gumamit ng sagisag panulat na Dove
11. 0:41Gleon, George Bacobo, Nick Waquin,
12. 0:45Carlos Bolusan, Severino Montano,
13. 0:49Alejandro Ros Francisco Benitez,
14. 0:52Pasmanriquez Benitez, si Edit Tiempo, si
15. 0:57Father Seonil Jose at San Juan Jr.
16. 1:01Kasama pa ang iba pang manunulat. Sa
17. 1:04kanilang mga akda. Madalas nilang
18. 1:07talakayin ang iba't ibang isyung
19. 1:10panlipunan, ang mga epekto ng
20. 1:13kolonisasyon at ang patuloy na pagbabago
21. 1:16o transisyon sa lipunang Pilipino.
22. 1:20Mayroon ding mga akdang may bahid ng
23. 1:23satira at komedya tulad ng We Filipino
24. 1:28are mild drinkers ni Alejandro Roses.
25. 1:32Pati na rin ang mga akdang
26. 1:33sosyopolitikal
27. 1:35gaya ng nobelang M ni Father Shonil
28. 1:39Jose. Kabilang din sa kanilang mga likha
29. 1:42ang mga dulang New Yorker in Tondo ni
30. 1:46Marcelino Agana Jr. at the lady and the
31. 1:50senator ni Severino Montano na
32. 1:53nagpapakita ng malawak at lalim ng
33. 1:57panitikang Pilipino sa panahong iyon.
34. 2:00Ang paggamit ng ingles sa panitikang
35. 2:03Pilipino ay nagsimula sa panahon ng
36. 2:06pananakop ng Estados Unidos taong s8
37. 2:12hanggang taong si 46
38. 2:16sa pamamagitan ng sistemang edukasyong
39. 2:19ipinatupad ng United States partikular
40. 2:22sa pagdating ng mga gurong kilala bilang
41. 2:25thomasites na ipalaganap ang wikang
42. 2:28ingles sa buong Kapul
43. 2:31Dahil dito nahubog ang isang bagong
44. 2:34henerasyon ng mga manunulat na Pilipino
45. 2:37na gumagamit ng ingles bilang medium ng
46. 2:41kanilang panitikan.
47. 2:43Noong dekada
48. 2:46hanggang si na tinaguriang Golden Age of
49. 2:51Philippine Literature in English ang
50. 2:53panahong ito dahil sa pagdami at
51. 2:56pag-unlad ng mga akdang pampanitikan sa
52. 3:00Engles. Naging daan ito upang makilala
53. 3:03ang mga Pilipinong manunulat hindi
54. 3:06lamang sa bansa kundi pati sa
55. 3:08pandaigdigang larangan.
56. 3:11Narito ang halimbawa ng akda sa Ingles
57. 3:15ni Jose Garcia Villa na pinamagatang
58. 3:19First A poem must be magical. Ito ay
59. 3:23isang tula na nakasulat sa wikangles.
60. 3:28First, a poem must be magical then
61. 3:31musical as a seagal. It must be a
62. 3:35brightness moving and hold secret a
63. 3:38bird's flowering. It must be slender as
64. 3:41a bell and it must hold fire as well. It
65. 3:45must have the wisdom of bow and it must
66. 3:48kneel like a rose. It must be able to
67. 3:51hear the luminance of dove and dear. It
68. 3:55must be able to hide what it seeks like
69. 3:58a bride. And overall, I would like to
70. 4:02hover God. Smiling from the poems. Ang
71. 4:06tulang ating binasa ay halimbawa ng
72. 4:10tulang nakasulat sa English ni Jose
73. 4:13Garcia Villa. Dumako tayo sa pagsusuri
74. 4:17ng tula na halimbawa. Unang tanong, ano
75. 4:20ang mensahe ng tula na ating binasa?
76. 4:23Narito ang maaari mong maging gabay na
77. 4:26sagot. Ang tulang first, a poem must be
78. 4:30magical ni Jose Garcia Villa ay
79. 4:33nagpapakita na ang isang tula ay hindi
80. 4:36lamang basta pagsasama-sama
81. 4:39ng mga salita kundi isang malikhaing
82. 4:42likha na dapat nagtataglay ng
83. 4:45kagandahan, musika, lalim at hiwaga.
84. 4:49Ipinapahiwatig nito na ang tula ay dapat
85. 4:53may kakayahang pukawin ang damdamin at
86. 4:56imahinasyon ng mambabasa. Binibigyang
87. 4:59diin din ng tula na ang isang mahusay na
88. 5:02akda ay nagtataglay ng balanse magaan
89. 5:07ngunit makapangyarihan.
90. 5:09Simple ngunit puno ng kahulugan. Sa
91. 5:12huli, ipinapakita na ang tula ay
92. 5:16maaaring maging isang paraan upang
93. 5:19maipahayag ang mas malalim na
94. 5:21katotohanan at espiritwal na karanasan
95. 5:25ng tao.
96. 5:27Ikalawa, paano masasalamin sa akda ang
97. 5:30pananaw, moral, katangian at karanasan
98. 5:34ng tao. Narito ang maaari mong maging
99. 5:38gabay na sagot. Masasalamin sa akda ni
100. 5:41Jose Garcia Villa ang pananaw na ang
101. 5:44sining lalo na ang panulaan ay isang
102. 5:48mataas na anyo ng pagpapahayag na may
103. 5:52malalim na layunin. Ipinapakita nito ang
104. 5:55kanyang paniniwala na ang tula ay dapat
105. 5:59hindi lamang nakatuon sa literal na
106. 6:01kahulugan kundi sa masining at
107. 6:04simbolikong pagpapahayag ng damdamin at
108. 6:08kaisipan.
109. 6:09Sa aspektong moral, ipinapahiwatig ng
110. 6:12tula ang pagpapahalaga sa kagandahan,
111. 6:16katotohanan at kabutihan. Ang paggamit
112. 6:19ng mga imahen tulad ng ibon, rosas at
113. 6:24liwanag ay nagpapakita ng pagnanais na
114. 6:28ilahad ang kabutihan at kadalisayan ng
115. 6:31damdamin ng tao. Makikita rin ang
116. 6:34katangian ng tao bilang malikhaing
117. 6:37nilalang. Isang taong may kakayahang
118. 6:40lumikha ng sining na sumasalamin sa
119. 6:43kaniyang damdamin at karanasan. Ang
120. 6:46pagiging mapanlikha, sensitibo at
121. 6:49mapagmuni-muni ay ilan sa mga katangi
122. 6:53ipinapakita sa tula. Sa usapin naman ng
123. 6:56karanasan, ipinapakita ng akda na ang
124. 7:00tao ay may kakayahang magtago at
125. 7:03magpahayag ng kanyang damdamin sa
126. 7:07masining na paraan. Tulad ng tula, tulad
127. 7:10ng tula, ang tao ay may lalim na hindi
128. 7:13agad nakikita sa panlabas. Ngunit
129. 7:16maaaring maunawaan sa pamamagitan ng
130. 7:20masusing pagninilay.
131. 7:23Ang panitikang ingles na sinulat ng mga
132. 7:26Pilipino ay hindi lamang bunga ng
133. 7:29impluwensya ng mga Amerikano kundi
134. 7:33naging paraan din upang maipahayag ng
135. 7:36mga Pilipino ang kanilang sariling
136. 7:39pagkakakilanlan,
137. 7:40karanasan at pananaw sa mundo. Sa
138. 7:43pamamagitan ng mga akda tulad ng kay
139. 7:46Jose Garcia Villa, naipakita na ang
140. 7:50panitikan ay isang makapangyarihang anyo
141. 7:54ng sining na may kakayahang maghatid ng
142. 7:57malalim na mensahe at magpahayag ng
143. 8:00tunay na damdamin ng tao. Oh.