Pagtalakay sa Kahulugan at Kahalagahan ng Pilosopiya (AP 8, Term 1, Week 8) | NoypiTV — Transcript

Full transcript

1. 0:00Magandang araw. Sa video na ito,
2. 0:03tatalakayin natin ang kahulugan at
3. 0:05kahalagahan ng filosofiya pati na rin
4. 0:08ang ilang mahahalagang filosofiya at
5. 0:10tradisyon gaya ng confusionismo,
6. 0:13shintuismo at budhismo.
7. 0:16Sa pamamagitan nito, mas mauunawaan
8. 0:19natin kung paano nakaapekto ang mga
9. 0:21kaisipang ito sa pamumuhay, kultura,
10. 0:24moralidad at paniniwala ng maraming tao
11. 0:26sa iba't ibang bahagi ng mundo.
12. 0:29Bago tayo pumunta sa iba't ibang
13. 0:31halimbawa ng filosofiya, unahin muna
14. 0:34natin ang kahulugan nito.
15. 0:36Ang salitang filosofiya ay mula sa
16. 0:39salitang griego na philosophya na
17. 0:42karaniwang nangangahulugang pag-ibig sa
18. 0:45karunungan. Sa mas simpleng paliwanag,
19. 0:48ang filosofiya ay ang masusing pag-iisip
20. 0:51tungkol sa mahahalagang tanong sa
21. 0:53[musika] buhay. Halimbawa, kapag iniisip
22. 0:56natin kung ano ang tama at mali, kung
23. 0:58paano dapat ratuhin ang ibang tao or
24. 1:01kung ano ang kahulugan ng buhay,
25. 1:03gumagamit na tayo ng philosophical na
26. 1:05pag-iisip.
27. 1:07Mahalaga ang philosophya dahil
28. 1:08tinutulungan tayo nitong maging mas
29. 1:10mapanuri. Hindi tayo basta-basta
30. 1:13naniniwala sa isang bagay. Sinusuri
31. 1:16natin kung may dahilan, ebidensya at
32. 1:18kabuluhan ito. Sa araw-araw na buhay,
33. 1:22nakatutulong ang filosofiya sa paggawa
34. 1:24ng desisyon. Halimbawa, kapag may
35. 1:27sitwasyon na kailangan mong pumili sa
36. 1:29pagitan ng pansariling gusto at
37. 1:31kabutihan ng nakararami, kailangan mong
38. 1:34mag-isip ng malalim. Dito pumapasok ang
39. 1:37kahalagahan ng pangangatwiran at
40. 1:39moralidad.
41. 1:41Sa madaling salita, ang filosofiya ay
42. 1:43hindi lang para sa mga paaralan o
43. 1:45akademikong gawain. Tinutulungan tayo
44. 1:48nitong palalimin ang ating pag-iisip at
45. 1:50magkaroon ng mas malawak na pag-unawa sa
46. 1:52mundo at sa ating sarili.
47. 1:55Sa pamamagitan ng pilosopiya, nahahasa
48. 1:58tayo sa pagtatanong ng mahahalagang
49. 2:00bagay at sa paghahanap ng mga kasagutang
50. 2:03maaaring makatulong sa pagpapabuti ng
51. 2:05ating buhay at ng lipunang
52. 2:07kinabibilangan natin.
53. 2:10Ngayon na mas malinaw na sa atin ang
54. 2:12kahulugan ng filosofiya, puntahan naman
55. 2:15natin ang isang kaisipang nagmula sa
56. 2:17Chsina at may malaking impluwensya sa
57. 2:20kultura at pamumuhay sa silangang
58. 2:22[musika] Asya. Ito ay ang confusionismo.
59. 2:27Ang confusionismo ay kaugnay ng mga aral
60. 2:30ni Confucious na kilala rin bilang
61. 2:32Confuzi, isang tanyag na filosopo at
62. 2:35guro noong ikalimang siglo BCE.
63. 2:38Nakatuon ang mga pangunahing turo nito
64. 2:41sa tamang asal at moralidad, pagmamahal
65. 2:43sa pamilya, katapatan sa lipunan at
66. 2:46pamahalaan, pati na rin sa pagpapahalaga
67. 2:49sa tradisyon at edukasyon.
68. 2:51Pangunahing konsepto at turo ng
69. 2:54confusionismo.
70. 2:55Una ay ang ren. Ang renutukoy sa
71. 2:59pagiging makatao or pagiging mabuti sa
72. 3:01iba. Sa confusionismo, mahalaga ang
73. 3:05pagpapakita ng kabutihang loob,
74. 3:07paggalang, malasakit at pagmamahal sa
75. 3:10kapwa.
76. 3:11Ikalawa ay ang lei. Ang le ay tumutukoy
77. 3:14sa wastong asal, maayos na pakikitungo,
78. 3:18mga kasanayan at ritwal.
79. 3:21Sa confusionismo, binibigyang halaga ang
80. 3:23pagreseto sa mga tradition at ang
81. 3:25pagsunod sa mga seremonya.
82. 3:28Ikatlo ay ang
83. 3:31ay tumutukoy sa paggalang at
84. 3:33pagpapahalaga sa magulang at
85. 3:36nakatatanda.
86. 3:37Sa confusionismo, bahaga ang pagsunod sa
87. 3:40magulang at pagbibigay sa kanilang
88. 3:43pangangailangan.
89. 3:46Ikaapat ay ang Junzi.
90. 3:48Ang Jun ay ang konsepto ng noble person
91. 3:51or isang taong may mataas na moralidad
92. 3:54at disiplina. Ang pagiging Jun ay
93. 3:57nangangahulugang pagkakaroon ng tamang
94. 3:59asal, integridad at responsibilidad sa
95. 4:02lipunan.
96. 4:04Ikalima ay ang Jong. Ang Jong ay
97. 4:07tumutukoy sa katapatan sa pamahalaan at
98. 4:09mga pangunahing tao sa lipunan.
99. 4:12Inaasahan ang mga mamamayan na maging
100. 4:14tapat sa kanilang mga pinuno at makiisa
101. 4:17sa mga gawaing makatutulong sa pag-unlad
102. 4:19at kabutihan ng bansa.
103. 4:22Sa kabuuan, ang konfusionismo ay hindi
104. 4:24lamang itinuturing na relihiyon kundi
105. 4:27isa ring malawak na pananaw tungkol sa
106. 4:29buhay at lipunan.
107. 4:31Malaki ang naging impluwensya nito sa
108. 4:33iba't ibang bahagi ng pamumuhay lalo na
109. 4:36sa Sina at sa mga karatig bansang
110. 4:38naimpluwensyahan nito tulad ng Korea at
111. 4:41hapon.
112. 4:42>> [musika]
113. 4:43>> Mula sa confusionismo na nakatuon sa
114. 4:46asal, pamilya at lipunan, dumako naman
115. 4:49tayo sa shintoismo. Isang tradisyong
116. 4:52malalim ang koneksyon sa kalikasan,
117. 4:55espiritu at kultura ng Hapon.
118. 4:58Ang shintoismo ay isang relihiyon at
119. 5:01filosofiyang nagmula sa bansang Hapon na
120. 5:03nagbibigay halaga sa paggalang at
121. 5:05pagdiriwang sa mga espiritu ng kalikasan
122. 5:08at mga ninuno. Ang salitang shinto ay
123. 5:11galing sa mga salitang shin na ang ibig
124. 5:14sabihin ay espiritu at to na ang ibig
125. 5:18sabihin ay daan o paraan. Pangunahing
126. 5:21paniniwala nito ang paggalang sa mga
127. 5:23espirito o kami na naninirahan sa
128. 5:26kalikasan tulad ng mga bundok, ilog,
129. 5:29puno at iba pang likas na anyo.
130. 5:33Mahahalagang aspeto at turo ng
131. 5:35shintuismo.
132. 5:37Una ay ang pagpapahalaga sa kalikasan.
133. 5:41Ang shintuismo ay nagbibigay diin sa
134. 5:44malalim na paggalang at pagpapahalaga sa
135. 5:46kalikasan at sa mga likas na bagay sa
136. 5:49paligid.
137. 5:50Ipinapakita nito ang paniniwala sa
138. 5:52koneksyon ng tao sa mga espiritu ng
139. 5:54kalikasan na tinatawag na kami. Ikalawa
140. 5:58ay ang ritwal at ceremonia.
141. 6:01Ang shintuismo ay may iba't ibang ritwal
142. 6:04at seremonya na isinasagawa upang
143. 6:07magpakita ng paggalang at pasasalamat sa
144. 6:09mga espirito.
145. 6:11Karaniwang ginaganap ang mga ritwal na
146. 6:13ito sa mga shinto shrine or banal na
147. 6:15dambana.
148. 6:17Makikita rin sa mga lugar na ito ang
149. 6:19Tory Eates na nagsisilbing simbolikong
150. 6:22pasukan patungo sa sagradong lugar.
151. 6:25Ikatlo ay ang pagtanggap ng mga
152. 6:27tradisyon. Pinahahalagahan ng shintuismo
153. 6:30ang mga tradisyon at kaugalian na bahagi
154. 6:33ng kulturang hapones. Ipinapakita nito
155. 6:36ang paggalang at pagpapanatili sa mga
156. 6:39sinaunang ritwal at seremonyang minana
157. 6:41mula sa mga naunang henerasyon.
158. 6:44Ikaapat ay ang paggalang sa mga ninuno.
159. 6:48Mahalaga rin sa shintuismo ang
160. 6:50pagbibigay galang sa mga ninuno and sa
161. 6:53mga naunang henerasyon.
162. 6:55Makikita ito sa mga seremonyang tulad ng
163. 6:58OBON kung saan inaalala at
164. 7:00ipinagdiriwang ang mga kaluluwa ng mga
165. 7:02pumanaw.
166. 7:04Ikalima ay ang nasyonalismo.
167. 7:07Sa ilang yugto ng kasaysayan ng Hapon,
168. 7:10ginamit ang shintoismo bilang bahagi ng
169. 7:13pampolitikang nasyonalismo.
170. 7:16Noong panahon ng May Restoration at
171. 7:18hanggang sa panahon ng ikalawang digma
172. 7:20ang pandaigdig, iniugnay ito sa
173. 7:22pagpapalakas ng pambansang
174. 7:23pagkakakilanlan,
175. 7:25pagkakaisa at pagmamahal sa bansa.
176. 7:29Sa kabuuan, ang shintoismo ay hindi
177. 7:31lamang relihiyon kundi mahalagang bahagi
178. 7:33rin ng sining, kultura at
179. 7:36pagkakakilanlan ng hapon.
180. 7:38Patuloy nitong ipinapakita ang ugnayan
181. 7:40ng mga Hapones sa kanilang tradisyon,
182. 7:43kalikasan at mga paniniwalang humubog sa
183. 7:46kanilang bansa.
184. 7:48Pagkatapos ng shintoismo, talakayin
185. 7:51naman natin ang budhismo, isang
186. 7:54relihiyon at filosofiya na nagsimula sa
187. 7:56India at lumaganap sa maraming bahagi ng
188. 7:59Asya. Nakatuon ito sa pag-unawa sa
189. 8:02pagdurusa, pagpapaunlad ng sarili at
190. 8:06paghahanap ng kapayapaan.
191. 8:09Ang buddhismo ay isang relihiyon at
192. 8:11filosofiyang nakabatay sa mga aral ni
193. 8:14Sidarta Gautama na mas kilala bilang
194. 8:16Buddha na nagmula sa India noong ikaanim
195. 8:20o ikalimang siglo BCE.
196. 8:22Pangunahing layunin ng budhismo ang
197. 8:25makalaya sa pagdurusa sa pamamagitan ng
198. 8:27pag-unawa sa pinagmulan nito. Paglinang
199. 8:30ng tamang pag-iisip at pamumuhay at
200. 8:33pagkamit ng nirvana o ang paglaya mula
201. 8:36sa pagkakatali sa circumstansya ng
202. 8:39buhay.
203. 8:41Pangunahing konsepto at turo ng
204. 8:42buddhismo.
205. 8:44Una ay ang four noble truths o apat na
206. 8:46dakilang katotohanan.
207. 8:49Ito ang pangunahing paliwanag ng budismo
208. 8:51tungkol sa pagdurusa.
209. 8:54Ipinapakita nito na may pagdurusa sa
210. 8:56buhay. May pinagmumulan ang pagdurusa.
211. 8:59May paraan upang ito ay wakasan at may
212. 9:02landas na maaaring sundin upang makalaya
213. 9:04mula rito.
214. 9:06Ang apat na dakilang katotohanan ay
215. 9:08kabilang sa pinakamahalagang aral na
216. 9:11itinuro ni Buddha. Ipinaliliwanag nito
217. 9:14ang pagkakaroon ng pagdurusa o dukha.
218. 9:17ang sanhi ng pagdurusa o samudaya, ang
219. 9:20pagwawakas ng pagdurusa o nerodha, at
220. 9:24ang landas patungo sa pagwawakas ng
221. 9:26pagdurusa na tinatawag na maga.
222. 9:30Ikalawa ay ang ethfold path o walong
223. 9:32marangal na landas.
224. 9:34Ang Ehfold Path ay nagsisilbing gabay sa
225. 9:37tamang pamumuhay at pag-unlad ng
226. 9:40espiritwalidad sa buddhismo.
227. 9:42Kabilang dito ang tamang pananaw, tamang
228. 9:45hangarin, tamang pananalita, tamang
229. 9:48gawa, tamang kabuhayan, tamang
230. 9:51pagsisikap, tamang pag-iisip at tamang
231. 9:55konsentrasyon o pagmumuni-muni.
232. 9:59Ikatlo ay ang karma.
233. 10:01Ang karma ay tumutukoy sa paniniwalang
234. 10:04ang bawat kilos, salita at desisyon ng
235. 10:07tao ay may katumbas na bunga o epekto sa
236. 10:10kaniyang buhay.
237. 10:12Sa budismo, pinaniniwalaang mabubuting
238. 10:15gawa, tamang asal at maayos na pag-iisip
239. 10:19ay maaaring makatulong sa pagkakaroon ng
240. 10:21mas mabuting kalagayan sa kasalukuyan at
241. 10:24sa hinaharap.
242. 10:26Ikaapat ay ang reincarnation o
243. 10:28pagbabalik ng kaluluwa.
244. 10:31Ang buddhismo ay may paniniwala sa
245. 10:33konsepto ng reincarnation kung saan ang
246. 10:36kaluluwa ay nagpapatuloy sa panibagong
247. 10:39anyo batay sa karma at mga nagawang
248. 10:41kilos. Layunin ng budismo na makamit ang
249. 10:45nirvana upang makalaya sa paulit-ulit na
250. 10:48siklo ng buhay, kamatayan at muling
251. 10:51pagsilang.
252. 10:52Ikalima ay ang meditasyon.
253. 10:55Ang meditasyon ay mahalagang bahagi ng
254. 10:58pagsasagawa ng budhismo. Sa pamamagitan
255. 11:01nito, natututuhan ang tao na ituuon ang
256. 11:03isip sa kasalukuyang sandali, mas
257. 11:06kilalanin ang sarili at mas maunawaan
258. 11:08ang tunay na kalikasan ng buhay,
259. 11:10pagdurusa at pagbabago.
260. 11:13Sa kabuuan, ang budhismo ay isa sa
261. 11:16malalaking relihiyon sa mundo at binubuo
262. 11:18ng iba't ibang sangay at tradisyon.
263. 11:21Mula sa thavada na laganap sa timog
264. 11:24silangang Asya hanggang sa mahayan na
265. 11:26umunlad sa Tsina at hapon, patuloy itong
266. 11:29nagsisilbing gabay at inspirasyon sa
267. 11:31milyon-milyyong tao na naghahanap ng
268. 11:34kahulugan, kapayapaan at layunin sa
269. 11:37buhay.
270. 11:38At dito nagtatapos ang ating aralin
271. 11:40tungkol sa mga filosofiya. Pagtalakay sa
272. 11:43kahulugan at kahalagahan ng filosofiya
273. 11:46kasama ang confusionismo, shintoismo at
274. 11:49budhismo. [musika]
275. 11:51Kung nakatulong sao ang video na ito,
276. 11:53huwag kalimutang i-like, mag-subscribe
277. 11:55at i-click ang notification bell para
278. 11:58lagi kang updated sa mga susunod nating
279. 12:00aralin. [musika] Hanggang sa muli.
280. 12:02Maraming salamat sa inyong panonood.