Niepodległość - krótki ale konkretny film. — Transcript

Full transcript

1. 0:23[dzwonek]
2. 0:27[muzyka]
3. 0:49Czy czy kiedyś to się skończy?
4. 0:52>> Przez 123 lata Polska istniała jedynie
5. 0:55na mapach ludzkich serc. Trzy potężne
6. 0:57mocarstwa, Rosja, Prusy i Austria,
7. 1:00zrobiły wszystko, by wymazać nasz kraj z
8. 1:02historii. Kasowano język polski ze
9. 1:04szkół, wywożono patriotów na Sybir, a
10. 1:07kolejne powstania kończyły się
11. 1:08tragicznymi klęskami. Ale w 1914 roku
12. 1:12wydarzyło się coś, co wcześniej wydawało
13. 1:15się niemożliwe. Trzy zaborcy skoczyli
14. 1:17sobie do gardeł. Wybuchła i wojna
15. 1:19światowa.
16. 1:22Polacy zostali wcieleni do obcych armii
17. 1:23i często musieli strzelać do własnych
18. 1:25rodaków. po drugiej stronie okopu.
19. 1:27Jednak w tym gigantycznym chaosie
20. 1:29geopolitycznym nasi liderzy dostrzegli
21. 1:31jedną wielką historyczną szansę. Jeśli
22. 1:34zaborcy sami się wykończą, my musimy być
23. 1:37gotowi, by wziąć to, co nasze.
24. 1:43Rok 1918 przyniósł absolutnym seum. We
25. 1:47Francji staranią polskich i patriotów
26. 1:49powstaje błękitna armia pod dowództwem
27. 1:51generała Józefa Hallera. Ponadto 60 000
28. 1:55doskonale wyposażonych i uzbrojonych
29. 1:57żołnierzy czeka na sygnał do powrotu do
30. 1:59ojczyzny. W tym samym czasie monarchie
31. 2:02zaborcze walą się w Gruzji. Rosja to nie
32. 2:05w krwawej rewolucji, a Niemcy
33. 2:07Austria-Węgry kapitulują.
34. 2:16Nadszedł dzień 11 listopada 1918 roku.
35. 2:19Do Warszawy pociągiem z więzienia
36. 2:21dociera Józef Piusudcki. Z miejsca
37. 2:23przejmuje kontrolę nad chaosem, obejmuje
38. 2:25wadzę wojskową i opanowuje sytuację
39. 2:27stolicy. Polacy na ulicach wylewają łzy
40. 2:30wzruszenia, wieszają biało-czerwone
41. 2:32flagi i rozrabiają stacjonujące
42. 2:34garnizony wrogi. Po ponad wieku niewoli
43. 2:37Polska ogłasza światu. Wracamy na mapę.
44. 2:42Odzyskanie niepodległości nie było
45. 2:43jednak zasługą jednego człowieka. To był
46. 2:46prawdziwy historyczny Dream Team, choć
47. 2:49prywatni ci [muzyka] ludzie często
48. 2:50szczerze się nienawidzili i mieli
49. 2:51całkowicie odmienne wizje Polski.
50. 2:54Józef Piłsudcki zapewnił siłę oręża i
51. 2:57charyzmę dowódcy. Roman Dmowski na
52. 2:59konferencji w Paryżu toczył mistrzowskie
53. 3:02batalie dyplomatyczne walcząc o każdy
54. 3:04kilometr polskiej ziemi przy zielonym
55. 3:06stoliku.
56. 3:07Światowej sławy pianista Ignacy Jan
57. 3:10Paderewski wykorzystał swoją
58. 3:11rozpoznawalność w USA przekonując
59. 3:14prezydenta Wilsona do poparcia polskiej
60. 3:16sprawy. Vincent Vitos porwał do walki
61. 3:19wieś, a Wojciech Konfarty walczył o
62. 3:22polskość Śląska. Mimo ogromnych
63. 3:24podziałów politycznych w kluczowym
64. 3:26momencie wszyscy zagrali do jednej
65. 3:27bramki.
66. 3:29>> Samo ogłoszenie niepodległości to jedno,
67. 3:31ale ustalenie granic to zupełnia inna
68. 3:33bajka. Żaden z sąsiadów nie zamierzał
69. 3:35oddawać nam ziemi za darmo. Sygnał do
70. 3:37walki dała Wielkopolska. W grudniu 1918
71. 3:40roku do Poznania przybył Padarewski.
72. 3:42Niemieckie prowokacje i próby
73. 3:43zablokowania jego wystąpienia
74. 3:45doprowadziły do wybuchu powstania
75. 3:46wielkopolskiego. Wielkopolanie dzięki
76. 3:49genialnej organizacji i karności w
77. 3:50zaledwałe miesiące wyzwolili swój
78. 3:52region. To jedno z niewielu w pełni
79. 3:54zwycięskich powstań w naszych dziejach.
80. 3:57Najstraszniejszy sprawdzian nadszedł
81. 3:59jednak ze wschodu. Na zgliszczach
82. 4:01carskiej Rosji urosła potęga
83. 4:03bolszewików. Wladimir Lenin i jego
84. 4:06generałowie nie chcieli tylko zająć
85. 4:08[muzyka] Polski. Traktowali nasze
86. 4:10państwo jako czerwony most, po którym
87. 4:13rewolucja miała przymoszerować do
88. 4:15osłabionych Niemiec i na całą Europę.
89. 4:19>> Jeszcze bardziej zacięty i krwawy ból
90. 4:21rozegrał się na Górnym Śląsku w latach
91. 4:241919 do 1921.
92. 4:26Ślązacy chwycili za broń aż trzykrotnie.
93. 4:29Niemcy nie chcieli oddać strategicznego
94. 4:31zagłębia przemysłowego, ale po zaciętych
95. 4:34walkach i bohaterstwie lokalnej ludności
96. 4:36w trzecim powstaniu śląskim kluczowa
97. 4:39część regionów wraz z fabrykami i
98. 4:40kopalniami wróciła do Polski.
99. 4:43Latem 1920 roku sowiecka nawałnica
100. 4:46spychała polskie wojsko tydzień po
101. 4:48tygodniu. W sierpniu arma bolszewików
102. 4:51stała już na przedpolach Warszawy.
103. 4:53Sytuacja była krytyczna. Zachodni
104. 4:55dyplomaci uciekli ze stolicy, a świat
105. 4:58spisał Polskę na straty.
106. 5:01>> I wtedy wydarzyło się coś niesamowitego.
107. 5:04Polscy kryptolodzy złamali sowieckie
108. 5:06szyfry, to jest dowództwą w plany wroga.
109. 5:09Józef Piłsudcki wraz ze sztabem
110. 5:11opracował niezwykle ryzykowny plan kontr
111. 5:14uderzenia znad rzeki Wieprz. 15 sierpnia
112. 5:181920 roku nastąpił przełom. Manewr
113. 5:21flankowy zeskoczył Armię Czerwoną i
114. 5:23doprowadził do jej całkowitego rozbicia.
115. 5:27Bitwa warszawska zwana cudem nad Wisłą
116. 5:29uratowała nie tylko polską
117. 5:30niepodległość, ale zatrzymała pochód
118. 5:32komunizmu na całą Europę.
119. 5:35W marcu 1921 roku podpisano traktat
120. 5:38ryski, który ostatecznie przypiertował
121. 5:40wschodnią granicę II Rzeczpospolitej.
122. 5:43Proces odbudowy państwa trwający od 1918
123. 5:46do 1921 roku był gigantyczny wysiłkujące
124. 5:49całego narodu. Z połączonych ziem trzech
125. 5:51różnych saborów z trzech odmienionych
126. 5:53systemów prawnych i gospodarczych
127. 5:54wyrosła niepodległa, spójna
128. 5:56Rzeczpospolita.
129. 5:58Granice drugiej RP nie zostały
130. 5:59napodarowane w prezencie. Każdy kilometr
131. 6:01wywalczony ogromnym poświęceniem, krwią
132. 6:03i determinacją. Warto o tym pamiętać za
133. 6:05każdym razem, gdy patrzymy na mapę
134. 6:07współczesnej Polski.