YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → NIE TAKA, JAK MYŚLISZ #4 | Po co kobiecie na wózku szpilki?

NIE TAKA, JAK MYŚLISZ #4 | Po co kobiecie na wózku szpilki? — Transcript

by Fundacja Kulawa Warszawa · 14,032 words · 2,308 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:03[muzyka]
0:11Cześć, dzień dobry. Ja się nazywam Iza
0:13Kiszczak. To jest Izabela Sopalska
0:15Rybak. Jesteśmy z Fundacji Kulao
0:17Warszawa. A to jest nasz podcast Nie tak
0:19jak myślisz, w którym rozmawiamy z
0:21kobietami z niepełnosprawnością o
0:22stereotypach. [muzyka]
0:30Dzisiaj będziemy rozmawiać o kobiecości,
0:33o tym, czym dla nas jest kobiecość,
0:35atrakcyjność.
0:37Zastanowimy się też nad pytaniem, po co
0:39kobiecie na wózku Szpilki, a niewidome i
0:42Szminka są dzisiaj z nami gościnie sztuk
0:46dwie. Jest Zosia Staszewska i Monika
0:49Dubiel. Cześć dziewczyny, cieszę się, że
0:50jesteście. Hej,
0:52>> cześć.
0:52>> To tak na początek zaczniemy trochę
0:55filozoficznie. Powiedzcie jakbyście
0:57odpowiedziały na pytanie kim jestem i
1:00może zaczniemy od Moniki.
1:02>> Albo może chciałabyś powiedzieć o tym y
1:06takie wymieni trzy najważniejsze rzeczy,
1:08które chciałabyś, żeby drugi człowiek o
1:10tobie wiedział, bo kim jestem to jest
1:13strasznie szerokie pytanie, nie?
1:14>> Ale tylko trzy. [śmiech]
1:17>> Możesz pięć.
1:17>> Możesz się rozpędzić. Tak.
1:19[wciągnięcie powietrza]
1:19>> Ojejku. No to byłam przygotowana na tak
1:22krótką listę, [śmiech]
1:24jeśli miałabym, dobra, pięć, to
1:25powiedzmy, że pięć rzeczy. Kim jestem?
1:28Jestem kobietą,
1:30e, niewiadomą,
1:32e, naukowczynią, aktywistką i
1:37podróżniczką, zortowczynią. A to już
1:39wyszłam, przepraszam. To już jest.
1:41>> Jeżeli pojedynczymi słowami, to możesz
1:43naprawdę do końca naszego czasu
1:44antenowego.
1:46>> Ale jestem też
1:47>> odkrywczynią.
1:49Ja jestem też ciekawa, co Zosia ty byś
1:51chciała sobie powiedzieć i żeby
1:53wiedziała o tym druga osoba, która cię
1:55dopiero poznaje. I ja myślę i myślę, że
1:58osoby, które mnie poznają trochę o tym
1:59wiedzą, bo ja o tym dużo mówię.
2:03Ale myślę, że przede wszystkim e to
2:06jestem sportowczynią, jestem wspinaczką,
2:09to jest bardzo duża część jakby mojego
2:12życia, tak fizycznie w tym ile czasu na
2:14tym spędzam, ale też bardzo duża część
2:16gdzieś tam mojej tożsamości, ale jestem
2:19też kobietą. To też jest dla mnie bardzo
2:22ważne i gdzieś tam kierunkuje to, jak ja
2:24funkcjonuję na co dzień. Yyy, jestem
2:28socjolożką, yyy, wiąże z tym gdzieś tam
2:30przyszłość. No i jestem osobą z
2:32niepełnosprawnością, ale to nie jest yyy
2:34jakby pierwsza rzecz, czy nawet w sumie
2:36jedna z pierwszych, o które o sobie
2:39mówię.
2:40>> Mhm. Ja czasami sobie myślę, że często
2:42to jest pierwsza rzecz, którą ludzie
2:44widzą patrząc na nas,
2:47ale bardzo szybko też się o tym zapomina
2:49i ja się na przykład nie skupiam za
2:52bardzo na swojej niepełnosprawności,
2:54więc też jakoś utożsamiam się z tym, co
2:56powiedziałaś Zosia,
2:58>> a ja bym musiała godzinę opowiadać co
3:00najmniej, bo mam całą prezentację, która
3:02się nazywa Jestem.
3:04>> [śmiech]
3:04>> Ale ja mogę też powiedzieć, że zgłosić
3:07wotum separatum trochę do tego co
3:09powiedziałaś, że mi się też często
3:10zdarza właśnie, że to nie jest pierwsza
3:12rzecz, którą ludzie o mnie zauważają i
3:14jak poznaję nowe osoby w jakimś takim
3:16kontekście na przykład gdzieś na
3:18imprezie, tak, gdzie jest dużo ludzi,
3:19gdzie stoimy, jakby nie mam laski na
3:22przykład, tak, albo nie używam
3:23gadającego telefonu, więc nie mam
3:24takiego atrybutu wizualnego, to ludzie
3:27często się nie orientują i dopiero po
3:30jakimś czasie albo następnego dnia, albo
3:33Bo w ogóle jeszcze później dopiero się
3:36dowiadują i przeżywają lekki szok.
3:38[śmiech]
3:39>> Ale to jest w ogóle bardzo ciekawe, co
3:42powiedziałaś Monika. No bo ja przez to,
3:44że poruszam się na wózku, to trochę nie
3:46mam tego takiego quote unquote luksusu,
3:49że ludzie nie zauważają. jakby
3:52generalnie niezależnie od sytuacji
3:53społecznej, w jakiej się znajduje, no to
3:5690% osób zauważy tą moją
3:58niepełnosprawność od razu. I ja chyba
4:01częściowo yyy trochę dlatego też
4:04dlatego, że ja na co dzień jakoś nie
4:06czuję swojej niepełnosprawności
4:08wybitnie, ale y ale chyba trochę też
4:10dlatego to jest ostatnia rzecz, na jaką
4:13zwracam uwagę, jak się przedstawiam,
4:15żeby właśnie spróbować odwrócić to, że
4:18jest
4:20masa, dużo ciekawszych rzeczy we mnie
4:22jako w człowieku niż to, w jaki sposób
4:25się poruszam.
4:27A co ciekawe, u mnie na przykład, no ja
4:29też się poruszałam na wózku i ostatnio
4:31pan nie zauważył i nawet później mnie
4:34przepraszał, że nie zauważył. Jakby dla
4:36mnie to nie miało znaczenia, ale tak, no
4:39po prostu niezauważone błoto.
4:41>> Ciekawe.
4:41>> Kiedyś pani w tramwaju powiedziała,
4:44starsza pani weszła do tramwaju i
4:45chciała, żeby ustąpiła jej miejsce, a ja
4:47powiedziałam: "Zjemnością [śmiech]
4:49>> zapraszałam na moje tutaj
4:52>> prywatne miejsce siedzące".
4:54>> Dokładnie. Ale jej córka ją odciągnęła i
4:56mówi: "Mamo, mamo, ona jest na wózku".
4:58[śmiech] Tak więc y zdarza się, mi się
5:00zdarza, że ludzie nie zauważają, co jest
5:02w ogóle szokiem, nie, że można nie
5:04zauważyć.
5:04>> Mi też się [śmiech] to zdarza, ale jakby
5:06rzadko, nie? Bardzo rzadko.
5:09>> Mi też się czasem zdarza, nawet jak
5:10jestem z laską, łącznie z tym, że kiedyś
5:12motor niczym mnie ochrzanił, że za wolno
5:14wsiadam do tramwaju
5:16i że mogłam się trochę pospieszyć.
5:18[śmiech]
5:19I ja po prostu mnie zamurowała, a on
5:21dopiero po dwóch przystankach chyba się
5:23ogarnął, że ja stoję z białą laską. Ja
5:25byłam sama wtedy, nie to, że szłam z
5:27kimś, ktoś mnie wprowadził, byłam z
5:28laską,
5:29>> ale przeprosił, miał jakąś taką
5:30>> Tak, tak wyszedł i przeprosił, że był
5:32niemiły, bo nie wiedział, że jestem z
5:33laską. A ja mówię:
5:35"Well, wydaje mi się, że powinien być
5:36pan miły dla ludzi też bez laski, nie
5:40tylko z laską.
5:42Dla niepełnosprawnych trzeba bardziej
5:44[śmiech] wiesz.
5:45>> No bo oni tak mają cięzie ciężko i
5:46trudno jest inna inna kategoria ludzi
5:49wiecie.
5:50>> Dobra dziewczyny, ale wracając do
5:51kobiecości, powiedzcie mi, kiedy wy się
5:53czujecie najbardziej kobiece?
5:55>> Zawsze, [śmiech]
5:58>> ale najbardziej, no nie wiem, czy
6:00odpowiedź w czasie okresu jestowaną.
6:01[śmiech]
6:04>> Wtedy mam takie poczucie, że nie da się
6:05od tego uciec.
6:06>> A to ja mam poczucie, że się czuję
6:08najgorzej. Znaczy to jest niby bardzo
6:09kobiecy moment. że się czuję dobrze, ale
6:12czuję wtedy, [śmiech] że jestem bardzo
6:13kobietą.
6:15>> Ale nie czuję się, ja się nie czuję
6:16kobieco wtedy, ale się czuję bardzo
6:17kobietą.
6:18>> No właśnie to pytanie o definicja, jak
6:19zdefiniujemy kobiecość. Czy czy czucie
6:21się kobieco jest jakby tylko pozytywne?
6:23No bo czucie się kobieco też niesie
6:25niestety są jakieś również negatywne
6:27odczucia, jak jesteśmy traktowane na
6:29przykład w sposób typowy dla kobiet.
6:33No ale zakładam, że chodzi ci raczej o
6:35ten pozytywny wymiar [śmiech] kobiety.
6:36>> Tak, ale to jest ciekawe właśnie co
6:38powiedziałaś. Właśnie sobie rozkminiam
6:40to. No to właśnie może powiedz, czym
6:42jest dla ciebie kobie kobiecość, bycie
6:44bycie kobietą i potem wejdziemy do
6:46dalszej części,
6:47>> do tego, kiedy się tak czujemy.
6:48>> Tak
6:49>> kurczę, no myślę, że na ten temat można
6:51rozprawy filozoficzne pisać, nie? Czym
6:53jest kobiecość i czym jest poczucie
6:54kobiecości. dla każdego jest pewnie
6:56trochę czymś innym,
6:59zwłaszcza, że w dzisiejszych czasach
7:01jednak trochę staramy się odejść od tej
7:03takiej binarności płciowej, od tych
7:06takich stereotypowych ról społecznych,
7:08stereotypowego wyglądu i tak dalej. I ta
7:12kobiecość i męskość to już wcale nie są
7:14takie po pierwsze jednoznaczne, a po
7:17drugie jednoznacznie pozytywnie
7:18wartościowane
7:21sytuacje, cechy i odczucia, nie? Więc
7:24trochę też może uciekamy czasem od tej
7:27kobiecości czy męskości, że właśnie mamy
7:29takie poczucie, że to się wiąże ze
7:30stereotypem. E, ale wydaje mi się, że m
7:36ja lubię być kobietą, więc nie chcę od
7:38tego uciekać i lubię ładnie wyglądać.
7:41Lubię na przykład jak właśnie ktoś mówi,
7:43że wyglądam kobieco. Dla mnie na
7:45przykład, dla mnie osobiście
7:46personalnie, nie uważam, że wszyscy
7:48muszą tak uważać, ale dla mnie na
7:50przykład kobiecość wiąże się z włosami.
7:53Dla mnie są bardzo ważne włosy. To, że
7:55mam długie, kręcone włosy, chciałabym,
7:57żeby ładnie wyglądały i tak dalej. E,
8:02jeśli chodzi o wygląd, no to właśnie
8:04jakiś taki, wiesz, kobiecy ubiór yyy też
8:07jest dla mnie jakoś tam istotny. Wygląd
8:10fizyczny.
8:12to, że jestem jakoś tam zadbana,
8:14moja figura, na przykład ja mam też
8:16dosyć kobiecą figurę,
8:19co mnie cieszy. Na przykład nie mam
8:22jakiś kompleksów na tym tle.
8:25Wolałabym oczywiście być parę rozmiarów
8:28mniejsza, bo wtedy mieściłabym się w
8:29moje stare ciuchy, za którymi bardzo
8:30tęsknię. Ale basically to jest główny
8:33powód, a nie to, że uważam, że jestem za
8:36gruba. Tak abstrakcyjnie.
8:40No więc myślę, że czuję się kobieco,
8:42kiedy właśnie jestem zadbana, jestem
8:45jakby w zgodzie ze sobą, nie? Że jestem
8:47jakoś tam ubrana tak jak chcę, że czuję,
8:49że wszystko mam tam jakoś wiesz, ładnie
8:51dopasowane.
8:53Kiedy wiem, że jakoś zwracam pozytywnie
8:56uwagę na swój wygląd i i na jakieś tam
8:59swoje zachowanie, to no to jest dla mnie
9:02taka informacja zwrotna, nie? A Zosia,
9:05jak u ciebie? Powiedz.
9:07U mnie to jest, znaczy ja się w ogóle
9:09cały czas, cały czas w zasadzie czuję
9:12kobieco i czuję się kobietą i jakby
9:15mocno na to zwracam uwagę i trochę to
9:19działa w dwie strony, bo z jednej strony
9:20bardzo się zgadzam z tym co Monika
9:22powiedziała, że jak wyglądam kobiecą,
9:24mam zrobiony makijaż, mam na sobie
9:26sukienkę, obcasy i tak dalej, to wtedy
9:28się czuję bardzo kobieco. Ale ja się też
9:32paradoksalnie czuję bardzo kobieco, jak
9:36zrobię coś fizycznie trudnego, co jakby
9:39przez to często uprawiając sport, jakby
9:42wspinając się czuję się bardzo kobieco.
9:44Jak robię coś, co jeszcze niedawno było
9:47bardzo trudne, albo nadal jest bardzo
9:48trudne, ale ja to wreszcie jakby robię i
9:51wtedy się czuję taka silna i taka
9:55po prostu czuję, że odniosłam jakiś taki
9:57sukces i i czuję się bardzo kobieco w
9:59tym. że coś co jest fizycznie trudne nie
10:02tylko dlatego, że ja mam
10:03niepełnosprawność ruchową, ale w ogóle
10:05jest bardzo fizycznie trudne i
10:07wymagające, a ja to zrobiłam i i jestem
10:10zmęczona, ale to zrobiłam, to wtedy mam
10:13bardzo duże takie jakieś połączenie w
10:15tym z tym, że czuję się kobieco.
10:17>> To super, bo z tego co mówisz mam
10:19wrażenie, że dla ciebie kobiecość się
10:21łączy z poczuciem siły i sprawczości.
10:23Bardzo
10:25>> jesteś kobietą sukcesu. [śmiech]
10:27>> Nawet nawet znaczy częściowo pewnie tak,
10:29ale to też chyba trochę wynika z tego,
10:31że ja ja jestem z takiej rodziny, gdzie
10:34kobiety bardzo były zawsze sprawcze i no
10:39nie wiem, moja babcia po wojnie w wieku
10:41lat 22 wybudowała sama, odbudowała sama
10:45tak naprawdę dom, dom rodzinny swój, do
10:48którego wróciła. I w ogóle kobiety w
10:50mojej rodzinie są bardzo takie sprawcze
10:52i bardzo silne. I chyba dorastałam a w
10:56takim wzorcu i dlatego mam takie
10:59poczucie, że kobiecość się bardzo łączy
11:01z siłą.
11:02A powiedzcie mi, czy macie takie
11:03wrażenie, że czasami
11:06kobietom z niepełnosprawnością odbiera
11:08się
11:10no w jakimś sensie prawo do tego, żeby
11:12one wyglądały atrakcyjnie, bo gdzieś mam
11:15wrażenie, że pokutuje cały czas taki
11:17stereotyp, że kobieta z
11:18niepełnosprawnością, no to ciągle jest
11:20jakoś w tym dresie, chodzi na jakąś
11:21rehabilitację albo siedzi w domu, że to
11:24jest czasami społecznie zadziwiające, że
11:28kobieta z niepełnosprawnością ładnie
11:29wygląda.
11:32Monika,
11:32>> nie wiem czy się odbiera prawo,
11:34natomiast nie wiem czy to jest na takim
11:37świadomym poziomie, że ludzie uważają,
11:39że osoba z niepełnosprawnością powinna
11:40być niezadbana i brzydka, ale faktycznie
11:43jest to
11:46takie, wydaje mi się podświadome
11:48oczekiwanie. Mhm.
11:49>> I w związku z tym, jeżeli pojawia się
11:51osoba z niepełnosprawnością, kobieta z
11:53niepełnosprawnością, która nie wpisuje
11:55się w ten stereotyp, to budzi to
11:57zdziwienie i takie teksty, że no nie
12:01wyglądasz na osobę z
12:02niepełnosprawnością, tak? Że nie
12:03wyglądasz jakbyś była niewidoma albo nie
12:05wyglądasz jakbyś, nie wiem, była głucha
12:07albo nie wyglądasz jakbyś coś tam. To
12:09jest wydaje mi się doświadczenie bardzo
12:11częste wielu kobiet yyy które to słyszą,
12:16że
12:17no patrząc na ciebie to bym nie
12:19powiedział. Nie by nie powiedział.
12:22>> Moja znajoma na to ma zawsze odpowiedź.
12:24Y na urodę mi nie padło. Po prostu nie
12:28chodzę.
12:29Ale no to się zdarza bardzo często, że
12:31właśnie ludzie myślą, no nie wyglądasz
12:34na na osobę z niepełnosprawnością, więc
12:36jakim cudem na przykład malujesz usta na
12:39czerwono, Zosiu? No właśnie ja się
12:40czasami trochę boję, że ja napędzam ten
12:43stereotyp, bo ja z jednej strony bardzo
12:46lubię ładnie wyglądać i raczej jak
12:49gdzieś wychodzę z domu w takich celach,
12:52powiedzmy, innych niż treningowe, to
12:54wyglądam ładnie i się maluję i tak
12:56dalej, a czasami po prostu wracam z
12:59treningu i mam na sobie spodnie
13:01wspinaczkowe, jakąś sportową koszulkę i
13:03jestem zmęczona i wyglądam jak siedem
13:06nieszczęść i mam ochotę po prostu
13:07dotrzeć do domu i rzucić się pod
13:09prysznic. I zawsze wtedy jak wracam do
13:11domu to obok tego wszechobecnego
13:13zmęczenia mam takie poczucie, że czy ja
13:15właśnie mijam kogoś kto teraz przeze
13:17mnie się utwierdzi. To biedna dziewczyna
13:20na [śmiech]
13:21w tych brudnych ciuchach w magnezjum.
13:23>> Tak. I ja bardzo często mam takie
13:25poczucie, że z jednej strony no gdybym
13:27chodziła to pewnie bym się w ogóle tym
13:29nie przejmowała i tylko miała takie
13:30poczucie, że dobra, ja mam teraz
13:32wywalone w to jak wyglądam. Ja po prostu
13:34bardzo chcę już być w domu, a z drugiej
13:36strony cały czas mam z tyłu głowy takie,
13:39że jakby nie mam trochę prawa, sama
13:41sobie trochę to prawo odbieram takim
13:42myśleniem, ale że ja trochę nie mam
13:44prawa po prostu wyglądać na zmęczonego
13:47człowieka, który wraca do domu po
13:49treningu, tylko może ja właśnie minę
13:51kogoś, kogo ja utwierdzam w tym
13:52stereotypie.
13:53>> Musisz zawsze super wyglądać, żeby
13:55wybijać ten stereotyp. No
13:56>> tak, tak. Ja też trochę coś takiego mam,
13:58wiecie. Ja też tak mam, ale plus w mojej
14:01socji jest taki, że ja nie widzę jak
14:02wtedy ludzie na mnie patrzą, [śmiech]
14:04więc łatwiej jest mi o tym zapomnieć, że
14:06wyglądam po prostu jak się mnie szczęść,
14:08bo po prostu wychodzę zapocona i
14:11umorosana z treningu i w jakimś
14:13wyciągniętym t-shircie i tak dalej. Nie,
14:16>> u mnie to się zmieniło jak zostałam
14:17mamą. Kiedyś miałam tak, że faktycznie i
14:20w makijażu zawsze musiałam wyjść i
14:22pięknie ubrana, włosy zrobione. Ja w
14:25ogóle jak bez makijażu z jakiegoś powodu
14:26miałabym wejść to dramat. Na przykład z
14:28psem, żeby wyjść, nie? Komu to szkodzi,
14:30żeby wyjść z psem bez makijażu? Ja wtedy
14:32miałam wyobrażenie, że nie mogę. Koniec,
14:34kropka. A faktycznie odkąd zostałam mamą
14:36już po prostu stwierdzam, ja nie mam
14:38czasu. Nie mam czasu na to, żeby się
14:40codziennie malować. I robię to tylko
14:42naprawdę w wyjątkowych sytuacjach. I też
14:45chyba dlatego, że ja po prostu zaczęłam
14:47czuć się bardzo dobrze ze sobą, ze sobą,
14:50z tym jak wyglądam, z tym jakim jestem
14:51człowiekiem. Yyy i to sprawiło, że po
14:54prostu yyy kobiecość, dla mnie kobiecość
14:57nie równa się zawsze właśnie
14:59>> wygląd, makijaż,
15:00>> tak i makijaż, i odpowiednio zrobiona
15:03fryzura i super jakieś ciuszki, które
15:06będą yyy pięknie podkreślać mój y moją y
15:10figurę. Nawet nie nie chciałam
15:11powiedzieć do końca figurę, chciałam
15:12powiedzieć kobiece kształty, ale
15:14niekoniecznie mam tak kobiece jak
15:16Monika, więc
15:18tutaj [odchrząknięcie] nie mogę sobie
15:19tak przypisać takich super cech. E, ale
15:23naprawdę
15:25kiedyś też miałam takie myślenie i
15:27totalnie was rozumiem. Czasem mi się
15:30zdarza, ale wtedy sobie myślę, ale
15:32urodziłaś Ingę, [śmiech]
15:35jesteś mamą i po prostu możesz mieć w
15:38nosie. Tak,
15:39>> malowo. Ale to też wiecie co ja
15:40zauważyłam u siebie, że to też trochę
15:41przychodzi z wiekiem, że ja
15:44>> już ustaliłyśmy, że jesteśmy stare. Tak,
15:45moim praw. Nie, nie, [śmiech] nie, nie.
15:46Chodzi mi o to, że jesteśmy mądre,
15:50że to przychodzi m taka właśnie m takie
15:54poczucie, że trochę mam na to wywalone,
15:56ale w takim pozytywnym sensie eż mi
15:58przyszło z wiekiem. W sensie, że jak
16:00miałam te 20 na przykład lat, to się tak
16:02strasznie spinałam, żeby tak super
16:04wyglądać i w ogóle wiecie, żeby być
16:07najpiękniejsza w całej wsi. A teraz już
16:10wiem, że jakby i tak już nie będę, bo
16:13już jestem [śmiech] poza, więc już nie
16:16mam takiej spiny. Mam dużo większy luz
16:18na ten wygląd, nie? W sensie, że jak się
16:19komuś podobam, to fajnie, ale wiem, że
16:22już raczej podobam się mniejszej niż
16:24większej ilości i ta tendencja jest
16:26spadkowa.
16:26>> Zaczy m [śmiech] refleksji Monika, że
16:28jestem w tendencji spadkowej.
16:30>> No dokładnie. Już nie ma co się spinać,
16:32nie? W sensie, że ten pik mam już za
16:34sobą trzeba już tylko z godnością iść
16:36przed siebie. przez to,
16:39>> ale ale nie w takim sensie negatywnym,
16:41tylko to jest tak to przynosi ci taki
16:43spokój,
16:43>> taką jakąś ulgę, że już jakby nie trzeba
16:46trzeba się starać,
16:46>> że już nie jesteś na tej wystawie i na
16:48tym takim targu trochę próżności czy tam
16:52nie wiem jak to nazwać, ale tak jest coś
16:55takiego, że mi też z wiekiem było
16:56łatwiej, ale to jest w sumie jakoś
16:57ulżyło mi, że powiedziałyście, że też
16:59miałyście takie poczucie, że musicie
17:01bardziej się postarać, jeśli chodzi o
17:03wygląd, bo ja też tak miałam i myślałam,
17:04że może ja tylko tak mam właśnie w
17:06kontekście niepeł pełnosprawności, ale
17:08cieszę się, cieszę się, że nie byłam w
17:10tym sama, więc jak
17:11>> fajnie już o tym gadamy. Pewnie sporo
17:13dziewczyn, które nas oglądają
17:14potwierdzą: "Jezu, ja też tak [śmiech]
17:16to nie tylko ja.
17:17>> Ja pomyślałam sobie, Zosia, jak ty
17:19mówiłaś, że musimy po prostu zrobić ci
17:21koszulkę jakąś na urodziny czy coś z
17:23napisem: "Wracam z treningu, nie jestem
17:26brudna". [śmiech] Tak albo normalnie tak
17:28nie wygląda.
17:28>> Nie jestem stereotypem,
17:31kobietą z niepełnospraw.
17:32>> Na co dzień wyglądam lepiej. [śmiech]
17:36Ten brudny dres jest wyjątkowo.
17:39>> Oczywiście to musiałybyśmy strasznie
17:41dużo napisać, [śmiech]
17:42>> ale to w ogóle super. Myślę, że
17:43wzieliśmy taki QR kod na koszulce i
17:46ludzie skanowali [śmiech] ten QR kod, a
17:48tam cały tenis. No ale faktycznie Zosia,
17:50ja pamiętam jak poznałyśmy się te 2 lata
17:53temu chyba już w trakcie naszego
17:55projektu
17:57i no byłaś w butach na obcasie chyba
17:59cały czas albo przez większość czasu. Ja
18:02noszę buty na obcasie odkąd przestałam
18:05chodzić. Jestem przeszczęśliwa, bo
18:07przynajmniej kostki sobie nie skręcę,
18:08ale wbrew pozorom stopy też bolą, powiem
18:10wam szczerze, bolą stopy.
18:13>> No i właśnie jestem ciekawa, dlaczego
18:15nosisz szpilki. Znaczy ja wiem dlaczego
18:16ja noszę, ale jestem ciekawa twojej y
18:20>> myśli twoje.
18:20>> Wiesz co, przede wszystkim dlatego, że
18:22się nie muszę martwić, że się w nich
18:23przewrócę.
18:25E to znaczy czasami muszę i czasami mi
18:27się zdarza na przykład jak jestem gdzieś
18:30gdzie wiem, że toaleta będzie
18:31niedostosowana, więc muszę do niej
18:33wstać. No jakby jestem w stanie, a wiem,
18:35że mam buty na obcasie, to czasami te
18:37buty sobie zostają gdzieś tam pod
18:39stołem. Ja je po prostu ściągam, bo
18:41połamane kostki nie są tego warte.
18:43>> [śmiech]
18:44>> Moje kostki są mi jednak potrzebne.
18:47Ale więc to to jest taki bardzo
18:50prozaiczny powód, że ja po prostu mogę
18:51założyć szpilki dowolnej wysokości i się
18:54nie martwić o to, że się gdzieś tam
18:56potknę.
18:58Ale też trochę dlatego, że one mi się po
19:01prostu podobają. Ja w ogóle dosyć szybko
19:03zaczęłam nosić buty na obcesie. Znaczy
19:06nie, nie wiem czy dla sprawnych
19:08dziewczyn to jest szybko. Na pewno dla
19:09mnie było, bo ja miałam jakieś 15 lat
19:12jak pierwszy raz
19:13>> jest szybko moim zdaniem. Wiesz, bo
19:15często dziewczyny na balach
19:16gimnazjalnych pierwszy raz zakładają
19:18szpilki i ledwo w nich chodzą.
19:19>> Już nie ma gimnazjum,
19:20>> ale jeszcze
19:21>> Jezusie [śmiech] stare na bal
19:24ośmioklasistów jeszcze było za moich, ja
19:27jeszcze jestem gimnazjalna.
19:29>> Jezu, ja się zaczęłam zastanawiać czy ja
19:31przed studniówką miałam jakieś szpilki.
19:32Chyba nie. Ja chyba dopiero na
19:34studniówkę kupiłam pierwsze szpilki.
19:35>> No bo to jest różnie. Albo właśnie jest
19:37ta opcja podstawówkowo gimnazjalnego
19:42właśnie, bo to jest często ten motyw,
19:44który który sprawia, że dziewczyny chcą
19:46po raz pierwszy i że to jest trudne
19:47wyzwanie. I ja też w ogóle to jest dosyć
19:50zabawne, ale mi bardzo jakby noszenie
19:53butów na obcasie, bo na początku to nie
19:55były szpilki, tylko takie słupki, bo one
19:57są stabilniejsze, w ogóle jakby ułatwiła
20:00i umożliwiła moja ówczesna
20:02fizjoterapeutka. No bo moi rodzice
20:04bardzo się nie chcieli zgodzić na to,
20:05żebym ja chodziła w butach na obasie, bo
20:07po pierwsze jestem za młoda, po drugie
20:09nie po to się rehabilitowałam przez tyle
20:11lat, żeby kopcasy nosićhm i tak dalej i
20:15tak dalej. Yyy, no i ja taka yyy
20:18wyżalona i rozżalona tym wszystkim yyy
20:20przy jednej z godzin jakby fizjoterapii,
20:22bo opowiedziałam o tym mojej
20:23fizjoterapeutce, na co ona zareagowała.
20:26No ale przecież obcasy skracają
20:28Achillesa, to się łatwiej nogę podnosi.
20:30I pognała z tym yyy pognała z tym do
20:32moich rodziców, którzy wtedy już nie
20:34mieli argumentu, że nie mogą mi kupić
20:36butów na owcasie.
20:37>> No i bardzo
20:38>> doceniam. [śmiech] Do tej pory doceniam.
20:41>> Fajna fizjoterapeutka. Lubimy takie
20:43takich fizjoterapeutów. Polecamy.
20:45[parsknięcie] Monika jeszcze powiedz w
20:47odniesieniu właśnie do tego tytułowego
20:48pytania: "Po co ci ta szminka, skoro ty
20:50się nie widzisz w odbiciu lustrzanym?"
20:52Bo przecież wiadomo, że robimy to tylko
20:53po to, żeby obejrzeć swoją twarz w
20:55lustrze.
20:56>> No żeby inni mnie widzieli, [śmiech]
21:01żeby ładniej wyglądać i żeby, wiesz,
21:05ludzie myśleli, że mam takie super sexy
21:08usta. [śmiech]
21:12>> Jak myślisz, skąd się bierze ten
21:13stereotyp? e, który istnieje, że osoby
21:16niewidome nie zwracają uwagi na wygląd.
21:20>> Znaczy myślę, że to nie jest niestety
21:22stereotyp. Myślę, że to jest realność w
21:25dużej mierze
21:28e no bo wiecie zwracanie uwagi na nasz
21:32wygląd jest pewną taką naszą,
21:36nie wiem, umiejętnością, cechą,
21:38praktyką, jakbyśmy tego nie nazwali,
21:40którą wszyscy ludzie nabywają w toku
21:44socjalizacji. No bo małe dziecko
21:45przecież pełnosprawne
21:48chodzi cały czas umorosanę i ma na to
21:50wywalone, nie? dopiero się go uczy, że
21:52zobacz jaki jesteś ubrudzony, weź tutaj
21:54się wytrzyj, bo wyglądasz jak
21:56prosiaczek. I ubieramy te dzieci w ładne
21:59ubranka i się i mówimy: "A zobacz, a tu
22:01masz takie ładną sukieneczkę albo ładne
22:03spodenki i taki jesteś ładny i śliczny i
22:06kochany i w ogóle". I to jest bardzo
22:08długi proces, który
22:11tak jako dzieci, jako nastolatkowie
22:13później, no w dzisiejszych czasach, no
22:15to jeszcze oglądając wszystkie social
22:18media i tak dalej
22:20uczymy się, że wygląd jest ważny.
22:23No i są na to też badania, że jest też
22:26psychologicznie dowiedzione, że efekt
22:28halo i tak dalej, tak, że osoby
22:30ładniejsze
22:32albo atrakcyjniejsze mają łatwiej w
22:35różnych sytuacjach, więc jest to No i
22:37też dziecko dorastając się uczy tego
22:39przez obserwację, tak? widzi, że ładne
22:41dziecko czy tam czyste dziecko, zadbane
22:42dziecko jest lepiej traktowane, więc
22:44wyciąga wnioski i to jest wiedza, którą
22:46przyswajamy, którą świadomie bądź
22:48nieświadomie nasze otoczenie nam pompuje
22:50do głowy. No i teraz jeżeli mamy dziecko
22:52niewidome, y które tego nie obserwuje,
22:55no to trzeba mu tą y wiedzę podać, że
22:58tak powiem, y jak kawę na ławę. Trzeba
23:01po prostu siąść i mu to wytłumaczyć,
23:03powiedzieć, że słuchaj, musisz wyglądać
23:06tak jak twoi koledzy, twoje koleżanki,
23:08żeby oni cię traktowali jak jednego
23:12ze swojego grona.
23:13>> A z tobą ktoś taką rozmowę
23:14przeprowadził?
23:15>> Tak. No i właśnie u mnie była taka
23:16sytuacja, że moja mama bardzo dużo
23:19wysiłku na to poświęciła, żeby mi
23:21młotkować cały czas do głowy, że muszę
23:24wyglądać porządnie, że muszę się ubierać
23:26jak moje koleżanki, że muszę zwracać
23:28uwagę na to jak wyglądam, że chodzenie w
23:32dresie chociaż jest oczywiście wygodne,
23:34to niekoniecznie będzie najwyżej punkt.
23:36Chociaż akurat to był taki też moment,
23:37kiedy dresy były w latach 90, kiedy
23:39dresy były mocne, więc to było też
23:41fajne. No ale moja mama na przykład dużą
23:44pracę wykonała nad takim moim poczuciem
23:47estetyki ogólnie i też jakby wyrobieniem
23:51u mnie takiej potrzeby wyglądania jakoś
23:53tam. E, natomiast no wiem, że wiele osób
23:57niewidomych, zwłaszcza takich, które na
23:59przykład uczą się w ośrodkach
24:01szkolno-wychowawczych, nie mają kogoś
24:03takiego, kto im to powie, kto im
24:04wytłumaczy, kto im będzie to cały czas
24:06przypominał. No bo też jest tak, że jak
24:08jesteś osobą niewidomą, to po prostu
24:10zapominasz o wizualności. Tak? Ja na
24:12przykład zapominam o tym, że nie wiem
24:16jak nie widzę, że moja kurtka jest
24:17brudna, to zapominam o tym, że ona
24:20prawdopodobnie po miesiącu chodzenia
24:22jest brudna i należy ją wsadzić do
24:24pralki, nie? Jak czegoś nie widisz, o
24:26tym zapominasz. [odchrząknięcie]
24:26>> To nie ma trochę tego.
24:28>> E i trzeba to po prostu młotkować osobom
24:30niewidomym. No a a niestety większość
24:33rodziców czy opiekunów tego nie robi i
24:35taka jest rzeczywistość, że faktycznie
24:37sporo osób niewidomych nie ma tej
24:39świadomości. Nie, nie to, że jakby
24:42specjalnie to kontestuje, tylko po
24:45prostu może nawet nie wiedzieć, że to
24:46jest ważne.
24:47>> Mhm. Jasne, rozumiem. A powiedz mi, jak
24:50ty sobie dobierasz dodatki, ubrania? Jak
24:53wybierasz to, jak chciałabyś wyglądać?
24:57>> E, różnie.
25:00>> To znaczy tak, oczywiście bardzo od razu
25:03rozwieję tutaj pewną taką może
25:05wątpliwość. Ja widzę kolory, więc jestem
25:09sobie w stanie do pewnego stopnia, no
25:12nie jest tak, że wyciągam bluzkę z szafy
25:14i nie wiem, czy ona jest zielona, czy
25:16pomarańczowa. Nie jestem w stanie to
25:17stwierdzić. E, w związku z tym jakieś
25:20takie proste zestawienia kolorów, że nie
25:23wiem, czarny z białym, biały z
25:24niebieskim, czerwony z czarnym, że to
25:26będzie się dobrze komponować, jestem w
25:27stanie sobie tam jakby z tym zarządzić i
25:30nie będzie takiej sytuacji, że że jakoś
25:33to będzie bardzo źle. Natomiast problem
25:36się robi w momencie, kiedy mam kilka
25:39rzeczy w tym samym jakby kolorze, ale w
25:41różnych odcieniachem
25:42>> i jest taki niuans i ja wiem, że to jest
25:45niebieskie i to jest niebieskie, ale czy
25:47te niebieskie do siebie pasują, czy może
25:48niekoniecznie, to już zazwyczaj proszę
25:51kogoś o pomoc. E, też na przykład jakie
25:54są jakieś drobne elementy, tak wiem, że
25:56no nie wiem, mam niebieskie kolczyki i
25:58że na sukience mam jakiś niebieski haft,
26:00to czy to jest ten sam niebieski, czy to
26:01jednak jest inny niebieski? Em, więc
26:04tutaj pytam kogoś i też staram się
26:07najczęściej albo moją mamę, albo jakąś
26:08moją koleżankę i zapamiętuję sobie potem
26:11takie zestawienia, że do tej torebki
26:12będą mi pasować te kolczyki albo do tych
26:14butów będzie mi pasować to.
26:15>> Czyli masz takie sety po prostu
26:16>> trochę tak, ale też ostatnio zaczęłam
26:19używać do tego sztucznej inteligencji.
26:21>> No właśnie to jest super ciekawe,
26:23>> bo jest jest taka aplikacja, która się
26:25nazywa Be My Eyes, która jest już starą
26:28aplikacją i ona kiedyś funkcjonowała na
26:30tej zasadzie, że dzwoniło się do żywego
26:32człowieka. Dzwolniłaś do wolontariusza,
26:34pokazywało mu się coś tam na kamerce. E,
26:37no i on ci mówił, co widać, tak? No
26:38można było, nie wiem, żeby ci
26:40powiedział, że to jest, nie wiem,
26:42proszek do prania, a to jest soda
26:44oczyszczona, albo że to są rachunki za
26:46gaz, albo to jest, nie wiem, coś tam.
26:48Ale no właśnie można było też ciuchy
26:50pokazać i czy to pasuje. Ja nigdy z tego
26:52nie korzystałam, bo miałam zawsze jakieś
26:55takie wewnętrzne ophory przed
26:56pokazywaniem obcym ludziom mojego życia.
26:59Natomiast od jakiegoś czasu weszła tam
27:01też opcja, że możesz skorzystać przez AI
27:04i ja bardzo dużo tego używam. Zazwyczaj
27:07używam po prostu do rozpoznawania
27:09obiektów, tak że nie wiem, mam mleko w
27:10kartonie i chcę wiedzieć, czy to jest
27:12sojowe, czy ryżowe i robię zdjęcie i on
27:13mi mówi. Natomiast ostatnio też zaczęłam
27:15właśnie sprawdzać, robię zdjęcie na
27:17przykład jakiegoś setu i mówię czy to do
27:20siebie pasuje i on mi mówi, że no pasuje
27:23albo nie pasuje. Mówię czy pasuje
27:25stylem? Ja mówi: "Nie no, kolor jest
27:27okej, ale z tylem nie pasuje na
27:28przykład". Nie
27:29>> ciekawe.
27:30>> E, więc tak albo nie wiem, robię sobie
27:34zdjęcie twarzy, jak się tam pomaluję
27:37pudrem, popudruję i pytam, czy nie mam
27:40żadnych smuk, nie? I on mówi, że jest
27:42okej, albo tu masz plamę na policzku,
27:45albo coś tam. Więc to jest super opcja.
27:47>> To jest super argument dla przeciwników
27:49rozwoju sztucznej inteligencji, że ona
27:51ma sens i że może być realnie. sami ma,
27:54ale no też prawda jest taka, że
27:56większość życia obywam się bez niej,
27:58pewnie się da,
27:59>> więc jest to jakiś tam dodatek, który
28:01trochę ułatwia, ale też nie jest
28:03nieomylny.
28:04>> Nie jest, nie jest. Dlatego ja też na
28:05przykład jak mi zależy, to robię kilka
28:07zdjęć tego samego. Jak na przykład
28:09ostatnio chciałam sprawdzić, czy nie mam
28:11plamy w jakimś tam jednym miejscu, no to
28:13najpierw powiedział, że nie ma, zrobiłam
28:15jeszcze raz. Powiedział, że jest, no to
28:17zrobiłam kilka razy to zdjęcie, nie?
28:19Żeby też jakąś średnią wyciąć. No chyba
28:20właśnie z plamami, z jakimś takim
28:22ubrudzeniem jest najtrudniej, prawda,
28:23żeby jakoś to ogarnąć.
28:25>> To prawda. No bo czasami jest taka
28:27sytuacja, że wiesz, że masz tam probably
28:30plamę, nie? Bo na przykład,
28:32>> nie wiem, czuj wilgotne, tak?
28:33>> Tak, albo nie wiem, masz okres i wiesz,
28:35że ci przeciekło, albo nie wiem,
28:36dotknęłaś czegoś i wiesz, że jest ta
28:38plama. Ale często jest tak, że nawet nie
28:40jesteś tego świadoma, nie? Że ja się
28:42dowiaduję tak, dowiaduję się po tygodniu
28:44czy po dwóch właśnie, że mam tutaj coś,
28:46nie?
28:47>> Mhm. Okej.
28:49>> Czyli co? Wniosek jest taki, żeby mówić
28:50o sobie niewidomej, że jest brudna czy
28:52nie.
28:53>> Ja uważam, że tak.
28:55>> Okej. Czyli zachęcamy
28:57>> zgodnie z takimi ogólnymi, powiedzmy,
29:00zasadami savuar viwr. Nie wiem czy to
29:01dobrze ujmę,
29:04powinno się zwracać uwagę tylko wtedy,
29:06kiedy jest ktoś faktycznie w stanie
29:07szybko coś zrobić. Czyli na przykład
29:09masz uspięty yyy rozporek, no to
29:11szybciutko tam cichutko trzeba jakoś
29:13przekazać albo pokazać, że rozpięty
29:15rozporek, ale jak jest ktoś ma nie wiem
29:19wielką plamę na koszulce, no to ta osoba
29:22nie będzie w stanie zrobić szybko czegoś
29:24z tym. Więc
29:24>> no ale wiecie, to zależy też od osoba
29:27niewidoma może tego nie wiedzieć. To po
29:28pierwsze. A po drugie mówimy o sytuacji
29:31kiedy jesteśmy gdzieś na bankiecie u
29:35ambasadora, nie? A na przykład ja mówię
29:37też o sytuacji, kiedy jesteśmy w
29:38sytuacji jakiejś towarzyskiej, jesteśmy
29:40na wyjeździe, jesteśmy w domu, w
29:42sytuacji, gdzie możemy temu też jakoś
29:43tam zaradzić, nie?
29:45>> No ale nawet jak ktoś ci powie: "Kurczę,
29:46wiesz co, no masz plamę na kurtce, bo
29:48się o coś oparłaś, no to być może nie
29:50rozwiążesz tego w tej chwili, ale
29:51wrócisz do domu i wiesz już, że do
29:52pralki możesz wrzucić, nie?" Więc
29:54>> myślę, że też to w jaki sposób mówimy ma
29:56znaczenie, nie? Oczywiście nie wzięłabym
29:59mikrofonu, nie stanęłabym czy jakiegoś
30:01tam megafonu. Monika, masz tam, nie
30:05wiem, wielką plamę z tyłu na plecach coś
30:07tam, coś tam, tylko po prostu podchodzę
30:09delikatnie mówię: "Monika, masz, nie
30:12wiem czy wiesz, ale masz plamę i tyle".
30:15Nie? E i tutaj myślę, że to takie
30:17podejście jak do człowieka zwyczajnie.
30:19Po prostu nie każdy zorientuje się,
30:22nawet osoba widząca może nie zorientować
30:24się, że jedząc
30:26burgera sos jej wyleciał dla koszul, że
30:29ma coś między zębami, nie? To jest
30:30klasyczny
30:32klasyczny przykład. Czy mówić, czy nie
30:34mówić, że ktoś ma coś między zębami.
30:36>> Tak. Tak. Czyli tutaj warto warto mówić
30:38i nie jest to fopa i nie wstydźmy się
30:41mówić o sobie niewidomej, że gdzieś ma
30:43plamę, ubrudziła się jedzeniem. No
30:45myślę, że jak najbardziej.
30:47>> Okej,
30:48>> tylko też na przykład właśnie moim
30:50zdaniem jest istotne to, żeby powiedzieć
30:52komuś, a nie na przykład zacząć go
30:53wycierać, bo to też niestety się często
30:55zdarza, że ktoś od razu podchodzi i ci
30:57wyciera twarz, bo jesteś brudny. ci
30:59powiedzieć, że słuchaj tutaj na policzku
31:00masz
31:01>> tak po lewej stronie albo coś tam nie to
31:04jest takie trochę infantylizowanie też
31:05nie daj daj daj ja cię wytrę bobasku
31:08wytręć nie [parsknięcie] trochę tak mi
31:10się to kojarzy
31:11>> generalna taka zasada że ludzie bo
31:12ludzie niektórzy mają tak że podchodzą i
31:15faktycznie od razu to cię wytrę do
31:18wszystkich niezależnie od tego czy ktoś
31:20ma niepełnosprawność czy nie powinniśmy
31:21faktycznie
31:22>> tak ja bardzo nie lubię jak mnie dotyka
31:24ktoś kogo kogo nie znam i w ogóle bez
31:26pytania
31:26>> i tym bardziej w przypadku osoby z
31:28niepełnosprawnością z roku. Mam takie
31:29wrażenie, że jest to istotne, no bo
31:32osoba może nie zobaczyć w ogóle dotyk to
31:36jest, no to możesz się przestraszyć po
31:38prostu, no bo nie wiesz co się dzieje i
31:39jest to po prostu nieprzyjemne.
31:40Podwójnie mam wrażenie w takiej
31:42sytuacji. Zosia jeszcze tak myślę cały
31:44czas o tych twoich pięknych ognistych
31:46włosach i twoich czerwonych ustach.
31:48Powiedz mi, dlaczego taki dobór
31:51kolorystyczny i czy wzbudzasz czasami
31:54zainteresowanie? No bo jest to dosyć
31:56odważne. A jeszcze w kontekście tego
31:58taka biedna i na wózku, czy to jakoś się
32:02łączy, nie łączy? W ciągu ostatniego
32:05tygodnia pięć razy starsze panie na
32:07chodniku mnie zatrzymały, żeby mi
32:08powiedzieć, że mam piękny kolor włosów.
32:10E, jest po prostu moim ulubionym, y,
32:13moim absolutnie ulubionym rodzajem
32:15interakcji społecznej, bo ja zawsze
32:17wtedy trochę jak ktoś mnie zatrzymuje na
32:19ulicy, to ja tak się trochę mimowolnie
32:21napinam, że ktoś będzie się nade mną
32:24litował albo pytał mnie: "A co się pani
32:26stało?" I tak dalej.
32:27>> Co się stało w nóżki?
32:28>> Tak, tak, tak. A potem jakby, a potem
32:31właśnie czasami się okazuje, że ktoś po
32:32prostu chciał mi powiedzieć, że bardzo
32:34ładnie wyglądam albo że mam bardzo ładny
32:35kolor włosów i to mi wtedy zawsze po
32:37prostu robi robi dzień. Em i trochę
32:42pytasz o dwie rzeczy, które ja bym
32:44trochę rozdzieliła, bo tak naprawdę
32:45najpierw się zadziała ta moja czerwona
32:48szminka, potem się zadziały włosy. Więc
32:52może zaczniemy od szminki.
32:56Pierwszy raz miałam w ogóle czerwoną
32:58szminkę na sobie na balu gimnazjalnym i
33:00to był w ogóle pierwszy raz, kiedy ktoś
33:02mnie, powiedzmy, profesjonalnie malował.
33:05Moja mama się dogadała z koleżanką,
33:06która hobbistycznie zrobiła kiedyś kurs
33:09wizażu, że ona mnie na ten bal gdzieś
33:12tam pomaluje. Ja w ogóle nie bardzo
33:14chciałam iść na ten bal gimnazjalny, bo
33:16gimnazjum było takim trudnym okresem dla
33:18mnie. No ale jak już stwierdziłam, że że
33:20jednak się przełamie i pójdę, to
33:22wiedziałam, że muszę wyglądać tak, żeby
33:23wszystkim szczyna opadła. I faktycznie,
33:27faktycznie wtedy właśnie koleżanka mojej
33:29mamy mnie malowała. No i tak pytała: "A
33:31co byś chciała? Co byś chciała?" Ja
33:32mówię: "No nie wiem, co bym chciała." No
33:34miałam te 16 lat, nie malowałam się
33:36jakoś dużo, tam malowałam rzęsy, ale na
33:39rzęsach się kończyło. Y, no i to ona
33:42wpadła na pomysł, że dobra, to tam
33:45próbowałyśmy różnych rzeczy i to cały
33:46czas nie pasowało. Ona mówi: "Dobra, to
33:48spróbujemy z tymi czerwonymi ustami".
33:50Yyy i do dzisiaj pamiętam, że jak mi
33:52pierwszy raz malowała usta na czerwono,
33:54to ja byłam tak zestresowana tym balem i
33:56tym wszystkim, że ona mi nie mogła tych
33:58ust pomalować, bo mi się wszystko
34:00trzęsło.
34:00>> Ojej, jakie emocje.
34:02>> Tak, ale w końcu, y, no w końcu jej się
34:04tam udało yyy i ja się zobaczyłam wtedy
34:07w tej czerwonej szmince i ja wtedy
34:09stwierdziłam, że
34:11moja pewność siebie po prostu
34:12poszybowała od razu do góry. Ja od razu
34:14wiedziałam, że jakby cokolwiek by się na
34:16tym balu nie wydarzyło, to ja sobie
34:18poradzę, bo ja po prostu wyglądam w taki
34:20sposób, że ja już sobie ze wszystkim
34:22poradzę. I tak ze mną trochę została ta
34:24czerwona szminka. Ja w ogóle często
34:26maluję usta na czerwono. Znaczy często
34:29maluję usta na czerwono po prostu
34:30kropka, ale też często maluję usta na
34:32czerwono, jak wiem, że mam przed sobą
34:34coś trudnego. Nawet jeżeli to jest
34:36sytuacja, gdzie jakby to, że ja będę
34:39wyglądała ładniej czy gorzej mi nie do
34:41końca pomoże, nie? Ale ale to to jest
34:44trochę takie, że ja wtedy wchodzę w tryb
34:46bojowy, mam w ogóle jedną konkretnął
34:50>> tak [śmiech] i mam w ogóle jedną
34:51konkretną czerwoną szminkę i jak mi ją
34:52kiedyś przestaną produkować, to nie wiem
34:54co zrobię. Będę chyba pisała do do
34:57firmy, która ją robi, że ja bym jednak
34:58bardzo prosiła o dożywotni zapas. E, bo
35:02faktycznie mam od kilku lat jakby jeden
35:04jeden konkretny numerek jednej szminki
35:08i i te czerwone usta trochę zostały. Z
35:11tymi rudymi włosami to to było w sumie
35:13tak, że ja po prostu chciałam spróbować
35:15innego koloru włosów i z jakiegoś powodu
35:18kiedyś na jakiejś imprezie założyłam
35:20rudą perłkę. O
35:22>> tak po prostu, bo ktoś tam miał gdzieś
35:25perukę w domu i jakby w toku imprezy.
35:28Ona sobie tak wędrowała i i ja się wtedy
35:32zobaczyłam w lustrze i stwierdziłam tak
35:33to jest to. I potrzebowałam jeszcze
35:35kilku lat, żeby faktycznie dojrzeć do
35:37tego, żeby te włosy przefarbować. A
35:39potem była pandemia i byłam na pierwszym
35:41roku studiów i stwierdziłam, że jak
35:42wyjdzie źle, to i tak nie wychodzę z
35:44domu, bo jest pandemia, [śmiech]
35:46>> więc jak wyjdzie źle, to nikt nikt nie
35:48zobaczy. E i faktycznie wtedy
35:52pofarbowałam włosy pierwszy raz na rudo
35:54i pierwszym y znaczy od razu mi się
35:56jakby bardzo, bardzo to spodobało, ale
35:58strasznie się przestraszyłam tego, bo
36:00moja mama mnie zobaczyła i powiedziała:
36:02"No teraz już nie będziesz się mogła
36:03ubierać na czerwono, bo ja miałam też
36:05dużo czerwonych ubrań zawsze".
36:08Ja wtedy tak poczułam, że może ten rudy
36:10to skoro ja się teraz nie mogę na
36:12czerwono, to może ten rudy nie był aż
36:14takim dobrym pomysłem. E, ale potem się
36:17okazało, że no owszem, o ile nie noszę
36:19czerwonych bluzek teraz raczej, to to z
36:22tą szminką wcale jednak aż tak źle nie
36:24wygląda i wręcz często jest takim to
36:27takie połączenie jest takim moim znakiem
36:29rozpoznawczym, że jak powiedzmy ktoś
36:31mnie słabiej zna i ja się tam
36:33przedstawiam i mówię: "No ta runda z
36:34czerwonymi ustami, to to gdzieś to się
36:36tam gdzieś to się tam spina i i to to
36:39gdzieś tak zostało." Te włosy to chyba
36:41bardziej tak po prostu dlatego, że mi
36:44się podobają. A ta szminka faktycznie
36:45jest taka, że czasami jej używam po to,
36:49żeby sobie samej dodać jakiejś takiej
36:51pewności siebie i żeby sobie
36:53przypomnieć, że dam radę. Jest takie
36:55bardzo ładne po angielsku słowo capable,
36:57którego mi trochę brakuje po polsku, ale
37:00że ja właśnie jestem capable, żeby
37:02zrobić to, co mam zrobić,
37:04>> żeby coś się wydarzyło tak, jakbyś
37:06chciała. Właśnie też powiedziałaś, że
37:07część tych rzeczy się
37:10wydarzała w momencie, kiedy byłaś
37:11nastolatką. Ja tak sobie myślę, jak się
37:13kształtowało wasze poczucie kobiecości i
37:16atrakcyjności właśnie w tych takich
37:18nastoletnich latach, bo mam wrażenie, że
37:19to jest często wyzwanie dla każdej
37:21dziewczyny i myślę sobie, że dla
37:23dziewczyny z niepełnosprawnością może
37:24być pod pewnymi względami to może
37:27jeszcze większe wyzwanie, nie wiem jak,
37:28jak u was było, bo bo dla mnie to było
37:30duże wyzwanie i jakoś ja miałam w sobie
37:32jakiś taki duży lęk, że mi
37:34niepełnosprawność dużo odbiera, jeśli
37:36chodzi o atrakcyjność, o takie poczucie
37:38właśnie kobiecości i jakby dosyć długo z
37:40tym dealowałam. yy i próbowałam z tym
37:43pracować, więc jestem ciekawa jak jest u
37:44was. I może Monika teraz powiedz jak to
37:47wyglądało.
37:48>> No na pewno yyy
37:51niepełnosprawność
37:53może odbierać poczucie kobiecości na
37:55wczesnym etapie rozwoju, no bo
37:58automatycznie się często kojarzy
38:00niepełnosprawność z nieatrakcyjnością.
38:02Więc zakładasz, że jak będą wiedzieli,
38:04że jestem niepełnosprawna, no to od razu
38:06będą uważali mnie za nieatrakcyjną
38:09osobę. I yyy ja bardzo długo
38:14miałam takie przekonanie, że jestem
38:16osobą nieatrakcyjną. No bo tak nie
38:19widziałam się już e w lustrze.
38:23Może zacznę od tego, że ja zachorowałam
38:26w dzieciństwie. Byłam w wieku
38:28przedszkolnym, kiedy zachorowałam i
38:30zaczął mi się wtedy pogarszać wzrok.
38:32Natomiast całą podstawówkę i jeszcze y
38:37gim gimnazjum powiedzmy trochę też
38:40funkcjonowałam jako osoba słabo widząca,
38:42czyli nosiłam okulary takie bardzo
38:44grube, używałam lupy, jeszcze coś tam
38:46pisałam w zeszycie, czytałam takie
38:48powiększone literki i tak dalej. Ale
38:51>> a ty się spotkałaś z hejtem z powodu
38:53właśnie tych okularów grubych, tego, że
38:56korzystasz z lupy, bo to są takie
38:58rzeczy, które mam wrażenie czasami
38:59odpalają w dzieciach takie niezbyt
39:02przyjemne,
39:03>> znaczy nie nazwałabym tego hejtem, to
39:05znaczy
39:06nikt w moim jakby najbliższym otoczeniu
39:09w klasie czy tam w szkole powiedzmy może
39:11nie śmiał się z tego stricte z wyglądu
39:15także wyglądam tak, a nie inaczej
39:17właśnie, bo noszę te okulary. Natomiast
39:19tego typu komentarze zdarzało mi się
39:21słyszeć na przykład na podwórku czy na
39:22ulicy.
39:23>> Okej.
39:24Natomiast zdarzały się raczej takie
39:27sytuacje, że dzieci, no nie wiem,
39:30testowały
39:32jak bardzo nie widzę i [śmiech] robiły
39:33mi różne w ich przekonaniu bardzo
39:36śmieszne psikusy typu zabieranie rzeczy,
39:39przestawianie,
39:40tak udawanie kogoś innego, nie wiem,
39:45[śmiech] odchodzenie na paluszkach, żeby
39:47ich nie słyszeć i i tego typu rzeczy, co
39:50w moim przekonaniu nie wynikało z takie
39:53takiego czystego hejtu, żeby komuś
39:55zrobić krzywdę, tylko raczej, że to były
39:58w ich poczuciu śmieszne żarty, które się
40:00robiło, nie?
40:01>> Tak, tak, tak. Z jednej strony trochę
40:03testowanie, jak dużo faktycznie ona nie
40:06widzi, a z drugiej strony po prostu no
40:08głupie żarty, jakie pewnie wszyscy
40:11pamiętamy z dzieciństwa, które często są
40:13też niebezpieczne i tak dalej. Natomiast
40:16ja już wtedy widziałam na tyle słabo, że
40:19no nie widziałam siebie w lustrze, nie
40:21widziałam też szczegółów. twarzy czy w
40:23ogóle nie wiem figury innych osób. Więc
40:26ja nigdy nie miałam takiego punktu
40:28odniesienia jak ja wyglądam względem
40:30innych osób. E i jedyne co wiedziałam na
40:34swój temat, no to że właśnie,
40:36że mam te bardzo grube okulary, które na
40:40pewno są bardzo brzydkie, wiadomo. No i
40:42że ogólnie jestem takim pulpetem, nie?
40:43[śmiech]
40:44Więc to nie są rzeczy, które ci dodają
40:46atrakcyjności. Więc ja z defaultu po
40:48prostu żyłam sobie w takim przekonaniu,
40:49że nie jestem osobą atrakcyjną w
40:51podstawówce czy tam w gimnazjum
40:53powiedzmy.
40:55>> E, natomiast i też bardzo się wstydziłam
40:57tej swojej niepełnosprawności, no bo
40:59uważałam, że ona jeszcze dodatkowo
41:00będzie mi tą atrakcyjność odbierać, więc
41:02e nie chciałam na przykład chodzić z
41:03białą laską, no bo wtedy to od razu
41:05będzie widać. I w momencie, kiedy ja już
41:07stwierdziłam, że ja na tyle słabo widzę,
41:08że te okulary też już mi nic nie dają,
41:10to przestałam chodzić w tych okularach.
41:12w gimnazjum przestałam chodzić i to też
41:14było dla mnie takie wyzwalające, że
41:15miałam takie poczucie, że no dobra, to
41:17teraz mogę już udawać na ulicy, że
41:20jestem normalna, nie, że idę sobie z
41:21koleżanką pod rękę po prostu, bo
41:23jesteśmy takie psia psi, a nie dlatego,
41:25że mnie prowadzi, nie mam laski, nie mam
41:27okularów, no to wygląda w miarę
41:28normalnie, nie? Mogę się próbować wtopić
41:30w tłum i to była bardzo długo moja
41:32strategia. No ale jak poszłam na studia,
41:34gdzie musiałam się samodzielnie
41:35poruszać, to musiałam zacząć chodzić z
41:37białolaską, nie? Nie dało się jakby tego
41:39wyprzeć, nie. No więc wtedy jakby
41:42musiałam trochę zmienić swoje podejście
41:44do tego tematu, że ta niepełnosprawność
41:45nie może być taka bardzo y wstydliwa
41:49już, no bo bym zwariowała, nie?
41:51>> Próbując tak żyć cały czas. A co ci
41:53pomogło zbudować to poczucie, że jednak
41:56jesteś atrakcyjna, że właśnie nie jesteś
41:58pulpetem, a że masz kobiece kształty
42:00klepsydry?
42:02>> Wiesz co, no myślę, że informacja
42:03zwrotna od otoczenia, nie? że po
42:06pierwsze, że czy w liceum, czy później
42:09na studiach zaczęłam się spotykać z
42:11jakimś
42:13zainteresowaniem płci przeciwnej,
42:15powiedzmy.
42:17No i też miałam koleżanki, które
42:20po pierwsze mi mówiły, że fajnie
42:22wyglądam, a po drugie też raportowały,
42:24że tak powiem, co się dzieje, że kto
42:26patrzy i jak patrzy dokładnie,
42:29>> co myślę na tamtym etapie było super
42:31ważne dla mnie i jest to coś pewnie nie
42:34do przecenienia, nie? Na pewno nie
42:36zdawałam sobie sprawy w 100% z tego co
42:38się dzieje. No bo też na pewno nie
42:40widziałam każdego, kto reakcji,
42:43>> kto się tak na mnie patrzy czy coś, ale
42:45sama świadomość, że od czasu do czasu
42:47one mi powiedziały, że no ktoś tam się
42:49patrzy, że ktoś tam coś tam, no to to
42:52była dla mnie jakaś taka informacja
42:53zwrotna, że okej, nie jest tak źle. Ale
42:55[śmiech]
42:56też pomyślałam, że miałeś super
42:57koleżanki, które gdzieś tam, nie wiem,
42:59nie były zazdrosne na przykład i ci
43:01mówiły, że o słuchaj, ten patrzy, fajny
43:03jest, że to jest po prostu takie miłe i
43:07ludzkie bardzo, bo mogło być różnie,
43:09więc super, super, że one miały w sobie
43:11tą otwartość. Tak, ja generalnie też
43:13myślę, że dużo mojego obecnego sukcesu
43:18życiowego [śmiech] i tego jaką jestem
43:19dzisiaj osobą wynika z tego, że miałam
43:21ogromne szczęście do ludzi, e, moich
43:25koleżanek, kolegów z klas różnych i w
43:28gimnazjum, i w liceum, i potem na
43:30studiach, do rodziny też, do
43:33przyjaciółek i przyjaciół,
43:36którzy właśnie
43:38zawsze mnie jakoś tam pozytywnie
43:40wzmacniali, nie, i też rozwijali.
43:43Nigdy nie usłyszałam takiego, że jesteś
43:46niewidoma, więc nie zakładaj tego albo
43:48coś tam, nie? Tylko raczej w drugą
43:50stronę to zawsze było takie, że moje
43:51koleżanki wszystkie piszczały, żeby mnie
43:53o Boże, mogę cię pomalować wspaniale, bo
43:55już po prostu moja siostra nie daje mi
43:57się malować, więc super, że mam kolejny
43:59okaz do trenowania, nie?
44:01>> Ekstra. Inna sprawa, że ja nie widziałam
44:03potem rezultatów tego. Być może nie były
44:06najlepsze, [śmiech]
44:09>> ale jakoś właśnie miałam to szczęście,
44:11że dla moich koleżanek na przykład to
44:13była jakaś często okazywało się to jakiś
44:16sposób atrakcyjne to, że ja nie widzę w
44:19cudzysłowie, bo właśnie dawało im pole
44:21do popisu na przykład, że żeby mnie
44:23umalować, żeby coś tam wystylizować i
44:26tak dalej. Nie
44:27>> fajne to jest super historia. Zosia, tak
44:30sobie myślę o tobie, ale też trochę o
44:33sobie, bo mamy te tę samą chorobę, ten
44:35sam to to samo doświadczenie
44:37neurologiczne, że tak powiem, które
44:39wiąże się z tym, że się dużo
44:40rehabilitujesz i że ciągle ktoś cię
44:42dotyka, ciągle to ciało trzeba naprawiać
44:44i że ciągle z tym ciałem jest coś nie
44:47tak. I mi było bardzo trudno zauważyć
44:50jakieś rzeczy w tym ciele, które są tak
44:53i które mogą być atrakcyjne i których
44:55nie trzeba naprawiać. I zastanawiam się
44:58jak wyglądała twoja droga z tym
45:01dealowaniem z ciałem i z poczuciem
45:03atrakcyjności. Mi trochę też, bo yyy jak
45:07byłam tą nastolatką, to do takich typowo
45:09jakby nastolatkowych yyy problemów z
45:12samoakceptacją i jakby obrazem własnego
45:15ciała, jeszcze dołożyło się to, że
45:16właśnie od urodzenia kilka razy w
45:19tygodniu ktoś to ciało próbował
45:21poprawić. To jakby teraz jako dorosła
45:24kobieta jakby bardzo dobrze to rozumiem
45:26i jestem za to bardzo wdzięczna, bo
45:28jakby wiem, że nie byłabym tak sprawna i
45:31tak samodzielna jak jestem, gdyby tyle
45:33tej fizjoterapii i tych zabiegów się nie
45:35wydarzyło. Ale faktycznie jak byłam
45:37nastolatką to właśnie to takie ogólne
45:40przekonanie o tym, że jestem brzydsza
45:42niż jakieś tam celebrytki, które jest
45:44naturalną powiedzmy częścią dorastania
45:46jeszcze się nakładało na to, że no dwa
45:49razy w tygodniu ktoś mi mówił, że ta czy
45:52inna część mojego ciała robi nie to, co
45:54powinna przez kilkanaście lat jakby
45:56ciągiem, więc to to się gdzieś tam mocno
46:00na siebie nakładało
46:03i to trochę po prostu minęło z wieku
46:08Trochę
46:09to było też o tym, że ja się musiałam
46:14nauczyć
46:16ubierać, ale w takim sensie, że na
46:18przykład musiałam się nauczyć tego, że
46:19no ja nie mogę siedząc na wózku założyć
46:22spódniczki Mini, bo jak usiądę w
46:24spódniczce Mini, to ona przestanie być
46:26spódniczką. Tak jak chcę, żeby wyglądała
46:30jak spódniczka mini, to ona musi na
46:32wieszaku być dłuższa. Tak, [śmiech]
46:35>> tak, dokładnie. To ciekawa ja bym na to
46:36nie wpadła, słuchajcie. Więc bardzo jest
46:38to odkrywcze, co dla mnie.
46:39>> Wiecie, jak wszystkie dziewczynki, jak
46:40wszystkie koleżanki kupowały pierwsze
46:42miniówki, to ja w pierwszej chwili
46:44przeżyłam dramat. I tak naprawdę gdyby
46:46nie to, że jedna z moich przyjaciółek
46:48wpadła na to, bo po prostu miała zmysł,
46:50>> tak,
46:51>> który pozwolił jej wymyśleć, że to
46:53dlatego to nie działa, że te spódniczki
46:55są za krótkie, to ja bym chyba naprawdę
46:58przeżyła tam większy dramat niż
46:59przeżyłam.
47:02Ale na pewno to jest trochę to, co
47:04Monika powiedziała, że ja miałam wokół
47:05siebie koleżanki, które właśnie gdzieś
47:08tam miały chyba więcej takiego zmysłu
47:12ubierania się ładnie niż ja wtedy
47:15miałam, bo mi to chwilę zajęło, żeby
47:17ogarnąć własny styl i i właśnie takie
47:19kombinowanie typu, że no ta spódnica
47:22musi być dłuższa, że nie może być bardzo
47:24przylegająca, bo też się będzie podwijać
47:25i tak dalej, i tak dalej.
47:28No w końcu to oczywiście ogarnęłam, ale
47:29fajnie, że był naokoło ktoś, kto na to
47:31zwrócił uwagę. A coś takiego, co mnie
47:34bardzo pomogło, to jak byłam w lice, jak
47:38byłam jakoś w pierwszej i drugiej
47:39liceum, miałam pierwszego takiego
47:41poważniejszego, powiedzmy, chłopaka.
47:43To był jakby chłopak z z mojego liceum,
47:46z mojego rocznika i on był o mnie bardzo
47:50zazdrosny w ogóle. Znaczy straszliwie.
47:53jak tylko się odzywałam do jakiegoś
47:55innego chłopaka, to już mieliśmy
47:57problem. I oczywiście, oczywiście teraz
48:00z perspektywy to, to jakby nie był
48:01najzdrowszy związek, no ale też byliśmy
48:04bardzo młodzi i tak dalej. Natomiast to,
48:06że on w ogóle uważał, że każdy facet,
48:08który na mnie patrzy, chce mnie, jest
48:12zagrożeniem, no to bardzo dobrze to
48:14zrobiło na moje [śmiech] poczucie
48:16własnej wartości i moje poczucie
48:18atrakcyjności,
48:19>> czyli zazdrość jednak czasami jest
48:21dobrym uczuńem. To mi się przydaje, bo
48:24to naprawdę jak ktoś ci wmawia cały
48:26czas, że każdy facet, który na ciebie
48:28patrzy jest dla niego zagrożeniem, to w
48:30pewnym momencie zaczynasz to to
48:32internalizować.
48:35Ja miałam też dużo szczęścia w tym, że
48:37ja mam trzy kuzynki, właściwie dwie
48:40kuzynki i i brat i szwagierkę, które są
48:44ode mnie 10, 15 lat starsze i jak ja
48:47byłam w wieku nastolatkowym, to one były
48:49na studiach, pracowały w sieciówkach,
48:51więc na zniżkach sieciówkowych kupowały
48:53bardzo dużo ubrań, które potem lądowały
48:55u mnie, więc ja miałam nieprzebrane
48:57ilości ubrań jak na nastolatkę z niskim
49:00budżetem, bo ja tak co jakiś czas po
49:02prostu przyjeżdżał do mnie
49:04>> wiel
49:04wór ubrań, w których one już nie chciały
49:06chodzić i ja miałam po prostu sklep za
49:08darmo
49:09>> do wyboru, do koloru.
49:11>> Było wspaniale.
49:13Yyy, ja jestem jedyną chyba tutaj w tym
49:15gronie, która yyy gdzie
49:17niepełnosprawność się pojawiła w
49:18dorosłym życiu, więc ja mam zupełnie
49:21inne doświadczenie.
49:23Bo oczywiście jak to nastolatka
49:25generalnie tak życiowo myślę, że dużo
49:28nastolatek z tym się mierzy, że nie
49:30czułam się atrakcyjna jeszcze zanim się
49:32niepełnosprawność pojawiła.
49:34>> Więc tak naprawdę w momencie kiedy się
49:36pojawiła niepełnosprawność to ja
49:37stwierdziłam to teraz już nic nie musi
49:39ograniczać i mogę robić wszystko i nikt
49:42mi nic nie musi mówić że czegoś nie mogę
49:44nie wypada albo coś takiego,
49:46>> bo i tak już jestem niepełnosprawna.
49:47Gorzej [śmiech] nie będzie. Gorzej
49:48będzie
49:49>> trochę tak trochę tak, ale takim właśnie
49:51pozytywnym myśleniem, że teraz już po
49:54prostu mogę wszystko zrobić tak, jak
49:56chciałam ze swoim wyglądem, bo na
49:58przykład zawsze marzyłam o tym, żeby
49:59mieć tatuaże. No i nie wiem czy widać,
50:02ale udało mi się troszkę,
50:04>> więc po prostu zaczęłam sobie robić
50:07tatuaże tak jak sobie wymarzyłam.
50:10Na początku jeszcze niewidoczne, no bo
50:12tak spokojnie mając 19 lat, bo diagnozę
50:15miałam w wieku 19 lat,
50:19ale pierwszy tatuaż był jak miałam 16,
50:21więc też nie jest tak.
50:22>> Czy twoi rodzice wiedzieli, czy to było?
50:24A no właśnie, [śmiech]
50:25no właśnie, że
50:26>> musiał być niewidoczny.
50:27>> No i później wszystkie kolejne też
50:29niewidoczne, ale no nie dało się w
50:31którymś momencie już tego ukryć, jak
50:32były na całe plecy [śmiech]
50:33>> i rękaw się zaczął.
50:36Ale faktycznie było tak, że ja no jako
50:38nastolatka nie czułam się w ogóle
50:39życiowo atrakcyjna
50:42i w momencie kiedy pojawiła się
50:44niepełnosprawność
50:46no to u mnie już tak z grubej rury to
50:48nie było delikatnie jakoś tam troszkę
50:52jakieś
50:53problemy z poruszaniem się tylko ta
50:55niepełnosprawność już była takim
50:57hardkorem bo na początku
51:01nie miałam niepełn nie miałam trudności
51:03ze wzrokiem ani jakieś mrowienia
51:06delikatnie, tylko po prostu niedowad
51:08połowy ciała, nie? I trochę był taki
51:12moment, że miałam jakieś obawy i tak
51:15dalej, ale stwierdziłam, że teraz
51:18czerpię z życia pełnymi garściami. No
51:20więc jak przestałam chodzić, to było
51:21takie jest [śmiech]
51:23>> szpilki. Wreszcie szpilki.
51:24>> Szpilki. Mogę nosić znowu szpilki, bo
51:26jako nastolatka nosiłam szpilki. Bardzo
51:28je lubiłam, ale wtedy niziutkie, a teraz
51:30to po prostu im wyższy obcas, tym
51:32lepiej. Chociaż powiem ci Zosia,
51:33ostatnio tak przesadziłam, tak
51:35przesadziłam, że już naprawdę
51:39tylko w domu mogę założyć, chociaż też
51:41nie do końca jestem w stanie, bo kostki
51:43mi się wyginają w tym,
51:44>> ale ja też mam takie jedne, [śmiech]
51:46które niestety stoją.
51:47>> Czekaj parę lat, Inga zacznie ci
51:48podbierać i tak się skończy. Mam
51:50nadzieję, że tych nigdy nie podbierze.
51:52Ale generalnie jeżeli nie i też mam
51:55nadzieję, że nigdy nie będzie mieć
51:56takiejś stopy jak ja, bo po ciąży
51:57jeszcze mi urosła. To jest po prostu, ja
51:59mam prawie 1880 m, więc naprawdę stopa
52:03jest porządna i jeszcze po ciąży rozmiar
52:05się zwiększył. Yyy, w każdym razie
52:07wracając do yyy tej historii, yyy, w
52:10momencie kiedy przestałam chodzić to ja
52:12stwierdziłam, że właśnie obcasy,
52:14sukienki, już nie muszę tego głupiego
52:16plecaka nosić na plecach, bo jeszcze
52:18kiedy chodziłam po kulach, to tylko
52:19plecak, torebka odpadała,
52:21>> tak i nie było obcasów, nie było za
52:23bardzo sukienek, bo jednak te kule cały
52:25czas i tak dalej. No więc naprawdę wtedy
52:29zaczęłam szaleć ze swoim wyglądem. Yyy,
52:32ale oprócz tego, że zwracałam uwagę na
52:34swój wygląd, to ja byłam przeszczęśliwą
52:37wtedy osobą. Nie wiem dlaczego, ale tak
52:39jakoś wyszło. I nawet nie chodziło o to,
52:42że przestałam chodzić i się tak cieszę.
52:44Yyy, tylko naprawdę czułam, że ja mogę
52:46robić dużo więcej niż przez wiele lat,
52:49yyy, czy wiele, no kilka lat zanim
52:52przestałam chodzić. I nagle okazało się,
52:56że mimo, że wcześniej no miałam kilku
52:58chłopaków, miałam jakieś tam propozycje
53:00randek w życiu, to generalnie raczej
53:04powiedzmy, że średnio albo mniej
53:06atrakcyjna byłam, a jak przestałam
53:09chodzić, to ja w ciągu miesiąca miałam
53:12sześć propozycji randki.
53:13>> Wow. I nie skorzystałam z każdej, żeby
53:15nie było, [śmiech] ale ale naprawdę
53:19sześć propozycji randek od sześciu
53:21różnych osób, nie, że jedna osoba sześć
53:22razy mnie zaprosiła, tylko to było tak
53:25dla mnie szokujące, ja nawet poszłam do
53:27swojego kolegi bardzo bliskiego,
53:30zapytałam tak zapytałam kupie, kurna, o
53:33co chodzi, dlaczego tak nagle wszyscy
53:35zwariowali na moim punkcie, no bo nagle
53:38jest tyle propozycji Randek w ciągu
53:39miesiąca i on mówi, że tutaj nawet nie
53:43chodzi o sam wygląd i nie chodzi o
53:45niepełnosprawność tak bezpośrednio,
53:47tylko chodzi o to, jak bardzo byłam, nie
53:51pasowałam do tego obrazka
53:54nawet nie przez tatuaże, nic takiego,
53:55tylko przez to, że ja byłam taka
53:57szczęśliwa i uśmiechnięta i widziałam
53:58tyle pozytywnych rzeczy, mimo że
54:00siedziałam, uwaga, na starej,
54:01rozklekotanej ortopedii po zmarłej
54:04babci, mojej przyjaciółki.
54:05>> To jeszcze powiedzmy, czym jest
54:06ortopedia, bo
54:07>> wózek ortopedyczny szpitalny, tak nie
54:10był to taki piękny seksowny wózek, jak
54:11teraz mam. [śmiech]
54:12Yyy, czy Zosia ma, ale yyy to był
54:16naprawdę stary, rozklekotany, obdrapany
54:19wózek ortopedyczny, bo on ci dał
54:20niezależność, bo chodzenie o kulach w
54:22pewnym momencie jest męczące po prostu,
54:24o czym Zosia też wie.
54:26>> To jest też moja historia, nie? Że
54:28bardzo w ogóle y bardzo długo gdzieś tam
54:31była jakaś taka walka i i przede
54:34wszystkim też mentalna, ale też fizyczna
54:36o to, żebym moi rodzice bardzo chcieli,
54:39żebym ja chodziła okular. wszyscy jakby
54:41wszyscy fizjoterapeuci też mówili, że
54:42jest potencjał i tak dalej i tak dalej,
54:45a ja po prostu ja nie byłam w stanie się
54:47do tego przełamać, bo o tyle o ile jak
54:50jestem w zamkniętej przestrzeni u siebie
54:52w mieszkaniu, to to, że
54:54>> tak, ale to, że ja sobie mogę wstać czy
54:56podejść jest w ogóle zajebiście wygodne,
54:58bo ja sobie mogę coś sięgnąć, nie wiem,
54:59z szafki czy cokolwiek, czy czasami po
55:02prostu jest szybciej. Natomiast ja mam
55:04na tyle duże problemy z równowagą, że
55:06jak tylko wychodziłam z przestrzeni,
55:09którą kontroluję i kontroluję w niej
55:11jakby każdy dźwięk i wychodziłam na
55:13ulicę i zaczęły, nie wiem, przejeżdżał
55:15samochód,
55:17ktoś coś mówił, ktoś zatrąbił, to ja po
55:19prostu leżałam na ziemi i strasznie
55:21długo była walka o to, aż no w pewnym
55:24momencie po prostu coś tam przeskoczyło
55:26i wszyscy stwierdzili, że no to chyba
55:28nie ma sensu, nie? jakby utrzymajmy to,
55:30że ja jestem w stanie wejść po schodach,
55:32jak jest poręcz, bo to jest przydatne,
55:33to pomaga. A
55:35>> z kolei ludzie jak to widzą to mają
55:38wrażenie cudownego ozdrowienia. Jak
55:40jesteśmy razem na treningu wspinaczkowym
55:42idziesz
55:43>> i Zosia musi wejść na górę na siłownię,
55:48ludzie są w ciężkim szoku. Znaczy jak to
55:49się w ogóle dzieje, że ta dziewczyna
55:50wstała z wózka to jedno, ale potem
55:52jeszcze wchodzi po schodach. Moc ust.
55:54Tak, tak, tak. Yyy i faktycznie w
55:57momencie, w którym ja zaczęłam yyy się
55:59już yyy poruszać na wózku w zasadzie
56:03cały czas tak na zewnątrz, to ja w ogóle
56:06zauważyłam, co się dzieje naokoło mnie,
56:08>> bo jak jeszcze trochę coś tam próbowałam
56:10chodzić to ja byłam tak skupiona po
56:12prostu. W mojej głowie było cały czas
56:13nie przewróć się, nie przewróć się, nie
56:15przewróć się, nie przewróć się.
56:17>> Tak więc ja w ogóle jakby nie
56:19ogarniałam, co się dzieje naokoło, nie?
56:20A potem wyszłam i miałam takie: "Boże,
56:23>> kwiatki kwitną, [śmiech]
56:25>> Boże, mogę iść do sklepu i się nie
56:28zmęczyć,
56:29nie?" I po prostu cała nowa jakość życia
56:32i cały nowy element tego życia się
56:34otworzył [śmiech]
56:35przede mną.
56:36>> Dokładnie. Nagle masz inną perspektywę.
56:38Tak jak chodząc o kulach, nie? No ciężko
56:41jest wziąć jakąś siatki z zakupami do
56:44ręki, tak? Tutaj możesz wziąć i 10
56:46siatek i to zmieścisz na kolanach. No
56:48właśnie mam wrażenie, że przełamałyście
56:50dosyć silny stereotyp, że wózek jest
56:53zawsze dramatem i cierpieniem, bo wasze
56:55historie mówią o czymś zupełnie innym,
56:57więc myślę, że to jest super ważne, że
56:59to powiedziałyście. Ja się też jeszcze
57:01zastanawiam w kontekście wózka i
57:02szpilek, czy trzeba jakoś dostosowywać
57:04wózek, wysokość, szerokość do wysokości
57:06butów, czy to nie ma znaczenia? Yyy
57:08trzeba. [śmiech]
57:09>> Zależy od tego jak duż jak to działa.
57:12Opowiadajcie, bo to jest ciekawe. No
57:15>> ja ja uważam, że nie, bo ja w ogóle nie
57:17przemyślałam tego jak, bo wózek się robi
57:19przynajmniej taki aktywny, jaki mamy ja
57:22i za to się robi na wymiar i to trwa pod
57:25wszystko. W sensie tam się Ja się czuję
57:27jak się mierzę do nowego wózka to się
57:29czuję jak w tej scenie z Harrrego
57:30Pottera jak mu różdzkę dobierali i taśma
57:33mierzyła mu obwód nosa, bo ja ja mniej
57:35więcej mam takie odczucia, nie? Więc
57:38jakby a ja popełniłam błąd mierząc się
57:42do tego wózka i przyszłam w glanach
57:44które miały płaską podeszwę, aczkolwiek
57:46bardzo szeroką. E i potem jak sobie to
57:49uświadomiłam, to trochę się zmartwiłam o
57:52te wszystkie moje obcasy,
57:55ale ale jakoś tak nie przeszkadza mi to
57:57wybitnie mocno. Chociaż mam takie jedne
58:00buty, które są niebotycznie wysokie i
58:02nie mogę w nich długo,
58:04nie mogę w nich długo. Po pierwsze
58:06dlatego, że mnie stopy w nich bolą, bo
58:07są równie ładne, co niewygodne, ale po
58:10trzecie dlatego, że moje mój odcinek
58:12lędźwiowy po prostu umiera, jak te
58:14kolana są nagle tutaj przez 8 godzin,
58:16nie 10 cm wyżej.
58:18Ale generalnie to to chyba nie wiem, że
58:20i za ty masz jakiś dostosowany podnóżek,
58:22pod szpilki. Mnie to fascynuje za każdym
58:24razem, ale ja ja nie mam.
58:26>> No ale już sama powiedziałaś, że na
58:28przykład trzeba inaczej gdzie indziej
58:30pod nóżek zainstalować przy butach na
58:32obcasie. I faktycznie przy moim ostatnim
58:35wózku było tak, że ja po prostu wzięłam
58:38najwyższe buty jakie miałam ze sobą,
58:39zaczy w ogóle w szafie swojej wzięłam ze
58:42sobą namierzenie po to, żeby na pewno
58:44ten podnóżek był dobry pod moje buty na
58:46obcasie. ponieważ ja nie chodzę w
58:48płaskich butach. Ja nie mam żadnych, nie
58:50przepraszam, mam tylko jedne sportowe,
58:52ale tak, na treningi ragby, na to, żeby
58:56wejść na boisko, ale nie mam żadnych
58:59butów, które są płaskie. Albo jest
59:01koturna, albo jest obcas, niezależnie od
59:04tego jaki to jest obcas. Więc u mnie
59:06buty sązy, przepraszam, wózek jest
59:08dostosowany pod moje buty i to, że
59:10chodzę zawsze w butach na obcasie. Y i
59:13oprócz tego, że mam po prostu
59:15odpowiednią wysokość i podnóżka, to też
59:18mam y zrobione specjalne platformy pod
59:21szpilki. Dlatego, że bardzo dużo osób
59:24się w ogóle zastanawia, jakim cudem ja
59:25jestem w stanie w obcasach i tutaj przy
59:27takiejś cieniutkiej szpileczce też y
59:29poruszać się na wózku. M i jak ja
59:32utrzymuję nogi i [odchrząknięcie] ja nie
59:34mam władzy w nogach, więc to nie jest
59:35tak, że jestem w stanie jakoś tam napiąć
59:37te mięśnie i tak dalej.
59:39Tylko mam na tyle mocno naciągnięty
59:42pasek, że noga mi wpada w taki idealne
59:46miejsce w wózku, przy tym pasku i na
59:49podnóżku, że one się same trzymają. Nie
59:52szpit się nie blokuje, ale właśnie te
59:54kostki idealnie się trzymają, dlatego
59:55się nie wyginają na boki.
59:58>> I pamiętam jak naszej koleżance Paulinie
1:00:00kiedyś właśnie tak spięłam porządnie, bo
1:00:04dawałam jej po ciąży. Wszystkie szpilki
1:00:07musiałam oddać. To było straszne, ale
1:00:09Paulina na szczęście y w podobnym stylu
1:00:12nosi buty, więc y przekazała je
1:00:14wszystkie z radością, że ktoś godny
1:00:17będzie miał. Na nogi.
1:00:19>> Tak.
1:00:21No i spięłam jej ten pasek na tyle
1:00:22mocno, że faktycznie te kostki jej się
1:00:24nie wyginały i stwierdziła, że no
1:00:25faktycznie jest tak ogromna różnica, że
1:00:28łatwiej jest te nogi utrzymać. I zdarza
1:00:31mi się czasem, że mi gdzieś tam spadnie
1:00:34ten obcas spod nóżka, ale mam zrobione
1:00:37specjalnie w taki sposób, żebym była w
1:00:38stanie i kółeczko takie specjalne
1:00:40jeszcze dodatkowe podpiąć z przodu i też
1:00:42żebym mogła nosić szpilki, no bo jakie
1:00:44są same rurki, no to się nie da utrzymać
1:00:46tej tego obcasa na y na wózku. No i ja
1:00:51stwierdziłam, że ja po prostu nie mogę
1:00:52mieć inaczej, no nie. No ja zawsze w
1:00:54butach na obcasie i po prostu tak musi
1:00:56być. Chcia chciałam zaoponować, że się
1:00:58da, a potem sobie uświadomiłam ile ode
1:01:00mnie to wymaga aktywnego [śmiech]
1:01:01działania tymi mięśniami, żeby się dało
1:01:04i pomyślałam o tym, że chyba jednak na
1:01:06przyszłość to ten specjalny podnożek.
1:01:09>> No poza tym na przykład jak mam płaskie
1:01:11buty, to jest w ogóle bardzo ciekawe, bo
1:01:14czasem dostaję z plastyki i mi nogi
1:01:16zaczynają uciekać i mi spadają nogi z
1:01:19wózka. Może też dlatego, że po prostu są
1:01:21wyżej trochę przez to, że podłóżek jest
1:01:24zrobiony tak pod buty na obcasie. No ale
1:01:27poza tym ja uwielbiam widok moich
1:01:30długich nóg w butach na obcasie, więc
1:01:32jeszcze ten obcas musi być jak
1:01:33największy. 15 cm to jest taka idealna
1:01:36wysokość. Jak jest 6 cm to jest
1:01:39zdecydowanie za mało i ja w ogóle nie
1:01:40chcę takiej butów.
1:01:42>> 15. A powiedzcie mi jeszcze w kontekście
1:01:44yyy związków i relacji, czy wam się
1:01:47zdarzyło kiedyś yyy usłyszeć, że kurczę
1:01:50no jesteś super, nie wiem, mega
1:01:52atrakcyjna, bardzo mi się podobasz, no
1:01:54ale ta niepełnosprawność, no ja nie wiem
1:01:56co z tym zrobić, jakoś tak mnie to
1:01:57przerasta.
1:01:59Tak, na Tinderze.
1:02:01[śmiech] Znaczy nigdy, nigdy, jak już
1:02:04dochodziło do takich spotkań twarzą w
1:02:06twarz, czy to dlatego, że jakby
1:02:07przyszliśmy z aplikacji do spotkania
1:02:09twarzą twarz, czy że w ogóle poznawałam
1:02:11kogoś,
1:02:12powiedzmy, w prawdziwym życiu, to wtedy
1:02:14nie. Ale ale na jak na aplikacjach
1:02:17randkowych, tak, ale to ja wtedy zawsze
1:02:19mówię, że trochę
1:02:21no że tak powiem, śmieci się same
1:02:23wyniosły. W sensie z tego i tak by chyba
1:02:25nic nie było, nie? To jest czasami dobre
1:02:27sito po prostu na jakby ludzi, z którymi
1:02:29tak czy inaczej i tak nie chciałabyś
1:02:31mieć nic wspólnego, nie?
1:02:32>> A ja żałuję, że poznałam swojego męża
1:02:35przed Tinderem. No [śmiech]
1:02:37nigdy nie miałam tej przyjemności.
1:02:38Kiedyś zabierałam koleżance telefon i
1:02:40tam sobie robiłam prawo, lewo, tak, żeby
1:02:43się pobawić tym, ale no już wtedy
1:02:47>> w związku stałym. [śmiech]
1:02:51>> Monika, a jak tam u ciebie? Czy ktoś ci
1:02:54powiedział kiedyś, że ładna, ale
1:02:55mogłabyś coś spojrzeć na niego inaczej.
1:02:57>> Mog, [śmiech]
1:03:01że on tego jakoś nie widzi? Tak,
1:03:02>> tak, tak, tak, dokładnie.
1:03:03>> Nie, nie, nie miałam nigdy takiej
1:03:05sytuacji,
1:03:07ale też być może wynika to trochę z
1:03:10innej specyfiki
1:03:12nawiązywania relacji. No bo ja na
1:03:14przykład nie mam aplikacji randkowej.
1:03:16>> Kinder nie jest dostępny.
1:03:17Nie wiem jak sprawdzałam je dawno temu i
1:03:21wtedy nie był, ale od tamtej pory nie
1:03:23sprawdzałam, więc nie wiem jak to jest
1:03:24teraz. Się, że się to nie zmieniło, ale
1:03:27sprawdzałam. No znaczy tak, bo
1:03:30dobra, dużo rzeczy do rozpakowania, to
1:03:34[śmiech]
1:03:34zrobię przypis tylko jeśli chodzi o
1:03:36Tindera. No jeśli chodzi o dostępność
1:03:38Tindera, to mamy dwie rzeczy. Po
1:03:39pierwsze dostępność jego taką rozumianą
1:03:42na poziomie cyfrowej dostępności. Czyli
1:03:44ta aplikacja jest obsługiwalna z
1:03:46czytnikiem ekranu. Tak. Czy ja jestem w
1:03:48stanie przeklikać się przez opcje, czy
1:03:51te opcje są opisane, czy przyciski
1:03:53działają. No to to jak sprawdzałam
1:03:55kiedyś to średnio działało. Być może to
1:03:57poprawili, bo minęło już dużo czasu. No
1:04:00ale druga rzecz jest taka, że jakby sama
1:04:02idea Tindera jest taka, że jednak
1:04:04bazujesz na wizualności i nawet jeżeli i
1:04:07to klikanie po tych zdjęciach jest takim
1:04:09pierwszym sitem,
1:04:11po którym te profile jakoś tam oceniasz.
1:04:15I oczywiście niektórzy ludzie mają coś
1:04:17napisane w tym profilu, ale nie wszyscy
1:04:19i nie aż tak dużo.
1:04:21>> Część nie ma nic. A po drugie, no
1:04:23właśnie, więc jakby siłą rzeczy, y, a
1:04:26może myśl, nie wiem, fajne zdjęcia, bo
1:04:27na przykład, nie wiem, na tych zdjęciach
1:04:29robi jakieś fajne rzeczy, widzisz, że,
1:04:30nie wiem, chodzi po górach, wspina się i
1:04:32tak dalej, może być fajną osobą, ale nie
1:04:34ma nic napisane w profilu, więc siłą
1:04:36rzeczy od razu taka osoba przyleci przez
1:04:37twoje sito, nie? Ale tutaj wchodzi AI,
1:04:40które mówi co jest na ten i tylko nie
1:04:42tak jak na Facebooku, że tam na zewnątrz
1:04:45trzy osoby.
1:04:46>> No właśnie pytanie teraz trzeba by to
1:04:49jakoś spiąć.
1:04:51Trzeba się odezwać do Tindera i
1:04:53aplikacją
1:04:55>> jest takie sprzed wielu lat, ale też ja
1:04:59jakoś tak cały czas nie mogę się
1:05:01przełamać tego konceptu, wiecie, chyba
1:05:04po prostu takiego szukania na siłę
1:05:06kogoś, do randkowania. U mnie zawsze
1:05:09jednak te relacje były y pochodną jakiś
1:05:13takich relacji życiowych, że kogoś
1:05:17gdzieś tam
1:05:18>> naturalnie funkcjonując,
1:05:19>> tak, że po prostu naturalnie kogoś
1:05:20poznawałam,
1:05:21funkcjonowaliśmy w jakimś środowisku
1:05:24wspólnym. E, no nie zdarzyło mi się
1:05:27nigdy, żeby, nie wiem, związek rozwinął
1:05:30się z tego, że ktoś podszedł do mnie na
1:05:32ulicę, zaprosił mnie na kawę i nagle to
1:05:35była miś od pierwszego wyjrzenia, nie?
1:05:38Wink wing. Więc zawsze to było jednak
1:05:41tak, że w jakimś tam kontekście
1:05:44towarzyskim
1:05:46się poznawaliśmy, czy to na imprezie,
1:05:48czy to na jakimś wyjeździe, czy to w
1:05:49akademiku, czy to w szkole, czy to coś
1:05:51tam.
1:05:53Więc to też były osoby, które ja znałam
1:05:55i które mnie nie znały, więc nie mogły
1:05:57palić głupa, że nagle się dowiedziały,
1:05:59że pełną spraw
1:06:01>> więc trochę też dlatego ten problem nie
1:06:05>> nie dotknął nas tak nie funkcjonował.
1:06:08>> Y wydaje mi się, no że jakby na tyle się
1:06:11dobrze znaliśmy, że było wiadomo
1:06:13wszystko od początku, nie? Jak to
1:06:15działa.
1:06:15>> No tak. Jeszcze pogadajmy.
1:06:18>> Ja jeszcze muszę powiedzieć, bo trochę w
1:06:20kontekście jeszcze dokończenia historii,
1:06:21ale też o randkowaniu, bo ja poznałam
1:06:25swojego męża miesiąc po tym, jak
1:06:26przestałam chodzić
1:06:28>> i trochę żałuję, że tak szybko, [śmiech]
1:06:31ale
1:06:32>> to była [odchrząknięcie] jedna z tych
1:06:33sześciu randek,
1:06:34>> tak? [śmiech] To była ostatnia. yyy już
1:06:37później żadnej randki nie było z nikim
1:06:39innym, ale yyy faktycznie yyy jakby to
1:06:43też nie jest tak, że yyy stwierdziłam,
1:06:46dobra, którykolwiek z tej szóstki, żeby
1:06:48tylko mieć kogoś, tylko ja też jestem
1:06:51wybredna, yyy, też mam swój charakter,
1:06:54więc też yyy może nie jestem
1:06:58osobą, która łatwo machnie na coś ręką,
1:07:00jak się nie coś nie znaczy nie może. Na
1:07:02pewno [śmiech]
1:07:04nie jestem osobą, która machnie ręką,
1:07:06jak coś jej nie pasuje, tylko no stawiam
1:07:08na swoim też często i tak dalej. I nie
1:07:12było to, nie była to sytuacja taka, że
1:07:14ja po prostu stwierdziłam, że pierwszy
1:07:16lepszy, żeby tylko mieć w przyszłości
1:07:18kogoś, tylko faktycznie byłam wybredna.
1:07:21>> Się opłaciłoś
1:07:22>> tak, no jakby kliknęło coś w pewnym
1:07:24momencie. No i po prostu y teraz
1:07:26jesteśmy już kilkanaście lat razem, 10
1:07:29lat po ślubie i y mamy dziecko, więc no
1:07:33tak, no jednak miało to miało to sens,
1:07:36że tak szybko. [śmiech]
1:07:38A ja wtedy oczywiście myślałam sobie:
1:07:40"Nie, ja żadnych związków, jest mi tak
1:07:42super w życiu, że ja nie chcę nic i
1:07:44nikogo i w ogóle będę sama
1:07:46przeszczęśliwa". No i niestety,
1:07:48>> ale to często tak jest, że jak mówisz
1:07:50sobie dobra związki to na razie w ogóle
1:07:52nie jest dobrze tak jak jest to się
1:07:53wydarzają te najlepsze rzeczy. To jest
1:07:55wtedyka urodzaju.
1:07:57>> Tak [śmiech]
1:07:58nagle się dzieje. Dziewczyny wróćmy
1:07:59jeszcze do stereotypów. Mam taką prośbę,
1:08:02żeby każda z was powiedziała o jednym
1:08:03stereotypie dotyczącym albo
1:08:05niepełnosprawności ogólnie, albo
1:08:08dotyczącym kobiet z niepełnosprawnością,
1:08:10który was najbardziej irytuje i do
1:08:12którego chciałybyście się odnieść. Być
1:08:14może jakoś przełamać ten stereotyp. I
1:08:16zacznijmy może od Zosi.
1:08:17>> Próbuję wyczytać w twoich notatkach, co
1:08:20powiedziałam [śmiech] wcześniej, bo nie
1:08:21zdążam.
1:08:22>> Ja tu nie mam twoich odpowiedzi. Mam
1:08:23tylko swoje pytania, ale też głównie
1:08:26lecę z głowy.
1:08:27>> Kurde,
1:08:27>> to po co była ta cała rozmowa wcześniej?
1:08:29[śmiech]
1:08:30>> Nie, nawet nie o to chodzi, tylko jestem
1:08:31pewna, że miałam jakąś super odpowiedź,
1:08:33której teraz nie pamiętam. Ale wydaje mi
1:08:37się, tak, tak. Pierwsze co mi przyszło
1:08:39do głowy to jest ten stereotyp, że
1:08:43jak yyy mam niepełnosprawność ruchową,
1:08:46znaczy to się pewnie odnosi do każdej
1:08:47niepełnosprawności, ale ja to odbieram
1:08:49przez pryzmat jednak tego wózka i tej
1:08:51niepełnosprawności ruchowej, to nie
1:08:54jestem w stanie sama yyy jakoś robić
1:08:59rzeczy w życiu czy czy sama
1:09:00funkcjonować. Tymczasem ja nie tylko już
1:09:02od, że tak powiem, kilku lat yyy sama
1:09:04funkcjonuję i jakoś nie umarłam i nie
1:09:07wiem, nie, nie spaliłam żadnego
1:09:08mieszkania, w którym mieszkałam i jakoś
1:09:10żyję. Yyy, to jeszcze na dodatek yyy no
1:09:13nie wiem, robię tyle rzeczy, jakby
1:09:15podróżowałam tyle razy, tyle razy gdzieś
1:09:17sama pojechałam i przeżyłam. Y, jak idę
1:09:20na siłownię, to wyciskam, wiesz, więcej
1:09:22niż ważę, a że tak powiem, a potem na
1:09:24ulicy ludzie na mnie patrzą. No taka
1:09:26biedna.
1:09:27>> No to jest masakra. Ale my w ogóle
1:09:28poznałyśmy się zgłosiła i taka i na
1:09:31>> wózku taka szkoda. Tak
1:09:34>> zgłosiłaś się do naszego projektu, kiedy
1:09:35jeszcze byłaś studentką w Holandii, więc
1:09:37to też jest w ogóle wydaje mi się, że
1:09:40dla wielu osób może wyjazd zagraniczny
1:09:41na studia może być czymś przerażającym,
1:09:45a ty to zrobiłaś i jakby
1:09:46niepełnosprawność chyba nie miała tutaj
1:09:48jakiegoś dużego. Ale on był
1:09:50przerażający. Tylko ja generalnie
1:09:52wyznaję y zasadę w żynaję
1:09:56zasadę w życiu bój się i rób, której
1:09:58paradoksalnie nauczyłam się na swoim
1:10:00pierwszym wyjeździe wspinaczkowym, bo o
1:10:02ile ja nie mam lęku wysokości jako
1:10:04takiego, to o tyle jak się nagle
1:10:06drugiego dnia okazało, że ja mam na tej
1:10:08skal, bo mój ówczesny trener sobie
1:10:11stwierdził, że a w sumie już minęły dwa
1:10:13dni, to już ogarniesz, to ja wtedy
1:10:15miałam takie poczucie, że ja nagle nie
1:10:16wiem, co ja mam ze sobą zrobić. E, no bo
1:10:20to jest zupełnie nowe, jakby jednak nowe
1:10:22środowisko i to, że mi tata coś tam
1:10:24opowiadał odkąd jak pamiętam, że on mi
1:10:26opowiadał, to niewiele zmienia w tej
1:10:28sytuacji, bo on był facetem i jakby jest
1:10:30facetem i jest sprawny, nie? No więc ja
1:10:33trochę miałam takie poczucie, że nie, ja
1:10:34się w ogóle boję, ja nie wiem co mam ze
1:10:37sobą zrobić. A on na mnie spojrzał,
1:10:38powiedział: "Bój się i rób". Mhm. Więc
1:10:40ja się boję i robię
1:10:43i i to ze mną zostało i to sprawdza w
1:10:45życiu generalnie
1:10:46>> działa. Więc jak działa to trzeba
1:10:48kontynuować. Krótko mówiąc. Monika, ty
1:10:50masz już coś, jakiś stereotyp?
1:10:52>> Kurczę, mam dużo, ciężko wybrać, ale no
1:10:56poza tym wszystkim, co już tu
1:10:57powiedziałyśmy, nie? No bo y myślę, że
1:11:00to, że stereotypowo nie możemy ładnie
1:11:02wyglądać i i być za to, co też Zosia
1:11:04powiedziała, to też jest y coś dla mnie
1:11:07takiego ważnego, tak że nie jesteśmy
1:11:09zaradne samodzielne i tak dalej, ale
1:11:12pozostając, ale wybiorę taki jeden
1:11:15ikoniczny, może pozostając trochę w tej
1:11:18tematyce wizualności, tego, że wygląd
1:11:20jest ważny czy nieważny, no to i że
1:11:24chcemy wiedzieć jak my wyglądamy, jak
1:11:26inni wyglądają, no to dla mnie jednym z
1:11:27takich takich strasznych stereotypów
1:11:29jest to, że osoby niewidome dotykają
1:11:32twarzy ludzi, których poznają
1:11:34>> i w ten sposób dowiadują się jak te
1:11:36osoby wyglądają i to jest po prostu
1:11:39jakiś koszmar pompowany przez filmy
1:11:43i znaczy ja wiem, że są takie osoby, ale
1:11:47to są to jest naprawdę jakiś kurde
1:11:49promil. Ja wiem, że są zdjęcia Helen
1:11:51Keller, jak dotyka po twarzy jakiegoś
1:11:52tam prezydenta Stanów i jest to w
1:11:56dokumentacji. Aczkolwiek to nie jest
1:12:00dobre, żeby
1:12:01>> nie referencja.
1:12:02>> To nie jest referencja, nie? Tak samo
1:12:04możemy argumentować, że skoro jest
1:12:06Instytut Głuchoniemych na Placu Trzech
1:12:07Krzyż, to spoko, jak będziemy wszystkich
1:12:09głuchych nazywać głuchoniemymi. No nie,
1:12:11nie jest to spoko, nie. I tak samo z tym
1:12:13dotykaniem twarzy. Oczywiście to nie
1:12:15jest tak, że żadna osoba na świecie
1:12:17niewidoma nigdy nie dotknęła twarzy
1:12:18drugiej osoby, żeby dowiedzieć jak ona
1:12:20wygląda. Natomiast to absolutnie nie
1:12:23jest
1:12:24>> nie jest tak, że gdy poznajemy tobie, o
1:12:27Monika zobacz moja twarz tak wyglądaąć.
1:12:30Właśnie właśnie ludzie niestety bardzo
1:12:32często jak poznają sobie niewidomą to
1:12:33mają takie przeświadczenie, że ktoś
1:12:36będzie chciał dotknąć ich twarzy i
1:12:38jeszcze jak o to pytają to pół biedy,
1:12:40nie? Ale czasem kurde nawet nie pytają.
1:12:42Mi się to zdarzyło wiele razy. że bierze
1:12:44coś rękę
1:12:44>> bierze rękę i kładzie sobie na twarzy i
1:12:46mówi: "Zobacz, tak wyglądam, nie?" O,
1:12:48jest.
1:12:48>> I to jest okropne.
1:12:50>> Mhm. No nie dziwię się. Jakoś sobie tego
1:12:52nie wyobrażam. Nie wyobrażam sobie tego
1:12:54zupełnie. Jeszcze przyszła mi do głowy
1:12:56jedna ważna rzecz, o której nie
1:12:57pogadałyśmy, bo ja często mam wrażenie,
1:12:59że osobom z niepełnosprawnością trochę
1:13:01się odbiera płeć. Znaczy, że osoba z
1:13:03niepełnosprawnością jest trochę takim
1:13:04wiecznym dzieckiem albo takim bytem
1:13:07bezpłciowym. Jak wy to czujecie? i te
1:13:09toalety, które są i to jest w ogóle coś,
1:13:12>> tak, które są oddzielne. I ja z jednej
1:13:14strony to rozumiem, bo jeżeli ktoś na
1:13:16przykład potrzebuje asystenta w toalecie
1:13:19i ma asystenta przeciwnej płci niż ta
1:13:22osoba z niepnąpwnością, to ja to trochę
1:13:24rozumiem, że to jest potrzebne, żeby nie
1:13:26tworzyć jakiegoś skrępowania wchodzeniem
1:13:29do toalety dla płci przeciwnej, ale z
1:13:32drugiej strony to trochę podbija ten
1:13:35stereotyp, że to jest jakaś taka do
1:13:37płeć,
1:13:38>> tak? trzecia płoć i ja tego tak nie
1:13:39lubię. Y, ale to się chyba zmienia. To
1:13:42znaczy już już gdzieś tam dawno y dawno
1:13:46się nie zetknęłam z tym. No pomijając
1:13:48wiecznie żywe taka ładna i na wózku. To
1:13:50zawsze zawsze mam wtedy ochotę się
1:13:52odwrócić i zapytać, a przepraszam, a
1:13:53jakbym była brzydka to byłby to jakiś
1:13:55mniejszy problem
1:13:58zakładając, że to w ogóle zasługują na
1:14:00to, żeby być na wózku. No a ładni
1:14:03powinni mieć w życiu lepiej. Wracamy do
1:14:04początku, do efektu halo, że ładnie mają
1:14:06lepiej i nie powinni być na wózkach.
1:14:08>> To chyba wynika właśnie z tego
1:14:09zdziwienia i co właśnie.
1:14:11>> No i nie [śmiech] powinnaś być na to
1:14:13wynika cały czas chyba z tego
1:14:14zdziwienia, że można wyglądać ładnie
1:14:15mając niepełnosprawność. No i nie wiem
1:14:18być atrakcyjnym, że to chyba cały czas
1:14:19jest to
1:14:19>> trochę tak, ale też z takiego
1:14:21przeświadczenia o tym, że
1:14:22niepełnosprawność jest nieszczęściem.
1:14:24Mhm.
1:14:24>> No i w związku z tym żałujemy tak samo
1:14:26jak żałujemy, nie wiem, księżnej Kate,
1:14:28bo ona jest taka piękna, a ma raka i
1:14:31jaka szkoda.
1:14:32>> Albo no po prostu żałujemy ładnych
1:14:35ludzi, że jest im źle, a bycie sobie z
1:14:39niepełną sprawnością jest nieszczęściem,
1:14:40więc żałujemy ładnych ludzi, że mają
1:14:42takie nieszczęście, nie? Ale z drugiej
1:14:43strony i to jest paradoks, którego ja
1:14:45nie rozumiem, i może któraś z was to
1:14:47przemyślała i mi wyjaśni, że ten sam typ
1:14:50ludzi, którzy który mówi to słynne, taka
1:14:52ładna i na wózku, to się dziwi, że osoba
1:14:54na wózku może na przykład mieć partnera
1:14:55albo partnerkę.
1:14:57>> I trochę mi się to nie spina, no bo to
1:14:59co to jestem za ładna na ten wózek, czy
1:15:00jakby jestem jednocześnie,
1:15:02>> ale partner to nie, to już nie,
1:15:04>> to już za dużo, moja droga, chyba
1:15:05zażalałaś. [śmiech]
1:15:07>> Nie zmagajmy tyle. No dajcie spokój.
1:15:09Dobrze dziewczyny, musimy zagęszczać
1:15:10ruchy, bo kończy nam się czas. Dwa
1:15:12pytania na koniec. Pierwsze, co
1:15:14powiedziałybyście dziewczynie z
1:15:15niepełnosprawnością, która czuje się
1:15:19mało atrakcyjna
1:15:21i też ma takie obawy przed tym, żeby
1:15:23podkreślać swoją kobiecość, bo myśli, że
1:15:25może nie wypada. I co chciałybyście,
1:15:28żeby nasi widzowie, słuchacze wynieśli z
1:15:31tego podcastu najbardziej zapamiętali i
1:15:34nie wiem, może Monikę tym razem. Ojej,
1:15:36trudne. No to jeżeli mamy się
1:15:39streszczać, to odpowiadając na pierwsze
1:15:41pytanie, co bym powiedziała dziewczynie,
1:15:42która chce, ale się boi? No
1:15:44zacytowałabym moją tutaj znakomitą
1:15:46przedmówczynię. Powiedziała: "Bój się i
1:15:47rób". No [śmiech]
1:15:49>> po prostu jeżeli chcę coś zrobić, no to
1:15:52trzeba to zrobić. Trzeba zawalczyć o
1:15:54siebie i nie ma się co bać, że co, że
1:15:57ktoś będzie miał do ciebie pretensje, że
1:15:58za ładna jesteś. No. No to sorry, to
1:16:00jest jego problem, nie? E, więc wydaje
1:16:04mi się, że
1:16:07nie ma co się bać tego, że co ktoś nam
1:16:09powie, że się pomalujemy. Możemy się
1:16:10obawiać, że nie wiem, że nie poradzimy
1:16:12sobie z doborem tego czy tamtego, że
1:16:15będziemy potrzebować wsparcia. No i
1:16:16tutaj wchodzi cała kwestia jakaś
1:16:18logistyczna, tak, że jak jestem
1:16:19niewidoma, to jak mam się malować i tego
1:16:22typu rzeczy oczywiście rozumiem, nie?
1:16:24Ale sam fakt obawy przed
1:16:26uatrakcyjnieniem siebie to jest w ogóle
1:16:29trzeba to wytrzepać z siebie jak
1:16:32najbardziej i jeżeli ktoś tylko chce
1:16:34ładnie wyglądać, bo też powiedzmy sobie
1:16:36szczerze, nikt nie ma obowiązku,
1:16:37>> nie każdy musi. Jasne,
1:16:39>> nie każdy ma obowiązek chcieć być
1:16:41atrakcyjnym. Ktoś może nie chcieć być
1:16:43atrakcyjnym. To też jest okej. Ktoś może
1:16:45nie chcieć wyglądać kobieco czy męsko,
1:16:47nie chcieć dbać o swój wygląd w tym y
1:16:50takim kontekście, o jakim mówiłyśmy. No
1:16:52bo
1:16:53>> nie zachęcam do tego, żeby nie wiem nie
1:16:54myć się czy nie obcinać paznokci, ale
1:16:56wiecie o co chodzi, żeby nie być jakoś
1:16:58tam super wymuskanym. Jeżeli ktoś
1:16:59najlepiej czuje się w, nie wiem
1:17:02bojówkach i t-shircie i tak dalej, no to
1:17:04to też super, nie? Ale najważniejsze,
1:17:07żeby to wynikało z potrzeby tej osoby, a
1:17:09nie
1:17:10>> ze wnętrza. tak wętrza, że rodzina
1:17:13powiedziała, że no sorry, jakby nie
1:17:16wypada, żebyś ładnie wyglądała, tak że
1:17:18przyszła róża czaadzka i powiedziała:
1:17:20"Dziewczęta niewidome nie powinny myśleć
1:17:23o z mąż pójściu, tylko zajmować się
1:17:25rzeczami bardziej przyziemnymi, bo i tak
1:17:27ich nikt nie zechce."
1:17:28>> Jeszcze powiedzmy, kim była Róża Czacka?
1:17:30>> E, no była założycielką ośrodka yyy dla
1:17:34osób ociemniałych w Laskach, który
1:17:35funkcjonuje do tej pory pod Warszawą. To
1:17:38jest no taki ośrodek z tradycjami,
1:17:41gdzie
1:17:43jest szkoła z internatem, no i były
1:17:45przyjmowane dzieci, do tej pory są. No i
1:17:47tam też powstały pierwsze jakieś takie
1:17:48wytyczne na temat wychowania właśnie
1:17:51dzieci z niepełnosprawnością wzroku, no
1:17:53głównie niewidomych tak naprawdę.
1:17:54>> No i Ra Czacka uznawała chyba, że ta
1:17:55strona wizualna dla osoby niewidowej nie
1:17:57ma znaczenia chyba.
1:17:59>> No w sensie założenie było takie, że
1:18:01niewidomej dziewczyny i tak nikt nie
1:18:03zechce. Ona nie wyjdzie za mąż, więc ona
1:18:04nie ma po co się starać być jakkolwiek
1:18:07ładna. Nie ma być schludna, tak? Ma być
1:18:09czysta, ma być ten, ale nieładna, bo po
1:18:12co?
1:18:13>> Mhm.
1:18:14>> No też tutaj oczywiście no trzeba mieć
1:18:16jakoś tam na uwadze też ten odcień, że
1:18:19jest to ośrodek prowadzony przez
1:18:21siostrę. Różaczacka była siostrą
1:18:22zakonno, więc ten też taki sznyt,
1:18:25wiecie, tej takiej skromności
1:18:27wynikającej z różnych jakiś tam
1:18:29kościelnych
1:18:31ideałów, nie? Ale ale myślę, że to jest
1:18:34jakby drugorzędowa kwestia w tej w tym w
1:18:36tym w tym kontekście. Bardziej chodziło
1:18:38o to, że że te niewidome osoby i tak nie
1:18:40mają szansy na założenie rodziny, że nie
1:18:43powinny w ogóle o tym myśleć, bo to nie
1:18:44dla nich. Nie [śmiech]
1:18:46>> jestem załamana.
1:18:47>> Tak. No to to jest.
1:18:48>> No ale to też było 100 lat temu,
1:18:50powiedzmy sobie szczerze. To nie znaczy,
1:18:52>> ale nadal jest to szokujące trochę, więc
1:18:54>> no ale nadal to jakoś tam pokutuje. No
1:18:56też trzeba sobie to jasno powiedzieć,
1:18:58nie? M
1:18:58>> najbardziej w tej wypowiedzi
1:19:01utkwiło mi w głowie nie wypada. To jest
1:19:05coś, co ja słyszałam przez większość
1:19:08swojego życia, że czegoś nie wypada mi
1:19:10zrobić, bo mam niepełnosprawność. albo
1:19:13bo jestem kobietą, albo, bo jestem
1:19:15kobietą na wózku, y albo bo jestem za
1:19:18młoda, za stara, za jakaś, za gruba, za
1:19:21chuda i wszystko inne. Y
1:19:24i to jest coś, co dla mnie jest
1:19:27najgorszym, no może nie stereotypem, ale
1:19:30takim myśleniem
1:19:31życiowo, że komu nie wypada, sorry, tak,
1:19:36komu nie wypada? Czy
1:19:39>> na mnie to działa jak po prostu płachta
1:19:40na byka. Jak to się mówi, że nie wypada,
1:19:42to zrobie [śmiech]
1:19:45oczywiście wiadomo, że mówimy o nie
1:19:47mówimy o rzeczach, których nie wypada,
1:19:48bo komuś będzie przykro, tylko po prostu
1:19:51mówimy o rzeczach takich właśnie jak, że
1:19:53nie wypada, nie wypada butów kilka jez
1:19:56na wózku.
1:19:57>> Dokładnie. Więc jak ja słyszę, że mi nie
1:19:59wypada coś, bo właśnie, bo teraz jestem
1:20:02za stara już albo, bo jestem mamą albo
1:20:05bo coś tam.
1:20:05>> Nie wypada przeklinać, bo jesteś
1:20:06kobietą. O Jezu. Moja babcia całe życie.
1:20:10Ile razy słyszałam, że taka ładna, a tak
1:20:12brzydko mówi? Chyba częściej niż taka
1:20:15ładna, taka biedna. Powiem ci szczerze.
1:20:16[śmiech]
1:20:17>> Ale to ja się tak odpalam wtedy jak coś
1:20:20takiego słyszę.
1:20:21>> Ale mnie w ogóle najbardziej chyba
1:20:22drażnią. Oczywiście oprócz tych
1:20:23wszystkich stereotypów dotyczących
1:20:25niepełnosprawności,
1:20:27generalnie tak najbardziej to mnie
1:20:29irytują te stereotypy związane z
1:20:31kobiecością i z kobietą, że kobieta to
1:20:34musi być taka i taka. Mam cudowną
1:20:36sąsiadkę, ale totalnie się z nią nie
1:20:38zgadzam pod kątem właśnie takiego
1:20:40podejścia do różnych płci, gdzie ona
1:20:43mówi swojemu synowi na przykład, że moja
1:20:46córka nie biega tak szybko, bo jest
1:20:49dziewczynką, a to, że ona jest młodsza
1:20:51od niego kilka lat, jakby o tym
1:20:53zapominam, tak i słyszę od młodego
1:20:57chłopaka, super fajnego chłopaka, który
1:21:00mógłby naprawdę mieć takie równościowe
1:21:02podejście w życiu, że no bo dziewczyny
1:21:05to są takie, że trochę im odwala to coś
1:21:07tam coś tam ja po prostu aż się gotuję w
1:21:09środku nie i sama dopytuję go ale
1:21:12dlaczego w ogóle tak uważasz albo on
1:21:14mówi mi że mi nie wypada nie dziecko mi
1:21:16mówi że mi nie wypada coś czegoś tam
1:21:18zrobić bo jestem kobietą i ja mówię
1:21:20moment teraz usiądziemy i porozmawiamy
1:21:22poważnie [śmiech]
1:21:23o czym ty do mnie mówisz chłopie ja mogę
1:21:25wszystko. Może w trochę inny sposób ale
1:21:28mogę wszystko. Więc te stereotypy w
1:21:30ogóle są krzywdzące i pod kątem płci i
1:21:33pod kątem niepełnosprawności. A jeszcze
1:21:34połączenie dwóch tematów, tak to jest
1:21:38niesamowicie bolesne i drażniące.
1:21:41>> No też w patriarchalnej kulturze to też
1:21:43się łączy. Ja kiedyś oglądałam takie
1:21:45badanie, w którym poproszono dziewczynki
1:21:47w przedszkolu o narysowanie
1:21:49y strażaka, pilota i astronauty i
1:21:52wszystkie dziewczynki narysowały panów i
1:21:54potem na końcu tego badania weszła
1:21:57policjantka, strażaczka i astronautka i
1:21:59pokazywały właśnie tym dziewczynkom, no
1:22:01że my wykonujemy te zawody i
1:22:03pamiętajcie, że to też mogą być kobiety.
1:22:05Zosia, twoja rundka końcowa.
1:22:08Kurczę, no ja chyba już nic, że tak
1:22:10powiem. Jeżeli chodzi o taki
1:22:11jednozdaniowy przekaz, to chyba nic
1:22:13mądrzejszego nie przekaz. [śmiech]
1:22:15Dobrze, bo to nie czas
1:22:16>> buiaj rób. Y nie, nie powiem, ale
1:22:20powtórzę to, bo to jest ważne. Po prostu
1:22:22bójcie się i róbcie. Jak się nie boicie,
1:22:25to też róbcie, ale
1:22:26>> dobry tytuł tego odcinka.
1:22:27>> Tak, bo [śmiech] się i rób.
1:22:28>> Ale jak się boicie, to to może właśnie
1:22:30róbcie tym bardziej, bo najwyżej nie
1:22:32wyjdzie i to nie jest koniec świata.
1:22:35I w razie czego zawsze można znaleźć
1:22:36kogoś, kto potrzyma za rękę, albo
1:22:38przynajmniej torebkę potrzyma, jak ty
1:22:40będziesz robić swoje. Al,
1:22:41>> bo zawsze można zrobić drugi raz.
1:22:42>> Dokładnie.
1:22:43>> Próbować kolejny raz. To prawda.
1:22:45>> Nikt nie powiedział, że za pierwszym
1:22:46razem się uda wszystko. Nie.
1:22:47>> Tak.
1:22:48>> No i tym pięknym akcentem, bo już Budda
1:22:51trochę nam chrapie. Tak, [śmiech]
1:22:53Budda dzisiaj wyjątkowo nie w pracy.
1:22:56>> Y, ale myślę, że ten to hasło y bój się
1:23:00i rób jest ekstra i tym sposobem
1:23:04zakończymy.
1:23:05>> Więc drodzy widzowie, bójcie się i
1:23:07róbcie i widzimy się w kolejnych
1:23:09odcinkach. Do zobaczenia.
1:23:11>> Do zobaczenia. Pa.
1:23:12>> Do zobaczenia.
1:23:13>> Cześć.
1:23:17[muzyka]
1:23:49>> [muzyka]

About this transcript

This page contains the full transcript of NIE TAKA, JAK MYŚLISZ #4 | Po co kobiecie na wózku szpilki? by Fundacja Kulawa Warszawa, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 14,032 words across 2,308 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.