Nie masz komu opowiedzieć, jak Ci minął dzień?: Pragnienie świadka | Stan umysłu #5 — Transcript
Full transcript
- 0:00Ta perspektywa zewnętrzna od trzeciej
- 0:02osoby jest bardzo cenna dla człowieka. A
- 0:05gdy jedna osoba jest przebodźcowana,
- 0:07emocjonalnie pobudzona, druga osoba jest
- 0:09w stanie ją wygasić. Mamy ten ładny
- 0:12zwrot zresztą sprowadzanie kogoś na
- 0:14ziemię. Skoro jedno zdjęcie na story
- 0:16zdobyło 300 wyświetleń, a drugie zdobyło
- 0:201000, to może warto powtarzać te
- 0:22doświadczenia, które zdobyły 1000. To
- 0:24głupi wniosek, wiem, ale to jest ta
- 0:26aprobata innych osób, na którą jako
- 0:28ludzie jesteśmy mocno wrażliwi, bo
- 0:30generalnie jesteśmy psychologicznie
- 0:32wrażliwi na tłum i na to, co nasze
- 0:35plemię, nasza społeczność mówi o czymś.
- 0:37My się łatwo dosyć dostosowujemy wbrew
- 0:40pozorom. Dlatego też doświadczenie
- 0:41przekopania ogródka jest czymś innym niż
- 0:45doświadczenie siedzenia przed kompem w
- 0:48korporacji i dłubaniem w Excelu, bo
- 0:50Excel jest czymś znacznie znacznie
- 0:52bardziej abstrakcyjnym. Nie za bardzo to
- 0:54renderujemy w naszej głowie, że my mamy
- 0:56faktycznie oddziewanie na tą
- 0:58rzeczywistość, bo to jest takie bardzo
- 0:59mocno przemijające to, co się dzieje w
- 1:02Excelu. Stan umysłu jest to przestrzeń,
- 1:05gdzie zadajemy pytania tam, gdzie inni
- 1:08stawiają kropkę. Zadajemy pytania trudne
- 1:11i nie boimy się tego, że często nie mają
- 1:14one odpowiedzi. Są to treści powolne.
- 1:16Nie mamy tutaj zbędnego pośpiechu, ani
- 1:18też zbędnego perfekcjonizmu. Więc
- 1:21zachęcam cię do słuchania. czy oglądania
- 1:23stanu umysłu, gdzie tylko ci wygodnie,
- 1:26podczas jazdy samochodem, podczas
- 1:27spaceru, zmywania naczyń, czegokolwiek.
- 1:30Jesteśmy także dostępni na Spotify oraz
- 1:32Apple Podcasts. A ja nazywam się Nikodem
- 1:35Lewandowski. Jestem doktorantem
- 1:37filozofii, ekspertem odkrycznego
- 1:38myślenia. Mam także przyjemność być
- 1:41twarzą oraz głosem stanu umysłu. A w
- 1:43dzisiejszym odcinku zajmiemy się
- 1:45zjawiskiem pragnienia świadka. Wiem, że
- 1:48brzmi to tajemniczo, ale rozchodzi się
- 1:51tutaj o przekonanie, że doświadczenie
- 1:53jest mniej wartościowe albo nie posiada
- 1:56żadnej wartości tylko ze względu na to,
- 1:58że nie możemy się z nim nikim podzielić.
- 2:01I nie chodzi tutaj o tajemnicę, bardziej
- 2:04chodzi o brak zrozumienia, czyli nie
- 2:06mamy kogoś, z kim moglibyśmy porozmawiać
- 2:08o tym doświadczeniu lub najlepiej
- 2:11przeżyć je wspólnie.
- 2:14I oczywiście zaczniemy od przykładu, bo
- 2:17jest to najbardziej obrazotwórcze i
- 2:19pomaga nam też wejść w ten problem nieco
- 2:23głębiej i odnieść go do jakiegoś naszego
- 2:26[parsknięcie] bezpośredniego zrozumienia
- 2:28na własnych życiowych przykładach.
- 2:30Wyobraźmy sobie, że wchodzimy na szczyt
- 2:33jakiejś góry, jakiś ładny szczyt.
- 2:36Domyślam się, że większość z was była
- 2:38kiedyś na jakimś szczycie góry. możemy
- 2:41pobawić się w wizualizację i faktycznie
- 2:44przywołać tą myśl. Najpiękniejszy szczyt
- 2:46góry, na którym byliście w swoim życiu.
- 2:50Ja zastanawiam się teraz, kurczę, jaki
- 2:52to byłby szczyt w mojej pamięci.
- 2:56Chyba jakieś bieszczacki, mówiąc
- 2:58szczerze, mimo że to nickie góry.
- 3:01Możemy dodać do tego obrazu
- 3:03najpiękniejszy zachód słońca, jaki
- 3:04możemy sobie wyobrazić. [westchnienie]
- 3:08Szkopuół jest taki, że w tym scenariuszu
- 3:10jesteśmy tam zupełnie sami
- 3:13i na całej wyprawie jesteśmy zupełnie
- 3:15sami.
- 3:17Czy nie powoduje to was przemyślenia, iż
- 3:22kurczę chciałbym przeżyć ten zachód
- 3:25słońca na szczycie góry z kimś i gdyby
- 3:29był tutaj ten ktoś to ten zachód słońca
- 3:32nabrałby większej wartości. A może w
- 3:35ogóle nabrałby wartości?
- 3:37Bo niektórzy mają takie poczucie, że co
- 3:41z tego, że ja to obserwuję, jestem tutaj
- 3:43sam i to doświadczenie pozostanie
- 3:47wyłącznie
- 3:48jako jakiś artefakt wspomnienia w mojej
- 3:50pamięci.
- 3:52Może nawet stracę pamięć, pamięć się
- 3:54pogarsza z wiekiem i nawet to po tym nie
- 3:57zostanie. Nie mam osoby, z którą mógłbym
- 4:00podzielić się tym, co czuję będąc na
- 4:03szczycie tej góry. Nie mam osoby, która
- 4:06by się mnie zapytała, co czuję w takiej
- 4:08sytuacji. I to jest zjawisko, nad którym
- 4:10ja się trochę zastanawiałem i łączy się
- 4:12ono z pewnością też częściowo z naszym
- 4:14ostatnim odcinkiem, gdzie rozmawialiśmy
- 4:17częściowo oczywiście o samotności między
- 4:19innymi, nie? Głównie to był temat
- 4:21związkowy. Gorąco zachęcam do tego
- 4:23odcinka. Póki co to jest mój
- 4:25[parsknięcie] merytorycznie rzecz biorąc
- 4:26ulubiony odcinek, czyli o Tinterze i
- 4:30utowarowieniu emocji zapomniałem mocnego
- 4:32terminu. I ja się nad tym zastanawiałem
- 4:35też w kontekście
- 4:37moich ostatnich wakacji, na które
- 4:39wybrałem się samodzielnie. Zaprawdę były
- 4:40to takie bardzo lajtowe wakacje, bo był
- 4:43to wyłącznie kilkudniowy wylot mój do
- 4:46Paryża, ale bardzo miło to wspominam.
- 4:49Wybrałem się tam sam, bo siły rzeczy nie
- 4:51miałem z kim. Po prostu znajomi, z
- 4:53którymi zazwyczaj jeździłem, byli
- 4:55niedysponowani, mieli inne wyjazdy i tak
- 4:57dalej. No i przeszło mi przez myśl, że w
- 5:01sumie po co, [śmiech]
- 5:03co wydaje się może abstrakcyjne, ale w
- 5:05zależności od perspektywy.
- 5:07No teoretycznie ja mogę się dobrze bawić
- 5:10tak samo jak dobrze się bawię będąc na
- 5:11samotnym spacerze, chociaż może mieć to
- 5:13różne funkcje oczywiście,
- 5:16ale pojawia się często w głowie taki
- 5:18lęk. Myślę, że dotyczy to głównie osób,
- 5:21które nie miały doświadczenia samotnych
- 5:23podróży. Ja wcześniej nie miałem i wiem,
- 5:27że wiele osób zwiedza cały świat w
- 5:29formie samotnej, szapoba, mówiąc
- 5:32szczerze.
- 5:33I miałem takie myśli, że kurczę będę
- 5:37siedział sam przy stoliku w restauracji,
- 5:41wokół mnie każdy będzie tam z kimś.
- 5:44Po co? Jakby będzie mi trochę głupio.
- 5:47Można iść do restauracji samemu,
- 5:49oczywiście niech nikomu nie broni, jest
- 5:51to absolutnie normalne, ale z drugiej
- 5:53strony takie poczucie, kurczę, gdy nie
- 5:56dzielę z nikim tego doświadczenia,
- 6:00wydaje się ono bledsze.
- 6:03Widzę piękne rzeczy, ale nie mam z kim
- 6:05się bezpośrednio podzielić, jak to na
- 6:08mnie oddziaływuje.
- 6:10I w obliczu samotności dzisiejszych
- 6:12czasów, gdy mamy coraz więcej singli,
- 6:14coraz mniej głębokich relacji, coraz
- 6:16więcej takich relacji, które też bazują
- 6:19wyłącznie na komunikacji tekstowej czy w
- 6:21Lwiej Mierze, które bazuje na
- 6:23komunikacji tekstowej.
- 6:25No jednak nie idzie tam tego oddać. Nie
- 6:27idzie tego oddać bezpośrednio.
- 6:28Oczywiście można się komunikować ze
- 6:29znajomymi. Ja tak robiłem też na moim
- 6:31wyjeździe.
- 6:32Raportowałem im żywo, [parsknięcie] co
- 6:35zobaczyłem konkretnego dnia,
- 6:39ale jednak nie wydaje się to takie samo,
- 6:43gdy mamy świadka przy sobie, świadka
- 6:45naszego doświadczenia.
- 6:47I o tym właśnie chciałbym dzisiaj
- 6:48porozmawiać,
- 6:50o tym właściwie, czym jest to zjawisko,
- 6:52czym może być powodowane. To jest mój
- 6:54taki luźny namysł. Oczywiście poczytałem
- 6:56trochę o tym i co z tym fantem zrobić.
- 6:58To też jest ciekawe, nie? czym to jest
- 7:00powodowane i czy w ogóle jest zjawiskiem
- 7:02negatywnym, czy jest zjawiskiem
- 7:04pozytywnym i jak może sobie z nim
- 7:06radzić. Więc pierwszy kąt, nad którym
- 7:10chciałbym się skupić, to jest kąt mocno
- 7:12filozoficzny i związany z lękiem,
- 7:16ludzkim lękiem przed przemijaniem,
- 7:20ale też ludzkim lękiem przed posiadaniem
- 7:23wartości, posiadaniem takiego odcisku
- 7:27naszej dłoni pozostawionego na twardej
- 7:29rzeczywistości. To jest silna metafora,
- 7:31ale wydaje mi się, że tworzy nam to
- 7:35pewien obraz, bo każdy z nas chce
- 7:37doświadczać własnej podmiotowości, czyli
- 7:39tego, że popełnia w rzeczywistości
- 7:43autonomiczne decyzje, które w tej
- 7:45rzeczywistości mają jakiś bezpośredni
- 7:47efekt. To jest bardzo skomplikowane
- 7:50stwierdzenie tego, że my jako ludzie
- 7:53chcemy mieć wpływ na rzeczywistość i
- 7:55widzieć, że mamy ten wpływ. Jedną z
- 7:57naszych silnych potrzeb w teorii
- 7:59samostanowienia chociażby
- 8:02jest potrzeba autonomicznych decyzji i
- 8:05to właściwie na co dzień. Dlatego też
- 8:08doświadczenie przekopania ogródka jest
- 8:10czymś innym niż doświadczenie siedzenia
- 8:13przed kompem w korporacji i dłubaniem w
- 8:16Excelu, bo Excel jest czymś znacznie
- 8:19znacznie bardziej abstrakcyjnym. Nie za
- 8:21bardzo to renderujemy w naszej głowie,
- 8:23że my mamy faktycznie oddziewanie na tą
- 8:25rzeczywistość, bo to jest takie bardzo
- 8:27mocno przemijające to, co się dzieje w
- 8:30Excelu. My możemy wydmuchiwać powietrze
- 8:33nosem czy ustami, ale to nie jest
- 8:36działanie, które pozostawia jakiś ślad.
- 8:39A wydaje się, że ludzie mają trochę
- 8:40potrzebę pozostawiania śladu, a
- 8:42przynajmniej dobrze nam to robi.
- 8:44[śmiech]
- 8:45Przekopanie ogródka ma bardzo mocny
- 8:48rezultat. Tak, ogródek jest przekopany.
- 8:50Zupełnie się nie znam na ogrodnictwie,
- 8:52więc w sumie jak się nad tym
- 8:53zastanawiam, nie do końca jestem w
- 8:54stanie stwierdzić po co się to robi, ale
- 8:56wiem, że się przekopuje ogródek. To nam
- 8:59udowadnia niejako, że my coś możemy w
- 9:03świecie, że my jesteśmy realni,
- 9:05prawdziwi, materialni, że my dotykamy
- 9:08rzeczywistości i coś się z nią dzieje.
- 9:10Generalnie takie rozregulowanie czasem
- 9:12właśnie wynika z poświęcania zbyt dużej
- 9:15ilości czasu na świat abstraktów, czyli
- 9:18na myślenie, dłubanie w pracy,
- 9:19konceptualizację, siedzenie przed
- 9:21komputerem
- 9:22zamiast wyjścia na spacer,
- 9:26które jest doświadczeniem przecudownym i
- 9:29jest bogactwem doświadczeń dla nas i
- 9:32czystym odpoczynkiem dla naszego umysłu.
- 9:34Ja tutaj chcę troszeczkę zaczerpnąć z
- 9:37pojęć z psychologii egzystencjalnej.
- 9:40Różnie się o niej myśli, mówiąc
- 9:42szczerze, ale na egzystencjalizmie
- 9:44generalnie troszeczkę się znam, więc
- 9:46mogę się nawet wypowiedzieć. Chodzi mi o
- 9:48walidację egzystencjalną. Walidację,
- 9:50czyli uprawomocnienie naszej egzystencji
- 9:53w jakiś sposób. I naturalnie jednym z
- 9:55tych uprawomocnień to mogą być
- 9:57wszelkiego rodzaju doświadczenia, ale
- 9:58jednym z nich jest obecność drugiego
- 10:02człowieka. Bo to, że ktoś zobaczył, że
- 10:06przekopaliśmy ogródek i nam powiedział:
- 10:09"Wow, ale dobrze się spisałeś" albo nam
- 10:13powiedział, że o tutaj to
- 10:16tego fragmentu to źle zrobiłeś, to
- 10:18mógłbyś jeszcze poprawić, ale jest to
- 10:20jakiś feedback,
- 10:23który nam pokazuje, że nie tylko my
- 10:24widzimy, że mamy wpływ na rzeczywistość,
- 10:26ale ktoś nam mówi, że mamy wpływ na
- 10:28rzeczywistość, bo my generalnie wydaje
- 10:31się boimy się przemijania i straty tej
- 10:37właśnie twórczości, straty oddziaływania
- 10:40na rzeczywistość
- 10:42i tego, że tych śladów, które zostawiamy
- 10:45w rzeczywistości, gdy nikt nie będzie o
- 10:48nich pamiętał, to tak jakby się nie
- 10:51wydarzyły, bo okej, skopanie ogródka,
- 10:54ale powiedzmy zasadzenie drzewa, mamy
- 10:57partnerkę, partnera, no to oni wiedzą,
- 11:00że my zasadziliśmy to drzewo. Mówimy
- 11:02naszym dzieciom, że zasadziliśmy tamto
- 11:04drzewko w tym ogródku, nie? Drzewo tam
- 11:06ileś tam sobie lat będzie potencjalnie
- 11:08bardzo długo kilka pokoleń będzie sobie
- 11:10rosło w tym miejscu. Spokojnie.
- 11:13[parsknięcie] Potem dzieci mówią swoim
- 11:14dzieciom, a tamte dzieci swoim dzieciom,
- 11:16że to taki dziadek, pradziadek to
- 11:19drzewko w tym miejscu zasadził.
- 11:21I oczywiście nas już dawno nie będzie na
- 11:24tym świecie, gdy to się będzie działo.
- 11:27Ale mamy taką wewnętrzną potrzebę, aby
- 11:31ta pamięć pozostawała, że ktoś doceni
- 11:36ten fakt,
- 11:38że my zmieniliśmy coś w rzeczywistości.
- 11:41I to oczywiście trzyma się mocno tego,
- 11:44że my chcemy być zapamiętani.
- 11:48My chcemy, żeby ktoś o nas pamiętał, coś
- 11:51o nas wiedział, bo w ludzkim umyśle
- 11:56łatwo jest się pogubić wbrew pozorom
- 12:00łatwo jest mieszać świat jawy i
- 12:04>> [parsknięcie]
- 12:04>> świat iluzji,
- 12:06na przykład iluzji sennych. Czasem można
- 12:10patrzeć wstecz i tak oczywiście
- 12:12kolokwialnie mówiąc, bo wiemy zazwyczaj
- 12:14co było prawdziwe, a co nie, ale możemy
- 12:17spoglądać wstecz i mówić: "Ja nie
- 12:19wierzę, że ja coś takiego zrobiłem 5 lat
- 12:22temu".
- 12:23Bo te wspomnienia wcale w takiej
- 12:25odległej formie nie różnią się dosyć
- 12:28mocno od chociażby wspomnień naszych
- 12:31niedawnych snów. Jeśli ktoś zapamiętuje
- 12:33swoje sny, co nie jest proste. A to, że
- 12:36jest tam świadek, że my to dzielimy i
- 12:40ktoś nam może powiedzieć: "Słuchaj, a
- 12:42pamiętasz co robiliśmy 5 lat temu w
- 12:44takim miejscu?"
- 12:47No właśnie. To jest jak przepisanie tego
- 12:49w miejsce pamięci
- 12:51i możemy poczuć się docenieni też po
- 12:55prostu. Z pewnością wiąże to się mocno z
- 12:57tworzeniem relacji o charakterze
- 12:59romantycznym i dobieraniu się w pary.
- 13:03Yyy, bo to jest dosyć mocna recepta i w
- 13:05posiadaniu potomstwa także, nie? To jest
- 13:07dosyć mocna recepta na to, aby dzielić z
- 13:10kimś swoje codzienne doświadczenie.
- 13:13To jest ta potrzeba, że przeżyliśmy
- 13:16jakiś paskudny dzień w pracy i na dobrą
- 13:19sprawę chcielibyśmy o tym zapomnieć,
- 13:21ale dzielimy się tym, przynajmniej może
- 13:24powinniśmy się dzielić z naszym
- 13:26partnerem albo partnerką. Rozmawiamy o
- 13:29tym, no bo rozmawiamy o tym,
- 13:31[westchnienie]
- 13:32bo chcemy usłyszeć, że ta druga osoba
- 13:34jest z nami w tej sytuacji, że my nie
- 13:38jesteśmy sami. I też usprawiedliwić
- 13:41naszą pozycję i nasze działania. To, że
- 13:43może ktoś nas potraktował nieuczciwie i
- 13:46my wiemy, że to jest nieuczciwe, ale
- 13:48usłyszenie tego, że wiesz, zachowałeś
- 13:51się dobrze, to on beznadziejnie postąpił
- 13:54w stosunku do ciebie. My możemy to
- 13:56wiedzieć już wcześniej, ale usłyszenie
- 13:58tego drugiego człowieka sprawia,
- 14:01że to staje się jakby bardziej
- 14:02prawdziwe, że ktoś zweryfikował
- 14:05rzeczywistość, zweryfikował to, co my
- 14:08myślimy
- 14:09i mamy to przekonanie na ten temat. Jest
- 14:13ono bardziej mocne po prostu, nie? To
- 14:15jest takie poczucie, że przestajemy być
- 14:17takim anonimowym pyłkiem we
- 14:21wszechświecie, na w ogóle jakiś
- 14:23peryferiach kosmosu. Straszna wiocha. Ta
- 14:25Ziemia nie ma kontaktu z żadną inną
- 14:27ciekawą cywilizacją.
- 14:29To jest świadek, który rejestruje naszą
- 14:32egzystencję w tym ujęciu po prostu, nie?
- 14:36I też ją uprawomacnia w pewnym sensie.
- 14:39Z czego to może wynikać na takim
- 14:41poziomie
- 14:43ludzkopsychologicznym, że tak powiem,
- 14:45czy jakiś głębszych teorii dotyczących
- 14:47człowieka?
- 14:49To jest trywialne stwierdzenie, ale
- 14:51człowiek do szczęścia potrzebuje
- 14:52głębokich relacji i myślę, że to jest
- 14:55jak najbardziej tutaj zasadne
- 14:58wytłumaczenie tego zjawiska, nie? My
- 15:00potrzebujemy głębokich relacji dzielenia
- 15:02się naszym doświadczeniem, dzielenia się
- 15:04naszymi przemyśleniami,
- 15:06ale też słuchaniem czyich przemyśleń i
- 15:08czuciem się potrzebnym dla drugiej
- 15:10osoby. Generalnie w teoriach szczęścia
- 15:13głębokie relacje międzyludzkie, nawet
- 15:16niekoniecznie romantyczne, ale to
- 15:17zazwyczaj są te, to zazwyczaj są
- 15:19romantyczne.
- 15:21To jest warunek bycia szczęśliwym
- 15:23człowiekiem i posiadania szczęścia.
- 15:26Wiele płytkich relacji na stopie
- 15:29koleżeńskiej czy zawodowej nie zastąpi
- 15:33jednej głębokiej relacji, bo mają one po
- 15:36prostu różne funkcje. I możesz kolegom
- 15:38pokazywać zdjęcia z wakacji, ale to nie
- 15:40jest to samo co trzymanie swojej
- 15:43partnerki czy partnera za rękę, gdy
- 15:46jesteśmy na szczycie tej góry i
- 15:47obserwujemy ten zachód słońca. Nawet
- 15:50jeśli niczego do siebie nie mówimy w tej
- 15:52chwili, wystarczy obecność tej drugiej
- 15:55osoby i świadomość, że ona wie, że ja to
- 15:58przeżywam. Świadomość, że ona wie, że ja
- 16:03wiem, że ona to przeżywa
- 16:06i to, że jesteśmy w tym razem i razem
- 16:09dobrze się czujemy w tym momencie. Jest
- 16:11to po prostu doświadczenie, które jest
- 16:13znacznie głębsze i dzięki temu bardziej
- 16:16wartościowe. Nie możemy tego uniknąć tak
- 16:18naprawdę. spojrzenia na potrzebę
- 16:20posiadania świadka jak na myśl kraba
- 16:24albo langusty, czyli na po prostu wytwór
- 16:27naszego systemu nerwowego, który wynika
- 16:30z mechanizmów ewolucji i wynika z tego,
- 16:33co to znaczy być człowiekiem ze względu
- 16:35na naszą historię potrzeby przetrwania
- 16:37na sawannie i tego, że musieliśmy
- 16:39dobierać się w plemiona i grupy, żeby po
- 16:41prostu przetrwać. Więc nie musimy się
- 16:44teraz tym przejmować. Możemy tą myśl w
- 16:46ogóle odrzucić. No niekoniecznie z tego
- 16:48względu, że to doświadczenie faktycznie
- 16:50częściej jest bogatsze i bardziej
- 16:52wartościowe z tego względu, że
- 16:54przeżywamy je z kimś, bo jest tam
- 16:56dodatkowa warstwa doświadczenia,
- 16:59dodatkowa warstwa, że ja dbam o to, żeby
- 17:02ta osoba też się dobrze czuła w tym
- 17:03momencie. Czyli dochodzi element troski,
- 17:06współdzielenia swoich emocji. To jest po
- 17:09prostu głębsze. Jest, jak powiedziałem,
- 17:11kolejna warstwa w tym wszystkim.
- 17:14Ale z pewnością chciałbym tutaj zburzyć
- 17:16to przeświadczenie.
- 17:18No bo dlaczego tak by miało być? że
- 17:20przeżycie jakiegoś doświadczenia
- 17:23w samotności i bez podzielenia się z tym
- 17:27doświadczeniem z kimkolwiek
- 17:29jest bezwartościowe. Nie wierzę, że jest
- 17:31bezwartościowe. Tak się może wydawać,
- 17:33ale jak powiedziałem to to bym wtedy
- 17:35klasyfikował jako myśl kraba albo
- 17:38langusty. Ja pozdrawiam wszystkich,
- 17:40którzy wiedzą, czym jest odwołanie do
- 17:43[parsknięcie] myśli Langust. Więc na
- 17:45pewno mamy to biologiczne podłoże
- 17:48i ludzką potrzebę, właściwie warunek
- 17:50naszej szczęśliwości i posiadania
- 17:52głębokich relacji.
- 17:55Ale to nie znaczy, że nie możesz jechać
- 17:57sam na wakacje się dobrze bawić. To nie
- 17:59znaczy, że nie możesz włączyć sobie
- 18:02filmu albo serialu i się nim cieszyć bez
- 18:05kogoś obok.
- 18:07To jest inne doświadczenie. Z pewnością
- 18:10nie przeczę, czy bawiłbyś się lepiej z
- 18:12kimś. Możliwe. W niektórych warunkach
- 18:15zapewne jest to bogatsze doświadczenie,
- 18:17ale to nie deewaluuje
- 18:20twojej percepcji. W tym momencie mamy
- 18:22coś takiego jak potrzebę wspólnej
- 18:25rzeczywistości, czyli Shar reality
- 18:28theory. To jest koncepcja Torego
- 18:31Higginsa. To jest właściwie zbiór
- 18:34głębokich mechanizmów. To się objawia na
- 18:36wielu poziomach, jeśli byśmy się nad tym
- 18:37dosyć mocno zastanowili.
- 18:41Ale nasze doświadczenie
- 18:44jedzenia ciastka
- 18:47będzie inne, gdy ktoś nam powie: "O,
- 18:50wow, to ciastko jest niesamowite", bo to
- 18:53utwardza nas w tym doświadczeniu, że to
- 18:55ciastko jest faktycznie niesamowite i
- 18:57jest potencjał na to, że będzie ono nam
- 18:59bardziej smakować. Czyli to jest ta
- 19:01potrzeba dzielenia swojej rzeczywistości
- 19:03z kimś,
- 19:05bo ono sprawia, że nabieramy także inne
- 19:09przekonania, na przykład odnośnie
- 19:11preferencji do czegoś, nie? A to
- 19:14wszystko też może wynikać z takiej
- 19:16prostej analogii, o której możemy
- 19:18pomyśleć.
- 19:19Bycie samotnikiem kiedyś
- 19:22mogło oznaczać wyrok śmierci, gdy
- 19:25pomyślimy o sawannie. Nie,
- 19:28bardzo trudno byłoby przetrwać.
- 19:29samotnikowi. Jeśli ktoś nie zwraca na
- 19:33nas uwagi, yyy
- 19:36nie mówi nam yyy komplementów, nie
- 19:39zadaje nam pytań,
- 19:42no to to świadczy, że plemię nas
- 19:45odrzuciło, nie? A
- 19:47nie chcemy być odrzuceni przez plemię,
- 19:49więc czujemy negatywne emocje, no bo to
- 19:52zmniejsza nasze szansę na przetrwanie.
- 19:53Ja wiem, że to jest naiwna teoria tutaj
- 19:55teraz, nie? I nie jesteśmy w stanie tego
- 19:57do końca zweryfikować. Wiemy tylko, to
- 19:59jest historyjka, wiemy tylko tak
- 20:01naprawdę, że y samotność ludziom bardzo
- 20:04nie służy, a twój mózg nie wie, że
- 20:06mieszkasz w bezpiecznym miejscu w 2026
- 20:10roku. Wniosek oczywisty. Też inna rzecz
- 20:13odnośnie samotności, która uderza w tą
- 20:16potrzebę wspólnej rzeczywistości, to we
- 20:19wspólnej rzeczywistości istnieje
- 20:21przestrzeń do weryfikacji niektórych
- 20:23rzeczy. Nie, to, że my mamy świadka
- 20:27sprawia, że jesteśmy w stanie
- 20:29zweryfikować na przykład głupie myśli,
- 20:31które mamy, nie? Selfd, czyli wątpienie
- 20:35w samego siebie, albo wyciąganie
- 20:38dziwnych rzeczy z sytuacji, które nie
- 20:41wydają się aż tak tragiczne na pierwszy
- 20:44rzut oka. Dla osoby z zewnątrz ta
- 20:46perspektywa zewnętrzna od trzeciej osoby
- 20:50jest bardzo cenna dla człowieka w
- 20:52olbrzymiej ilości obszarów, nie tylko w
- 20:54obszarze relacyjnym, takiej głębszej
- 20:56psychologii naszych potrzeb etca, ale
- 20:59też na przykład w podejmowaniu decyzji.
- 21:01Posiadanie osoby z zewnątrz, która nie
- 21:03jest emocjonalnie nacechowana na jedną z
- 21:06opcji, to jest złoto w podejmowaniu
- 21:10decyzji, bo ona jest w stanie spojrzeć
- 21:11na fakty i racjonalność bezpośrednio.
- 21:15A gdy jedna osoba jest przebodźcowana,
- 21:19emocjonalnie pobudzona, druga osoba jest
- 21:21w stanie ją wygasić. Dzięki temu
- 21:24powiedzieć: "Nie, wcale tak nie było.
- 21:27Dlaczego tak myślisz?"
- 21:29Ta druga osoba może się nie zgadzać, ale
- 21:32na następny dzień może się zgodzi z tą
- 21:34osobą, która sprowadza ją na ziemię.
- 21:36Mamy ten ładny zwrot zresztą
- 21:38sprowadzania kogoś na ziemię. A
- 21:40dzisiejsze czasy
- 21:42wydają się szczególne nie tylko ze
- 21:44względu na samotność, ale też na
- 21:47technologię, jeśli mówimy o
- 21:50[parsknięcie]
- 21:50skalowaniu
- 21:52tego pragnienia posiadania świadka.
- 21:54skalowaniu, czyli że ono jest teraz
- 21:56silniejsze. My nie musimy już mieć
- 21:58świadka w postaci osoby obok. Możemy
- 22:01mieć świadka też nie tylko w postaci
- 22:03osoby, do której możemy zadzwonić,
- 22:05sms-ować, pisać na Messengerze, ale też
- 22:08świadka po prostu, który polajkuje naszą
- 22:10stories. Może skoro jedno zdjęcie na
- 22:13Stories zdobyło 300 wyświetleń na
- 22:18stories, a drugie zdobyło 1000, to może
- 22:21warto powtarzać te doświadczenia, które
- 22:23zdobyły 1000. To głupi wniosek. Wiem, bo
- 22:26to może wynikać z innych rzeczy, ale to
- 22:28jest ta aprobata innych osób, na którą
- 22:31jako ludzie jesteśmy mocno wrażliwi, bo
- 22:33generalnie jesteśmy psychologicznie
- 22:35wrażliwi na tłum i na to, co nasze
- 22:38plemię, nasza społeczność mówi o czymś.
- 22:41My się łatwo dosyć dostosowujemy wbrew
- 22:43pozorom, nie? I i często też w takim
- 22:46akcie desperacji możemy sięgać po
- 22:48rzeczywistość cyfrową po to, aby znaleźć
- 22:51swoje plemię i znaleźć świadków swojej
- 22:54egzystencji. Tylko, że to jest złudzenie
- 22:58też nie, bo to może być zaledwie
- 23:01namiastką tego, o czym mówiliśmy. No bo
- 23:04wspomnieliśmy tak naprawdę o tym, że
- 23:06faktycznie nie jest tak, że z
- 23:07doświadczenia, które nie posiadają
- 23:09świadka są bezwartościowe, ale mają one
- 23:11inne wartości, nie? Jeśli przeżywamy to
- 23:14głęboko z inną osobą obok nas, no to
- 23:17nabiera to tej tego nowego poziomu
- 23:20wartości, ale media społecznościowe nie
- 23:23dadzą nam tego kolejnego poziomu
- 23:24wartości. To jest tylko ułuda. My nie
- 23:27jesteśmy w stanie dzielić się głęboko.
- 23:29Nie możemy mieć głębokich relacji przez
- 23:31wyłącznie media społecznościowe.
- 23:33Przecież to jest absurdalne. To jest
- 23:35niemożliwe przez tą barierę
- 23:36komunikacyjną.
- 23:38I znowu to to nie jest zdrowy trend,
- 23:41nie? Jeśli my staramy się tą potrzebę
- 23:44posiadania świadka leczyć przy pomocy
- 23:46mediów społecznościowych.
- 23:48No bo co jeśli my nie wstawiamy czegoś
- 23:50na stories? To znaczy, że to jest mniej
- 23:53wartościowe.
- 23:54Takie konkluzje można by wysnuwać i z
- 23:56pewnością takie myśli i kraba albo
- 23:59langusty by się w głowie pojawiały
- 24:01takiej osoby, nie? Czyli nie do końca mi
- 24:05wyszedł ten posiłek, nie wygląda mega
- 24:07estetycznie, nie wstawię go na stories,
- 24:10no to automatycznie przestają w ogóle
- 24:12smakować i przestajemy być zadowoleni z
- 24:14tego, że to ugotowaliśmy, mimo to, że
- 24:16może być całkiem spoko, nie? Ale też
- 24:19przecież my możemy prowokować głębokie
- 24:22przemyślenia na temat własnych przeżyć.
- 24:25Notatniczki. Niektórzy może wiedzą, że
- 24:27jestem fanem notatniczków,
- 24:29ale ja uważam, że to jest wspaniała
- 24:31sprawa. aby zapisać
- 24:35głębokie doświadczenie, które
- 24:36przeżyliśmy.
- 24:38Pamięć nasza się bardzo szybko
- 24:39zniekształca wbrew pozorom, a zapisanie
- 24:42tego daje nam pewien gwarant. Nie tylko
- 24:45gwarant tak naprawdę, ale też
- 24:47satysfakcję z tego, że przyjrzeliśmy się
- 24:50temu, przeanalizowaliśmy niektóre
- 24:52elementy
- 24:55i też śmiem twierdzić, że dzięki tym
- 24:57przemyśleniom my przeżywamy to
- 25:00doświadczenie.
- 25:02głębiej tak naprawdę bez świadka. Nie
- 25:07tylko oczywiście samotność jest silnie
- 25:10nieoptymalna,
- 25:12nie? I nie możemy o tym zapominać,
- 25:15że samotność tak naprawdę jest epidemią
- 25:17naszych czasów i
- 25:21powinniśmy starać się wyzbyć samotności
- 25:23i posiadać głębokie relacje. Jeśli
- 25:25chcemy polepszyć nasze mental wellbeing,
- 25:28czyli stan zdrowia psychicznego.
- 25:30Musiałem wygoglać. Jezu, ja nic po
- 25:32polsku nie umiem. Ale oczywiście nie
- 25:33znaczy to, że nie warto jest przeżywać
- 25:35fajnych chwil będąc samemu i nie znaczy
- 25:38to, że są one bezwartościowe.
- 25:42To jest ciekawy sygnał, pragnienie
- 25:44świadka. Sygnał, który niekoniecznie
- 25:47trzeba ignorować. Warto jest go
- 25:49posłuchać i puścić. Nie fiksować się na
- 25:52tym, na tym zagadnieniu, że my jesteśmy
- 25:55sami w tym momencie. Możemy przeżycie je
- 25:57głęboko na przykład przez journaling,
- 25:59zapisywanie tego w notatniku, bo to też
- 26:02jest taka fajna praktyka uważności z
- 26:04pewnością, czyli bycia uważnym na nasze
- 26:07myśli, spostrzeżenia, emocje odnośnie
- 26:09jakiegoś zjawiska,
- 26:11czyli takie bardziej autentyczne
- 26:13przebywanie swoimi myślami, ale to też
- 26:15uwrażliwia na te doświadczenia, moim
- 26:17zdaniem, nie? One tak po prostu nie
- 26:18przemijają, bo czasem może być tak, że
- 26:22kurczę, widzimy coś fajnego, o
- 26:24przynajmniej strzelę fotę.
- 26:27Nigdy nie spojrzysz na tą fotkę w
- 26:28galerii na telefonie. Przynajmniej to
- 26:31jest moje doświadczenie, że tak to się
- 26:33kończy. To jest fotka sobie tam utyka,
- 26:35nie? A zanotowanie czegoś, no to jest to
- 26:38jest inna sprawa. Więc to nie jest żaden
- 26:40błąd, nie? Pragnienie świadka. To jest
- 26:42sygnał, któremu warto się jest
- 26:44przyjrzeć. sygnał, który wynika dosyć
- 26:46mocno z tego, co znaczy być człowiekiem,
- 26:50bo człowiek to istota społeczna i
- 26:53potrzebujemy głębokich relacji do tego,
- 26:55żeby czuć się dobrze. Jeśli podobała wam
- 26:58się ta audycja, gorąco zapraszam do
- 27:00zostawienia komentarza, zalajkowania
- 27:02oraz subskrybowania mojego kanału Rac
- 27:05Viva. Jeśli macie jakieś głębsze
- 27:07przemyślenia, bardzo chętnie poczytam o
- 27:08nich w komentarzach. Jeśli macie na
- 27:11przykład propozycje tematów
- 27:13do następnych odcinków, także chętnie
- 27:16się im przyjrzę. Dzięki za obejrzenie do
- 27:17końca. Mam nadzieję, że wam się
- 27:19podobało. Zapraszam do obejrzenia
- 27:21pozostałych odcinków z cena umysłu,
- 27:22jeśli któreś przegapiliście. Dzięki
- 27:24jeszcze raz. Wszystkiego dobrego wam
- 27:26życzę i do zobaczenia. M.
About this transcript
This page contains the full transcript of Nie masz komu opowiedzieć, jak Ci minął dzień?: Pragnienie świadka | Stan umysłu #5 by Ratio viva, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 3,659 words across 665 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.