YouTube2Text

NGỌN HẢI ĐĂNG 250 NĂM: SỨC MẠNH BẤT BIẾN CỦA NHỮNG LÝ TƯỞNG TỰ DO NGUYÊN THỦY NƯỚC MỸ — Transcript

by Tri Thức Mới · 6,397 words · 747 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:00Vào những ngày cuối tháng s và đầu tháng
  2. 0:017, bầu không khí trên khắp hợp chúng
  3. 0:03quốc Hoa Kỳ tràn ngập một tinh thần ái
  4. 0:05quốc đặc biệt. Khắp các ngã đường từ
  5. 0:07Washington, Philadelphia cho đến các thị
  6. 0:09trấn nhỏ miền Trung Tây, người dân Mỹ
  7. 0:11đang hối hả chuẩn bị cho đại lễ kỷ niệm
  8. 0:13đúng 250 năm ngày độc lập. Đây không chỉ
  9. 0:16là một cột mốc lịch sử thông thường mà
  10. 0:19là biểu tượng cho sự trường tồn của một
  11. 0:21cuộc thử nghiệm đại thể chế có tuổi đời
  12. 0:231/4 thiên niên kỷ. Giữa bối cảnh quốc
  13. 0:25gia đang hướng về những giá trị nền tảng
  14. 0:27để tìm kiếm sự gắn kết, một sự kiện
  15. 0:29truyền thông đã nổ ra, thu hút sự chú ý
  16. 0:31sâu sắc của giới quan sát chính trị và
  17. 0:33các nhà nghiên cứu lịch sử. Cựu Tổng
  18. 0:35thống Barack Obama xuất hiện trong một
  19. 0:36cuộc phỏng vấn độc quyền trên đài MS Now
  20. 0:39được dẫn dắt bởi biên tập viên cấp cao
  21. 0:41Michel Norris. Cuộc phỏng vấn diễn ra
  22. 0:43ngay sau lễ khánh thành trung tâm tổng
  23. 0:45thống Barack Obama tại khuai của thành
  24. 0:47phố Chicago vào ngày 18 tháng 6. Công
  25. 0:50trình di sản khổng lồ rộng hơn 19 mẫu
  26. 0:53bao gồm một tháp bảo tàng và một chi
  27. 0:54nhánh của thư viện công cộng Chicago đã
  28. 0:56trở thành cái nền hoàn hảo để ông Obama
  29. 0:58đưa ra những nhận định mang tính định
  30. 1:00hướng hệ giá trị. Trước thềm ngày lễ
  31. 1:02Quốc khánh thiêng liêng, cựu tổng thống
  32. 1:04Mỹ đã chọn một thông điệp mang tính thận
  33. 1:05trọng và đầy suy tư, chữ dùng của nhà
  34. 1:07đài MS Now về tình trạng của nền dân chủ
  35. 1:10Mỹ. Đáng chú ý nhất, ông đã mô tả các
  36. 1:13nhà lập quốc, những vị vĩ nhân khai sinh
  37. 1:15ra đất nước bằng một cụm từ, những thiên
  38. 1:17tài mang khiếm khuyết sâu xa. Đối với
  39. 1:20phe bảo thủ, đây là bằng chứng mới nhất
  40. 1:22cho thấy một chiến lược dài hạn nhằm hạ
  41. 1:24bệ các giá trị truyền thống đối với phe
  42. 1:26cấp tiến. Đây lại là một sự thấu thị
  43. 1:29lịch sử đáng hoan nghênh. Việc mổ sẻ và
  44. 1:31kiểm chứng ý nghĩa sâu xa sau những lời
  45. 1:33nói khéo léo của ông Obama vào đúng dịp
  46. 1:35kỷ niệm 250 năm lập quốc không thuần túy
  47. 1:38là một cuộc tranh luận về chữ nghĩa. Đó
  48. 1:40là chìa khóa để nhận diện một cuộc chiến
  49. 1:42cam go hơn rất nhiều. Cuộc chiến giành
  50. 1:44quyền diễn giải lịch sử, định hình nhận
  51. 1:46thức đại chúng và tái cấu trúc nền tảng
  52. 1:48văn hóa, đạo đức của thế giới phương
  53. 1:50Tây. Cuộc chiến ý thức hệ và kỹ nghệ
  54. 1:52ngôn từ cánh tả.
  55. 1:54Ông Obama lập luận rằng lịch sử lập quốc
  56. 1:57và lịch sử chế độ nô lệ tại Mỹ không
  57. 1:59phải là hai câu chuyện riêng biệt mà
  58. 2:00Danen chặt chẽ với nhau. Ông tuyên bố
  59. 2:02rằng bản thân vừa có thể hết sức kính
  60. 2:05trọng tổng thống George Washington, vừa
  61. 2:07phải nhìn nhận thực tế rằng vị tổng
  62. 2:09thống đầu tiên này từng là một chủ nô.
  63. 2:11Theo vị cựu tổng thống, khi thành lập
  64. 2:13quốc gia, các nhà lập quốc đã không thực
  65. 2:15hiện trọn vẹn lời hứa của bản tuyên ngôn
  66. 2:16độc lập vì vẫn duy trì chế độ nô lệ và
  67. 2:19giới hạn quyền đầu phiếu. Tuy nhiên, ông
  68. 2:21bổ sung rằng chính họ đã khôn ngoan để
  69. 2:24lại một khuôn khổ, hiến pháp và tuyên
  70. 2:26ngôn nhân quyền cho phép các thế hệ sau
  71. 2:29tiếp tục quá trình hoàn thiện hợp Trung
  72. 2:30Quốc. Để hiểu được bản chất phát biểu
  73. 2:33của Barack Obama, trước hết cần phải đặt
  74. 2:35nó vào tọa độ của cuộc chiến ý thức hệ
  75. 2:37đang chia rẽ sâu sắc xã hội Mỹ. Sự xung
  76. 2:39đột giữa góc nhìn lịch sử của cánh hữu
  77. 2:41và cánh tả. Hai phe này không chỉ khác
  78. 2:43nhau về chính sách thuế hay bảo hiểm y
  79. 2:45tế, họ mâu thuẫn ngay từ thế giới quan
  80. 2:47cốt lõi về quá khứ của dân tộc. Đối với
  81. 2:50phe bảo thủ cánh hữu, lịch sử là cội dễ,
  82. 2:52là chất keo kết dính lòng ái quốc và sự
  83. 2:54tự hào dân tộc. Họ nhìn nhận các nhà lập
  84. 2:56quốc như những bậc vĩ nhân đã thiết lập
  85. 2:58nên một hệ thống chính trị tự do, thượng
  86. 3:00tôn pháp luật vĩ đại nhất trong lịch sử
  87. 3:02nhân loại. Ngược lại, phe cấp tiến cánh
  88. 3:04tả nhìn lịch sử qua lăng kính của sự phê
  89. 3:06phán liên tục. Họ coi lịch sử là một
  90. 3:08tiến trình tiến hóa đầy bất công sắc tộc
  91. 3:10và giai cấp cần phải được phanh phui mổ
  92. 3:12sẻ nhằm phục vụ cho mục tiêu sửa đổi thể
  93. 3:15chế ở hiện tại. Đỉnh điểm của tư duy xét
  94. 3:17lại này chính là dự án 1619 do tờ The
  95. 3:21New York Times khởi xướng cố gắng lập
  96. 3:23luận rằng năm các nô lệ châu Phi đầu
  97. 3:25tiên đặt chân đến Mỹ mới là năm lập quốc
  98. 3:27đích thực và toàn bộ nền móng kinh tế
  99. 3:30pháp lý của Mỹ đều bị vấy bẩn bởi sự
  100. 3:32phân biệt chủng tộc hệ thống. là nhân
  101. 3:34vật đứng đầu và là biểu tượng tri thức
  102. 3:36của cánh tả Mỹ, Barack Obama là một bậc
  103. 3:38thầy trong sử dụng kỹ nghệ ngôn từ với
  104. 3:40khả năng gây ảnh hưởng cực kỳ tinh vì.
  105. 3:42Trong bài phỏng vấn trên MS Now, ông đã
  106. 3:44triển khai bốn chiêu ngôn từ chủ chốt.
  107. 3:47Thứ nhất là thuật đồng hóa khái niệm.
  108. 3:49Khi Obama tuyên bố lịch sử lập quốc và
  109. 3:51lịch sử chế độ nô lệ gắn liền với nhau,
  110. 3:54ông đang ngầm thực hiện một chiêu đánh
  111. 3:55cháo trọng tâm hay như người xưa Á Đông
  112. 3:57gọi là thuật trộm long cháo phụng. Thay
  113. 3:59vì nhìn nhận nước Mỹ là một quốc gia
  114. 4:01được khai sinh dựa trên những lý tưởng
  115. 4:02tự do và phải gánh chịu một tàn dư kinh
  116. 4:05tế đen tối từ thời thuộc địa, cách nói
  117. 4:07của ông đặt hai mệnh đề lập quốc và chế
  118. 4:09độ nô lệ này ngang hàng. Những khán
  119. 4:11thính giả, độc giả, ít kinh nghiệm sẽ bị
  120. 4:14dẫn dắt đến suy nghĩ rằng cái sai của
  121. 4:17chế độ nô lệ phủ định hoàn toàn cái đúng
  122. 4:19của sự kiện lập quốc, biến định chế nô
  123. 4:21lệ thành bản chất nguyên thủy trong DNA
  124. 4:23của nước Mỹ. Bản chất của nó là một dạng
  125. 4:25ngụy biện tinh vi.
  126. 4:27Thứ hai là kỹ thuật khen trước triệt hạ
  127. 4:29sau. Việc Obama sử dụng cụm từ những
  128. 4:32thiên tài mang khiếm khuyết sâu xa là
  129. 4:33một đỉnh cao của thuật đình hướng. Từ
  130. 4:35thiên tài đóng vai trò như một liều
  131. 4:37thuốc gây mê, tạo ra một cảm giác khách
  132. 4:39quan giả tạo, xoa dịu lòng ái quốc của
  133. 4:42những cử chi ôn hòa hoặc bảo thủ. Nó
  134. 4:44khiến người ta nghĩ rằng ông Obama vẫn
  135. 4:46tôn kính các bậc tiền nhân. Tuy nhiên,
  136. 4:48đòn chí mạng nằm ở vế sau khiếm khuyết
  137. 4:50sâu xa. Bằng cách lặp đi lặp lại từ ngữ
  138. 4:53này, ông găm vào tâm trí đại chúng một
  139. 4:55sự hoài nghi đạo đức đối với các nhà lập
  140. 4:57quốc, từ từ làm lung lay các biểu tượng
  141. 4:59tinh thần tối cao của quốc gia. Thứ ba
  142. 5:02là việc tái định nghĩa hiến pháp thành
  143. 5:03một khung trống. Obama lập luận rằng các
  144. 5:06nhà lập quốc chỉ trao cho hậu thế những
  145. 5:08công cụ để tiếp tục hoàn thiện. Đây
  146. 5:10chính là cốt lõi của học thuyết hiến
  147. 5:12pháp sống của cánh tả. Bằng cách mô tả
  148. 5:14hiến pháp như một văn bản co giãn, chưa
  149. 5:16hoàn chỉnh, Obama muốn tước bỏ nguyên
  150. 5:18nghĩa pháp lý của các điều khoản được
  151. 5:20quy định từ năm 1787.
  152. 5:22Nếu hiến pháp là một khung trống, bên
  153. 5:24cấp tiến có quyền dùng đa số chính trị ở
  154. 5:26từng thời điểm để tự ý bẻ cong luật
  155. 5:28pháp, đưa các chương trình nghị sự xã
  156. 5:29hội mới vào mà không bị coi là vi hiến.
  157. 5:32Thứ tư là nghệ thuật chọn thời điểm để
  158. 5:35thực hiện chiến dịch tâm lý. Việc tung
  159. 5:37ra bài phỏng vấn ngay thềm đại lễ kỷ
  160. 5:38niệm 255 ngày độc lập và trùng vào dịp
  161. 5:41lễ Juntin, ngày chấm dứt chế độ nô lệ
  162. 5:44không phải là ngẫu nhiên. Vào thời điểm
  163. 5:46quốc gia cần sự hàn gắn nhất, ông Obama
  164. 5:49lại chọn đưa ra một thông điệp chia rẽ
  165. 5:51sâu sắc dưới danh nghĩa thận trọng. Đây
  166. 5:53có phải là một bước đi đồng bộ nhằm biến
  167. 5:55ngày Quốc khánh thành một diễn đàn để
  168. 5:56đại chúng sám hối chủng tộc, đồng thời
  169. 5:59nâng tầm trung tâm tổng thống của ông
  170. 6:00tại Chicago thành một biểu tượng cho hệ
  171. 6:02giá trị mới của thế kỷ 21. đối lập với
  172. 6:05hệ giá trị thế kỷ 18 của các nhà lập
  173. 6:07quốc gia trắng.
  174. 6:09Giải ảo bằng phương pháp luận bối cảnh
  175. 6:11hóa lịch sử. Để phá vỡ sự lừa mị của kỹ
  176. 6:14nghệ ngôn từ này, khoa học lịch sử chân
  177. 6:16chính bắt buộc phải sử dụng phương pháp
  178. 6:18luận bối cảnh hóa contextualization.
  179. 6:21Sai lầm hay nói đúng hơn là sự gian lận
  180. 6:23tri thức lớn nhất của phe cấp tiến và
  181. 6:25ông Obama là việc áp dụng chủ nghĩa hiện
  182. 6:28tại tức là dùng các tiêu chuẩn đạo đức,
  183. 6:30nhận thức và sự tiện nghi của thế kỷ 21
  184. 6:32để phán xét và kết tội các nhân vật sống
  185. 6:34ở thế kỷ 18. Đây là một lỗi ngụy biện
  186. 6:36lịch sử khi một nhà nghiên cứu tách rời
  187. 6:39hành vi của nhân vật quá khứ ra khỏi bối
  188. 6:41cảnh thời đại của họ rồi dùng thế giới
  189. 6:43quan đương đại để phán xét đạo đức của
  190. 6:45họ. Muốn tiệm cận sự thật, chúng ta phải
  191. 6:47đặt các nhà lập quốc vào đúng tọa độ
  192. 6:49thời gian, không gian và những giới hạn
  193. 6:51ngặt nghèo về mặt thông tin, áp lực sinh
  194. 6:53tồn mà họ phải đối mặt. Trước hết, khi
  195. 6:56xét về bản chất của chế độ nô lệ, cách
  196. 6:59tiếp cận đa diện buộc chúng ta phải thừa
  197. 7:00nhận một sự thật khách quan. Vào thế kỷ
  198. 7:0318, chế độ nô lệ là một định chế hợp
  199. 7:05pháp, phổ biến và có tính chất toàn cầu.
  200. 7:08Nó tồn tại ở các triều đại quân chủ
  201. 7:10phương Đông như nhà Thanh trong đế quốc
  202. 7:12Ôan tiền thân của Thổ Nhĩ Kỳ giữa các bộ
  203. 7:14tộc châu Phi bản địa trước khi người da
  204. 7:16trắng đặt chân đến và trên khắp các
  205. 7:18thuộc địa của Tây Ban Nha, Bô Đao Nha,
  206. 7:21Anh quốc và các nước khác. Hiếm thấy một
  207. 7:24quốc gia nào vào thời điểm năm 1776 coi
  208. 7:27nô lệ là một tội ác vi hiến.
  209. 7:29Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của nước
  210. 7:31Mỹ không phải là sự khởi đầu cho chế độ
  211. 7:33nô lệ mà ngược lại là sự khởi đầu cho
  212. 7:36tiến trình kết thúc của chế độ nô lệ
  213. 7:37trên toàn cầu. Khi Thomas Jefferson viết
  214. 7:39vào bản tuyên ngôn độc lập rằng mọi
  215. 7:42người sinh ra đều có quyền bình đẳng,
  216. 7:43được tạo hóa ban cho những quyền không
  217. 7:45ai có thể xâm phạm được, ông đã cài đặt
  218. 7:47một khối bộc phá về tư tưởng vào ngay
  219. 7:49lòng định chế nô lệ. Lần đầu tiên trong
  220. 7:51lịch sử nhân loại, một quốc gia công
  221. 7:53khai tuyên bố quyền tự do là quyền tự
  222. 7:55nhiên do Đấng Sáng Thế ban tặng chứ
  223. 7:57không phải do nhà vua bàn phát. Tiêu
  224. 7:59chuẩn đạo đức này là vượt trội so với
  225. 8:01phần còn lại của thế giới lúc bấy giờ và
  226. 8:03chính nó là cơ sở pháp lý vững chắc nhất
  227. 8:05để Tổng thống Abraham Lincoln giải phóng
  228. 8:07nô lệ gần một thế kỷ sau đó.
  229. 8:10Thêm vào đó, áp lực sinh tồn của người
  230. 8:11đương thời là một yếu tố mà ông Obama
  231. 8:13không rõ vô tình hay cố ý mà bỏ qua. Vào
  232. 8:16những năm 1776,
  233. 8:191787
  234. 8:20khi Hiến pháp mới được soạn thảo, hợp
  235. 8:22chúng của Hoa Kỳ là một thực thể non
  236. 8:24trẻ, yếu ớt vừa trải qua cuộc chiến
  237. 8:27tranh khốc liệt với đế quốc anh hùng
  238. 8:28mạnh nhất thế giới. Nước Mỹ lúc đó còn
  239. 8:30bị bao vây bởi các thế lực thực dân thủ
  240. 8:32địch như Pháp và Tây Ban Nha. Vì vậy, ưu
  241. 8:35tiên tối cao của các nhà lập quốc khi đó
  242. 8:37là sự sinh tồn của liên bang. Nếu tại
  243. 8:40hội nghị hiến pháp năm 1787
  244. 8:43các đại biểu miền Bắc kiên quyết yêu cầu
  245. 8:44xóa bỏ chế độ nộ lệ ngay lập tức thì các
  246. 8:46băng miền Nam như Georgia hay Nam
  247. 8:48Carolina sẽ ngay lập tức rơi bỏ hội
  248. 8:51nghị, liên minh sẽ lập tức tan giã. Cuộc
  249. 8:53thử nghiệm dân chủ chết yều ngay từ
  250. 8:55trong chứng nước và các thế lực thực dân
  251. 8:57Châu Âu sẽ nhanh chóng quay trở lại thôn
  252. 8:59tính từng tiểu bang lẻ loi. Các nhà lập
  253. 9:01quốc Hoa Kỳ đã phải đưa ra một quyết
  254. 9:02định cân não với lượng thông tin và
  255. 9:04nguồn lực hạn chế lúc bấy giờ. Phải có
  256. 9:07một quốc gia Hoa Kỳ độc lập trước rồi
  257. 9:09mới có thể cải cách quốc gia đó. Sự thỏa
  258. 9:11hiệp của họ là một lựa chọn chiến lược
  259. 9:13thiên tài để bảo vệ đại cục chứ không
  260. 9:15phải là sự đồng lõa với cái ác như cách
  261. 9:17giải thích nông cạn của cánh tả.
  262. 9:20Những bằng chứng lịch sử bóc tách bối
  263. 9:21cảnh bốn vị tổng thống đầu tiên. Để
  264. 9:24chứng minh luận điểm bối cảnh hóa và lột
  265. 9:25bỏ cái nhãn dán khiếm khuyết sâu xa một
  266. 9:27cách thuyết phục nhất, chúng ta hãy soi
  267. 9:29kính hiển vi lịch sử vào cuộc đời, hành
  268. 9:31động và những giới hạn thực tế của bốn
  269. 9:32vị tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ. Chính
  270. 9:34những nhà lập quốc tiêu biểu mà Obama
  271. 9:36nói đến. Đầu tiên là George Washington,
  272. 9:39vị tổng thống của sự tự nguyện từ bỏ
  273. 9:41quyền lực. George Washington không chỉ
  274. 9:44là một vị tướng thắng trận, ông là người
  275. 9:46định hình nên đạo đức chính trị của nước
  276. 9:47Mỹ. Vào thế kỷ 18, trên toàn thế giới,
  277. 9:51quyền lực tối cao luôn gắn liền với ngai
  278. 9:52vàng trọn đời và tra chuyển con nối. Sau
  279. 9:55cuộc chiến giành độc lập Hoa Kỳ, uy tín
  280. 9:57của Washington lớn đến mức hệ thống thể
  281. 9:59chế non trẻ của Mỹ hoàn toàn phụ thuộc
  282. 10:01vào danh tiếng của ông và một vài cá
  283. 10:03nhân trong quân đội đã có ý tưởng gợi ý
  284. 10:06ông nắm giữ quyền lực tối cao theo kiểu
  285. 10:08quân chủ độc tài. Tuy nhiên, bằng sự
  286. 10:10trung thành tuyệt đối với lý tưởng Cộng
  287. 10:12hòa, Washington đã dập tắt ngay lập tức
  288. 10:14những mâm mống tư tưởng đó, tạo tiền lệ
  289. 10:17tối cao cho việc quân đội phải phục tùng
  290. 10:19chính quyền dân sự. Hành động vĩ đại
  291. 10:21nhất của Washington cũng gây chấn động
  292. 10:22toàn bộ các vương triều châu Âu thời bấy
  293. 10:24giờ là ông đã hai lần tự nguyện từ bỏ
  294. 10:26quyền lực tối cao. Lần thứ nhất là từ
  295. 10:29chức Tổng tư lệnh quân đội năm 1783
  296. 10:32để trở về làm dân thường và lần thứ hai
  297. 10:34là từ chối tranh cử nhiệm kỳ tổng thống
  298. 10:36thứ ba vào năm 1796.
  299. 10:38Tiền lệ hai nhiệm kỳ của ông đã trở
  300. 10:40thành một cột mốc văn hóa chính trị,
  301. 10:41ngăn chặn sự trỗi dậy của độc tài độc
  302. 10:43tôn tại Mỹ. Hành động của ông trở thành
  303. 10:45một biểu tượng cho hậu thế đến mức hoàng
  304. 10:47đế Napoleon Bonap, nước Pháp sau này khi
  305. 10:50bị lưu đầy ở đảo Sa Helena đã phải cay
  306. 10:52đắng thừa nhận họ muốn tôi phải là một
  307. 10:54Washington nhưng hoàn cảnh của tôi không
  308. 10:56cho phép. Chi tiết này được trích từ
  309. 10:58cuốn hồi ký Memorial de Santa Helen của
  310. 11:01Emmanuel Delas Casis khi ghi lại những
  311. 11:04lời tự sự của Napoleon trong những ngày
  312. 11:06bị lưu đầy. Về vấn đề nô lệ, Washington
  313. 11:10bị trói buộc bởi luật gia tộc phức tạp
  314. 11:12của bang Virginia. Phần lớn nô lệ tại
  315. 11:14trang trại Mavern Vernon thuộc về gia
  316. 11:15sản của người vợ quá cố của ông, Martha
  317. 11:18Washington. Và theo luật ông không có
  318. 11:20quyền định đoạt tối cao đối với họ khi
  319. 11:22chưa có sự đồng thuận của các bên thừa
  320. 11:23kế. Dù vậy, trong suốt cuộc đời ông đã
  321. 11:26từ chối bán hay tách rời các gia đình nô
  322. 11:28lệ. Trong văn bản di trúc của mình hiện
  323. 11:30vẫn đang được lưu trữ tại thư viện Quốc
  324. 11:32hội Mỹ, Washington đã thực hiện một hành
  325. 11:34động có trách nhiệm lớn nhất trong phạm
  326. 11:35vi luật pháp cho phép. lệnh phóng thích
  327. 11:37toàn bộ các nô lệ thuộc quyền sở hữu cá
  328. 11:39nhân của ông ngay sau khi vợ ông qua
  329. 11:41đời, đồng thời lập ra một quỹ tài chính
  330. 11:43từ tài sản của mình để nuôi dưỡng những
  331. 11:45người nô lệ giả yếu, đồng thời giáo dục,
  332. 11:47dạy nghề cho những người nô lệ trẻ tuổi.
  333. 11:50Đó là hành vi của một vĩ nhân tìm cách
  334. 11:52giải quyết một bài toán lịch sử nan giải
  335. 11:54chứ không phải một kẻ khiếm khuyết sâu
  336. 11:56xa. Thứ hai là John Adams, người bảo vệ
  337. 11:59công lý và thượng tôn pháp luật. John
  338. 12:01Adams là minh chứng sống đập tan hoàn
  339. 12:03toàn luận điệu rằng nước Mỹ được lập
  340. 12:05quốc bởi một tầng lớp chủ nô phân biệt
  341. 12:07chủng tộc. Sinh ra tại Massachusett,
  342. 12:10Adams là một luật sư uyên bác, một nhà
  343. 12:12tư tưởng kiên định và chưa từng sở hữu
  344. 12:14bất kỳ một người nô lệ nào trong suốt
  345. 12:16cuộc đời như được ghi chép trong cuốn
  346. 12:17tiểu sử đoạt giải Puliser John Adams của
  347. 12:21nhà sử học David McCalup. Ông công khai
  348. 12:24lên án chế độ nô lệ là một tập tục ghê
  349. 12:25tởm và luôn tìm cách hạn chế tầm ảnh
  350. 12:27hưởng của nó.
  351. 12:29Sự đa diện trong tư tưởng của Adams được
  352. 12:31thể hiện rõ nhất qua vụ thảm sát Boston
  353. 12:33năm 1770.
  354. 12:35Khi một nhóm lính Anh nổ súng bắn chết
  355. 12:37dân thường Mỹ, làn sóng phẫn nộ của đám
  356. 12:39đông dâng cao đến mức người ta muốn treo
  357. 12:41cổ những người lính đó ngay lập tức mà
  358. 12:43không cần xét xử. Bất chấp việc danh
  359. 12:45tiếng và sự nghiệp chính trị có thể bị
  360. 12:46hủy hoại, John Adams đã dũng cảm đứng ra
  361. 12:49làm luật sư bào chữa cho những người
  362. 12:51lính thực dân anh đó tại tòa án. Ông lập
  363. 12:53luận rằng sự thật là những thứ không thể
  364. 12:55lay chuyển được và dù cho những mong
  365. 12:57muốn, xu hướng hay đam mê của chúng ta
  366. 12:59có ra sao, chúng cũng không thể thay đổi
  367. 13:00được trạng thái của sự thật và bằng
  368. 13:02chứng. Adams đã giúp những người lính
  369. 13:05anh được tuyên tráng án hoặc giảm án nhẹ
  370. 13:07dựa trên bằng chứng về sự tự vệ. Hành
  371. 13:10động này thể hiện một tư duy thượng tôn
  372. 13:12pháp luật tuyệt đối, nghĩa là ngay cả kẻ
  373. 13:14thù cũng phải được hưởng công lý. Tư duy
  374. 13:16này đối lập hoàn toàn với cách hành xử
  375. 13:18cực tả ngày nay. Những người sẵn sàng
  376. 13:20dùng áp lực của đám đông truyền thông và
  377. 13:21mạng xã hội để kết tội cá nhân trước khi
  378. 13:23tòa án phân xử. Trên cương vị tổng
  379. 13:25thống, Adams đã ký lệnh thành lập hải
  380. 13:27quân Hoa Kỳ và khôn ngoan giữ cho nước
  381. 13:29Mỹ trung lập trước cuộc chiến tàn khốc
  382. 13:31giữa Anh và Pháp, bảo toàn lực lượng cho
  383. 13:33quốc gia non trẻ.
  384. 13:35Thứ ba là Thomas Jefferson, người đặt ra
  385. 13:37tiêu chuẩn tự do cho nhân loại. Thomas
  386. 13:40Jefferson là mục tiêu tấn công ưa thích
  387. 13:42nhất của ông Obama và giới học giả cấp
  388. 13:43tiến vì sự mâu thuẫn lớn giữa lý tưởng
  389. 13:45tự do ông viết và việc ông sở hữu nô lệ
  390. 13:48tại trang trại Montisello. Nhưng nếu
  391. 13:50nhìn bằng con mắt khách quan, chúng ta
  392. 13:52sẽ thấy Jefferson là nạn nhân của một hệ
  393. 13:55thống luật pháp và tài chính trói buộc
  394. 13:56của thời đại. Ông thừa kế trang trại và
  395. 13:58hàng trăm nô lệ từ người cha và nhạc phụ
  396. 14:00của mình. Đi kèm với đó là một khối nợ
  397. 14:02khổng lồ được bảo chứng bằng chính số
  398. 14:04tài sản và nô lệ đó. Theo luật bang
  399. 14:06Virginia thời bấy giờ, một người nợ ngập
  400. 14:08đầu không được phép phóng thích nô lệ vì
  401. 14:11số nô lệ đó thuộc quyền giám sát pháp lý
  402. 14:13của các chủ nợ. Jefferson bị kẹt trong
  403. 14:15một nhà tù tài chính và luật pháp suốt
  404. 14:18đời. Tuy nhiên, sự vĩ đại của Jefferson
  405. 14:20nằm ở chỗ ông đã dám đặt ra một tiêu
  406. 14:23chuẩn đạo đức cao hơn cả thời đại của
  407. 14:24mình. Trong bản thảo đầu tiên của bản
  408. 14:26Tuyên Ngôn Độc lập, năm 1776,
  409. 14:29chính Jefferson đã viết một đoạn văn dài
  410. 14:31lên án gay gắt vua Anh vì đã dung túng
  411. 14:33cho việc buôn bán nô lệ châu Phi gọi đó
  412. 14:35là một cuộc chiến tàn bạo chống lại
  413. 14:37chính bản chất con người. Đoạn văn này
  414. 14:40sau đó đã bị đại diện của các bang
  415. 14:41Georgia và Nam Carolina ép buộc phải cắt
  416. 14:44bỏ trên bàn nghị sự để đổi lấy sự đồng
  417. 14:46thuận lập quốc. Bàn thảo gốc do chính
  418. 14:48tay Jefferson soạn thảo hiện vẫn được
  419. 14:50lưu giữ tại thư viện Quốc hội Mỹ.
  420. 14:53Jefferson không phải là một kẻ đạo đức
  421. 14:55giả lạnh lùng mà là một nhà tư tưởng
  422. 14:57chịu sự rằng xé nội tâm sâu sắc. Ông
  423. 14:59từng viết một câu nói nổi tiếng thể hiện
  424. 15:01nỗi sợ hãi trước sự phán xét của Thượng
  425. 15:02Đế về vấn đề nô lệ. Tôi run sợ cho đất
  426. 15:05nước mình khi nghĩ rằng Thiên Chúa là
  427. 15:07công minh và sự công bình của người
  428. 15:09không thể ngủ yên mãi mãi. Chính ngôn từ
  429. 15:11thiên tài của Jefferson trong bản tuyên
  430. 15:13ngôn độc lập đã trao cho nhân loại một
  431. 15:15thứ vũ khí tư tưởng mạnh mẽ đến mức gần
  432. 15:17hai thế kỷ sau. Mục sư Martin Luther
  433. 15:19King Jr. đã đứng trước đài tưởng niệm
  434. 15:21Lincoln và dùng chính câu nói của
  435. 15:23Jefferson làm nền tảng cho bài diễn văn
  436. 15:26Tôi có một giấc mơ để đòi quyên bình
  437. 15:28đẳng cho người da màu. Trên cương vị
  438. 15:30tổng thống, Jefferson đã thực hiện
  439. 15:32thương vụ mua lại vùng Luisiana từ Pháp
  440. 15:34năm 1803 nhân đôi diện tích nước Mỹ mà
  441. 15:37không tốn một giọt máu, đặt nền móng
  442. 15:39kinh tế vững chắc cho quốc gia. Thứ tư
  443. 15:42là James Madison, kiến trúc sư của hệ
  444. 15:45thống kiềm chế và đối trọng. James
  445. 15:47Madison, vị tổng thống thứ tư được kính
  446. 15:50trọng với danh hiệu cha đẻ của Hiến pháp
  447. 15:51Hoa Kỳ. Sống trong một bối cảnh đất nước
  448. 15:53suýt tan dã sau cuộc chiến giành độc lập
  449. 15:56vì sự tranh chấp quyền lực giữa các tiểu
  450. 15:57bang. Madison đã thể hiện một thiên tài
  451. 16:00tri thức khi thiết kế nên cấu trúc cốt
  452. 16:02lõi của thể chế Mỹ và bản tuyên ngôn
  453. 16:04nhân quyền. Trên lý của Madison dựa trên
  454. 16:07một nhãn quan vô cùng thực tế và sâu sắc
  455. 16:10vì bản chất sa ngã của con người. Trong
  456. 16:12tập luận án chính trị Federis 51 ông đã
  457. 16:14viết một câu nói kinh điển. Nếu con
  458. 16:16người là thiên thần thì không cần đến
  459. 16:18chính phủ. Nếu có thiên thần cai trị con
  460. 16:20người thì không cần đến sự kiểm soát bên
  461. 16:23ngoài lẫn bên trong chính phủ. Vì hiểu
  462. 16:25rằng con người dù là dân thường hay
  463. 16:27nguyên thủ đều không phải là thiên thần
  464. 16:29và luôn có xu hướng lạm quyền. Madison
  465. 16:31đã không xây dựng một chính phủ chỉ dựa
  466. 16:33trên niềm tin và đạo đức của nhà lãnh
  467. 16:34đạo. Thay vào đó, ông thiết kế một hệ
  468. 16:36thống tam quyền phân lập tinh vi giữa ba
  469. 16:38nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp.
  470. 16:41Vận hành theo cơ chế kiềm chế và đối
  471. 16:42trọng. Hệ thống này được tính toán xảo
  472. 16:44diệu đến mức dùng chính tham vọng của
  473. 16:46nhánh này để chế ngự tham vọng của nhánh
  474. 16:48khác. Nó ngăn chặn tuyệt đối việc một cá
  475. 16:50nhân, một đảng phái hay thậm chí là một
  476. 16:52đám đông cuồng nộ chiếm đa số có thể
  477. 16:54thâu tóm toàn bộ quyền lực để thiết lập
  478. 16:56nền độc tải. Về vấn đề chủng tộc,
  479. 16:59Madison hiểu rằng không thể xóa bỏ chế
  480. 17:01độ nô lệ bằng một mệnh lệnh hành chính
  481. 17:03tức thời mà không làm sụp đổ nền kinh tế
  482. 17:05và luật pháp của Liên bảng. Do đó, tại
  483. 17:07hội nghị hiến pháp, ông đã khôn ngoan
  484. 17:09gài vào một điều khoản chiến lược cho
  485. 17:11phép Quốc hội có quyền cấm hoàn toàn
  486. 17:13việc nhập khẩu nô lệ từ châu Phi sau năm
  487. 17:15188.
  488. 17:17Đây là một đòn đánh gián tiếp nhưng trí
  489. 17:19mạng và định chế nô lệ. Triệt hạ nguồn
  490. 17:21cung để bức tử nó từ từ theo thời gian
  491. 17:23mà vẫn giữ được sự thống nhất của quốc
  492. 17:25gia trong giai đoạn hiểm nghèo. Như vậy,
  493. 17:28nhìn vào bối cảnh lịch sử và nhân cách
  494. 17:30của từng nhà lập quốc này, bất kỳ một
  495. 17:31người đọc khách quan nào cũng phải thừa
  496. 17:33nhận bốn vị tổng thống đầu tiên dẫu
  497. 17:35không phải là thánh nhân toàn năng mà
  498. 17:37vẫn có phương diện chưa hoàn thiện của
  499. 17:38con người, song họ tuyệt không phải là
  500. 17:40những kẻ mang khiếm khuyết sâu xa như
  501. 17:42cách ông Obama gián nhãn. Tầm vóc của họ
  502. 17:45giống như những người khổng lồ đã vận
  503. 17:46hành một cách xuất sắc nhất trong phạm
  504. 17:48vi những giới hạn ngặt nghèo của thế kỷ
  505. 17:4918, hầu để lại một di sản thể chế tự do
  506. 17:52vững bền cho hậu thế.
  507. 17:55Ông Obama và những lãnh đạo cánh tả cấp
  508. 17:57tiến sẽ trả lời ra sao trước hậu thế.
  509. 18:00Sau khi đã dùng phương pháp luận bối
  510. 18:02cảnh hóa để trả lại sự công bằng cho các
  511. 18:03nhà lập quốc, chúng ta cần thực hiện một
  512. 18:05bước đi logic cần thiết để bất cứ ai
  513. 18:08cũng không thể tự cho mình cái quyền
  514. 18:10phán xét mà lại đứng ngoài sự phán xét
  515. 18:12của lịch sử. Giả sử như một vị tổng
  516. 18:14thống của thế hệ tương lai sống sau
  517. 18:16chúng ta 250 năm chẳng hạn, đứng trước
  518. 18:18trung tâm tổng thống Obama tại Chicago.
  519. 18:21Nếu nó vẫn còn và đưa ra nhận định rằng
  520. 18:23Barack Obama là một tổng thống có thiên
  521. 18:25tài miệng lưỡi, thế nhưng lại có quá
  522. 18:27nhiều những khiếm khuyết sâu xa và một
  523. 18:29sự bất lực toàn diện trong hành động,
  524. 18:31thì liệu ông Obama và phe cánh tả sẽ
  525. 18:33phản biện ra sao?
  526. 18:35Trên thực tế, di sản sau hai nhiệm kỳ
  527. 18:37nhiệm sở của Barack Obama 2009 đến 2017
  528. 18:41cung cấp dồi rào bằng chứng để các nhà
  529. 18:42sử học tương lai đưa ra kết luận như
  530. 18:44vậy. Khi tấm màn hào quang hùng miện bị
  531. 18:46hạ xuống, thực tế quản trị của chính
  532. 18:47quyền Obama lộ rõ những thất bại chiến
  533. 18:50lực nghiêm trọng cả về đối nội lẫn đối
  534. 18:52ngoại. Về đối nội và xã hội, đó là sự
  535. 18:55dạn nứt sâu sắc của lòng dân. Năm 2008,
  536. 18:58Obama đắc cử nhờ vào một chiến dịch
  537. 18:59tranh cử mang tính hiện tượng với khẩu
  538. 19:01hiệu hy vọng và thay đổi. Ông đã gieo
  539. 19:03vào lòng hàng triệu cử chi Mỹ, một niềm
  540. 19:05tin mãnh liệt rằng ông sẽ là vị tổng
  541. 19:07thống hàn gắn vết thương chủng tộc, xóa
  542. 19:09bỏ sự phân cực chính trị và đưa nước Mỹ
  543. 19:12bước vào một kỷ nguyên đoàn kết mới. Tuy
  544. 19:15nhiên, kết quả thực tế hoàn toàn trái
  545. 19:16ngược. Chính dưới thời kỳ chấp chính của
  546. 19:18Obama, sự phân cực chính trị và xung đột
  547. 19:21sắc tộc tại Mỹ đã bung phát trở nên tồi
  548. 19:23tệ hơn bao giờ hết. Bằng cách thả nổi
  549. 19:25cho các chương trình nghị sự căn tính
  550. 19:26sắc tộc của cánh tả phát triển tư duy
  551. 19:28cực đoàn, chính quyền của ông đã vô tình
  552. 19:30đẩy các nhóm cộng đồng vào thế đối đầu
  553. 19:32lẫn nhau. Các cuộc bạo loạn sắc tộc
  554. 19:34nghiêm trọng tại Ferguson hay Bantimore
  555. 19:36là những minh chứng rõ ràng. Thay vì Hàn
  556. 19:39gắn, xã hội Mỹ còn bị chia rẽ sâu sắc
  557. 19:41hơn. Tấng lớp lao động da trắng tại các
  558. 19:43vùng công nghiệp cũ cảm thấy hoàn toàn
  559. 19:44bị chính quyền Washington bỏ rơi khi ông
  560. 19:47Obama tập trung vào các chính sách an
  561. 19:48sinh xa xỉ và các quy định trói buộc
  562. 19:50doanh nghiệp nhỏ. Đạo luật y tế Obama dù
  563. 19:53đưa được bảo hiểm đến một bộ phận người
  564. 19:55dân nhưng lại đi kèm với sự gia tăng phi
  565. 19:58mã của chi phí y tế và sự vá víu về mặt
  566. 20:00vận hành gây áp lực nặng nề lên tầng lớp
  567. 20:02trung lưu. Sự bất mãn sâu sắc của dòng
  568. 20:05chảy ngầm trong lòng nước Mỹ đối với
  569. 20:07những lời hứa suông của Obama chính là
  570. 20:08bệ phóng trực tiếp đưa ông Donald Trump
  571. 20:11lên nắm quyền tổng thống vào năm 2016.
  572. 20:14Về đối ngoại là sự bất lực chiến lược và
  573. 20:16những vạch ranh giới đỏ vô giá trị. Trên
  574. 20:18vũ đài địa chính trị quốc tế, di sản đối
  575. 20:20ngoại của Obama bị các chuyên gia chiến
  576. 20:22lược đánh giá là một chuỗi những quyết
  577. 20:24định non kém và thiếu dứt khoát để lại
  578. 20:26hậu quả kéo dài nhiều thập niên. Chỉ xin
  579. 20:28điểm lại vài sự kiện sau. Vết nhơ Syria
  580. 20:32và làn danh đỏ. Năm 2012, Obama tuyên bố
  581. 20:35gay gắt rằng việc chính quyền Basha Laad
  582. 20:38sử dụng vũ khí hóa học đối với dân
  583. 20:39thường sẽ làn danh đỏ khiến Mỹ phải can
  584. 20:42thiệp quân sự. Thế nhưng khi bằng chứng
  585. 20:44về việc vũ khí hóa học được sử dụng rõ
  586. 20:46ràng vào năm 2013, Obama lại trùn bước,
  587. 20:49rút lui và không hề có bất kỳ hành động
  588. 20:51quân sự nào để thực hiện lời hứa của
  589. 20:53mình. Sự yếu thế này đã làm tiêu tan uy
  590. 20:55tín răn đe của siêu cường Mỹ, mở toang
  591. 20:58cánh cửa cho Nga và Iran nhảy vào can
  592. 20:59thiệp trực tiếp, biến Syria thành một
  593. 21:01vũng lầy nội chiến đẫm máu làm hàng
  594. 21:03triệu người tị nạn tràn sang châu Âu,
  595. 21:05gây ra cuộc khủng hoảng di cư làm lung
  596. 21:07lay cả liên minh EU. Sai lầm tại Libya.
  597. 21:11Can thiệp quân sự lật đổ Muam Gaddafi
  598. 21:13theo tiếng gọi bảo vệ nhân quyền của phe
  599. 21:15cấp tiến. Nhưng chính quyền Obama hoàn
  600. 21:17toàn không có bất kỳ một kế hoạch hậu
  601. 21:19chiến nào. Kết quả là Libya rơi vào tình
  602. 21:21trạng vô chính phủ trở thành thiên đường
  603. 21:23cho các nhóm khủng bố ISIS và các băng
  604. 21:25đảng buôn người hoạt động tự do. Bản
  605. 21:27thân Obama sau này trong một cuộc phỏng
  606. 21:29vấn với đài Fox News năm 2016 đã phải
  607. 21:32thừa nhận thất bại lớn nhất trong nhiệm
  608. 21:34kỳ của ông là việc thiếu một kế hoạch
  609. 21:36cho ngày tiếp theo sau khi can thiệp vào
  610. 21:38Libya.
  611. 21:40Khi Nga thực hiện chiến dịch sáp nhập
  612. 21:41bán đảo Cremia năm 2014, phản ứng của
  613. 21:44chính quyền Obama chỉ dừng lại ở những
  614. 21:46lời lên án ngoại giao và các biện pháp
  615. 21:48trừng phạt kinh tế mang tính tượng
  616. 21:49trưng. Sự nhu nhược này đã gieo vào lòng
  617. 21:52các đối thủ địa chính trị một niềm tin
  618. 21:53rằng nước Mỹ dưới thời Obama sẽ không
  619. 21:56dám hành động thực tế để bảo vệ trật tự
  620. 21:58quốc tế.
  621. 21:59Một tổng thống nhận giải Nobel hòa bình
  622. 22:01năm 2009 khi chưa làm được bất kỳ điều
  623. 22:03gì để rồi sau đó gia tăng số lượng các
  624. 22:05cuộc tấn công bằng máy bay không người
  625. 22:07lái gấp 10 lần so với người tiền nhiệm
  626. 22:09George Bush gây ra cái chết của hàng
  627. 22:11ngàn dân thường vô tội tại Trung Đồng
  628. 22:13thì người đương thời đã có thể gọi đó là
  629. 22:14một thiên tài miệng lưỡi mang khiếm
  630. 22:16khuyết sâu xa. Không hiểu là hậu thế nếu
  631. 22:19áp dụng tư duy phán xét lịch sử chủ quan
  632. 22:21của cánh tả hay là chủ nghĩa hiện tại
  633. 22:23của họ mà nhìn về hôm nay thì sẽ còn gọi
  634. 22:25Obama là gì?
  635. 22:27Những lời biện hộ của ông trong các cuốn
  636. 22:28hồi ký dày cộm rằng ông bị chói tay bởi
  637. 22:31sự cản trở của đảng Cộng hòa tại Quốc
  638. 22:32hội thực chất chỉ là một sự ngụy biện
  639. 22:34khôn ngoan để né tránh trách nhiệm cá
  640. 22:36nhân về hiệu suất quản trị kém cỏi của
  641. 22:38mình.
  642. 22:40Cảnh báo về vũ khí định hình nhận thức
  643. 22:42đại chúng. Tại sao một chính trị gia có
  644. 22:44thực tế làm việc dở tệ như vậy vẫn duy
  645. 22:46trì được một vỏ bọc uy tín trong lòng
  646. 22:48một bộ phận công chúng? Câu trả lời nằm
  647. 22:50ở sự phối hợp đồng bộ của một hệ thống
  648. 22:52truyền thông và giáo dục cánh tả, thứ vũ
  649. 22:54khí định hình, nhận thức nguy hiểm nhất
  650. 22:55của thời đại công nghệ. Đúng như các nhà
  651. 22:58nghiên cứu về học thuyết phê phán hay
  652. 23:00chủ nghĩa thức tỉnh đã chỉ ra, phe cấp
  653. 23:01tiến không cần dùng đến bạo lực cách
  654. 23:03mạng kiểu cũ để lật đổ một chế độ. Họ
  655. 23:06thực hiện chiến thuật cuộc trường trinh
  656. 23:07qua các thể chế, thẩm thấu và chiếm lĩnh
  657. 23:10hệ thống giáo dục đại học, các giáo sư,
  658. 23:12học giả và các tòa soạn truyền thông
  659. 23:14lớn.
  660. 23:16Khi hơn 80% giáo sư tại các trường đại
  661. 23:18học hàng đầu Mỹ tự nhận mình là người
  662. 23:19cánh tả, họ đào tạo ra những thế hệ sinh
  663. 23:22viên báo chí mang sẵn tư duy xét lại
  664. 23:24lịch sử. Những sinh viên này sau đó bước
  665. 23:26vào làm việc tại các tập đoàn công nghệ
  666. 23:27lớn ở thung lũng Silicon và các đài
  667. 23:30truyền hình lớn, tạo ra các thuật toán
  668. 23:31mạng xã hội thiết lập nên các buồng phản
  669. 23:34vàng. Bạn thích nghe những khẩu hiệu
  670. 23:35đúng đắn chính trị, thuật toán sẽ nhồi
  671. 23:37nhét thông điệp đó cho bạn mỗi ngày.
  672. 23:39Đồng thời cô lập và dán nhãn những tiếng
  673. 23:41nói bảo vệ sự thật truyền thống là kẻ
  674. 23:43thù ghét, kẻ lạc hậu. Vũ khí này đánh
  675. 23:45trực tiếp vào cảm xúc của đám đông, làm
  676. 23:47tê liệt tư duy phản biện độc lập. Người
  677. 23:50ta dễ dàng bị say mê bởi một chính trị
  678. 23:52gia nói lịch lãm, dùng từ ngữ mượt mà
  679. 23:54sâu sắc như Obama, để rồi mù quáng đi
  680. 23:56theo những chương trình nghị sự phá vỡ
  681. 23:58cấu trúc gia đình. Đức tin tôn giáo và
  682. 24:00lòng ái quốc cốt lõi mà không hề nhận ra
  683. 24:03mình đang bị dẫn dắt đến sự tự hủy hoại
  684. 24:05cội dễ văn hóa.
  685. 24:07Sự tỉnh thức trước thềm thế kỷ mới.
  686. 24:10Cuộc tranh luận xung quanh phát ngôn của
  687. 24:12cựu tổng thống Barack Obama nhân dịp Hoa
  688. 24:14Kỳ kỷ niệm 250 năm ngày độc lập đã phơi
  689. 24:17bày một sự thật trần trụi về cuộc chiến
  690. 24:18ý thức hệ tại phương Tây. Những lời hùng
  691. 24:20biện hoa mỹ khoác lên mình chiếc áo
  692. 24:22khách quan. Đa diện thực chất là công cụ
  693. 24:25truyền thông tinh vì nhằm tầm thường hóa
  694. 24:27các giá trị nền tảng bẻ cong hiến pháp
  695. 24:30và tái cấu trúc xã hội theo một thế giới
  696. 24:32quan thế tục hóa, rú bỏ Thượng Đế và phủ
  697. 24:34định công lao của các bậc tiền nhân.
  698. 24:36Tuy nhiên, lịch sử luôn có một sự sòng
  699. 24:39phẳng lạnh lùng mà không một kỹ nghệ
  700. 24:40ngôn từ nào có thể che đậy mãi mãi. Khi
  701. 24:43chúng ta dùng phương pháp luận bối cảnh
  702. 24:44hóa khoa học, đặt các nhà lập quốc như
  703. 24:46George Washington, John Adams, Thomas
  704. 24:49Jefferson hay James Madison vào đúng áp
  705. 24:53lực sinh tồn của thế kỷ 18, sự ví đại
  706. 24:56của họ lại càng tỏa sáng. Họ không phải
  707. 24:58là những vị thánh hoàn hảo mà là những
  708. 25:00con người bằng xương bằng thịt đã anh
  709. 25:02dũng tạo ra một ngọn hải đăng của Tự Do
  710. 25:04để lại một bộ rào chắn thể chế kiên cố
  711. 25:06bảo vệ quyền tự nhiên của con người cho
  712. 25:08đến tận 250 năm sau. Đối với độc giả,
  713. 25:11khán thính giả tỉnh táo và có tư duy đa
  714. 25:13diện, bài học lớn nhất rút ra từ sự kiện
  715. 25:16kỷ niệm Hoa Kỳ 250 năm lập quốc này
  716. 25:18chính là sự tỉnh thức. Để không bị lừa
  717. 25:21gạt bởi những ngôn từ ma mị, khoác áo
  718. 25:23thiên thần của phe cấp tiến, mỗi cá nhân
  719. 25:25phải tự xây dựng cho mình một bộ rào dậu
  720. 25:26đề kháng mạnh mẽ được bện chặt từ ba sợi
  721. 25:29dây thừng kiên cố. Sự thật, lịch sử
  722. 25:31khách quan, tư duy phản biện logic dựa
  723. 25:33trên bối cảnh và sự gắn kết chặt chẽ với
  724. 25:36các giá trị đức tin, đạo đức truyền
  725. 25:37thống.
  726. 25:39Ngôn từ hoa mỹ chỉ là lớp sơn che đậy
  727. 25:41vết nứt của một ngôi nhà trong chốc lát,
  728. 25:43nhưng chỉ có những viên đá tảng nguyên
  729. 25:45bản của nền móng cũ mới giữ cho ngôi nhà
  730. 25:47quốc gia đứng vững trước bão dông của
  731. 25:49thời đại. Nước Mỹ bước vào thềm kỷ niệm
  732. 25:51250 năm ngày độc lập không phải để sám
  733. 25:53hối theo những tiêu chuẩn ngạo mạn của
  734. 25:55kẻ hậu bối danh mãnh mà là để khẳng định
  735. 25:57lại sức mạnh bất biến của những lý tưởng
  736. 25:59tự do nguyên thủy đã khai sinh ra chính
  737. 26:01mình.
  738. 26:02Xin trân trọng gửi lời chúc mừng đến hợp
  739. 26:05chúng quốc Hoa Kỳ nhân cột mốc thiêng
  740. 26:07liêng 1/4 thiên niên kỷ lập quốc nguyện
  741. 26:09trúc nhân dân Hoa Kỳ với đức tin vững
  742. 26:11vàng và điểm tựa từ những lý tưởng tự do
  743. 26:13nguyên thủy sẽ một lần nữa vượt qua
  744. 26:15những dông bão phân cực của thời đại.
  745. 26:17Can trường bảo tồn di sản hiến định của
  746. 26:19các bậc tiền nhân để dẫn dắt nước Mỹ
  747. 26:21phục hưng sự vĩ đại vốn có.

About this transcript

This page contains the full transcript of NGỌN HẢI ĐĂNG 250 NĂM: SỨC MẠNH BẤT BIẾN CỦA NHỮNG LÝ TƯỞNG TỰ DO NGUYÊN THỦY NƯỚC MỸ by Tri Thức Mới, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 6,397 words across 747 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.