Người Hàng Xóm Vừa Mở Một Đường Băng Ở Lào. Điều Gì Cần Để Ý? — Transcript

Full transcript

1. 0:09Xin chào quý vị và các bạn. Chào mừng
2. 0:11đến với chương trình Á Lục Ký cuối tháng
3. 0:13[âm nhạc] 12 năm
4. 0:162025 lầu năm gốc, trụ sở Bộ Quốc phòng
5. 0:19Mỹ công bố báo cáo thường niên về quân
6. 0:22đội Trung Quốc. Trong báo cáo có một
7. 0:24danh sách khoảng 20 nước mà Bắc Kinh có
8. 0:27thể đã cân nhắc đặt cơ sở quân sự.
9. 0:30Lào không có tên trong danh sách ấy. 9
10. 0:32tháng sau, một cơ sở mới của Trung Quốc
11. 0:35khai trương ngay tại Lào, gần thủ đô
12. 0:37Viêng Chăn. Hôm sau, ảnh vệ tinh chụp
13. 0:40được tám máy bay trên đường băng, nhưng
14. 0:42trên giấy tờ nơi ấy không phải căn cứ.
15. 0:45Nó mang tên Trung tâm hỗ trợ và huấn
16. 0:49luyện chung. Vì sao những cơ sở của
17. 0:51Trung Quốc ngoài biên giới lại được gọi
18. 0:54bằng những cái tên khác nhau? Câu trả
19. 0:56lời bắt đầu từ một cửa khẩu giữa sa mạc,
20. 0:58nơi người Việt và người Trung Quốc cùng
21. 1:00chạy ra biên giới. Và ở cuối chương
22. 1:03trình hôm nay là bốn dấu hiệu mà giới
23. 1:05quan sát đang theo dõi. Chương trình hôm
24. 1:08nay nhắc đến ba địa điểm. Một là Jibuti,
25. 1:12một nước nhỏ ở Đông Phi, nơi Trung Quốc
26. 1:15khai trương cơ sở hải ngoại đầu tiên vào
27. 1:17năm
28. 1:182017. Hai là Rim, một căn cứ hải quân
29. 1:22của Campuchia trên vịnh Thái Lan được
30. 1:24Trung Quốc tài trợ nâng cấp và khai
31. 1:26trương 8 năm sau đó. Ba là Bank Kun, sân
32. 1:29bay ở Lào mà chúng ta vừa nhắc, khai
33. 1:32trương gần 1 năm rưỡi sau Rim. Bắc Kinh
34. 1:34gọi Jibuti là căn cứ hỗ trợ, còn Rim và
35. 1:38Bankun là trung tâm huấn luyện và hỗ trợ
36. 1:41chung. Một số hãng tin quốc tế gọi cả ba
37. 1:44là căn cứ hoặc tiền đồn quân sự. Rim nằm
38. 1:47cách đảo Phú Quốc của Việt Nam khoảng 30
39. 1:49km. Theo viện Louis, một viện nghiên cứu
40. 1:52chính sách của Úc, chương trình gọi hiện
41. 1:54tượng này là căn cứ không tên. Một nước
42. 1:57cần chỗ đứng ngoài biên giới nhưng mỗi
43. 1:59cách gọi kéo theo những câu hỏi pháp lý
44. 2:01và chính trị khác nhau. Để hiểu vì sao
45. 2:03chúng ta sẽ đi từ nơi xa nhất về nơi gần
46. 2:07nhất. Chương trình dựa vào tài liệu của
47. 2:09Washington, của Bắc Kinh và của các học
48. 2:12giả trong khu vực. Còn những gì liên
49. 2:13quan đến Việt Nam chỉ dựa trên tài liệu
50. 2:15công khai và lời chuyên gia.
51. 2:22[âm nhạc]
52. 2:24Chúng ta bắt đầu từ nơi xa nhất ở miền
53. 2:26Bắc Lào, một vùng núi giáp tỉnh Vân Nam
54. 2:29của Trung Quốc. Ngày 24 tháng
55. 2:32năm 1970 ở Washington, Henry [âm nhạc]
56. 2:36Kissinger, cố vấn an ninh quốc gia của
57. 2:38Tổng thống Nixon, gửi lên tổng thống một
58. 2:41bản ghi nhớ về một chuyện tưởng như rất
59. 2:43xa. Những con đường do người Trung Quốc
60. 2:46làm ở miền Bắc Lào năm ngày trước đó,
61. 2:49ông đã yêu cầu tạm gác [âm nhạc] một kế
62. 2:50hoạch dùng du kích Lào, máy bay Lào và
63. 2:53cả máy bay chiến thuật của Mỹ để phá
64. 2:55những con đường ấy. Hồ sơ lưu trữ dùng
65. 2:57đúng ba chữ H in abeance nghĩa là tạm đề
66. 3:01đó. Vì sao một cố vấn của tổng thống Mỹ
67. 3:03phải bận tâm đến những con đường trong
68. 3:05núi theo chú thích của hồ sơ? Một bàn dự
69. 3:08thảo không gửi đi nêu mấy lý do để tạm
70. 3:11gác. Chính phủ Lào có vẻ ít lo ngại hơn
71. 3:14phía Mỹ. Các con đường tiến không nhanh.
72. 3:17Máy bay vận tải đang cần cho căn cứ Long
73. 3:19Tiêng và công chúng Mỹ đã chú ý nhiều
74. 3:22hơn đến cuộc chiến ở Lào. Câu chuyện bắt
75. 3:24đầu từ đầu những năm 60. Theo một báo
76. 3:27cáo tình báo Mỹ, một quan chức Lào đã ký
77. 3:30thỏa thuận cho Trung Quốc làm đường từ
78. 3:32biên giới vào tỉnh Phong Sali. Thủ tướng
79. 3:34Svana Fuma về sau nhắc với phía Mỹ rằng
80. 3:38thỏa thuận chỉ liên quan đến một tuyến,
81. 3:41nhưng các đoàn làm đường cứ tiến dần
82. 3:43xuống phía Nam. Phạm vi của thỏa thuận
83. 3:45ban đầu vẫn chưa rõ vì chính báo cáo ghi
84. 3:48rằng phía Lào không tìm lại được hồ sơ.
85. 3:51Báo cáo ấy ghi nhận chín hoặc 10 chiếc
86. 3:54máy ủi cùng kế hoạch mở một con đường
87. 3:56rộng 6 m về sau, tình báo Mỹ ước tính
88. 3:59khoảng 6000 người Trung Quốc ở miền Bắc
89. 4:01Lào gồm công binh, dân công và lực lượng
90. 4:04bảo vệ có vũ trang. Đến đầu những năm
91. 4:0670, một bà nước tính quốc gia của Mỹ
92. 4:09nâng con số lên từ 14.000 đến 18.000
93. 4:12người kèm hơn 150 khẩu pháo phòng không
94. 4:15dọc các tuyến đường. Một phần do Mỹ nhận
95. 4:17diện lại, tổ chức các trung đoàn. Đường
96. 4:20tiến dần về phía sông Mê Công, bên kia
97. 4:22sông là Thái Lan. Tình báo Mỹ dự báo nếu
98. 4:26đường kéo tới Park Beng bên bờ Mê Công,
99. 4:28tác động tâm lý ở Bangkok sẽ rất lớn.
100. 4:31Cũng trong bản ước tính ấy, một nhánh
101. 4:33đường hướng về phía đường số 19 và biên
102. 4:35giới với Bắc Việt Nam. Đây là đánh giá
103. 4:38của tình báo Mỹ, không phải lời của Hà
104. 4:40Nội hay của Bắc Kinh. Còn con số từ phía
105. 4:43Trung Quốc thì khác hẳn. Nghiên cứu của
106. 4:45Cui Feng thuộc Đại học Hạ Môn đăng trên
107. 4:48một tạp chí học thuật cách đây không
108. 4:49lâu, dựa trên hồi ức của chính những
109. 4:51người lính, nêu hơn 100.000 quân nhân
110. 4:54vào Lào làm đường, thay phiên nhau từ
111. 4:57đầu những năm 60 đến cuối những năm 70,
112. 5:006000 và hơn 100.000 không phải hai con
113. 5:03số cùng loại. Một con số là một thời
114. 5:05điểm, con số kia là tổng của cả gần 20
115. 5:08năm và nghiên cứu chưa nêu cách loại
116. 5:10những người đi rồi quay lại. Nghiên cứu
117. 5:12ấy còn dẫn một bước điện của lãnh đạo
118. 5:14Pat Lao gửi cảm ơn viện trợ của Trung
119. 5:17Quốc hãy đặt mình vào một ngày cụ thể.
120. 5:20Ngày 14 tháng , Hơn một năm sau bản ghi
121. 5:23nhớ của Kissinger, ba top máy bay F4
122. 5:26Phantom của Mỹ đánh vào trận địa của
123. 5:28trung đoàn 404 Trung Quốc ở Mường Khoa.
124. 5:31Theo nghiên cứu của Keng, hơn một nửa
125. 5:33thương vong của đại đội B và đại đội năm
126. 5:36xảy ra trong trận ấy. Một công binh đóng
127. 5:38cạnh lính phòng không, ông Quang Hư Phu,
128. 5:41nhớ lại rằng phi công Mỹ ném bom rất
129. 5:43chính xác và họ chạy tới trận địa pháo
130. 5:46để cứu những người bị thương. Đó là hồi
131. 5:48ức của người trong cuộc. Những đơn vị
132. 5:51cuối cùng của chiến dịch rời Lào vào
133. 5:53cuối những năm 70. Gần 40 năm sau, trong
134. 5:56một bài đăng trên Nhân dân Nhật Báo, Chủ
135. 5:58tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viết rằng
136. 6:01hơn 200 người Trung Quốc đã nằm lại trên
137. 6:03vùng đất nóng bỏng ấy. Theo Cui Feng,
138. 6:05đây là lần đầu một lãnh đạo cao nhất của
139. 6:07Trung Quốc công khai nhắc đến những cái
140. 6:09chết đó. Vậy là Trung Quốc chưa bao giờ
141. 6:11là người lạ ở miền Bắc Lào. Nhưng chuyện
142. 6:14đó thuộc về một thời khác. Hơn 30 năm
143. 6:17sau bản ghi nhớ của Kissinger ở Bắc
144. 6:20Kinh, một nhà lãnh đạo nhắc đến một eo
145. 6:22biển.
146. 6:27Malaka là một eo biển hẹp giữa Malaysia
147. 6:30và Indonesia, một trong những eo biển
148. 6:32bận rộn nhất thế giới. Hơn 20 năm trước,
149. 6:35theo nghiên cứu của Ian Story, ông Hồ
150. 6:37Cẩm Đào, khi ấy là người đứng đầu Trung
151. 6:40Quốc, nói rằng một số cường quốc muốn
152. 6:43kiểm soát eo biển này. Với Trung Quốc,
153. 6:45phần lớn dầu nhập khẩu phải đi qua đó.
154. 6:48Hãy hình dung một cơ thể mà phần lớn máu
155. 6:50phải chảy qua một mạch máu nhỏ. Nếu mạch
156. 6:53ấy bị chặn cả cơ thể gặp nguy. Người ta
157. 6:56gọi nỗi lo đó là thế kẹt Malaka. Một năm
158. 6:59sau, ở Washington, một báo cáo do hãng
159. 7:02tư vấn B Allen Hamilton làm cho Bộ Quốc
160. 7:04phòng Mỹ dùng một hình ảnh chuỗi ngọc
161. 7:06trai. Mỗi viên ngọc là một cảng nơi
162. 7:09Trung Quốc, có thể có quyền tiếp cận dọc
163. 7:12đường biển từ Trung Quốc qua Ấn Độ
164. 7:13Dương. Cụm từ ấy không đến từ Bắc Kinh.
165. 7:16Nhà phân tích Daniel Costaker trong một
166. 7:19bài viết cách đây hơn 15 năm cho rằng
167. 7:22bằng chứng về những viên ngọc ấy như
168. 7:25cảng Wor còn sơ sài. Chuyện này nhắc ta
169. 7:28về danh sách ở đầu chương trình. Báo cáo
170. 7:31của Lầu năm góc cách đây 6 năm nêu 12
171. 7:34nước, bản mới nhất nêu hai chục. Lào
172. 7:37vắng tên trong cả bốn bản mà chương
173. 7:39trình đã đối chiếu. Một danh sách công
174. 7:41khai chỉ cho ta thấy [âm nhạc] những cái
175. 7:43tên đã được gọi ra. Nhưng nhu cầu của
176. 7:46Trung Quốc không chỉ đến từ một eo biển,
177. 7:48nó còn đến từ những nơi xa hơn nhiều và
178. 7:51đến theo cách không ai định trước. Tháng
179. 7:532 năm
180. 7:562011, Libya, một nước ở Bắc Phi bùng nổ
181. 8:00bạo loạn trong khi hàng chục nghìn công
182. 8:02nhân nước ngoài đang làm việc ở đó ở
183. 8:04thành phố Tob Brook. Phía đông Libya, 83
184. 8:07công nhân xây dựng Trung Quốc phải thuê
185. 8:1010 một chiếc xe để chạy ra biên giới Ai
186. 8:12Cập. Sau khi công trường của họ bị những
187. 8:15người có vũ khí đến cướp, nhân viên địa
188. 8:17phương khuyên họ rời đi và giúp họ tìm
189. 8:19đường. Một công nhân 33 tuổi tên Mao
190. 8:23Yenjun kể với hãng tin Reutus rằng nhóm
191. 8:26may mắn thuê được đủ xe để chở cả 83
192. 8:30người cùng hành lý. Cùng lúc ở những
193. 8:32vùng khác của Libya, 10.482
194. 8:36lao động Việt Nam đang làm việc. Theo
195. 8:38con số mà Bộ trưởng Lao động Thương binh
196. 8:40và Xã hội báo cáo Thủ tướng, ngày 25
197. 8:43tháng , rạng sáng ngày 1 tháng , một
198. 8:46chuyên cơ Boeing 770 bảy cất cánh sang
199. 8:49Cairo mang theo tám tấn lương thực, thực
200. 8:52phẩm thuốc men và quần áo ấm cho những
201. 8:54người đang chờ làm thủ tục. Ở sân bay
202. 8:57Cairo và cửa khẩu Salum Giáp Libya. Đêm
203. 9:01hôm ấy, chuyên cơ hạ cánh xuống Nội Bài,
204. 9:03đưa 318 lao động về nước. Hai cuộc sơ
205. 9:07tán cùng một biên giới bên phía Trung
206. 9:09Quốc. Theo thống kê của Bộ Ngoại giao
207. 9:12nước này, 35.860
208. 9:15người đã rời Libya, xấp xỉ sức chứa sân
209. 9:18vận động quốc gia Mỹ Đình, khoảng 40.000
210. 9:21chỗ. Chương trình chưa tìm được phép
211. 9:23kiểm đếm độc lập cho con số này. Lần đầu
212. 9:26tiên, một khinh hạm tên lửa của hải quân
213. 9:28Trung Quốc, Tàu Từ Châu được điều tới
214. 9:30Địa Trung Hải để bảo vệ [âm nhạc] các
215. 9:32chuyến tàu chở người sơ tán, tàu rời,
216. 9:34nhiệm vụ chống cướp biển ở vịnh Aen để
217. 9:37đi. Bốn máy bay vận tải quân sự IL76 bay
218. 9:40từ Sapha, miền Nam Libya tới Khum ở
219. 9:44Sudan. Nhưng phần lớn người ra đi bằng
220. 9:46tàu và máy bay thương mại thuê. Theo hai
221. 9:48nhà nghiên cứu Gabe Collins và Andrew
222. 9:51Ericson, trong một phân tích đăng trên
223. 9:53tạp chí China Brief của Quỷ Jamestown,
224. 9:55hai ông đặt câu hỏi vì sao phải dùng máy
225. 9:58bay quân sự cho chặng Sapha khi phần lớn
226. 10:01công dân đã ra khỏi Libya và gọi chuyến
227. 10:04đi này là một bước ngoặt trong việc dùng
228. 10:05lực lượng quân sự để sơ tán công dân. B
229. 10:08năm sau ở Aden, Yemen, một khinh hạm
230. 10:12khác đưa 225 người 10 quốc tịch ra khỏi
231. 10:15giao tranh, trong đó 176 người là người
232. 10:18Pakistan. Bắc Kinh nói đó là lần đầu
233. 10:22quân đội Trung Quốc là một nhiệm vụ sơ
234. 10:25tán riêng cho công dân nước khác. 7
235. 10:27tháng sau chuyến đi ở Aden, ở Bắc Kinh,
236. 10:30một nhà báo hỏi về một căn cứ quân sự ở
237. 10:32Jibuti. Câu trả lời không dùng chữ căn
238. 10:35cứ. Jibuti là một nước nhỏ ở cửa biển đỏ
239. 10:40trên con đường biển từ châu Á sang Châu
240. 10:42Âu. Mỹ, Pháp và Nhật đã có cơ sở quân sự
241. 10:46ở đây từ trước. Ngày 01 tháng năm đó,
242. 10:49trong một doanh trại mới ở Jibuti, một
243. 10:52lá cờ được kéo lên hơn 300 người dự lễ,
244. 10:55trong đó có Phó Tư lệnh Hải quân Trung
245. 10:57Quốc và Bộ trưởng Quốc phòng Jibuti. Hôm
246. 11:00ấy cũng là ngày kỷ niệm 90 năm thành lập
247. 11:03quân đội Trung Quốc. Tân Hoa xã gọi nơi
248. 11:06này là căn cứ hỗ trợ. Hãng tin Reuters
249. 11:09gọi đó là căn cứ quân sự hải ngoại đầu
250. 11:12tiên của Trung Quốc. Một địa điểm, hai
251. 11:15cách gọi, lùi lại gần 2 năm. Ngày 26
252. 11:19tháng 11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao
253. 11:21Trung Quốc ông Hồng Lỗi được hỏi về một
254. 11:24căn cứ quân sự ở Jibuti và trả lời bằng
255. 11:27một cụm khác, cơ sở hậu cần. Ông giải
256. 11:30thích rằng trong các chuyến hộ Tống
257. 11:31chống cướp biển, tàu gặp khó khăn thực
258. 11:34tế khi tiếp nhiên liệu và lương thực,
259. 11:37câu hỏi nói căn cứ, câu trả lời nói cơ
260. 11:39sở hậu cần lùi thêm gần 4 năm nữa. Vài
261. 11:42tháng sau, Libya, theo hãng tin Liên
262. 11:45hiệp Mỹ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao
263. 11:47khi ấy, ông Lưu Viân nói Trung Quốc chưa
264. 11:51từng lập căn cứ quân sự ở nước khác.
265. 11:53Theo hãng tin Reuter, ông còn nói không
266. 11:56có kế hoạch làm vậy. Hai câu khác nhau
267. 11:59và không câu nào là lời hứa không bao
268. 12:01giờ. Vì sao một cường quốc phải chọn chữ
269. 12:03kỹ như vậy? Vì chữ căn cứ kéo theo những
270. 12:06câu hỏi pháp lý và chính trị. Nước chủ
271. 12:08nhà phải trả lời với dân mình, với láng
272. 12:11giềng và với các nước lớn khác. Còn
273. 12:13Trung Quốc nhiều năm liền vẫn nói rằng
274. 12:16mình không lập căn cứ ở nước khác. Trong
275. 12:18cách đếm của chương trình, những cơ sở
276. 12:20trên các đảo mà Bắc Kinh coi là lãnh thổ
277. 12:22của mình. Trong vùng biển đang tranh
278. 12:24chấp, được xét riêng, không tính vào cơ
279. 12:27sở ở nước ngoài, có thể ví như chuyện
280. 12:29nhà ở. Một nước có mạng lưới đồng minh
281. 12:32rộng như Mỹ, giống như có sẵn nhiều đồng
282. 12:35thuê nhà dài hạn ở nhiều nơi. Một nước
283. 12:37không có mạng lưới ấy phải gõ cửa từng
284. 12:39nhà, xin ở nhờ. và mỗi nhà một luận. Cái
285. 12:43tên kế tiếp nằm cách đảo Phú Quốc khoảng
286. 12:4530 km.
287. 12:47[âm nhạc]
288. 12:51Sáng ngày 24 tháng
289. 12:54năm
290. 12:552026, tàu chiến Cincinnati của hải quân
291. 12:58Mỹ cập cầu cảng Rim ở Campuchia. Rim là
292. 13:02căn cứ hải quân nằm trên bờ vịnh Thái
293. 13:04Lan do Trung Quốc tài trợ nâng cấp khai
294. 13:07trương hồi tháng tư năm trước. Lễ khởi
295. 13:09công diễn ra gần 3 năm trước, lễ khai
296. 13:12trương. Theo phóng viên hãng tin Pháp có
297. 13:14mặt tại chỗ, tàu Mỹ cập bến cách hai tàu
298. 13:17chiến Trung Quốc khoảng 150 m chỉ huy
299. 13:20tàu. Ông Andrew Recame nói đó là vinh dự
300. 13:23và đặc ân khi là tàu hải quân Mỹ đầu
301. 13:25tiên cập cầu cảng Rim. Đây là chuyến ghé
302. 13:28đầu tiên của một tàu chiến Mỹ kể từ sau
303. 13:30khi Trung Quốc giúp nâng cấp căn cứ. Vì
304. 13:32sao cảnh ấy gây chú ý? Vì từ lâu nhiều
305. 13:35người ở Washington lo rằng Rim sẽ chỉ
306. 13:38dành riêng cho Trung Quốc hiến pháp
307. 13:41Campuchia cấm căn cứ quân sự nước ngoài
308. 13:43trên lãnh thổ. Trong lễ khai trường, Thủ
309. 13:46tướng Hunmanet nói Campuchia không có ý
310. 13:48định vi phạm hiến pháp bằng việc cho
311. 13:50phép bất kỳ nước nào lập một căn cứ độc
312. 13:52quyền và tàu của mọi nước hữu nghị đều
313. 13:55được hoan nghênh trừ những tàu quá lớn
314. 13:57mà căn cứ không tiếp nhận được. Hai tuần
315. 14:00sau lễ khai trương, hai tàu Nhật đã cập
316. 14:02Dream. Cuối [hắng giọng] tháng tư năm
317. 14:04ấy, theo thông tấn xã Campuchia AKP, tàu
318. 14:07hải quân Việt Nam số 261 cũng cập Ram
319. 14:10trong 3 ngày và hai hải quân có buổi họp
320. 14:12trao đổi kinh nghiệm tuần tra chung lần
321. 14:13thứ 35. 5 ngày sau lễ khai trương, người
322. 14:17phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà
323. 14:19Phạm Thu Hằng nói Việt Nam tôn trọng chủ
324. 14:21quyền và độc lập của Campuchia và ủng hộ
325. 14:24Campuchia phát triển hòa bình, ổn định.
326. 14:26Bà nói thêm rằng mọi hợp tác giữa các
327. 14:28nước cần góp phần vào hòa bình, an ninh,
328. 14:32ổn định và thịnh vượng trên cơ sở luật
329. 14:34pháp quốc tế. Nhưng một chuyến ghé thăm
330. 14:36chưa nói được hết điều gì xảy ra ở phần
331. 14:38còn lại của căn cứ ai được vào, vào đâu
332. 14:41và theo điều khoản nào. Đó vẫn là câu
333. 14:43hỏi mà các nhà nghiên cứu đặt ra. Vậy vì
334. 14:46sao nước chủ nhà lại mở cửa cho nhiều
335. 14:48bên như thế? Học giả Isaac Carden nay ở
336. 14:51Quỹ Carnegy vì hòa bình quốc tế trong
337. 14:54buổi điều trần trước ủy ban của Quốc hội
338. 14:56Mỹ gần 4 năm trước nói rằng Trung Quốc
339. 14:59không có mạng lưới đồng minh và thỏa
340. 15:01thuận tiếp cận quân sự rộng như Mỹ theo
341. 15:04ông. Điều đó làm cho việc dùng cảng nước
342. 15:06khác vào tác chiến thời chiến thiếu bảo
343. 15:08đảm và mỗi nơi phải thương lượng riêng
344. 15:10với nước chủ nhà. Chủ nhà là người quyết
345. 15:12định ai được bước vào cửa. Giới phân
346. 15:15tích không thống nhất về Rim. Raman
347. 15:17Jacob, nhà nghiên cứu của viện L nhấn
348. 15:20mạnh nhu cầu hiện đại hóa hải quân và
349. 15:22nhận thức an ninh của chính Campuchia.
350. 15:24Thomas Sugar, chuyên gia của Trung tâm
351. 15:27an ninh mới nước Mỹ và là cựu sĩ quan
352. 15:29hải quân Mỹ lại nói rằng một căn cứ tàu
353. 15:31ngầm ở Rim sẽ gần eo Malaka hơn đáng kể
354. 15:34so với căn cứ trên đảo Hải Nam. Điều
355. 15:37quan trọng với những tàu ngầm chạy chậm,
356. 15:39tháng 9 năm ngoái, tiêm kích Trung Quốc
357. 15:41bay từ căn cứ UTI của Thái Lan trong một
358. 15:45cuộc tập trận chung với không quân Thái,
359. 15:48tức là Trung Quốc có thể triển khai tạm
360. 15:50thời ở nước khác mà không cần một căn cứ
361. 15:52riêng. Còn Lào, ở Lào, thứ nằm trên
362. 15:55đường băng không phải tàu mà là máy bay.
363. 15:59Ban Kon là một sân bay cách viên chăn
364. 16:01khoảng 50 km về phía Bắc. Công trình
365. 16:04[âm nhạc] cải tạo bắt đầu từ tháng 10
366. 16:06năm ngoái và kéo dài chưa đầy 1 năm. Nhà
367. 16:10nghiên cứu Ian Story của Viện nghiên cứu
368. 16:13Đông Nam Ásusop Isq ở Singapore gọi đây
369. 16:16là tiền đồn hải ngoại [âm nhạc] chuyên
370. 16:18dụng đầu tiên của không quân Trung Quốc.
371. 16:20Ngày 29 tháng
372. 16:22Bộ Quốc phòng Trung Quốc thông báo cơ sở
373. 16:24này đi vào hoạt động. Họ nói trung tâm
374. 16:27được lập ra để giúp Lào Đào tạo phi công
375. 16:30và không nhằm vào bên thứ ba. Hôm sau,
376. 16:32một công ty ảnh vệ tinh thương mại chụp
377. 16:34được một cảnh mà hãng Tin Reuters công
378. 16:36bố sau đó 7 ngày. Tám máy bay và hơn 20
379. 16:39xe hỗ trợ trên một đường băng còn đang
380. 16:41thi công các truyền gia, trong đó có
381. 16:44Colinco nhận dạng đó là loại máy bay K8,
382. 16:47loại do Trung Quốc và Pakistan cùng phát
383. 16:50triển, dùng để huấn luyện và tấn công
384. 16:52hạng nhẹ. Theo Viện nghiên cứu chiến
385. 16:54lược quốc tế ở Luân Đôn, Lào có bốn
386. 16:57chiếc K8. Ảnh cho thấy máy bay có mặt
387. 16:59nhưng không cho biết ai điều khiển
388. 17:01chúng. Người ta đọc cảnh ấy theo nhiều
389. 17:03cách. Drew Thomson, cựu quan chức lầu
390. 17:06Năm Góc, nay ở trường nghiên cứu quốc tế
391. 17:09Razaratnam ở Singapore nói với đài CN
392. 17:12rằng đường băng này không phải lưỡi giao
393. 17:15chĩa vào tim bất cứ thứ gì. Ông nói khó
394. 17:17hình dung kịch bản nào trong đó. Trung
395. 17:20Quốc muốn cất cánh máy bay từ đây, nhất
396. 17:22là khi nó nằm gần Thái Lan. [âm nhạc]
397. 17:24Một đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ,
398. 17:26Rachel Vanbrink, nhà phân tích cao cấp
399. 17:29của Viện Chính sách chiến lược Úc nói
400. 17:31với Reer rằng việc chọn ban kế UN khả
401. 17:34năng là nắm lấy cơ hội thuận lợi hơn là
402. 17:37đáp ứng một nhu cầu [âm nhạc] tác chiến
403. 17:39rõ ràng. Và Lào có giá trị địa chiến
404. 17:41lược như một chỗ đặt chân dễ tiếp cận ở
405. 17:44đại lục Đông Nam Á. Nhưng Reuters cũng
406. 17:47ghi lại một cách đọc khác. Một số tùy
407. 17:50viên quân sự và học giả an ninh trong
408. 17:52khu vực cho rằng đây có thể là căn cứ
409. 17:55quân sự đầy đủ đầu tiên của Trung Quốc ở
410. 17:57Đông Nam Á. Ba cách nhìn, ba kết luận
411. 17:59khác nhau và chưa cách nào được chứng
412. 18:02minh. Có thể ví cơ sở này như một ngôi
413. 18:05nhà vừa dựng móng. Móng nhỏ thì chưa nói
414. 18:07được nhà sẽ cao bao nhiêu. Nhưng nếu thợ
415. 18:10bắt đầu đổ thêm bê tông, ai đi ngang
416. 18:13cũng sẽ hỏi. Vậy giới quan sát đang nhìn
417. 18:15vào đâu? Có bốn dấu hiệu. một phòng
418. 18:19không. Hai kho đạn và kho nhiên liệu 3
419. 18:24thiết bị giám sát ba dấu hiệu này do
420. 18:26Reuters nêu và bất kỳ dấu hiệu nào xuất
421. 18:29hiện cũng có thể cho thấy chức năng rộng
422. 18:31hơn việc đào tạo. Bốn, đường băng có
423. 18:34được kéo dài hay không? Nhà nghiên cứu
424. 18:36Alexander Neil của diễn đàn Thái Bình
425. 18:39Dương ở Hawaii nhận xét rằng sân bay có
426. 18:42vẻ được thiết kế để có thể kéo dài đường
427. 18:44băng cho máy bay lớn hơn hoạt động, kể
428. 18:46cả máy bay tình báo tín hiệu và giám sát
429. 18:48điện tử. Còn Việt Nam đến ngày 9 tháng
430. 18:5210 theo Ian Story, Việt Nam chưa có phản
431. 18:55ứng chính thức về Bank Kion. Ông viết
432. 18:58rằng Campuchia và Lào là sườn phía tây
433. 19:01của Việt Nam và cho rằng banun là thêm
434. 19:04một điểm gây sức ép chiến lược ở sườn
435. 19:07ấy. Cũng chính ông nhận xét rằng cơ sở
436. 19:09này sẽ không nâng cao đáng kể năng lực
437. 19:11tác chiến của Trung Quốc vì Trung Quốc
438. 19:13đã có những căn cứ không quân lớn hơn
439. 19:15nhiều ở Vân Nam và Hải Nam. Với ông, ý
440. 19:18nghĩa của ban kêu nằm ở phía chính trị
441. 19:20và chiến lược nhiều hơn là ở sức mạnh
442. 19:23quân sự. Vậy cái tên cuối cùng của cánh
443. 19:26đồng ấy sẽ là gì?
444. 19:29>> [âm nhạc]
445. 19:32>> Hãy quay lại cánh đồng gần viên chăn và
446. 19:34danh sách ở đầu chương trình. Theo hồ sơ
447. 19:36mà một chuyên gia của thư viện Quốc hội
448. 19:38Mỹ cung cấp cho Riders, nơi ấy từng có
449. 19:40tên là Limaside 44, một đường băng của
450. 19:43Air America, hãng hàng không do CEA bí
451. 19:47mật sở hữu. Ít nhất từ cuối những năm
452. 19:5060, mỗi thời quyên lực tìm chỗ đứng bằng
453. 19:55những chữ dễ chấp nhận nhất một danh
454. 19:58sách chỉ ghi những cái tên đã được gọi
455. 20:00ra. Nhưng câu hỏi quan trọng hơn, danh
456. 20:02sách là câu hỏi mà mỗi nước chủ nhà phải
457. 20:05tự trả lời, mở cửa đến đâu, cho ai và
458. 20:09gọi điều đó là gì. Campuchia viết câu
459. 20:12trả lời của mình vào hiến pháp. Việt Nam
460. 20:14viết câu trả lời của mình vào sách Trắng
461. 20:15Quốc phòng năm 2019 với bốn điều không.
462. 20:20không tham gia liên minh quân sự, không
463. 20:22liên kết với nước này để chống nước kia,
464. 20:24không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự
465. 20:26hay dùng lãnh thổ của mình để chống lại
466. 20:27nước khác và không dùng hay đe dọa dùng
467. 20:30vũ lực trong quan hệ quốc tế. Cũng trong
468. 20:32văn bản ấy, Việt Nam khẳng định quyền tự
469. 20:34vệ của mình. Một danh sách có thể thiếu
470. 20:36một cái tên nhưng một nguyên tắc đã viết
471. 20:39ra thì ai cũng đọc được. Và người hàng
472. 20:42xóm nào cũng phải sống cạnh nhau theo
473. 20:44cách này hay cách khác. Hẹn gặp lại quý
474. 20:47vị và các bạn trong kỳ phát sóng tiếp
475. 20:48theo của Á Lục Ký.
476. 20:51[âm nhạc]