YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Nagrywanie ekranu 2026 11 08 184013

Nagrywanie ekranu 2026 11 08 184013 — Transcript

by stud123 · 17,461 words · 3,329 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00Ludzki,
0:01jak wiemy, został bardzo mocno
0:03nadszarpnięty.
0:05Y, widzieliśmy, nie jesteśmy w stanie,
0:07drodzy państwo, na tym przedmiocie
0:08zrobić wszystkiego, ale to co mi się uda
0:10wam powiedzieć, e, jak się przygotować,
0:14y, wczoraj widzieliśmy filmy,
0:16widzieliśmy nagrania w sieci, jak bardzo
0:19ludzie nie potrafią i nie umie się
0:21zachować w trakcie zagrożenia. nie
0:24potrafią i nie umią, bo wynika to z
0:26tego, że
0:28zadam wam pytanie,
0:31jak chcecie to odpowiedzcie.
0:34Warto by było.
0:37Czy zakładalibyście, że wczoraj w ciągu
0:39pięknej słonecznej soboty w Krakowie
0:42może dojść do strzelaniny i jest to na
0:44przykład atak terrorystyczny?
0:46Zakładalibyście dzisiaj siedząc tutaj
0:48przed komputerem?
0:51Czy ktoś z was o tym pomyślał, że kiedyś
0:53w naszym państwie coś takiego może się
0:55wydarzyć?
0:58No
1:00szybciej zaczniemy, szybciej skończymy,
1:02drodzy państwo.
1:11Raczej nie.
1:26Mhm.
1:27Okej.
1:35Mhm.
1:50Kiedy się to stanie? I to są bardzo
1:52dobre słowa. Dziękuję.
1:55Panie Mateuszu, a dzisiaj my jesteśmy
2:01państwem, które jest na mapie, tu gdzie
2:03jest na mapie. Zmieniła się
2:05rzeczywistość pod kątem konfliktu na
2:08Białorusi i wojny na Ukrainie, COVID-19.
2:12jakby wiele różnych czynników decyduje o
2:14tym, że ta informacja, ta wymiana
2:18internetowa łącza dostępne komunikacja,
2:21nawiązywanie kontaktów cbie w
2:23przestrzeni jest zmianem
2:24nieograniczenia.
2:26Teraz można sobie zadać tylko wiele
2:28pytań. Skąd czerpać tą informację? Kiedy
2:32ta informacja jest dobra? Na przykład
2:34wczoraj, ja osobiście dzisiaj też
2:36dyskutowałam ze studentami, bo mam ten
2:39przedmiot dzisiaj trzy razy to samo i
2:41jakby na tym samym etapie tego samego
2:43wykładu
2:45i rozmawialiśmy
2:47na zasadzie
2:49my w założeniu kultury, religii,
2:53polityki, gospodarki nie zakładamy, że
2:56nasze państwo będzie dotknięte
2:57działaniem terrorystycznym.
3:00Dlatego tak mało się o tym mówi. Tak jak
3:03powiedział pan Mateusz, szkoła
3:06zakładała, że coś takiego może być. Nie
3:09wie kiedy, ale bądźmy przygotowani.
3:13Procedura zagrożenia takiego, a nie
3:15innego wygląda tak.
3:18Dzisiaj ta przestępczeń w
3:21cyberprzestrzeni jest tak
3:23nieograniczona, że my możemy robić
3:24wszystko. Tylko jest kwestia wszystko w
3:28pakiecie.
3:29Ale im bardziej będziemy korzystać, im
3:32bardziej będziemy przetwarzać te dane,
3:34im bardziej będziemy je dawać, na
3:36przykład grupa wcześniej przed wami, ten
3:38sam rocznik, ten sam przedmiot,
3:41podają słowa,
3:43jedna ze studentek mówi:
3:48"My zajmujemy się na tym przedmiocie od
3:50początku pod kątem kradzieży danych.
3:55Czy z portali społecznościowych można
3:57używać, że ktoś nam ukradł dane, czy
3:59nie? Zadaje pytanie.
4:02Czy ktoś wykorzysta nasz wizerunek? Czy
4:04ukradł nam, czy nam nie ukradł danych?
4:09Jak myślicie?
4:12No nie bójcie się. To jest przedmiot, na
4:14którym mamy się nauczyć czegoś, czy coś
4:17nas może spotkać. To nie jest tylko
4:19teoria, drodzy państwo.
4:24Mogą się stać takie sytuacje, że ktoś po
4:26prostu zabierze nam nasz wizerunek i
4:29wstawi nasze zdjęcia na swoje social
4:32media i no będzie udawał, że jest namhm
4:37jedno studentka przytoczyła wczoraj
4:39zdanie z grupy wcześniej,
4:44że dlatego ten Kraków biorę pod uwagę,
4:46bo wczoraj wokół tego było bardzo dużo.
4:49Ja też miałam zajęcia, nie czytałam.
4:50Dopiero późnym wieczorem po zajęciach
4:52mogłam to czytać, analizować,
4:54zastanawiać się.
4:56Może ja zakładam sobie pewne tezy,
4:58których nie będę tutaj przedstawiać.
5:01Poczekajmy na pewne działania, co
5:04jeszcze system nam pokaże.
5:08I dziewczyna mówi, że podane było do
5:11opinii publicznej, że sprawca tego
5:14wydarzenia wczorajszego
5:16ma brata, który przebywa za granicą.
5:19Ktoś randomowo wybrał sobie jakieś
5:22zdjęcie Polaka,
5:24który
5:26jest teraz obecnie w Brazylii i wskazał,
5:29że to jest jego brat. Chłopak Bogu ducha
5:33winny, nie wiedział kto to jest. Nie
5:36jest z nim połączony. Z tego wynika
5:38żadnymi więzami krwi rodzinnych, bo ten
5:42chłopak fizycznie nie miał brata, tylko
5:44miał siostrę.
5:46Ale że ktoś ruszył machinę w tym
5:49zakresie i tam studenci mi mówili grupę
5:52wcześniej, bo ja nie mam tych poczali
5:55społecznościowych. Opieram się na ich
5:56wiedzy, że chłopakowi grozili, życzyli
6:00mu śmierci,
6:03wszystko co najgorsze. Wiecie, on miał
6:07jakieś zdjęcie na mediach
6:08społecznościowych.
6:10Ktoś przypadkiem wziął jego dane,
6:14wykorzystał i to co mówił pan Mateusz,
6:19on nieświadomie
6:21Bogu ducha winny zagrożeń. Nagle to
6:24zagrożenie się pojawia i jest na takim
6:26poziomie, że ludzie mu grożą i różne
6:28rzeczy w tym zakresie się robią. My
6:31mówimy o pewnej ewakuacji, my mówimy o
6:33cyberprzestrzeni,
6:35o nowym wymiarze działalności człowieka.
6:39Widzimy, że technologia jest
6:41nieograniczona,
6:43charakteryzuje się anonimowością. Możemy
6:46szukać, możemy działać, możemy
6:47obserwować. Mamy nieograniczony zasięg
6:50globalny czasu korzystania z metów
6:52społecznościowych, ze wszystkich stron
6:54internetowych, wszystkiego, co jest
6:56możliwe.
6:58Czy ktoś tego chłopaka brał pod uwagę
7:01wcześniej, że on jest osobą, która może
7:03popełnić taki czyn?
7:06Zadam wam pytanie, bo na pewno żeście
7:08czytali, śledzili. Czy wczoraj któreś
7:10media wypowiedziały się, że on w chwili
7:13ataku terrorystycznego był
7:15niepoczytalny? Słyszeliście coś takiego
7:20czy nie? No
7:23słyszeliście w
7:25Nie słyszał pan. A dlaczego żeśmy nie
7:28słyszeli? Panie Mateuszu?
7:31Jak myślicie, czy jest jakieś podłoże?
7:33Dlaczego takie słowa nie padły?
7:38Jak myśl?
7:40Nohm.
7:52Ale dlaczego jeszcze? Bo ten chłopak
7:54miał oficjalnie pozwolenie na broń. W
7:59momencie jak on zdobywał kwalifikacje do
8:01tego, żeby posiadać pozwolenie na broń,
8:03był bardzo dobrze przebadany przez
8:05lekarzy, bo to nie jest taki proces
8:07bardzo krótkotrwały. To trwa, żeby takie
8:10pozwolenie na broń uzyskać. Dlatego
8:13zadałam wam to pytanie, bo takie słowa
8:15wczoraj nie padły, bo on ma uprawnienia
8:19na broń, więc on jest przebadany,
8:21wiecie, kolokwialnie, jak to się mówi,
8:23od stóp do głów, że prawda tą broń mógł
8:26posiadać i miał uprawnienia.
8:28do tego. Więc widzicie
8:32i teraz zadają pytania,
8:35trafiają do jego mediów
8:36społecznościowych, analizują te media
8:39społecznościowe, teraz pokazują, że on
8:42miał jakieś rysunki, że były one krwawe,
8:45że mógł zagrażać, że chciał popełnić
8:47taki czyn. Nagle teraz wypowiadają się
8:49osoby z jego otoczenia, osoby, które
8:51chodziły z nim do klasy i chodzi mi o
8:55to, że teraz wpada pełen pakiet
8:59informacyjny do sieci. Ja nie mam tych
9:02portali społecznościowych, ale wczoraj,
9:04prawda, sobie zobaczyłam, co tam ludzie
9:06wypisują pod różnymi wiadomościami.
9:12Mają tak szaloną wiedzę fake newsową, że
9:15ja się zastanawiam z czego to wynika.
9:18Oczywiście ta sytuacja
9:22jakby wyraza jeszcze taki konflikt
9:25pomiędzy ludźmi. Przytoczę, przytoczę
9:28słowa w cudzysłowiu,
9:31że ludzie zaczynają się kłócić, że jeden
9:33drugiego obraża, hejtuje, już się rodzi
9:37nienawiść w stosunku do tego
9:39wszystkiego, co się wyraża. Nawet tam
9:41ktoś nazwał kogoś, mówię cytując, ty
9:44dzbanie, prawda? I z tego słowa dzban no
9:47jest po prostu machina różnych rzeczy,
9:50które się gdzieś tam wyradzają. Dzisiaj
9:53drodzy państwo, my mówimy o anonimowości
9:55użytkownika.
9:58Nie ma czegoś takiego.
10:01Jeśli się coś wyradza, coś się dzieje,
10:06daję nawet taki przykład wczoraj. On
10:08jest bardzo dobry, bo, bo wszyscy go
10:09analizujemy
10:11albo część z was analizuje yyy i i nie
10:15powinno się to wydarzyć, bo, bo to jest
10:17tragiczne, co się wczoraj wydarzyło w
10:20biały dzień w centrum miasta, który
10:22odwiedza miliony yyy turystów każdego
10:25roku. Można powiedzieć, to jest moje
10:27kiedyś byłe miasto wojewódzkie, bo
10:29pochodzę z Małopolski, więc z Kraków
10:31jest mi bardzo dobrze znany. Yyy, nigdy
10:34w mojej głowie nawet by się takie
10:36założenie nie założyło, ale jednak ono
10:38miało miejsce. Yyy, to znaczy
10:43zawsze miałam to w głowie, że taka
10:45sytuacja może się wydarzyć, tak jak pan
10:47Mateusz powiedział, ale nigdy nie
10:49wiedziałam, że w naszym państwie może
10:51się to wyrodzić, bo my mamy zupełnie
10:54inne wyłożenie kulturowo, polityczno
10:56ekonomiczno
10:57religijne, a z tego wyraza się
10:59terroryzm. Yyy teraz będzie wiele
11:03zachowań, które będą generowały dalsze
11:07etapy yyy związane z prywatnością w
11:10sieci, jak my funkcjonujemy, jak my
11:13działamy.
11:17Ale też z drugiej strony to co widzicie
11:18na tym slajdzie, to wszystko do czego
11:21mamy dostęp
11:23może przede wszystkim dawać możliwości
11:25przestępcze, bo nam pokazuje
11:28jak możemy to zrobić, co możemy zrobić.
11:31Nawet dzisiaj zadając jakieś pytania w
11:32czatach GPT czy sztucznej, szeroko
11:35pojętej inteligencji, ona nam wyradza
11:37wszystko. Możemy być totalnymi lajkami w
11:40różnych tutaj zakresach
11:43tworzenia.
11:45jakiś działań związanych z zagrożeniem i
11:48sieć nam to jasno pokaże. Chociaż u nas
11:51czat ma pewne ograniczenia, bo bo jeśli
11:55coś co połączymy, coś co zrobimy i
11:58mogłoby doprowadzić do jakiegoś
11:59zagrożenia, to najczęściej odpowiada
12:01nam, że nie może, nie mogę ci
12:04odpowiedzieć na to pytanie.
12:08Szukacie różnych treści jako młodzi
12:12ludzie, nie zdając sobie sprawy, że te
12:15treści w dzisiejszych czasach muszą być
12:18bardzo imigilowane, sprawdzane,
12:20analizowane.
12:25Po co? Po to, żeby po prostu wyłaniać
12:29pewne informacje
12:31z zakresu oczywiście destabilizacji dla
12:33danego państwa.
12:36Internet
12:39z jednej strony ma bardzo dobre
12:41założenie pracy, możliwości rozwoju,
12:45ale niestety z drugiej strony jest to
12:48liczba bardzo duża ludzi korzystających
12:51w danym momencie bez różnicy czasowej na
12:54przestrzeni całego świata i przede
12:57wszystkim
12:59pakiet, który mamy i teraz jakby zrobił
13:01pewnie jakieś badania
13:03tylko takie rzetelne, myślę, że że nie
13:05jesteśmy w stanie teraz tego zrobić, ale
13:07jakby zrobił i to by się udało, to w
13:09większości ludzi, którzy by się
13:12wypowiedzieli nawet z naszego kraju,
13:13powiedzieliby, że internet to jest
13:16główne zagrożenie
13:18cyberprzestępstw, cyberzagrożeń,
13:21cyberprzemocy, cyber skalalkingu i
13:23wielu, wiele innych cyber, nawet tych
13:25cyber terrorystycznych, które mogą być
13:29dzisiaj. To co zaznacza się na słowo
13:31cyber i idzie w różnym kontekście
13:33rozwoju.
13:35To jest przede wszystkim to, że
13:38pamiętajmy przestrzeń różnych lat teraz
13:43ustrojowo-polityczno-gospodarczej, bo wy
13:45jesteście na finansach i nad tym
13:47powinniście się kiedyś skupić.
13:51Dawniej przestępczość, bo ja
13:53analizowałam to ponad 50 lat w Polsce,
13:56gdzieś robiłam obszerwne badania,
13:58sprawdzałam roczniki statystyczne, które
14:00nawet były kiedyś objęte klauzurą
14:02bezpieczeństwa. nie można było wskazywać
14:05jaki był odsetek tych szeroko pojętych
14:07przestępstw z zakresu zorganizowanych
14:10grup przestępczych i mogę powiedzieć że
14:13były rozboje, pobicia, wymuszenia,
14:16haracze i wiele wiele innych, które w
14:18tych latach były
14:21fizycznie do spotkania. był nielegalny
14:24przemęt alkoholu, były nielegalny handel
14:27alkoholem i wiele wiele innych, które
14:29gdzieś tam przytaczam, ale fizycznie ci
14:31ludzie musieli się razem spotkać,
14:35żeby doszło do tej wymiany szeroko
14:37pojętej,
14:38pozytywnej lub też negatywnej, ale
14:40wszystkie były negatywne dla z punktu
14:42gospodarczego.
14:44A dzisiaj tak naprawdę ludzie, którzy
14:47kiedyś działali, tak jak mówię face to
14:49face, haracze, poboje, bójki, pobicia,
14:52wymuszenia, oni dzisiaj się przenieśli
14:54do sieci.
14:56zdalnie kierują niejednokrotnie
14:59bardzo dużymi grupami przestępczymi
15:02zorganizowanymi.
15:04To są osoby, które mają wiedzę,
15:07kompetencje, umiejętności, mają świetną
15:09wiedzę z tego zakresu i sobie tam
15:13spokojnie działają.
15:16Są to bardzo dochodowe różne źródła pod
15:19różnymi aspektami,
15:22które gdzieś tam występują.
15:28Niejednokrotnie
15:31wielu z nich
15:34rozmawia różnymi szeframi
15:36po to, żeby nie rozpoznać o czym mówią i
15:40w jakim zakresie się poruszają.
15:43Tak wam powiedziałam, policja przez ten
15:46okres lat transformacji, zmian
15:48ustrojowych, które były w Polsce, była
15:52służbą wiącą w tym zakresie.
15:55Teraz też z duchem rozwoju tego, co się
15:58wydarza w ostatnim czasie. Powstają
16:00komórki do działań z cyberzagrożeniami.
16:06Może się wydawać, że czasami jest są to
16:07jednorazowe przestępstwa, są to jakieś
16:11nielegalne instalacje wirusów,
16:14oprogramowań. Mogą być to dalej
16:16cybernękacze, cyberstelkerzy i wiele,
16:18wiele innych. pornografia dziecięca czy
16:22inne działania przestępcze szeroko
16:23pojęte, które działają w sieci.
16:27Mogą być to jednorazowe przestępstwa.
16:29Możemy być po prostu przez przypadek
16:32losowo wybraną osobą, w stosunku do
16:36której chce się popełni jakiś czyn. E,
16:39cały czas mówię do was od początku, bo
16:41jesteście młodymi ludźmi, chociaż macie
16:43dużą wiedzę skorzystania z tych portali
16:45społecznościowych, ale macie mniejszą
16:47wiedzę z zakresu bezpieczeństwa, co wam
16:49może grozić.
16:51Im więcej umieszczacie zdjęć wizerunku,
16:55interfejsu, dobrze, że ktoś z wczoraj
16:58nie dał nikogo z was przypadkowych
17:02jakiegoś randomowego wybranego zdjęcia i
17:04opisał, że to jest wasz kuzyn czy brat,
17:07bo wy was hejtowali w sieci. Teraz jest
17:09pytanie, jakby ktoś sobie z takim
17:10hejtem, nienawiścią poradził.
17:13Moglibyście być typowo przez przypadek
17:15wziętą osobą. Możecie sobie zaczytać
17:16teraz to, y, co dzisiaj mi mówiła
17:20studentka, bo oni mają te platformy, ja
17:22tego nie mam.
17:24E, dzisiaj
17:29kradzież informacji
17:32można mieć przy pomocy różnych metod,
17:36różnych narzędzi. Dlatego mówię, że wy
17:39powinniście dzisiaj swój sprzęt, swoje
17:43nośniki pilnować.
17:46żeby nikt postronny nie miał dostępu do
17:48waszego telefonu, tabletu, komputera i
17:52wszystkiego innego, co posiadacie, gdzie
17:55może zakłócić prawidłowe funkcjonowanie,
17:59żeby coś na to wasze urządzenie
18:00fizycznie nie ściągnąć.
18:03Może być to najlepszy kolega, koleżanka,
18:05przyjaciółka. Jeśli czegoś nie umiecie i
18:08ktoś wam coś robi, to wy przez ręce mu
18:10patrzcie, co on na tym urządzeniu waszym
18:13robi, czy w danym momencie nic
18:17nie jest wprowadzone do waszego telefonu
18:20urządzenia, co może wprowadzić chaos
18:24funkcjonowania, działania, przerywania
18:27czy też różnych działań w tym zakresie.
18:33Można zrobić to przez sieć. WiFi. No to
18:36to jest normalne. Dzisiaj wszyscy o tym
18:38mówią, więc jeśli nie musicie, to z niej
18:40nie korzystajcie. Proszę bardzo.
18:44>> A tak chciałem powiedzieć jeszcze w
18:45sumie, bo tak myślałem o tym wcześniej.
18:48Pani mówiła o tym ataku w Krakowie.
18:50Trochę tutaj przerywam w tym temacie,
18:52ale tak w sumie yyy
18:54>> według mnie warto było się zastanowić
18:56jakim jaki cel było tego tak naprawdę
18:58ataku, bo nawet tutaj bezpieczeństwo czy
19:00to wszystko no cel mógł być różny. Czy
19:02to były raczej psychologiczne sprawy tej
19:05osoby, czy to raczej był jakiś specjalny
19:07cel, może przez kogoś opłacony albo
19:09zaplanowany, prawda? Bo jednak gość był
19:11dobrze przygotowany i miał yyy karabinek
19:14ten którego no nie jest łatwo zdobyć i
19:17amunicję i
19:20>> tak
19:21>> więc jednak bezpieczeństwo i to wszystko
19:22jest tak trochę teraz średnio
19:25umiarkowane.
19:27>> To znaczy
19:28panie Konradzie ustalmy, że to jakie są
19:32motywy czy powódki działania przestępczy
19:34w tym zakresie my nie wiemy na chwilę
19:37obecną. Na razie to są, wie pan, wysnute
19:40z rękawa teorie spiskowe, które mogą
19:44być.
19:45Tak powiedział pan, czy on był miał
19:48jakieś zachwiania psychologiczno
19:51psychiatryczne
19:53z punktu widzenia tego, że dostał
19:54pozwolenie na broń? Nie.
19:58Wie pan o co mi chodzi? Nie, bo on
20:00przeszedł szereg badań, które pozwoliły
20:03mu posiadać tą broń.
20:05Ale z drugiej strony widzimy dzisiaj
20:07wypowiedzi jego kolegów, koleżanek,
20:09sąsiadów, otoczenia. Jak przeanalizował
20:13pan pewnie albo przeczytał pan, panie
20:15Konradzie, to okazuje się, że facet to
20:19jest dorosły człowiek, 24letni
20:22mężczyzna,
20:24był cichy, spokojny, nie wyrażał się,
20:27nie obrażał nikogo,
20:29wyrysował sobie jakieś tam zdjęcia, był
20:31uzdolniony manualnie, ale gdzieś tam
20:34komuś coś kiedyś powiedział, przekazał,
20:36że jak na narysował coś, że on chciał
20:40chciałby popełnić taki krwawy czyn, nie?
20:44Ale skąd my możemy wiedzieć, kiedy to
20:46było? Pod jakim on był wpływem emocji,
20:49jak on działał? To można teraz
20:51powiedzieć to, co powiedział pan Konrad.
20:55Kto go najszybciej namierzył? Jak go
20:57ludzie namierzyli, że to jest ten
21:00Michał? O,
21:03bo zrobili mu zdjęcie na miejscu
21:06zdarzenia, bo były kamery, wrzucili to
21:08do sieci. Policja i służby nie wiedziały
21:11kim on jest jeszcze, a ludzie
21:13powiedzieli: "O, to jest mój kolega z
21:15tej klatki, on tutaj mieszkał". Jakby
21:17ktoś wam pokazał zdjęcie, macie dostęp
21:19do mediów społecznościowych, nagle
21:21pojawia się zdjęcie, to wiecie, że to
21:23jest ten Michał. O i zaraz, o, ja z nim
21:27chodziłem do klasy. O, on mieszka tu i
21:29tu. O do podstawówki gimnazjum chodził
21:32tu czy tam podstawówki średniej szkoły i
21:34ludzie wiedzą od razu, a on się
21:36zajmował, tak, on y miał zainteresowania
21:39bronią, on miał pozwolenie na broń, on
21:41jest tokarzem, on jest kimś tam, on jest
21:42kimś tam. Więc dzisiaj to, co pan
21:46powiedział, my się nie zastanawiamy nad
21:48teorią kim on jest. Ja może mam jakieś
21:52swoje rzeczy, przypuszczenia na temat
21:54tego, bo mam dosyć rozległą wiedzę z
21:57zakresu bezpieczeństwa, ale na chwilę
22:00obecną to nie jest moment i chwila, żeby
22:02po prostu czymś się kierować. Na razie
22:06jeszcze nie są sprawdzone do końca jego
22:08media społecznościowe, czyli to, co on
22:11pisał, to co szukał, to co przeglądał
22:15i w jaki sposób się przygotowywał. Bo to
22:17co pan Konrad powiedział,
22:20jeśli byłyby osoby, które go nakłoniły,
22:24pomagały,
22:26to on te osoby w jakiś sposób musiały
22:29się z nim komunikować,
22:31czy były telefon, czy czy jakiś mail,
22:34czy inny komunikator.
22:37Gdzieś jakiś ślad powinien być
22:40zostawiony,
22:43że on z kimś nawiązywał kontakt. Bo
22:46dzisiaj drodzy państwo wezmą wam
22:48telefon, sprawdzą wasz telefon i wiedzą
22:51wszystko. Czy podany jest do opinii
22:54publicznej, że mają jego telefon, z
22:56którego on korzystał. Słyszeliście to w
22:59mediach? Chyba, że słyszeliście od
23:01godziny 11:00, bo ja mam zajęcia, to nie
23:03czytałam, bo nie miałam czasu, bo jestem
23:05przy komputerze. Słyszeliście coś na ten
23:08temat, że mają jego telefon, mają mu
23:10sprzęt zabezpieczony.
23:13Korzystają, sprawdzają, analizują, czy
23:15były osoby trzecie, czy były osoby
23:17postronne. Wczoraj pojawiało się wiele
23:19fake newsów, że on faktycznie działał
23:22sam. yyy osoby odpowiedzialne za nasze
23:25bezpieczeństwo
23:26w najwyższych szczeblach centralnych.
23:29Wypowiadało się, że działał sam, ale
23:31jakby policja sprawdza, czy nie było
23:32subczewcik yyy czy czy był z kimś
23:35jeszcze. Yyy można powiedzieć, że
23:38strzelał na jedną stronę, więc jest
23:39prawdopodobieństwo, że był sam. Tylko
23:44to, co wcześniej żeście powiedzieli,
23:47jest jeden problem. Problem jest taki,
23:51że on jest do tego, a był do tego
23:54świetnie przygotowany,
23:57bo żeby ktoś prowadził pojazd z taką
24:00prędkością, z jaką on ten pojazd
24:03prowadził w centrum Krakowa,
24:07używał broni, jeśli był sam, to używał
24:11to
24:12z dużą precyzją i ze świetnym
24:16przygotowaniem,
24:17więc to Nie jest tak,
24:20czy czy on tak jak tutaj powiedział pan
24:23Konrad, czy on był chory, nie wiadomo
24:25tego. No jeśli miał pozwolenie na broń,
24:27zakładamy, że nie, ale ciężko nam jest
24:30powiedzieć. Badania przeszedł zwolenie
24:32na broń dosta.
24:35I teraz co by powiedział pan Konrad?
24:38Mamy dar głeby. No gdzieś tam z tyłu
24:40tych slajdów jest. Możemy to omówić
24:41teraz. Czy wy nie jesteście w stanie na
24:44internecie czegoś sobie kupić?
24:47Zadaję pytanie wam. Jesteście młodymi
24:49ludźmi.
24:55Wszystko
25:00rynku. No, no mówię na dargł webach
25:02jesteśmy w stanie kupić wszystko, nie? I
25:05to co powiedział pan Konrad, ciężko
25:07dostępny
25:08sprzęt, który używał, on go jednak miał.
25:12Teraz jest pytanie, skąd on pochodził
25:14ten sprzęt, komu był dedykowany,
25:17dlaczego trafił w jego ręce, jaką miał
25:20możliwość kupna. Teraz już są teorie
25:22spiskowe, ile on kosztował,
25:25czy był drogi, czy był tani, skąd miał
25:27na to pieniądze. Wiecie, widzicie jaka
25:31ruszyła machina
25:35z nieograniczoną wiedzą z tego zakresu.
25:39A teraz my wszyscy tutaj siedzący musimy
25:42umieć bardzo dobrze przesiać tą
25:45informację,
25:47bo dzisiaj drodzy państwo wracając do
25:50tematu
25:51dane osobowe PESR to już nie jest dla
25:54nas czymś mega ważnym. Dla nas ważne są
25:56inne dane.
25:58Rynek medyczny, tak, ostatnio były
26:00ataki,
26:02rynek stomatologiczny szeroko pojęty,
26:05tak mówię, te te działy.
26:09Dzisiaj
26:11my nie wiemy tak naprawdę
26:15zagrożeń mamy wiele. rodzajów zagrożeń
26:18na rynku, które są dzisiaj
26:19scharakteryzowane przez bezpieczeństwo
26:20język około 50 rodzajów zagrożeń i one
26:24ewaluują bardzo mocno i za chwilę będzie
26:27ich znacznie więcej po tym wszystkim, co
26:28się wydarza na terenie naszego kraju
26:31przez ostatni czas.
26:34Mamy tutaj użycie złośliwego
26:36oprogramowania głównie w celach
26:38szpiegowskich.
26:41Czy słyszeliście wczoraj w mediach
26:45dlaczego doszło do tego ataku
26:46terrorystycznego? Czy to jest fake news
26:48czy nie? Ale ja słyszałam, więc wam mogę
26:49powiedzieć.
26:51Jest to dostępne z mediów. Jak myślicie,
26:54dlaczego doszło do tego wczoraj
26:55działania terrorystycznego?
26:58A ktoś na ten temat się tak wypowiadał w
27:00sieci? Jak myślicie, dlaczego do tego
27:02doszło?
27:04No
27:07co się zarzuca teraz na samym początku?
27:15też
27:21no na pewno nagonka na polską policję,
27:23że nie było ich tam na czas, że że nie
27:25było ich na miejscu. No to te wszystkie
27:27informacje na ten temat zostały
27:30sprostowane przez komendy. No natomiast
27:33była ta ta nagonka w dniu wczorajszym.
27:37>> Więc widzicie jaka jest znowu sprzeczna
27:39informacja. Wczoraj znowu padły,
27:44to możemy oficjalnie powiedzieć, bo to
27:45było w mediach, że że ja tutaj nie nie
27:48tworzę jakieś historii spiskowej.
27:49Brońcie Panie Boże. Wczoraj padły
27:52informacje takie. To, że policja jest
27:55niewydolna to jest jedno. Za chwilę
27:56policja jest świetna. Mamy bohaterów,
27:58świetnie zreagowali. Tutaj jest hejt,
28:01tutaj jest świetnie. Tutaj jest gra
28:03polityczna, tu nie ma gry politycznej.
28:05Tutaj ktoś słabośrodkami zarządza. Tutaj
28:09ktoś nie umiał zadyponować. Wczoraj były
28:12na przykład takie słowa, a bo wszyscy
28:15się skupili na zagrodzenia zagrożeniach
28:18cybernetycznych,
28:20tych które są w sieci, te, które się
28:23pokazują, czyli sieć i zagrożenia
28:25cybernetyczne przysłoniły pewne
28:27działania związane z atakiem
28:28terrorystycznym na terenie naszego
28:30kraju. Wczoraj padły takie słowa gdzieś
28:34już nawet nie wiem czy je słyszałam czy
28:36czytałam bo tego wczoraj było bardzo
28:38wiele. I teraz jest pytanie.
28:42No my idziemy z duchem czasu, czyli
28:45zagrożenia, które się pojawiają,
28:46przygotowujemy się jako ludność,
28:48przygotowujemy struktury, przygotowujemy
28:50się my osobiście jako użytkownicy
28:53jednoosobowi do zagrożeń, które mamy w
28:55sieci, bo dzisiaj to się przeniosło
28:57całkowicie w inny poziom, w inne realia
29:01i z tym mamy mega do czynienia. Macie
29:03tutaj głównie w celach szpiegowskich
29:06pewne pewne działania. Wczoraj w
29:09przekazie medialnym można powiedzieć, że
29:13nie odnośmy się politycznie, bo to
29:15byłoby bezsensowne,
29:17bo zarówno
29:19jedni jak i drudzy można powiedzieć są
29:21teraz w dużych problemach tego, co się
29:24wydarzyło. To to nie jest takie proste.
29:28Problem jest taki, czy padły wczoraj
29:30słowa: "Wiecie co to jest Pegasus?" Nie
29:33wiecie czy nie
29:35słyszeliście?
29:38do śledzenia wiadomości,
29:41bilelingi.
29:43Dokładnie. Przede wszystkim jest on
29:45dedykowany do rynku przestępczego, który
29:47może zdestabilizować funkcjonowanie
29:49naszego państwa.
29:51Wczoraj też padły na ten temat słowa, że
29:54że prawda Pegasus,
29:57że nie został dobrze wykorzystywany, że
29:59był wykorzystywany do celów
30:01politycznych,
30:03że ośmieszyliśmy ten system. Bardzo
30:06dobrze ktoś to powiedział. Ośmieszyliśmy
30:08system, pokazaliśmy jak on działa,
30:10pokazaliśmy kto go wyprodukował. Wczoraj
30:12padły też kolejny raz słowa, że twórcami
30:15yyy są tutaj państwo izraelskie.
30:20To było głównie sprawdzania,
30:22analizowania osób, które mogą
30:25wygenerować zagrożenia szeroko pojęte w
30:27sieci, żeby ich sprawdzać, inwiglować,
30:31rozszerzać zakres działania,
30:34bo oni fizycznie mogą być takim
30:36zagrożeniem.
30:38Teraz możemy jako państwo mieć duże
30:41problemy, bo żeśmy pokazali jak działa
30:43ten system. Wskazaliśmy kto go
30:46wyprodukował. wskazaliśmy nie co
30:48powinniśmy w przestrzeni publicznej i
30:50dzisiaj może być duży problem jeśli
30:52byśmy chcieli zakupić gdzieś inny system
30:54szpikowski w celach inwigilowania osób
30:58które chcą popełnić czyny w zakresie
31:00naszego państwa możemy mieć duży problem
31:03żadne państwo może nam nie chcieć go
31:04sprzedać bo będę uważać że kolejny raz
31:08możemy doprowadzić do tego, że pokażemy
31:11te dane które nigdy nie świadka
31:13dziennego na temat systemów które
31:15zabezpieczają
31:16Nie ma państwa na świecie, które nie
31:19posiada systemów do inwiglowania,
31:22szpiegowania różnych informacji, które
31:25są w zakresie sieci, bo te informacje,
31:28które są,
31:30to są potrzebne, żeby reagować właśnie
31:33na takie incydenty, zdarzenia, które
31:35miały
31:36wczoraj miejsce.
31:39Jest to dosyć dużym zaskoczeniem.
31:42Nie mówię tutaj czegoś, co nie jest
31:44podane do opinii publicznej.
31:46Jest to wszystko dostępne. Wczoraj,
31:48wczoraj na ten temat pojawiało
31:53informacji.
31:57Czy możemy dzisiaj sprawdzić? O, zadam
31:58inne pytanie. Tutaj są panowie, panie,
32:01jesteście młodzi. Czy czy dzisiaj możemy
32:03sprawdzić, czy nasz telefon jest
32:04podsłuchiwany, czy nasz telefon jest
32:06przejęty, przejęte są wiadomości i różne
32:08rzeczy. Możemy to sprawdzić w jakiś
32:10sposób, czy też nie? No
32:13jak myślicie?
32:17No
32:17>> raczej nie.
32:20>> No.
32:21No pokazują nam na przykład jakieś kody,
32:23nie?
32:23>> Ja na przykład ja na przykład myślę, że
32:25jeśli jest się dobrym informatykiem, no
32:27to na pewno da radę to zrobić.
32:29>> Da radę to zrobić. Dokładnie. Ale na
32:31przykład dają nam na rynku, na przykład
32:33możecie sobie znaleźć przez Googlea,
32:35przez czata, że na przykład wpisujecie
32:37różnego rodzaju kody na na klawiaturze i
32:40wam pokazuje czy wasz telefon jest
32:42śledzony, czy też nie, z tego
32:43korzystacie, jak korzystacie, wiele. No
32:45oczywiście
32:47zawsze wam pokażę, że telefon nie jest
32:48podsłuchiwany. Zawsze wam pokażę, że
32:50telefony, nie ma przekierowanych
32:52połączek i wiele, wiele różnych dziwnych
32:54rzeczy, bo to są takie wskazówki, żeby
32:57ktoś naprawdę zrobił to jakoś tam kali
33:00być, kali jeść, to może by to było
33:01widać, ale jeśli jest to systemowo
33:03podsłuchiwane, czy ktoś jest dobrym
33:05informatykiem, oczywiście może to
33:07zrobić. Yyy, dzisiaj drodzy państwo,
33:10yyy,
33:12jeśli zauważycie, że na waszym telefonie
33:15zaczynają się dziać dziwne rzeczy, yyy,
33:18blokują pewną pracę, czy tam telefonu,
33:21czy komputera, będziecie słyszeć posł y
33:24takie yyy zwłaszcza w rozmowach
33:26telefonicznych, nie tyle w
33:28komunikatorach czy tylko rozmowach,
33:30będziecie słyszeć takie pogłosy,
33:32będziecie takie przełączenia słyszeć,
33:34coś się będzie działo w waszych
33:36telefonach, to od razu wiedzcie, że no
33:39ktoś ten telefon
33:42no
33:43analizuje. O tak ładnie to powiem.
33:48Czasami te przełączenia są bardzo mocno
33:50słyszalne. Mówię w trakcie rozmów.
33:55No jest to zaskakujące, ale taka taka
33:58jest rzeczywistość.
34:02Dzisiaj drodzy państwo to, że
34:05my spotykamy się z takimi a nie innymi
34:07zagrożeniami w sieci,
34:11one jeszcze bardziej dynamicznie
34:13działają od tego momentu, w którym czat
34:17szeroko pojęty GPT i sztuczna
34:19inteligencja zarządza pewnymi procesami,
34:22które są, bo ja wam tu pokazuję pewne
34:23działania. Ja nie jestem informatykiem,
34:26żeby się w tym zakresie wypowiadać i nie
34:29skończyłam studiów informatycznych. Ja
34:30to mówię państwu pod kątem
34:31bezpieczeństwa. Dzisiaj fałszowanie
34:34wizerunku,
34:37zniekształcanie głosu, to co wam mówiłam
34:39w cechach biometrycznych,
34:42generowanie maili, fałszowanie stron
34:45internetowych.
34:47Dzisiaj sztuczna inteligencja jest
34:49bystra i naprawdę jest w stanie zrobić
34:51to bardzo mocno.
34:54Jeśli ktoś nam przejmuje nasze
34:56urządzenia szeroko pojęte, to ma pełny
34:59obraz
35:01funkcjonowania i działania.
35:05Tylko gorzej jak ktoś przejmie nasz
35:08sprzęt i przez ten sprzęt wygeneruje nam
35:11dodatkowe zagrożenie, które naprawdę
35:13może zdestabilizować
35:15jakąś funkcjonalność w obrębie danego
35:18państwa, w którym się znajdujemy.
35:21Dzisiaj drodzy państwo
35:28macie niektórzy dzieci, dajecie im
35:31telefony, one na tych telefonach
35:33ściągają gry, różnego rodzaju zabawy.
35:35Yyy, nieraz jest tak, że ten telefon
35:38później źle działa, bo coś wam
35:39ściągnęli, że ktoś już może was
35:41inwigilować, sprawdzić, ma podgląd do
35:44waszej wiedzy, telefonu i w ogóle.
35:46Telefon jest przypisany do każdego z
35:48nas.
35:50Ten telefon jest zarejestrowany na nas
35:52czy na jakąś osobę dorosłą. System,
35:55drodzy państwo, zauważał, że telefony na
35:58kartę x lat temu były używane do działań
36:00przestępczych,
36:02bo ktoś kupił kartę zgiął, wyrzucił,
36:04kupił kartę, zgiął, wyrzucił i tak to
36:06działało. Dzisiaj system poszedł o krok
36:08dalej. U nas nawet jak są telefony na
36:11karty są zarejestrowane, przypisane do
36:12osoby, która ukończyła 18 rok życia, ma
36:14pełne prawa obywatelskie i ma pełną
36:17odpowiedzialność cywilnoprawną za
36:18używanie tego mobilnego urządzenia.
36:22I dzisiaj jest to wprowadzone po to,
36:24żeby szybciej pozycjonować, sprawdzić,
36:26zanalizować, wejść, kto i z jakiego
36:29numeru wykonał pewne pewne
36:33uszczerbki dla systemu czy różne inne,
36:36które są.
36:40Ja uważam, że dzisiaj powinniście bardzo
36:43mocno pilnować tego, co jest w waszym
36:45zakresie i z czego korzystacie i co jest
36:47do was przypisane.
36:49Bo jeśli ktoś te wasze dane, które macie
36:51na urządzeniach, na komputerze czy
36:53gdziekolwiek wykorzysta, to wy się
36:55drodzy państwo z tego nie wytłumaczycie,
36:57bo to jest przypisane do was. Wy
36:59jesteście twórcami, wy z tego
37:01korzystacie. To jest wasz nośnik, który
37:05jest odpowiedzialny za dane, które
37:06używacie, przetwarzacie, implementujecie
37:09do różnych rzeczy w pracy, potoczeniu
37:11czy gdziekolwiek.
37:15Dzisiaj
37:17nawet ostatnio
37:22patrząc obiektywnie mamy różnego rodzaju
37:26informacje,
37:27mamy różnego rodzaju działania,
37:31ale my w natłoku dużej dużej pracy,
37:36pędu, informacji, co robimy, jak
37:39działamy,
37:41bardzo często nawet się nie zastanawiamy
37:43klikniemy, otworzymy, zrobimy, coś się
37:45dzieje.
37:47No i tu już się rodzi problem.
37:52Mówiłam wam o scenie ABW i pewnych
37:55danych, które ktoś umieszcza w sieci,
37:57czy nie? Przykład, bo bo bo mam szóstą
37:59grupę, więc mogę nie pamiętać, czy wam
38:01powiedziałam, czy nie. Pamiętacie, czy
38:03wam mówiłam, czy nie?
38:06Jeśli ktoś pamięta, to może powie.
38:09>> Chyba pani mówiła.
38:10>> Chyba mówiłam.
38:13Drodzy państwo, każda dana, czy data
38:16urodzenia jest danym wrażliwym w mediach
38:18społecznościowych?
38:23Data urodzenia jest.
38:25>> No jest bardzo,
38:27>> bardzo, bo na podstawie tego ktoś może
38:29dojść do tego, jakie mamy hasła, w
38:31których korzystamy, bo niejednokrotnie
38:33ludzie wbrew pozorom datę urodzenia
38:34traktują jako podstawowe hasło czy
38:36źródło hasła, nie?
38:39Więc tutaj już trzeba się zastanowić.
38:41Czasami my, jeśli ktoś nam mówi, dzwoni
38:44do nas, daje nam datę, my wtedy uważamy,
38:47że on nas zna, wiemy kiedy się
38:49urodziliśmy. Ta rozmowa idzie znacznie
38:51inaczej. Drugie w Polsce jest jeszcze
38:53jeden no przełożenie.
38:57Nawet
38:58my mówimy znacznie więcej niż ktoś nas o
39:02to prosi w różnych rozmowach, zwłaszcza
39:03telefonicznych, w sieci, w komunikacji.
39:06Ograniczajcie się, mówcie tylko na
39:09zadane pytania.
39:11Nie rozwijajcie tego, bo z takiej
39:15wiedzy, którą wy tam gdzieś
39:16umieszczacie, mówicie, ktoś może czerpać
39:20znacznie więcej. Tylko teraz jest
39:22pytanie, po co on to czerpie i do czego
39:27te dane są mu potrzebne? Bo tak jak wam
39:32powiedziałam wcześniej,
39:34my możemy być wykorzystani jednorazowo.
39:40Na przykład daję przykład. Część z nas
39:43kupując bilety lotnicze, zamawiając w
39:45czasy, kupując hotele na całym świecie,
39:48podajecie numer karty kredytowej. Jeśli
39:51ona zostanie skradziona, to co
39:52powinniśmy zrobić najszybciej?
39:56No co powinniśmy zrobić, jeśli nasze
40:00numer karty kredytowej pojawia się w
40:02>> zablokować ją.
40:03>> Zablokować ją. Co jeszcze? Iść do banku,
40:08wyrobić nową, żeby ona była przypisana.
40:10Możemy jeszcze zgłosić gdzie? Na
40:12policję, bo wszystkie czynności po
40:14zgłoszeniu, które zostaną wykonane,
40:16jakieś operacje, zdarzenia przy rzucie
40:18tej karty, to za niej już nie
40:20odpowiadacie, bo macie co? zgłoszenie,
40:23że ta kartaca
40:25po prostu
40:27nie robi. A to zgłoszenie było po to,
40:30żeby po prostu że żeby na was już nie
40:32była ta odpowiedzialność prawna w tym
40:34zakresie. Zgubicie dokumenty, dowód
40:37osobisty, prawo jazdy, czy zgubicie
40:40telefon, a jesteście zalogowani do
40:43wszystkich portali społecznościowych,
40:45między innymi do M obywatel z urzędu.
40:49Jesteście logowani, jak tylko
40:50wchodzicie, bo bardzo często tak jest,
40:53to też od razu zgłaszacie, bo tam macie
40:55najbardziej wrażliwe dane, które mogą
40:58być. Dlatego dzisiaj drodzy państwo,
41:05dane,
41:07mówiłam wam o
41:09portalach społecznościowych, które
41:11zrzeszają do pracy, Linked inne.
41:14Wszystko jest po coś.
41:18Tylko jest pytanie, po co? Jeśli jest po
41:21coś, to z tego po coś może się wydarzyć
41:24zagrożenie.
41:26Nie daj Boże żądanie okupu w celu
41:29zyskania pewnych dostępów, czy
41:31kolonijnego dostępu, czy w ogóle
41:33odblokowania dostępu do pewnych źródeł,
41:35które macie.
41:39Nawet nie zdajecie sobie sprawy,
41:42jak często takie sytuacje mają miejsce.
41:48Ludzie na świecie, możecie sobie to
41:50zaczytać. Ja nawet widziałam ten artykuł
41:53w onecie kilkukrotnie, gdzieś na innych.
41:57Jeśli korzystacie z czegoś, jest to
41:58niezbytnio niedozwolone,
42:01a ktoś wie, że tam byliście,
42:04to wam wyślę na przykład maila i w tym
42:07mailu będzie napisane tak, czy w jakimś
42:09tam portalu społecznościowym,
42:11czy jakimś komunikatorze, że
42:14korzystałeś, dajmy na to, z jakiś nie
42:17nielegalnych stron czy stron, które są
42:21dozwolone, no na przykład dla osób
42:23dorosłych. I mamy nagrane, co w tym
42:26czasie robiłeś. Jeśli nie zapłacisz dla
42:28okupu, to oczywiście puścimy to do
42:30twoich najbliższych znajomych. Będą to
42:33filmy kompromitujące ciebie w ich
42:36oczach. Nie możecie to zaczytać w sieci,
42:39mówię na Onecie, nawet takie artykuły
42:40były. Ludzie na całym świecie zaczęli
42:42się bać, bo korzystali z różnych stron,
42:46bali się, że ktoś przejął ich telefon,
42:47że nagrał.
42:50No to po prostu płacili. Więc są też
42:53takie rzeczy, że kilkanaście tysięcy
42:56euro czy nawet kilka milionów różnych
42:58środków finansowych trafia na różne
43:00konta, bo ludzie boją się, że ktoś ich
43:05skompromituje.
43:07Oni na przykład z tego korzystali.
43:09Dzisiaj większość osób, które w jakiś
43:11tam sposób dba o swoje bezpieczeństwo,
43:13mówię tutaj o telefonach, tabletach,
43:16komputerze,
43:17tam gdzie może mieć zasłoniętą kamerę,
43:19żeby nikt nie nagrywał, z tyłu, z
43:21przodu. Nawet dzisiaj już robią casy,
43:23które jak je kupujecie, to od razu,
43:26mówię o casach na telefony, od razu z
43:29tyłu macie blokadę aparatu, żeby nikt
43:32nie ściągał żadnych danych. z przodu
43:33kleicie naklejki czy cokolwiek innego po
43:35to, żeby nikt nie analizował, nie
43:38sprawdzał, nie wszedł do naszego
43:40urządzenia, a później faktycznie nie
43:43korzystał z danych, które w jakiś sposób
43:46mogły być zmienione, sfałszowane,
43:49zingerowane i wiele, wiele innych.
43:53Dzisiaj się trzeba bardzo mocno
43:55zastanowić, co przerabiamy,
43:57przetwarzamy, analizujemy, bo jeśli raz
44:00tam byliśmy, cokolwiek, jest jakiś ślad,
44:04bardzo często jesteśmy przypisywani do
44:06konta Googlea, korzystając z różnych
44:08rzeczy, nośników. Jeśli czegoś nie
44:11połączymy się, nie zrobimy, to nie
44:12jesteśmy w stanie z różnych rzeczy
44:15korzystać. Y, czy mieliście na przykład
44:18takie sytuacje, że coś kupiliście na
44:21internecie,
44:22ymm, chcieliście to dozwrócić, a w
44:24momencie zwrotu ktoś wam napisał maila,
44:26że prosi, żeby te pieniądze nie były
44:30zwrócone na to konto, na któreście
44:32płacili pierwszy raz, tylko chcą i
44:34podają wam dodatkowe konto, na które
44:36możecie przelać te środki finansowe z
44:40jakiegoś zwrotu, z czegoś tam. No różne
44:42są tam sytuacje. Mieliście takie
44:43sytuacje, czy nie?
44:46No miał ktoś?
44:50Na szczęście
44:54nie miał pan, ale są takie sytuacje.
44:56Więc drodzy państwo, jeśli ktoś was
44:58będzie
45:00prosił o przekrażowanie środków
45:02finansowych na zapłacenie na inne konto,
45:04jak coś kupujecie, coś robicie,
45:06zwracacie, no różne operacje mogą być
45:08zrobione, to tego nie róbcie, bo
45:10najczęściej są to zorganizowane grupy
45:12przestępcze, które w momencie zakupu
45:15czegoś proszą was o zapłacenie na inne
45:17konto.
45:20To do was fizycznie nie dojdzie, bo
45:22bierzcie to pod uwagę. A po drugie jest
45:24to problematyczne, bo fizycznie
45:28bierzecie udział w zorganizowanej grupie
45:31przestępczej prania brudnych pieniędzy,
45:34więc takie sytuacje też mają mają
45:36miejsce.
45:38E, dzisiaj drodzy państwo
45:42mamy różne momenty, gdzie się coś
45:45ściąga. Najczęściej
45:48gdzie jesteśmy dotknięci pewnymi
45:50działaniami to są na przykład bankomaty,
45:51z których pobieramy środki finansowe.
45:54Jak wciskamy na klawiaturze, dzisiaj się
45:57opada temperaturę,
45:59jakie idą po kolei te działania
46:01temperaturowe. Na tej podstawie mogą
46:03dojść do wniosku, jakie klawisze powoli
46:06po kolei były na jakby wciskane.
46:10Mówimy też o tych cechach
46:11biometrycznych, które gdzieś mogą
46:12fizycznie zostać podłożone.
46:15No jest wiele różnych rzeczy.
46:17My nawet można powiedzieć to, co tutaj
46:21jeden z kolegów waszych na samym
46:23początku powiedział
46:25o o jednej z lekcji z nauczyciel mówił,
46:27że nie wiadomo kiedy, ale zawsze trzeba
46:29być przygotowanym na zagrożenia, które
46:31mogą się z którymi się możemy spotkać.
46:33Oczywiście drodzy państwo, one są będą i
46:38nie mamy żadnego tutaj przełożenia.
46:41Musimy się tylko na to przygotowywać.
46:43Yyy, bo dzisiaj nie wiemy w którym
46:46momencie coś, co yyy wcześniej mogło być
46:51yyy całkowicie niewykorzystane albo
46:55całkowicie nie brane pod uwagę, nagle
46:58staje się rzeczywistością, że my stajemy
46:59tu i tu i teraz w obliczu zagrożenia,
47:02które które mamy.
47:04Hakzy, bo tak ich najczęściej nazywamy,
47:09są to osoby, które posiadają wiedzę,
47:11kompetencje, umiejętności.
47:13świetnie działają, mają kolokwialnie
47:16mówiąc wszystkie chwyte dozwolone. Nie
47:20działają według prawa, bo ich to nie
47:21interesuje. Mają odpowiedni sprzęt,
47:24który jest znacznie lepszy od szeroko
47:26pojętej policji na całym świecie. Robią
47:29wszystko, bo nie ma prawa, nie ma ustaw,
47:31nie ma zadań, tak jak ma policja w tym
47:34przypadku czy inne służby mundurowe,
47:36które wchodzą w różne czynności
47:38wykrywcze
47:40sprawców działających w sieci.
47:43A oni mają cel jeden, działania
47:46przestępcze.
47:49Oglądaliście kiedyś w mediach albo zadam
47:52wam inne pytanie, czy są osoby,
47:55bo, bo zadałam pytanie w grupie
47:57wcześniej, albo może słyszeliście, czy
48:00są osoby, które są zatrudniane,
48:04może nie są to hakerzy, ale są to
48:06hejterzy
48:08i osoby, które zmieniają wizerunek
48:10komuś. A
48:13czy słyszeliście albo czytaliście, że są
48:15osoby, które które potrafią zmienić czyś
48:18wizerunek w sieci, czy nie? Słyszeliście
48:22coś na ten temat?
48:28No nie słyszałam.
48:33też to no też może być, ale tutaj
48:36fizycznie są to osoby.
48:40Ja powiem szczerze,
48:43nie oglądam tak telewizora,
48:47bo nie mam na to czasu, ale czasami jak
48:49coś idzie, a włączę. Czasami gdzieś
48:53późno wieczorem najczęściej takie takie
48:55gdzieś programy się pojawiają
48:58i
49:00ja byłam tym bardzo mocno
49:05poruszona.
49:06Każdy tutaj siedzi z was. Ja nie mam
49:08portali społeczyściowych, to to jestem o
49:10tyle bezpieczniejsza, że ktoś nie może
49:12czegoś nie wygeneruje, ale jak będzie
49:14chciał, to i tak wygeneruje.
49:16E, bo dzisiaj może zrobić wszystko
49:19każdy. A toczyło się tam,
49:25to był taki wywiad. Kobieta wtedy miała
49:28powyżej 40 roku życia. Myślę, że na
49:30pewno. Y
49:33i ona
49:36dostawała zlecenia tak zwane na ludzi w
49:39świecie mediów, polityki szeroko
49:42pojętych, znanych znanych ludzi.
49:47Jej praca polegała na tym, że miała
49:50znaleźć na człowieka wszystko, co jest w
49:53sieci.
49:56Znaleź to jeszcze pan pikuś,
49:58ale znaleźć
50:02i to zmienić na nie pozytywne.
50:05A jak czegoś ten człowiek nie miał, nie
50:07miał portali społecznościowych, nie miał
50:09komunikacji, nic złego nie zrobił, to
50:12ona miała stworzyć za zadanie
50:15kompromitujące treści szeroko pojęte w
50:17sieci na temat danej osoby.
50:20Oglądałam to z bardzo dużym
50:22zaciekawieniem.
50:24Jezus Maria, że są w ogóle takie osoby,
50:26które trudnią się tworzeniem treści
50:32niezgodnych z przeznaczeniem osób, które
50:34gdzieś tam są i funkcjonują. I w sumie
50:38padło takie takie pytanie do tej
50:40kobiety. To była kobieta, oczywiście nie
50:42było widać, zmieniony miała głos, żeby
50:45nikt jej fizycznie po tej cech za pomocą
50:48cechy biometrycznej głosu nikt nie
50:49rozpoznał. Oczywista oczywistość.
50:54Ona się takim czymś zajmowała. Zadał jej
50:57dziennikarz pytanie
50:59o mam takie pytanie. Dlaczego pani
51:02zajmuje się tym,
51:05żeby niszczyć czyś wizerunek,
51:07doprowadzić go do
51:10totalnej ruiny,
51:13w cudzysłowy przedstawiania w
51:14internecie?
51:16A ona odpowiedziała takie słowa:
51:20"Mnie to nie interesuje.
51:23Ja mam za zadanie kogoś zniszczyć,
51:25wygenerować na niego kompromitujące
51:28treści, takie, których sam nigdy nie
51:31złożył i nie zrobił w sieci".
51:35Więc dziennikarz idąc dalej pyta jej:
51:37"No to dobrze, no to jak robi pani
51:39generuje te treści, ośmieszenia,
51:41intrygi, działania, tworzenie
51:45pewnych zdjęć, treści, publikowania. Ona
51:48mówi, że ją to nie interesuje. Dla niej
51:50liczy się, że dostała zlecenie. Ma
51:52bardzo dobrze zapłacone pieniądze i ona
51:55ma na za zadanie zniszczyć tego
51:56człowieka.
51:58Więc daję wam,
52:02możemy mówić tutaj o kradzieży
52:03tożsamości przestępstwa związane z
52:05przechwyceniem różnych danych. PESEL
52:07dzisiaj mówimy, że jest daną wrażliwą,
52:10ale może go zaszczyć zaszczyt mamy
52:12jakieś przeciwdziałanie w tym zakresie,
52:15ale tak jak wam mówiłam, możemy się
52:17potrzyć pod daną osobę, następnie
52:19nawiązać
52:21różne kontakty, narazić ją na różne
52:24straty finansowe, wizerunkowe,
52:26które tak czasami można też powiedzieć,
52:29że ktoś latami buduje swoją tożsamość
52:32wizerunku dobrej osoby,
52:36która która jest prawa, dobra, nie
52:39tworzy różnych treści, nie inwigiluje,
52:41nie robi, ale też może być tak, że ktoś
52:45wygeneruje takie treści w stosunku do
52:47kogoś, że później nawet mogą się tą
52:50osobą zainteresować służby,
52:53bo generuje pewnego rodzaju treści,
52:57które mogą uderzać w jakikolwiek sektor
53:00bezpieczeństwa i z tego tytułu ktoś może
53:02mieć problemy. Więc mówię o tym, bo dla
53:05mnie jest to dosyć mocno zaskakujące, że
53:08są takie osoby, one się trudnią tym i
53:11mają za zadanie zniszczyć kogoś,
53:13zniszczyć po prostu medialnie
53:17i wizerunkowe. Oczywiście
53:20teraz niejednokrotnie dostaję takie
53:22właśnie pytanie, że gdzieś tam w pracy
53:25mamy tą sieć publiczną WiFi, że jest
53:28jakieś przejęcie, że się dzieją dziwne
53:30rzeczy w komputerach, w komórkach,
53:33gdzieś ktoś nadużywa. No wiadomo, że do
53:35tego mogą mieć dostęp osoby ze środka,
53:37to odpowiadam na to tak, ale wy macie
53:40kogoś w środku.
53:42Ktoś w środku
53:45inwigiluje was, ktoś w środku przekazuje
53:48jakieś informacje gdzieś. Może jest to
53:51osoba, która się specjalnie zatrudniła w
53:53miejscu waszej pracy, żeby wyciągać
53:55różnego rodzaju dane. Więc ja zawsze
53:57mówię, jeśli nie musicie, to nie
54:00korzystajcie nigdy z zabezpieczeń sieci
54:02publicznej i się tam po prostu nie
54:04logujcie, bo potencjalnie jak się
54:06pojawiacie, jesteście pierwszymi słupami
54:09tak zwanymi do tego, żeby zebrać dane,
54:12coś zrobić w tym zakresie, bo tak bardzo
54:14często jest.
54:16rynek. Wy akurat stujecie finanse.
54:20No trochę to analizuję. Nawet w ostatnim
54:23czasie słyszeliście o wintecie?
54:26Słyszeliście co się wydarzyło na stronie
54:29Vintet? To są to jest kupowanie ciuchów
54:33z tak zwanej drugiej ręki. Słyszał ktoś?
54:35Może panie słyszały?
54:43>> No to trochę.
54:45Ale no to proszę bardzo.
55:00Mhm.
55:04Mhm.
55:06To jest jedno. A ostatnio pojawiły się
55:09kolejne spekulacje, że ktoś wykorzystał
55:11Vinted, ale akurat to się tyczyło trochę
55:13innej rzeczy, ale to co pan mówi też
55:15takie sytuacje miały miejsce.
55:18Akurat to jest z ostatniego czasu to
55:21jest Francja, czyli zamieszki we
55:23Francji, kradzież ciuchów, naprawdę
55:26ciuchów i butów i innych sprzętów typu
55:30multimedialnych,
55:33no szeroko pojętych drogocennych rzeczy
55:35i nagle pojawiły się oferty sprzedaży
55:37też na Vinted. Fizycznie system zaczął
55:40to inwigilować, bo były nawet tabliczki
55:43znamionowe, że te produkty pochodzą z
55:45Francji. A w tym momencie u nich mieli y
55:49no wiemy jaki środek zagrożeń i na
55:52przykład to co było sprzedawane zostało
55:54ograniczone i osoby, które umieszczały
55:57to miały zostały zostały jakby te oferty
56:01handlowe zablokowane do kupienia, bo
56:05pochodziły one z rynku przestępczego,
56:07czyli z kradzieży wcześniej po
56:09zamieszkach, które miały miejsce we
56:10Francji. To co powiedział pan Mateusz.
56:13Drodzy państwo, dzisiaj można się pod
56:16wiele stron. W niektórych przypadkach są
56:19to banki. Bardzo
56:21mocno szata granificzna jest
56:25podobna.
56:27Pamiętamy bardzo głośną sprawę jakiego
56:31banku w Polsce. Wy jesteście na
56:32finansach.
56:35No
56:38Amber Gold. Do jakiego on banku był
56:40bardzo mocno podobny?
56:44On dalej jest na rynku ten bank.
56:50Barwy
56:52do Alor banku.
56:57Więc drodzy państwo, czasami ktoś
56:59wizerunkowo idzie na bardzo podobnym
57:03trendzie. Bardzo podobna barwa, bardzo
57:05podobna kolorystyka,
57:08podobne cechy logowania.
57:11yyy i jakby to jest taka też może nie
57:17internetowa, ale też taki trochę
57:20kradzież interfejsu, kradzież pewnej
57:23tożsamości, kradzież pewnego zaufania w
57:26otoczeniu rynku.
57:28No jest bardzo wiele, które który z
57:32którymi możemy się gdzieś tam spotkać i
57:35widzimy faktycznie namacalnie, że nieraz
57:39podszycie pod banki czy szatę graficzną
57:41dzisiaj też dodajmy z użyciem sztucznej
57:44inteligencji.
57:45Jeśli ktoś nie jest specjalistą i nie
57:47zna się na tym, to naprawdę łatwo można
57:49to oszukać.
57:52Zadam jeszcze takie inne pytanie, bo
57:54jesteście ludźmi młodymi.
57:57Jeśli coś kupujecie,
58:00rezerwujecie,
58:01lecicie gdzieś, cokolwiek, to czytacie
58:05opinie na internecie.
58:08No
58:10opieracie swoją wiedzę na czymś, zanim
58:13coś zrobicie,
58:17czy nie?
58:18>> Ja osobiście tak.
58:20>> Tak. A sprawdza pan strony, z których
58:22pan korzysta, szczerze mówiąc, do
58:24podjęcia takie czynności?
58:29>> Tak, sprawdzam.
58:31>> No to okej, dobra.
58:35A czy ktoś z państwa sprawdza jeszcze
58:37inne opinie? Ja na przykład nieraz
58:40bardzo mocno się uśmiecham,
58:43jak znam coś. Y, no niejednokrotnie
58:47czasami dziennikarze się za czymś tam
58:51mocno zainteresują
58:54i dzisiaj generowane są opinie przez
58:57sztuczą inteligencję.
58:59Nigdy w życiu coś nie powstało, nigdy w
59:01życiu to jeszcze nie zadziałało. I na
59:05przykład było takie działania, no w
59:09Zakopanym. Powstała niby restauracja,
59:12która została otwarta, w której było
59:13dobre jedzenie, super, tanio, ekstra i w
59:17ogóle pojawia się nagle 1000 opinii, że
59:19jest świetna restauracja. Więc jakiś tam
59:21dziennikarz się zainteresował, pojechał
59:23do Zakopanego, chciał fizycznie zjeść,
59:25zobaczyć jak to wygląda. O, dużo
59:28pozytywnych opinii, ponad 1000. Można
59:30powiedzieć, że 1000 ośpień jest dosyć
59:32wiarygodne.
59:34No i udaje się pod ten lokal. Faktycznie
59:36coś tam się dzieje. Jest właściciel tego
59:38lokalu.
59:40No i zaczyna go wypytywać do tej opinii.
59:42A właściciel mówi: "Proszę pana, ja mam
59:44za myślę otworzyć restaurację,
59:47ale ja jeszcze ani jednego obiadu nie
59:49wydałem. To na jakiej pan podstawie
59:51twierdzi, że jest ponad 1000 opinii na
59:54temat mojej restauracji, że ona świetnie
59:55działa? jak ja jeszcze nie zada nie nie
59:58zadziałałem, nie wydałem żadnego
1:00:00posiłku, a już jest tyle opinii. Więc to
1:00:04jest taki przekaz, jak wam chcę
1:00:05powiedzieć, że nieraz mamy różne opinie.
1:00:09My może na tych opiniach w jakiś tam
1:00:12sposób się opieramy.
1:00:14I teraz jest pytanie, z czego powstają
1:00:16te opinie? Dlaczego ktoś wygenerował te
1:00:18opinie o na przykład restauracji, która
1:00:20jeszcze nigdy w życiu nie zadziała w
1:00:21Zakopanym? Yyy, a ktoś się, a ludzie
1:00:24zaczęli się interesować, czy to jest
1:00:26rynek konkurencyjny,
1:00:28czy to jest chęć ośmieszenia, czy to
1:00:30jest chęć pokazania, że w ogóle to nie
1:00:32działa.
1:00:34Jak ma pozytywne opinie, to można się
1:00:37zastanowić, kurczę,
1:00:39coś tu jest nie tak. Kto stoi za tym?
1:00:43Ktoś, kto chce coś zdestabilizować.
1:00:46Mamy cybernękanie.
1:00:49Tak wam powiedziałam wczoraj sobie
1:00:51poczytałam. Uniżanie,
1:00:53nękanie, zastraszanie
1:00:57poprzez szeroko pojętą komunikację
1:00:58cyfrową, wiadomości, czaty na portalach
1:01:01społecznościowych i wiele innych. Wracam
1:01:03do tego, co studenci mówili grupę
1:01:05wcześniej. Randomowa osoba, randomowy
1:01:08przypadek, randomowe zdjęcie podane do
1:01:12opinii publicznej i nagle ludzie
1:01:16hejtują, życzą śmierci. Jak cię
1:01:20dorwiemy, to cię zabijemy. Tam padają
1:01:22takie słowa, więc to są tak zwane groźby
1:01:24karalen.
1:01:26Dzisiaj drodzy państwo,
1:01:29wy nigdy nie wiecie, kto jest z drugiej
1:01:30strony,
1:01:32zwłaszcza
1:01:33jeśli jest to rynek na przykład
1:01:37pedofilów i działa na dargłębie. Dzieci
1:01:40też czą działają.
1:01:45Czy czytaliście,
1:01:48ile ma najmłodsza osoba, która
1:01:50wygenerowała treści
1:01:52zagrożenia
1:01:55wtedy, kiedy mieliśmy do czynienia dwa
1:01:56tygodnie temu, ponad dwa tygodnie temu,
1:01:59bo to dwa tygodnie, trzy tygodnie do
1:02:01miesiąca czasu
1:02:03z hejtowaniem
1:02:05i pojawieniem się pewnych treści
1:02:07związanych ze szkołami. Jak myślicie,
1:02:09ile miała najmniej najmłodsza osoba,
1:02:11która wygenerowała treści?
1:02:14Czytaliście
1:02:18czy nie?
1:02:19>> No podobno już osiem. 10 to była jedna z
1:02:23ostatnich. Najmłodsza podobno maem lat.
1:02:26To co pojawia się w opinii publicznej,
1:02:28bo czy czy to jest prawda, czy nie. Ale
1:02:31teraz zastanówmy się. ośmio 10olatek
1:02:36generuje takie treści obraźliwe typu
1:02:39zabić,
1:02:42podpalić,
1:02:44oblać kwasem i wiele, wiele innych,
1:02:47które trafiają do opinii publicznej.
1:02:51Teraz sobie zadać trzeba pytanie, skąd u
1:02:54takiego młodego człowieka, pierwsze
1:02:57wiedza, żeby coś takiego zrobić. Drugie
1:03:01gdzie on się nauczył? Proszę bardzo.
1:03:17Mhm.
1:03:23Mhm.
1:03:40Mhm.
1:03:47Mhm.
1:04:00Mhm.
1:04:05Mhm. I to jest dosyć zaskakujące, nie,
1:04:08pani Wiktoria, jak dobrze widzę. Tak,
1:04:11>> tak. jeszcze w tym temacie dzieci i
1:04:13sztucznej inteligencji i generowania
1:04:15takich rzeczy to mogę podać przykład z
1:04:18ze swojego doświadczenia, bo przyszła do
1:04:20mnie moja młodsza kuzynka, która jest
1:04:22nie wiem w czwartej klasie podstawówki
1:04:24>> i mi powiedziała o tym, że dzieciaki w
1:04:26jej klasie, które mają telefony i pomimo
1:04:28tego, że są te wszystkie zakazy,
1:04:29przynoszą telefony do szkoły, mają
1:04:32skonstruowane już w czwartej klasie
1:04:34podstawówki agentów w czacie GPT do po
1:04:38prostu personalizowanych wiadomości.
1:04:41wyobrażających kolegów, koleżanki z
1:04:43klasy, że potrafią budować agentów czy
1:04:45gemy w Geminiu oparte na danych, które
1:04:49mają o tej osobie i jakieś takie
1:04:50personalne przytyki generować.
1:04:54>> I teraz drodzy państwo, można sobie
1:04:57zadać pytanie, bo bo w większości wy
1:05:00jesteście koło 20 roku życia, jesteście
1:05:01młodzi. No nie widzę was, bo nie mam z
1:05:03wami ćwiczeń.
1:05:05To jak ci młodzi ludzie typu czwarta
1:05:09klasa to ile ma? 7 8 9 No 10 lat, nie?
1:05:13Jak ci młodzi ludzie będą żyć dalej w
1:05:16rzeczywistości?
1:05:18Jak oni sobie poradzą z hejtem, przemocą
1:05:20w sieci, obrażaniem? I tak jak
1:05:22powiedział pan Mateusz,
1:05:27my jesteśmy całkowicie niewydolni
1:05:30systemowo,
1:05:32bo
1:05:34słyszeliście pewnie teraz,
1:05:37że pani minister ma zadecydować o tym
1:05:40przy współpracy, ale mamy inne zdarzenie
1:05:43z wczoraj. Nie wiem czy się nad tym już
1:05:44skupią, bo jest co innego.
1:05:47Ma być wprowadzony zakaz korzystania z
1:05:51mediów szeroko pojętych
1:05:54do 14 roku życia.
1:05:57Czyli jak dziecko będzie miała telefon,
1:05:59tak jak powiedziała pani Wiktoria,
1:06:01to opiekun prawny, który udostępni, że
1:06:04dziecko może korzystać z szeroko
1:06:06pojętych mediów, czatów i innych gadów,
1:06:08to będzie miało odpowiedzialność
1:06:09cywilnoprawną. Mówię o rodzicu czy
1:06:11opiekunie prawny. Ciekawe jak to będzie
1:06:13działało. Na razie jest taki zamysł. To
1:06:15już jest testowane
1:06:17w Kanadzie od 16 roku życia i tam jak
1:06:19ktoś włączy dzieciakowi to ma
1:06:22odpowiedzialność i wie, że on w tym
1:06:24zakresie poniesie pełne konsekwencje
1:06:26prawne. Więc już się ludzie zaczęli bać
1:06:28i tego nie robią. Ale wiecie w innych
1:06:30państwach jest tak, nie można, to tego
1:06:33nie robię. W Polsce
1:06:35coś nie można,
1:06:38to trzeba to złamać i trzeba pokazać, że
1:06:41ja mogę. Teraz jest pytanie. Część
1:06:43dzieci będzie miała i będzie dalej
1:06:44hejtowała. Część dzieci nie będzie miała
1:06:46i nie będzie hejtowała. Część dzieci
1:06:49będzie po prostu przez to wyłączona
1:06:51społecznie. No drodzy państwo,
1:06:55wy jesteście młodzi. Ja już jestem stara
1:06:58w stosunku do tego, co się wydarza
1:07:00teraz. Można powiedzieć, że jestem u was
1:07:02dużo, dużo starsza.
1:07:04Dla mnie najważniejsze było, żeby wyjść
1:07:06na podwórko, pograć w piłkę, pobawić
1:07:08się, pobiegać.
1:07:12spotkać się ze znajomymi, porozmawiać
1:07:15i to było dla nas najlepsze dzieciństwo.
1:07:17Dzisiaj po co ja mam iść na pole grać,
1:07:19jak ja zagrałam w tenisa
1:07:22w sieci? Po co ja mam iść grać w piłkę,
1:07:25jak ja zagraam w sieci? Po co ja mam coś
1:07:28tam? Po co ja mam coś tam? Po co ja mam
1:07:29to coś tam? Więc tak naprawdę dzieci nie
1:07:33mają,
1:07:35nie obrażając nikogo, nie mają żadnej
1:07:39wiedzy
1:07:40na temat tego, z czego korzystają i kto
1:07:43z tej strony stoi
1:07:46albo z tej drugiej strony stoi.
1:07:49Były takie przypadki w Polsce, że młode
1:07:51dziewczynki, tak jak tutaj pani Wiktoria
1:07:53powiedziała, gdzieś tam wchodziły,
1:07:56prawda, umieszczały zdjęcia, bo ktoś ich
1:07:59poprosił, miał do nich taką cierpliwość,
1:08:02idealne anielskie podejście
1:08:05i tak naprawdę nikt ich do niczego nie
1:08:08zmuszał. Ktoś zadawał im z drugiej
1:08:10strony pytanie. One myślały, że to jest
1:08:12ich równik, bo ma 11, 12 lat i one były
1:08:16w podobnym wieku, a tam z drugiej strony
1:08:18siedział pedofil mający około 40 lat i
1:08:21po prostu zbierał dane na temat tych
1:08:22dziewczynek. One mu zaufały, bo na
1:08:25początku wiecie, on nie żądał od nich
1:08:27zdjęć, nie żądał od nich takich rzeczy.
1:08:29On z nimi rozmawiał, on ich je rozumiał,
1:08:32on coś po prostu był im, jakby to
1:08:36powiedzieć ich przyjacielem. I ten
1:08:38przyjaciel nagle prosi o jedno, drugie,
1:08:41trzecie, czwarte, 10te zdjęcie
1:08:45i ma dostęp do bardzo wrażliwych zdjęć.
1:08:47To co powiedział pan Mateusz,
1:08:51oni się zrzeszają,
1:08:53działają, wymuszają na siebie, później
1:08:57żądają
1:08:58tak zwanego okupu, że zrób to, to, to,
1:09:01to, to, to, to, to, to, to, to, to, to,
1:09:01to, to i masz takie żądanie, jak tego
1:09:03nie zrobisz, to zobaczysz, co będzie.
1:09:05Skompromitujemy cię.
1:09:07My nie wiemy tak naprawdę kto jest tej
1:09:10drugiej strony.
1:09:13I co najgorsze i teraz się z tym no w
1:09:16sumie spotkamy bardzo często, to jest
1:09:19to, że nawet w stosunku do kolegów,
1:09:22koleżanek z najbliższego oczczenia,
1:09:24znajomych z grupy, z klasy
1:09:27podszywają się i robią takie rzeczy po
1:09:31prostu,
1:09:33tak jak powiedział pan Mateusz, zadają
1:09:34im bardzo trudne zadania. Skoczyć,
1:09:40rozebrać się, dać zdjęcia. Jak tego nie
1:09:43zrobisz, nie należysz do grupy,
1:09:45wyalienujemy cię, jesteś jakimś
1:09:48czubkiem, bo nie potrafisz czegoś tam
1:09:50zrobić. No widziałam różnego rodzaju te
1:09:52treści i i i cytuję je tutaj.
1:09:57To jest też zastanawiające, że ci młodzi
1:09:58ludzie
1:10:01nie ma im kto tego wytłumaczyć, nie ma
1:10:04ich kto wyszkolić, nie ma im kto
1:10:08powiedzieć. I wbrew pozorom ostatnio jak
1:10:11widziałam takie jakieś badania, tylko
1:10:13też nie wiem na ile one są prawdą czy
1:10:14też nie, czy czy wrzucone są do sieci
1:10:16jako fake,
1:10:19ci młodzi ludzie w ogóle nie mają
1:10:21poczucia dzisiaj własnej wartości.
1:10:24Muszą szukać tego poczucia wartości w
1:10:27sieci. Ktoś im to musi napisać.
1:10:30Oni się muszą czuć potrzebni. Potrzebują
1:10:33takiego zrozumienia.
1:10:38Oni mają, jakby to powiedzieć, oni nie
1:10:40mają z kim rozmawiać.
1:10:42I to jest najbardziej rażące, że tacy
1:10:47młodzi ludzie uciekają
1:10:50do różnych tych grup, o o czym
1:10:51powiedział pan Mateusz. Tam oni mają
1:10:55kolokwialnie trochę
1:10:58ten mózg
1:11:00bardzo mocno nadużyty
1:11:03i z tego wynika, że oni w pewnym
1:11:09momencie
1:11:13zrobią dla kogoś z tej drugiej strony
1:11:16bardzo dużo, bardzo wiele,
1:11:19bo nie zdają sobie sprawy, kto jest tam
1:11:21i nigdy w życiu nie widzieli.
1:11:23Nawet jak im ktoś wysyła te zdjęcia, to
1:11:26się okazuje, że te zdjęcia zupełnie są
1:11:27spreparowane i faktycznie są to chłopcy,
1:11:30dziewczynki w podobnym wieku.
1:11:35Manipulacja dzisiaj w sieci jest bardzo
1:11:38duża, ale pamiętajmy, że wiele tych
1:11:42osób, które chce popełnić czyny
1:11:44przestępcze szeroko pojęte, to są osoby,
1:11:46które szukają pewnych luk, które są w
1:11:51różnych aplikacjach, w różnych
1:11:53oprogramowaniach, zabezpieczeniach
1:11:55twórców, którzy gdzieś tam coś zrobili.
1:12:00My nawet dzisiaj, wy jesteście młodzi.
1:12:03Macie młodsze rodzeństwo, jakieś
1:12:05kuzynostwo.
1:12:07Nigdy nie wiemy, co siedzi w głowach
1:12:09młodych ludzi, którzy ich wizerunek
1:12:11sieci jest wykorzystywan. I tak jak
1:12:12powiedziała pani Wiktoria, ja też tutaj
1:12:15ostatnio miałam do czynienia z takim
1:12:18e też dosyć blisko. Rodzice pytali
1:12:22kurczę co zrobić i i jak
1:12:27też czwarta klasa szkoły podstawowej
1:12:31bardzo ułożona dziewczynka bardzo dobrze
1:12:34się ucząca nie sprawiająca problemów do
1:12:36trzeciej klasy i nagle wraca do klasy
1:12:39czwartej po wakacjach jest w czwartej
1:12:42klasie i nagle
1:12:45co codziennie co drugi dzień a wybiera
1:12:49sobie jakiegoś jakąś osobę w klasie
1:12:53jest po prostu dla tej osoby takim
1:12:55totalnym oprawcą
1:12:58informacyjnym.
1:13:00Przeklina, wyzywa.
1:13:03No tam jest pełen pakiet, nawet taki
1:13:07pakiet, że jak to zauważyłam, to
1:13:09zastanawiałam się skąd dziewczynka w
1:13:11czwartej klasie szkoły podstawowej
1:13:12posiada
1:13:14taki taki język. Ale tak jak powiedziała
1:13:16pani Wiktoria, ona nawet biedna tego nie
1:13:19przeczytała. Czat GPT to czy coś innego
1:13:22wygenerowało i ona to wkleja i po prostu
1:13:24obraża treści. Część rodziców w tej
1:13:28klasie nawet niezie nie wiedzieli, że
1:13:31taki był problem, tylko wychowawca
1:13:34zrobił nadzwyczajne zebranie, że tu i
1:13:36teraz mają wszyscy przyjść i po prostu
1:13:38przekazał te treści. Nie powiedział w
1:13:40sumie kogo się to czyta, jakby kogo się
1:13:44to tyczy. Zadam wam pytanie. Jak
1:13:46myślicie, ile rodziców wiedziało na
1:13:49klasę 25osobową,
1:13:51że jest taki problem, że jedna z
1:13:53dziewczynek hejtuje, obraża
1:13:56i takim jadem nienawiści
1:13:59rzuca treści jej w stosunku do różnych
1:14:01dzieci w klasie. Jak myślicie, ilu
1:14:04rodziców było poinformowanych o tym, a
1:14:06niektórzy po prostu pierwszy raz na
1:14:08zebstawili
1:14:09oczy, że w ogóle w tej klasie jest taki
1:14:11problem? Jak myślicie, ile rodziców
1:14:13wiedziało tej przemocy?
1:14:17Bo dzieci często zgłaszają takie rzeczy,
1:14:19ale po prostu ich nie słuchają.
1:14:22>> Ja bym powiedziała, że bardzo mało.
1:14:24Właśnie
1:14:25>> mało, mało. Na 25 osób tylko pięciu
1:14:28rodziców wiedziało,
1:14:30że w klasie jest taki incydent, że jedna
1:14:33z dziewczynek obraża i generuje takie
1:14:36treści. y może część rodziców nie
1:14:39słuchała, może nie mają kontaktu z
1:14:40własnymi dziećmi w wieku 10 lat, ale
1:14:44powiem wam też, że kiedyś taka sprawa
1:14:47była głośna w Polsce.
1:14:49Chłopak pochodził z bardzo dobrej
1:14:51rodziny, bardzo dobrze sytuowanej.
1:14:55Rodzice nie mieli dla niego czasu, tak
1:14:57jak tutaj pani powiedziała. On nawet jak
1:14:59mówił, to oni go nie słuchali. I
1:15:01wyobraźcie sobie, że zrobił jakiś czym w
1:15:03szkole. doskonale wiedział, bo jego tato
1:15:04był prawnikiem, był adwokatem.
1:15:07Dokładnie. I
1:15:08>> Oj, świecisz jebana. No
1:15:10wypierdalaj.
1:15:12>> Pierdolony cel.
1:15:16>> Panie Kasprze, pan Kalandyk bardzo
1:15:18dziękuję za słowa, które pan używa.
1:15:21Właśnie przed chwilą byliśmy świadkami
1:15:22pewnej przemocy, tylko zależy do kogo.
1:15:25>> Przepraszam, na drodze mi
1:15:28musiałem wyjść na chwilę. Nie
1:15:30wiedziałem, że się odciszyłem.
1:15:34No warto by było, że wszyscy żeśmy to
1:15:37słyszeli, między innymi też ja.
1:15:41Więc
1:15:42drodzy państwo,
1:15:46jej, jak mnie to wybiło. Drodzy państwo,
1:15:49tutaj akurat ktoś nie miał czasu dla
1:15:52dziecka i on poszedł wszczą w sieć i aż
1:15:55był mądry, inteligentny, słyszał w domu
1:15:57co się dzieje, popełni jakiś czyn w
1:15:59szkole.
1:16:01Oczywiście takie, że aż przyjechała
1:16:03policja, zabrali go na komisariat i w
1:16:04ogóle, więc przyjechał tata, który jest
1:16:06adwokatem i
1:16:08był też psycholog
1:16:11i i wielu różny różne osoby w tym
1:16:13procesie i
1:16:16no oczywiście ojciec nic nie mówi, nie
1:16:18jesteś niewinny, prawda? I tego no i tam
1:16:20go psycholog w obecności tego ojca
1:16:22zaczął pytać: "Dlaczego popełniłeś ten
1:16:24czyn?"
1:16:26Zgadnijcie co dziecko odpowiedziało.
1:16:28Chłopak w wieku 14, 15 lat. Zgadnijcie
1:16:31co odpowiedział przy psychologu.
1:16:36No ktoś czytał to, widział albo wie jaka
1:16:40może być prawdopodobna odpowiedź.
1:16:44No
1:16:46wiecie czy nie?
1:16:49>> Ja zakładam, że chciał zwrócić swoją
1:16:51uwagę w pewien sposób, ale to są takie
1:16:53moje przypuszczenia. Nie znam tej
1:16:54sprawy, nie czytałam. było pani Wiktor i
1:16:56on powiedział do ojca, że wiedziałem, że
1:16:58jak to zrobię to nagle znajdziesz dla
1:17:00mnie czas i przyjedziesz i będziesz przy
1:17:02mnie.
1:17:04Więc to jest zaskakujące do czego
1:17:06dzisiaj dzieci są w stanie użyć sieci,
1:17:09użyć pewnych rzeczy,
1:17:12zwrócenia chęci na siebie uwagi, żeby
1:17:13ktoś w końcu nimi się zainteresował.
1:17:16Jest to zaskakujące. Ja myślę, że to
1:17:19jest wynik też biegnięcia za pieniądzem,
1:17:22za pewnymi rzeczami. Tylko ja dzisiaj
1:17:27jak się zastanawiam cały czas myślę na
1:17:29ten temat
1:17:31do czego to doprowadzi, czy czy czy
1:17:34dalsze działania w stosunku do sieci, do
1:17:36tego, gdzie my jesteśmy, co się wydarza,
1:17:42jaki będzie odsetek tego, czy jakie
1:17:46dalsze będą konsekwencje dla naszego
1:17:48państwa. szeroko pojętego dla nas
1:17:50wszystkich tutaj pewnych zagrożeń, które
1:17:53mogą być wygenerowane, bo
1:17:56tak jak powiedział pan y Mateusz, jak
1:17:59dobrze kojarzę,
1:18:02teraz jest takie pytanie,
1:18:07czy my za pomocą dzisiejszej technologii
1:18:10sztucznej inteligencji,
1:18:13czy my się czegoś z tego nie dowiemy,
1:18:16Czy jeśli zadamy najgłupsze pytanie, czy
1:18:20chat GPT nam odpowie?
1:18:24No na przykład ja ostatnio
1:18:35Mhm.
1:18:37Dlatego dobrze, że że Pat ja wam tutaj
1:18:39zadaję takie pytania, że widzicie, że to
1:18:43nie jest to, że ja pytam o coś, z czym
1:18:45my się nie spotykamy wszyscy. My się z
1:18:48tym wszyscy spotykamy. Tylko warto by
1:18:51było też zaznaczyć, że młodzi ludzie nie
1:18:54zdają sobie sprawy, że to co szukają, to
1:18:57co działają, no mieliśmy po to tego
1:18:59Pegasusa, który po prostu był
1:19:01niewłaściwe wykorzystywany, co co od
1:19:03wczoraj też jest zmandlowane, prawda? w
1:19:06przestrzeni opinii publicznej. E,
1:19:10warto by było zadać pytanie tym młodym
1:19:13ludziom, spotkać się z nimi w szkole, w
1:19:15przestrzeni, zrobić jakąś pogadankę, że
1:19:18faktycznie wbrew pozorom ci, ja
1:19:22współpracowałam z takimi młodymi ludźmi,
1:19:24z nimi się fajnie współpracuje. Oni
1:19:25zadają pytania, oni są bardzo
1:19:27inteligentni, co im grozi, co może być.
1:19:30Tylko wiecie jak cały czas ktoś dostaje
1:19:33wiedzę, że ty możesz w sieci wszystko,
1:19:36ty możesz wygenerować wszystko, ty
1:19:38możesz napisać wszystko, nikt cię nie
1:19:41złapie, nic ci nie grozi, ty możesz
1:19:46o wiele, o tak bym to powiedziała. Czyli
1:19:49ta osoba z góry wie, że cokolwiek zrobię
1:19:53w świecie, nic się nie wydarza, bo nawet
1:19:56teraz te nagrania, które się pojawiały w
1:19:59ostatniej przestrzeni czasu w sieci,
1:20:03popatrzcie jaki jest kalejdoskop.
1:20:06Szkoła, przemoc,
1:20:09zabicie osoby w szkole, wtargnięcie do
1:20:12szkoły.
1:20:15Ale czy wszędzie jest punkt styczny? Czy
1:20:20czy nie ma punktu stycznego z tym, co
1:20:22też wydarzyło się wczoraj?
1:20:25Jak myślicie, jest jakiś punkt,
1:20:30czy nie ma żadnego punktu?
1:20:33>> Może nie powiązałabym tego z tym, co się
1:20:35stało wczoraj. Natomiast wiele dzieci,
1:20:38które tam groziły w związku z tymi
1:20:40wszystkimi planowanymi atakami w
1:20:42szkołach, bardzo duże, duży odsetek tych
1:20:45dzieci to były dzieci, które pochodziły
1:20:47z domów, w których obecna była przemoc.
1:20:49Więc to jest taki współczynnik wspólny
1:20:51dla dla na przykład tych dzieci.
1:20:54>> Wspólny. Yyy, dlatego mówię do
1:20:57wczorajszejszej sytuacji, bo tutaj może
1:21:00nie było czynnika wspólnego przemocy, o
1:21:02czym o czym pani yyy Wiktoria
1:21:05powiedziała, ale tutaj już pojawiają się
1:21:07spekulacje w stosunku do tego 24letniego
1:21:10mężczyzny,
1:21:11że siostra jego była bardziej
1:21:14faworyzowana,
1:21:16bo się bardzo dobrze uczyła, wybrała
1:21:18studia. wybrała studia w Krakowie,
1:21:19osiągnęła osiągała pewnego rodzaju cele,
1:21:23nagrody związane z yyy przestrzenią
1:21:26artystyczną. O, tak szeroko pojęte. Więc
1:21:29można też brać pod uwagę, że może tu nie
1:21:32było bezpośredniej przemocy, ale było
1:21:34pokazane, że ty jesteś gorszy, ty nie
1:21:38jesteś taki, ona jest lepsza. Wiecie o
1:21:40co mi chodzi, nie? Więc tutaj to, co
1:21:43powiedziała pani Wiktoria, tutaj jest ta
1:21:47ta przemoc
1:21:49i te dzieci nagle teraz zobaczyły, że
1:21:53mimo tego, że mamy działanie w sieci, że
1:21:56jesteśmy anonimowi, bo najgorszym
1:21:59przełożeniem jakie może być to wszystkim
1:22:02się wydaje, że my jesteśmy w sieci, w
1:22:04komputerze,
1:22:06w telefonie, mamy nieograniczone
1:22:09działanie, możemy robić wszystko, możemy
1:22:11się podszywać pod użytkowników, pod
1:22:13urządzenia, bo się możemy generować coś.
1:22:16Ludzie dzisiaj młodzi są bardzo mocni
1:22:19technicznie. Drugie, jeśli czegoś nie
1:22:21wiedzą, z czatem sobie porozmawiają, są
1:22:23w stanie wygenerować wszystko. Są w
1:22:26stanie zaimplementować pewne wiadomości,
1:22:29tak jak pani mówi, przy użyciu różnych
1:22:31tutaj modyfikacji, że coś nam coś
1:22:33tworzy, różnego rodzaju treści, które
1:22:36później gdzieś przesyłamy, analizujemy i
1:22:38tak to wygląda. Tylko
1:22:41najgorsze jest to,
1:22:44że nikt tym ludziom nie tłumaczy jakie
1:22:48są konsekwencje prawne, bo to, że
1:22:50policja działa, to działa lepiej lub
1:22:53gorzej w różnych zakresach, ale też
1:22:55policja poszła o krok i stworzyła
1:22:58komórkę do działań cybernetycznych.
1:23:01Oczywiście jeśli jest coś wyżej to już
1:23:03wchodzi ABW i wiele innych instytucji,
1:23:06które zajmują się bezpieczeństwem. Ale
1:23:09też bierzmy pod uwagę to, że
1:23:15jeśli się to wyrodziło i nagle to
1:23:17powstało, że przy użyciu sieci,
1:23:20manipulacji,
1:23:22różnych oprogramowań, bo dzieci też do
1:23:24tego umią sobie ściągnąć, zrobić, bo tak
1:23:26jak mówię, one też technicznie są bardzo
1:23:29dobrze, a oprócz tego mają narzędzia,
1:23:31które ich prowadzą w całą ścieżkę tego,
1:23:33jak ja mogę zrobić czym przestępczy,
1:23:36żeby nikt nie zobaczył sieć.
1:23:38I teraz jest pytanie
1:23:41kolejne.
1:23:43Czy
1:23:44jeśli dziecko popełnia takie czyny i
1:23:48nagle ja się zatrzymałam, że ponad 70
1:23:51osób było dzieci, które wygenerowało
1:23:55treści
1:23:56od 8 do tam 15 czy 16 roku życia, które
1:24:01miały zdestabilizować funkcjonowanie
1:24:03szkoły. Częściowo drodzy państwo to jest
1:24:06problem taki, że niektórzy
1:24:11to już mówiłam to co jest na strajdzie
1:24:14niektórzy
1:24:16nie zdają sobie sprawy,
1:24:20że w którymś momencie jeśli idzie to na
1:24:23wyższy poziom zagrożeń
1:24:26to ktoś zaczyna to sprawdzać. Tak jak
1:24:29wam powiedziałam jest klucz
1:24:30bezpieczeństwa,
1:24:31że używacie SMS-ów. Używacie treści w
1:24:35internecie, używacie różnych
1:24:38komunikatorów i ten klucz, jak pojawiają
1:24:40się pewnego rodzaju słowa, ten klucz od
1:24:44razu wyłącza, nagrywa, przetwarza,
1:24:47sprawdza dane. I tak niektórzy mówią,
1:24:51że
1:24:55no nic ci nie grozi. Korzystaj sobie z
1:24:59różnych portali społecznościowych.
1:25:01Tam nikt tego nie sprawdza. To jest
1:25:03anonimowe. Taki przekaz jest wśród tych
1:25:06młodych ludzi bardzo często. Oni sobie
1:25:08nawet nie zdają sprawy, że ktoś to
1:25:11stworzył, ktoś pokazał jak to działa,
1:25:14więc i tak samo ktoś pokaże jak to
1:25:16funkcjonuje
1:25:18i że do tego może mieć dostęp każdy
1:25:20jeśli będzie takie działanie.
1:25:24jak mamy różnego rodzaju metody
1:25:27sprawdzania i wigilowania
1:25:30osób, które
1:25:32gdzieś korzystają. Najlepszym
1:25:34przykładem, tak jak wam powiedziałam, to
1:25:35są media.
1:25:38W telewizji to widzimy, że polityk X
1:25:40powiedział na platformie takiej tu Y
1:25:43powiedział to, a czwarty powiedział to.
1:25:45Mamy nagrany głos. Może on dzisiaj być
1:25:48też
1:25:50jakby to powiedzieć
1:25:52wykorzystany przez sztuczą identyfikcję
1:25:54i też przez nią wygenerowany. Mogą być
1:25:57też wiadomości, ale jeśli pojawia się to
1:25:59w przestrzeni publicznej telewizji, to
1:26:01nie wierzę, że jest to sztuczna
1:26:03inteligencja, tylko że ktoś faktycznie
1:26:05ma taki dostęp i ściągnął to wszystko, o
1:26:08czym ktoś rozmawiał,
1:26:10działał w tym zakresie.
1:26:13No jest to bardzo zaskakujące. Dzisiaj,
1:26:15dzisiaj mamy do czynienia z bardzo
1:26:18trudną rzeczywistością. Tylko jak ja
1:26:21tylko osobiście się zastanawiam, gdzie
1:26:22dojdziemy, do jakiego punktu
1:26:25tej rzeczywistości.
1:26:27Yyy, ja na przykład miałam kiedyś taką
1:26:29sytuację podrzywania się, że łudząco
1:26:32podobne były strony internetowe banków,
1:26:35yy, których gdzieś tam korzystam i ktoś
1:26:38mógłby ściągnąć informacje. Yyy, między
1:26:43innymi borykał się z takim problemem, na
1:26:44przykład banki ING yyy i inne banki w
1:26:47Polsce, ale ING kiedyś też to było takie
1:26:49głośne.
1:26:53Na przykład Bank ING chyba jako
1:26:54pierwszy, jak dobrze kojarzę, wprowadził
1:26:57grę internetową dla dzieci. Jak może
1:27:01wyglądać oszustwo
1:27:03internetowe korzystania z banków i
1:27:05dzieci jak sobie w to zagrały, to został
1:27:08im taki schemat w głowie, prawda, jakie
1:27:12tam działania mogą być. Warto by było
1:27:14się też zastanowić, bo wiemy, że dzieci
1:27:17żyją w świecie wirtualnym, korzystają z
1:27:19gier, a to są osoby, które dopiero
1:27:22wkraczają na jakąś arenę
1:27:25korzystania z sieci, chociaż są bardzo
1:27:28dobrze technicznie
1:27:30uzdolnieni z korzystania, bo ja będę się
1:27:33zastanawiać długo, żeby coś zrobić i
1:27:36czy, bo nie niesie to za sobą zagrożeń.
1:27:40Wy jesteście znacznie młodsi, to już
1:27:42bardziej łatwiej klikacie, robicie i się
1:27:44zastanawiacie, bo
1:27:47jest to dla was łatwiejsze, a ci, którzy
1:27:50mają dzisiaj, nie wiem, 13, 15 lat, bez
1:27:52zastanowienia tam klikają, wchodzą,
1:27:56działają,
1:27:58nie zastanawiają się nad zagrożeniami,
1:28:00które są, bo oni po prostu uważają, że
1:28:02ich nie ma. Te świetnie działające,
1:28:04nawet mama i tata
1:28:07głupoty im gadają.
1:28:09Mamy tutaj różnego rodzaju opublikowane
1:28:11raporty. Ich jest coraz, coraz więcej.
1:28:15Mamy Interpol, Europol do działań
1:28:18przestępczych.
1:28:21Drodzy państwo, ja znam takie przypadki,
1:28:23gdzie ktoś mocno został dotknięty
1:28:27zagrożeniem.
1:28:29Akurat znam tą osobę, też rozmawialiśmy.
1:28:33Mocno został natchnięty na takie
1:28:35działania cyber cyberprzestępczości.
1:28:41oczywiście no działa bardzo mocno,
1:28:45prowadzi różne działalności gospodarcze
1:28:47na terenie nie tylko naszego państwa,
1:28:49ale Europy. Więc jakby tych maili, tych
1:28:53różnych spamów poinformujących jest
1:28:55bardzo dużo, ale w jego przypadku
1:28:57akurat, bo później zostało to sprawdzone
1:28:59przez policję, ktoś po prostu zakłócił
1:29:02funkcjonowanie jego
1:29:06maila, wszedł dla tego maila, miał
1:29:07dostęp, przeczytał wszystkie informacje
1:29:10z firmą, z którą prowadził kontrakty i
1:29:13wiedział, że kolejnym kolejnym jakimś
1:29:15krokiem informacyjnym to jest po prostu
1:29:17podpisanie kontraktu, przelanie środków
1:29:19finansowych. tak zwanego wadium. No i
1:29:22okazało się, że faktycznie ktoś to
1:29:24przeczytał, więc on prowadził
1:29:27korespondencję, ale już z kimś, kto w
1:29:29zupełności wszedł, miał dostęp, znał
1:29:32problem bardzo dobrze. No wysłał
1:29:34pieniądze kilka kilka tysięcy euro.
1:29:38No i okazało się, że wysłał na konto,
1:29:40które nie było przypisane do tej
1:29:43działalności gospodarczej, do tej firmy,
1:29:44z którą współpracował, bo ktoś po prostu
1:29:47przejął korzystanie z jego z jego maila.
1:29:50To było jedyne źródło korzystania. Tam
1:29:52były różnego rodzaju informacje, kody,
1:29:55gdzie ma przesłać pieniądze, jakie, co i
1:29:57jak czas.
1:29:59No i dopiero jak wysłał pieniądze,
1:30:02dopiero gdzieś go ruszyło i zastanowił
1:30:04się, a nie dostałem potwierdzenia, które
1:30:06zawsze było, no to zadzwonił do ciebie
1:30:08firmy. Gdzieś w Europie okazało się, że
1:30:10nikt od niego nie żądał, żeby wysłał te
1:30:12pieniądze, ale później się okazało, że
1:30:15faktycznie za zaangażował tutaj komóki
1:30:19międzynarodowe, bo akuraz się okazało,
1:30:22że jego siostra cioteczna w tym zakresie
1:30:25pracowała i mówi, że na chwilę obecną
1:30:27nie są do odzyskania te pieniądze,
1:30:29dlatego że kilkukrotnie zostały już one
1:30:31przeksięgowane. Państwo będziecie kiedyś
1:30:33finansistami i nie ma takiej możliwości,
1:30:37żeby te pieniądze odzyskał, bo je wysłał
1:30:39na wskazane konto, które było podane w
1:30:42mailu. Więc drodzy państwo, ja dzisiaj
1:30:44mówię, nieraz dostajecie informacje na
1:30:46maila, na Messengera, że wyślij mi
1:30:49pieniądze, bo czasami ktoś się podszywa,
1:30:51brat, siostra, mama, tata i ktokolwiek
1:30:53inny. Jeśli ktoś się podszywa, bo
1:30:56potrzebuje od was pieniądze i
1:30:57najczęściej przekażcie je bliczkiem, no
1:31:00to zadzwońcie fizycznie do tej osoby,
1:31:02porozmawiajcie i zapytajcie, czy ona
1:31:04faktycznie żąda tych pieniędzy, bo
1:31:06średnio dzisiaj kilkaset
1:31:09zgłoszeń w ciągu dnia ma policja, nie
1:31:12tylko na terenie miasta Rzeszów, ale
1:31:14ogólnie w powiecie rzeszowskim o właśnie
1:31:17takie działania przechwycenia środków
1:31:19finansowych czy
1:31:21napisania, że są one bardzo bardzo
1:31:24niezbędne, potrzebne dla członka
1:31:26rodziny, bo ktoś się podszywa. Wbrew
1:31:29pozorom dalej te stare metody, które
1:31:32działają telefoniczne
1:31:34na tak zwanego wnuczka działa to nawet
1:31:37chyba, nie wiem czy 250 000 czy pół
1:31:40miliona złotych gdzieś nie tak w
1:31:43dalekiej odległości na na tutaj na
1:31:46terenie województwa podkarpackiego
1:31:47starsza osoba przekazała środki
1:31:50finansowe. No i tyle nie ma.
1:31:54Zadam wam jeszcze jedno pytanie, chociaż
1:31:55jesteście młodzi, ale część z was może
1:31:58widziała.
1:32:00To jest taki taki to, co zadam, to jest
1:32:02taki powrót do
1:32:06głębokiej przeszłości.
1:32:08Czy ktoś kiedyś
1:32:10z was widział książkę telefoniczną,
1:32:13zwykłą książkę telefoniczną,
1:32:17taką co była u babci, rodzice może wasi
1:32:20mieli jeszcze
1:32:24było takie coś w niektórych domach.
1:32:28Tak, w niektórych domach to jest taka
1:32:30relikwia. Zostało to już tych czasów.
1:32:34Jeśli pan może i pamięta, panie
1:32:36Mateuszu,
1:32:38co tam było, jakie tam były dane.
1:32:41Kojarzycie?
1:32:51Mhm. Nie, nie, nie. To była taka książka
1:32:54na
1:32:55>> było imię, nazwisko, adres zamieszkania.
1:32:59>> Mhm. I numer telefonu.
1:33:01>> I numer telefonu. Tak. numer telefonu.
1:33:04Dokładnie. Yyy, drodzy państwo, do
1:33:07dzisiaj to jest w niektórych domach. To
1:33:09jest taka relikwia zostawiona i ja
1:33:12zawsze to porównuję, bo byłam dzieckiem,
1:33:14jak funkcjonowało to w moim domu.
1:33:18I tak jak państwo powiedzieli, miałeś
1:33:21koleżankę, o, gdzieś tam na ulicy
1:33:24Krakowskiej. O, dobra, ona się nazywała
1:33:26Nowak. No to tak, Krakowska. Szukało się
1:33:28po ulicy Krakowskiej. O, dobra, jest
1:33:30Nowak. jest numer telefonu, to na pewno
1:33:32jest jej. I tak żeśmy dzwonili i tak
1:33:34bardzo często szukało się osób gdzieś
1:33:36tam w książkach telefonicznych, które
1:33:38były przepisane. Oczywiście wtedy były
1:33:41telefony stacjonarne,
1:33:43one zaczęły działać, jak ja byłam
1:33:46dzieckiem, można było się komunikować,
1:33:48nawet jak ja byłam dzieckiem, miałam
1:33:50nawet 10 lat, to nie byłam w stanie
1:33:52pomyśleć, że będziemy mieć taką
1:33:54technologię, że będziemy się łączyć
1:33:56telefonicznie. widać wizję, obraz
1:33:58rzeczywisty osoby, z którą rozmawiamy, a
1:34:02paręnaście lat później y faktycznie to
1:34:04wchodzi, żyje, funkcjonuje i wszyscy z
1:34:06tego korzystają. Y
1:34:10no z jednej strony jest to bardzo duże
1:34:14ułatwienie komunikacyjne, nie ulega to
1:34:17wątpliwości niż to, co było kiedyś.
1:34:19Chociaż kiedyś można powiedzieć też, że
1:34:22byliśmy wolni od cyberprzestępstw,
1:34:25od wykorzystania seksualnego dzieci w
1:34:27sieci, w internecie szeroko pojętej
1:34:31Dergueby.
1:34:33Wykorzystanie ich dzisiaj to jest
1:34:35spotkanie się
1:34:37całego rynku przestępczego. Nawet
1:34:39możecie sobie zaczytać gdzieś tam kiedyś
1:34:41się pojawiały się takie informacje, to
1:34:44jeszcze nie było nawet Facebooka, to
1:34:46jeszcze
1:34:48zaczęły działać portal Nasza klasa. Tam
1:34:51zrzeszali się ludzie y którzy chodzili
1:34:54do jednej klasy, do jednej szkoły,
1:34:56wymieniali się m informacjami. To były
1:34:59takie początki jeszcze jeszcze tak jak
1:35:01mówię przed Facebookiem.
1:35:04No i faktycznie to to sprawnie dosyć
1:35:06działało w tych czasach. To było takie
1:35:07pierwsze yyy bardzo mocno ludzie ludzie
1:35:11w tym zakresie się udzielali yyy szukali
1:35:15swoich kolegów, koleżanki.
1:35:17I nawet była taka taka głośna sprawa, że
1:35:21policja szukała takich dwóch
1:35:24przestępców, którzy przez kilka lat byli
1:35:27poszukiwani listem gorczym, nie byli w
1:35:29stanie ich znaleźć, a oni po prostu
1:35:33zalogowali się na portalu nasza klasa,
1:35:35bo oni się gdzieś znali, nie wiem, ze
1:35:36szkoły, z klasy, nie pamiętam, bo to
1:35:38było kilkanaście lat temu i okazało się,
1:35:41że policja właśnie mimo tego, że wtedy
1:35:44też mieli no dużo, dużo słab słabsze
1:35:46narzędzia niż teraz. Okazało się, że
1:35:49udało im się dotrzeć do najbardziej
1:35:54grupy przestępczej, która gdzieś tam
1:35:56działała nie tylko w sieci, ale też na
1:35:58żywo. I okazało się, że tylko dlatego,
1:36:01że dwóch przestępców zaczęło się
1:36:03dogadywać na portalu komunikatorskim
1:36:06Nasza Klasa, gdzie po prostu chcieli
1:36:09popełnić kolejne czyny przestępcze i to
1:36:11był ich jakby, można powiedzieć kanał
1:36:13komunikacyjny i policja dotarła i nagle
1:36:17na podstawie takiej komunikacji dotarli
1:36:19do przestępców, których przez x lat nie
1:36:22mogli znaleźć i i nie było takiej takiej
1:36:26możliwości. Więc dzisiaj też widzimy, że
1:36:32te cyber działania
1:36:35czy cyberprzestępstwa
1:36:39generują coraz więcej tej przemocy,
1:36:44cyberprzemocy i tak jak tutaj pani
1:36:46Wiktora powiedziała, docieramy do nie
1:36:50daj Boże do najmniejszej grupy osób,
1:36:54które faktycznie działają,
1:36:55zdestabilizują pewne otoczenie, pewne
1:36:58grupy osób.
1:37:00Niejednokrotnie na przykład teraz się
1:37:01pojawia, że ktoś kogoś prześladuje,
1:37:04zastrasza, nęka, wyśmiewa, wykorzystuje
1:37:09w różne sposoby przy użyciu sieci. Jest
1:37:11to zaskakujące. Nawet kiedyś zaszucałam
1:37:13taką wiedzę, że o gdzieś pojawił
1:37:17się bunt w jednej ze szkół, że
1:37:21dziewczynki nie chcą jakby ćwiczyć na
1:37:23WFie, przebierać nie no nauczyciel
1:37:26akurat był w UEFU, była to grupa
1:37:28dziewczynek, no to nie wchodził,
1:37:29wiadomo. No no żeby zaraz nie było, że
1:37:32wchodzi, patrzę na młode dziewczynki,
1:37:34które się przebierają w dzisiejszych
1:37:35czasach jest to różne.
1:37:38No i okazało się, że dlatego nie
1:37:39działały, bo jedna z koleżanek nosiła do
1:37:42szkoły telefon, robiła zdjęcie, jak one
1:37:44się przebierają, są w w bieliźnie, można
1:37:48powiedzieć kolokwialnie w majtkach, w
1:37:49Biostonoszu. No i te młode dziewczyny
1:37:52gdzieś później ta koleżanka omieszczała
1:37:54te zdjęcia w sieci i one się wstydziły,
1:37:57że jedne są bardziej, prawda,
1:38:01no rozwinięte, drugie mniej są
1:38:04rozwinięte w tym zakresie. Mówię tak
1:38:05kolokwialnie, bo nie chcę tutaj używać
1:38:07takich treści, ale to zgenerowało, że
1:38:09dopiero ruszyła Lafina rodziców, którzy
1:38:12faktycznie zgłosili, że jedna z
1:38:14dziewczynek nosi, prawda, telefon, robi
1:38:17im zdjęcie. One się nie chcą przebierać,
1:38:19bo później jedna z drugiej się wyśmiewa,
1:38:21że ktoś ma czegoś więcej, ktoś ma czegoś
1:38:23mniej. Nie chcę tutaj rozwijać tego
1:38:26tematu. Dlatego dzisiaj drodzy państwo,
1:38:30my yyy
1:38:33no wczoraj to był taki przełom dla
1:38:36naszego państwa. Yyy,
1:38:40jakby to też powiedzieć, ująć
1:38:43o tych aktach przemocy, które wydarzyły
1:38:46się w szkołach przez ostatni miesiąc
1:38:48czasu.
1:38:50Czy słyszeliście może z otoczenia?
1:38:53Zaczytaliście wiedzę?
1:38:57Czy wiecie dlaczego?
1:38:59Albo inaczej czy wiecie jakie jest teraz
1:39:01ogólne przygotowanie
1:39:04dzieci, młodzieży, nauczycieli na skutek
1:39:07wtargnięcia do szkoły nożownika,
1:39:12kogoś z maczetą,
1:39:15jakiegoś działania terrorystycznego?
1:39:16Słyszeliście coś na ten temat jakiegoś
1:39:18szkolenia, że w szkołach coś się odbyło,
1:39:24czy nie? Ja słyszałam, ale moja teściowa
1:39:27jest wicedyrektorką, więc jakby Noen
1:39:29Oven jest bardzo blisko z tymi
1:39:30wszystkimi procedurami. No coś tam mieli
1:39:33przeprowadzić, ale to raczej leżało w
1:39:35zakresie właśnie dyrekcji, żeby to
1:39:38załatwić w jakiś sposób. No a jeżeli
1:39:41chodzi o jakieś
1:39:43dodatkowe rzeczy, to oczekują pomocy od
1:39:46lokalnych jednostek OSP, więc to
1:39:47wszystko nadal zostaje w małej
1:39:48społeczności, gdzie ludzie nie mają
1:39:50dostępu do takich odpowiednich procedur
1:39:52i odpowiedniej wiedzy w tym zakresie.
1:39:55Dziękuję bardzo pani Wiktoria. Akurat
1:39:58jest trochę wyżej informacyjnie w sensie
1:40:02wyżej, że że stopień dyrektorski mówię
1:40:05tutaj o kwalifikację w szkole
1:40:08i najgorzej, że dyrektorzy muszą to
1:40:09wszystko stworzyć
1:40:13bez pomocy
1:40:15mogą sobie stworzyć. Czy nasze szkoły są
1:40:18przygotowane na atak terrorystyczny?
1:40:21Jak myślicie?
1:40:26No,
1:40:28no, myślę, że w ogóle
1:40:31wynik jest tego, panie Mateuszu i panie
1:40:34Wiktorio,
1:40:36że
1:40:38nie zakładaliśmy czegoś takiego. Proszę
1:40:40bardzo, panie
1:40:40>> Mateuszu.
1:40:54O,
1:40:58Mhm.
1:41:15To jest jedno.
1:41:22Mhm. E, a jaki czas jest tego, jak pan
1:41:25przebywał w tych stranach? Kiedy to
1:41:27było?
1:41:32Ale teraz coś A okej, to ja powiem panu,
1:41:36bo ja byłam na wymianach w Stanach
1:41:38Zjednoczonych na studiach, więc dobrze,
1:41:40że pan Mateusz to powiedział. To jest
1:41:42nieporównywalne. Ja byłam akurat
1:41:46studentem, czyli z tej drugiej strony.
1:41:51Ja byłam w czasie, gdzie było po atak
1:41:54atakach terrorystycznych na World Trace
1:41:55Center.
1:41:58Oj Boże, to był Mortal Kombat. Mówię tak
1:42:00kolcalnie.
1:42:02Wejście na uczelnię, przypisanie
1:42:04identyfikatorowe, wejście, sprawdzanie
1:42:06nas, obszukanie, czy nie mamy i nie
1:42:08wnosimy jakiś elementów.
1:42:11No wiecie o co mi chodzi. Broń i
1:42:14wszystkiego innego.
1:42:16Mieliśmy przeszukiwane plecaki.
1:42:18Wchodziliśmy, to już nie mogliśmy
1:42:20wychodzić z kampusu.
1:42:22Przebywaliśmy tam cały dzień, który był
1:42:24nam przypisany po tych atakach
1:42:25terrorystycznych.
1:42:28Byliśmy bardzo mocno przeszkoleni z
1:42:30zakresu świadomości bezpieczeństwa nawet
1:42:33padek wystąpienia ataku terrorystycznego
1:42:35czy wejścia osób, które takie działania
1:42:37by chciały zrobić, czy osób, które chcą
1:42:39użyć broni, czy czegokolwiek innego. I
1:42:42tak jak pan powiedział, to że policja
1:42:44była, to ona przebywała nawet wtedy na
1:42:46terenie uczelni.
1:42:48byli w cywilu, byli ubrani w mundury.
1:42:52To był bardzo ciężki czas po World Trade
1:42:55Center
1:42:56i to nie było tak zaraz to to też chwilę
1:42:59po, ale dopiero u nich ta polityka
1:43:01bezpieczeństwa bardzo mocno ruszyła
1:43:04w tym zakresie, bo można powiedzieć, że
1:43:09mimo tego, że oni byli cały czas
1:43:11naznaczeni na te ataki terrorystyczne,
1:43:13bo tam cały czas się coś dzieje, ta
1:43:15polityka u nich jest na poziomie takim
1:43:17bardzo wysokim. Do dzisiaj tak jest.
1:43:20Yyy, natomiast wtedy mieliśmy takie
1:43:23przeszkolenie ze świadomości
1:43:24bezpieczeństwa i tam jest coś takiego,
1:43:27że jak wchodzi policjant, ręce do góry,
1:43:30nie możesz tej ręki dawać niżej, nie
1:43:32możesz sięgać po chusteczkę, nie możesz
1:43:34wytrzeć nosa nawet rękawem, nic, bo to
1:43:37jak opuszczasz tą rękę, czyli możesz być
1:43:39potencjalnie terrorystą i oni w każdej
1:43:41chwili w stosunku do ciebie mogą użyć
1:43:43broni, więc no tam jest całkiem
1:43:46przeszkolenie, jak mamy się zachować, co
1:43:48możemy zrobić i powiem wam, szczerze, że
1:43:51dzisiaj ja ostatnio zasłyszałam taką
1:43:53wiedzę od dosyć bliskiej osoby, która
1:43:55też uczy w szkole i i zadałam takie
1:43:58pytanie. No to dobrze, to jak jesteście
1:43:59przygotowani teraz na wejście nożownika,
1:44:04kogoś z maczetą czy z innym, czy czy z
1:44:06innym elementem, który który może
1:44:08generować zagrożenie?
1:44:10Zgadnijcie jaka padła odpowiedź jednego
1:44:13z nauczycieli?
1:44:15No przekazano nam, że klucz mamy nie
1:44:19zostawiać nad biurku po otworzeniu sali,
1:44:21tylko mamy zostawić w drzwiach klasy, bo
1:44:24jak się będzie coś działo na korytarzu,
1:44:26to uczeń albo nauczyciel szybko podleci
1:44:29i zamknie klasę. A ja mówię: "Dobrze, no
1:44:30ale u was na korytarzu zawsze się coś
1:44:32dzieje, zawsze jest huk, zawsze jest
1:44:34jakaś przepychanka w trakcie przerwy
1:44:36różnych rzeczy". Więc drodzy państwo, no
1:44:40nasze szkoły nie są przygotowane na
1:44:42ataki terrorystyczne, nie są
1:44:43przygotowane na inne ataki, które mogą
1:44:45być, bo wynika to z tego, że w naszej
1:44:47kulturze, społeczeństwie takie sytuacje
1:44:50nie miały miejsca.
1:44:53Nawet ostatnio zasłyszałam, tylko też
1:44:56jest to taka wiedza, wiecie, jak ktoś
1:44:58nie napisze oficjalnie, nie powie, ale
1:45:01tutaj też może być jakiś cień prawdy, że
1:45:04to co wydarzało się we Francji, to co
1:45:06wydarzywało się zamieszki, strajki w
1:45:09obrębie szkół i tyczyło się to rynku
1:45:12edykacyjnego, to jakby u nas zaraz po
1:45:14tym też wydarzyły się różnego rodzaju
1:45:16akcje w tym zakresie i niejednokrotnie
1:45:19gdzieś zaczytałam, zobaczyłam
1:45:22że albo zasłyszałam, że ktoś mówił, że
1:45:25właśnie następność z Europy, czyli nam
1:45:29nic tam nie grozi z Europy, mówię o
1:45:31Francji, że takie sytuacje miały
1:45:33miejsce, to my zrobimy sobie w szkołach
1:45:35takie przełożenie, czyli im wolno, to
1:45:39nam też wolno. My też jesteśmy krajem
1:45:41Unii Europejskiej, więc dlaczego u nas
1:45:43się coś takiego nie może wydarzyć?
1:45:46Bierzmy też pod uwagę to, bo to już o
1:45:47tych darłebach mówiłam.
1:45:50Tam jest pełny pakiet wszystkiego, co
1:45:52jest niedozwolone i tam wszystko można
1:45:54mieć, zdobyć, kupić i w ogóle. I to jest
1:45:58też zaskakujące, że mimo tego, że
1:46:01policja wie o tym, służby o tym wiedzą,
1:46:03że istnieją takie strony,
1:46:07to one nadal istnieją,
1:46:11nadal funkcjonują i nadal świetnie się
1:46:14mają. Więc, ale to nie jest jakby drodzy
1:46:17państwo problem tylko nasz, na terenie
1:46:18naszego kraju. To jest ogólnodostępny
1:46:21problem na całym świecie.
1:46:24Bo wszędzie gdzieś coś działa.
1:46:29Wynika to też bardzo dużo z pewnych
1:46:32swobód działania, że w szkołach dzieci
1:46:35dzisiaj są uczone i robi ci ktoś
1:46:36krzywdę, to powiedz, coś ci się dzieje,
1:46:38to powiedz, coś tam, coś tam. Ale te
1:46:41dzieci często nie mówią, tylko szukają
1:46:42pewnych rozwiązań w sieci, bo no
1:46:45zalogujesz się do takiego portalu, to ci
1:46:47powiedzą, co ma zrobić. będziesz tutaj
1:46:50jakaś grupa jest, to coś ci pomogą, coś
1:46:52ci doradzą, coś ci powiedzą. Yyy, więc
1:46:55te dzieci dzisiaj nie rozmawiają face to
1:46:58face, tylko po prostu one
1:47:02uważają, że w sieci z drugiej strony są
1:47:05przyjaciele, są osoby, które im pomogą.
1:47:11I tak jak wam też powiedziałam, to mamy
1:47:14coś dostępne, możemy z tego korzystać,
1:47:17możemy się tam poruszać,
1:47:20to ograniczajcie drodzy państwo wiedzę
1:47:22na temat wszystkiego, co robicie,
1:47:25interfejs wasz szeroko pojęty w mediach
1:47:28społecznościowych,
1:47:29bo nigdy nie wiemy, kto i w jaki sposób
1:47:33będzie chciał te dane posiadać, będzie
1:47:36chciał je używać i w tym przypadku
1:47:38wygeneruje różnego rodzaju zagrożenia.
1:47:40Ja niejednokrotnie się zastanawiam nad
1:47:43nawet rodzicami, którzy cieszą się, że
1:47:45mają dzieci, cieszą się, że są na
1:47:48wakacjach, ale robią zdjęcia z parków
1:47:50wodnych, basenów, plaży. Zdjęcia dzieci
1:47:53niekompletnie ubrane albo w ogóle
1:47:55nieubrane. Pojawia się to w sieci. Za 5
1:47:58lat to dziecko idzie do szkoły, to
1:47:59zostaje. Później to dziecko jest
1:48:01helifowane, kompromitowane, nie chce
1:48:04chodzić do szkoły, nie wiadomo z czego
1:48:05się to dzieje, bo po prostu rodzice
1:48:07gdzieś tam umieszczali różnego rodzaju
1:48:09zdjęcia, fotografie, które później w
1:48:11dalszym etapie edukacyjnym jest
1:48:13wyśmiewane przez rówieśników, ale oni
1:48:16sobie nie zdają też sprawy z tego, że
1:48:17sami udostępniają na Facebooku czy
1:48:19innych nośnikach, to zostaje
1:48:21przechwycone albo normalnie jest
1:48:23dostępne i nie ma żadnego problemu. i
1:48:25ktoś później to wykorzystuje i idzie to
1:48:28w rynek przestępczy. Jego dziecko jest
1:48:30używane do wizerunku popełnienia
1:48:32przestępstwa. No dzisiaj trzeba mieć
1:48:35bardzo mocną świadomość tego, że my nie
1:48:38wiemy kto jest z drugiej strony. My nie
1:48:39mamy bladego pojęcia, nie miejmy żadnego
1:48:41zaufania. Mamy tutaj bezpieczeństwo
1:48:43fizyczne. Ja zawsze mówię, że trzy
1:48:45główne zasoby, ale to są ludzie, sprzęt,
1:48:48obiekty, ale dzisiaj są dane. Ludzie są
1:48:51dane z kluczowym elementem, z którym
1:48:53pracujemy.
1:48:57To to jest jeden z bardziej wadliwych
1:48:59elementów, bo możemy posiadać
1:49:00odpowiednie systemy zabezpieczenia,
1:49:03żeby informacja nie wychodziła poza
1:49:05struktury organizacyjne, a to człowiek
1:49:07jest bardzo często tą władliwą
1:49:08jednostką, która to daje.
1:49:12Mamy odpowiedni sprzęt do działania,
1:49:14mamy też obiekty, w których się
1:49:15poruszamy.
1:49:18Przede wszystkim dzisiaj
1:49:20przestępców zależy na danych.
1:49:24Też warto sobie zadać pytanie, jakie są
1:49:26to dane,
1:49:28do czego oni chcą dotrzeć.
1:49:31U was koleżanka z grupy wcześniej
1:49:33rówieściczej mówiła, to jest handel
1:49:36ludźmi, handel organami i różne rzeczy,
1:49:39które dzisiaj możemy gdzieś tam się
1:49:42zastanawiać, po co, po co na przykład
1:49:44ktoś czerpie taką taką wiedzę, nie?
1:49:52Dziś też patrzymy,
1:49:56że mamy pewne procedury, pewne
1:49:59zobowiązania,
1:50:01pewne ciągłości działania. Wy jesteście
1:50:03na takim kierunku, że zawsze będziecie
1:50:05liczyć pieniądze. Yyy
1:50:09i mimo tego, że będziecie liczyć te
1:50:11pieniądze, może być ich brak.
1:50:14Ale też nawet jeśli będziecie mówić
1:50:18dobra nie kupujemy czegoś, nie
1:50:19zabezpieczamy, nie robimy systemu, nie
1:50:22ma takiej możliwości, jesteśmy
1:50:23niewydolni finansowo, to drodzy państwo
1:50:26może się okazać, że
1:50:28rynek potocznie na was będzie wymuszał
1:50:31pewne działania i będziecie musieli to
1:50:34zrobić. Więc tutaj
1:50:38to jest takie biegnięcie za
1:50:40zabezpieczeniem, które które musi być
1:50:43stworzone dla danej działalności
1:50:46gospodarczej. Ja zawsze mówię, że system
1:50:48systemy szeroko pojęte, a też systemy
1:50:50bezpieczeństwa to jest coś, co się
1:50:52pojawia. Ale każda instytucja, każda
1:50:57firma powinna mieć je uszyte na miarę
1:51:02własnych możliwości.
1:51:04dlatego że dzisiaj możemy stosować coraz
1:51:09to nowsze techniki
1:51:11działania w zakresie
1:51:14bezpieczeństwa. Mogą to być środki
1:51:16odstraszające, wykrywające,
1:51:18zapobiegawcze. Dzisiaj tak naprawdę tak
1:51:21jak mieliśmy na wykładach wcześniej,
1:51:23nigdy nie wiadomo co i gdzie ktoś ma
1:51:26jakiś nośnik. E, dzisiaj mamy zegarki.
1:51:31Dzisiaj pojawiają się już x lat się
1:51:33pojawiają okulary. E,
1:51:39jak to powiedzieć,
1:51:43y
1:51:44niektóre spotkania, gdzie się od mówi o
1:51:48różnych aspektach bezpieczeństwa na
1:51:50wyższych szczeblach, to nawet jesteśmy
1:51:52bardzo mocno yyy przeanalizowani, czyli
1:51:55nie wnosimy ze sobą jakichś rzeczy.
1:51:57które mogą nam służyć do nagrywania
1:52:00wizji,
1:52:02czy głosów, czy informacji, które gdzieś
1:52:04znajdują się.
1:52:07Dlatego w niektórych przypadkach można
1:52:09zauważyć, że nie działają telefony
1:52:10komórkowe, nie mogą zbierać
1:52:11jakichkolwiek sygnałów po to, żeby
1:52:13ograniczyć tą wiedzę, która wyjdzie
1:52:15poza.
1:52:18Ale tak jak zawsze mówię, największą
1:52:20wadliwością
1:52:22no jest człowiek. Człowiek jest tym
1:52:24elementem bardzo, bardzo trudnym.
1:52:28E,
1:52:31bo
1:52:33ja zawsze mówię czasami jak stoję gdzieś
1:52:35w jakiejś kolejce,
1:52:38czasami gdzieś też idę do lekarza,
1:52:41ludzie zaczynają ze sobą rozmawiać,
1:52:44po prostu opowiadają historię własnego
1:52:46życia, gdzie mieszkają, co robią. Jakby
1:52:48się ich zapytał, to numer pesel, numer
1:52:51buta i są w stanie wszystko powiedzieć.
1:52:55Ale oni są to sobie starsze
1:53:00i z drugiej strony też się im do końca
1:53:04jak powiedzieć nie dziwię, bo oni
1:53:07wychowywali się w duchu takiego czasu.
1:53:10Nawet jak mają dzisiaj 70, ponad 70 lat,
1:53:13to już dawno są na emeryturze, więc
1:53:15można powiedzieć, że 10, czasami ponad
1:53:1810 lat nie żyją w tym rynku, nie żyją w
1:53:20tym otoczeniu y pracy, więc nie wiedzą
1:53:24jak bardzo mocno zmieniła się technika,
1:53:26jeśli chodzi o przetwarzanie informacji
1:53:29i że dzisiaj jest to klucz do
1:53:32bezpieczeństwa na temat naszej osoby.
1:53:35Można powiedzieć, że bezpieczeństwo
1:53:36osobiste, osobowe, bo różniej w
1:53:38literaturze jest opisywane, zależy kto i
1:53:40w jakim aspekcie to używa tych słów. To
1:53:43jest dla nas kluczowy element.
1:53:44Pamiętajcie, że
1:53:46na razie większość z was pracuje, yyy,
1:53:49jesteście u kogoś pracy, to on dba o
1:53:52wasze bezpieczeństwo i o to, żeby ta
1:53:54struktura posiadała odpowiednie systemy.
1:53:57Ale będzie też tak i czego wam życzę, że
1:54:01będziecie otwierać własne działalności
1:54:03gospodarcze, będziecie musieli tworzyć
1:54:05polityki bezpieczeństwa, procedury,
1:54:07regulaminy i pewne oboszczenia szeroko
1:54:10pojęte związane z wyjściem informacji
1:54:13poza struktury.
1:54:17W niektórych firmach są to systemy kar,
1:54:21że jeśli ta informacja będzie tworzona,
1:54:23jest stworzona polityka kar, zwolnienia
1:54:26dyscyplinarnego, odpowiedzialności
1:54:28finansowej,
1:54:30no różne są tutaj aspekty,
1:54:33ale w momencie wejścia, podpisania umów
1:54:38zobowiązania poszczególne stanowiska
1:54:40pracy, no wbrew pozorom będziecie się
1:54:42musieli prawda, odnieść do tych systemów
1:54:45zarządzania bezpieczeństwem informacji.
1:54:47które gdzieś będą w przestrzeni różnych
1:54:49struktur organizacyjnych,
1:54:52ale jest to zgodnie z ustawą, jest to
1:54:54zgodnie z przepisami, jest to zgodnie z
1:54:56zamierzeniem, które jest ustawowe, bo
1:55:00przecież doskonale o tym wiecie.
1:55:06W naszej przestrzeni też było widać duże
1:55:08zmiany
1:55:10odnośnie bezpieczeństwa szeroko pojętego
1:55:13osobowego, informacji, przetwarzania
1:55:15danek osobowych. To jest przecież
1:55:17ustawa, która została wprowadzona
1:55:19odnośnie RODO, czyli każdy z nas, gdzie
1:55:22udzielacie jakieś informacji,
1:55:23pozostawiacie na dole macie klausę
1:55:27informacji RODO, dla kogo i przez kogo
1:55:31będą zapisywane czy przetwarzane te dane
1:55:34osobowe, które zostawiacie w różnych
1:55:36instytucjach,
1:55:38w różnych zakresach,
1:55:41bo oczywiście ktoś od nas tego wymaga,
1:55:43ale w pewnym momencie
1:55:45stanęliśmy przed taką rzeczywistością
1:55:48korzystania z różnych danych,
1:55:49zabezpieczenia ich pod kątem technicznym
1:55:52w różnych obszarach właśnie tego
1:55:53bezpieczeństwa osobowego,
1:55:55informatycznego i fizycznego.
1:55:58Widzimy, że to nie było też tak, że jest
1:56:01to wprowadzane z dnia na dzień, z dnia
1:56:03na dzień trzeba zrobić odpowiednią
1:56:05politykę bezpieczeństwa, nie? To był też
1:56:09chwila czasu. Mieliśmy czas na
1:56:10przygotowanie, mieliśmy też czas na
1:56:12wprowadzenie i mieliśmy czas na pewne
1:56:14ulepszenia w tym zakresie. I można
1:56:16powiedzieć, że no na chwilę obecną
1:56:20większość tych polityk bezpieczeństwa,
1:56:22które gdzieś zostały stworzone w
1:56:23poszczególnych strukturach
1:56:24organizacyjnych,
1:56:26mogę powiedzieć, bo nie nieraz zwracam
1:56:28na to uwagę, są dobrze stworzone.
1:56:33Czasami w niektórych są zaburzone pewne
1:56:35polityki.
1:56:37Nawet gdzieś ostatnio nie nie wiem czy
1:56:38wam mówiłam sama byłam świadkiem że w
1:56:41pewnym momencie ktoś pyta mnie o numer
1:56:43PESEL w trakcie podpisania umowy, co nie
1:56:46jest zgodne do końca z prawem, bo zawsze
1:56:48ktoś może tą rozmowę posłuchać.
1:56:52No coś, co mogło trwać 15 minut,
1:56:54rozmawiałam z kimś 50, ale po prostu
1:56:57rozmawiałyśmy na temat pewnych procedur,
1:56:59które są wprowadzone i na przykład
1:57:01polityka, mimo tego, że od obsługi
1:57:03klienta
1:57:05technicznie coś innego, ale dział
1:57:07utrzymania kolejny klienta ma inny
1:57:09system i jakby nie stosuje takiej samej
1:57:12polityki i i jakby rozmawiałyśmy, że to
1:57:14jest niezgodne z pewnym przeznaczeniem,
1:57:16bo w tym momencie każdy ten numer PESEL,
1:57:19który podaje może nagrać, może
1:57:21przetworzyć i coś się z nim y może stać.
1:57:25Oczywiście bardziej lub też mniej, bo
1:57:28tak jak wam powiedziałam, y jeśli
1:57:30większość z was ma zastrzeżony numer
1:57:32PESEL, jeśli ktokolwiek będzie chciał
1:57:35podpisać umowy, zobowiązania czy wykonać
1:57:37jakieś czynności cywilnoprawne,
1:57:40jesteście chrnieni, bo ma obowiązek tego
1:57:43sprawdzić. Jeśli cokolwiek zrobi, jak
1:57:45ktoś się podszywa pod wasze dane, to
1:57:47jesteście o tyle spokojni, że on ma za
1:57:49to pełną odpowiedzialność.
1:57:51Oczywiście dzisiaj bezpieczeństwo
1:57:53informacji
1:57:55to są różne zakresy odpowiedzialności,
1:57:58postępowania z ryzykiem.
1:58:00Dotyczy to różnych zabezpieczeń. też
1:58:03bierzmy pod uwagę, że ryzyko
1:58:07jest pozytywne, negatywne. Musimy
1:58:08czasami je podjąć, mimo tego, że bardzo
1:58:12byśmy tego nie chcieli. Yyy, ale system
1:58:16na nas wymusza, żebyśmy to zrobili i
1:58:20wprowadzili jakieś nowości. E, my zawsze
1:58:23musimy iść z duchem czasu. E,
1:58:28musimy zabezpieczać sprzęt, systemy,
1:58:31prowadzić pewne czynności
1:58:32audytowo-kontrolne w sieci.
1:58:35Dzisiaj tak naprawdę każdy z nas jak
1:58:37pracujemy, zależy na jakim etapie, na
1:58:38jakim szczeblu. Za pomocą tej pracy
1:58:42mobilnej, pracy na odległość, y, no też
1:58:47w jakiś sposób logujemy się w różnych
1:58:49sieciach. Yyy dlatego dzisiaj też yyy te
1:58:53systemy bardzo mocno zostały jeszcze
1:58:56bardziej zabezpieczone, bo jeśli była
1:58:59inaczej odkąd mamy do czynienia z pracą
1:59:01zdalną, no tutaj pracodawcy też musieli
1:59:04iść o krok dalej, dać możliwość
1:59:06rozwiązania pracy poza poza
1:59:09instytucjami, bo do niektórych systemów
1:59:12możemy się do dzisiaj zalogować, tylko w
1:59:14danych instytucjach nie możemy się
1:59:15zalogować do pracy, wykonywać operacji
1:59:18zdarzeń gospodarczych poza danymi
1:59:19strukturami. Bo tak system jest
1:59:21skonstruowany i tak on fizycznie
1:59:25fizycznie działa. Po prostu chcą jakby
1:59:28bardziej go zabezpieczyć pod pod kątem
1:59:30zagrożeń, które gdzieś się tam
1:59:31wydarzają. Oczywiście my możemy mieć
1:59:34świetne procedury.
1:59:38Przedeż wszystkim można się tutaj skupić
1:59:40na podatności czy czy następstwach,
1:59:43jakie mogą być spotkane albo z jakimi
1:59:48możemy się spotkać.
1:59:50bezpieczeństwa
1:59:52i
1:59:54wczorajszy przykład też pokazuje, że
1:59:58jaka była podatność,
2:00:01czy byliśmy ją w stanie zminimalizować.
2:00:05Nie. Dzisiaj pojawia się informacja
2:00:08kolejna, bo oczywiście już też wiemy,
2:00:10podane jest opinii publicznej, że przed
2:00:12zamachem, który dokonał w Krakowie
2:00:15dokonał
2:00:16aktu odebrania życia członkom swojej
2:00:19rodzinie, mamie, tacie i siostrze.
2:00:22gdzieś już pojawiają się wzmianki,
2:00:25że
2:00:27no zabił ich podobno w śnie,
2:00:31więc nie mieli możliwości
2:00:33jakby się obronienia, że dlaczego nie
2:00:36słyszeli sąsiedzi, że użył broni,
2:00:39która nie była słyszalna przez przez
2:00:41sąsiadów nawet w nocy. No
2:00:45pojawia się wiele różnych
2:00:47działań. Jeśli to było w nocy, było
2:00:49kilkanaście godzin. Zamachu, które
2:00:52dokonał, prawda, w Krakowie był o
2:00:55godzinie tuż przed godziną 15:00.
2:00:58Można powiedzieć, że to długi czas. No
2:01:00oczywiście Skelc do Krakowa musiał
2:01:02trochę przejechać ponad dwie godziny. No
2:01:04to załóżmy, że wyjechał po 12:30,
2:01:07zatrzymał się na jakiejś stacji, ktoś go
2:01:08już widział. No drodzy państwo, dzisiaj
2:01:11jesteśmy w stanie za pomocą systemu
2:01:15no bardzo mocno tą ścieżkę obliczyć.
2:01:18Nawet na terenie na przykład miasta
2:01:20Rzeszowa możemy obliczyć ścieżkę, kto
2:01:22kiedy jechał pojazdem, z jaką prędkością
2:01:25na poszczególnych odcinkach, choćby
2:01:27nawet świateł, bo są to w stanie się
2:01:29obliczyć, bo mamy do tego odpowiednie
2:01:30systemy i to wszystko jest no dzisiaj
2:01:34rejestrowane, nie?
2:01:36Więc
2:01:38zastanawiamy się o podatnościach. Mamy
2:01:41funkcję zabezpieczeń. wykrywanie,
2:01:43odstraszanie, zapobieganie, redukowanie,
2:01:45udoskonalenie, odtwarzanie,
2:01:46monitorowanie, uświadomienie.
2:01:49Dzisiaj też bierzemy to pod uwagę, że
2:01:54niektóre
2:01:56infrastruktury
2:01:59są bardzo mocno
2:02:02jakby brane,
2:02:05o inaczej to są bardzo mocno brane pod
2:02:08uwagę jako różnego rodzaju cele,
2:02:11żeby dokonać różnych czynów
2:02:13przestępczych.
2:02:19też jest to zastanawiające, czy
2:02:22organizacje,
2:02:24które gdzieś tam działają, bo bo tak
2:02:26ostatnio mamy obdyty, zabezpieczenia,
2:02:29wejścia intruzów, minimalizowanie,
2:02:32ograniczenie, systemy wspomagające
2:02:34procesy decyzyjne i cały czas ten
2:02:37kluczyk jest teraz tej podatności.
2:02:42My musimy tak naprawdę analizować
2:02:44otoczenie, rynek,
2:02:46co jeszcze, co jeszcze, co jeszcze i
2:02:49jeszcze, co jeszcze,
2:02:52bo my musimy dzisiaj stworzyć
2:02:55bezpieczeństwo w miejscu pracy, takie
2:02:57żebyśmy mogli funkcjonować, działać.
2:03:00Należy wprowadzić takie zabezpieczenia,
2:03:03żeby ten poziom, który mógłby się
2:03:06wydarzyć ryzyka był na jakimś stopniu
2:03:08akceptowalny, bo zawsze taki jest.
2:03:10Nawet w niektórych instytucjach jak
2:03:12państwo pracujecie macie przyjęte, że
2:03:13możecie mieć odchylenie takie siakie i
2:03:16owakie i to jest ryzyko związane z danym
2:03:17stanowiskiem pracy, ale każdy z was jest
2:03:22przyuczony, przeszkolony,
2:03:25żeby był wolny od tych zagrożeń,
2:03:30ale też musimy sobie zdawać sprawę, że
2:03:32zawsze jakieś
2:03:35znak zapytania może się pojawić.
2:03:41Ja na przykład kiedyś kiedyś może jakieś
2:03:43szkolenie robiłam, nawet czasami takie,
2:03:45żeby była pogadanka, wymiana.
2:03:49Nie powiem wam jaka jest najgorsza grupa
2:03:51docelowa, z którą prowadzić szkolenia,
2:03:53ale po prostu tam jakbym miała iść to o
2:03:56nie, już nie.
2:04:00Jakie jest pierwsze pytanie zadawane na
2:04:02szkoleniu? Jak myślicie?
2:04:05Ktoś szkoli, chodzi na szkolenia?
2:04:07Jeszcze chwilę się obudźcie i zaraz
2:04:09będziemy kończyć.
2:04:11No
2:04:13jakie jest pierwsze pytanie zadane przez
2:04:16uczestników na szkoleniu?
2:04:21Jak myślicie,
2:04:23czy już picie wszyscy?
2:04:25Jeszcze chwilkę wytrzymajcie.
2:04:29No
2:04:32>> jeszcze raz pani powtórzę, bo tak zacina
2:04:34troszkę.
2:04:35Jakie jest podstawowe pytanie na
2:04:38szkolenie ze świadomości bezpieczeństwa
2:04:40odnośnie no pracowników w różnych
2:04:43instytucjach?
2:04:44>> Czy miał ktoś kiedyś doświadczenie w
2:04:45tym?
2:04:47>> A nie, to by było super pytanie.
2:04:50Nie są gorsze.
2:04:55Powiem wam jakie są najgorsze.
2:04:57Ledwie się zaczyna. Pytanie jest takie:
2:05:00za ile skończymy? O której pani skończy?
2:05:03czy skończymy wcześniej.
2:05:06Czyli to pokazuje taki obraz drodzy
2:05:09państwo, że nawet jakbyśmy chcieli, bo
2:05:12dla mnie szkolenie to też jest coś
2:05:15takiego jak z wami mam wykład. To nie
2:05:17jest tylko, prawda, inaczej jest jak się
2:05:19spotykamy na żywo, to możemy sobie
2:05:21podyskutować, zrobić taki panel. Wiecie
2:05:23o co mi chodzi dzisiaj ja jestem z
2:05:25drugiej strony, wy jesteście z drugiej
2:05:26strony, nie widzimy się, słyszymy się,
2:05:28ale jakoś nam to, można powiedzieć
2:05:30świetnie idzie, bo się odzywacie, bo ja
2:05:33was do tego trochę wiecie, no tak chcę,
2:05:36żebyście brali udział, nie? Ale to nie
2:05:39byłoby tylko a b a ab a b a ab a b a ab
2:05:41a ab odpowiedzieć, tylko to by była
2:05:44pogadanka, z czym się zderzyli, co można
2:05:49zrobić, jak można się przygotować.
2:05:53I naprawdę ci ludzie by się mogli z tego
2:05:56nauczyć. Ja ja wam dam taki przykład.
2:05:57Byłam na szkoleniu ostatnio online,
2:05:59trwało 4 godziny, trochę długo niektórzy
2:06:02mogą powiedzieć, ale 4 godziny zegarowe
2:06:05nigdy nie kończy się drodzy państwo w
2:06:06czterech godzinach. Czasami jest 4,5,
2:06:09czasami jest 5 godzin. I to jest akurat
2:06:12szkolenie najczęściej obrony cywilnej,
2:06:14ochrony ludności przy wykorzystaniu
2:06:17różnych zagrożeń, które mogą być. I
2:06:19powiem wam jedno, zgadnijcie. Ile jest
2:06:23uczestników tego szkolenia? Zgadnijcie
2:06:26ile jest uczestników szkolenia online?
2:06:30No zgadnijcie.
2:06:33Obrona cywilna, ochrona ludności,
2:06:36bo ja często w takich biorę udział. No
2:06:39pan Mateusz pewnie. No mega dużo. No
2:06:43mega dużo strzelę.
2:06:46No
2:06:49ostatnio na szkoleniu było między 2 a
2:06:513000 ludzi, a przez to ostatnio jak
2:06:54byłam były prawie 4000 uczestników. Na
2:06:57jednym było nawet ponad 4000
2:06:59uczestników, bo to było online. Więc
2:07:01drodzy państwo, tam nikt nie zadał
2:07:03pytania
2:07:05kiedy się skończy i nikt nie zadał
2:07:07pytania jak długo będzie trwało.
2:07:10A jeszcze na koniec były pytania, bo
2:07:12ktoś się chciał dowiedzieć jakie są
2:07:13procedury bezpieczeństwa. co można
2:07:15wprowadzić, jak ochronić pracowników,
2:07:17jak schronić ludność, jak odchronić
2:07:19system, no i jak przeprowadzić
2:07:21oczywiście aspekt ewakuacji przy
2:07:25ataku
2:07:27nie tylko nożowiennika, nie tylko
2:07:29terrorysty,
2:07:31ale oczywiście też ataku z powietrza, bo
2:07:35jeśli chodzi o ewakuację w trakcie
2:07:36wystąpienia pożarowego, większość z nas
2:07:38jest świetnie przygotowana i umie się
2:07:40świetnie poruszać i zachować. Proszę
2:07:42pani bardzo. Pani Wiktorio,
2:07:45>> to ja mam do pani pytanie, czy to
2:07:46szkolenie było obowiązkowe dla części
2:07:48pracowników, bo ja na przykład zderzam
2:07:51to w swojej głowie z tym, że były te
2:07:53ćwiczenia i jakieś takie prelekcje z
2:07:56ochrony ludności cywilnej prowadzone
2:07:59przez właśnie jednostki OSP w szkołach.
2:08:01Przy tym, jak często ostatnio tutaj były
2:08:03te
2:08:06chwilę to było po tej ewakuacji w całym
2:08:08województwie, z tego co pamiętam po tych
2:08:09y alarmachniczych.
2:08:12związane z OSP to były szkolenia online
2:08:16związane z ochroną ludności szeroko
2:08:17pojętej i obroną cywilną.
2:08:19>> Tak. Tylko dążę do tego, że na tych to
2:08:23była też jakby prelekcja z obrony
2:08:26cywilnej. I wszystko było ogłoszone w
2:08:28szkołach dla rodziców, dzieci i
2:08:29przyszła.
2:08:31Ja rozmawiałam z dwiema szkołami, z
2:08:33dwiema jednostkami w sensie, które to
2:08:34prowadziły i na jednym szkoleniu
2:08:37pojawiła się jedna osoba, a na kolejnym
2:08:39pojawiły się maksymalnie trzy osoby,
2:08:41które w ogóle przyszły, bo wiedziały, że
2:08:43będą strażacy z OSP. Dlatego tak mocno
2:08:45sobie to zderzam, że tutaj było tak duże
2:08:46zaangażowanie, a tutaj było tak niewiele
2:08:49osób.
2:08:51Drodzy państwo, bo dzisiaj ogólnie jest
2:08:54podejście,
2:08:57jakby to powiedzieć, na tym szkoleniu,
2:08:59co ja byłam, to tak, są specjalisty,
2:09:01którzy tworą, tworzą systemy
2:09:02zabezpieczenia,
2:09:04są specjaliści z zakresu bezpieczeństwa,
2:09:08są specjaliści z wojska, straży pożarnej
2:09:11i wielu innych instytucji publicznych,
2:09:13ale to jest to, że ci ludzie po prostu
2:09:15na tym szkoleniu chcą być. Rozumie pani?
2:09:18I to nie jest szkolenie w godzinach
2:09:20popołudniowych. To szkolenie się na
2:09:22przykład zaczyna o godzinie 10:00 i
2:09:25kończy się po godzinie 14:00, czyli jest
2:09:27to typowo szkolenie w trakcie pracy
2:09:29online. Oczywiście zaangażowanie jest
2:09:32bardzo duże. Gdzie tam piszą na czacie,
2:09:34co się chcą dowiedzieć, jakie jeszcze
2:09:36mają pytania, coś tam, coś tam, ale my
2:09:38jesteśmy zaangażowani w to, żeby
2:09:40usłyszeć, bo to jest też tak, wszyscy
2:09:43kolokwialnie może mają pretensje, ale
2:09:46bardzo często się z tym spotykam, że
2:09:48mają pretensje.
2:09:49Nie jesteśmy wyszkoleni, nie jesteśmy
2:09:51przygotowani. Nikt mi nic nie
2:09:53powiedział, dlaczego tak mam zrobić.
2:09:56Dobrze, ale jeśli jest szkolenie, tak
2:09:59powiedziała pani Wiktoria i pojawia się
2:10:01jedna albo trzy osoby, a naprawdę OSP,
2:10:05jeśli chodzi o szkolenia, pani Wiktor
2:10:06jest dobrze przygotowane i oni naprawdę
2:10:08by fajnie pokazali i powiedzieli tym
2:10:10ludziom jak się powinni zachować, ale
2:10:12nie, to jest popołudniu, to jest po za
2:10:14moimi godzinami pracy, ja nie będę
2:10:16uczestniczył w takim szkoleniu, ale
2:10:18pamiętajcie, że każde szkolenie ze
2:10:20świadomości bezpieczeństwa, mówię tutaj
2:10:21szeroko pojęcie,
2:10:23ono bardziej
2:10:25lub mniej zapisze się nam na tym dysku w
2:10:29naszej głowie i jak będziemy mieć do
2:10:32czynienia z takim zagrożeniem to w
2:10:34którymś momencie dysk czyli nasz system
2:10:37mózg nam podpowie jak powinniśmy się
2:10:40zachować jeśli tej procedury nie
2:10:42przejdziemy nie jesteśmy przygotowani ja
2:10:45bym w tym szkoleniu szczerze nie musiała
2:10:47uczestniczyć
2:10:51tam jest ktoś inny zajmuje się innym
2:10:53wycinkiem branży bezpieczeństwa
2:10:55zajmuję się innym wycinkiem systemu,
2:10:57zajmuję się czymś tam. Ja uczestniczę w
2:11:00tym, bo chcę posłuchać osób,
2:11:04które zderzyły się na macalnie
2:11:09z doświadczeniem bezpieczeństwa w
2:11:11różnych zakresach, którymi my się
2:11:13dzisiaj możemy zdarzyć, zderzyć,
2:11:15przepraszam, bo to jest też tak,
2:11:18organizacja ma nas przygotować i
2:11:21stworzyć nam odpowiednie warunki.
2:11:25do tego, żebyśmy umieli
2:11:28poradzić sobie w trudnych sytuacjach. Bo
2:11:32drodzy państwo, to wy będziecie kiedyś
2:11:35finansistami,
2:11:37jak nam coś nie zadziała,
2:11:40coś nam nie ruszy. Ja znam taką
2:11:42instytucję, dużą firmę na terenie
2:11:44naszego kraju, gdzie mieli pożar, a
2:11:47wiecie co się zapaliło? Po prostu
2:11:50popielniczka taka duża, gdzie palili
2:11:52papierochy.
2:11:54Zapaliło się to, nikt nie zareagował,
2:11:56nie wziął gaśnicy do ręki, nie zgasił,
2:11:58tylko wszyscy się zwakuowali, otwarli
2:12:00drzwi i dostało się powietrze. Ale my
2:12:03patrzymy, Boże, przecież mogłem
2:12:05zareagować, mogłem to zgasić. Gdzie oni
2:12:08wszyscy byli w tym zakresie przeszkoleń?
2:12:09Nikt nic nie zrobił, ale rozmiar tego
2:12:12skończył się na tym, że przyjechało 15
2:12:14albo 17 zastępów straży pożarnej.
2:12:17Ugasili budynek, wszystko poszło w
2:12:19powietrze, bo się spaliło i nagle na
2:12:21drugi dzień jest lament, bo tak jakbym
2:12:24zareagował czy zareagowała,
2:12:27to by na drugi dzień te 300 osób, które
2:12:29pracowało w tej instytucji 250 miałoby
2:12:31pracę, a na drugi dzień tak, nie mają
2:12:33pracy.
2:12:35Można mówić, że to jest destabilizacja
2:12:37społeczeństwa lokalnego. jest
2:12:39bezrobocie, nie ma pieniędzy i ta firma
2:12:42jest znak zapytania, czy się odbuduje na
2:12:45tym terenie, czy w ogóle będzie chciała
2:12:47się odbudowywać, czy jest sens cokolwiek
2:12:49robić w tym zakresie, czy zmienić
2:12:51całkowicie lokalizację, bo i teraz dałam
2:12:54taki przykład, ludzie mają bardzo duże
2:12:57wymagania, jeśli chodzi o pewną
2:13:01dostępność informacji pod konta
2:13:03bezpieczeństwa, ale nikt nie chce się
2:13:06szkolić i nikt nie chce podejmować
2:13:08jakikolwiek czynności, żeby umieli się
2:13:11zachować w trakcie różnych rzeczy, bo
2:13:14to, że my mówimy o jednym zagrożeniu, to
2:13:16jest pan pikuś. My musimy być dzisiaj
2:13:20otwarcie, elastyczni na to, co się może
2:13:22wydarzyć. A wczoraj nam to po prostu
2:13:24pokazało, że mimo to, że my nie
2:13:28zakładamy, bo nieraz z kimś rozmawiam,
2:13:30ale po co mówić o terroryzmie, po co
2:13:32mówić o ataku, po co mówić o mnożowniku,
2:13:35po co mówić o kimś, kto wejdzie z
2:13:36bronią, jak u nas czegoś takiego nie
2:13:38będzie. Co ty, my nie będziemy mieć z
2:13:40tym takim do czynienia, po co ci to, na
2:13:42co ci to i w ogóle
2:13:44wczoraj pokazało, że na co, po co jednak
2:13:47jest. Więc drodzy państwo, czasami ktoś
2:13:52można mówić, że okej, bo mamy
2:13:55informacje, bo mamy coś takiego. Teraz
2:13:59na pewno dojdzie do tego momentu, że ten
2:14:01chłopak, który to zrobił, to zaraz
2:14:03będzie sieć, wykorzystanie sieci,
2:14:06szukanie czegoś sieci, pomoc w sieci i
2:14:09będzie mówić o bezpieczeństwie
2:14:10informacji. Uwierzcie mi, że na pewno
2:14:13tylko na razie nikt o tym nie mówi, bo
2:14:15jeszcze nie doszli inaczej. To jest na
2:14:18chwilę obecną jest to bardzo duży szok
2:14:20dla służb mundurowych. Jest to bardzo
2:14:22duży szok dla osób rządzących. Są to
2:14:26bardzo duży szok dla wszystkich, którzy
2:14:28czuwali nad poziomem bezpieczeństwa
2:14:30najniższym, wyższym czy centralnym
2:14:32szczeblu, bo mamy mamy powiatowy,
2:14:35wojewódzki, centralny, więc to są trzy
2:14:37szczeble, gdzie my działamy i dla
2:14:38wszystkich na poszczególnych tych
2:14:40szczeplach zarządzania po prostu jest
2:14:43totalny szok, z czym żeśmy się zderzyli.
2:14:47z czym my mamy do czynienia i nasz kraj,
2:14:51dlaczego nasz kraj
2:14:53i spekulacji w sieci jest co nie miara,
2:14:56a przynajmniej była do wczoraj, kto to
2:14:58zrobił i kto był sprawcą tego tego
2:15:00czynu. Moim zdaniem i większości myślę,
2:15:03że się nie mylę, zagrożenie nigdy nie
2:15:06przechodzi z daleka. Zagrożenie jest od
2:15:09wewnątrz. Zagrożenie jest w środku.
2:15:12zagrożenie.
2:15:14Kto? Zadam wam pytanie. Może, może
2:15:17wiecie pan tutaj w Stanach był teraz.
2:15:21Kto zadał cios Stanom Stanom
2:15:24Zjednoczonym? Czy terroryści to był to
2:15:27był ich system czy nie?
2:15:31No jak myślicie?
2:15:36No nie bójcie się. Nawet jak powiecie
2:15:38źle, to nie ma problemu. No kto ich
2:15:41wykształcił?
2:15:48No wiem, ale
2:15:51no wy byliście dziećmi pewnie nie w
2:15:53większości.
2:15:57Przesta Stany Zjednoczone. Oni byli tam
2:15:59wyszkoleni, chodzili tam do szkół,
2:16:01zdobywali wiedzę, kompetencje,
2:16:03umiejętności, wiedzieli jak ten system
2:16:04działa od środka. Więc oni temu
2:16:07systemowi mogli od środka zagrozić, nie?
2:16:12wiedzieli jak funkcjonuje, wiedzieli jak
2:16:13działa. Czy czy dzisiaj zadam wam
2:16:17pytanie,
2:16:19czy ten biedny, ta biedna osoba, która
2:16:21popełniła ten czyn przestępczy wczoraj,
2:16:24czy on musiał być w Krakowie chociaż
2:16:26raz, czy mogło być zadam pytanie, czy on
2:16:30w Krakowie mógł być chociaż raz na
2:16:32płycie rynku krakowskiego, czy w
2:16:34zupełności nie mógł być i wie jak
2:16:36wygląda ten rynek. Zadam pytanie takie
2:16:39proste, logiczne.
2:16:44Musiał być na rynku, żeby wiedzieć jaka
2:16:46jest topografia rynku i ulic, wjazdów i
2:16:48wyjazdów. Musiał tam być czy nie?
2:16:50>> No absolutnie nie. Wszystko jest
2:16:52dostępne w sieci.
2:16:53>> Wszystko jest dostępne w sieci. Więc tak
2:16:55naprawdę dzisiaj plany, mapy mamy z
2:16:58góry, z dronów. Chcecie se zobaczyć,
2:17:01zobaczycie gdzie mieszkacie, jak wasz
2:17:03dom wygląda, czy zmienił kolor, czy
2:17:04macie kostkę brukową, czy nie macie
2:17:06kostki brukowej, czy macie płyt taki,
2:17:08czy macie płodnie taki. Wszystko dzisiaj
2:17:10zobaczymy, nie wchodząc w zupełności do
2:17:14danej infrastruktury, bo nawet dzisiaj
2:17:16najbardziej krytyczne infrastruktury
2:17:19takie jak lotnisko jest podana mapa
2:17:22rozmieszczenia, przejścia, wyjścia,
2:17:24zejścia. Mamy kawę na ławę
2:17:29i możemy zrobić wszystko. Więc tak
2:17:31naprawdę każdy z nas nawet nie musi
2:17:34przebywać w otoczeniu,
2:17:36żeby obserwować, działać cokolwiek, bo
2:17:39on tylko przez sieć sobie robi. O, tu
2:17:40jest uliczka taka, tu jest taka, tu jest
2:17:42przejazd, tak, wjazd taki. O, dobra, to
2:17:44będzie taki czas, to będzie taki czas,
2:17:46tu jest droga prosta, to nie będę musiał
2:17:48mieć problemów. O, to przejadę. Całą
2:17:51trasę, cały plan mógł zrobić na
2:17:53podstawie czego? Technicznych
2:17:56rozrysowań,
2:17:58planów,
2:17:59zdjęć, monitoringu, oceny, którą miał
2:18:04dostępną w sieci. Więc dlatego dzisiaj
2:18:07pokazuję wam wszystkim, że nie trzeba
2:18:11być fizycznie gdzieś jak x lat temu,
2:18:14żeby wejść i zobaczyć jak coś działa, bo
2:18:17można to zrobić za pomocą śmieci, nie
2:18:19wychodząc z domu. I teraz to każdy z
2:18:21nas, kto teraz będzie przyglądał mapę,
2:18:24geoportale i inne, to będzie
2:18:26potencjalnym terrorystą, bo ogląda i
2:18:28chce zobaczyć jak wygląda coś.
2:18:30Oczywiście, że nie. Ale co będą nas
2:18:32wigil? Nie, no to teraz jest pytanie,
2:18:35które warto sobie zadać. Yyy, jak to
2:18:38wygląda. No mamy polityki, struktury,
2:18:40sprzęt, oprogramowanie, ochrony zasobów
2:18:43informacji,
2:18:44ale to są otwarte informacje, takie,
2:18:47które są dostępne. Niektóre instytucje
2:18:49mają zamknięte, no bo się boją, żeby
2:18:52tych informacji nie wydać poza
2:18:53strukturę, ale reszta wszystko jest
2:18:55dostępna. Nie możemy, nie musimy
2:18:58nic wdrożyć.
2:19:02Zamknę teraz mapie w internecie, nie
2:19:04pokażą rozwiązań miasta. Jak nawet
2:19:08dzisiaj jesteście w Krakowie, bierzecie
2:19:10sobie mapkę w Sukiennicach i pokazywany
2:19:12jest wam każdy plan, gdzie możecie
2:19:14dotrzeć, w jakim czasie, ile tamzicie,
2:19:17ile kosztuje bilet, jak możecie się
2:19:18zalogować. Proszę bardzo, panie
2:19:20Mateuszu.
2:19:30Mhm.
2:19:40H
2:19:43mhm.
2:19:56Wiecie, to jest dlatego wam pokazuje, że
2:19:59zderzamy się bardzo często z
2:20:01rzeczywistością, ale jak teraz sobie
2:20:03wejdziecie, wygooglujcie
2:20:05rozkład naszego lotniska w Rzeszowie,
2:20:08zróbcie to szybko, wygooglujcie, czy
2:20:10widać mapę naszego lotniska,
2:20:12infrastrukturę naszego lotniska.
2:20:14Wygooglujcie szybciutko i powiedzcie mi,
2:20:17kto uczestniczy, to wie.
2:20:20co ma zrobić i to zajmie wam kilka
2:20:22sekund. No
2:20:26nie ma.
2:20:29Ale mówi pan o jasionce, nie?
2:20:32A dlaczego?
2:20:39To jest jedno, ale drugie wynika, że
2:20:42teraz lotnisko jest dysponowane po co?
2:20:45do fraktu wojskowego i dlatego
2:20:48i i to zostało zamknięte. Ale jeszcze
2:20:50chwilę przed tym przed tym covidem,
2:20:52wojną myśli pan, że to było zamknięte,
2:20:55bo ja się zajmuję transportem lotniczym.
2:20:56Oczywiście, że nie. To było wszystko
2:20:58dostępne.
2:21:00Dopiero teraz jest zamknięte.
2:21:04No bo spowodowały te, wie pan, inne
2:21:06przyczyny, nie?
2:21:09Dlatego dlatego
2:21:12jeśli ktoś chciałby się na coś
2:21:14przygotować,
2:21:16a o zadam pytanie
2:21:19na tą infrastrukturę krytyczną. Pan
2:21:21Mateusz reszta może brać uwagę w tym, że
2:21:24że skupicie się
2:21:27chodzicie na lotniska najbardziej
2:21:30rozwinięte technologicznie w Europie, na
2:21:32świecie.
2:21:34Co możecie dzisiaj zrobić? Co macie na
2:21:37bilecie?
2:21:48No dokładnie. Co jeszcze mamy? A możemy
2:21:50na przykład wziąć kod QR, zeskanować i
2:21:52pokaże nam mapę, gdzie mamy się poruszać
2:21:54po tym lotnisku,
2:21:56czyli nas wyłączy całkowicie z myślenia.
2:22:02No ale wiecie o co mi chodzi. Bardziej
2:22:04rozwinięte technologicznie, wiecie.
2:22:08systemy, nie? I teraz jest pytanie,
2:22:12że jeśli jest takie udostępnienie w
2:22:14sieci, że nam ułatwia pewne procesy
2:22:17przejścia, wyjścia, żebyśmy się
2:22:19fizycznie nie zgubili,
2:22:21ale to jest dodatkowe zagrożenie, bo
2:22:23dalej jest tej aplikacji rozwinięte, jak
2:22:26mam się poruszać po tym lotnisku. Albo
2:22:28na przykład nie mamy tego dostępne,
2:22:30dopóki nie kupimy biletu. Wiecie o co
2:22:31chodzi, ale kupimy bilet, to już to mamy
2:22:33dostępne. Proszę bardzo, pani Wiktorio.
2:22:37Ale też minutę zajmuje na przykład
2:22:39znalezienie artykułów, bo przecież prasa
2:22:41ciągle o tym pisze, że coś zostało
2:22:43wybudowane, nowa inwestycja poczyniona.
2:22:45Dosłownie w minutę znalazłam plan
2:22:47lotniska w Rzeszowie na bazie artykułu z
2:22:50harmonogramem realizacji, na jakim
2:22:52etapie są prace i tam jest wszystko
2:22:54wyrysowane po prostu jakby no wszystko
2:22:57ogólnie dostępne.
2:22:58>> Dzięki. Dlatego z jednej strony jest to
2:23:02zamknięte, z drugiej strony jest
2:23:03otwarte, a jeszcze wcześniej było
2:23:04wszystko otwarte, bo nie było kryzysu
2:23:06związanego z wojną na Ukrainie i fraktu
2:23:08logistycznego dla Ukrainy.
2:23:11Więc wiecie o co mi chodzi. Każdy z was
2:23:14ma rację. I czekałam, jak ktoś to
2:23:15znajdzie i pani Wiktoria to znalazła.
2:23:18Super.
2:23:20Dlatego drodzy państwo, my możemy sobie
2:23:22identyfikować, możemy znaleźć, możemy
2:23:24wdrażać, zabezpieczać, możemy robić
2:23:26wszystko. Ale teraz czy my mamy
2:23:29odpowiednie środki siły do
2:23:30zabezpieczenia? Czy dzisiaj zredukowanie
2:23:32ryzyko do pewnego poziomu? I teraz
2:23:35wszyscy tutaj siedzący, pani Wiktoria,
2:23:37pan Mateusz, osoby, które biorą udział,
2:23:40czy my jesteśmy w stanie zredukować
2:23:43ryzyko do pewnego którego chcemy,
2:23:46życzymy sobie, żeby było akceptowalne?
2:23:49Oczywiście, że nie, bo cały czas nie
2:23:51jesteśmy wolni od zagrożeń, które się
2:23:53generują z dnia na dzień. pokazują się
2:23:56różnego rodzaju informacje, podejścia
2:23:59dla danych organizacji. Dzisiaj tak
2:24:01naprawdę jest niezdrowa polityka
2:24:04zarządzania, dlatego że tak jak wam
2:24:06powiedziałam, niektóre firmy, z którymi
2:24:09współpracujemy, działamy, funkcjonujemy
2:24:11w otoczeniu, czasami są to firmy
2:24:14konkurencyjne. Proszę bardzo pani
2:24:16Wiktorio.
2:24:18Jeszcze odnośnie tego panu lotniska z
2:24:20ciekawości czystej wrzuciłam sobie w
2:24:22geminia
2:24:24prośbę, żeby wyrysował mi schemat, no i
2:24:27mam wszystko przed sobą i pokrywa się to
2:24:30nawet z jakimiś strefami parkingowymi.
2:24:33Wszystko jest wyrysowane, także no nie
2:24:36jest zamknięte.
2:24:38Dlatego ja chciałam wam pokazać, że z
2:24:41jednej strony lotnisko to nie
2:24:42udostępnia, ale nie zablokowało sobie
2:24:44stron, które są dostępne, które były
2:24:46używane przez x lat. Są pisane artykuły,
2:24:49monografie, książki, jest dostęp
2:24:52schematu przez x lat. A z czego korzysta
2:24:55sztuczna inteligencja? Ze wszystkiego,
2:24:57co się pojawiło w sieci przez X las
2:25:02czasu, gdzie te informacje wpadały, nie?
2:25:04Więc daję taki przykład. My mówimy, że
2:25:07jest coś niedostępne. Dost uwierzcie mi,
2:25:10że jak chcecie coś poszukać, chcecie
2:25:13bardzo pogrzebać, nie powiem wam w
2:25:15różnych zakresach,
2:25:17co możecie poszukać, bo nie mogę tego
2:25:20powiedzieć,
2:25:23ale
2:25:25czasami najbardziej wrażliwe dane
2:25:28jesteście w stanie znaleźć. Tylko to nie
2:25:30jest tak, że m
2:25:34jakby to powiedzieć m żeby nie wejść na
2:25:38jakiś ciężki grunt. Owiem. A przy pomocy
2:25:42sztucznej inteligencji
2:25:44możemy szukać dane, które gdzieś są
2:25:47zapisane historycznie w internecie i
2:25:50wyszukać wszystko, tak jak pani Wiktoria
2:25:51powiedziała, znaleźć pokrycie.
2:25:54Y, ale od nas nie wymaga to wiele, bo
2:25:57jest tylko Czat GPT. Pan Mateusz
2:26:00wchodząc pokazuje, że o jest to
2:26:02niedostępne. Bardzo dobrze. Dwie, dwie
2:26:04formy są tutaj bardzo dobrze,
2:26:07ale teraz mamy czata i to jest
2:26:11najgorsze, że mimo tego, że my
2:26:13zabezpieczymy coś tutaj, ale zamknie
2:26:17ktoś nam dzisiaj drodzy państwo, sieć
2:26:19czy dostęp do sieci, czy do bazy w
2:26:22sieci?
2:26:23Nie tylko jeśli ktoś chce bardzo mocno
2:26:25się nauczyć, chce bardzo mocno coś
2:26:28przeinwiglować, sprawdzić, dotrzeć do
2:26:30jakiejś wiedzy, to uwierzcie mi, że on
2:26:33do tej wiedzy dotrze, bo jeśli raz ona
2:26:36się pojawiła w internecie, w sieci, to
2:26:38ta wiedza już jest, więc nie da się jej
2:26:41zmazać gumką,
2:26:43no bo się nie da tego zrobić. Więc te
2:26:46dwa przypadki są funkcjonują, to żeśmy
2:26:50już ostatnio mówili.
2:26:53To też, bo to się tyczy jeszcze do
2:26:56audytu, ale też właśnie jeśli chodzi to
2:26:58o to zarządzanie świadomości
2:27:00bezpieczeństwa informacji.
2:27:03Dzisiaj drodzy państwo powiem wam tak
2:27:07możemy stosować wszystko. możemy się
2:27:10zastanawiać, tworzyć polityki,
2:27:13mechanizmy bezpieczeństwa, systemy
2:27:15zabezpieczenia,
2:27:16tylko do jakiego momentu my dojdziemy i
2:27:19ile środków finansowych będziemy na to
2:27:21musieli wyłożyć, żeby to spełniło ten
2:27:25proces bezpieczeństwa albo odpowiedniego
2:27:27poziomu. I tak jak wam powiedziałam, czy
2:27:30dzisiaj mówimy, czy dzisiaj możemy mówić
2:27:32o odpowiednim poziomie bezpieczeństwa
2:27:36inaczej? Czy czy w Polsce dzisiaj jest
2:27:38odpowiedni poziom bezpieczeństwa?
2:27:40Jak myślicie?
2:27:45No, no wczoraj jesteśmy w poziomie. Mo
2:27:48się powiedzieć, że mimo wszystko jeszcze
2:27:51względem innych krajów Europy Zachodniej
2:27:53w miarę, ale no po wczorajszych
2:27:55wydarzeniach już raczej nie.
2:27:59Już nasze bezpieczeństwo można
2:28:00powiedzieć zostało bardzo mocno
2:28:01zachwiane, nie?
2:28:05Więc tym niemiłym akcentem musimy to
2:28:08skończyć. Eh

About this transcript

This page contains the full transcript of Nagrywanie ekranu 2026 11 08 184013 by stud123, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 17,461 words across 3,329 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.