Matematika - barcha fanlar eshigi — Transcript

Full transcript

1. 0:00Assalomu alaykum, hurmatli ustoz va
2. 0:02sinfdoshlar.
3. 0:03Bugungi kunda fananteexnika, raqamli
4. 0:05texnologiyalar va suniy intellekt
5. 0:07sohalarining jadal rivojlanishi
6. 0:09matematikani zamonaviy dunyoning
7. 0:11ajralmas bir qismiga aylantirdi.
8. 0:13Matematika bu nafaqat mustaqil fan,
9. 0:16balki barcha boshqa fanlarning ham
10. 0:18asosiy poydevoridir.
11. 0:20Shu jihatdan olib qaraganda matematika
12. 0:22haqiqatan ham barcha fanlar eshiger
13. 0:24hisoblanadi. Ayniqsa, informatika fanida
14. 0:27algoritmlarni yaratish, dasturlash,
15. 0:30modellashtirish va axborotni qayta
16. 0:31ishlash kabi asosiy yoʻnalishlar
17. 0:33matematik bilimlar yordamida amalga
18. 0:35oshiriladi. Ushbu loyiha ishida
19. 0:37matematikaning informatika va boshqa
20. 0:39tabiiy fanlar bilan integratsiyasi,
21. 0:42ularning ozaro bobliqligi va amaliy
22. 0:43hayotdagi ahamiyati haqida soz
23. 0:45yuritiladi.
24. 0:47qaysi fanlar bilan integratsiya
25. 0:49qilinadi? Loyiha doirasida
26. 0:51matematikaning kuyidagi ikki fan bilan
27. 0:53uzviy bobliqligi tahlil qilinadi.
28. 0:56Matematika va informatika.
29. 0:58Informatika bu zamonaviy
30. 1:00texnologiyalarning yuragi boʻlib,
31. 1:02matematik bilimlarga tayyangan holda
32. 1:04rivojlanadi. Dasturlashda ishlatiladigan
33. 1:07algoritmlar, shartli operatorlar, sikl,
34. 1:09takrorlanish, strukturalari matematik
35. 1:12funksiyalar bevosita matematikaga
36. 1:14asoslanadi.
37. 1:15Misol uchun biror grafikni chizish yoki
38. 1:17foydalanuvchi kiritgan maʼlumotlar
39. 1:19asosida hisob-kitoblar qilishda
40. 1:21formulalar, tenglamalar, sonli ifodalar
41. 1:23qonlaniladi.
42. 1:25Shuningdek, suniy intellekt, mashinaviy
43. 1:27oʻrganishin liyarning kriptografiya va
44. 1:30raqamli xavfsizlik sohalari ham
45. 1:32matematik modellar orqali ishlaydi. Shu
46. 1:35bois matematika va informatikaning
47. 1:37integratsiyasi zamonaviy it sohasining
48. 1:39rivojida muhim rol oynaydi. Bu
49. 1:41matematika va fizika. Fizika bu tabiat
50. 1:45qonunlarini oʻrganadigan fan.
51. 1:47Barcha fizik formulalar, qonunlar va
52. 1:49hisob-kitoblar matematik ifodalar
53. 1:51asosida tuziladi. Masalan, Fima
54. 1:54Newtonning ikkinchi qonuni t. energiya
55. 1:57va massa bobliqligi, tezlik, kuch, yol
56. 1:59va vaqt kabi fizik tushunchalar ozaro
57. 2:01matematik bobliqlikda ifodalanadi.
58. 2:04Naboratoʻgri ishlarda olingan
59. 2:06natijalarni tahlil qilishda, grafik
60. 2:08chizishda, statistik maʼlumotlarni qayta
61. 2:10ishlashda matematika zarur. Matematika
62. 2:12bizni faqat hisob-kitob qilishga emas,
63. 2:15balki hayotda toʻgri qaror qabul
64. 2:16qilishga ham oʻrgatadi.
65. 2:19Masalan, vaqtni togri taqsimlash,
66. 2:21byudjetni rejalashtirish yoki biror
67. 2:22loyihani bosqichma-bosqich bajarish,
68. 2:25bularning barchasida matematik tafakkur
69. 2:27kerak boʻladi. Koʻp odamlar men
70. 2:29kelajakda matematik boʻlmayman deb
71. 2:31oylashadi. Lekin aslida kim
72. 2:33bo'lishimizdan qatʼin nazar, matematika
73. 2:35bizga yordam beradi. Masalan, shifokor
74. 2:38dori miqdorini hisoblaydi. Sportchi oz
75. 2:41natijalarni tahlil qiladi. Dizayner esa
76. 2:43olchovlar bilan ishlaydi. Bularning
77. 2:45hammasi matematika orqali amalga oshadi.
78. 2:47Matematika insonini aniqlikka va
79. 2:49tartibga oʻrgatadi. Nega aynan shu ikki
80. 2:52fan yetarli? Matematikaning informatika
81. 2:55va fizika fanlari bilan integratsiyasi
82. 2:57uning nazariy va amaliy ahamiyatini
83. 2:59toliq ochib beradi. Nega aynan shu ikki
84. 3:02fan yetarli bunga quyiddagicha izoh
85. 3:04berish mumkin? Informatika orqali biz
86. 3:07matematik bilimlarini amaliy dasturlar,
87. 3:09algoritmlar va vizual modellar shaklida
88. 3:11qollay olamiz.
89. 3:13Bu oz navbatida zamonaviy texnologik
90. 3:16muammolarga yechim topish imkonini
91. 3:17beradi. Fizika orqali esa matematik
92. 3:20formulalar va tahlillarning real
93. 3:22hayotdagi tabiatdagi jarayonlarga qanday
94. 3:25tadbiq etilishini oʻrganamiz.
95. 3:27Bu esa matematikani jonli va tushunarli
96. 3:29ko'rsatadi. Shu bois ushbu ikki fan
97. 3:32matematikaning asosiy amaliy
98. 3:34yoʻnalishlarini toliq qamrab oladi.
99. 3:37Boshqa fanlar ham muhim boʻlsada,
100. 3:38informatika va fizika matematikani eng
101. 3:41chuqur va keng qamrovda yoritib bera
102. 3:42oladi. Matematika bu faqat sonlar,
103. 3:46formulalar va tenglamalar emas. U
104. 3:49bizning hayotimizning ajralmas qismi.
105. 3:52Deyarli har kuni hatto sezmagan holda
106. 3:54biz matematikadan foydalanamiz.
107. 3:57Masalan, do'konga borganda narxlarni
108. 3:59hisoblaymiz. Qancha pul qaytishini
109. 4:00aniqlaymiz yoki vaqtni rejalashtiramiz.
110. 4:03Bularning hammasi matematika bilan
111. 4:05bobliq. Matematika bizni mantiqiy
112. 4:07fikrlashga oʻrgatadi. U yordamida
113. 4:10muammolarga toir yondashish, yechim
114. 4:12topish va tahlil qilishni oʻrganamiz.
115. 4:15Shu boisdan ham u nafaqat matematika
116. 4:17fanining ozida, balki informatika,
117. 4:19fizika, kimyo, iqtisod, arxitektura
118. 4:22hatto sanʼatda ham kerak boʻladi.
119. 4:24Masalan, muhandislar bino yoki kopik
120. 4:27loyihalashda, dasturchilar esa
121. 4:28algoritmlar yaratishda matematik
122. 4:30hisob-kitoblarga tayadilar. Bundan
123. 4:32tashqari, matematika inson tafakkurini
124. 4:34kengaytiradi.
125. 4:36U sabr ischilik va aniqlikni oʻrgatadi.
126. 4:39Har bir masalani yechishda inson fikrni
127. 4:41jamlaydi, natijaga erish uchun izlanadi.
128. 4:45Bu esa hayotda ham foyda beradi. Chunki
129. 4:47har qanday muammo yechim talab qiladi.
130. 4:49Matematika bu taraqqiyotning asosi.
131. 4:52Texnologiyalar, suniy intellekt, kosmik
132. 4:54tadqiqotlar, bularning barchasi
133. 4:56matematik hisob-kitoblarsiz amalga
134. 4:58oshmaydi. Shu sababli kim boʻlishimizdan
135. 5:01qatʼin nazar, shifokor, oqituvchi,
136. 5:04dizayner yoki sportchi. Matematikani
137. 5:06bilish bizga foydali. Xulosa qilib
138. 5:08aytganda, matematika faqat darsda
139. 5:10oʻrganiladigan fan emas. U hayotning
140. 5:12ozi. U bizni toir fikrlash, aniq ishlash
141. 5:15va hayotni yaxshiroq tushunishga
142. 5:17o'rgatadi. Xulosa qilib aytganda,
143. 5:19matematika har qanday fan mustahkam asos
144. 5:22bollib xizmat qiladi. Ayniqsa,
145. 5:24informatika va fizika fanlarida
146. 5:26matematik bilimlar bevosita va uzviy
147. 5:28tarzda qonlaniladi.
148. 5:30Matematika bu mantiq, tartib, tahlil va
149. 5:32aniq yechimler fani. Zamonaviy dunyoda
150. 5:35raqamli texnologiyalar, dasturlash,
151. 5:37muhhandislik, fizika, iqtisod,
152. 5:40statistika kabi sohalar aynan matematik
153. 5:42asoslar yordamida shakllanmoqda.
154. 5:45Shunday ekan, biz yoshlar matematika
155. 5:47faniga jiddiy yondashishimiz, uni chuqur
156. 5:49o'rganishimiz zarur.
157. 5:52matematika eshik bo'lsa, informatika va
158. 5:54fizika shu eshikdan kirib boriladigan
159. 5:56yo'llardir.