MATAAS na CHOLESTEROL at Triglycerides: Lunas, Sanhi at Sintomas — Transcript
Full transcript
- 0:00Habang bata pa tayo, gawin na natin
- 0:02'yung kaya natin para ma-prevent 'yun in
- 0:04the future. Ang mahirap kasi sa kanila
- 0:06is dahil nasa dugo sila pare-pareha. Si
- 0:09madalas kapag tumaas 'yung isa, susunod
- 0:12'yung isa. Kunyari ginalingan mo,
- 0:15perfect score ka, mga 800 'yung
- 0:17cholesterol mo, triglyceride mo, 600. So
- 0:20hindi na talaga yun kaya ng exercise
- 0:22lang. O instead na ipangsamg mo ipunin
- 0:25mo na lang. Pangapa-test mo na lang. Mas
- 0:27makakabuti pa. Kung namang ikatatagal ng
- 0:30buhay mo, adok naman yung konting
- 0:36sakripisyo. Good afternoon mga
- 0:38kababayan. Welcome sa isang bago at
- 0:40napaka-special na edition ng medico.ph.
- 0:44Dahil this week, pahinga muna ang ating
- 0:46medical director na si Dr. Anthony So
- 0:49and ang kanyang so-called reliver is
- 0:51none other than my close personal cousin
- 0:55for ano full transparency si Doc Bien
- 0:58Canlas. Good afternoon doc. Good
- 1:01afternoon everyone. Ano kung minsan
- 1:03hindi ko siya tatawaging doktora first
- 1:04name basis dahil magpinsan naman kami.
- 1:07So si Bien ang specialization niya is
- 1:10occupational health. Kung hindi niyo pa
- 1:13narinig yun basically siya yung branch
- 1:15ng medicine na naging specialize sa mga
- 1:17medical condition ng mga taong
- 1:19nagtatrabaho. And syempre kaakibat non
- 1:22yung compliance ng mga kumpanya at mga
- 1:24workplaces para makasunod tayong lahat
- 1:26sa regulasyon. At nang hindi naman tayo
- 1:29maisong sa DOH o sa NLRC yung mga ganyan
- 1:35para wala tayong violation. Although
- 1:37hindi natin pag-uusapan yung mga
- 1:39legalities ganyan. This week,
- 1:41pag-uusapan natin yung mga medyo common
- 1:44health concerns ng mga modern na
- 1:46nagtatrabaho. Lalong-lalo na yung mga
- 1:48nagtatrabaho sa opisina dahil alam namin
- 1:51karamihan sa inyong nanonood eh office
- 1:54based workers or white color jobs pero
- 1:57homebased. So ang una nating topic ay
- 2:00dislepidemia. Kung hindi niyo pa
- 2:03naririnig 'to, ibig sabihin lang nito
- 2:05mataas 'yung mga taba sa dugo mo from
- 2:09the root word lipid. So pag mataas ang
- 2:13mga taba-taba sa dugo mo, dalawa lang
- 2:15yan. Either yung cholesterol mo, yung
- 2:18medyo mataas or yung triglycerides.
- 2:21Meron din na tinatawag na mga HDL or
- 2:24high density lipids, low density lipids
- 2:26or LDL. Matututunan nating lahat 'yan
- 2:30mula dito kay Bien ngayong araw. So Ben,
- 2:32ano ba ang definition natin clinically
- 2:35ng dislepidemia? So pag sinabi nating
- 2:38dyslepidemia, tama yung sinabi mo no? So
- 2:40meron lang tayong imbalance sa levels ng
- 2:42LDL, HDL o kaya yung ating
- 2:46triglycerides. So ano ba yung mga yun
- 2:48no? Parang letters lang sila. So pag
- 2:51sinabi natin na LDL yun yung most
- 2:53commonly known natin as bad cholesterol.
- 2:56So siya bad. Siya yung LDL. Mm. Yung
- 2:59LDL. So yung low density lipoprotein,
- 3:01siya yung badolesterol kasi siya yung
- 3:04may tendency na mag-block sa mga
- 3:06arteries natin. Syempre ayaw natin yun
- 3:08no kasi baka mag-cause ng heart attack
- 3:10or no stroke in the future. Yung next is
- 3:13yung tinatawag nating triglycerides.
- 3:16Yung triglycerides nakukuha yun kapag
- 3:18kumakain tayo ng excessive na calories.
- 3:20So kung mahilig ka masyado kumain ng mga
- 3:23carbohydrates, malakas ka sa kanin,
- 3:25syempre 'yung mga Pilipino malakas sa
- 3:26kanin. So kung mahilig kang mag-snacks,
- 3:29mga sweets, so excessive calorie intake,
- 3:32lahat 'yun maso-store kapag hindi natin
- 3:34nagamit. So pag na-store, siya 'yung
- 3:36triglyes. And lastly, yyung HDL. So yung
- 3:40HDL, yun naman yung gusto natin na
- 3:41mataas. Yung HDL is yyung ating high
- 3:44density lipoprotein which is the good
- 3:46cholesterol. So makakatulong siya sa
- 3:48absorption ng vitamins and makakatulong
- 3:51siya na matanggal yung mga bad
- 3:53cholesterol sa blood natin. So very
- 3:55important yung balance nung tatlong yon
- 3:57sa tugo natin. Na-mention mo yung sa
- 3:59triglycerides usually sa excess calories
- 4:02to. So ibig mong sabihin kunyari ako
- 4:04kain ako ng kain at higit na dun sa
- 4:07kailangan ng katawan ko yung kinain kong
- 4:09calories. Medyo common knowledge na 'to
- 4:11pero ang mga calories na hindi kinonsume
- 4:15o ginamit ng katawan 'yan 'yung
- 4:16nai-store bilang taba. So sa Makatuwid
- 4:19hindi dahil tumaba ka eh nandiyan na sa
- 4:22taba mo 'yung mga triglycerides umiikot
- 4:24pa rin sa katawan mo in the form of
- 4:26triglycerides. Tama ba? Anges ang
- 4:28triglycerides natin sila yung mga nasa
- 4:31loob ng fat cells natin. Commonly yung
- 4:33mga yun ay nasa mga organs pa natin. So
- 4:36external organs. Bukod doun sa mga taba
- 4:38na nakikita natin na physical, mas
- 4:40dangerous yung fats na stored within no
- 4:43our organ. So pag tumaba yung liver for
- 4:46example. So alam naman natin 'yun.
- 4:48Malamang may mga kakilala tayo may fat
- 4:50liver or baka mismong tayo nagka-fatt
- 4:53liver na. Mm. Okay. So question na
- 4:56mention natin kung medyo may kalakihan
- 4:58ka, may kataba ka, mas likely ba na
- 5:01meron ka ng ganitong condition? Yes, of
- 5:03course. May mga tinatawag tayong risk
- 5:06factors when in terms sa dyspidemia. Isa
- 5:10doon is of course obesity. Dahil ang
- 5:12obesity mayro'n siyang tendency na dahil
- 5:16mas mataas ang fats most likely mataas
- 5:18din 'yung values natin sa blood ng fats.
- 5:21And commonly kapagka ganyan na may
- 5:24dyslipidemia tapos obese malamang meron
- 5:27pang other na diseases na mai-involve
- 5:29like hypertension, diabetes for example.
- 5:32May tanong ako kasi minsan may naririnig
- 5:35ako kahit medyo payat yung mga tao
- 5:37balingkinitan sasabihin nila mataas ang
- 5:38cholesterol nila. Posible ba 'yun? Yes,
- 5:41very much possible. Kasi pag ang pag
- 5:43sinabi nating dyslipidemia, actually ang
- 5:45number one cause talaga niya is
- 5:47hereditary or namamana. So namamana
- 5:49natin kung ang parents natin talagang
- 5:52laging mataas ang cholesterol, most
- 5:54likely tayo rin ganon yung pagpa-process
- 5:56natin dahil namamana natin yung way ng
- 5:59pagpa-process ng katawan natin ng
- 6:01certain na mga bagay like cholesterol
- 6:04pwede rin ' ba kung may gout. Namamana
- 6:06rin 'yon. Pero of course hindi lang
- 6:08naman sa genetics masisisi yon dahil
- 6:10meron ding role ang lifestyle choices
- 6:13natin. Tama ba ako? Kasi minsan iniisip
- 6:16ko ano eh, sinisisi lang ba ng mga tao
- 6:19sa bad genetics yan? Pero kasi yung bad
- 6:22lifestyle namana rin eh ' ba kung nakita
- 6:24mong paano kumain yung nanay mo tapos
- 6:26ang laki ng nanay mo. Exactly. Syempre
- 6:29ang turo sayo sa bahay pag hindi ka
- 6:31busog ibig sabihin gutom ka. So
- 6:32kailangan kain ka ng kain ' ba kumbaga
- 6:35namana mo rin yung behavior na nag-lead
- 6:37sa kanya doon.
- 6:38So hindi pwedeng sabihin tanggapin mo na
- 6:41lang na ay mataas talaga cholesterol ng
- 6:44lahi namin. Baka nasa lifestyle niyo sa
- 6:46buong bahay ni. And dapat kung meron na
- 6:49tayong family history tinatawag kumbaga
- 6:52yung nanay mo, tatay mo, mga kapamilya
- 6:55mo tumataas talaga yung cholesterol. All
- 6:57the more na dapat nating trabahuhin na
- 6:59habang bata pa tayo, gawin na natin yung
- 7:02kaya natin para ma-prevent yun in the
- 7:04future kasi very much preventable ang
- 7:06dislipidemia. Okay? So I understand na
- 7:10kailangan ng tests para matukoy for sure
- 7:12na mataas yung mga fats lipids natin sa
- 7:16dugo. Pero alam naman natin may cost yan
- 7:19' ba. Hindi magpapatingin ang tao agad
- 7:21ng wala siyang nararamdaman. question.
- 7:24Ang dislipidemya ba 'yung pagtaas ng
- 7:26cholesterol at
- 7:27triglycerides, LDL? May mga mararamdaman
- 7:30ka ba sa katawan mo na pwedeng magbigay
- 7:33sa'yo ng sign na magpatingin ka? Mm.
- 7:36Magandang tanong 'yun 'no? So ang
- 7:37pinaka-common sa akin by experience sa
- 7:40mga empleyado na nagco-consult sa akin,
- 7:42common na lang complain masakit daw yung
- 7:44batok parang mabigat yung pakiramdam.
- 7:46Hand and hand kasi yung pagtaas ng
- 7:48cholesterol sa pagtaas ng presyon. So
- 7:50most likely meron siyang kaakibat na
- 7:52simtomas ng pagtaas ng presyon. Okay?
- 7:55And then 'yun panakyat ng ulo. Meron din
- 7:58mga pwede tayong makita na simtoma sa
- 8:00balat dahil masyadong mataas yung fats
- 8:03sa dugo. Pwede rin tayong magkaroon ng
- 8:06fat deposit sa mukha, sa palat. So
- 8:08makikita natin yun pwedeng magkaroon ng
- 8:11taba sa mismong balat. Grabe ' ba? Lahat
- 8:13na lang pinupuntahan. Paano nagba-bulge
- 8:15ba yung Nikita natin sila sa balat?
- 8:18Pwede sa mukha. May mga maliliit na
- 8:19parang yellowish na mga bilog sa balat.
- 8:22So fat 'yun no'no. So hindi siya pimple.
- 8:25Fats pala siya kapag sumosobra. Pwede
- 8:27rin na mga iba pang simptomas pwedeng
- 8:29nahihilo na sila sobrang taas ng
- 8:31cholesterol. 'Yun ung isa sa mga
- 8:32pinaka-common darating sa'yo
- 8:34hilong-hilo. Pag test mo ng ng presyon
- 8:37ay mataas din yung presyon. So most
- 8:39likely sa-suggestan mo yun ngayon na
- 8:41magpa-test na po. And of course kung at
- 8:43a certain age kung 40 years old and
- 8:46above dapat nagpapa-test na actually sa
- 8:49panahon na yon medyo mas bata pa nga eh.
- 8:51Minsan at the age of 30 matataas na yung
- 8:53cholesterol, matataas na yung blood
- 8:55pressure just because yung kinakain
- 8:57natin is processed na lahat. food,
- 8:59panda, milk tea, lahat ng sugary na food
- 9:03and drinks. So, nagco-contribute 'yun na
- 9:05sa pagtaas ng cholesterol natin sa dugo.
- 9:09Okay. So, usually nasa kinakain mo rin
- 9:11talaga no? Oo. And lalo na kung hindi ka
- 9:13gumagalaw sa office world, guilty ako
- 9:15diyan. Nakaupo lang ako lagi,
- 9:17namamasyente. Oo, ganon. So totoo yung
- 9:20sinasabi nila na kung kaya mo na rin
- 9:22lang at least every 20 30 minutes tumayo
- 9:25ka lahat siguro ng konti no? Okayong yun
- 9:29si doctor. So lagi niyang sinasabi yun
- 9:30eh 20 2020 rule niya every 20 minutes 20
- 9:34seconds tumayo ka muna maglakad-lakad ka
- 9:36bumalik ka sa upuan mo. So siguro may
- 9:39katotohanan yung sinasabi ng mga marker
- 9:40ng jeep pag pinapa-ayarios nila kayo.
- 9:43Galaw-galaw po baka ma-straw may konting
- 9:45katotohanan. Meron kasi kung hindi ka
- 9:47lang naman gagalaw is 'yan. Tataba ka,
- 9:50tataas ang cholesterol mo sa tugo at
- 9:51pwedengpwede kang ma-straw. Ayaw natin
- 9:53'yun. Ang term doon ' ba yung sedentary
- 9:56lifestyle. Yung halos walang movement
- 9:58buong araw lalo na kung nag-opisina. So
- 10:01ingat ho tayo doon. Okay. So now, if you
- 10:04suspect na medyo mataas 'yung
- 10:07cholesterol, triglycerides mo and you
- 10:10want to test para malaman ano usually
- 10:13'yung pupuntahan mong doctor and anong
- 10:16test yung nire-recommend nila. Ayan no.
- 10:19So kung kayo ay employee, pwede kayong
- 10:23pumunta sa company physician. Kung meron
- 10:26kayong family physician, pwede doon. po
- 10:29kung mayro'n kayong physician na nasa
- 10:31barangay pwede rin center. So sa mga
- 10:34health center natin may mga libre din.
- 10:36So basically kung sino 'yung nearest na
- 10:39doctor sa'yo, pwede mo siyang
- 10:40i-approach. Also pwedeng family
- 10:42physician, pwedeng company physician,
- 10:45pwedeng internal medicine specialist or
- 10:47yung mga general practitioners. Pwede
- 10:49rin. Pwedengpwede kahit sino dahil
- 10:51pwedengpwede ka nilang bigyan ng
- 10:53request. Ang common na nire-request
- 10:55natin is yung lifted profile natin na
- 10:57tinatawag. Usually nasa mga packages yan
- 11:00para sa mga empleyado. Pero kung wala,
- 11:03ang ginagawa lang naman do is
- 11:04magfa-fasting ka lang ng 10 oras tapos
- 11:07kukuhanan ka ng dugo. It's a simple
- 11:10test. So isang turok lang. Tapos
- 11:12malalaman na yung mga levels ng
- 11:14cholesterol natin, triclycerides, HDL sa
- 11:18dugo. Pwedeng pwede rin yun isabay sa
- 11:20iba pang mga test para kumpleto yung
- 11:22test natin. Speaking of that, kasi ano,
- 11:24ang alam ng mga kababayan natin na
- 11:28pinaka-common yung complete blood count
- 11:30lang ' ba. Yung this gyms. Oo, may mas
- 11:32basic na blood test. Hindi pwede yung
- 11:34ganun lang ' ba. Kailangan sabihin mo
- 11:37may lipin profile talaga. Oo. Kasi yung
- 11:40CBC na sinasabi natin is blood count
- 11:43lang siya. So na minsan kasi na common
- 11:45yun. Tama. Nako-confuse yung mga
- 11:46Pilipino kasi CBC akala nila yun na yung
- 11:49pang normal lahat sa nila no. Yun pala
- 11:52yung CBC ginagamit natin yun to test for
- 11:54infections o kaya level ng hemoglobin sa
- 11:56tugo kung anemic or hindi. Oo. So
- 11:58kailangan natin yung blood chem. So
- 12:01blood chemistry. Yun yung pinapagawa
- 12:03natin. Lilinawin natin ha. Hindi pwedeng
- 12:06CBC lang. Hindi malalaman yung
- 12:08triglycerides at cholesterol niyo sa
- 12:11ganong kasimpleng test. Yun kasi mas
- 12:13mura kaya naintindihan natin mas marami
- 12:16yun ang pinapagawa nila. Pero kung gusto
- 12:18mo talagang malaman at i-address kung
- 12:21meron kang problema sa mga fats sa dugo
- 12:24yan kasi yung delikado sa atake at
- 12:26stroke eh. Full lipid profile tayo. Ah
- 12:29fortunately marami sa mga company policy
- 12:32natin ng health nako-cover yan. Hindi pa
- 12:35kasama na siya lalo na yung mga HMOs
- 12:37kasama na sila and kung wala naman din
- 12:39silang access sa ganon meron tayong mga
- 12:42program sa gobyerno na pwede silang
- 12:44kumabit doon na libre so usually sa
- 12:47laboratory part ng mga hospital ginagawa
- 12:50to ' ba pupunta ka kung may request ka
- 12:51na ng doctor kukuhanan ka asan mentioned
- 12:56usually early morning ka nilang
- 12:58kukuhanan kasi yung gabi sasabihin nila
- 13:00kailangan last meal mo sabihin mo na
- 13:02lang ah 12 midnight or 10:00 p.m. para
- 13:068:00 a.m. makuhanan ka. Walang inom,
- 13:08walang kain ba? Walang water, walang
- 13:11food. Oo. Para accurate ang tawag nila
- 13:14doun yung parang fast, naka-fasting
- 13:16state ka 'di ba? Para kumbaga parang
- 13:18yung baseline makukuha. So fasting ng 10
- 13:21at least 10 hours. 10 hours. Okay. So
- 13:25ano ba usually 'yung mga normal na
- 13:27levels 'ag lumabas 'yung mga test na
- 13:29'yan bibigay sa'yo bago mayipakita sa
- 13:32doctor. Ano 'yung mako-consider nating
- 13:35mataas at normal? Mm. So depende 'yun
- 13:38dun sa gumagawa dun sa diagnostic
- 13:40center. Depende dun sa machine. Pero ang
- 13:42pinaka-common kasi na ginagamit na units
- 13:44is yung MGDL or yung milligrams per
- 13:47dcil. So pag ganon for our cholesterol
- 13:51dapat less than 200 yun yyung target
- 13:53natin less than 200 na levels of
- 13:56cholesterol less than 200 MGDL for our
- 13:59LDL gusto natin ganun lang yung levels
- 14:02para hindi ma-lower yung risk natin for
- 14:05any other disease. And then for our
- 14:08triglycerides commonly less than 150 or
- 14:11even less than 149 MGDL. So para masabi
- 14:15nating within normal levels yung ating
- 14:18triglycerides for our HDL siya lang yung
- 14:21kakaiba. The rest gusto natin mababa. Si
- 14:23HDL gusto natin siya yung mas mataas. So
- 14:26at least ah depende kung babae or lalaki
- 14:29at least 45 or 50. Okay. Paano mapataas
- 14:32yang ano yang HDL? Yan ba yung mga fish
- 14:36oil? Fish oil omega-3 ganon? Oo.
- 14:38Nakukuha yun doun. Yun yung mga common
- 14:40na supplements pero nakukuha din siya sa
- 14:42diet. So taba nung isda 'yung
- 14:43pinaka-common. So yan kaya ina-advertise
- 14:46yan madalas sa mga tuna ganyan or
- 14:48salmon. So meron silang omega fatty
- 14:51acids. So isa 'yon. Meron din yung mga
- 14:53nuts and even yung mga ibang fruits like
- 14:55avocado meron silang good kind of
- 14:58cholesterol. May heart na ano doun sa
- 15:01latar pero process pa rin. Process pa
- 15:04din. Oo. May added oil pala 'yun. Dapat
- 15:07ano medyo whole ah salmon yung kunin mo.
- 15:10Hindi naman na tayo kailangan na yung
- 15:12mamahaling isda no kahit yung mga bangus
- 15:15natin meron yan mga fats. So healthy
- 15:18kind of fats. Okay. So pag nalaman natin
- 15:22ah na mataas yang mga yan, may mas
- 15:24delikado ba? Anong mas delikadong
- 15:26mataas? Yung cholesterol o yung
- 15:28trigglyceride or pareho lang? Ang
- 15:29mahirap kasi sa kanila is dahil nasa
- 15:32dugo sila pare-pareha.
- 15:34Madalas kapag tumaas yung isa susunod
- 15:37yung isa. So kaya gusto natin yung
- 15:40maagang detekson. Okay? Oo. So pareho
- 15:43dapat silang bumaba. Parehas. Oo. Kaya
- 15:46kapag tinweat din natin sila kunyari
- 15:48parehong mataas yung cholesterol at
- 15:50trigly yung mga gamot natin tino-target
- 15:53yun parehas. Alr. Oo. Kasi importante
- 15:56yun no. Speaking of which, gamot na
- 15:59mention mo. Mhm.
- 16:01Pag nakita ni doc na mataas over 150
- 16:04yung ah triglycerides mo, over 200 yung
- 16:08cholesterol mo, typically anong
- 16:10sasabihin na treatment plan ng doktor?
- 16:12Mmm. So depende doun sa range at saka
- 16:15kung first time mo ba o hindi. Kung
- 16:18first time mo tapos bata-bata ka tapos
- 16:20kunyari for example yung cholesterol mo
- 16:22lumagpas lang ng 210 ganon yung slight
- 16:26lang talaga. Slight lang naman yung
- 16:27tinaas nila tapos slight lang na mababa.
- 16:29Most common ang ia-advice ko lang sa'yo
- 16:31is lifestyle notification pa rin. Okay?
- 16:34Kasi kahit magbigay tayo ng gamot sa'yo,
- 16:36kung hindi mo babaguhin 'yung lifestyle
- 16:38mo, walang mangyayari. So once na-stop
- 16:41mo 'yung gamot, babalik din siya ulit.
- 16:43Okay? So kapag naman mukhang hindi na
- 16:45kaya ng lifestyle modification alone,
- 16:48kunyari ginalingan mo, perfect score ka,
- 16:51very high grade mga PH00 yung
- 16:53cholesterol mo, trigly mo, 600 ganun na.
- 16:57So hindi na talaga 'yun kaya ng exercise
- 17:00lang. So tutulungan na natin siya.
- 17:02Magsu-supplement na tayo. So usually may
- 17:04posible palang ganon na sabihin mo na
- 17:07lang kunyari puro isda na lang ang
- 17:08kinain ko. Steamed na nga eh. Tapos
- 17:11hindi na ako nagkanin tapos puro gulay
- 17:12na lang. Posibleng hindi bumaba masyado
- 17:14sa normal. Lalo na kunyari matagal na na
- 17:18panahon kasi hindi naman magre-reach ng
- 17:20ganun kataas kung nag-samg ka lang
- 17:23kagabi. Kaya mo pa 'yun eh. Pero kung
- 17:25ibig sabihin kung 800 ibig sabihin ang
- 17:27tagal-tagal na naman. Marami kas
- 17:29na-invest. Oo. Ginalingan mo na masyado.
- 17:32Kaya nga sumually ang joke ko sa mga ano
- 17:35patients pagkakita ko uy
- 17:37sumakayo kasi may mga lahat ganun. So
- 17:40ayaw natin yun kasi ibig sabihin
- 17:42ginalingan niya buong taon ang pagkain
- 17:45ng mga bawal. So months talaga itatagal
- 17:47sa dugo mo niyan. Oo. Hindi siya ganon
- 17:49kadaling tanggalin. Oo. Kahit nagbehave
- 17:52ka ng 2 weeks wala 'yon. Oo. Pero kung
- 17:55naman slight lang may chance. Oo. Oo.
- 17:57Kung sa slight pero kung pumo 400 500 ka
- 17:59na sa hirap. Kailangan ng tulong gamit
- 18:02pa yung realistic sa expectation doun sa
- 18:05pasyente na kailangan po of course
- 18:07magdiet pa rin, mag-exercise, mag-modify
- 18:10tayo ng kinakain at saka ng mga
- 18:12ginagawa. Pero kailangan maggamot
- 18:14kapagka sumosobra na. Usually anong
- 18:16gamot na binibigay sa kanila? Ah ang
- 18:19pinaka-common is 'yung mga statins na
- 18:21tinatawag natin. 'Yun 'yung mga para sa
- 18:24cholesterol. I'm sure familiar sila yung
- 18:26mga simvastatin,
- 18:28rosovastatin, yan, aturvastatin. Ang mga
- 18:31statins ang target nila is cholesterol.
- 18:34For triglycerides, binibigay naman natin
- 18:36usually yung phenofibrates. Yun.
- 18:38Although minsan kahit kung hindi naman
- 18:40ganon kataas, minsan statins could be
- 18:42enough. Pero minsan kapag dalawa na yung
- 18:44mataas, kailangan na ng support with our
- 18:47hyenofibrates. So handin hand yun
- 18:48binibigay. And then for HDL para
- 18:51mapataas natin siya kasi makakatulong
- 18:53din yun. Ia-advise natin sila na yun
- 18:55pwedeng mag-supplements. Pero most ang
- 18:58pinakaeffective pa rin is babaguhin yung
- 19:00diet nila. Yun kumbaga mag-shift sila
- 19:03into better kinds of food. Okay. So ang
- 19:07isa sa mga problema kasi sa Pilipinas,
- 19:10syempre hindi naman lahat tayo
- 19:11nakaaangat sa buhay. Ang mga tao minsan
- 19:14mas takot sa gastos kaya sa sakit eh.
- 19:17May mabibigay ka bang idea sa amin ano
- 19:19typically yung gagastusin ng tao? Siguro
- 19:21yung pinakamura na para magpa-test tsaka
- 19:24makabili ng mga gamot na ganito. Ang
- 19:27pagpapa-test natin of course depende yun
- 19:30no sa mga diagnostic centers or even as
- 19:32low as Php500 meron na tayong complete
- 19:35blood panel. Oo. Okay. And of course
- 19:37meron din option na libre. Kung masipag
- 19:39naman tayong pumila sa mga public
- 19:41institutions, libre sila or mas lower
- 19:44pa, much lower cost. kumbaga nila
- 19:47makukuha 'yung mga test na 'to. Pero
- 19:49kung 'yung kumpleto talaga 'yung isama
- 19:51mo na pati yung mga uric acid kasi
- 19:52expect mo kung mataas yung cholesterol
- 19:55malamang meron na rin yan mga iba pang
- 19:58tumataas. So kung maganda kung
- 19:59makukumpleto usually yung mga ganong
- 20:01packages would range up to Php1,000
- 20:031,000. And kapag ganon, usually naman
- 20:05yung mga diagnostic sasabihin nila, "O
- 20:07libre na yung ECG mo dahil ganung
- 20:08pinagawa mo." So at least makukumpleto
- 20:10mo yung test. And ano ba naman 'yung
- 20:12Php1,000 para sa Tinataya mo lang sa ano
- 20:15'yan eh sa online casino eh. Huwag mo ng
- 20:18ilagay don. Ilagay mo sa kalusugan mo.
- 20:20Ah o instead na ipangsg mo ipunin mo na
- 20:22lang panga-test mo na lang mas
- 20:24makakabuti pa. Feeling ko maraming
- 20:26maggagalit sa hindi na nga ako nakakain
- 20:29ibibigay ko pa sa linig to pera ko.
- 20:32Kilty din ako diyan pagka naisip ko
- 20:34grabe parang tatlong samji na kapag
- 20:36kinumpleto ko 'yung pagpapa-test ' ba.
- 20:38Pero kung namang ikatatagal ng buhay mo,
- 20:41ano ka naman yung konting sakripisyo
- 20:43yung gamot. May idea ba tayo? Ah sa mga
- 20:46gamot ah ang ia-advice ko po no, ang
- 20:50pinakaepektibong gamot ay ang gamot na
- 20:52maiinom natin araw-araw. So mag-o-of na
- 20:55tayo doun sa pasok sa budget. Okay? Ang
- 20:57maganda dahil matagal na po ang
- 20:59kondisyon na dislipidemia at common
- 21:01siya, marami po tayong gamot. maraming
- 21:04generic na options. So sa mga generic
- 21:06natin minsan as low as Php3, Php5 'yung
- 21:10mga satins gann na lang sila kamura and
- 21:12even 'yung mga Finafy rate less than
- 21:14Php10 ganun. So depende. Of course kung
- 21:17pipiliin mo 'yung branded medyo malayo
- 21:19yung diperensya. Kung ang generic natin
- 21:22Php3 lang, ang branded natin pwedeng
- 21:24Php20, Php30 each. Okay. Ay kung
- 21:27araw-araw mo 'yung iinumin sa loob ng
- 21:29isang buwan, dapat 'yung pasok sa budget
- 21:32kasi aanuhin mo 'yung bumili ka ng
- 21:34branded eh kaso ang nainom mo pito 'di
- 21:37ba? So mas maganda 'yung maiinom araw
- 21:39araw-araw. O real talk lang kumbaga
- 21:42moment of truth lang para sa mga
- 21:44kababayan natin na baka may duda ng
- 21:47konti iniisip nila dahil mas mura baka
- 21:49hindi effective ang generic. Effective
- 21:52naman ong mga to. Effective po ang mga
- 21:54generic na gamot. So ang difference lang
- 21:56naman nila binayaran mo 'yung endorser
- 21:59char
- 22:00gan. Basta po ang mga gamot natin ay FDA
- 22:04approved. Kaya na-test naman no o
- 22:07kunyari yung mga common na brands na
- 22:09binebenta natin sa mga putika. So even
- 22:12yung mga genetics natin ngayon may brand
- 22:14names na rin sila eh. So yun
- 22:17pwedengpwede po yun at epektibo po yung
- 22:20mga yon. Okay. Sige. Ay munti ko ng
- 22:22mentionin 'yung client kong botika sa
- 22:25agency pero kailangan nila akong bayaran
- 22:27ng extra para mention sila dito. Brand
- 22:30trop. Anyway ah alam na natin meron
- 22:34palang murang ganito both sa testing at
- 22:37saka sa gamot. So wala talagang excuse
- 22:39na hindi mo gawin to kung lalo na kung
- 22:41medyo may edad ka na na 40 pataas or
- 22:44talagang medyo malakas kang kumain at
- 22:46medyo unhealthy yung choices mo. Ngayon
- 22:49punta naman tayo doun sa walang gamot na
- 22:52ano na magagawa mo para mapababa itong
- 22:56mga resulta sa dugo mong ito. Other than
- 23:00medicine, ano iyung mga lifestyle
- 23:02changes na kailangan nating i-adopt para
- 23:05matulungan natin iyung mga gamot na
- 23:07mapababa ito or kung hindi naman
- 23:09masyadong mataas, hindi na tayo
- 23:11maggagamot. Natural na siyang
- 23:12bababa. Ayan. Ito na yung medyo mahirap
- 23:15pag-usapan kasi yung mga sasabihin ko,
- 23:18madaling
- 23:19gawin in theory. Pag sinasabi mo lang,
- 23:23pag sinasabi, ang daling sabihin, ang
- 23:25hirap gawin. So unang-una of course is
- 23:28diet. So papalitan natin yung diet. So
- 23:30pagka sinabi natin na diet modification
- 23:33ah meron tayo actually uh accessible yun
- 23:36sa lahat if hindi painformed yung iba no
- 23:39pinalitan na kasi yung food pyramid eh.
- 23:42So ngayon may access na tayo online
- 23:44pwede mo yun i-check food plate na yung
- 23:46tawag natin. So ang usually ang
- 23:48ine-explain ko sa pasyente kung ito yung
- 23:50pinggan mo, yung kalahati niyan dapat
- 23:52gulay. Gulay. Oo. So yung half nung
- 23:54bilog is Wala nga namang tabaang gulay
- 23:57at walang asukal. Kaso ' ba tayo half
- 23:59and canning? Oo. Yun ang pinakamuan eh
- 24:02sa lahat. Yun yung pinakamasarap na
- 24:03part. Pero ayun po no. Dapat pala yung
- 24:05half doon ay gulay. Yung other na 1/4
- 24:09nandoon yung proteins natin. So pwedeng
- 24:12dahil nga tlepidemia yung topic natin
- 24:14dapat lean na meat pwede rin fish. Ang
- 24:18lean na meat define natin para sa hindi
- 24:20masyadong familiar. Mataba hindi mataba
- 24:22mga meat. So pwedeng baboy basta walang
- 24:24taba. Grabe naman. kinut mo lang 'yung
- 24:27ano kinut mo lang 'yung laman nung baboy
- 24:29nung pork sa pa rin pero ang smaller
- 24:32portion or meron pa rin namang nutrisyon
- 24:34'no hindi naman natin ginagawang masama
- 24:36'no 'yung kumbaga dito sinasabi natin
- 24:38wala tayong ibabawal masyado sa mga
- 24:40pagkain lilimitahan lang natin 'yung
- 24:42amount at saka pipiliin natin yung klase
- 24:46ng kinakain natin syempre kung pipiliin
- 24:48mo yung baboy t's pinrito mo mga siguro
- 24:50dalawang piraso na lang ung pwede sao
- 24:52comparedong isda 'di ba medyo mas
- 24:53mabutos kasi mas maraming portion
- 24:56yung katumbas na pwede natin ilagay
- 24:58doon. And then the rest is yung yung
- 25:00natitirang 1/4 nandon yung pwede nating
- 25:03ilagay yung carbohydrates natin. And
- 25:06kasama na doun yung dessert
- 25:07unfortunately dun sa so sa 1/4 na yon.
- 25:09Oo. Ay hindi po dessert ang buong
- 25:11mangga. Yun lang. Fortunately patay. So
- 25:14ganon sa mga prutas no. Common kasi sa
- 25:16Pilipino ' ba ang sarap ng mga prutas
- 25:18dito. Minsan nagtataka sila bakit
- 25:20tumataas yung sugar tin nila. Kasi poong
- 25:23prutas yung kinakain nila. Kapag ganun
- 25:26pisngi-pisngi lang po isang piraso ganun
- 25:29po. Pero part na siya nung meal hindi po
- 25:31sila dessert. Pati sa mga diabetic ' ba
- 25:34ano yung um prutas hindi na considered
- 25:38na ganun ka unless apple. I think apple
- 25:42pwede pa rin. Usually ganun din yyung
- 25:43advice sa kanila. So yun no
- 25:46interestingly kasi doon yun sa may WHO.
- 25:48So pwede rin nilang i-check yun. May my
- 25:50plate depende kung diabetic ka. Pwede
- 25:52mong makita ano dapat yung itsura ng
- 25:54pinggan mo. So much easier for everyone
- 25:56to understand. Okay. Exercise. How about
- 26:00that? Anong usually yung susunod? Okay.
- 26:03So kung una ay diet, pangalawa ay
- 26:06exercise. Ang exercise, naku ang hirap
- 26:09kasi dapat consistent. M so usually ang
- 26:12advice lang naman natin is at least 30
- 26:15minutes a day na lakad na
- 26:18exercise walking, jogging. Ngayon uso
- 26:20naman yung mga fitness ano sa YouTube
- 26:23videos para na lang panoorin. 30 minutes
- 26:25moderate lang na exercise. Hindi
- 26:27kailangan na magpagod. Lalo na kunyari
- 26:30obese yung mga patient natin. Hindi mo
- 26:32ia-advise na magtakpo ka diyan kasi
- 26:34kawawa naman yung tuhod nila no. So kung
- 26:36ano yung appropriate at kung ano yung
- 26:38kaya na exercise na gawin. Basta ang
- 26:41advice ko lang is hindi mo kayang
- 26:44kumanta kasi kung nakakakanta ka pa dun
- 26:46sa lakad mo, hindi ka nag-e-exercise. So
- 26:49kailangan gumalaw ang dugo natin. So
- 26:52yung basihan natin yun. Alrght. Mukhang
- 26:55hindi ganun kadali. Pero alam niyo kung
- 26:58anong mas mahirap kaya doon ma-stroke
- 27:01tsaka maatake. Yes. So mas magastos din
- 27:04'yun. Mas magastos 'yun. Kung takot kayo
- 27:06sa gastos ng test at ng gamot at takot
- 27:09kayo sa sakripisyo ng
- 27:12pag-e-exercise, medyo mas malaking
- 27:14sakripisyo at panghabang buhay pag
- 27:16tinamaan ka na ng mga ganon. So
- 27:18ingat-ingat tayo ng konti. Allr so dami
- 27:22nating napag-usapan ngayon. Ang daming
- 27:24mga health tips pero tama ba ito ang mga
- 27:28pinakamalaking health concerns ng
- 27:29Pilipino at pinaka-common na killer sa
- 27:31Pilipinas? Yes. Siya ang pinaka-common
- 27:34ngayon kasi wala na siyang pinipiling
- 27:35edad dahil wala sa dieta natin eh no?
- 27:39Tsaka nung pandemic siguro dahil lahat
- 27:41tayo na-stock sa bahay. Hindi na tayo
- 27:44nag-exercise halos naging work from
- 27:46home, work sa offices. Kulang na kulang
- 27:49na talaga yung paggalaw natin. And of
- 27:51course, ano pa bang gagawin mo pagka
- 27:53nasa bahay ka lang or nakaupo ka?
- 27:56Sabayan mo ng kain. Kahit kain, nood,
- 27:59sarap. Ayun, patay tayo diyan.
- 28:02Nakakabata. Yun lang. Okay. So yan yung
- 28:06mga taba-taba natin sa dugo. Typically
- 28:09in summary lang ha. Galing ian sa
- 28:12hereditary pero maliit na portion lang
- 28:14'yun. It's mostly not what you got from
- 28:18your parents but what you're doing to
- 28:19yourself. So iyung pagkain natin medyo
- 28:23limitahan ng carbs at sugar. More on
- 28:26vegetables, more on fish, more on
- 28:28chicken. Pero minsan mahirap talaga no?
- 28:30Minsan gusto mong kumain yung may paa
- 28:31eh. Mahirap yung puro palikpik. Saka
- 28:34chicken kasi fried naman. Fried naman.
- 28:37Tang ganon balik pa yun. May oil
- 28:38actually ganun din yung skin no? Hindi
- 28:41rin advisable yun. Ang hirap naman
- 28:43maging healthy pero kailangan talaga
- 28:46vegetables. Medyo mahal pa naman ang
- 28:48vegetables. Kailangan nating tiisan.
- 28:50magtitanim ka na lang kaya? Anyway, this
- 28:52has been Glenn, the managing director of
- 28:55medico.ph along with Dr. Bien Canlas,
- 28:58providing you advice today tungkol sa
- 29:01dislepidemya o yung mga sobra-sobra o
- 29:04imbalanced na mga taba-taba niyo sa
- 29:06dugo. Hopefully nakatulong yung
- 29:08information na binigay namin sa inyo
- 29:10today para maiwasan if not mapababa
- 29:13itong mga bagay na to. So again, this is
- 29:16medico.ph saying stay safe, stay
- 29:18healthy, stay happy, and see you sa next
- 29:20episode. Babbye
- 29:23[Musika]
About this transcript
This page contains the full transcript of MATAAS na CHOLESTEROL at Triglycerides: Lunas, Sanhi at Sintomas by MedikoPh, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,588 words across 705 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.