Mózg czy coś więcej? dr Stepan Rucki, wykład, konferencja "Czy Bóg kocha naukę?" Poznań, X 2025 — Transcript

Full transcript

1. 0:19Więc witam was ponownie jeszcze na
2. 0:21drugim moim wykładzie, który którego
3. 0:25tematem jest coś, co jest w nas
4. 0:29bardzo bardzo ciekawy, a czego właściwie
5. 0:31nikt z nas nie jest w stanie
6. 0:32zdefiniować, to jest świadomość
7. 0:34człowieka. I ten
8. 0:38temat nazwałem: "Czy jestem tylko
9. 0:41mózgiem, czy czymś więcej.
10. 0:44Dziś do południa mówiliśmy o
11. 0:49fantastycznej budowie ludzkiego oka.
12. 0:50skupiliśmy się na nim jako na narządzie
13. 0:53umysłu, nie zajmując się jednak kwestią,
14. 0:56w jaki sposób powstają te wrażenia
15. 0:59wzrokowe w naszym umyśle.
16. 1:03Teraz chciałbym trochę więcej powrócić
17. 1:06do tej kwestii na przykładzie innego
18. 1:08zmysłu węchu. Zapytam was, czy
19. 1:12kiedykolwiek wąchaliście
20. 1:14różę?
21. 1:17być może pomyślicie, co co za za banalne
22. 1:20pytanie.
23. 1:21Naturalnie wąchałem, niejednokrotnie i
24. 1:26po prostu co to jest takie pytanie o
25. 1:29niczym. A jak pachnie róża, jakbyście
26. 1:32opisali?
27. 1:36>> A czy rozpoznacie różem, kiedy zasłonią
28. 1:39wam oczy?
29. 1:42>> No i w ogóle jak dzieje się to, że
30. 1:43odczuwamy zapachy? Róża wydziela
31. 1:49cząsteczki olejków kwiatowych, które się
32. 1:52unoszą w powietrzu. Są to cząsteczki
33. 1:54zapachowe, tak zwane odoranty, o
34. 1:57unikatowej strukturze chemicznej,
35. 2:01trójwymiarowej strukturze. I w skład
36. 2:03błony śluzowej nosa wchodzą
37. 2:06wyspecjalizowane komórki węchowe, które
38. 2:10mają na swojej powierzchni
39. 2:13specjalne białka. receptory węchowe.
40. 2:17Podczas wdychania powietrza z odorantami
41. 2:19cząsteczki zapachowe wiążą się z tymi
42. 2:22receptorami, co prowadzi do zmiany
43. 2:25konfiguracji receptora i pobudzenia
44. 2:27komórki węchowej. Komórka węchowa
45. 2:30generuje potencjał czynnościowy,
46. 2:33elektryczny potencjał czynnościowy,
47. 2:34który jest przesyłany do mózgu przez
48. 2:38nerwy węchowe, więc podobnie jak jak u
49. 2:40wzroku
50. 2:42te informacje przechodzą do opuszki
51. 2:44węchowej i do innych ośrodków węchów w
52. 2:48mózgu. z tego sygnału elektrycznego i
53. 2:52teraz powiem słowa. W jakiś sposób, w
54. 2:56jakiś sposób powstaje wrażenie węchowe,
55. 2:58które kojarzymy z różą. Jednak zapach
56. 3:01róży nie jest tylko sygnałem
57. 3:03elektrycznym powstającym w wyniku
58. 3:05pobudzenia komórek węchowych i sieci
59. 3:07neuronowych opuszki węchowej. Oczywiście
60. 3:09wrażenie węchowe ma związek, koreluje z
61. 3:13tymi zjawiskami chemicznymi i
62. 3:15elektrycznymi, ale nie jest z nimi
63. 3:17identyczne. Zapach róży to czymś o wiele
64. 3:21więcej. Tak jak was zapytałem, każdy
65. 3:24macie jakieś jakieś swoje doświadczenia
66. 3:26z różą, ale jak to opisać? Jest to coś,
67. 3:31co poeci próbowali wyrazić na tysiące
68. 3:33sposobów,
69. 3:35a nigdy nie osiągnęli zupełnego sukcesu.
70. 3:39Należy zauważyć, że natura naszych
71. 3:41wrażeń takich jak zapach róży, a również
72. 3:44wrażenia zwrokowe i inne jest zupełnie
73. 3:47inna od natury zjawisk fizycznych,
74. 3:49takich jak procesy fizyczne i
75. 3:51elektryczne, które zachodzą w komórkach
76. 3:53zmysłowych i włóknach nerwowych. Te
77. 3:55zjawiska fizyczne,
78. 3:57które zachodzą również w naszym mózgu,
79. 3:59mózgu, mają
80. 4:01miejsce w czasoprzestrzeni i można je
81. 4:04zbadać i zaobserwować na na przykład
82. 4:06przy pomocy różnych urządzeń. Są to
83. 4:09zdarzenia fizyczne czasoprzestrzeni,
84. 4:12które można obserwować z punktu widzenia
85. 4:15trzeciej osoby, czyli obserwatora.
86. 4:17Jednak te nasze wewnętrzne wrażenia
87. 4:20towarzyszące wniu róży są czymś innym.
88. 4:24Jest to nasze prywatne odczucie,
89. 4:27nasze wewnętrzne świadome doświadczenie,
90. 4:30które postrzegamy z punktu widzenia
91. 4:33pierwszej osoby. Jest ono dostępne tylko
92. 4:36dla naszej świadomości i dla naszego
93. 4:38wewnętrznego ja, które jest z tą
94. 4:41świadomością bezpośrednio związane.
95. 4:44Czym właściwie jest świadomość?
96. 4:47Świadomość
97. 4:49to jedna z najbardziej zdumiewających
98. 4:51cech w kosmosie.
99. 4:54Filozof Colin Mcdin, to jest ateista,
100. 4:56twierdzi, że jej pojawienie się graniczy
101. 4:59z czystą magią, ponieważ wydaje się ona
102. 5:01nie mieć żadnego naturalistycznego
103. 5:04wytłumaczenia. W jaki sposób zwykła
104. 5:07materia może wytworzyć świadomość? W
105. 5:10jaki sposób ewolucja przekształciła wodę
106. 5:13biologicznej tkanki w wino świadomości?
107. 5:16Nikt na świecie nie jest w stanie
108. 5:17dokładnie odpowiedzieć, czym jest
109. 5:19świadomość i jak powstaje. Nie jesteśmy
110. 5:22w stanie jej zdefiniować, ale możemy ją
111. 5:26całkiem dobrze opisać na podstawie
112. 5:29różnych sytuacji życiowych. Wyobraź
113. 5:31sobie, że budzisz się w sali
114. 5:33pooperacyjnej po znieczuleniu.
115. 5:37W pewnej chwili zaczynasz słyszeć
116. 5:38niewyraźne jeszcze dźwięki. Zaczynasz
117. 5:40czuć tępy ból w operowanej kostce. Do
118. 5:43twojego nosa dociera zapach środka. z
119. 5:45dezynfekcji, czujesz pragnienie i chcesz
120. 5:48się napić. Kiedy otwierasz oczy, widzisz
121. 5:51biały sufit i zaczynasz myśleć o wyjściu
122. 5:54ze szpitala. Co się dzieje? Odpowiedź
123. 5:58jest prosta. Odzyskujesz świadomość.
124. 6:01Tutaj jest taki taka troszkę dygresja,
125. 6:05bo ten pacjent ma jakieś wzyczenie,
126. 6:08które nie pochodzi z nerwu kulszowego,
127. 6:10bo to telefon operatora był pozostawiony
128. 6:13w przez pomyłkę w jego ranie, czyli
129. 6:15troszkę inne doświadczenie, ale też
130. 6:17doświadczenie.
131. 6:19W przeciwieństwie do opisu różnych
132. 6:22obiektów fizycznych wokół nas, które
133. 6:24mogą zostać opisane z perspektywy
134. 6:26trzeciej osoby, opisy stanów świadomości
135. 6:30tego, co my przeżywamy są zawsze opisem
136. 6:33z punktu widzenia osoby pierwszej. Tylko
137. 6:35ja mogę je opisać, czy mogę o nich
138. 6:38opowiedzieć. Jest to podobne do opisania
139. 6:41zapachu loży. Tylko ja mogę opisać, co w
140. 6:44tej chwili właśnie odczuwam.
141. 6:47Jeśli zatem chcemy jakoś prosto określić
142. 6:49czym jest świadomość, to można
143. 6:51stwierdzić, że jest ona tym co
144. 6:53postrzegamy wewnątrz siebie podczas
145. 6:56introspekcji, czyli kiedy zagłębiamy się
146. 6:58do swojego wnętrza w pierwszej osobie i
147. 7:01opisujemy nasze wewnętrzne
148. 7:03doświadczenia.
149. 7:04Filozofowie zajmujący się umysłem
150. 7:07człowieka rozróżniają co najmniej pięć
151. 7:09stanów świadomości.
152. 7:11Będę tylko bardzo krótko o tym mówił,
153. 7:14dlatego że nie chcemy się wtedy, nie
154. 7:16mamy czasu się w to zagłębiać. Po
155. 7:18pierwsze jest to doznanie, czyli
156. 7:21zdolność odbierania naszych wrażeń
157. 7:22zmysłowych, takich jak węch, takich jak
158. 7:26dźwięki, jak odczuwanie bólu. Pod klasą
159. 7:29są emocje jak gniew czy smutek. Dalszym
160. 7:33stanem świadomości jest myśl, która jest
161. 7:36treścią mentalną. Jest to po prostu
162. 7:38jakieś zdanie. Może być prawdziwe,
163. 7:40fałszywe, może być uzasadnione,
164. 7:42nieuzasadnione.
165. 7:44Dalszym stanem jest przekonanie, co to
166. 7:46jest. To jest pogląd danej osoby
167. 7:48odnośnie tego, jak po prostu rzeczy się
168. 7:50mają naprawdę.
169. 7:53I przedostatnim stanem świadomości, o
170. 7:55którym chcę wspomnieć, to pragnienie,
171. 7:57które jest pewną odczuwaną skłonnością
172. 7:59do zrobienia, posiadania lub
173. 8:01doświadczania pewnych rzeczy bądź też
174. 8:03ich unikania. I wreszcie ostatni stan to
175. 8:06akt woli, który polega na dokonaniu
176. 8:08wyboru, dążeniu do zrobienia czegoś
177. 8:12zwykle ze względu na konkretny cel. Tak
178. 8:16wyglądają właśnie najważniejsze procesy
179. 8:18umysłowe zachodzące w naszej
180. 8:20świadomości.
181. 8:22Materialiści próbują łączyć te stany
182. 8:25świadomości z aktywnością mózgu i z jego
183. 8:28różnymi stanami, ale czy można
184. 8:30wytłumaczyć je w materialistyczny sposób
185. 8:33jako jedynie stan naszego mózgu?
186. 8:37Mózg jest faktycznie fascynującym
187. 8:39organem
188. 8:41człowieka. Już wczoraj słyszeliśmy, że
189. 8:43zawiera 86 miliardów komórek nerwowych i
190. 8:4710 bilionów połączeń między nimi.
191. 8:49Najważniejszą częścią jest właśnie kura
192. 8:51mózgowa, która ma zaledwie 2 do 5 mm,
193. 8:55ale ma naprawdę niezwykłe właściwości.
194. 8:58Nowoczesne metody badawcze umożliwiają
195. 9:02obserwować, co dzieje się w naszym mózgu
196. 9:05podczas jego aktywności.
197. 9:08Nawet umożliwiają to w czasie
198. 9:09rzeczywistym. Na przykład funkcjonalny
199. 9:12rezonans magnetyczny rejestruje zmianę w
200. 9:14przepływie i utlenowaniu krwi w
201. 9:16odpowiedzi na stymulację. Badanie to
202. 9:20pozwala zrozumieć, które obszary mózgu
203. 9:23są zaangażowane w określone funkcje.
204. 9:26Podobnie inne metody mapują zmiany
205. 9:29aktywności elektrycznej mózgu i próbują
206. 9:32znaleźć związek między procesami
207. 9:34myślowymi a tą aktywnością mózgu.
208. 9:39Wyniki tych badań są naprawdę imponujące
209. 9:43i w mediach często słyszymy o tym, jak
210. 9:45naukowcy odkryli to czy tamto na temat
211. 9:48funkcjonowania mózgu. Ale w tym miejscu
212. 9:51należy podkreślić i wyjaśnić jedną
213. 9:54zasadniczą rzecz. Te techniki
214. 9:56obrazowania
215. 9:57nie wyjaśniają czym są stany mentalne.
216. 10:02Te stany świadomości, o których przed
217. 10:03chwilą mówiłem, nie pokazują znaczeń,
218. 10:07wrażeń, nie pokazują myśli ani naszych
219. 10:10doświadczeń.
220. 10:12Nawet gdybyśmy badali mózg za pomocą
221. 10:14najlepszej możliwej techniki
222. 10:16obrazowania, nie zobaczylibyśmy tam
223. 10:18naszych myśli, a jedynie aktywność
224. 10:21neuronów, które w jakiś sposób, tak samo
225. 10:25jak u tej róży, w jakiś sposób są
226. 10:27powiązane z procesami mentalnymi. Innymi
227. 10:30słowy, one korelują z nimi, mają jest
228. 10:34tutaj pewna zależność, ale korelacja,
229. 10:37zależność to nie to samo, co
230. 10:39identyczność.
231. 10:41obecnie istnieje nie do pokonania
232. 10:43przepaść między przeżywaniem określonego
233. 10:46doświadczenia z perspektywy pierwszej
234. 10:48osoby a obserwowaniem tego wydarzenia z
235. 10:51perspektywy osoby trzeciej neurobiolog,
236. 10:55naukowiec, który bada mózg, mógłby
237. 10:57teoretycznie uzyskać kompleksową wiedzę
238. 11:00na temat anatomii i fizjologii twojego
239. 11:03mózgu, ale i właściwie aż do zachowania
240. 11:06pojedynczej cząsteczki, ale nigdy nie
241. 11:08mógłby posiadać wiedzy
242. 11:10na temat twojego doświadczania siebie w
243. 11:13pierwszej osobie. Tylko ty możesz
244. 11:16wiedzieć jak to jest z twojego punktu
245. 11:19widzenia być tobą.
246. 11:21Materialiści starają się ignorować tę
247. 11:24kwestię i twierdzą, że nasze myśli są po
248. 11:27prostu funkcją mózgu. Francis Creek,
249. 11:29współodkrywca kodu DNA i laureat nagrody
250. 11:32Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny
251. 11:35bardzo trafnie ujął to swojej książce
252. 11:38zdumiewająca hipoteza.
253. 11:40Ty, twoje radości i smutki, twoje
254. 11:43wspomnienia i ambicje, twoje poczucie
255. 11:45tożsamości i twoja wola nie są w
256. 11:47rzeczywistości niczym innym niż sposobem
257. 11:51w jaki zachowuje się ogromny zbiór
258. 11:53komórek nerwowych i związanych z nim
259. 11:56cząsteczek.
260. 11:57Alicja z książki Luisa Carolla ujęłaby
261. 12:02to tak: "Nie jesteś niczym innym niż
262. 12:05pęczkiem neuronów". Hipoteza ta jest tak
263. 12:08odległa od poglądów większości żyjących
264. 12:10dzisiaj ludzi, że naprawdę można nazwać
265. 12:12ją zdumiewającą.
266. 12:14Daniel Denet, wybitny ateista i profesor
267. 12:18na uniwersytecie TUC w Bostonie
268. 12:20twierdzi, że świadomość, jak sobie ją
269. 12:23wyobrażamy, jest po prostu iluzją. poza
270. 12:26gąbczastą masą mózgu po prostu nie
271. 12:30istnieje nic innego. A ta gąbczasta masa
272. 12:34w rzeczywistości nie powoduje powstania
273. 12:37czegoś, co nazywamy świadomością. Według
274. 12:41deneta świadomość jest czymś w rodzaju
275. 12:43magicznej sztuczki. Normalne
276. 12:46funkcjonowanie mózgu tylko stwarza
277. 12:48wrażenie, że dzieje się coś
278. 12:50niefizycznego.
279. 12:51Według Deneta świadomość to tylko
280. 12:54czynność mózgu i nic więcej.
281. 12:56Jednak przeciwnicy Deneta i w ogóle
282. 12:58wszyscy normalni ludzie widzą w tym
283. 13:01podejściu zaprzeczenie istnienia czegoś,
284. 13:03co każdy z pewnością zna.
285. 13:06Jak pachnie róża.
286. 13:09Są są to nasze wewnętrzne doświadczenia
287. 13:11związane z widokami, zapachami, emocjami
288. 13:14i innymi rzeczami. Nie tylko róża,
289. 13:16zapach róży, ale też odczuwanie bólu i
290. 13:19reakcje na to odczucie bólu. Cierpienie,
291. 13:22które mamy i reakcje na to cierpienie.
292. 13:24widząc cierpienie innych ludzi, nie
293. 13:26pozostajemy obojętni wobec tego
294. 13:29cierpienia i staramy się im pomóc.
295. 13:32Dlatego też twierdzenie Deneta o
296. 13:34świadomości jako iluzji nie jest
297. 13:36wystarczające, jeśli chodzi o
298. 13:38wyjaśnienie powszechnego
299. 13:41ludzkiego doświadczenia, doświadczenia
300. 13:43świadomości.
301. 13:46David Charmers, to jest filozof umysłu,
302. 13:48pracujący na Uniwersytecie Nowojorskim,
303. 13:50napisał o świadomości. Dla dla nauk
304. 13:53oyśle świadomość jest jednym z
305. 13:56najbardziej kłopotliwych problemów. Nic
306. 13:59nie jest nam znane lepiej niż świadome
307. 14:01przeżycie, ale też nie ma niczego, co
308. 14:03pozostałoby trudniejsze do wyjaśnienia.
309. 14:06Wszelkie rodzaje zjawisk psychicznych
310. 14:08przyniosły w ostatnich latach plon
311. 14:11badaniom naukowym. świadomość. Jednak
312. 14:13uparcie opiera się naukowym metodom
313. 14:17wyjaśnienia. Wielokrotnie próbowano z tą
314. 14:19kwestią mierzyć się, lecz przedstawione
315. 14:22wyjaśnienia sprawiają wrażenie
316. 14:24niecelnych.
317. 14:26W 1995
318. 14:28roku Charmes zdefiniował tak zwany
319. 14:32trudny problem świadomości. Naukowcy
320. 14:35twierdzą, że nasze doświadczenia z
321. 14:36perspektywy pierwszej osoby powstają w
322. 14:39wyniku działania złożonego systemu, ale
323. 14:42nikt nie jest w stanie przedstawić
324. 14:44przekonywującego wyjaśnienia, w jaki
325. 14:46sposób może do tego dojść. Już cytowany
326. 14:50Francis Greek i inny naukowiec
327. 14:52Christopher Koch starali się przed x
328. 14:56laty udowodnić, że oscylacje rytmów kory
329. 15:00mózgowej w granicach między 35 a 75
330. 15:05herzc podstawą świadomości.
331. 15:08Ale od razu pojawił się problem ze
332. 15:10strony zarzut ze strony innych
333. 15:13naukowców. Dlaczego te oscylacje mózgowe
334. 15:16tworzą świadomość przeżycia? Jak się to
335. 15:18dzieje? Dyskusja znowu zatoczyła koło i
336. 15:22wróciła do trudnego problemu
337. 15:23świadomości. nauka nie jest w stanie go
338. 15:26rozwiązać i nie wiadomo czy kiedykolwiek
339. 15:29się to zmieni.
340. 15:31Z tą kwestią wiąże się jeszcze jedno
341. 15:34interesujące wydarzenie, które miało
342. 15:36miejsce przed 25 laty. Wtedy jeszcze
343. 15:39niezbyt znany David Charmers
344. 15:43zawarł na sympozjum naukowym zakład ze
345. 15:46znanym już neurobiologiem
346. 15:48Kochem, że w ciągu 25 lat uda wyjaśnić
347. 15:52się świadomość w sposób czysto
348. 15:54neurologiczny. Koch twierdził, że uda
349. 15:57się to. Charmel stwierdził, że nie.
350. 16:01Koch stał się w międzyczasie
351. 16:03propagatorem dziś popularnej teorii
352. 16:05świadomości, która nazywa się
353. 16:09zintegrowana teoria świadomości. I
354. 16:12według tej teorii świadomość jest
355. 16:15nieodłącznie związana z wysokim poziomem
356. 16:17integracji
357. 16:19w systemie, niezależnie od tego, czy
358. 16:21jest to system biologiczny, czy jakiś
359. 16:23inny. Więc jest to właściwie
360. 16:25niematerialistyczne wyjaśnienie
361. 16:28świadomości. Im bardziej według tej
362. 16:30teorii, im bardziej złożone i wzajemnie
363. 16:33połączone są sieci neuronowe, tym wyższy
364. 16:36poziom świadomości.
365. 16:38Powracając do tego zawartego zakładu,
366. 16:42podczas konferencji Towarzystwa
367. 16:45Naukowego Studiów nad Świadomością w
368. 16:47roku 2023 o 25
369. 16:51lat później przed tym niż został
370. 16:53zawarty, Christopher Koch przyniósł na
371. 16:56podium skrzynkę wina, którą przykazał
372. 16:59Charmersowi. Charmers wygrał zakład. Do
373. 17:03tej pory nikt nie wyjaśnił świadomości
374. 17:05jako zjawiska czysto neurologicznego.
375. 17:07Jak już mówiłem, istnieją różne teorie
376. 17:10na temat powstania świadomości. Jednak
377. 17:13żadna z nich nie odpowiada na to trudne
378. 17:15pytanie. W jaki sposób zjawiska
379. 17:18elektryczne, chemiczne w naszym mózgu
380. 17:21stwarzają
381. 17:22świadome doświadczenie, będące częścią
382. 17:25składową naszego życia codziennego.
383. 17:30Istnieją różne
384. 17:33próby
385. 17:35wyjaśnić to zjawisko i jedną z takich
386. 17:38prób jest po prostu inne spojrzenie na
387. 17:43wszechświat i na całą przyrodę wokół
388. 17:46nas. Federico Fagin, wynalazca
389. 17:48mikroprocesora,
390. 17:50również zajmuje się kwestią świadomości
391. 17:53i w swojej książce niedawno wydanej
392. 17:56przed chyba rokiem, rok temu
393. 17:59Irreducible, nieredukowalne pisze tak:
394. 18:03"Przez lata bezskutecznie próbowałem
395. 18:05zrozumieć w jaki sposób świadomość może
396. 18:08powstać z sygnałów elektrycznych lub
397. 18:10biochemicznych i doszedłem do wniosku,
398. 18:13że sygnały elektryczne mogą wywoływać
399. 18:17wyłącznie inne sygnały elektryczne lub
400. 18:20inne skutki fizyczne. Doszłem zatem do
401. 18:22wniosku,
402. 18:24że świadomość musi być podstawową
403. 18:26właściwością. Podobnie jak na przykład
404. 18:28elektryczność, która nie może powstać z
405. 18:30cząsteczek elementarnych pozbawionych
406. 18:32ładunku elektrycznego i spinu
407. 18:34magnetycznego. Innymi słowy uważam, że
408. 18:38świadomość musi być nieredukowalną
409. 18:40właściwością cząstek elementarnych, z
410. 18:42których wszystko jestbudowane. Podobnie
411. 18:44jak ładunek elektryczny jest
412. 18:45właściwością, która nie wynika z żadnych
413. 18:48prostszych właściwości. Jeśli tak jest i
414. 18:51to jest ciekawa konkluzja do której
415. 18:53dochodzi, to wszystko we wszechświecie
416. 18:55musi być świadome. A więc świadomy
417. 18:58wszechświat, czy tak faktycznie jest,
418. 19:00pogląd ten jest nazywany pan psychizmem,
419. 19:03że wszystko jest psychiczne, że wszystko
420. 19:05jest uduchowione i staje się dość modny
421. 19:07w kęgach naukowych. Ja nie wiem jak u
422. 19:09was, ale u nas ciągle pojawiają się tu i
423. 19:12tam nowe artykuły na temat, że
424. 19:14wszechświat jest jak nasz mózg, że to
425. 19:16właściwie jest coś coś coś podobnego i
426. 19:19że cały wszechświat jest uduchowiony i
427. 19:22właśnie ma w jakiś sposób myśli i że to
428. 19:27wszystko po prostu jakoś się nakłada
429. 19:28jedno na drugie. Taki pogląd możemy
430. 19:31powiedzieć, że wchodzi jednak o wiele
431. 19:34lepiej w koncepcję religii wschodnich.
432. 19:37ten panteizm, który jest typowy dla
433. 19:40religii wschodnich niż do
434. 19:41chrześcijaństwa.
435. 19:43Jak więc
436. 19:46rozwiązać problem świadomości? Istnieje
437. 19:49jeszcze inny pogląd, który może wyjaśnić
438. 19:51trudny problem świadomości. I problem i
439. 19:54to wyjaśnienie nie oduchowia i nie
440. 19:57ubóstwia
441. 19:59nieożywionej przyrody, ale postrzega
442. 20:02człowieka jako istotę o podwójnej
443. 20:04naturze. Przedstawicielem tego poglądu,
444. 20:08tak zwanego dualizmu, jest na przykład
445. 20:09filozof JP Moreland Stalbot.
446. 20:13Związek między mózgiem i umysłem ujmuje
447. 20:17w następujący sposób. Mózg jest obiektem
448. 20:20fizycznym mającym właściwości fizyczne,
449. 20:23a umysł czy dusza są substancjami
450. 20:25mentalnymi, które mają właściwości
451. 20:28mentalne. Dusza i mózg mogą wchodzić w
452. 20:31interakcję, jednak są innymi bytami o
453. 20:35różnych właściwościach. Dopóki dusza
454. 20:37pozostaje w ciele, jej funkcjonowanie
455. 20:41może zależeć od prawidłowego
456. 20:42funkcjonowania mózgu lub innych narządów
457. 20:45przykładowo oczu, ponieważ dusza nie
458. 20:47może być utożsamiana z żadną częścią
459. 20:50mózgu, ani z żadnym konkretnym
460. 20:52doświadczeniem mentalnym może przetrwać
461. 20:55zniszczenie ciała. No to są to są jego
462. 20:58słowa. Ciekawe.
463. 21:01Według tego poglądu więc istnieją dwa
464. 21:03byty. Mózg i umysł. Most i dusza, które
465. 21:06oddziałują na siebie.
466. 21:08Taki pogląd przedstawił już filozof
467. 21:10Kartezjusz, żyjący w X wieku. Jednak to
468. 21:14spojrzenie na relacje mózgu i umysłu
469. 21:16napotkało na podstawowy problem. W jaki
470. 21:19sposób niematerialny byt może
471. 21:21oddziaływać na byt materialny?
472. 21:25Dlatego po prostu teorie opuszczono. Z
473. 21:28punktu widzenia współczesnej neuronauki
474. 21:30i dominujących poglądów naukowych takie
475. 21:32oddziaływanie przedstawia poważny
476. 21:34problem. Niektórzy nawet twierdzą, że
477. 21:36takie oddziaływanie naruszałoby prawo
478. 21:39zachowania energii.
479. 21:41Powróćmy do świata fizyki. Nie jestem
480. 21:44fizykiem, ale chcę was chcę wam postawić
481. 21:47parę pytań.
482. 21:50Co wiemy na temat oddziaływań w świecie
483. 21:51fizyki? Pole magnetyczne może poruszyć
484. 21:54pineską. Grawitacja może oddziaływać na
485. 21:58oddaloną o miliony kilometrów planetę.
486. 22:02protony, wiądze odpychają się nawzajem i
487. 22:07tak dalej. Na podstawie tych przykładów
488. 22:09wiemy, że jedna rzecz może oddziaływać
489. 22:12przyczynowo na inną. Nawet jeśli nie
490. 22:14mamy pojęcia jak ta reakcja odbywa się,
491. 22:17nie mamy pojęcia w jaki sposób
492. 22:19grawitacja oddziałuje
493. 22:22jednego, grawitacja jednego ciała
494. 22:24oddziałuje na drugie. Pytanie jak jest
495. 22:27zatem
496. 22:28pytaniem o działanie jakiegoś mechanizmu
497. 22:31pośredniczącego,
498. 22:32a po prostu może taki mechanizm w ogóle
499. 22:34nie istnieje? Podobnie jak w przypadku
500. 22:37oddziaływań w fizyce interakcja między
501. 22:40umysłem a ciałem może być i myślę, że
502. 22:43najprawdopodobniej jest bezpośrednia i
503. 22:46natychmiastowa. Prawdopodobnie nie
504. 22:48istnieje żaden mechanizm pośredniczący.
505. 22:50Niektórzy starają się używać jakiś
506. 22:52mechanizmów fizyki kwantowej. Może tak
507. 22:56jest, ale według mnie nie musi w ogóle
508. 22:59istnieć jakiś mechanizm. A zatem pytanie
509. 23:02o to, jak ten mechanizm wygląda, w ogóle
510. 23:04nie powstaje.
511. 23:06Zresztą podobny podobny problem
512. 23:09napotykamy,
513. 23:11jeżeli
514. 23:14chcemy wyjaśnić, w jaki sposób
515. 23:17niematerialny Bóg oddziałuje na
516. 23:20materialny świat. W jaki sposób
517. 23:22niematerialny Bóg?
518. 23:25który nie istnieje w tym świecie, mógł
519. 23:27stworzyć materialny świat. Jak go
520. 23:30utrzymuje, jak dokonał cudów i jak
521. 23:33dokonuje cudów w nim. Jeżeli on jest
522. 23:35niematerialny, a świat jest materialny.
523. 23:39Jeśli mózg i ja nie są identyczne, jak
524. 23:41możemy udowodnić, że stanowią one
525. 23:45dwa różne byty?
526. 23:47Filozofowie, na przykład Moreland, ale i
527. 23:50inni przedstawiają różne argumenty.
528. 23:54Pierwszy z nich to nasza podstawowa
529. 23:56świadomość własnego ja. Kiedy zagłębiamy
530. 23:59się sami w sobie, uświadamiamy sobie
531. 24:01podstawowy fakt, że postrzegamy swoje
532. 24:04własne ja, swoje ego, naszą jaźń jako
533. 24:07odrębne od naszego ciała i odrębne od
534. 24:10naszych doświadczeń.
535. 24:12W dodatku uświadamiamy sobie, że nasze
536. 24:14ja jest niepodzielne. Nie można go
537. 24:16podzielić na procenta, na części. Jeżeli
538. 24:20przypadkowo no odetną komuś z nas rękę,
539. 24:23to nie staniemy się tylko nasze ja nie
540. 24:26stanie się w tym momencie procentem
541. 24:30nasze naszej osoby. Moje ciało i mózg są
542. 24:33podzielne i mogą być obecne w
543. 24:35procentach. Po operacji guza
544. 24:36nowotworowego na przykład może być
545. 24:39usunięta pewna część mózgu i zostanie
546. 24:42tylko pewne procento mózgu, które nie
547. 24:46zostało usunięte. Ale moje ja jest czyń
548. 24:50w stylu wszystko albo nic. Po prostu
549. 24:53jest niepodzielne. Nie jestem podzielny,
550. 24:55nie mogę być obecny w procentach.
551. 24:59A zatem mózg,
552. 25:01czyli moje ciało i ja,
553. 25:04moja osoba, moja świadomość różnią się
554. 25:06od siebie, nie są identyczne. Są to dwie
555. 25:09różne rzeczy. Kolejny argument dotyczy
556. 25:12ciągłości czy też trwałości albo
557. 25:14niezmienności naszego ja w czasie. Nasze
558. 25:17ciało i mózg przechodzą fizyczny wzrost
559. 25:21i rozwój. Z biegiem czasu zyskują nowe
560. 25:24części poprzez regenerację komórek. W
561. 25:26każdym neuronie cząsteczki wymieniają
562. 25:29się około 10 000 razy w ciągu średniej
563. 25:32długości naszego życia. Mimo to
564. 25:37człowiek ma ciągle poczucie siebie sama,
565. 25:41które jest stabilne w czasie.
566. 25:43Materialistyczny badacz świadomości Din
567. 25:46Radin stwierdza, cały materiał użyty do
568. 25:50wyrażenia tego wzorca zniknął, wymienił
569. 25:53się 100 000 razy, a mimo to wzorzec ten
570. 25:57nadal istnieje. Co zachowuje wzorzec,
571. 26:00jeśli nie materia? Na to pytanie nie
572. 26:03istnieje zadowalając materialistyczna
573. 26:05odpowiedź. Jest to kolejny argument
574. 26:08przemawiający za odrębnością mózgu i
575. 26:10świadomości albo naszego ja.
576. 26:14Wiele interesujących informacji na temat
577. 26:17relacji między mózgiem i duszą, czyli
578. 26:20naszym ja, może dostarczyć systematyczne
579. 26:23badanie doświadczeń bliskich śmierci. W
580. 26:25języku angielskim to ten to pojęcie
581. 26:29używa się pojęcia near death experience,
582. 26:32czyli doświadczenie śmierci klinicznej.
583. 26:36Są to subiektywne odczucia pojawiające
584. 26:38się u osób, które przeżyły zatrzymanie
585. 26:40akcji serca.
586. 26:42lub były w stanie
587. 26:46śmierci klinicznej, często zawierają
588. 26:48takie elementy jak wyjście z ciała,
589. 26:50widzenie jasnego światła, tunelu,
590. 26:53przegląd życia, uczucie pokoju i spokoju
591. 26:56i tak dalej.
592. 26:58W kontekście tego tematu, o czym mówię,
593. 27:00nas jednak nie interesuje ani ta
594. 27:03religijna, ani ta mistyczna treść tych
595. 27:05doświadczeń, ale raczej rzeczy i fakty,
596. 27:08które osoby z NDE widziały czy
597. 27:12obserwowały i które zostały następnie
598. 27:14zweryfikowane przez niezależne osoby.
599. 27:17Chodzi na przykład o obserwacje
600. 27:19pochodzące z miejsca zdarzenia takich
601. 27:22jak sala operacyjna lub sala
602. 27:25reanimacyjna
603. 27:26stwierdzone na odległość czasami bardzo
604. 27:29dużą odległość pochodzące od osób
605. 27:32wcześnie zmarłych i od osób niewidomych.
606. 27:35Zdaniem Garego Habermasa,
607. 27:38który bardzo dogłębnie studiował te
608. 27:41rzeczy, można wyrębnić co najmniej 300
609. 27:44przypadków, które są bardzo dobrze
610. 27:46udokumentowane, mają wysoką jakość
611. 27:49naukową i są trudne do wyjaśnienia z
612. 27:51materialistycznego punktu widzenia.
613. 27:54Chodzi na przykład o idę tylko
614. 27:57przykłady, nie mamy czasu się zagłębiać,
615. 27:59to więcej powiem parę przykładów. Chodzi
616. 28:01na przykład o identyfikację numerów
617. 28:04urządzeń. które znajdowały się nad głową
618. 28:07pacjenta, więc on nie mógł z łóżka
619. 28:10spojrzeć na te na te numery. W jednym
620. 28:13przypadku chodziło o 12yfrową liczbę,
621. 28:15czyli to było coś, co normalnie nie
622. 28:18można wygenerować w sposób przypadkowy.
623. 28:23Dalej o informacje dotyczące konkretnego
624. 28:26ubioru zespołu reanimacyjnego, na
625. 28:28przykład sznurowadła w kratkę w butach
626. 28:31albo unikalnego przedmiotu, który miała
627. 28:34na ubraniu pielęgniarka.
628. 28:37Dalej chodziło o opisy dokładnego
629. 28:39przebiegu wydarzeń podczas reanimacji.
630. 28:42Na przykład problemy z urządzeniem,
631. 28:44które jak później wykazał reanimowany
632. 28:47pacjent zostało odłączone od prądu.
633. 28:50pacjent, którego serce nie biło, przez
634. 28:5225 minut na sali operacyjnej opisał
635. 28:55wiele szczegółów dotyczących sali
636. 28:58operacyjnej, w tym zbiór notatek
637. 29:01przymocowanych do monitora lekarza,
638. 29:04które zgromadziły się tam podczas jego
639. 29:06operacji, ale nie były tam przed jej
640. 29:08rozpoczęciem.
641. 29:10Jeszcze bardziej zadziwiające są opisy
642. 29:12zdarzeń z miejsc odległych od miejsca
643. 29:15reanimacji czy operacji. Na przykład
644. 29:18mężczyzna z zatrzymaniem akcji serca
645. 29:21podzielił się konkretnymi szczegółami,
646. 29:23które zaobserwował w swoim domu na
647. 29:26Florydzie oddalonym o 1200 mil od
648. 29:29miejsca, gdzie znajdował się w szpitalu.
649. 29:33Ponadto istnieje ponad 30
650. 29:35udokumentowanych świadectw ludzi
651. 29:38niewidomych, którzy szczegółowo opisali
652. 29:40to, co widzieli i co zostało później
653. 29:43zweryfikowane.
654. 29:45Badania te mogą więc sugerować, że
655. 29:47świadomość może istnieć poza ciałem
656. 29:50podczas zatrzymania funkcji mózgu.
657. 29:52Chociaż naturalnie materialistyczni
658. 29:55naukowcy starają się wytłumaczyć te
659. 29:57zjawiska jako jakieś halucynacje czy
660. 30:00reakcje umierającego mózgu na stres,
661. 30:03który uwalnia potem ukryte wspomnienia i
662. 30:06myśli. Takie wyjaśnienie jest wszakże
663. 30:09niewystarczające.
664. 30:12A co jako chrześcijanie możemy na ten
665. 30:14temat powiedzieć? Biblia na wielu
666. 30:16miejscach, zarówno w Starym, jak i w
667. 30:18Nowym Testamencie, przekonuje nas, że
668. 30:20istota człowieka jest w pewien sposób
669. 30:23dualistyczna. Jest materialna i
670. 30:25niematerialna.
671. 30:26W Starym Testamencie znajdujemy dwa
672. 30:28ważne pojęcia.
673. 30:30Nefesz, dusza i Ruach duch, które
674. 30:35oznaczają niematerialną stronę, ten
675. 30:37niematerialny aspekt człowieka. Po
676. 30:40śmierci niematerialna część opuszcza
677. 30:42człowieka. W Kaznodziei 127 czytamy:
678. 30:45"Wróci się proch do ziemi, tak jak nim
679. 30:47był, a duch, tutaj jest słowo rułach,
680. 30:50zaś wróci do Boga, który go dał".
681. 30:53Podczas stworzenia człowieka w Genezjis
682. 30:5527 czytamy, że Bóg tchnął neszama, to
683. 31:00jest synonim dla Ruach, tego tego dechu
684. 31:04Bożego, ukształtowane ciało człowieka.
685. 31:08Nowe przymierze nigdzie nie analizuje
686. 31:10człowieka z filozoficznego punktu
687. 31:12widzenia. Niemniej jednak pojawiają się
688. 31:14tu greckie słowa jak psyche, dusza i
689. 31:17pneumad, które w wielu przypadkach
690. 31:20odnoszą się do niematerialnej strony, do
691. 31:23tego niematerialnego aspektu człowieka.
692. 31:26Pan Jezus w swojej polemicy ze
693. 31:29saduceuszami, którzy nie wierzyli w
694. 31:31zmartwychwstanie, mówi do nich: "A co do
695. 31:34zmartwychwstania, czy nie czytaliście,
696. 31:36co wam Bóg powiedział? słowach jam jest
697. 31:38Bóg Abrahama i Bóg Iza i Bóg Jakuba. Bóg
698. 31:42nie jest Bogiem umarłych, lecz żywych.
699. 31:46Pan Jezus dał saduceuszom jasno do
700. 31:48zrozumienia, że gdyby Abraham, Izaak,
701. 31:50Jakub żyli, umarli i przestali istnieć,
702. 31:53tekst brzmiałby inaczej: "Byłem bogiem
703. 31:56Abrahama".
704. 31:58Jednak on mówi: "Ja jestem Bogiem
705. 32:00Abrahama". Oznacza to, że on nadal jest
706. 32:02ich Bogiem, ponieważ oni mimo, że
707. 32:04umarli, nadal istnieją.
708. 32:07Pan Jezus tym stwierdzeniem potwierdza
709. 32:09istnienie człowieka po śmierci w jakimś
710. 32:12niematerialnym, przejściowym,
711. 32:14bezcielesnym stanie. Naturalnie tym, tym
712. 32:18końcem, tym tą eschatologią człowieka
713. 32:20jest zmartwychwstanie, ale tutaj
714. 32:22jesteśmy w jakimś przejściowym stanie, o
715. 32:24którym Pan Jezus mówi, że ci ludzie po
716. 32:27prostu w jakiś sposób istnieją. Na tę
717. 32:30prawdę również wskazuje
718. 32:33przypowieść o bogaczu i łazarzu, która
719. 32:35jasno pokazuje nam, że świadomość po
720. 32:38śmierci trwa nadal
721. 32:40łono Abrahama i w ogniu, w którym był
722. 32:45ten bogacz. Kolejnym miejscem jest
723. 32:48fragment o przemienieniu Jezusa, gdzie
724. 32:50objawiają się Eliasz i Mojżesz wraz z
725. 32:54Panem Jezusem. Najbardziej naturalnym
726. 32:55wyjaśnieniem tego tekstu jest trwałe
727. 32:58istnienie, trwała egzystencja Mojżesza i
728. 33:01Eliasza w jakimś stanie przejściowym i
729. 33:04objawienie się ich obu widzialnej
730. 33:07postaci na górze przemienienia. W drugim
731. 33:09do Koryntian 121 na 4 Paweł opisuje
732. 33:13swoje szczególne doświadczenie nie
733. 33:16wiedząc jak się to stało, nie wiedząc
734. 33:18czy miało ono w ciele, czy w stanie
735. 33:22jakiegoś przejściowego oddzielenia się
736. 33:24od ciała, być może w stanie śmierci. Ale
737. 33:27sam fakt, że Paweł dopuszcza możliwość
738. 33:30istnienia w stanie odcieleśnienia
739. 33:34wskazuje na to, że Paweł nie postrzegał
740. 33:37swojej osoby, swojego ja jako tożsamej
741. 33:40swoim ciałem. Wynika to z faktu, że
742. 33:42Paweł postrzega siebie jako
743. 33:44niematerialnego ducha czy duszę, które
744. 33:47są zjednoczone z materialnym ciałem.
745. 33:50Chciałbym tutaj podkreślić jedną sprawę,
746. 33:52żeby nie było nie do rozumienia.
747. 33:55Biblijne rozumienie podwójnej natury
748. 33:57człowieka, to jest ciała, duszy i ducha,
749. 34:00nie jest toż same, nie jest identyczne z
750. 34:03platońskim czy greckim pojęciem tej
751. 34:06sprawy. Platonicy wyznawali tak zwany
752. 34:09radykalny dualizm, który postrzegał
753. 34:11ciało jako coś gorszego niż niż duszę,
754. 34:14jako nawet więzienie dla duszy, jako
755. 34:18coś, co po prostu jest w pewnym sensie
756. 34:21złe. Dusza była postrzegana jako
757. 34:24nieśmiertelna sama w sobie bez potrzeby
758. 34:28podtrzymywania przez Boga. A stan
759. 34:30bezcielesny jako stan idealny. Nie było
760. 34:33tutaj nie nie ma mowy o
761. 34:35zmartwychwstaniu. Bezcielesny stan jako
762. 34:37idealny stan w niebie, który który jest
763. 34:41właściwie celem życia człowieka.
764. 34:45Biblijny dualizm nie jest identyczny z
765. 34:49greckim, zwłaszcza nie platońskim
766. 34:50dualizmem, jak czasami twierdzą krytycy
767. 34:53dualistycznego rozumienia człowieka.
768. 34:57Jak zatem wyjaśnić powstanie świadomości
769. 35:01i różne zjawiska takie jak NDE,
770. 35:04które trudno wyjaśnić w sposób
771. 35:06materialistyczny,
772. 35:08pokazaliśmy, że świadomości nie można
773. 35:11rozumieć jako zwykłej iluzji, ponieważ
774. 35:15zaprzeczalibyśmy wtedy czemuś, co
775. 35:18wszyscy znamy i co doświadczamy,
776. 35:20poczynając od zapachu doży.
777. 35:24Problematyczny jest również pogląd, że
778. 35:26wszystko wokół nas, a nawet cały
779. 35:28wszechświat jest ożywione. Wszechświat
780. 35:31mógł być stworzony w taki sposób, że
781. 35:33umożliwia powstanie świadomości. Ale
782. 35:36wyjaśnienie powstania świadomości tym,
783. 35:39że wszystko jest ożywione jest bardzo
784. 35:41problematyczne, ponieważ samo powstanie
785. 35:44takiego wszechświata z jego niezwykłymi
786. 35:47właściwościami
787. 35:49wymagałoby
788. 35:51wcześniejszego istnienia świadomości.
789. 35:54Odpowiedzią na to pytanie, na trudne
790. 35:56pytanie o powstanie świadomości może być
791. 35:58pogląd, że to nie materia jest
792. 36:01pierwotna, ale przeciwnie, że podstawą
793. 36:04istnienia jest świadomość, a z niej
794. 36:07wywodzi się wszystko inne. Nie tylko
795. 36:10materialny wszechświat, życie, a także
796. 36:12świadomość człowieka. Nasza egzystencja,
797. 36:17choć materialna, ma swoje źródło w
798. 36:19niematerialnej świadomości. Filozof
799. 36:22Bruce Gordon pisze tak: "Obecność
800. 36:25świadomości we wszechświecie i istnienie
801. 36:27sam samej rzeczywistości fizycznej nie
802. 36:30mają wyjaśnień wynikających z przyrody.
803. 36:33Oba zjawiska mają wyjaśnienie w tym, co
804. 36:35stanowi podstawę całej rzeczywistości w
805. 36:38Bogu.
806. 36:40Boska świadomość wykracza poza przyrodę
807. 36:42i ma charakter fundamentalny. Podczas
808. 36:44gdy świadomość stworzona wykracza też
809. 36:47poza przyrodę i jest pochodną
810. 36:49świadomości boskiej.
811. 36:51Jeżeli popatrzymy do Biblii, to ten
812. 36:56pogląd się bardzo dobrze pokrywa z
813. 36:58biblijnym sporzeniem na powstanie świata
814. 37:00widzialnego. W liście do Hebrajczyków
815. 37:02112 czytamy: "Przez wiarę poznajemy, że
816. 37:06światy zostały ukształtowane słowem
817. 37:08Boga, tak iż to, co widzialne nie
818. 37:11powstało ze świata zjawisk".
819. 37:14A także widzimy pokrycie z innym
820. 37:17wersetem o istocie naszego istnienia.
821. 37:21Są to słowa apostoła Pawła z Dziejów
822. 37:24apostolskich z kaz jego kazania na
823. 37:27aeropagu, jak zostały zapisane przez
824. 37:29Łukasza. Albowiem w nim, w Bogu żyjemy,
825. 37:34poruszamy się i jesteśmy.
826. 37:36Czyli to jest wyjaśnienie tego, jak
827. 37:38powstaje świadomość.
828. 37:41Pogląd o pierwszeństwie świadomości jako
829. 37:44podstawy istnienia bardzo dobrze
830. 37:47wyjaśnia również pochodzenie i powstanie
831. 37:49świadomości człowieka. Świadomość ludzka
832. 37:51jest najbardziej istotną cechą obrazu
833. 37:55Bożego w człowieku. Jest to niezatarty
834. 37:58ślad, jaki pozostawił w nas stwórca.
835. 38:01Tego śladu po prostu nie można usunąć.
836. 38:03Tak, był grzech, był upadek, ale ten
837. 38:06ślad świadomości pozostaje w nas.
838. 38:11Jako ludzie zostaliśmy stworzeni na
839. 38:13obraz Boży. To boże tchnienie, ten
840. 38:15rułach
841. 38:17w nas zapoczątkowało istnienie duszy,
842. 38:19która ma ogromną wartość.
843. 38:22I Pan Jezus mówi: "Albowiem cóż pomoże
844. 38:24człowiekowi, choćby cały świat pozyskał,
845. 38:27a na duszy swojej szkodem poniósł, albo
846. 38:30co da człowiek w zamian za duszę swoją?"
847. 38:34Celem tego mojego wykładu było
848. 38:36przedstawienie niektórych argumentów
849. 38:37naukowych i biblijnych, które pokazują
850. 38:41nam, że nie jesteśmy tylko materią, nie
851. 38:44jesteśmy tylko mózgiem, nie jesteśmy
852. 38:46pęczkiem neuronów, jak mówił,
853. 38:49jak mówił Francis Creek. Mamy w sobie
854. 38:52coś niezwykłego. Mamy w sobie
855. 38:55świadomość. Mamy coś, co kiedyś nazywało
856. 38:58się duszą.
857. 39:00coś, co jest nosicielem świadomości i
858. 39:03wielu innych zdolności i władz. Dlatego
859. 39:07powinniśmy
860. 39:08dbać o naszą duszę,
861. 39:11chronić ją od złych rzeczy, a także
862. 39:14przygotowywać ją na spotkanie ze swoim
863. 39:17stwórcą. I wam życzę wszystkim, żeby tak
864. 39:20mogło się dziać w naszym życiu.
865. 39:30>> Mamy troszkę czasu, więc może jakieś
866. 39:32pytania.
867. 39:33>> Wszyscy zostali wyczerpani już. To to są
868. 39:37dosyć trudne trudne pytania. Więc
869. 39:39>> ja mam pytanie od cieścował
870. 39:42co dla ciebie oznacza dusza bo są teorie
871. 39:46na ten temat niektórzy uważają że jest
872. 39:51sposób myślenia i żele emocje.
873. 39:54>> Tak to to znaczy to tutaj chodzi o ten
874. 39:58te to spojrzenie
875. 40:00jako na trójedyną osobę albo na ten
876. 40:04dualistyczny na to podwójne podwójną
877. 40:07istotę człowieka.
878. 40:09Ja myślę, że
879. 40:12raczej skłaniam się do tego
880. 40:13dualistycznego spojrzenia, dlatego że
881. 40:16myślę, że po prostu duch człowieka jest
882. 40:20jest aspektem tej duszy, jest pewną
883. 40:22władzą duszy, którą nawiązujemy kontakt
884. 40:25z Bogiem. To to nie znaczy, że duch nie
885. 40:27istnieje. Na pewno mamy ducha, tak jak
886. 40:29mówi o tym yyy na przykład apostoł Paweł
887. 40:32w liście do Tesaloniczan w piątym
888. 40:35rozdziale 16 wiersz albo który to jest.
889. 40:38o tym, że cały wasz duch, dusza i ciało
890. 40:41niech zostaną poświęcone czy zachowane
891. 40:44bez skazy na na przejście Pana Jezusa.
892. 40:48Ale to nie oznacza, że jesteśmy
893. 40:50tujedyni, bo są inne miejsca, gdzie mowa
894. 40:53jest o dwóch częściach składowych
895. 40:56i te rzeczy są często zamieniane. Raz
896. 41:00mowa jest o duszy, raz mowa jest o
897. 41:02duchu. Pan Jezus oddał ducha umierając,
898. 41:05a mówi, że żebyśmy uważali na tych,
899. 41:10którzy nie potrafią zabić tylko ciała,
900. 41:12ale i duszy. Myślę, że to jest u
901. 41:14Mateusza. Czyli ja mam raczej spojrzenie
902. 41:18dlatego, że myślę, że trudno odróżnić
903. 41:20właściwie między duchem i duszą. Obie
904. 41:23sprawy są nie niematerialną częścią
905. 41:25człowieka, ale jeżeli ktoś ma inne
906. 41:29spojrzenie, to nie nie mam problemu z
907. 41:31tym. Yyy na przykład ten yyy autor tej
908. 41:34książki, książki Dusza Moreland pisze,
909. 41:37że duch, on rozumie duch jako władzę
910. 41:40duszy, jako pewną yyy funkcję duszy,
911. 41:42jeżeli możemy tak powiedzieć.
912. 41:45>> Ja mam takie pytanie. Yyy żydzi
913. 41:47wierzyli, że dusza jest we krwi, tak jak
914. 41:49jest w księdze Mojowej?
915. 41:52Niektóre teksty potem uważają, że nie
916. 41:53można krwi przedzać, bo się wtedy dusza
917. 41:57>> ten to pojęcie Nefesz, bo to jest Nefesz
918. 42:00jest w krwi, dotyczy właściwie tej
919. 42:03istoty życia albo tej zasady życia.
920. 42:07To tutaj nie jest rozumiana dusza jako
921. 42:10jakaś niematerialna część. W ogóle jest
922. 42:12pewna różnica między zrozumieniem w
923. 42:14Starym i w Nowym Testamencie i tych
924. 42:17różnych
925. 42:19spojrzeń i pojęć i znaczeń tych słów
926. 42:22jest tyle, że nie można po prostu
927. 42:24zupełnie jasno tego wydefiniować. Na
928. 42:27przykład
929. 42:30również to, w jaki sposób odbierany jest
930. 42:32stan po śmierci. Yyy w Starym
931. 42:35Testamencie mówi się o pewnych yyy
932. 42:38cieniach, cienie istnienia refim po po
933. 42:42hebrajsku, a w Nowym Testamencie później
934. 42:45jest mowa o duszy i duchu. Jest pytanie,
935. 42:47czy to jest wpływ hellenizmu, albo po
936. 42:49prostu doszło do pewnych zmian w
937. 42:51zrozumieniu. Nie, nie wiemy dokładnie,
938. 42:53ale są pewne różnice między Starym i
939. 42:55Nowym tłumaczeniem testamentem i są po
940. 42:58prostu
941. 43:01pewne różnice w rozumieniu tych pojęć.
942. 43:03Nie można tego zupełnie przenosić ze
943. 43:05Starego Nowego Testamentu, ale jedno
944. 43:07jest jasne, że po prostu jest tutaj
945. 43:09pewna niematerialna niematerialny
946. 43:11aspekt. O tym nas Biblia przekonuje na
947. 43:13wielu miejscach.