Mười Lăm Năm Chờ Một Chữ Ký Cho Mỏ Khí Cá Voi Xanh — Transcript

Full transcript

1. 0:05[âm nhạc]
2. 0:09Tháng 7 năm
3. 0:122026, trên các trang báo kinh tế xuất
4. 0:14hiện một dòng tít mỏ khí cá voi xanh sắp
5. 0:17được đánh thức. Nghe quen phải không?
6. 0:19Bởi vì con cá voi này đã được hẹn đánh
7. 0:22thức nhiều lần lắm rồi. Một công
8. 0:24[âm nhạc] ty Mỹ tìm ra nó từ năm 2011.
9. 0:2815 năm sau, chưa có khí thương mại nào
10. 0:31từ mỏ ấy chạy vào bờ. Kế hoạch công bố
11. 0:35năm 2017, dự kiến khí sẽ về vào năm
12. 0:412023. Còn một dự báo năm nay đặt dòng
13. 0:43khí đầu tiên vào khoảng năm 2032,
14. 0:48giống như một chiếc đồng hồ báo thức,
15. 0:50mỗi lần reo lên mốc giờ lại bị lùi thêm.
16. 0:53Vậy điều gì đang giữ con cá voi nằm yên
17. 0:56dưới đáy biển miền Trung?
18. 0:57Câu trả lời không nằm trên một dòng tít,
19. 1:00nó nằm ở những tầng bên dưới mà chúng
20. 1:02tôi xếp thành năm lớp trồng lên nhau như
21. 1:05năm lớp băng và lớp sâu nhất không nằm
22. 1:07trên bàn đàm phán nào cả. Nó nằm trong
23. 1:10một nền đá vôi cổ dưới đáy biển, nơi gần
24. 1:1340% thứ khí đang bị chứa bên trong là
25. 1:16những thành phần không thể đốt cháy.
26. 1:19Trước khi lặn xuống, chúng tôi xin vẽ
27. 1:21nhanh tấm bản đồ. Cá voi [âm nhạc] xanh
28. 1:23là tên một mỏ khí nằm ngoài khơi miền
29. 1:26Trung cách bờ chừng 90 đến 100 cây số.
30. 1:29Đối diện vùng Quảng Nam cũ và Quảng Ngãi
31. 1:32Exon Mobile, một trong những tập đoàn
32. 1:34dầu khí lớn nhất nước Mỹ tự giới thiệu
33. 1:37là nhà điều hành mỏ này. Theo báo chí
34. 1:40gần đây, họ nắm khoảng 64% quyền lợi.
35. 1:43Phần còn lại thuộc về hai đối tác Việt
36. 1:45Nam là tập đoàn Dầu khí quốc gia, nay
37. 1:49mang tên Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng
38. 1:50Quốc gia Việt Nam. và công ty thăm dò
39. 1:53khai thác dầu khí của tập đoàn. Nếu cái
40. 1:55tên Action Mobile nghe còn xa lạ thì có
41. 1:58lẽ cái tên [âm nhạc] mobile sẽ quen hơn.
42. 2:00Đó là công ty đã tìm thấy dầu ở mỏ bạch
43. 2:02hổ ngoài khơi Vũng Tàu vào năm 1975
44. 2:07ngay trước ngày thống nhất đất nước. Sau
45. 2:09đó Milu rời Việt Nam. Năm 1994
46. 2:14họ quay lại và đến năm 1999
47. 2:18thì sáp nhập với Exon người khách cũ.
48. 2:22Trở lại với một cái tên dài hơn. Theo
49. 2:24ước tính của Exon Mobile được hãng tin
50. 2:26Reuers dẫn lại, lượng khí ở cá voi xanh
51. 2:29đủ để thắp sáng một thành phố cỡ Hà Nội
52. 2:31trong hơn 20 năm. Còn vì sao năm nay câu
53. 2:33chuyện này đáng để hỏi lại? Ngày 9 tháng
54. 2:36năm 2026 khi eo biển Homes ở Trung Đông
55. 2:40bị gián đoạn, cả giá dầu Brand lẫn dầu
56. 2:42Mỹ có lúc vượt mốc 100 đô la một thùng.
57. 2:45Thế giới nhớ lại rằng năng lượng nằm
58. 2:47dưới biển của mình chưa chắc đã có mặt
59. 2:49đúng lúc cần. Và một câu hỏi tưởng chỉ
60. 2:51dành cho người trong ngành bỗng trở
61. 2:52thành câu hỏi của rất nhiều người. Vì
62. 2:54sao mỏ khí thường được mô tả là lớn nhất
63. 2:56Việt Nam vẫn nằm yên? Bây giờ chúng ta
64. 2:59bắt đầu lặn qua từng lớp băng.
65. 3:05Lớp thứ nhất là lớp mỏng nhất, lớp ta
66. 3:07nhìn thấy mỗi ngày. Tin tức: Giữa tháng
67. 3:107 năm nay, theo bản tin của công ty
68. 3:12chứng khoán Viết Cap, dự án cá voi xanh
69. 3:15được đặt mục tiêu tái khởi động trong
70. 3:16quý cuối cùng của năm. Và theo lời được
71. 3:19báo chí dẫn lại, tập đoàn dầu khí đã cơ
72. 3:22bản xác định được một nhà đầu tư mới, có
73. 3:24năng lực tài chính, có thể hợp tác lâu
74. 3:27dài, đọc lướt, ta có cảm giác mọi thứ
75. 3:30sắp xong. Nhưng nếu đọc chậm lại, dòng
76. 3:33tít ấy còn ba khoảng trống. Khoảng trống
77. 3:35thứ nhất, nhà đầu tư mới là ai. Khoảng
78. 3:38trống thứ hai, họ sẽ tham gia phần nào
79. 3:41của dự án khai thác ngoài khơi, đường
80. 3:44ống hay nhà máy điện trên bờ. Trong các
81. 3:46nguồn công khai chúng tôi kiểm được đến
82. 3:48ngày 8 tháng 10 chưa thấy tên và phạm vi
83. 3:51ấy và khoảng trống thứ ba Exon Mobile
84. 3:54vẫn còn đó. Trên trang chính thức của
85. 3:56họ, người Mỹ vẫn tự giới thiệu là nhà
86. 3:59điều hành các lô dầu khí 117 đến 119 và
87. 4:03đang thúc đẩy dự án cá voi xanh. Còn mốc
88. 4:06năm 2032
89. 4:08chỉ là dự báo của giới phân tích trong
90. 4:10kịch [âm nhạc] bản khả quan chưa phải
91. 4:12cam kết của bên nào. Vậy rốt cuộc suốt
92. 4:1515 năm qua con cá voi thiếu điều gì?
93. 4:18Ngành dầu khí có một cái tên cho thứ nó
94. 4:20thiếu quyết định đầu tư cuối cùng. Hãy
95. 4:23hình dung đó là chữ ký cho phép những
96. 4:25chiếc máy xúc đầu tiên bắt đầu chạy.
97. 4:28Trước chữ ký ấy, dự án không phải là
98. 4:30trống rỗng. Theo Reuters, Action Mobile
99. 4:34đã chi khoảng 500 triệu đô la cho việc
100. 4:36khoan và công việc chuẩn bị. Nhưng sau
101. 4:38chữ ký ấy, hàng tỷ đô la nữa mới bắt đầu
102. 4:41được cam kết và không còn đường lui dễ
103. 4:43dàng. Cá voi xanh [âm nhạc] sau 15 năm
104. 4:46vẫn chưa có chữ ký đó. Theo dự báo được
105. 4:49dẫn từ VS, nó có thể đến vào khoảng nửa
106. 4:52cuối năm 2027 đến nửa đầu năm
107. 4:572028 để đo xem dòng tít này nặng hay
108. 5:00nhẹ. Chúng ta hãy tạm rời biển miền
109. 5:03Trung đi về vùng biển Tây Nam. Ở đó có
110. 5:06một mỏ khí mang tên Lô Bê cũng nằm chờ
111. 5:09rất lâu. Người giữ vai trò điều hành ở
112. 5:12đó từng là Chevron, một công ty dầu khí
113. 5:15Mỹ khác. Tháng 6 năm
114. 5:192015, Tập đoàn Dầu Khí Việt Nam mua lại
115. 5:22phần quyền lợi của Chevron và nhận vai
116. 5:25trò điều hành. Con đường sau đó không
117. 5:28phải Việt Nam đi một mình, các đối tác
118. 5:30Nhật Bản và Thái Lan vẫn ở lại cùng dự
119. 5:32án. 9 năm sau, tháng năm [âm nhạc] 2024,
120. 5:37Lô B có được chữ ký đầu tư cuối cùng và
121. 5:39dòng khí đầu tiên hiện được dự kiến vào
122. 5:42năm 2027. Lô B là một tiền lệ, có một
123. 5:46lần người điều hành đổi chủ và dự án vẫn
124. 5:49đi đến chữ ký. Nhưng đó là câu chuyện
125. 5:51của một mỏ khác với một cơ cấu đối tác
126. 5:54khác. Còn ở cá voi xanh, người điều hành
127. 5:57chưa đổi và suốt 7 năm qua, cứ vài năm
128. 6:00lại có thông tin về khả năng Exon Mobile
129. 6:03rút lui. Những thông tin ấy là gì?
130. 6:07[âm nhạc]
131. 6:10Lớp băng thứ hai nằm đúng ở câu hỏi ấy.
132. 6:14Tháng 9 năm 2019,
133. 6:18trên mạng xã hội Lan đi một tin Exo
134. 6:21Mobile sắp bán phần của mình ở cá voi
135. 6:24xanh. Tin Lan nhanh đến mức phát ngôn
136. 6:26viên Bộ Ngoại giao Việt Nam được hỏi
137. 6:29trong một buổi họp báo. Câu trả lời là
138. 6:31các dự án dầu khí ở miền Trung vẫn đang
139. 6:34được triển khai theo kế hoạch. Còn Exon
140. 6:36Mobile, theo báo chí khi ấy, chưa bình
141. 6:39luận công khai hai năm sau tháng 10 năm
142. 6:432021, báo chí Mỹ đưa tin ban lãnh đạo
143. 6:47Exon Mobile đang cân nhắc có nên bỏ một
144. 6:50số dự án lớn hay không, trong đó có một
145. 6:52dự án ở Việt Nam và một dự án ở
146. 6:55Mozambique, Châu Phi. Một tháng sau,
147. 6:58công ty lên tiếng rằng họ vẫn tiếp tục
148. 7:00công việc chuẩn bị cho cá voi xanh. Rồi
149. 7:04năm 2023, hãng tin Writers lại viết về
150. 7:08một dự án chậm trễ và hãng tư vấn Wood
151. 7:11Mckenzie nói họ hiểu mobile từng tìm cơ
152. 7:15hội bán bớt phần ở đây nhưng không biết
153. 7:17có quy trình chào bán nào đang diễn ra.
154. 7:20ba đợt thông tin về khả năng rút lui và
155. 7:22đến nay chưa có một giao dịch rút lui
156. 7:25nào được công bố. Giữa những năm ấy có
157. 7:28một vật chứng đầu năm 2019 Exomobile
158. 7:31giao cho SPEM một công ty kỹ thuật của Ý
159. 7:35lập bộ thiết kế cơ sở cho cả dự án. Dàn
160. 7:37khai thác đứng giữa biển sâu, đường ống
161. 7:39chạy dưới đáy biển vào bờ. Nhà máy xử lý
162. 7:42khí trên đất liền. Tháng 5 năm 2020,
163. 7:47giữa lúc cả thế giới đóng cửa vì dịch
164. 7:49bệnh, bộ thiết kế ấy hoàn tất. Đó là một
165. 7:52bộ hồ sơ dày cho một công trình chưa có
166. 7:55lấy một viên gạch. Vì sao một dự án đã
167. 7:58có hồ sơ như thế vẫn bị hỏi đi hỏi lại
168. 8:01chuyện ra đi? Exon Mobile chưa công khai
169. 8:04đầy đủ lý do đằng sau những cân nhắc
170. 8:07thoái vốn mà báo chí đưa tin. Nhưng
171. 8:09những người quan sát đưa ra hai cách
172. 8:11đọc. Cách đọc thứ nhất đến từ truyện
173. 8:13vốn. Với một tập đoàn hoạt động khắp thế
174. 8:16giới, mỗi dự án phải xếp hàng tranh vốn
175. 8:18với những dự án khác. Và cuộc cân nhắc
176. 8:21năm 2021 đặt cá voi xanh cạnh mỏ khí
177. 8:25Mozambic là một dấu vết của cuộc cạnh
178. 8:28tranh ấy. Ở Viana, Nam Mỹ, chính Exon
179. 8:32Mobile đang phát triển những mỏ dầu. Thứ
180. 8:35nhiên liệu có thể trở đi bán linh hoạt
181. 8:37hơn nhiều. Chuỗi khí đến điện thì khác,
182. 8:40nó cần [âm nhạc] đường óng. cần nhà máy
183. 8:42xử lý, cần nhà máy điện, cần người mua
184. 8:44cam kết lâu dài. Các đọc thứ hai là câu
185. 8:48hỏi mà nhiều người đặt ra ngay từ năm
186. 8:522019. Liệu có sức ép từ Bắc Kinh? Ở điểm
187. 8:55này, chúng tôi xin để hai chuyên gia tự
188. 8:58nói. Hồi tháng 9 năm ấy, nhà báo Bill
189. 9:01Hayton thuộc viện Chatam House of London
190. 9:04cho rằng [âm nhạc] chuyện này nghe giống
191. 9:06một vấn đề thương mại hơn. hoặc trụ sở
192. 9:09muốn bán bớt tài sản hoặc văn phòng khu
193. 9:11vực muốn mặc cả [âm nhạc] một giá khí
194. 9:13tốt hơn. Trước đó vài tuần, giáo sư Carl
195. 9:16Their, Học viện Quốc phòng Úc thuộc Đại
196. 9:18học New South Wales đã cảnh báo rằng cá
197. 9:21voi xanh có thể trở thành nơi bị gây sức
198. 9:23ép tiếp theo. Đó là một cách giải thích
199. 9:25và [âm nhạc] một lời cảnh báo từ hai
200. 9:27thời điểm khác nhau của năm
201. 9:302019 và cho đến nay chưa ai đưa ra bằng
202. 9:33chứng công khai về điều đã thật sự xảy
203. 9:36ra ở Mỏ. Điều có thể xác nhận là Exon
204. 9:40Mobile vẫn tự công bố mình là nhà điều
205. 9:43hành. Vậy theo bạn, nút thắ nằm ở những
206. 9:46con số trong phòng họp, ở một sức ép đến
207. 9:48từ bên ngoài hay ở chính những điều kiện
208. 9:51của dự án. Chính Exon Mobile từng nói rõ
209. 9:54điều kiện của họ, cần các phê duyệt, cần
210. 9:57báo lãnh, cần hợp đồng bán khí và dự án
211. 9:59phải cạnh tranh được về kinh tế. và nút
212. 10:02thắt ấy nhìn thấy rõ nhất ở một nơi nơi
213. 10:06một lời công bố được kỳ vọng nhưng không
214. 10:08đến. Đà Nẵng năm
215. 10:122017. [âm nhạc]
216. 10:18[âm nhạc]
217. 10:24Tháng 11 năm 2017, Đà Nẵng đón hội nghị
218. 10:28cấp cao APEC, diễn đàn hợp tác kinh tế
219. 10:31châu Á Thái Bình Dương với đại diện của
220. 10:3321 nền kinh tế thành viên bãi biển Mỹ
221. 10:36Khê không xa, ngoài khơi là con cá voi.
222. 10:40Theo tạp chí The Diplomat, Hà Nội kỳ
223. 10:43vọng một lời công bố chính thức khởi
224. 10:45động dự án ngay trong tuần lễ ấy. Mọi
225. 10:47thứ có vẻ đã sẵn sàng. Hồi tháng một năm
226. 10:50đó, các bên đã ký hai thỏa thuận khung.
227. 10:53Một về phát triển dự án, một về bán khí
228. 10:56và kế hoạch được công bố dự kiến khí về
229. 10:58bờ vào năm 2023. Nhưng tại Đà Nẵng, ông
230. 11:02Liam Malon, người đứng đầu bộ phận phát
231. 11:05triển dự án toàn cầu của Exon Mobile chỉ
232. 11:08nói rằng vẫn còn những thỏa thuận cụ thể
233. 11:09cần được hoàn tất. Ông Malon không phải
234. 11:11người lạ với câu chuyện này. Ông bắt đầu
235. 11:14sự nghiệp ở chính Mobile từ năm 1990.
236. 11:18Lời công bố khởi động không đến. Năm
237. 11:212017, hẹn năm
238. 11:242023. [âm nhạc] Rồi năm
239. 11:282023 đến và lặng lẽ đi qua. Những thỏa
240. 11:32thuận còn thiếu ấy gồm những gì? Để dễ
241. 11:36hình dung, hãy tưởng tượng một cánh cửa
242. 11:38có bốn ổ khóa. Một ổ là chuyện bán khí,
243. 11:41ai bán, ai mua với giá nào. Một ổ là hạ
244. 11:45tầng, ai xây đường ống và nhà máy xử lý
245. 11:48khí trên bờ. Một ổ là điện, ai xây nhà
246. 11:51máy điện, bán cho ai giá bao nhiêu? Và
247. 11:55một ổ là rủi ro. Nếu nhà máy điện chạy
248. 11:57ít hơn dự tính thì ai chịu phần thiệt?
249. 12:00Đây chỉ là một mô hình minh họa nhưng nó
250. 12:02cho thấy điều chớ trêu. Ổ khóa nào cũng
251. 12:04muốn ổ khóa kia mở trước. Người khai
252. 12:07thác không muốn bỏ hàng tỷ đô la xuống
253. 12:09biển khi chưa chắc có người mua khí.
254. 12:11Người làm nhà máy điện không muốn xây
255. 12:13khi chưa chắc có khí và chưa chắc bán
256. 12:15được điện với giá đủ bù chi phí. Người
257. 12:18ta gọi đó là bài toán con gà và quả
258. 12:20trứng. Không ai sai cả. Chỉ là không ai
259. 12:23muốn là người đầu tiên bước lên một cây
260. 12:25cầu mà chưa biết bờ bên kia đã xây xong
261. 12:28chưa. Trên giấy, con cá voi đã có sẵn
262. 12:31những vị khách đang chờ. Quy hoạch điện
263. 12:33từng dành cho nó năm nhà máy, tổng cộng
264. 12:36khoảng 3750 MW đặt ở khu kinh tế Dung
265. 12:40Quốc và khu kinh tế M Chu Lai. Theo
266. 12:43phương án dùng khí cá voi xanh, tiến độ
267. 12:45của những nhà máy ấy gắn với nguồn khí
268. 12:47của mỏ, phía nhà nước cũng đã làm một
269. 12:49bước quan trọng. Chính phủ đồng ý nguyên
270. 12:52tắc cho phép chuyển giá khí sang giá
271. 12:53điện đối với các dự án khí trọng điểm và
272. 12:56cá voi xanh được nêu tên trực tiếp. Hiểu
273. 12:59đơn giản, nó giống như một quán phở được
274. 13:01phép tính giá thịt bò và giá bát phở.
275. 13:04Khi nguyên liệu đắt lên, người nấu không
276. 13:06phải tự gánh hết, nhưng một nguyên tắc
277. 13:09mới là cái khung. Các hợp đồng cụ thể
278. 13:11bên trong vẫn phải được ký từng cái một.
279. 13:15Và danh sách những việc phải làm không
280. 13:17chỉ có chuyển giá. Tháng 8 năm 2024, báo
281. 13:21chí dẫn đánh giá của Bộ Công Thương rằng
282. 13:23dự án không thể hủy bỏ, nhưng để đi tiếp
283. 13:26rất khó vì Action Mobile đang tái cơ cấu
284. 13:30và tập trung nhiều hơn vào những hướng
285. 13:32năng lượng mới. Cũng theo nguồn ấy, phía
286. 13:35Việt Nam còn những việc cần làm trên bờ,
287. 13:38mặt bằng, hạ tầng cảng biển và tuyến
288. 13:41ống. Và có cả một phương án khác được
289. 13:43đặt lên bàn là nhập khẩu khí hóa lỏng
290. 13:46cho các nhà máy điện. Nút thắt của con
291. 13:48cá voi hóa ra là một sợi dây bệnh từ
292. 13:51nhiều phía chứ không có một đầu duy nhất
293. 13:54để kéo.
294. 13:59Lớp băng thứ tư nằm bên trong chín con
295. 14:02cá voi. Khi đọc báo về cá voi xanh, bạn
296. 14:05có thể gặp hai con số. Có bài viết mỏ có
297. 14:09khoảng 150 tỷ m khối khí. Có bài lại
298. 14:12viết khoảng 248 tỷ m³. Chúng tôi đã đi
299. 14:17tìm vì sao hai con số chân nhau gần 100
300. 14:20tỷ. Hóa ra chúng đo hai thứ khác nhau.
301. 14:23Một bài báo năm nay [âm nhạc]
302. 14:25dẫn con số 248 tỷ là lượng khí thô thu
303. 14:29hồi dự kiến. Còn 150 tỷ [âm nhạc] là
304. 14:32phần hydrocarbon.
305. 14:34Phần có thể cháy được. Khoảng chân lệch
306. 14:36chủ yếu là những thành phần không phải
307. 14:38hydrocarbon.
308. 14:40Chúng tôi chưa tiếp cận được báo cáo trữ
309. 14:42lượng gốc cho cặp số này. Vậy những
310. 14:44thành phần ấy là gì? Theo một nghiên cứu
311. 14:47của Viện Dầu khí Việt Nam, dựa trên hồ
312. 14:50sơ kỹ thuật của dự án, khí ở cá voi xanh
313. 14:52chứa khoảng 30% khí cacbonic, cộng thêm
314. 14:56gần 10% khí nitơ. Tính cả hai, khoảng
315. 14:5940% hỗn hợp là những thứ không cháy. Hãy
316. 15:03hình dung một cái giếng nước rất lớn
317. 15:06nhưng nước lẫn phèn. Giếng càng lớn, nhà
318. 15:09máy lọc càng phải lớn, trong môi trường
319. 15:12có nước. Khí cbonic còn có thể tạo ra
320. 15:15axit ăn mòn đường ống thép ngoài khơi.
321. 15:19Dàn khai thác được thiết kế để tách nước
322. 15:21và chất lỏng khỏi dòng khí. Rồi toàn bộ
323. 15:24dòng khí chạy vào bờ đến một nhà máy xử
324. 15:27lý được dành riêng cho việc làm sạch
325. 15:28[âm nhạc] trước khi khí được đưa đi chạy
326. 15:30các nhà máy điện. Và cũng chính viện dầu
327. 15:32khí đang nghiên cứu một hướng ngược lại.
328. 15:35Đem chính khí carbonic và nitơ ấy dùng
329. 15:38cho công nghiệp hóa dầu, nghĩa là phần
330. 15:40phèn trong giếng, biết đâu cũng có thể
331. 15:43thành nguyên liệu. Yêu cầu xử lý khí làm
332. 15:46bài toán kinh tế của dự án phức tạp hơn.
333. 15:49Thế thì cá voi xanh có còn là mỏ khí lớn
334. 15:51nhất Việt Nam không? Trong các tài liệu
335. 15:53và bài viết, nó thường được mô tả như
336. 15:55vậy. Và một bài báo năm nay nói nó lớn
337. 15:58hơn lô B. Con cá voi lớn thật chỉ là nó
338. 16:01không sạch. Và để thấy 30% cacbonic nặng
339. 16:04hay nhẹ, chúng ta hãy rời Việt Nam thêm
340. 16:06một lần nữa. Tháng 7 năm
341. 16:102017 tại
342. 16:13chi nhánh Exomobile ở Indonesia thông
343. 16:16báo họ không còn muốn tiếp tục thảo luận
344. 16:19hay hoạt động ở mỏ khí đông Natuna, một
345. 16:22mỏ khổng lồ ngoài khơi, quần đảo Natuna.
346. 16:26Khí ở đó chứa hơn 70% là carbonic. Thứ
347. 16:30làm chi phí lấy ra nhiên liệu dùng được
348. 16:32tăng vọt gần ba phần cái giếng là phèn.
349. 16:36Natuna được tìm ra từ năm 1973
350. 16:41cùng một công ty. Cùng một năm. Tháng 1
351. 16:44ở Việt Nam họ ký thỏa thuận không cho cá
352. 16:47voi xanh. Tháng 7 ở Indonesia họ quay
353. 16:52lưng với Natuna. Tỷ lệ carbonic là một
354. 16:55khác biệt kỹ thuật rất lớn giữa hai mỏ
355. 16:57nhưng quyết định của một tập đoàn chưa
356. 16:59bao giờ nằm chọn trong một con số. Còn
357. 17:02một lớp nữa, lớp sâu nhất. Nó không giải
358. 17:05thích vì sao khí lẫn nhiều carbonic. Nó
359. 17:09cho ta biết khi ấy đang nằm ở đâu.
360. 17:18Năm 2011, mũi khoan của Action Mobile
361. 17:21xuyên qua đáy biển ngoài khơi miền Trung
362. 17:24và các giếng ở đây gặp một tập đá chứa
363. 17:26dày khoảng 200 m. Các nhà địa chất gọi
364. 17:29đó là đá vôi Đà Nẵng. Đó phải thứ đá
365. 17:33bình thường.
366. 17:35Đó là một nền đá carbonet cổ hình thành
367. 17:38vào khoảng giữa khỉ Miosen cách đây
368. 17:40chừng 12 đến 16 triệu năm. Hãy thử hình
369. 17:43dung vùng biển ấy khi đó. Nó không sâu
370. 17:46thẳm như bây giờ. Có những thời kỳ nước
371. 17:49đủ nông để ánh nắng chiếu xuống tận đáy.
372. 17:52Nuôi những thảm tảo đỏ và những đàn sinh
373. 17:54vật nhỏ có vỏ đá vôi. Bên cạnh san hô.
374. 17:57Lớp này trồng lên lớp kia. Thế hệ này
375. 18:00nằm lên thế hệ trước giống như một thành
376. 18:02phố được xây trồng lên chính tàn tích
377. 18:03của nó. Qua thời gian, lớp trầm tích ấy
378. 18:06hóa thành đá, mang theo vô số lỗ rỗng
379. 18:08nhỏ đủ để chứa khí. Khí không sinh ra từ
380. 18:12chính những sinh vật ấy một cách đơn
381. 18:13giản. Nó đến từ một câu chuyện địa chất
382. 18:16khác. Nó sinh ra ở đâu, đi qua những
383. 18:19đường nào và nằm lại trong nền đá này từ
384. 18:21lúc nào. Đó là một chương khác mà chúng
385. 18:23tôi xin để dành cho một tập sau. Điều
386. 18:25chắc chắn hôm nay là con cá voi xanh nằm
387. 18:28trong một nền đá cổ, từng là biển nông
388. 18:31đầy sự sống và giờ nằm dưới đáy biển sâu
389. 18:34chứa một thứ khí mà con người mới chỉ
390. 18:36khoan thử đo đạc thiết kế chứ chưa đưa
391. 18:38được lên bờ. Bây giờ nếu đọc lại dòng
392. 18:41tít tháng bả năm nay, cá voi xanh sắp
393. 18:44được đánh thức, có lẽ ta sẽ nghe nó khác
394. 18:46đi. Dưới dòng tít ấy là một hồ sơ dày
395. 18:49chưa được khởi công, một chữ ký chưa có,
396. 18:51một nhà đầu tư chưa nêu tên, những hợp
397. 18:54đồng chưa ký hết và một thứ khí vừa dồi
398. 18:56rào vừa khó. Người Mỹ tìm ra Bạch Hổ rồi
399. 19:00rời đi sau năm 1975.
400. 19:04Người Mỹ tìm ra cá voi xanh ở lại nhưng
401. 19:07chưa đánh thức nó còn ở Tam Quang núi
402. 19:10thành. Gần sân bay Chu Lai, nơi nhà máy
403. 19:13xử lý khí được dự kiến đặt, cát vẫn
404. 19:15trắng, sóng vẫn vỗ và bờ biển vẫn chở.
405. 19:19Chúng tôi chỉ biết chắc một điều, chữ ký
406. 19:21cho phép những chiếc máy xúc đầu tiên
407. 19:23chạy vẫn chưa có. Và khi nó xuất hiện
408. 19:26hoặc khi nó tiếp tục vắng mặt, ta sẽ
409. 19:28biết con cá voi xanh thật sự thức dậy
410. 19:31hay chỉ chở mình thêm một lần nữa. ya
411. 19:35[âm nhạc]