MÙA ĐÔNG 1991 - TẬP 1: THAY ĐỔI THẾ GIỚI | Phim tài liệu sự kiện 30 năm Liên Xô tan rã — Transcript
Full transcript
- 0:12Внимание
- 0:14[âm nhạc]
- 0:15говорит и показывает Москва.
- 0:19[âm nhạc]
- 0:32Mùa đông năm [âm nhạc] 1991,
- 0:35Liên Xô sụp đổ, một chấn động địa chính
- 0:38trị khủng khiếp nhất thế kỷ 20.
- 0:41[âm nhạc]
- 0:43Vì sao Liên Xô sụp đổ? Vì sao Việt Nam
- 0:46đứng vững? Chúng ta đã dự báo, đã chủ
- 0:50động nắm bắt và làm những gì [âm nhạc]
- 0:51để vượt qua khủng hoảng đỉ điểm này. Có
- 0:55những bài học nào không bao giờ được
- 0:57phép quên? Có những nguyên tắc bất
- 0:58[âm nhạc] di bất dịch là kim chỉ nam để
- 1:01Việt Nam vững bước trên con đường đã
- 1:04chọn.
- 1:08[la hét]
- 1:14[âm nhạc]
- 1:26Maskava ngày 18 tháng 0 năm 1991.
- 1:30Đảo chính 12 quan chức cấp cao dẫn đầu
- 1:34bởi phó [âm nhạc] tổng thống Jenadi
- 1:36Yanev cùng lãnh đạo cơ quan an ninh KGB
- 1:39Vladimir [âm nhạc] Kuscop. Bộ trưởng Bộ
- 1:41Nội vụ Paris Bugo, Bộ trưởng Quốc phòng
- 1:44Dimitri Yazop, Thủ tướng Valentin Pavlov
- 1:47chiếm quyền điều hành đất nước khi Tổng
- 1:49thống Liên Xô Mikin Carabachok đang đi
- 1:52nghỉ ở CR.
- 1:54Đó là những người không tán thành với
- 1:56chính sách cài tổ của Corabchov và dự
- 1:58thảo hiệp ước liên bang mới. Họ sau đó
- 2:01nhanh chóng thành lập một ủy ban khẩn
- 2:03cấp nhà nước rồi đưa ông YF lên vị trí
- 2:06tổng thống Liên Xô tạm quyền.
- 2:11Gần 4000 binh sĩ, 362 xe tăng, 427
- 2:15phương tiện bọc thép và xe chiến đấu bộ
- 2:17binh tiến vào Mascova. Hàng chục xe tăng
- 2:20áp sát tòa [âm nhạc] nhà của hội đồng
- 2:22tối cao và chính phủ Liên Xổ. Những
- 2:25người này đồng thời ban bố xác lệch khẩn
- 2:26cấp toàn quốc giới nghiêm thủ đô
- 2:28[âm nhạc] Mascova với hy vọng kiểm soát
- 2:31được chính phủ.
- 2:33Thật khó tin nhưng đó là sự thật. Cuộc
- 2:36đảo chính lại [âm nhạc] diễn ra ngay
- 2:38trên chính quê hương của cách mạng tháng
- 2:4010.
- 2:42Thật khó tin nhưng đó chính là tiếng
- 2:44chuông báo hiệu cho một thảm họa địa
- 2:46chính trị lớn nhất thế kỷ 20 [âm nhạc]
- 2:48sắp xảy ra.
- 2:50Điều mà chỉ vài năm trước đó không một
- 2:52ai có thể tưởng tượng nổi.
- 3:02Sân bay vũ trụ Bua Cộng hòa xã hội chủ
- 3:04nghĩa Xô Viết Kazakhstan, Liên Xô.
- 3:1021:33 ngày 23 tháng năm 1980, tàu Sous
- 3:1537 cất cánh [âm nhạc] đưa nhà du hành
- 3:17Phạm Tuân trở thành người Việt Nam và
- 3:19cũng là người châu Á đầu tiên tiến vào
- 3:22vũ trụ.
- 3:25Khi tên lửa rời mặt đất, thiết bị sinh
- 3:28trắc đo được nhịp tim của Phạm Tuân ở
- 3:30ngưỡng 76 nhịp một phút. Không có chỗ
- 3:33cho sợ hãi mà thay vào đó là sự bình
- 3:37tĩnh phi thường.
- 3:38Đó là bản lĩnh đã được tôi luyện qua
- 3:40cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc Việt
- 3:42Nam. Đó là niềm tin vào sức mạnh của
- 3:45khoa học kỹ thuật và lòng tận tình của
- 3:47nước bạn Liên Xô.
- 3:49Đó cũng là bởi hành trang mà ông mang
- 3:51theo có nắm đất quê hương, di trúc Bác
- 3:54Hồ và cờ tổ quốc Việt Nam yêu dấu.
- 4:00Sự kiện người Việt Nam [âm nhạc] chinh
- 4:01phục không gian diễn ra tròn 5 năm sau
- 4:03khi Việt Nam đánh bại chế độ thực dân
- 4:05mới của Mỹ để giành độc lập thống nhất
- 4:08đất nước. Và chỉ một năm sau khi Trung
- 4:10Quốc mở cuộc chiến tranh biên giới với
- 4:12Việt Nam.
- 4:14Ở Liên bang Cộng hòa xã [âm nhạc] hội
- 4:15chủ nghĩa Xô Viết, khi hoàng hôn buông
- 4:18xuống thành phố Cininrad thì bình minh
- 4:21ngày mới [âm nhạc] sẽ ló rạng tại miền
- 4:22Viễn Đông. Không chỉ là quốc gia rộng
- 4:25lớn nhất thế giới, Liên Xô còn là một
- 4:28trong những siêu cường hùng mạnh nhất
- 4:29lịch sử loại là hạt nhân khai phá con
- 4:32đường đi lên chủ nghĩa xã hội, là trụ
- 4:35cột của hòa bình là thành trì của cách
- 4:37mạng là chỗ dựa vững chắc cho những lực
- 4:40lượng đấu tranh giải phóng dân tộc.
- 4:43Với riêng Việt Nam, Liên Xô có những hỗ
- 4:45trợ và tình cảm đặc biệt. Mỗi sự kiện
- 4:49quan trọng trên đất nước hình chữ S đều
- 4:51tạo ra những phản ứng rất nhanh trên đất
- 4:53nước Xô Viết. Chính Tổng Bí thư Lê Duẩn
- 4:56đã phát biểu trong chuyến tham liên show
- 4:58của đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt
- 5:00Nam tháng 10 năm 1975 giảng. Ngay từ khi
- 5:04cách mạng Việt Nam còn trong chứng nước
- 5:06cho đến kỷ nguyên rực rỡ của độc lập Tự
- 5:09Do và Chủ nghĩa xã hội, Đảng của Lê Nin
- 5:12và nhân dân Liên Xô luôn luôn là những
- 5:15người đồng chí và anh em đáng tin cậy,
- 5:18hết lòng giúp đỡ cách mạng Việt Nam.
- 5:22Với nhiều người Việt Nam, Liên Xô đó là
- 5:25biểu tượng của ước mơ, của khát vọng,
- 5:28của những gì tốt đẹp nhất.
- 5:31Và với cả nhân loại, Liên Xô từng là
- 5:33điểm tựa của quyền được sống, quyền được
- 5:36mưu cầu hạnh phúc cho mỗi dân tộc, mỗi
- 5:39con người.
- 5:43[âm nhạc]
- 5:47Tuy nhiên, ít người ngờ được rằng chỉn
- 5:50vẹn trong vòng vài năm sau khi ký hiệp
- 5:52ước hữu nghị và hợp tác Việt Xô, những
- 5:55biến đổi to lớn đã diễn ra trên đất nước
- 5:57Xô Viết.
- 5:59Sự sụp đổ của Liên Xô không diễn ra ngay
- 6:02lập tức mà đó là kết quả của một chương
- 6:04trình kinh tế và tư tưởng được lên kế
- 6:07hoạch kỹ càng.
- 6:10Perestroica. Đó là một chương trình dài
- 6:13hạn được chính thức khởi đầu từ năm 1985
- 6:16nhằm khắc phục những điểm yếu còn tồn
- 6:18tại trong hệ thống Xô viết để tạo thêm
- 6:21sức mạnh cho quốc gia xã hội [âm nhạc]
- 6:23chủ nghĩa hùng hậu nhất thế giới.
- 6:26Tuy nhiên, mọi sự đã không diễn
- 6:28[âm nhạc] ra theo ý định chủ quan của
- 6:30những người khởi xướng. Trong một lần
- 6:32tổng cục chính trị có bồi dưỡng báo cáo
- 6:34viên tại Hà Nội và lần đó thì mời đại sứ
- 6:37đặc bệnh toàn quyền của Liên Xô tại Việt
- 6:39Nam ông quan nói chuyện về cái tổ câu
- 6:43cuối cùng ông ta đánh giá mà động mã hãi
- 6:47cho đến ngày nay với tôi đó là gì nếu sự
- 6:51nghiệp cải tổ thành công thì giót ba
- 6:54chốt là lê ni thứ hai của liên xô
- 6:59nhưng nếu sự nghiệp cải tổ thắc bạ
- 7:02thì job chốp sẽ trở thành cái phản bội
- 7:05tồi tệ nhất trong lịch sử phong trào
- 7:07cộng sản công nhân quốc tế.
- 7:10Câu khẩu hiệu [âm nhạc] cải tổ, dân chủ,
- 7:13công khai từng thu hút sự quan tâm của
- 7:15giới trí thức. Nhưng chính những lớp
- 7:18người [âm nhạc] tin qua đó cũng không
- 7:20thể lý giải được ý nghĩa sâu xa của
- 7:22những từ trong câu khẩu hiệu này.
- 7:25Và không chỉ dừng lại ở sự hỗn loạn
- 7:27riêng tại Liên Xô. Đến cuối thập niên
- 7:3080, cuộc cải tổ perestroica bắt đầu từ
- 7:34Mascava sau khi lan tỏa tới khối xã hội
- 7:37chủ nghĩa Đông Âu đã thổi bùng cuộc
- 7:39khủng hoảng hệ thống.
- 7:41Các Đảng Cộng sản cầm quyền ở Đông Ngâu
- 7:44nhanh chóng để mất chính quyền vào tay
- 7:46lực lượng chống đối. Sự đứt gãy này bắt
- 7:49đầu từ những mắt xích yếu nhất là Ba Lan
- 7:52và [âm nhạc] Hungari. Vào giữa năm 1989.
- 7:56Đến đầu năm 1990, [âm nhạc] khối các
- 7:58nước xã hội chủ nghĩa Đông Ngu đã chính
- 8:00thức bị xóa tên khỏi bản đồ địa chính
- 8:03trị thế giới. Kịch bản của ba thập kỷ
- 8:07trước đã không lặp lại. Chẳng có bất kỳ
- 8:09giải pháp nóng nào từ người Anh cả đỏ để
- 8:12vãn hồi sự tồn tại của chế độ xã hội chủ
- 8:15nghĩa ở Đông Âu.
- 8:16Nó giống hệt như cái bài phát biểu của
- 8:19Michel Gachov năm 1986 1987 tại thành
- 8:23phố Vladimost. Khi ông nói là Liên Xô
- 8:26cũng không thể nào tiếp tục được theo
- 8:28cái con đường cũ, tức là không thể nào
- 8:29tiếp tục cái sự hỗ trợ của mình cho các
- 8:32nước trong phe xã hội chủ nghĩa ở châu
- 8:35Á, ở châu Phi, ở châu Mỹ Lã Tinh và ngay
- 8:38cả tại Liên bang Xết. Và vì vậy thì mỗi
- 8:41nước có cái con đường đi của mình.
- 8:46Thưa các đồng chí, tôi đề nghị tổ chức
- 8:48một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với
- 8:50Tổng thống Liên Xô. Ông Góc Bachóc đơn
- 8:53giản là không có đủ phẩm chất để lãnh
- 8:55đạo đất nước tiến về phía trước, không
- 8:57thể đòi hỏi một người nhiều hơn những gì
- 8:59họ có thể làm và ông Góc Ba Chóc đã làm
- 9:02tất cả những gì có thể. Sau khi phá vỡ
- 9:04sức mạnh vĩ đại của đất nước và sự đoàn
- 9:07kết của các dân tộc, ông ta đã đi khắp
- 9:09thế giới để ăn xin.
- 9:12Những khó khăn bộc lộ ngay trên chính
- 9:14đất nước của Lêin cũng làm kinh ngạc
- 9:16nguyên thủ các nước tư bản chủ nghĩa đối
- 9:18đầu. Hồi ký Lý Quang Diệu, người cha lập
- 9:21quốc của Singapore có đoạn ghi về Liên
- 9:24Xô như sau. Khi Thủ tướng Nikolai Ruscov
- 9:27[âm nhạc] đến thăm Singapore vào tháng
- 9:29năm 1990,
- 9:31ông đại diện cho một đất nước và
- 9:32[âm nhạc] một chính phủ khác hẳn trước
- 9:34đây. Ông không có sự tự cao và thái độ
- 9:37phách lối của vị lãnh đạo một quốc gia
- 9:39hồ mạnh.
- 9:40Ông xin vay 50 triệu đô la để mua các
- 9:43hàng tiêu dùng của Singapore.
- 9:46Tôi không đồng ý. Đến lúc thủ tướng của
- 9:48Liên Xô phải viện đến một Singapore bé
- 9:51nhỏ để vay 50 triệu đô la. [âm nhạc]
- 9:55Họ đã để mất lòng tin của các nước lớn
- 9:57khác. Cho Liên Xô vay là vô ích.
- 10:01Thì khi chúng tôi sang ấy thì đi cửa
- 10:05hàng để xem để nhìn ấ thì hầu như không
- 10:07có hàng hóa gì.
- 10:09Các cái mẫu dịch viên ngồi là chỉ buốn
- 10:11chuyện thỉnh thoảng lắm. Một tháng một
- 10:13hai lần có hàng hóa đổ về thì sắp hàng
- 10:15dài. Sáp hàng có khi cả ngày không mua
- 10:18được cái gì cả. Đấy nó khó khăn như thế.
- 10:21những ông thầy giáo của tôi, những cái
- 10:25cán bộ tình báo của Liên Xô cùng học với
- 10:27tôi thì họ đều vẽ ra bức tranh [âm nhạc]
- 10:30rất là đen tối và họ nói với tôi là với
- 10:35cái cương vị của họ, họ hiểu rằng phía
- 10:38bên kia đã đạt được những lợi thế, còn
- 10:41phía [âm nhạc] bên này thì đảng, nhà
- 10:44nước và quân đội Liên số đang bịt mắt vì
- 10:47không tin vào tình báo.
- 10:50Nhưng Liên Xô vẫn là một trong hai siêu
- 10:52cường quốc bên cạnh Hoa Kỳ. Vì vậy dù
- 10:55tận mắt chứng kiến những vấn đề to lớn
- 10:57của đất nước này vào năm 1990 nhưng Lý
- 11:00Quang Diệu cũng như rất nhiều người khác
- 11:02vẫn cho rằng Mascova có thể đạt được
- 11:05thành tựu lớn nếu duy trì cải cách thêm
- 11:08từ 3 đến 5 năm nữa.
- 11:11Thế nhưng ở Việt Nam thì đã có những
- 11:13người nghĩ đến những cái biến động mới ở
- 11:16Liên Xô mà không ai có thể lường được.
- 11:19Những diễn biến của khối xã hội chủ
- 11:21nghĩa đã tạo ra những tác động không nhỏ
- 11:23tới Việt Nam. Trên thực tế, từ năm 1989,
- 11:28câu hỏi liệu Liên Xô có đứng vững không
- 11:31đã được Đảng Cộng sản Việt Nam đưa vào
- 11:33chương trình thảo luận. Nhưng với vai
- 11:36trò và vị thế đặc biệt, đối tượng thảo
- 11:39luận được giới hạn trong một phạm vi rất
- 11:41hẹp với thái độ hết sức thận trọng.
- 11:45Phải thấy đây là một vấn đề rất mới vì
- 11:46chúng ta không hề làm tình báo với lô
- 11:50chúng ta với là bản thân và có thể nói
- 11:53là một trong một trừng mực nào đó thì
- 11:55chúng ta còn là học trò của liên số. Thế
- 11:58nhưng mà tôi rất bất ngờ khi nghe đại tử
- 12:01lên đức hành hỏi tôi là vậy thì
- 12:05liệu lên xã hội biến động. Dưới sự chỉ
- 12:08đạo trực tiếp của [âm nhạc] Đại tướng Bộ
- 12:10trưởng Quốc phòng Lê Đức Anh, một số
- 12:12chuyên gia và cơ quan chuyên trách
- 12:14[âm nhạc] đã được giao nhiệm vụ đặt
- 12:15trách nghiên cứu vấn đề này, trong đó
- 12:18nhận định nếu tình hình [âm nhạc] xã hội
- 12:20Liên Xô trở nên phức tạp tới một mức độ
- 12:22nhất định thì Hoa Kỳ sẽ ra tay can
- 12:25thiệp, [âm nhạc] thậm chí thực hiện đảo
- 12:27chính.
- 12:28Tôi biết có rất nhiều câu trả lời. Tôi
- 12:31biết có rất nhiều cơ quan tham gia vào
- 12:32câu chuyện này. Tôi chỉ kể câu chuyện mà
- 12:35tôi trực tiếp tham gia ở một cái góc độ
- 12:37rất nhỏ với người thủ trưởng của tôi lúc
- 12:39bấy giờ là ông Bá Quốc thiếu tướng Đặng
- 12:42Trần Đức anh hục lực lượng vốn trang là
- 12:45chỉ huy một đơn vị tình báo mà tôi là
- 12:47cán bộ trực tiếp của ông. Một hôm ông
- 12:50ông Bá Quốc có gọi tôi lên và nói là anh
- 12:54Sáu tức là đại tướng Lê Đức Anh yêu cầu
- 12:58[âm nhạc] chúng ta báo cáo về thình Liên
- 13:01Xô
- 13:03và ông nhắc lại hai câu hỏi là liệu Liên
- 13:06Xô có biến động không
- 13:08và kịch bản nó sẽ như thế nào
- 13:12thì lúc bấy giờ cái thông tin về Liên Xô
- 13:14không đầy đủ chỉ là những cái thông tin
- 13:16về ngoài thôi. thông tin là một xã hội
- 13:20và chúng tôi với những cái thông tin đấy
- 13:22chỉ báo cáo cái tình hình cái bể nổi của
- 13:25tình hình [âm nhạc] số lộ bây giờ.
- 13:27Sau khi báo cáo xong thì ông Ba có một
- 13:29cái phát biểu rất là bất ngờ ông ấy báo
- 13:32cáo đại tử Lê Đức Anh thư anh là tôi thì
- 13:36chưa [âm nhạc] đi Liên Xô.
- 13:38Tôi cũng không hiểu nhiều về Liên số
- 13:40nhưng mà với những [âm nhạc] gì mà chúng
- 13:43ta đang nhìn thấy
- 13:45với kinh nghiệm của tôi trong hậu địch
- 13:48thì Mỹ nếu đứng ngoài cái việc này không
- 13:51còn là Mỹ nữa. Nó sẽ tận dụng tối đa cái
- 13:55thời cơ này để nó xóa sổ lên xô.
- 14:00Ông Bắc Quốc nói rất mạnh. Tôi là cấp
- 14:02giới [âm nhạc] trực tiếp của ông cũng
- 14:04giật mình.
- 14:05Lúc ai mà nghĩ đến cái chữ xóa sổ lên
- 14:07sổ.
- 14:09Kịch bản chi tiết hơn. Bravo 1 đảo chính
- 14:12giả rồi đến Bravo 2 phản đảo chính.
- 14:16Trong đó phản đảo chính mới là câu
- 14:17chuyện cuối cùng như những gì đã từng
- 14:19xảy ra với gia đình Ngô Đình Diệm Nguyễn
- 14:22Khánh [âm nhạc] Dương Văn Mịch của chính
- 14:23quyền Sài Gòn trước đây.
- 14:26Bravo 1 là gì? là một cái cuộc đảo chính
- 14:29giả do một cái nhóm đứng lên đào chính
- 14:32lật đổ cái chính quyện đương thời
- 14:35nhưng Bravo 2 mới là câu chuyện cuối
- 14:37cùng là một cái lực [âm nhạc] lượng nó
- 14:40đã âm ưu từ đầu để nó nhân danh chính
- 14:43quyền nó lật đổ nó chống lại cái lực
- 14:46lượng đảo chính và đồng thời nó xóa sổ
- 14:48luôn cái chính quyền hư nghiệm
- 14:51nó gọi là phạt đảo chính
- 14:54như vậy [âm nhạc] việc tiên lượng trước
- 14:56về những diễn biến tại Liên Xô, Đông Âu
- 14:58đã giúp các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước
- 15:00Việt Nam có sự [âm nhạc] chuẩn bị và đối
- 15:03sách cụ thể cho mọi tình huống.
- 15:09[âm nhạc]
- 15:14Tháng 4 năm 1991, Tổng Bí thư Đảng Cộng
- 15:17sản Liên Xô và cũng là Tổng thống
- 15:18[âm nhạc] Liên Xô Mikin Carabachov đã bỏ
- 15:21qua Trung ương Đảng và Xô Viết tối cao
- 15:24để tổ chức cuộc gặp gỡ trực tiếp lãnh
- 15:26đạo chín nước Cộng hòa trong liên bang
- 15:28Xô viết là Liên bang Nga, Ukraina,
- 15:31Belarus, Azerbaijan và năm nước Trung Á.
- 15:35Mục đích của họ là giải thể liên bang
- 15:37Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết. Từ bỏ
- 15:40chủ nghĩa xã hội, trên lãnh thổ của liên
- 15:42bang Xô Viết bị giải thể sẽ hình thành
- 15:45nên một liên minh lỏng lẻo giữa các nước
- 15:47Cộng [âm nhạc] hòa độc lập. Sự kiện này
- 15:49thường được biết đến với cái tên tuyên
- 15:51bố 9+1. [âm nhạc]
- 15:53Lễ ký kết chính thức của hiệp ước Liên
- 15:55Minh được dự kiến vào ngày 20 tháng 8
- 15:57năm 1991.
- 16:00Đây là sự trà đạp thô bạo lên ý nguyện
- 16:03của nhân dân Liên Xô. Bởi bất chấp tình
- 16:06trạng vô vàn khó khăn của đất nước,
- 16:08trong tháng năm 1991 đã diễn ra cuộc
- 16:11trưng cầu dân Ý trên toàn liên bang Nga.
- 16:14Hơn 76% vẫn muốn bảo lưu liên bang xã
- 16:18hội chủ nghĩa Xô Viết.
- 16:22Không có một cơ sở pháp lý nào để ký kết
- 16:24hiệp ước. Chính xác hơn, để xem xét hiệp
- 16:27ước đó như văn bản pháp quy bắt buộc
- 16:29phải thực hiện.
- 16:31Bởi vì mọi thứ chỉ hợp pháp. Khi quyết
- 16:33định đó được thông qua bởi Xô Viết tối
- 16:35cao Liên Xô. Nếu không thì hiệp ước đó
- 16:39là vì hiến.
- 16:41Tháng 6 năm 1991,
- 16:44Boris Jensin, nguyên quủy viên Bộ Chính
- 16:47trị Đảng Cộng sản Liên Xô, thủ lĩnh số 1
- 16:50của phe cấp tiến cực hữu nổi lên trong
- 16:53suốt quá trình cải tổ đã trúng cử để trở
- 16:55thành tổng thống đầu tiên của liên bang
- 16:57Nga.
- 16:59Giữa Mascova xuất hiện tình trạng hai
- 17:01chính quyền song song tồn tại. Ngay lập
- 17:04tức, ông ta đưa ra các biện pháp quyết
- 17:06liệt hồng tách Nga độc lập hoàn toàn
- 17:08liên xô, đồng thời ký mệnh [âm nhạc]
- 17:11lệnh chấm dứt hoạt động của các tổ chức
- 17:13đảng trong các cơ quan nhà nước, đoàn
- 17:15thể quận chúng. Làm sao Liên Xô có thể
- 17:18tồn tại nếu thiếu đi liên bang Nga? Vậy
- 17:22[âm nhạc] nhưng đảng cộng sản Liên và
- 17:24nhà nước liên bang của ekip Gob không hề
- 17:26có hành động ngăn cản genin.
- 17:32Lúc đó trong thời kỳ Xô viết Cộng hòa xã
- 17:35hội chủ nghĩa xô viết liên bang Nga là
- 17:37nước Cộng hòa chính chiếm 50% dân số cả
- 17:40nước, nắm giữ 50% nền kinh tế đất nước.
- 17:44Nếu ta nói hình tượng trong ba group mà
- 17:46nước Nga làm ra, trong ba group đó chúng
- 17:49ta tiêu hai group cho cuộc sống như ăn
- 17:51uống, làm đường xá, nhà ở. Tóm lại là
- 17:55dùng cho tất cả. Đó là những gì chúng ta
- 17:58giữ lại cho cuộc sống trong nước. Còn
- 18:00một group thì đưa cho các nước cộng hòa
- 18:02khác.
- 18:06Belorussia cũng y như thế, sản xuất ra
- 18:09nhiều hơn chi tiêu. Tất cả các nước Cộng
- 18:12hòa còn lại thì tiêu dùng nhiều hơn
- 18:14những gì họ [âm nhạc] sản xuất ra.
- 18:20Trước tình thế Tổ quốc lâm nguy,
- 18:22[âm nhạc] Đảng Cộng sản Liên Xô sáp bị
- 18:23vô hiệu hóa. Hệ thống Xô viết đã kích
- 18:26hoạt lớp phòng vệ cuối cùng.
- 18:30Sáng ngày 19 tháng năm 1991, nhân lúc
- 18:34Michailin Gabchop đi nghỉ tại CRUM, ủy
- 18:37ban nhà nước về tình trạng khẩn cấp do
- 18:39Phó Tổng thống Kennedy Yanev đứng đầu đã
- 18:42đưa ra tuyên bố.
- 18:46[âm nhạc]
- 18:48Như bạn đã biết từ các phương tiện
- 18:49truyền thông do tình hình sức khỏe yếu,
- 18:52Michail Sevic Gob [âm nhạc]
- 18:54không thể tiếp tục làm tổng thống Liên
- 18:56Xô.
- 19:02Trên đài phát thanh và sóng truyền hình
- 19:04phát đi lời kêu gọi gửi nhân dân Liên
- 19:07Xô, trong đó có đoạn: "Tổ quốc vĩ đại
- 19:10của chúng ta đang đứng trước thảm họa
- 19:13diệt vong, đất nước trở nên không thể
- 19:15kiểm soát nổi ủy ban nhà nước về tình
- 19:18trạng khẩn cấp tuyên bố cần phải có
- 19:20những biện pháp mạnh mẽ để nhanh chóng
- 19:22đưa đất nước và xã hội ra khỏi cơn khủng
- 19:25hoảng.
- 19:33Thế thì sáng sớm và 19 tháng 8 ấy thì
- 19:36tôi nhận được cái điện của phòng quản lý
- 19:38lưu học sinh gọi điện lên họp khẩn cấp
- 19:41thì tôi chưa biết họp cái gì thì nghe
- 19:43điện là mình phải phi đi thôi. Đi họp
- 19:46thì lên thì đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm đại
- 19:48sự đắc mạnh toàn quyền của Việt Nam tại
- 19:51Liên Xô tại Mcova là chủ trì của họp.
- 19:55Đồng chí có nhận xét nhận định cái cuộc
- 19:57chính biến sự kiện của Liên Xô ngày hôm
- 20:00qua và ngày hôm nay. Cuối cùng đồng chí
- 20:02còn nói thế này các đồng chí ạ. Có lẽ ở
- 20:06Việt Nam và Liên Xô nó cũng có cái mối
- 20:08duyên tình với nhau là ngày 19 tháng của
- 20:11chúng ta là ngày bắt đầu nổi dậy của
- 20:12cách mạng tháng 8 thì mùng 0 tháng thì
- 20:15chúng ta tuyên tuyên ngôn độc lập.
- 20:17Hy vọng rằng ngày 18 19 của Liên Xô hôm
- 20:20nay nó sẽ lập lại cái trật tự Liên Xô và
- 20:23cứu được lên băng Cộng hòa xả trùng X
- 20:25viên. Đây là cấu kết của đồng chí Ngành
- 20:27Cầm.
- 20:28Kết xong thì đồng chí hỏi có ai có ý
- 20:30kiến gì không? Chắc phải 1 2 phút.
- 20:34Cuối cùng tôi gọi tôi bảo tôi xin có ý
- 20:36kiến.
- 20:39Tôi nói là thưa anh Nguyễn Mảnh Cầm và
- 20:40thưa tất cả các đồng chí.
- 20:42Theo quan sát của tôi đấy
- 20:45là vì tôi làm cái đề tài luận án tiến sĩ
- 20:47của tôi là báo chí và dư luận xã hội cho
- 20:50nên là tôi cũng phải bao quát thông tin
- 20:51để nắm được cái mạch đi nhịp thở của dư
- 20:53luận xã hội, đặc biệt là cái điểm nghẽn
- 20:55hiện nay của Liên số
- 20:58thì theo tôi biết ấ thì nếu trong nội
- 21:00nhật ngày hôm nay mà cái đội chỉn biến
- 21:02này không khống chế được chính quyền xin
- 21:06bởi vì lên nói vấn đề cơ bản nhất của
- 21:07cuộc cách mạng là chính quyền. Nếu trong
- 21:10nội nhật ngày hôm nay mà không khống chế
- 21:11được chính quyền anh xin thì đây là
- 21:12tiếng thở dài cuối cùng của chủ nghĩa
- 21:14cộng sản ở đế số.
- 21:17Lệnh thuyết quân luật được ban ra. Xe
- 21:19tăng của sư đoàn cận vệ Tamas tràn ngập
- 21:22Mascova.
- 21:23Tuy nhiên ngay vào thời điểm quyết định
- 21:25đó, Borisin với tư cách tổng thống Nga
- 21:29bất ngờ xuất hiện.
- 21:31Ông ta dẫn lực lượng phe dân chủ chặn
- 21:33đầu xe tăng, lao lên tháp pháo và với
- 21:36danh nghĩa tổng thống Nga kêu gọi phản
- 21:38đối đảo chính.
- 21:45Tất cả các quyết định thay mặt cho cái
- 21:46gọi là ủy ban khẩn cấp được coi là bớ
- 21:49hợp pháp và vô hiệu trên lãnh thổ của
- 21:51liên bang Nga.
- 21:57Trong khi phe của Yênin đã chiếm cứ nhà
- 22:00trắng tức tòa nhà xô viết tối cao, quân
- 22:02đội và xe tăng, thiết giác mà Ủy ban nhà
- 22:05nước về tình trạng khẩn cấp đưa vào thủ
- 22:06đô dường như bất động.
- 22:09Các kế hoạch ném bơm hay sử dụng đặc
- 22:11nhiệm đột kích vào Nhà Trắng đều bất khả
- 22:14thi vì những đơn vị vũ trang đồng loạt
- 22:17từ chối thực hiện nhiệm vụ.
- 22:22Nhóm cầm đầu ủy ban lâm vào tình trạng
- 22:24bối rối, không giấu được sự run rẩy và
- 22:27ngập ngừng trên sóng truyền hình. Trái
- 22:30ngược lại, [âm nhạc] Boris Yasin thể
- 22:32hiện một hình ảnh vô cùng mạnh mẽ và dứt
- 22:34khoát bằng các bài tuyên bố và tối hậu
- 22:36thư. Dư luận đã bị lôi kéo về phía
- 22:39Yensin với phong trào bảo vệ Nhà Trắng.
- 22:43Hàng loạt người dân trên các thành phố
- 22:44lớn tràn ra đường phản đối đảo chính.
- 22:47Ngày 21 tháng năm 1991, cuộc chính biến
- 22:51đã chính thức thất bại.
- 22:54Chúng tôi thực hiện cuộc chính biến
- 22:55nhưng không theo logic của một cuộc đảo
- 22:57chính. Chúng tôi sẽ thế chỗ của Gopachop
- 23:00cho đến khi ông ta quay lại sau một
- 23:02tháng. Vì vậy, chúng tôi nói với ông ấy,
- 23:05"Cô Bach Chop, hãy đi nghỉ ngơi trong
- 23:07một tháng. Chúng tôi quen biết ông và
- 23:10chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ rơi ông.
- 23:12Vì vậy, hãy nghỉ ngơi và bình tĩnh.
- 23:16Trong toàn bộ sự kiện, Trung ương Đảng
- 23:18Cộng sản Liên Xô giữ thái [âm nhạc] độ
- 23:20bảng quang, thậm chí là tiêu cực, muốn
- 23:23tránh liên lụy. Năm 1991, Đảng không
- 23:26những không lãnh đạo dẫn dắt đất nước
- 23:29như dưới thời Lenin hay Stalin mà đã
- 23:31[âm nhạc] quân hồi vô phể.
- 23:34Ngay cả chủ tịch KZB cũng không chỉ đạo
- 23:36được đội đặc nhiệm Alpha. Bộ trưởng Quốc
- 23:39phòng [âm nhạc] cũng không ra lệnh được
- 23:41cho quân đội và cả bộ trưởng nội vụ cũng
- 23:44không ra [âm nhạc] lệnh được việc cắt
- 23:46đường dây điện thoại.
- 23:48Bạn có biết khi đó có bao nhiêu đảng
- 23:50viên trong Đảng Cộng sản Liên Xô không?
- 23:5319 triệu. Và 19 triệu đảng viên này
- 23:56không thể bảo vệ ngay cả bản thân mình
- 23:59hay nhà nước.
- 24:01[âm nhạc]
- 24:13[âm nhạc]
- 24:17Trước thảm kịch kinh hoàng, có những
- 24:19người xô viết đã chọn cách kết liễu cuộc
- 24:21sống của mình. Nguyên soái Sergey
- 24:23Fidorovic Akomeev, tổng tham trưởng quân
- 24:26đội Liên Xô, thành viên trong Ủy ban Nhà
- 24:29nước về tình trạng khẩn cấp đã để lại
- 24:31những dòng đầy đau đớn trước khi tự treo
- 24:33cổ. Tôi không thể sống [âm nhạc] khi tổ
- 24:36quốc của tôi đang chết giật và mọi thứ
- 24:39mà tôi luôn coi là ý nghĩa của cuộc đời
- 24:42mình đều bị phá hủy. Tôi đã chiến đấu
- 24:45đến cùng.
- 24:48Như một hệ quả tất yếu, sau sự kiện 19
- 24:51tháng 8 năm 1991, [âm nhạc]
- 24:54Đảng Cộng sản Liên Xô phải hứng chịu
- 24:56những đòn tấn công mang tính chất kết
- 24:58liễu. Như để vạch rõ ranh giới với đảng,
- 25:02Micha từ chức Tổng Bí thư yêu cầu Trung
- 25:05ương Đảng Cộng sản tự giải tán.
- 25:13Đó là vào khoảng cuối tháng. Giọng nói
- 25:15của Gabriel Popov được nghe thấy trên
- 25:17đài phát thanh.
- 25:20Anh ta nói rằng quyết định đó đã được
- 25:22thống nhất với Cachop
- 25:25và tất cả nhân viên của ban chấp hành
- 25:27trung ương phải rời khỏi trụ sở trong
- 25:29vòng 1 giờ.
- 25:34Và tôi nhớ rằng khi chúng tôi đang rời
- 25:37đi, chúng tôi đã gặp khoảng [âm nhạc]
- 25:383000 thanh niên say xỉn. và Đảng không
- 25:40hề đứng ra bảo vệ bộ máy của mình. Đấy
- 25:43là cách mà bộ máy của Ban Chấp hành
- 25:45Trung ương bị xóa sổ.
- 25:49Tháng 11 năm 1991, ngay trước lễ kỷ niệm
- 25:52cách mạng tháng 10, Boris Yensin ban bố
- 25:55mệnh lệnh cấm hoàn toàn [âm nhạc] hoạt
- 25:57động của Đảng Cộng sản Liên Xô và Đảng
- 25:59Cộng sản Nga trên lãnh thổ Liên bang
- 26:01Nga.
- 26:02trong đảng giấy [âm nhạc] lên làn sóng
- 26:04đốt thẻ đảng để tìm kiếm những vị trí
- 26:07trong cơ cấu chính quyền mới.
- 26:12[âm nhạc]
- 26:16Ngày 18 tháng 11 năm 1991,
- 26:20nguyên thủ tướng Anh Margaretcher đã có
- 26:23buổi nói chuyện nổi tiếng tại Houston,
- 26:25Hoa Kỳ, trong đó có đoạn Liên Xô là một
- 26:28quốc gia tạo nên sự uy hiếp nghiêm trọng
- 26:30đối với phương Tây. [âm nhạc] Vì vậy,
- 26:32chúng ta luôn áp dụng hành động nhằm làm
- 26:35suy yếu kinh tế Liên Xô, tạo ra vấn đề
- 26:38nội bộ của họ. Trong thời gian sự kiện
- 26:41ngày 19 tháng 0 năm 1991, chúng ta cũng
- 26:44cho danh xin sự ủng hộ cực kỳ to lớn.
- 26:47Tôi có trách nhiệm để thông báo với các
- 26:49bạn rằng chỉ cần chưa đầy một tháng nữa,
- 26:52các bạn sẽ nghe tin [âm nhạc] Liên Xô
- 26:54giải thể về mặt luật pháp
- 26:57rất trùng khớp. 20 ngày sau phát biểu
- 27:00của ngày 8 tháng 12 năm 1991
- 27:04tại khu rừng Bolovet lãnh đạo các nước
- 27:07Nga Ukraina và Belarus đã ký hiệp ước
- 27:11thành lập cộng đồng các quốc gia độc lập
- 27:13SNG lễ xử tử Liên Xô tại Bolov đã được
- 27:17đích thân những người tổ chức báo cho
- 27:19tổng thống Mỹ
- 27:25chúng tôi tôn trọng Mik và không muốn
- 27:28tiếp tục truyền thống đã có từ năm 1917,
- 27:31đó là mai táng các nhà lãnh đạo của quốc
- 27:33[âm nhạc] gia hoặc coi ông ấy như một
- 27:35tội phạm. Do đó, chúng tôi đã đưa ra các
- 27:38điều khoản cho việc nghỉ hưu của ông ấy
- 27:40sau khi ông ấy từ chức.
- 27:44Trong những ngày cuối cùng trước khi rời
- 27:46Kremlin, Coraba Chop lao vào những cuộc
- 27:48điện đàm với các nhà lãnh đạo phương Tây
- 27:51hòng tìm [âm nhạc] kiếm sự quan tâm, an
- 27:53ủi và thiện trí từ những người được ông
- 27:56ta cho là bạn. và đối tác [âm nhạc] lâu
- 27:59năm.
- 28:01[chuông]
- 28:06Trong buổi tối mùa đông giá lạnh ngày 25
- 28:09[âm nhạc] tháng 12 năm 1991,
- 28:12Tổng thống Liên Xô không còn thực quyển
- 28:14Mikin Carabachok đọc diễn văn từ chức
- 28:17trên đài truyền hình.
- 28:19Lá quốc kỳ búa liềm trên nóc điện
- 28:21Kremlin bị lặng lẽ hạ xuống, đánh dấu sự
- 28:24tiêu vong hoàn toàn của liên bang Cộng
- 28:27hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết sau 74 năm
- 28:30tồn tại.
- 28:33Cái khuôn mặt những người trung niên
- 28:34ngoài 50 tuổi đổ ra đó, đặc biệt là
- 28:36ngoài 60 tuổi thì khuôn mặt của nó đau
- 28:39khổ lắm.
- 28:41Mà tôi nghiệm ra trên đời này có hai sự
- 28:43đau khổ ghê gớm. Một là thật tình, lúc
- 28:47trẻ là thật tình. Thất tình là nhìn cái
- 28:49mắt người thất tình là biết ngay. Nhưng
- 28:51cái đau đớn thứ hai, đau khổ hơn nhiều,
- 28:53tàn tạ hơn nhiều đấy là mất niềm tin.
- 28:57Mà ở lý số lụ đều không phải là mất niềm
- 28:59tin mà sụp đổ lý tưởng.
- 29:01Ngay cả với một người đã đứng về phía
- 29:03Yênin trong những ngày tháng tám như nữ
- 29:05thi sĩ nổi tiếng Julia Drunina. Nhưng
- 29:08khi nhận ra được chính [âm nhạc] hành
- 29:09động đó đã góp phần đầy tổ quốc thân yêu
- 29:12vào cơn co giật cuối cùng. Bà cũng để
- 29:15lại bức thư tuyệt mệnh. Tôi chọn cái
- 29:18chết. Chẳng rõ nước Nga đang lao nhanh
- 29:21dưới độ nghiêng thế nào. Tôi không thể
- 29:24và cũng không [âm nhạc] muốn thấy.
- 29:35Tạo ra vô số thành công kỳ vĩ. Nhưng bất
- 29:38ngờ lớn nhất mà Liên Xô mang lại chính
- 29:40là sự biến mất đột ngột của đất nước
- 29:42[âm nhạc] này trên vũ đài chính trị thế
- 29:44giới. Chủ nghĩa xã hội hiện thực đã bị
- 29:47xóa sổ ngay trên chính quê hương của nó.
- 29:52Mặt trời đã lụi tàn sinh ra hố đen sâu
- 29:54thẳm. Các đảng và tổ chức vệ tinh trong
- 29:57hệ thống bị nuốt chững trong dòng xoáy
- 29:59khổng lồ ấy. Hơn 30 triệu đảng viên trên
- 30:03toàn thế giới từ bỏ thẻ đảng. Phần nhiều
- 30:06các đảng bị biến thành đảng đối lập,
- 30:08thậm chí không còn khả năng tác động tới
- 30:10đời sống chính trị xã hội. Số quốc gia
- 30:13theo con đường xã hội chủ nghĩa còn sót
- 30:16lại ngày càng ít ỏi.
- 30:19Vào năm 91,
- 30:22chúng ta gần như vẫn đang bị bao vây cấm
- 30:24vận toàn diện. Chỉ còn Liên Xô và Đông
- 30:27Âu
- 30:29là các nữa còn hỗ trợ Việt Nam.
- 30:32Chúng ta chưa thoát khỏi của khoảng kinh
- 30:34tế xã hội thì là một cán bộ thực tiện.
- 30:37Tôi nghĩ là đây là cái thử thách lớn
- 30:39nhất của đảng ta.
- 30:4230 năm qua đã có nhiều nỗ lực giải đáp
- 30:45được đưa ra nhưng mong muốn được nhìn
- 30:47thấy bức tranh tổng thể và đi vào chiều
- 30:50sâu của bức ngoặt địa chính trị quan
- 30:52trọng nhất cuối thế kỷ 20 [âm nhạc] chưa
- 30:54khi nào dừng lại. Bộ phim tài liệu này
- 30:57mong muốn khoản lớp một phần khoảng
- 30:58trống ấy và nỗ lực đi tìm đáp án đích
- 31:01thực cho câu hỏi vì sao Việt Nam đã
- 31:04thoát hiểm ngoạn [âm nhạc] mục khi bị
- 31:05dồn đến chân tưởng. Đó sẽ là những nội
- 31:08dung được đề cập tiếp theo trong bộ
- 31:10phim.
About this transcript
This page contains the full transcript of MÙA ĐÔNG 1991 - TẬP 1: THAY ĐỔI THẾ GIỚI | Phim tài liệu sự kiện 30 năm Liên Xô tan rã by HTV Tin Tức, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 5,396 words across 680 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.