YouTube2Text

MÙA ĐÔNG 1991 - TẬP 1: THAY ĐỔI THẾ GIỚI | Phim tài liệu sự kiện 30 năm Liên Xô tan rã — Transcript

by HTV Tin Tức · 5,396 words · 680 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:12Внимание
  2. 0:14[âm nhạc]
  3. 0:15говорит и показывает Москва.
  4. 0:19[âm nhạc]
  5. 0:32Mùa đông năm [âm nhạc] 1991,
  6. 0:35Liên Xô sụp đổ, một chấn động địa chính
  7. 0:38trị khủng khiếp nhất thế kỷ 20.
  8. 0:41[âm nhạc]
  9. 0:43Vì sao Liên Xô sụp đổ? Vì sao Việt Nam
  10. 0:46đứng vững? Chúng ta đã dự báo, đã chủ
  11. 0:50động nắm bắt và làm những gì [âm nhạc]
  12. 0:51để vượt qua khủng hoảng đỉ điểm này. Có
  13. 0:55những bài học nào không bao giờ được
  14. 0:57phép quên? Có những nguyên tắc bất
  15. 0:58[âm nhạc] di bất dịch là kim chỉ nam để
  16. 1:01Việt Nam vững bước trên con đường đã
  17. 1:04chọn.
  18. 1:08[la hét]
  19. 1:14[âm nhạc]
  20. 1:26Maskava ngày 18 tháng 0 năm 1991.
  21. 1:30Đảo chính 12 quan chức cấp cao dẫn đầu
  22. 1:34bởi phó [âm nhạc] tổng thống Jenadi
  23. 1:36Yanev cùng lãnh đạo cơ quan an ninh KGB
  24. 1:39Vladimir [âm nhạc] Kuscop. Bộ trưởng Bộ
  25. 1:41Nội vụ Paris Bugo, Bộ trưởng Quốc phòng
  26. 1:44Dimitri Yazop, Thủ tướng Valentin Pavlov
  27. 1:47chiếm quyền điều hành đất nước khi Tổng
  28. 1:49thống Liên Xô Mikin Carabachok đang đi
  29. 1:52nghỉ ở CR.
  30. 1:54Đó là những người không tán thành với
  31. 1:56chính sách cài tổ của Corabchov và dự
  32. 1:58thảo hiệp ước liên bang mới. Họ sau đó
  33. 2:01nhanh chóng thành lập một ủy ban khẩn
  34. 2:03cấp nhà nước rồi đưa ông YF lên vị trí
  35. 2:06tổng thống Liên Xô tạm quyền.
  36. 2:11Gần 4000 binh sĩ, 362 xe tăng, 427
  37. 2:15phương tiện bọc thép và xe chiến đấu bộ
  38. 2:17binh tiến vào Mascova. Hàng chục xe tăng
  39. 2:20áp sát tòa [âm nhạc] nhà của hội đồng
  40. 2:22tối cao và chính phủ Liên Xổ. Những
  41. 2:25người này đồng thời ban bố xác lệch khẩn
  42. 2:26cấp toàn quốc giới nghiêm thủ đô
  43. 2:28[âm nhạc] Mascova với hy vọng kiểm soát
  44. 2:31được chính phủ.
  45. 2:33Thật khó tin nhưng đó là sự thật. Cuộc
  46. 2:36đảo chính lại [âm nhạc] diễn ra ngay
  47. 2:38trên chính quê hương của cách mạng tháng
  48. 2:4010.
  49. 2:42Thật khó tin nhưng đó chính là tiếng
  50. 2:44chuông báo hiệu cho một thảm họa địa
  51. 2:46chính trị lớn nhất thế kỷ 20 [âm nhạc]
  52. 2:48sắp xảy ra.
  53. 2:50Điều mà chỉ vài năm trước đó không một
  54. 2:52ai có thể tưởng tượng nổi.
  55. 3:02Sân bay vũ trụ Bua Cộng hòa xã hội chủ
  56. 3:04nghĩa Xô Viết Kazakhstan, Liên Xô.
  57. 3:1021:33 ngày 23 tháng năm 1980, tàu Sous
  58. 3:1537 cất cánh [âm nhạc] đưa nhà du hành
  59. 3:17Phạm Tuân trở thành người Việt Nam và
  60. 3:19cũng là người châu Á đầu tiên tiến vào
  61. 3:22vũ trụ.
  62. 3:25Khi tên lửa rời mặt đất, thiết bị sinh
  63. 3:28trắc đo được nhịp tim của Phạm Tuân ở
  64. 3:30ngưỡng 76 nhịp một phút. Không có chỗ
  65. 3:33cho sợ hãi mà thay vào đó là sự bình
  66. 3:37tĩnh phi thường.
  67. 3:38Đó là bản lĩnh đã được tôi luyện qua
  68. 3:40cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc Việt
  69. 3:42Nam. Đó là niềm tin vào sức mạnh của
  70. 3:45khoa học kỹ thuật và lòng tận tình của
  71. 3:47nước bạn Liên Xô.
  72. 3:49Đó cũng là bởi hành trang mà ông mang
  73. 3:51theo có nắm đất quê hương, di trúc Bác
  74. 3:54Hồ và cờ tổ quốc Việt Nam yêu dấu.
  75. 4:00Sự kiện người Việt Nam [âm nhạc] chinh
  76. 4:01phục không gian diễn ra tròn 5 năm sau
  77. 4:03khi Việt Nam đánh bại chế độ thực dân
  78. 4:05mới của Mỹ để giành độc lập thống nhất
  79. 4:08đất nước. Và chỉ một năm sau khi Trung
  80. 4:10Quốc mở cuộc chiến tranh biên giới với
  81. 4:12Việt Nam.
  82. 4:14Ở Liên bang Cộng hòa xã [âm nhạc] hội
  83. 4:15chủ nghĩa Xô Viết, khi hoàng hôn buông
  84. 4:18xuống thành phố Cininrad thì bình minh
  85. 4:21ngày mới [âm nhạc] sẽ ló rạng tại miền
  86. 4:22Viễn Đông. Không chỉ là quốc gia rộng
  87. 4:25lớn nhất thế giới, Liên Xô còn là một
  88. 4:28trong những siêu cường hùng mạnh nhất
  89. 4:29lịch sử loại là hạt nhân khai phá con
  90. 4:32đường đi lên chủ nghĩa xã hội, là trụ
  91. 4:35cột của hòa bình là thành trì của cách
  92. 4:37mạng là chỗ dựa vững chắc cho những lực
  93. 4:40lượng đấu tranh giải phóng dân tộc.
  94. 4:43Với riêng Việt Nam, Liên Xô có những hỗ
  95. 4:45trợ và tình cảm đặc biệt. Mỗi sự kiện
  96. 4:49quan trọng trên đất nước hình chữ S đều
  97. 4:51tạo ra những phản ứng rất nhanh trên đất
  98. 4:53nước Xô Viết. Chính Tổng Bí thư Lê Duẩn
  99. 4:56đã phát biểu trong chuyến tham liên show
  100. 4:58của đoàn đại biểu Đảng và Chính phủ Việt
  101. 5:00Nam tháng 10 năm 1975 giảng. Ngay từ khi
  102. 5:04cách mạng Việt Nam còn trong chứng nước
  103. 5:06cho đến kỷ nguyên rực rỡ của độc lập Tự
  104. 5:09Do và Chủ nghĩa xã hội, Đảng của Lê Nin
  105. 5:12và nhân dân Liên Xô luôn luôn là những
  106. 5:15người đồng chí và anh em đáng tin cậy,
  107. 5:18hết lòng giúp đỡ cách mạng Việt Nam.
  108. 5:22Với nhiều người Việt Nam, Liên Xô đó là
  109. 5:25biểu tượng của ước mơ, của khát vọng,
  110. 5:28của những gì tốt đẹp nhất.
  111. 5:31Và với cả nhân loại, Liên Xô từng là
  112. 5:33điểm tựa của quyền được sống, quyền được
  113. 5:36mưu cầu hạnh phúc cho mỗi dân tộc, mỗi
  114. 5:39con người.
  115. 5:43[âm nhạc]
  116. 5:47Tuy nhiên, ít người ngờ được rằng chỉn
  117. 5:50vẹn trong vòng vài năm sau khi ký hiệp
  118. 5:52ước hữu nghị và hợp tác Việt Xô, những
  119. 5:55biến đổi to lớn đã diễn ra trên đất nước
  120. 5:57Xô Viết.
  121. 5:59Sự sụp đổ của Liên Xô không diễn ra ngay
  122. 6:02lập tức mà đó là kết quả của một chương
  123. 6:04trình kinh tế và tư tưởng được lên kế
  124. 6:07hoạch kỹ càng.
  125. 6:10Perestroica. Đó là một chương trình dài
  126. 6:13hạn được chính thức khởi đầu từ năm 1985
  127. 6:16nhằm khắc phục những điểm yếu còn tồn
  128. 6:18tại trong hệ thống Xô viết để tạo thêm
  129. 6:21sức mạnh cho quốc gia xã hội [âm nhạc]
  130. 6:23chủ nghĩa hùng hậu nhất thế giới.
  131. 6:26Tuy nhiên, mọi sự đã không diễn
  132. 6:28[âm nhạc] ra theo ý định chủ quan của
  133. 6:30những người khởi xướng. Trong một lần
  134. 6:32tổng cục chính trị có bồi dưỡng báo cáo
  135. 6:34viên tại Hà Nội và lần đó thì mời đại sứ
  136. 6:37đặc bệnh toàn quyền của Liên Xô tại Việt
  137. 6:39Nam ông quan nói chuyện về cái tổ câu
  138. 6:43cuối cùng ông ta đánh giá mà động mã hãi
  139. 6:47cho đến ngày nay với tôi đó là gì nếu sự
  140. 6:51nghiệp cải tổ thành công thì giót ba
  141. 6:54chốt là lê ni thứ hai của liên xô
  142. 6:59nhưng nếu sự nghiệp cải tổ thắc bạ
  143. 7:02thì job chốp sẽ trở thành cái phản bội
  144. 7:05tồi tệ nhất trong lịch sử phong trào
  145. 7:07cộng sản công nhân quốc tế.
  146. 7:10Câu khẩu hiệu [âm nhạc] cải tổ, dân chủ,
  147. 7:13công khai từng thu hút sự quan tâm của
  148. 7:15giới trí thức. Nhưng chính những lớp
  149. 7:18người [âm nhạc] tin qua đó cũng không
  150. 7:20thể lý giải được ý nghĩa sâu xa của
  151. 7:22những từ trong câu khẩu hiệu này.
  152. 7:25Và không chỉ dừng lại ở sự hỗn loạn
  153. 7:27riêng tại Liên Xô. Đến cuối thập niên
  154. 7:3080, cuộc cải tổ perestroica bắt đầu từ
  155. 7:34Mascava sau khi lan tỏa tới khối xã hội
  156. 7:37chủ nghĩa Đông Âu đã thổi bùng cuộc
  157. 7:39khủng hoảng hệ thống.
  158. 7:41Các Đảng Cộng sản cầm quyền ở Đông Ngâu
  159. 7:44nhanh chóng để mất chính quyền vào tay
  160. 7:46lực lượng chống đối. Sự đứt gãy này bắt
  161. 7:49đầu từ những mắt xích yếu nhất là Ba Lan
  162. 7:52và [âm nhạc] Hungari. Vào giữa năm 1989.
  163. 7:56Đến đầu năm 1990, [âm nhạc] khối các
  164. 7:58nước xã hội chủ nghĩa Đông Ngu đã chính
  165. 8:00thức bị xóa tên khỏi bản đồ địa chính
  166. 8:03trị thế giới. Kịch bản của ba thập kỷ
  167. 8:07trước đã không lặp lại. Chẳng có bất kỳ
  168. 8:09giải pháp nóng nào từ người Anh cả đỏ để
  169. 8:12vãn hồi sự tồn tại của chế độ xã hội chủ
  170. 8:15nghĩa ở Đông Âu.
  171. 8:16Nó giống hệt như cái bài phát biểu của
  172. 8:19Michel Gachov năm 1986 1987 tại thành
  173. 8:23phố Vladimost. Khi ông nói là Liên Xô
  174. 8:26cũng không thể nào tiếp tục được theo
  175. 8:28cái con đường cũ, tức là không thể nào
  176. 8:29tiếp tục cái sự hỗ trợ của mình cho các
  177. 8:32nước trong phe xã hội chủ nghĩa ở châu
  178. 8:35Á, ở châu Phi, ở châu Mỹ Lã Tinh và ngay
  179. 8:38cả tại Liên bang Xết. Và vì vậy thì mỗi
  180. 8:41nước có cái con đường đi của mình.
  181. 8:46Thưa các đồng chí, tôi đề nghị tổ chức
  182. 8:48một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với
  183. 8:50Tổng thống Liên Xô. Ông Góc Bachóc đơn
  184. 8:53giản là không có đủ phẩm chất để lãnh
  185. 8:55đạo đất nước tiến về phía trước, không
  186. 8:57thể đòi hỏi một người nhiều hơn những gì
  187. 8:59họ có thể làm và ông Góc Ba Chóc đã làm
  188. 9:02tất cả những gì có thể. Sau khi phá vỡ
  189. 9:04sức mạnh vĩ đại của đất nước và sự đoàn
  190. 9:07kết của các dân tộc, ông ta đã đi khắp
  191. 9:09thế giới để ăn xin.
  192. 9:12Những khó khăn bộc lộ ngay trên chính
  193. 9:14đất nước của Lêin cũng làm kinh ngạc
  194. 9:16nguyên thủ các nước tư bản chủ nghĩa đối
  195. 9:18đầu. Hồi ký Lý Quang Diệu, người cha lập
  196. 9:21quốc của Singapore có đoạn ghi về Liên
  197. 9:24Xô như sau. Khi Thủ tướng Nikolai Ruscov
  198. 9:27[âm nhạc] đến thăm Singapore vào tháng
  199. 9:29năm 1990,
  200. 9:31ông đại diện cho một đất nước và
  201. 9:32[âm nhạc] một chính phủ khác hẳn trước
  202. 9:34đây. Ông không có sự tự cao và thái độ
  203. 9:37phách lối của vị lãnh đạo một quốc gia
  204. 9:39hồ mạnh.
  205. 9:40Ông xin vay 50 triệu đô la để mua các
  206. 9:43hàng tiêu dùng của Singapore.
  207. 9:46Tôi không đồng ý. Đến lúc thủ tướng của
  208. 9:48Liên Xô phải viện đến một Singapore bé
  209. 9:51nhỏ để vay 50 triệu đô la. [âm nhạc]
  210. 9:55Họ đã để mất lòng tin của các nước lớn
  211. 9:57khác. Cho Liên Xô vay là vô ích.
  212. 10:01Thì khi chúng tôi sang ấy thì đi cửa
  213. 10:05hàng để xem để nhìn ấ thì hầu như không
  214. 10:07có hàng hóa gì.
  215. 10:09Các cái mẫu dịch viên ngồi là chỉ buốn
  216. 10:11chuyện thỉnh thoảng lắm. Một tháng một
  217. 10:13hai lần có hàng hóa đổ về thì sắp hàng
  218. 10:15dài. Sáp hàng có khi cả ngày không mua
  219. 10:18được cái gì cả. Đấy nó khó khăn như thế.
  220. 10:21những ông thầy giáo của tôi, những cái
  221. 10:25cán bộ tình báo của Liên Xô cùng học với
  222. 10:27tôi thì họ đều vẽ ra bức tranh [âm nhạc]
  223. 10:30rất là đen tối và họ nói với tôi là với
  224. 10:35cái cương vị của họ, họ hiểu rằng phía
  225. 10:38bên kia đã đạt được những lợi thế, còn
  226. 10:41phía [âm nhạc] bên này thì đảng, nhà
  227. 10:44nước và quân đội Liên số đang bịt mắt vì
  228. 10:47không tin vào tình báo.
  229. 10:50Nhưng Liên Xô vẫn là một trong hai siêu
  230. 10:52cường quốc bên cạnh Hoa Kỳ. Vì vậy dù
  231. 10:55tận mắt chứng kiến những vấn đề to lớn
  232. 10:57của đất nước này vào năm 1990 nhưng Lý
  233. 11:00Quang Diệu cũng như rất nhiều người khác
  234. 11:02vẫn cho rằng Mascova có thể đạt được
  235. 11:05thành tựu lớn nếu duy trì cải cách thêm
  236. 11:08từ 3 đến 5 năm nữa.
  237. 11:11Thế nhưng ở Việt Nam thì đã có những
  238. 11:13người nghĩ đến những cái biến động mới ở
  239. 11:16Liên Xô mà không ai có thể lường được.
  240. 11:19Những diễn biến của khối xã hội chủ
  241. 11:21nghĩa đã tạo ra những tác động không nhỏ
  242. 11:23tới Việt Nam. Trên thực tế, từ năm 1989,
  243. 11:28câu hỏi liệu Liên Xô có đứng vững không
  244. 11:31đã được Đảng Cộng sản Việt Nam đưa vào
  245. 11:33chương trình thảo luận. Nhưng với vai
  246. 11:36trò và vị thế đặc biệt, đối tượng thảo
  247. 11:39luận được giới hạn trong một phạm vi rất
  248. 11:41hẹp với thái độ hết sức thận trọng.
  249. 11:45Phải thấy đây là một vấn đề rất mới vì
  250. 11:46chúng ta không hề làm tình báo với lô
  251. 11:50chúng ta với là bản thân và có thể nói
  252. 11:53là một trong một trừng mực nào đó thì
  253. 11:55chúng ta còn là học trò của liên số. Thế
  254. 11:58nhưng mà tôi rất bất ngờ khi nghe đại tử
  255. 12:01lên đức hành hỏi tôi là vậy thì
  256. 12:05liệu lên xã hội biến động. Dưới sự chỉ
  257. 12:08đạo trực tiếp của [âm nhạc] Đại tướng Bộ
  258. 12:10trưởng Quốc phòng Lê Đức Anh, một số
  259. 12:12chuyên gia và cơ quan chuyên trách
  260. 12:14[âm nhạc] đã được giao nhiệm vụ đặt
  261. 12:15trách nghiên cứu vấn đề này, trong đó
  262. 12:18nhận định nếu tình hình [âm nhạc] xã hội
  263. 12:20Liên Xô trở nên phức tạp tới một mức độ
  264. 12:22nhất định thì Hoa Kỳ sẽ ra tay can
  265. 12:25thiệp, [âm nhạc] thậm chí thực hiện đảo
  266. 12:27chính.
  267. 12:28Tôi biết có rất nhiều câu trả lời. Tôi
  268. 12:31biết có rất nhiều cơ quan tham gia vào
  269. 12:32câu chuyện này. Tôi chỉ kể câu chuyện mà
  270. 12:35tôi trực tiếp tham gia ở một cái góc độ
  271. 12:37rất nhỏ với người thủ trưởng của tôi lúc
  272. 12:39bấy giờ là ông Bá Quốc thiếu tướng Đặng
  273. 12:42Trần Đức anh hục lực lượng vốn trang là
  274. 12:45chỉ huy một đơn vị tình báo mà tôi là
  275. 12:47cán bộ trực tiếp của ông. Một hôm ông
  276. 12:50ông Bá Quốc có gọi tôi lên và nói là anh
  277. 12:54Sáu tức là đại tướng Lê Đức Anh yêu cầu
  278. 12:58[âm nhạc] chúng ta báo cáo về thình Liên
  279. 13:01Xô
  280. 13:03và ông nhắc lại hai câu hỏi là liệu Liên
  281. 13:06Xô có biến động không
  282. 13:08và kịch bản nó sẽ như thế nào
  283. 13:12thì lúc bấy giờ cái thông tin về Liên Xô
  284. 13:14không đầy đủ chỉ là những cái thông tin
  285. 13:16về ngoài thôi. thông tin là một xã hội
  286. 13:20và chúng tôi với những cái thông tin đấy
  287. 13:22chỉ báo cáo cái tình hình cái bể nổi của
  288. 13:25tình hình [âm nhạc] số lộ bây giờ.
  289. 13:27Sau khi báo cáo xong thì ông Ba có một
  290. 13:29cái phát biểu rất là bất ngờ ông ấy báo
  291. 13:32cáo đại tử Lê Đức Anh thư anh là tôi thì
  292. 13:36chưa [âm nhạc] đi Liên Xô.
  293. 13:38Tôi cũng không hiểu nhiều về Liên số
  294. 13:40nhưng mà với những [âm nhạc] gì mà chúng
  295. 13:43ta đang nhìn thấy
  296. 13:45với kinh nghiệm của tôi trong hậu địch
  297. 13:48thì Mỹ nếu đứng ngoài cái việc này không
  298. 13:51còn là Mỹ nữa. Nó sẽ tận dụng tối đa cái
  299. 13:55thời cơ này để nó xóa sổ lên xô.
  300. 14:00Ông Bắc Quốc nói rất mạnh. Tôi là cấp
  301. 14:02giới [âm nhạc] trực tiếp của ông cũng
  302. 14:04giật mình.
  303. 14:05Lúc ai mà nghĩ đến cái chữ xóa sổ lên
  304. 14:07sổ.
  305. 14:09Kịch bản chi tiết hơn. Bravo 1 đảo chính
  306. 14:12giả rồi đến Bravo 2 phản đảo chính.
  307. 14:16Trong đó phản đảo chính mới là câu
  308. 14:17chuyện cuối cùng như những gì đã từng
  309. 14:19xảy ra với gia đình Ngô Đình Diệm Nguyễn
  310. 14:22Khánh [âm nhạc] Dương Văn Mịch của chính
  311. 14:23quyền Sài Gòn trước đây.
  312. 14:26Bravo 1 là gì? là một cái cuộc đảo chính
  313. 14:29giả do một cái nhóm đứng lên đào chính
  314. 14:32lật đổ cái chính quyện đương thời
  315. 14:35nhưng Bravo 2 mới là câu chuyện cuối
  316. 14:37cùng là một cái lực [âm nhạc] lượng nó
  317. 14:40đã âm ưu từ đầu để nó nhân danh chính
  318. 14:43quyền nó lật đổ nó chống lại cái lực
  319. 14:46lượng đảo chính và đồng thời nó xóa sổ
  320. 14:48luôn cái chính quyền hư nghiệm
  321. 14:51nó gọi là phạt đảo chính
  322. 14:54như vậy [âm nhạc] việc tiên lượng trước
  323. 14:56về những diễn biến tại Liên Xô, Đông Âu
  324. 14:58đã giúp các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước
  325. 15:00Việt Nam có sự [âm nhạc] chuẩn bị và đối
  326. 15:03sách cụ thể cho mọi tình huống.
  327. 15:09[âm nhạc]
  328. 15:14Tháng 4 năm 1991, Tổng Bí thư Đảng Cộng
  329. 15:17sản Liên Xô và cũng là Tổng thống
  330. 15:18[âm nhạc] Liên Xô Mikin Carabachov đã bỏ
  331. 15:21qua Trung ương Đảng và Xô Viết tối cao
  332. 15:24để tổ chức cuộc gặp gỡ trực tiếp lãnh
  333. 15:26đạo chín nước Cộng hòa trong liên bang
  334. 15:28Xô viết là Liên bang Nga, Ukraina,
  335. 15:31Belarus, Azerbaijan và năm nước Trung Á.
  336. 15:35Mục đích của họ là giải thể liên bang
  337. 15:37Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết. Từ bỏ
  338. 15:40chủ nghĩa xã hội, trên lãnh thổ của liên
  339. 15:42bang Xô Viết bị giải thể sẽ hình thành
  340. 15:45nên một liên minh lỏng lẻo giữa các nước
  341. 15:47Cộng [âm nhạc] hòa độc lập. Sự kiện này
  342. 15:49thường được biết đến với cái tên tuyên
  343. 15:51bố 9+1. [âm nhạc]
  344. 15:53Lễ ký kết chính thức của hiệp ước Liên
  345. 15:55Minh được dự kiến vào ngày 20 tháng 8
  346. 15:57năm 1991.
  347. 16:00Đây là sự trà đạp thô bạo lên ý nguyện
  348. 16:03của nhân dân Liên Xô. Bởi bất chấp tình
  349. 16:06trạng vô vàn khó khăn của đất nước,
  350. 16:08trong tháng năm 1991 đã diễn ra cuộc
  351. 16:11trưng cầu dân Ý trên toàn liên bang Nga.
  352. 16:14Hơn 76% vẫn muốn bảo lưu liên bang xã
  353. 16:18hội chủ nghĩa Xô Viết.
  354. 16:22Không có một cơ sở pháp lý nào để ký kết
  355. 16:24hiệp ước. Chính xác hơn, để xem xét hiệp
  356. 16:27ước đó như văn bản pháp quy bắt buộc
  357. 16:29phải thực hiện.
  358. 16:31Bởi vì mọi thứ chỉ hợp pháp. Khi quyết
  359. 16:33định đó được thông qua bởi Xô Viết tối
  360. 16:35cao Liên Xô. Nếu không thì hiệp ước đó
  361. 16:39là vì hiến.
  362. 16:41Tháng 6 năm 1991,
  363. 16:44Boris Jensin, nguyên quủy viên Bộ Chính
  364. 16:47trị Đảng Cộng sản Liên Xô, thủ lĩnh số 1
  365. 16:50của phe cấp tiến cực hữu nổi lên trong
  366. 16:53suốt quá trình cải tổ đã trúng cử để trở
  367. 16:55thành tổng thống đầu tiên của liên bang
  368. 16:57Nga.
  369. 16:59Giữa Mascova xuất hiện tình trạng hai
  370. 17:01chính quyền song song tồn tại. Ngay lập
  371. 17:04tức, ông ta đưa ra các biện pháp quyết
  372. 17:06liệt hồng tách Nga độc lập hoàn toàn
  373. 17:08liên xô, đồng thời ký mệnh [âm nhạc]
  374. 17:11lệnh chấm dứt hoạt động của các tổ chức
  375. 17:13đảng trong các cơ quan nhà nước, đoàn
  376. 17:15thể quận chúng. Làm sao Liên Xô có thể
  377. 17:18tồn tại nếu thiếu đi liên bang Nga? Vậy
  378. 17:22[âm nhạc] nhưng đảng cộng sản Liên và
  379. 17:24nhà nước liên bang của ekip Gob không hề
  380. 17:26có hành động ngăn cản genin.
  381. 17:32Lúc đó trong thời kỳ Xô viết Cộng hòa xã
  382. 17:35hội chủ nghĩa xô viết liên bang Nga là
  383. 17:37nước Cộng hòa chính chiếm 50% dân số cả
  384. 17:40nước, nắm giữ 50% nền kinh tế đất nước.
  385. 17:44Nếu ta nói hình tượng trong ba group mà
  386. 17:46nước Nga làm ra, trong ba group đó chúng
  387. 17:49ta tiêu hai group cho cuộc sống như ăn
  388. 17:51uống, làm đường xá, nhà ở. Tóm lại là
  389. 17:55dùng cho tất cả. Đó là những gì chúng ta
  390. 17:58giữ lại cho cuộc sống trong nước. Còn
  391. 18:00một group thì đưa cho các nước cộng hòa
  392. 18:02khác.
  393. 18:06Belorussia cũng y như thế, sản xuất ra
  394. 18:09nhiều hơn chi tiêu. Tất cả các nước Cộng
  395. 18:12hòa còn lại thì tiêu dùng nhiều hơn
  396. 18:14những gì họ [âm nhạc] sản xuất ra.
  397. 18:20Trước tình thế Tổ quốc lâm nguy,
  398. 18:22[âm nhạc] Đảng Cộng sản Liên Xô sáp bị
  399. 18:23vô hiệu hóa. Hệ thống Xô viết đã kích
  400. 18:26hoạt lớp phòng vệ cuối cùng.
  401. 18:30Sáng ngày 19 tháng năm 1991, nhân lúc
  402. 18:34Michailin Gabchop đi nghỉ tại CRUM, ủy
  403. 18:37ban nhà nước về tình trạng khẩn cấp do
  404. 18:39Phó Tổng thống Kennedy Yanev đứng đầu đã
  405. 18:42đưa ra tuyên bố.
  406. 18:46[âm nhạc]
  407. 18:48Như bạn đã biết từ các phương tiện
  408. 18:49truyền thông do tình hình sức khỏe yếu,
  409. 18:52Michail Sevic Gob [âm nhạc]
  410. 18:54không thể tiếp tục làm tổng thống Liên
  411. 18:56Xô.
  412. 19:02Trên đài phát thanh và sóng truyền hình
  413. 19:04phát đi lời kêu gọi gửi nhân dân Liên
  414. 19:07Xô, trong đó có đoạn: "Tổ quốc vĩ đại
  415. 19:10của chúng ta đang đứng trước thảm họa
  416. 19:13diệt vong, đất nước trở nên không thể
  417. 19:15kiểm soát nổi ủy ban nhà nước về tình
  418. 19:18trạng khẩn cấp tuyên bố cần phải có
  419. 19:20những biện pháp mạnh mẽ để nhanh chóng
  420. 19:22đưa đất nước và xã hội ra khỏi cơn khủng
  421. 19:25hoảng.
  422. 19:33Thế thì sáng sớm và 19 tháng 8 ấy thì
  423. 19:36tôi nhận được cái điện của phòng quản lý
  424. 19:38lưu học sinh gọi điện lên họp khẩn cấp
  425. 19:41thì tôi chưa biết họp cái gì thì nghe
  426. 19:43điện là mình phải phi đi thôi. Đi họp
  427. 19:46thì lên thì đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm đại
  428. 19:48sự đắc mạnh toàn quyền của Việt Nam tại
  429. 19:51Liên Xô tại Mcova là chủ trì của họp.
  430. 19:55Đồng chí có nhận xét nhận định cái cuộc
  431. 19:57chính biến sự kiện của Liên Xô ngày hôm
  432. 20:00qua và ngày hôm nay. Cuối cùng đồng chí
  433. 20:02còn nói thế này các đồng chí ạ. Có lẽ ở
  434. 20:06Việt Nam và Liên Xô nó cũng có cái mối
  435. 20:08duyên tình với nhau là ngày 19 tháng của
  436. 20:11chúng ta là ngày bắt đầu nổi dậy của
  437. 20:12cách mạng tháng 8 thì mùng 0 tháng thì
  438. 20:15chúng ta tuyên tuyên ngôn độc lập.
  439. 20:17Hy vọng rằng ngày 18 19 của Liên Xô hôm
  440. 20:20nay nó sẽ lập lại cái trật tự Liên Xô và
  441. 20:23cứu được lên băng Cộng hòa xả trùng X
  442. 20:25viên. Đây là cấu kết của đồng chí Ngành
  443. 20:27Cầm.
  444. 20:28Kết xong thì đồng chí hỏi có ai có ý
  445. 20:30kiến gì không? Chắc phải 1 2 phút.
  446. 20:34Cuối cùng tôi gọi tôi bảo tôi xin có ý
  447. 20:36kiến.
  448. 20:39Tôi nói là thưa anh Nguyễn Mảnh Cầm và
  449. 20:40thưa tất cả các đồng chí.
  450. 20:42Theo quan sát của tôi đấy
  451. 20:45là vì tôi làm cái đề tài luận án tiến sĩ
  452. 20:47của tôi là báo chí và dư luận xã hội cho
  453. 20:50nên là tôi cũng phải bao quát thông tin
  454. 20:51để nắm được cái mạch đi nhịp thở của dư
  455. 20:53luận xã hội, đặc biệt là cái điểm nghẽn
  456. 20:55hiện nay của Liên số
  457. 20:58thì theo tôi biết ấ thì nếu trong nội
  458. 21:00nhật ngày hôm nay mà cái đội chỉn biến
  459. 21:02này không khống chế được chính quyền xin
  460. 21:06bởi vì lên nói vấn đề cơ bản nhất của
  461. 21:07cuộc cách mạng là chính quyền. Nếu trong
  462. 21:10nội nhật ngày hôm nay mà không khống chế
  463. 21:11được chính quyền anh xin thì đây là
  464. 21:12tiếng thở dài cuối cùng của chủ nghĩa
  465. 21:14cộng sản ở đế số.
  466. 21:17Lệnh thuyết quân luật được ban ra. Xe
  467. 21:19tăng của sư đoàn cận vệ Tamas tràn ngập
  468. 21:22Mascova.
  469. 21:23Tuy nhiên ngay vào thời điểm quyết định
  470. 21:25đó, Borisin với tư cách tổng thống Nga
  471. 21:29bất ngờ xuất hiện.
  472. 21:31Ông ta dẫn lực lượng phe dân chủ chặn
  473. 21:33đầu xe tăng, lao lên tháp pháo và với
  474. 21:36danh nghĩa tổng thống Nga kêu gọi phản
  475. 21:38đối đảo chính.
  476. 21:45Tất cả các quyết định thay mặt cho cái
  477. 21:46gọi là ủy ban khẩn cấp được coi là bớ
  478. 21:49hợp pháp và vô hiệu trên lãnh thổ của
  479. 21:51liên bang Nga.
  480. 21:57Trong khi phe của Yênin đã chiếm cứ nhà
  481. 22:00trắng tức tòa nhà xô viết tối cao, quân
  482. 22:02đội và xe tăng, thiết giác mà Ủy ban nhà
  483. 22:05nước về tình trạng khẩn cấp đưa vào thủ
  484. 22:06đô dường như bất động.
  485. 22:09Các kế hoạch ném bơm hay sử dụng đặc
  486. 22:11nhiệm đột kích vào Nhà Trắng đều bất khả
  487. 22:14thi vì những đơn vị vũ trang đồng loạt
  488. 22:17từ chối thực hiện nhiệm vụ.
  489. 22:22Nhóm cầm đầu ủy ban lâm vào tình trạng
  490. 22:24bối rối, không giấu được sự run rẩy và
  491. 22:27ngập ngừng trên sóng truyền hình. Trái
  492. 22:30ngược lại, [âm nhạc] Boris Yasin thể
  493. 22:32hiện một hình ảnh vô cùng mạnh mẽ và dứt
  494. 22:34khoát bằng các bài tuyên bố và tối hậu
  495. 22:36thư. Dư luận đã bị lôi kéo về phía
  496. 22:39Yensin với phong trào bảo vệ Nhà Trắng.
  497. 22:43Hàng loạt người dân trên các thành phố
  498. 22:44lớn tràn ra đường phản đối đảo chính.
  499. 22:47Ngày 21 tháng năm 1991, cuộc chính biến
  500. 22:51đã chính thức thất bại.
  501. 22:54Chúng tôi thực hiện cuộc chính biến
  502. 22:55nhưng không theo logic của một cuộc đảo
  503. 22:57chính. Chúng tôi sẽ thế chỗ của Gopachop
  504. 23:00cho đến khi ông ta quay lại sau một
  505. 23:02tháng. Vì vậy, chúng tôi nói với ông ấy,
  506. 23:05"Cô Bach Chop, hãy đi nghỉ ngơi trong
  507. 23:07một tháng. Chúng tôi quen biết ông và
  508. 23:10chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ rơi ông.
  509. 23:12Vì vậy, hãy nghỉ ngơi và bình tĩnh.
  510. 23:16Trong toàn bộ sự kiện, Trung ương Đảng
  511. 23:18Cộng sản Liên Xô giữ thái [âm nhạc] độ
  512. 23:20bảng quang, thậm chí là tiêu cực, muốn
  513. 23:23tránh liên lụy. Năm 1991, Đảng không
  514. 23:26những không lãnh đạo dẫn dắt đất nước
  515. 23:29như dưới thời Lenin hay Stalin mà đã
  516. 23:31[âm nhạc] quân hồi vô phể.
  517. 23:34Ngay cả chủ tịch KZB cũng không chỉ đạo
  518. 23:36được đội đặc nhiệm Alpha. Bộ trưởng Quốc
  519. 23:39phòng [âm nhạc] cũng không ra lệnh được
  520. 23:41cho quân đội và cả bộ trưởng nội vụ cũng
  521. 23:44không ra [âm nhạc] lệnh được việc cắt
  522. 23:46đường dây điện thoại.
  523. 23:48Bạn có biết khi đó có bao nhiêu đảng
  524. 23:50viên trong Đảng Cộng sản Liên Xô không?
  525. 23:5319 triệu. Và 19 triệu đảng viên này
  526. 23:56không thể bảo vệ ngay cả bản thân mình
  527. 23:59hay nhà nước.
  528. 24:01[âm nhạc]
  529. 24:13[âm nhạc]
  530. 24:17Trước thảm kịch kinh hoàng, có những
  531. 24:19người xô viết đã chọn cách kết liễu cuộc
  532. 24:21sống của mình. Nguyên soái Sergey
  533. 24:23Fidorovic Akomeev, tổng tham trưởng quân
  534. 24:26đội Liên Xô, thành viên trong Ủy ban Nhà
  535. 24:29nước về tình trạng khẩn cấp đã để lại
  536. 24:31những dòng đầy đau đớn trước khi tự treo
  537. 24:33cổ. Tôi không thể sống [âm nhạc] khi tổ
  538. 24:36quốc của tôi đang chết giật và mọi thứ
  539. 24:39mà tôi luôn coi là ý nghĩa của cuộc đời
  540. 24:42mình đều bị phá hủy. Tôi đã chiến đấu
  541. 24:45đến cùng.
  542. 24:48Như một hệ quả tất yếu, sau sự kiện 19
  543. 24:51tháng 8 năm 1991, [âm nhạc]
  544. 24:54Đảng Cộng sản Liên Xô phải hứng chịu
  545. 24:56những đòn tấn công mang tính chất kết
  546. 24:58liễu. Như để vạch rõ ranh giới với đảng,
  547. 25:02Micha từ chức Tổng Bí thư yêu cầu Trung
  548. 25:05ương Đảng Cộng sản tự giải tán.
  549. 25:13Đó là vào khoảng cuối tháng. Giọng nói
  550. 25:15của Gabriel Popov được nghe thấy trên
  551. 25:17đài phát thanh.
  552. 25:20Anh ta nói rằng quyết định đó đã được
  553. 25:22thống nhất với Cachop
  554. 25:25và tất cả nhân viên của ban chấp hành
  555. 25:27trung ương phải rời khỏi trụ sở trong
  556. 25:29vòng 1 giờ.
  557. 25:34Và tôi nhớ rằng khi chúng tôi đang rời
  558. 25:37đi, chúng tôi đã gặp khoảng [âm nhạc]
  559. 25:383000 thanh niên say xỉn. và Đảng không
  560. 25:40hề đứng ra bảo vệ bộ máy của mình. Đấy
  561. 25:43là cách mà bộ máy của Ban Chấp hành
  562. 25:45Trung ương bị xóa sổ.
  563. 25:49Tháng 11 năm 1991, ngay trước lễ kỷ niệm
  564. 25:52cách mạng tháng 10, Boris Yensin ban bố
  565. 25:55mệnh lệnh cấm hoàn toàn [âm nhạc] hoạt
  566. 25:57động của Đảng Cộng sản Liên Xô và Đảng
  567. 25:59Cộng sản Nga trên lãnh thổ Liên bang
  568. 26:01Nga.
  569. 26:02trong đảng giấy [âm nhạc] lên làn sóng
  570. 26:04đốt thẻ đảng để tìm kiếm những vị trí
  571. 26:07trong cơ cấu chính quyền mới.
  572. 26:12[âm nhạc]
  573. 26:16Ngày 18 tháng 11 năm 1991,
  574. 26:20nguyên thủ tướng Anh Margaretcher đã có
  575. 26:23buổi nói chuyện nổi tiếng tại Houston,
  576. 26:25Hoa Kỳ, trong đó có đoạn Liên Xô là một
  577. 26:28quốc gia tạo nên sự uy hiếp nghiêm trọng
  578. 26:30đối với phương Tây. [âm nhạc] Vì vậy,
  579. 26:32chúng ta luôn áp dụng hành động nhằm làm
  580. 26:35suy yếu kinh tế Liên Xô, tạo ra vấn đề
  581. 26:38nội bộ của họ. Trong thời gian sự kiện
  582. 26:41ngày 19 tháng 0 năm 1991, chúng ta cũng
  583. 26:44cho danh xin sự ủng hộ cực kỳ to lớn.
  584. 26:47Tôi có trách nhiệm để thông báo với các
  585. 26:49bạn rằng chỉ cần chưa đầy một tháng nữa,
  586. 26:52các bạn sẽ nghe tin [âm nhạc] Liên Xô
  587. 26:54giải thể về mặt luật pháp
  588. 26:57rất trùng khớp. 20 ngày sau phát biểu
  589. 27:00của ngày 8 tháng 12 năm 1991
  590. 27:04tại khu rừng Bolovet lãnh đạo các nước
  591. 27:07Nga Ukraina và Belarus đã ký hiệp ước
  592. 27:11thành lập cộng đồng các quốc gia độc lập
  593. 27:13SNG lễ xử tử Liên Xô tại Bolov đã được
  594. 27:17đích thân những người tổ chức báo cho
  595. 27:19tổng thống Mỹ
  596. 27:25chúng tôi tôn trọng Mik và không muốn
  597. 27:28tiếp tục truyền thống đã có từ năm 1917,
  598. 27:31đó là mai táng các nhà lãnh đạo của quốc
  599. 27:33[âm nhạc] gia hoặc coi ông ấy như một
  600. 27:35tội phạm. Do đó, chúng tôi đã đưa ra các
  601. 27:38điều khoản cho việc nghỉ hưu của ông ấy
  602. 27:40sau khi ông ấy từ chức.
  603. 27:44Trong những ngày cuối cùng trước khi rời
  604. 27:46Kremlin, Coraba Chop lao vào những cuộc
  605. 27:48điện đàm với các nhà lãnh đạo phương Tây
  606. 27:51hòng tìm [âm nhạc] kiếm sự quan tâm, an
  607. 27:53ủi và thiện trí từ những người được ông
  608. 27:56ta cho là bạn. và đối tác [âm nhạc] lâu
  609. 27:59năm.
  610. 28:01[chuông]
  611. 28:06Trong buổi tối mùa đông giá lạnh ngày 25
  612. 28:09[âm nhạc] tháng 12 năm 1991,
  613. 28:12Tổng thống Liên Xô không còn thực quyển
  614. 28:14Mikin Carabachok đọc diễn văn từ chức
  615. 28:17trên đài truyền hình.
  616. 28:19Lá quốc kỳ búa liềm trên nóc điện
  617. 28:21Kremlin bị lặng lẽ hạ xuống, đánh dấu sự
  618. 28:24tiêu vong hoàn toàn của liên bang Cộng
  619. 28:27hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết sau 74 năm
  620. 28:30tồn tại.
  621. 28:33Cái khuôn mặt những người trung niên
  622. 28:34ngoài 50 tuổi đổ ra đó, đặc biệt là
  623. 28:36ngoài 60 tuổi thì khuôn mặt của nó đau
  624. 28:39khổ lắm.
  625. 28:41Mà tôi nghiệm ra trên đời này có hai sự
  626. 28:43đau khổ ghê gớm. Một là thật tình, lúc
  627. 28:47trẻ là thật tình. Thất tình là nhìn cái
  628. 28:49mắt người thất tình là biết ngay. Nhưng
  629. 28:51cái đau đớn thứ hai, đau khổ hơn nhiều,
  630. 28:53tàn tạ hơn nhiều đấy là mất niềm tin.
  631. 28:57Mà ở lý số lụ đều không phải là mất niềm
  632. 28:59tin mà sụp đổ lý tưởng.
  633. 29:01Ngay cả với một người đã đứng về phía
  634. 29:03Yênin trong những ngày tháng tám như nữ
  635. 29:05thi sĩ nổi tiếng Julia Drunina. Nhưng
  636. 29:08khi nhận ra được chính [âm nhạc] hành
  637. 29:09động đó đã góp phần đầy tổ quốc thân yêu
  638. 29:12vào cơn co giật cuối cùng. Bà cũng để
  639. 29:15lại bức thư tuyệt mệnh. Tôi chọn cái
  640. 29:18chết. Chẳng rõ nước Nga đang lao nhanh
  641. 29:21dưới độ nghiêng thế nào. Tôi không thể
  642. 29:24và cũng không [âm nhạc] muốn thấy.
  643. 29:35Tạo ra vô số thành công kỳ vĩ. Nhưng bất
  644. 29:38ngờ lớn nhất mà Liên Xô mang lại chính
  645. 29:40là sự biến mất đột ngột của đất nước
  646. 29:42[âm nhạc] này trên vũ đài chính trị thế
  647. 29:44giới. Chủ nghĩa xã hội hiện thực đã bị
  648. 29:47xóa sổ ngay trên chính quê hương của nó.
  649. 29:52Mặt trời đã lụi tàn sinh ra hố đen sâu
  650. 29:54thẳm. Các đảng và tổ chức vệ tinh trong
  651. 29:57hệ thống bị nuốt chững trong dòng xoáy
  652. 29:59khổng lồ ấy. Hơn 30 triệu đảng viên trên
  653. 30:03toàn thế giới từ bỏ thẻ đảng. Phần nhiều
  654. 30:06các đảng bị biến thành đảng đối lập,
  655. 30:08thậm chí không còn khả năng tác động tới
  656. 30:10đời sống chính trị xã hội. Số quốc gia
  657. 30:13theo con đường xã hội chủ nghĩa còn sót
  658. 30:16lại ngày càng ít ỏi.
  659. 30:19Vào năm 91,
  660. 30:22chúng ta gần như vẫn đang bị bao vây cấm
  661. 30:24vận toàn diện. Chỉ còn Liên Xô và Đông
  662. 30:27Âu
  663. 30:29là các nữa còn hỗ trợ Việt Nam.
  664. 30:32Chúng ta chưa thoát khỏi của khoảng kinh
  665. 30:34tế xã hội thì là một cán bộ thực tiện.
  666. 30:37Tôi nghĩ là đây là cái thử thách lớn
  667. 30:39nhất của đảng ta.
  668. 30:4230 năm qua đã có nhiều nỗ lực giải đáp
  669. 30:45được đưa ra nhưng mong muốn được nhìn
  670. 30:47thấy bức tranh tổng thể và đi vào chiều
  671. 30:50sâu của bức ngoặt địa chính trị quan
  672. 30:52trọng nhất cuối thế kỷ 20 [âm nhạc] chưa
  673. 30:54khi nào dừng lại. Bộ phim tài liệu này
  674. 30:57mong muốn khoản lớp một phần khoảng
  675. 30:58trống ấy và nỗ lực đi tìm đáp án đích
  676. 31:01thực cho câu hỏi vì sao Việt Nam đã
  677. 31:04thoát hiểm ngoạn [âm nhạc] mục khi bị
  678. 31:05dồn đến chân tưởng. Đó sẽ là những nội
  679. 31:08dung được đề cập tiếp theo trong bộ
  680. 31:10phim.

About this transcript

This page contains the full transcript of MÙA ĐÔNG 1991 - TẬP 1: THAY ĐỔI THẾ GIỚI | Phim tài liệu sự kiện 30 năm Liên Xô tan rã by HTV Tin Tức, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 5,396 words across 680 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.