Lezen deel 5: Tekstopbouw: Alinea en Tekstverbanden (met signaalwoorden) — Transcript

Full transcript

1. 0:11In dit filmpje worden twee onderdelen van Tekstopbouw uitgelegd, namelijk de alinea en tekstverbanden met bijbehorende signaalwoorden.
2. 0:26Een tekst is opgebouwd uit alinea's. Een alinea is de kleinste, inhoudelijke container binnen de hiërarchie van een tekst.
3. 0:36Een alinea bestaat uit een reeks zinnen die inhoudelijk een deelonderwerp bevatten.
4. 0:39De belangrijkste zin van elke alinea noem je de kernzin.
5. 0:41Deze kernzin geeft de hoofdgedachte van de alinea weer. Meestal is dat de eerste zin maar soms ook de laatste.
6. 0:49Je ziet dat de inleiding van deze voorbeeldtekst over Puberteit uit 3 alinea's bestaat.
7. 0:58In het vervolg van de tekst zie je steeds dat de eerste zinnen de belangrijkste zijn. Dus de kernzinnen.
8. 1:01Zij bevatten de belangrijkste mededeling waar de rest van de alinea over gaat.
9. 1:10Je ziet dat deze vijf alinea's behoren tot het deelonderwerp Lichamelijke veranderingen.
10. 1:15Tekstverbanden en signaalwoorden. Tekstverbanden staan in een tekst altijd met elkaar in verband.
11. 1:18Zinnen die bij elkaar horen, vormen samen een alinea.
12. 1:23Ook alinea's kunnen bij elkaar horen en vormen dan samen een deelonderwerp.
13. 1:25Het herkennen van deze signaalwoorden en daarmee de tekstverbanden, helpt je bij het begrijpen van een tekst.
14. 1:26Tussen alinea's onderling zitten bepaalde verbanden die je vaak kan herkennen aan signaalwoorden of verbindingswoorden.
15. 1:42In het volgende schema staan de belangrijkste tekstverbanden met de bijbehorende signaalwoorden.
16. 1:48Allereerst het chronologisch verband.
17. 1:54Je kunt dit verband herkennen aan de signaalwoorden voordat, nadat, eerst, daarna, wanneer, vroeger en later.
18. 1:57Dan het opsommend verband.
19. 2:06Je herkent het opsommend verband aan de signaalwoorden en, ook, ten eerste, ten tweede, ten slotte en vervolgens.
20. 2:08Dan het tegenstellend verband.
21. 2:16Deze herken je aan de signaalwoorden maar, echter, hoewel, toch, daarentegen en staat tegenover.
22. 2:24Een vergelijkend verband herken je aan de signaalwoorden zoals, zo, evenals, in vergelijking met en soortgelijk(e).
23. 2:31Met een toelichtend verband worden er in de tekst voorbeelden gebruikt.
24. 2:39Deze kun je herkennen aan bijvoorbeeld, zo, zoals, een voorbeeld (hier)van en ter illustratie.
25. 2:43Een redengevend verband wordt altijd gebruikt bij argumenten.
26. 2:50Dit zie je aan de woorden want, omdat, daarom, vanwege, immers en namelijk.
27. 2:59Een voorwaardelijk verband is te herkennen aan de signaalwoorden als, wanneer, mits, tenzij en in het geval dat.
28. 3:07Een doel-middel verband zie je aan om te, daarmee, waarmee, opdat en door middel van.
29. 3:13Bij een oorzakelijk verband wordt er in de tekst een oorzaak-gevolg relatie aangeduid.
30. 3:21Dit zie je aan de signaalwoorden door, doordat, waardoor, te danken aan en zodoende.
31. 3:30Een samenvattend verband herken je aan de signaalwoorden samengevat, kortom, met andere woorden, vandaar dat, hieruit volgt.
32. 3:33Tot slot het concluderend verband.
33. 3:40Dat herken je aan dus, daarom, concluderend, kortom en al met al.
34. 3:46Als je goed hebt opgelet, heb je gezien dat sommige signaalwoorden bij meerdere verbanden voorkomen.
35. 3:48Let dan goed op met welk verband je te maken hebt.
36. 3:54Kortom: inderdaad een concluderend verband.
37. 3:59Met het herkennen van signaalwoorden weet je vaak welke tekstverbanden er zijn.
38. 4:01Die helpen je weer verder met het begrijpen van een tekst.