YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Les 2 De peuterfase

Les 2 De peuterfase — Transcript

by Bas · 4,997 words · 778 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:01Hoi, daar ben ik weer. Voor degene die
0:03het gemist hebben in les 1, mijn naam is
0:06nog steeds Bas en in de vorige les
0:08hebben we het gehad over de babyfase.
0:10Als je nu pas inschakelt, shame on you,
0:12kijk eerst de eerste les terug, want
0:14anders loopt de ontwikkeling niet
0:16helemaal chronologisch. In deze les
0:18staat de ontwikkeling van de peuter
0:20namelijk centraal. En dat is ongeveer
0:22vanaf 18 maanden tot 3 jaar ongeveer.
0:26Nou, in [snuift] deze levensfase maken
0:27kinderen een enorme ontwikkeling door.
0:29Ze worden steeds zelfstandiger. Ze leren
0:31praten. Ze ontdekken hun eigen wil. Ze
0:33verkennen nieuwsgierig de wereld om zich
0:35heen. Op lichamelijk, cognitief,
0:37sociaal, emotioneel en
0:39persoonlijkheidsgebied vinden er ook
0:41belangrijke veranderingen plaats. Dat
0:43zijn ook meteen de vier
0:44ontwikkelingslijnen die we elke les
0:47behandelen. Dus vanuit elke
0:48ontwikkelingslijn worden thema's
0:50behandeld die in die levensfase centraal
0:53staan. In deze les bekijken we hoe deze
0:55ontwikkeling verloopt en koppelen we de
0:58theorie van de herkenbare voorbeelden
1:00uit de dagelijkse praktijk eraan om te
1:02zorgen dat voor degene die net als ik
1:04niet in de baby's en in dit geval de
1:05peuters kleuters zitten ook ehm de
1:08theorie beter kunnen begrijpen door er
1:10dagelijkse praktijkvoorbeelden aan te
1:13hangen. Eh nou, ik heb alweer genoeg
1:15gezegd. Laten we beginnen met eh de
1:18peuterfase.
1:21Nou, de inhoudsopgave spreekt natuurlijk
1:23gewoon voor zich. Maar wat ik net
1:24eventjes vergeten ben te vertellen is
1:26dat er op sommige dia's die zoteen
1:29achter mij te zien zijn een paar keer
1:31QRcodes zullen verschijnen. Nou, als je
1:33die QRcodes kent dan kom je bij online
1:35materiaal, verdiepend materiaal. Dan kun
1:37je denken aan veel materiaal, maar ook
1:39ander soort materiaal. Doe ermee wat je
1:41wil. Je hoeft daar niet eh hoeft er geen
1:43gebruik van te maken, maar zeker de
1:45filmpjes zijn vaak toepasselijk voor de
1:47situatie waar ik de onderwerpen waar ik
1:49het op dat moment over heb. Dus doe
1:51ermee wat je wil, kijk ernaar en eh doe
1:54er je voordeel mee. Oh ja, wat ik ook
1:56nog vergeet te zeggen, zie je, ik ben
1:58elke keer om de dia de opname te
2:01stoppen, maar dan ga ik toch nog even
2:02verder. Eh ook in mijn vorige opname heb
2:05ik dat niet gezegd. Eh maar het boek dat
2:07we hierbij gebruiken, lekker handig dat
2:09ik dat in de tweede les pas ga
2:11behandelen. Het boek dat ik erbij
2:12gebruik is het boek Levensfase van
2:15Tieleman. Eh dat is een goed boek en dat
2:17behandelt eigenlijk ook per hoofdstuk de
2:19verschillende levensfases als ik die ook
2:21in al mijn eh filmopnames in deze
2:23lessenserie met jullie behandel. Dus
2:25gebruik dat boek erbij. Het is absoluut
2:27handig, want het is namelijk wel zo dat
2:30deze kennis, het gaat echt om de kennis,
2:32ook verwerkt zit in de LKT, de
2:34landelijke kennisbasistoets. Voor zowel
2:36voor zowel gezondheidszorg en welzijn
2:39als voor omgangskunde zit die kennis
2:41erin. Vandaar ook dat we dit opnemen.
2:43Kun je het altijd weer terugkijken. Eh
2:46en daarnaast kun je natuurlij boek
2:47gebruiken ter verdieping. Oké, genoeg
2:49gepraat nu. Eh we gaan verder. Goed, de
2:51peuterfase. Nou, ik zei het al in mijn
2:53allereerste videoopname van de eerste
2:55dia. Eh de peuterfase loopt ongeveer van
2:5818 maanden tot 3 jaar. Nou, in deze
3:01periode verandert er veel in relatief
3:03korte tijd. Peuters worden lichamelijk
3:05sterker. Ze begrijpen steeds meer en
3:07leren hun wensen ook steeds beter te
3:10uiten. Nou, de nieuwsgierigheid staat
3:12echt centraal. peuters voelen, proberen,
3:15bewegen en willen alles zelf ontdekken.
3:17Je hoort ook steeds vaker zelf doen,
3:20zowel van de ouders, maar zeker ook van
3:22het kind. Dat hoort namelijk bij de
3:24groeiende zelfstandigheid en de
3:26ontwikkeling van het eigen wil. Dat is
3:28echt iets wat centraal staat in de
3:29peuterfase. Het ontwikkelen van je eigen
3:31wil. Ik ben twee en ik zeg nee. Nou,
3:35taal is daarin ontzettend belangrijk in
3:36de communicatie. Peuters leren nieuwe
3:39woorden. Ze begrijpen eenvoudige
3:40opdrachten. Ze gebruiken steeds meer
3:42taal ook om contact te maken. En
3:44tegelijkertijd leren ze veel door
3:46interactie met hun ouders, verzorgers en
3:49ook van andere kinderen. En voor jou als
3:51docent is het natuurlijk allemaal heel
3:52erg belangrijk om mee te nemen in de
3:55ontwikkeling omdat deze levensfase, net
3:57als de babyfase en natuurlijk ook de
3:59fases die erna komen, maar bepalend zijn
4:02voor het ontwikkelen van hun eigen
4:04identiteit.
4:08In de peuterfase eh ontwikkelt het
4:10lichaam zich enorm snel. Peuters groeien
4:12in lengte, nemen ook in gewicht toe,
4:14maar met name de mogelijkheid om te
4:16bewegen neemt sterk toe. Ze leren steeds
4:19beter rennen, klimmen, springen, gooien
4:22en hun evenwicht en coördinatie wordt
4:24ook stap voor stap nauwkeuriger. Nou, we
4:26hebben het in de babyfase gehad over de
4:28grove en de fijne motoriek, maar met
4:30name die fijne motoriek ontwikkelt zich
4:32ook steeds verder.
4:34Peuters leren bijvoorbeeld om blokjes te
4:35stapelen, eenvoudige vormen te tekenen
4:38en bijvoorbeeld ook om een lepel vast te
4:39houden. Ze zetten hun eh zintuigen dus
4:42actief in om de wereld om zich heen te
4:45ontdekken en ze proberen heel veel
4:46dingen uit. Eh je zult zien dat een
4:49peuter om de tafel heen gaat lopen en
4:51ook probeert om dingen vast te pakken en
4:53dan waar jij als ouder voor zorgen:
4:54"Nee, nee, nee, niet doen, niet doen."
4:56Het kind doet het toch om vooral te
4:57kijken eh wat je reactie is, maar ook om
5:00te ervaren wat het voorwerp precies
5:02doet.
5:03Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld dat
5:05een peuter graag zelf zijn eigen jas aan
5:07wil trekken. Nou, jij als ouder
5:09verzorger moet hem wel helpen, maar de
5:11peuter kan al wel zelfs zijn eh hand
5:13door de maal heen steken. Dit is een
5:15voorbeeld van zowel het verder
5:17ontwikkelen van de fijne motoriek als
5:19van het verder eh ontwikkeld hebben van
5:21die mentale schema's. Daar hebben we het
5:23ook eh over gehad. Peuters hebben
5:25mentale kleuters en baby's. Peuters.
5:28Mensen hebben mentale schema's
5:30ontwikkeld en hebben daarmee dingen
5:32opgeslagen in hun hersenen wat ze later
5:35in de toekomst en dus ook in andere
5:37contexten steeds vaker kunnen gebruiken.
5:39En één van die mentale schema's is
5:42bijvoorbeeld dat ze hun eh handen en
5:44armen door de mouw van de jas moeten
5:46doen. In het begin lukt dat een peuter
5:48eh nog niet helemaal zelfstandig, maar
5:51naarmate jij het kind daarin
5:52ondersteunt, ontwikkelt het kind die
5:54fijne motoriek steeds verder en zal het
5:56uiteindelijk zelf zijn jas aan kunnen
5:57trekken. Het verschil tussen rijping en
6:01leren. Rijping en leren zijn twee
6:03verschillende processen die
6:04onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
6:07Rijping is niets anders dan de
6:09biologische ontwikkeling van het lichaam
6:11en van de hersenen. En leren is het
6:13proces waarin een kind eh door oefening,
6:17ervaring, interactie met andere dingen
6:19beheerst. Bijvoorbeeld een peuter die
6:22kan pas leren fietsen of op een
6:24loopfiets leren fietsen. Zeg je dat zo?
6:26Op een loopfiets leren fietsen. Nou ja,
6:28je begrijpt wat ik bedoel. Een peuter
6:30kan pas op een loopfiets leren fietsen
6:32wanneer het lichaam, de spieren, het
6:34evenwicht en de coördinatie eh daarvoor
6:37op ontwikkeld zijn. Eh maar het kind kan
6:40pas leren fietsen. Door eh door vallen,
6:43opstaan, door te herhalen, door
6:45instructies op te volgen leert het kind
6:47fietsen. Dus dat zijn twee verschillende
6:49processen. Enerzijds heb je dus de
6:52rijping en ander eh anderzijds anderzes.
6:55Anderzijds heb je het proces leren.
7:02De neurologische ontwikkeling, net als
7:03de lichamelijke ontwikkeling,
7:05ontwikkelen de hersenen zich in de
7:06peuterfase echt razend snel. Er worden
7:09steeds voortdurend nieuwe verbindingen
7:11gemaakt en bestaande verbindingen worden
7:13steeds sterker door herhaling en door
7:15ervaring.
7:17Peuters leren steeds beter bewegen,
7:19praten, problemen oplossen en emoties
7:21bij zichzelf en ook bij de ander
7:23herkennen. Wat kun jij nou doen om dit
7:25verder te ontwikkelen? Eh communicatie
7:28en een stimulerende omgeving zijn
7:30essentieel. Bijvoorbeeld door te spelen
7:32ontdekken zo hoorde je dat spelen. Dat
7:35klonk heel haags. Dat doen we even
7:36opnieuw. Door te spelen, te ontdekken eh
7:40en veel met volwassenen te communiceren,
7:43krijgt de brein prikkels zeg maar die
7:44nodig zijn om eh om verder te
7:47ontwikkelen. Een mooi voorbeeld hiervan
7:50is eh verhaaltjes voorlezen. De ouder
7:52die steeds 's avonds voor het slapen
7:54gaan een verhaaltje voorleest. In het
7:56begin zal de peuter aandachtig luisteren
7:58naar de stem, maar later zal het ook
8:01plaatjes gaan aanwijzen en kan het
8:03misschien zelfs delen van het verhaal
8:05zelf gaan navertellen. Zo eh versterken
8:08de ervaringen de ontwikkeling van de
8:09hersenen en dus de neurologische
8:11ontwikkeling.
8:14Informatie die op deze dia staat kun je
8:17natuurlijk gewoon zelf lezen. Druk even
8:18op stop. Lees het rustig door. En het is
8:21echt niet zo dat je dit allemaal uit je
8:22hoofd moet leren, maar voor de
8:24volledigheid staat de eh chronologische
8:26ontwikkeling van de fysieke groei en de
8:28motorische ontwikkeling hier wel
8:30vernoemd. Ehm even nog heel kort het
8:33verschil tussen de grove en de fijne
8:35motoriek. De grove motoriek gaat over
8:38grote [snuift] bewegingen zoals lopen,
8:40rennen, eh klimmen, springen. Terwijl de
8:43fijne motoriek over die pincetgreep
8:45gaat, over het bewegen van de handen en
8:47de vingers. eh blokken kunnen stapelen,
8:51lepel kunnen vasthouden wat ik zei. Maar
8:52lees het rustig door, druk op stop en
8:54druk daarna weer op play. Gaan we naar
8:56de volgende dia.
8:59Goed, de taalontwikkeling. Nou, zoals
9:01elke ontwikkeling in de peuterfase gaat
9:04ook de taalontwikkeling in deze
9:06levensfase enorm snel. Het maakt een
9:08enorme sprong. Nou, peuters gebruiken
9:11aan het begin van de peuterfase of een
9:13mens gebruikt aan het begin van de
9:15peuterfase vooral nog losse woorden.
9:17Maar later naarmate de peuterfase zich
9:19ontwikkelt eh zul je zien dat die losse
9:22woorden steeds meer overgaan in korte
9:23zinnen en zal de peuter jou ook steeds
9:26beter gaan begrijpen. Aan het begin zie
9:28je dus dat de peuter veel meer naar je
9:31luistert en eigenlijk veel minder praat.
9:34Terwijl naarmate het kind ouder wordt er
9:36steeds meer zinnen, woorden, zinnen, et
9:39cetera. worden gevormd. Ook belangrijk
9:41om nog even te zeggen is dat ondanks dat
9:43het hier helemaal in chronologische
9:44volgorde staat beschreven, betekent het
9:46niet dat het bij ieder kind in hetzelfde
9:48tempo verloopt. Eh een peuter praat veel
9:51eh de ene peuter wat meer dan de ander.
9:54De één luistert wat meer dan de ander.
9:56Maar het betekent niet dat er dan ook eh
9:58sprake is van een achterstand. Dat is
10:00absoluut niet zo. Maar de chronologie is
10:02wel eh kloppend. Alleen dat betekent
10:05niet dat het bij elke peuter of bij elk
10:07mens in hetzelfde tempo verloopt of op
10:09hetzelfde tempo verloopt in op nou weet
10:12ik niet. Je begrijpt wat ik bedoel.
10:17Een peuter ontwikkelt zich natuurlijk
10:18niet alleen lichamelijk en cognitief,
10:20maar ook op sociaal en emotioneel
10:22gebied. Nou, peuters leren hun gevoelens
10:25te herkennen en te ontdekken eh maar
10:27leren ook dat andere mensen andere
10:30gevoelens en emoties hebben. Voordat ik
10:32zoteen inga op de verschillende
10:34ontwikkelingstheorieën van Piager en
10:37Freud, Eriksen et cetera, wil ik heel
10:39even stilstaan bij de sociaal emotionele
10:41ontwikkeling als aparte dia. Ik zei net
10:45dat peuters leren dat zij zelf emoties
10:47en gevoelens hebben, maar met name ook
10:50dat andere mensen ook emoties en
10:52gevoelens hebben. In het begin zou je
10:54kunnen zeggen dat het denken van de
10:57peuter geheel egocentrisch is omdat een
11:01peuter of een mens zich nog niet kan
11:04verplaatsen eh en zich nog niet kan
11:06inleven in de ander omdat eh de peuter
11:09dat simpelweg nog niet geleerd heeft. Eh
11:11dat gaan ze stap voor stap voor stap
11:13leren door regels om te gaan met grenzen
11:16en door dus door in contact met anderen.
11:20In deze fase hoor je peut heel vaak
11:21zeggen: "Ik zelf, ik zelf." En dat laat
11:23dus zien dat hun eigen gevoel en hun
11:26eigen zelfstandigheid voorop staat, maar
11:28ook dat het dus groeit. Ehm
11:30tegelijkertijd hebben ze veel steun
11:32nodig in het omgaan met teleurstellingen
11:34en hun boosheid.
11:36Het is daarom belangrijk dat volwassenen
11:38omgaan met hun, met de emoties van de
11:41peuter door warmte, veiligheid en juiste
11:44zorg te bieden. Belangrijk in deze fase
11:46is dus dat het denken aan het begin of
11:49het handelen in het begin nog volledig
11:51egocentrisch is, maar dat dat later zich
11:53steeds gaat verplaatsen doordat de
11:55peuter leert dat de ander ook emoties en
11:58gevoelens heeft en dat de acties van de
12:01peuter bepaalde emoties of gevoelens
12:03oproepen bij de ander. Nou, die
12:05ontwikkeling hoort heel erg bij de
12:06sociaal emotionele ontwikkeling. Een
12:09ander mooi voorbeeld is dat een ander
12:12kind bijvoorbeeld de speelgoedauto
12:14afpakt van de peuter. Nou, in plaats van
12:16alleen dat gedrag te corrigeren, kun je
12:18ook eerst het gevoel erkennen. Ik zie
12:20dat je boos bent of ik zie ik hoor dat
12:22je boos bent. En daarna help je het kind
12:24om een oplossing te zoeken. Je leert het
12:26kind bijvoorbeeld samen te spelen.
12:28Hiermee ontwikkelt het kind eh het
12:31gevoel. het gevoel en ook de ervaring
12:33van het samenwerken, samenleven, samen
12:35delen, et cetera. de sociaal emotionele
12:37ontwikkeling.
12:40Voordat ik zoteen verder inga op de
12:42cognitieve ontwikkeling die eigenlijk
12:45centraal staat bij Jean-Paul Piaget en
12:47eh de levensfase die daarbij horen. Bij
12:49de baby was het de sensomotorische fase.
12:52Ik ga het zoteen hebben over de overgang
12:54tussen die twee fases. Dat hoort
12:56namelijk eh in de levensfase van de
12:58peuter. Wil ik eerst even de cognitieve
13:00ontwikkeling als algemeen begrip
13:03behandelen. Nou, de cognitieve
13:05ontwikkeling gaat natuurlijk heel erg
13:07over de hersenen. Peuters zijn
13:08ontzettend nieuwsgierig en zullen heel
13:10vaak vragen waarom, hoezo? Eh een peuter
13:14wil de wereld om zich heen beter leren
13:16begrijpen. Mentale schema's hebben we
13:18het over gehad. Dus je zal een peuter
13:20heel vaak horen vragen waarom, hoezo?
13:22Waarom en dan en dit en dat tot in de
13:25entre toe totdat jij er gek van wordt.
13:28Hoort absoluut bij deze levensfase. Wat
13:31ook bij deze levensfase hoort en wat
13:33niet in de dia staat, maar wat ik je wel
13:34even graag wil uitleggen is eh zijn de
13:37begrippen van Piag assimilatie en
13:40accommodatie. Ik zal ze even stuk eh per
13:44per begrip uitleggen. Assimilatie
13:47betekent dat nieuwe kennis die de mens
13:50op eh dat de mens opdoet, de kennis die
13:52de mens opdoet eh aan bestaande schema's
13:55wordt gehangen. Dus je kunt je hersen
13:57eigenlijk zien als een ladekastje en er
13:59wordt nieuwe kennis opgedaan. Maar die
14:01kennis kun je koppelen aan iets wat je
14:04al eerder weet, aan die mentale
14:05schema's. Dus die kun je in dat laadje
14:07stoppen. Dat is assimilatie. Nieuwe
14:10ervaringen aan een bestaand schema
14:12koppelen in de hersenen. Assimilatie
14:15voorbeeld: een kind, een peuter heeft
14:17een huisdier thuis en dat is een hond.
14:20En de ouders of de opvoeders zeggen
14:22altijd: "Hond, hond, hond." Het kind
14:25leert dan door assimilatie dat alle
14:27dieren die die tegenkomt een hond zijn.
14:31Dus het zal tegen alle dieren hond, hond
14:33hond hond hond zeggen. Dat is een
14:34voorbeeld van assimilatie.
14:37Accommodatie betekent dat wanneer nieuwe
14:39ervaringen die het kind opdoet niet meer
14:42aan het bestaande schema kunnen worden
14:44gekoppeld. Erdoor accommodatie het
14:47schema moet worden aangepast of zelfs
14:50een nieuw schema moet worden gemaakt.
14:51Dus wanneer die kennis niet meer in dat
14:53laadje past, je niet meer aan dat laadje
14:55kan labelen, moet er dus een nieuw
14:57laadje worden geopend of moet het laadje
14:59worden aangepast. Nou, dat noem je
15:01accommodatie.
15:03Assimilatie, accommodatie. Een voorbeeld
15:05van accommodatie is dat kind om even in
15:08de in de huisdieren te blijven. Het kind
15:10komt bij de buren en de buren hebben een
15:12papegaai. En het kind zegt: "Hond, hond,
15:15hond." En het kind leert dan dat niet
15:17alle huisdieren of niet alle dieren
15:19überhaupt honden zijn, maar dat dit een
15:21papegaai is. Op deze manier leert het
15:24kind accommodatie. Er wordt dus nieuwe
15:28[snuift] ervaring opgedaan. Past niet
15:30meer precies aan het begrip rond. Dus
15:32het schema moet worden aangepast of er
15:34moet zelfs een heel nieuw schema worden
15:36gemaakt. Assimilatie, accommodatie hoort
15:39absoluut bij Jean-Paul Piager.
15:42Goed, dan nu de eerste twee pedagogen,
15:45psychologen, Pia en Freud. Ik begin
15:48eventjes bij Pia. Eh in deze levensfase
15:51van de peuter, zeker aan het begin van
15:53de peuterfase, vindt eigenlijk een
15:55overgang plaats van de ene
15:57ontwikkelingsfase naar de ander. Bij de
15:59babyfase spraken we bij Piag. over de
16:02sensomotorische fase. In die fase was er
16:05sprake van een symbiotische relatie.
16:08Symbiotiek betekent eigenlijk in dit
16:11geval dat de baby volledig afhankelijk
16:13is van de opvoeder of verzorger. Anders
16:15kan het niet in leven blijven. Dat noem
16:18je symbiotische relatie. In de
16:20peuterfase. Aan het begin van de
16:22peuterfase zie je dat die symbiotische
16:25die symbiotische die sensomotorische
16:27fase zoals Piag dat noemt eigenlijk
16:30langzaam plaats maakt voor de
16:32preoperationele fase. Nou de
16:34preoperationele fase is de fase waarin
16:37peuters leren te ontdekken, te spelen,
16:39ervaring op te doen, taalontwikkeling,
16:42alles wat ik eigenlijk net heb benoemd.
16:45Wat ook heel belangrijk is, is dat er
16:47steeds vaker eh in deze levensfase met
16:50symbolen wordt gewerkt. Eh wanneer een
16:53blokje ineens een telefoon wordt
16:55bijvoorbeeld. Nou, dit noemen we
16:56symbolisch spel. Een kenmerk in deze
16:59fase, zo noemen we het ook wel, is het
17:01magisch denken. Het magisch denken of
17:04het animisme. Eh de angst dat er een
17:07geest onder je bed leeft of ehm dat er
17:11eh weet ik veel een spook in de kast
17:12zit. Dat noem je magisch of animistisch
17:15denken. Animisme. Dat hoort echt bij de
17:18peuterfase.
17:19Naarmate het kind ouder wordt, ga ik
17:21ervanuit, hoop ik dat dat het kind
17:24beseft dat dat niet per se echt is of
17:26een realistische angst is. Ehm ook het
17:29toekennen van menselijke eigenschappen
17:32aan zaken of dingen die niet per se
17:34menselijk zijn hoort echt bij deze
17:36levensfase. Bijvoorbeeld: "Mijn
17:38knuffelbeer heeft pijn." Of ik heb me
17:40aan de stoelpoot gestoten. De stoel is
17:43stom. Nou, dat noem je eh dat hoort echt
17:46bij deze levensfase en valt onder het
17:48magisch denken of het animisme. Dat
17:51hoort echt bij Piag. Dan Freud. Nou,
17:54Freud had het in de babyfase over de
17:57orale fase. De bevrediging via de mond.
17:59In deze levensfase spreekt over de
18:02aanale fase. In de aanalefase eh krijgen
18:06kinderen steeds meer controle over het
18:09eigen lichaam. Vooral tijdens de
18:11zinnelijkheidstraading komt dit heel
18:12duidelijk naar voor. Ze willen steeds
18:14vaker zelf keuzes maken en ervaren dat
18:17ze invloed hebben en dingen zelf laten
18:19gebeuren. Ik ben twee en ik zeg nee. Ehm
18:22ook wat hier absoluut bij hoort is het
18:24separatie en individualisatieproces.
18:28Het loskomen van je ouders en zelf
18:30iemand worden. Dat zijn echt begrippen
18:32die je zowel aan Pia kunt toekennen,
18:35maar ook aan Freud. Dus Piag spreekt
18:37over een overgang van de sensomotorische
18:40naar de preoperationele fase. En Freud
18:44had het in de babyfase over de orale
18:46fase. En in de peuterfase in deze
18:48levensfase spreekt hij over de anale
18:51fase.
18:54Goed, we hebben het net gehad over Freud
18:56en Piag en nu gaan we het hebben over
18:58Eriksen en Bolby. En waarom ik deze twee
19:00samenneem of in deze dia samenzet zal ik
19:04zooteen even uitleggen. Maar we beginnen
19:06even bij Eriksen. Nou, Eriksen had het
19:08in de babyfase over vertrouwen versus
19:11wantrouwen. In deze fase, de peuterfase,
19:14spreekt hij over autonomie eh versus
19:16schaamte. Volgens hem zijn dit twee
19:18tegenpolen die in deze levensfase
19:21centraal staan. En hij stelt dat een
19:23kind alleen maar autonomie kan
19:25ontwikkelen als het kind ook schaamte
19:28heeft ervaren. Als je geen schaamte
19:29ervaart, zegt hij, kun je die autonomie
19:31ook niet ontwikkelen. En het ontwikkelen
19:34van autonomie is de gezonde, meest
19:36positieve en gunstige vorm van
19:38ontwikkeling. En als we dat relateren
19:40aan de peuterfase, dan weten we ook uit
19:43eerdere voorbeelden dat een peuter heel
19:46erg bezig is met het ontwikkelen van die
19:48autonomie. Ik ben twee en ik zeg nee.
19:50Nou, volgens Eriksen is dat absoluut
19:53geen koppigheid. Het is een normale
19:55ontwikkelingstap. Kinderen kunnen daarin
19:57best drammerig zijn, nee zeggen en zelf
19:59dingen willen doen. En jij kan dat als
20:02ouder, als opvoeder of buitenstaander,
20:04beroepsprofessional
20:06eh best koppig vinden. Maar volgens hem
20:07is dat dus een normale stap in de
20:09ontwikkeling.
20:11Ehm waarom ik nou Bobby hier aan
20:14vastplak? Omdat Bolby ehm heel erg gaat
20:17over de hechtingstheorie. In de babyfase
20:19hebben we het gehad over John Bolby in
20:21de vorige les. De degene die daar dat
20:24gespecialiseerd en het verfijnd heeft en
20:26het in de praktijk heeft gebracht van
20:28Bolby was Maryworth met haar
20:30hechtingsstijlen. Maar waarom nou John
20:32Bolby gekoppeld aan Erik Eriksen? Omdat
20:35Eriksen dus stelt in deze levensfase is
20:37het belangrijk dat je niet zozeer tegen
20:40het kind gaat strijden. Al kan men zich
20:43dat wel voorstellen. Ik ben twee en ik
20:45zeg nee. Dat koppige dat je zegt: "Nou,
20:48het is nu een keertje klaar." Nee, als
20:50ouder, opvoeder, whatever is het de
20:52bedoeling dat je het kind stimuleert en
20:54helpt in die ontwikkeling. Bied hem
20:57warmte, veiligheid en begeleidt hem in
21:00de algehele ontwikkeling. Nou, dat is
21:02precies hetzelfde wat Bobby zegt. Die
21:04veilige en goede en positieve
21:06ontwikkeling eh kan alleen maar
21:09aangaande de hechting, want Bobby is van
21:11de hechtingstheorie, kan alleen maar
21:13wanneer je een peuter een veilige basis
21:16biedt als volwassene. Dus vanuit die
21:19veilige basis durft een kind de
21:21verkennen. Wordt het spannend, dan zoekt
21:24de peuter troost bij jou. En eh als je
21:27die troost heeft ervaren, gaat het kind
21:29de wereld weer verder ontdekken. Dus
21:31allebei zeggen ze: "Het is heel
21:33belangrijk dat je in deze fase, die
21:35koppigheidsfase, eh positiviteit
21:38stimuleert, begeleidt en helpt in de
21:40ontwikkeling en de autonomie, maar dus
21:42ook door die veiligheid een veilige
21:45hechtingsrelatie creëert.
21:49In deze dia en op de volgende heb ik
21:51twee QRcodes staan. En achter deze
21:54QRcode, deze zit een filmpje van YouTube
21:58van Pia en zijn fases van ontwikkeling.
22:01Ik wil je echt even adviseren om deze
22:02code te scannen en het filmpje te
22:04bekijken, omdat het een heel mooi beeld
22:05geeft van die ontwikkelingsfases van de
22:08peuter, ook van de baby trouwens. En het
22:11gaat eigenlijk over de dingen die we net
22:13hebben behandeld. Over het egocentrisch
22:15denken, het kunnen verplaatsen in de
22:17anderen, maar ook de spelontwikkeling en
22:19hoe dat werkt in het brein. Dus kijk
22:21daar even naar, neem je tijd en dan zul
22:23je zien dat de dingen die we net hebben
22:25besproken eigenlijk hierin mooi
22:27terugkomen.
22:30Het tweede filmpje gaat over Albert
22:33Bandura. En Albert Bandura heeft de
22:35Bobodol experiment experiment bedacht.
22:38Het Bobodol experiment bedacht. Ehm in
22:40dit filmpje krijg je het heel mooi te
22:42zien. Het is een filmpje van Drokk Veel.
22:44Nou ben ik niet een heel groot fan van
22:45Dok, maar oké even voor laat het even
22:48voor wat het is. Kijk hem even vanaf 40
22:51seconden ongeveer. En wat Albert Bandura
22:54eigenlijk heeft eh ontwikkeld en het
22:57experiment dat erbij hoort is dat hij
22:59zegt dat kinderen het gedrag van ouders
23:02kopiëren. En zeker in de kleuter en in
23:04de peuterfase
23:06geldt dat zo. Kinderen meten zich niet
23:08alleen aan aan hun ouders. maar nemen
23:10ook het voorbeeld over omdat dat hun
23:12referentiekader is. Dus in de peuterfase
23:14en kleuterfase is dat heel erg
23:16belangrijk. En wat hij dus heeft ontdekt
23:18of heeft wat hij stelt eh is dat
23:21kinderen leren door eh na te doen wat ze
23:24zien. En hij stelt dus dat kinderen
23:26kijken naar een volwassene die agressief
23:28gedrag vertoont en later daarna ook zelf
23:31agressief gedrag gaan vertonen. In dit
23:34filmpje met het Bobodol experiment, hij
23:37zegt: "De Bobo is de pop. de dol. En wat
23:40hij doet is dat je ehm dat ze een vrouw
23:44wil haar kind laten eten en dat doet ze
23:46door de pop op een gegeven moment te
23:47gaan slaan. Nou, als je het ziet ken je
23:49dit misschien wel, maar dit hoort dus
23:51heel erg mooi bij de peuter en de
23:53kleuterfase. Ook bij het eh animistisch
23:56denken. Ehm we hebben het gehad over dat
23:59kinderen vaak eh menselijke
24:01eigenschappen toekennen aan dingen die
24:03niet menselijk zijn. Voor hen is de pop
24:06of de knuffel in dit geval heel erg
24:08belangrijk. Nou, dat zie je ook mooi
24:09terugkomen in dit filmpje. Dus kijk er
24:12eventjes naar. En het geeft een mooi
24:13voorbeeld weer van hoe kinderen denken
24:15en hoe kinderen zich dus ehm eh nou ja,
24:18niet levende dingen levend maken en
24:20eigen maken. Mooi voorbeeld van
24:23Bandura's Bobodol effect.
24:26Goed, een beetje uitleg over de hersenen
24:28is in deze levensfase wel op zijn
24:30plaats. We gaan het dan met name hebben
24:32hier over de taalontwikkeling. Ik ga er
24:34niet heel diep op in, maar ik wil wel
24:35eventjes de taalontwikkeling. Daar heb
24:37je natuurlijk de hersenen bij nodig.
24:40Even uitleggen. Eh nou, taalontwikkeling
24:42is logisch in de peuterfase. Gaat enorm
24:44snel. neemt een vogelvlucht. Het kind
24:47begint met het vormen van korte met
24:49korte zinnen, woordjes en dat wordt
24:51steeds een uitgebreider palet eh naar
24:54steeds meer volledige zinnen. En het
24:56kind gaat ook steeds meer vragen waarom,
24:58hoezo? Nou, dat heb ik al vaak eh
25:00behandeld. Wat ik nu ga bespreken zijn
25:03de twee taalgebieden in de hersenen die
25:05eigenlijk van essentieel belang zijn in
25:08de ontwikkeling in deze levensfase. Nou,
25:10je ziet het op in het schema ook, in de
25:12dia ook. kiest een afbeelding van de
25:14hersenen. En er worden twee taalgebieden
25:16genoemd. Als eerste het gebied van
25:17Wernike. Nou, het gebied van Werneke
25:20helpt bij het begrijpen van taal.
25:22Daarnaast het gebied van Broka. En het
25:24gebied van Broka helpt bij het
25:25uitspreken en het vormen van woorden en
25:28zinnen. Nou, die twee gebieden werken
25:30natuurlijk constant samen en die moeten
25:32ook samenwerken. Nou, eerst hoort een
25:35peuter wat iemand zegt. Het gebied van
25:37Werneke verwerkt deze woorden en
25:40begrijpt een betekenis van de boodschap.
25:42Vervolgens stuurt het brein deze
25:45informatie door naar het gebied van
25:47broka. En het gebied van broka zorgt er
25:49dan voor dat de juiste woorden worden
25:51gekozen en dat de mond, tong en
25:54keelspieren dat uiteindelijk ook gaan
25:56uitspreken. [snuift] Begrijpen en
25:58spreken twee verschillende processen
26:00waarin eh de hersenen en deze twee eh
26:03gebieden elkaar nodig hebben. Ik heb het
26:05eerder ook over die mentale schema's
26:07gehad. Koppel dit nou ook eventjes aan
26:10die mentale schema's. Een kind maakt
26:12mentale schema's aan. Dat ladekastje
26:15waarin nieuwe informatie wordt
26:16toegevoegd of waarin een nieuw mentaal
26:19schema wordt gemaakt. Dit heb je
26:20absoluut nodig bij het eh bij het
26:23ontwikkelen van taal. Ehm als voorbeeld
26:27hiervan is bijvoorbeeld wanneer een
26:29ouder zegt: "Pak je jas." Nou, [snuift]
26:31eerst begrijpt de peuter de opdracht via
26:34het gebied van Werneke en vervolgens
26:36geeft de peuter daar woorden aan: "Ik,
26:39jas aan of ja." Nou, dat is het gebied
26:41van Broka. En zonder Wernike begrijpt
26:43een kind de boodschap niet goed. En
26:45zonder het gebied van Broka begrijpt het
26:47kind misschien wel wat er gezegd wordt,
26:49maar kan het het niet uitspreken. Tot
26:51slot, je ziet ook een verschil in de
26:54manier waarop kinderen praten. Jonge
26:57peuters, zeker aan het begin van de
26:58peuterfase, gebruiken de restricted code
27:01of de telegramstij.
27:04Ze zeggen bijvoorbeeld: "Papa werk, ik
27:07jas."
27:08naarmate het kind zich verder ontwikkelt
27:10eh en we komen aan het eind van de
27:12peuterfase komt meer de elaborate code.
27:16Dan maak ik in langzaam hele zinnen,
27:18grotere woordenschat, et cetera. Ehm en
27:21dan krijg je dus steeds meer dat een
27:23kind het taalgebied gaat uitbreiden en
27:26mooie lange en volledige zinnen gaat
27:28formuleren.
27:31Goed, we zijn er bijna doorheen. Op deze
27:33dia weer de praktijkas die je
27:35zelfstandig kunt doen of met je
27:37medestudenten kunt doen. Ehm scan de
27:39QRcode. Je mag hem van mij ook gewoon
27:41overslaan, moet je zelf weten. Het gaat
27:43puur om het herhalen van je kennis en om
27:45het testen van je kennis. En dat gebeurt
27:47ook op de volgende twee dia's. de
27:50samenvatting. En wat heb je geleerd?
27:52Daar zit geen filmpje van mij bij. En op
27:54dia 19 krijg je weer vijf kennisvragen
27:57die ingaan op de eh kennis van deze les,
28:00dus van de peuterfase. Daar zit wel een
28:02filmpje bij waarin ik ook de juiste
28:04antwoorden geef. En een vooruitblik op
28:06de laatste dia naar de volgende les.
28:09Goed jongens, dit was hem voor mij.
28:46Hierbij de antwoorden op de vragen.
28:48Vraag 1. Vraag 1 ging over gaat over
28:50objectpermanentie. En het juiste
28:52antwoord is D. Verstoppertje spelen.
28:55Tijdens het spel leert het kind dat iets
28:58of iemand blijft bestaan ook als hij
29:00tijdelijk uit het zicht is. Dit was ook
29:02een beetje theorie uit eh de vorige les,
29:06maar komt hier ook wel weer in terug.
29:08Vraag 2. Vraag 2 gaat over Erik Eriksen.
29:11En hierbij is het juiste antwoord.
29:13Antwoord B. Autonomie versus schaamte en
29:16twijfel. In de peuterfase willen
29:18kinderen steeds namelijk meer zelf doen.
29:20En als professional is het belangrijk om
29:22zelfstandigheid te stimuleren terwijl je
29:24tegelijkertijd ook veiligheid biedt en
29:26duidelijke grens aangeeft.
29:28Vraag 3. Vraag 3 eh het goede antwoord
29:31is C. Eh waarom vrijspel zo belangrijk
29:35is? Nou, vrijspel eh maakt dat kinderen
29:37kunnen ontdekken, experimenteren en
29:39leren peuters op hun eigen tempo. Ze
29:42ontwikkelen daarbij ook hun motoriek,
29:44taal, hun denkvermogen en sociale
29:47vaardigheden.
29:48Laatste vraag, vraag 4. En vraag 4 ging
29:51over de rol van de pedagogische
29:53professional. Nou, dit heb ik niet echt
29:55expliciet behandeld, maar het goede
29:57antwoord is B. De grootste bijdrage
30:00lever je door goed te observeren,
30:02sensitief te reageren en een rijke
30:04veilige omgeving te bieden. Dat was hem.
30:08Jongens, lees alle theorie ook nog een
30:09keertje goed na in het boek Levensfase
30:12van Tieleman. Wat ook een ander goed
30:14boek is trouwens, heb ik nog niet
30:15genoemd, maar wat wel ook een mooi boek
30:17is. Maar ik moest een keuze maken tussen
30:20Tieleman of het andere boek. En dat boek
30:22heet De Mens in thema's. Ik weet even
30:24niet meer van wie het is, maar het boek
30:26heet De mens in thema's. mag je ook
30:28gebruiken van mij. Prima boek. Eh de
30:30volgende les gaan we verder.

About this transcript

This page contains the full transcript of Les 2 De peuterfase by Bas, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,997 words across 778 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.