YouTube2Text

Les 1: De babyfase — Transcript

by Bas · 6,468 words · 1,035 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:01Hoi, mijn naam is Bas en ik ben docent
  2. 0:03aan de lerarenopleiding omgangskunde en
  3. 0:05gezondheidszorg en welzijn aan de NL
  4. 0:07Stenden. In deze collegereeks of of
  5. 0:10lessenserie neem ik je mee door de
  6. 0:12verschillende levensfasen en
  7. 0:13ontwikkelingspsychologie van de mens. We
  8. 0:15beginnen vandaag bij de baby en we
  9. 0:17eindigen bij de late laten laten
  10. 0:19ouderdoen. Ik zeg altijd we beginnen bij
  11. 0:21de luiers en we eindigen bij de luiers.
  12. 0:24Daarnaast kijken we steeds in elke les
  13. 0:26naar vier verschillende
  14. 0:27ontwikkelingslijnen. De fysieke, de
  15. 0:30cognitieve, de sociaal emotionele en de
  16. 0:33persoonlijkheidsontwikkeling.
  17. 0:35Ook worden er belangrijke denkers binnen
  18. 0:37de ontwikkelingspsychologie
  19. 0:38geïntroduceerd. Tenminste vandaag noem
  20. 0:40ik ze even allemaal, leg ik ze even kort
  21. 0:42uit en gedurende de volgende lessen
  22. 0:44zullen ze eh steeds op hun manier aan
  23. 0:47bod komen. Je kunt denken aan Pia, Erik
  24. 0:49Eriksen, Balby en Mary Answorth, maar
  25. 0:52natuurlijk ook Vigotski en Freud. Nou,
  26. 0:55deze kennis is niet alleen belangrijk
  27. 0:56voor je studie, maar help ook
  28. 0:58uiteindelijk om jouw toekomstige rol als
  29. 1:00docent beter te vervullen. Mocht je na
  30. 1:03het zien van deze video vragen hebben
  31. 1:05over de babyfase, kun je natuurlijk mij
  32. 1:06een mailtje sturen of je kan me ook
  33. 1:08gewoon eh appen. Eh maar je kan
  34. 1:11natuurlijk ook met twee collega's Miriam
  35. 1:13Grijpstra Laura Cuper benaderen. Nou,
  36. 1:16Miriam eh heeft zelf twee kinderen.
  37. 1:17Laura zit volgens mij op dit moment
  38. 1:19midden in de babyfase. Tenminste, ik
  39. 1:21weet niet wanneer je deze video gaat
  40. 1:22bekijken. Misschien is haar kind
  41. 1:23ondertussen al 28. Ik weet helemaal
  42. 1:26niets van baby's. Tenminste niet meer
  43. 1:29dan ik je nu ga vertellen. Ik heb ook
  44. 1:30helemaal geen praktijkervaring met
  45. 1:31baby's. Dus vraag het lekker aan mijn
  46. 1:33collega's en laat mij in dat opzicht
  47. 1:36gewoon met rust. Nee hoor, je mag me
  48. 1:38alles vragen. Voor nu veel plezier met
  49. 1:40de babyfase.
  50. 1:53We richten ons vandaag op de babyfase.
  51. 1:56Dat is de periode van de geboorte tot
  52. 1:57ongeveer 18 maanden. In deze levensfase
  53. 2:01ehm ontwikkelt een mens zich eigenlijk
  54. 2:03het snelst en in korte tijd groeit een
  55. 2:05afhankelijke baby uit tot een kind dat
  56. 2:07de wereld steeds actiever om zich heen
  57. 2:09gaat ontdekken. In deze periode vinden
  58. 2:11natuurlijk ook hele belangrijke
  59. 2:13ontwikkelingen plaats. Het lichaam
  60. 2:14groeit snel, de hersenen ontwikkelen
  61. 2:16zich in hoog tempo en een baby leert
  62. 2:18door te kijken, te luisteren, te voelen
  63. 2:20en te bewegen. En eigenlijk ontstaat
  64. 2:22hier ook in deze levensfase de eerste
  65. 2:24emotionele band met de ouders of de
  66. 2:26verzorgers. En deze veilige relatie
  67. 2:29vormt de basis voor een gezondere
  68. 2:31verdere ontwikkeling. In de volgende
  69. 2:33lessen ga ik het daar verder over
  70. 2:35hebben. Nou, de ervaringen die de baby
  71. 2:37in deze eigenlijk eerste 18 maanden
  72. 2:39opdoet hebben invloed op de rest van het
  73. 2:42leven. Daarom vormt deze levensfase een
  74. 2:44belangrijk uitgangspunt binnen de
  75. 2:46ontwikkelingspsychologie.
  76. 2:48In de volgende dia's bekijken we de
  77. 2:50ontwikkeling stap voor stap eh vanuit de
  78. 2:52vier ontwikkelingslijnen en koppelen we
  79. 2:54deze aan de belangrijkste theorieën uit
  80. 2:56de ontwikkelingspsychologie.
  81. 3:01Ik heb even mijn bril afgedaan, want die
  82. 3:02zakt de hele tijd van mijn neus en
  83. 3:03anders ben ik de hele tijd zo mijn bril
  84. 3:05rechtop aan het zetten en dat is ook
  85. 3:06heel vervelend. Ehm goed, in de vorige
  86. 3:09dia heb ik een algemeen beeld geschetst
  87. 3:11van de eerste 18 maanden en de
  88. 3:13ontwikkeling van de baby. In deze dia,
  89. 3:16je ziet het al staan, ga ik de vier
  90. 3:18ontwikkelingslijnen even kort bespreken
  91. 3:20en in de volgende dia ga ik ze per
  92. 3:22ontwikkelingslijn eh verder
  93. 3:25expliciteren. Voor nu de eerste lijn,
  94. 3:28dat is de fysieke ontwikkeling. Nou, het
  95. 3:30gaat hierbij om de groei van het
  96. 3:31lichaam, de ontwikkeling van de
  97. 3:33hersenen, de motoriek en de zintuigen.
  98. 3:36De tweede is de cognitieve ontwikkeling.
  99. 3:38Dat gaat natuurlijk ook over
  100. 3:40ontwikkeling van de hersenen, maar
  101. 3:41hiermee gaat het met name over het leren
  102. 3:43denken, eh het onthouden en het kunnen
  103. 3:46verwerken van informatie. Deze periode
  104. 3:49leert de baby dus eigenlijk stap voor
  105. 3:50stap voor stap de wereld om zich heen
  106. 3:52beter te begrijpen. De derde lijn is de
  107. 3:55sociaal emotionele ontwikkeling.
  108. 3:58Nou, hierbij staan juist de relaties, de
  109. 4:00hechting, het contact met anderen
  110. 4:02centraal. En juist deze levensfase ehm
  111. 4:06is heel belangrijk, want in deze
  112. 4:08levensfase wordt de basis gelegd voor
  113. 4:10het vertrouwen en het voor de
  114. 4:12verbondenheid.
  115. 4:13Tot slot de
  116. 4:14persoonlijkheidsontwikkeling. Nou,
  117. 4:16hierin verstaan we de eerste
  118. 4:17ontwikkeling van onder andere het
  119. 4:19temperament, het zelfbeeld en het
  120. 4:21karakter. Hier zullen we ook verder op
  121. 4:23ingaan bij de lessen socialisatie.
  122. 4:26Eh maar de ervaringen die de baby in
  123. 4:28deze levensfase opdoet hebben natuurlijk
  124. 4:30invloed op de verdere ontwikkeling.
  125. 4:33Hoewel al deze vier ontwikkelingslijnen
  126. 4:35eigenlijk los van elkaar hier worden
  127. 4:36besproken, eh kunnen ze eigenlijk niet
  128. 4:39zonder elkaar en beïnvloeden ze elkaar
  129. 4:40natuurlijk voortdurend waardoor je een
  130. 4:42compleet beeld van de ontwikkeling van
  131. 4:44de baby krijgt. Nou, zoals ik al zei, in
  132. 4:46de volgende dia's bespreek ik de vier
  133. 4:49ontwikkelingslijnen afzonderlijk, stap
  134. 4:51voor stap en ga ik er iets verder en
  135. 4:52dieper op in.
  136. 4:55Nou, in de vorige dia heb ik het net
  137. 4:56gehad over die vier ontwikkelingslijnen.
  138. 4:59En voordat ik de eerste
  139. 5:00ontwikkelingslijn, tenminste de eerste
  140. 5:02ontwikkelingslijn, er zit geen
  141. 5:04chronologische opbouw in als zijnde dit
  142. 5:06is de eerste, de tweede, de derde of de
  143. 5:084de. Ze beïnvloeden elkaar allemaal en
  144. 5:10er eh ze het is niet zo dat er eerst één
  145. 5:13komt en dan de ander. Maar wil ik jullie
  146. 5:16in ieder geval eerst even uitleggen ehm
  147. 5:18wat die eh ontwikkeling nou eigenlijk
  148. 5:20beïnvloedt. Nou, er zijn natuurlijk
  149. 5:22verschillende zaken en elementen die de
  150. 5:25ontwikkeling beïnvloeden. Ehm en
  151. 5:27eigenlijk spreken die best voor
  152. 5:28zichzelf, maar ik ga ze voor de
  153. 5:29volledigheid toch eventjes noemen. Nou,
  154. 5:32laten we beginnen om te zeggen dat eh de
  155. 5:34ontwikkeling altijd beïnvloed wordt door
  156. 5:36een samenspel tussen aanleg en omgeving.
  157. 5:40Laten we zeggen dat eh aangeboren
  158. 5:42eigenschappen, dat noemen we nature, als
  159. 5:45omstandigheden, dat noemen we deels
  160. 5:47nurture, waarin een kind opgroeit een
  161. 5:49belangrijke rol spelen. Als eerste zijn
  162. 5:52natuurlijk de ouders en de verzorgers
  163. 5:54van grote invloed op de ontwikkeling van
  164. 5:56het kind. Denk aan de liefdevolle
  165. 5:58aandacht, sensitieve reacties en een
  166. 6:01veilige hechtingsrelatie. Nou, die geven
  167. 6:03de baby vertrouwen om de wereld om zich
  168. 6:05heen eh te kunnen ontdekken. Daarnaast
  169. 6:08is de omgeving heel erg belangrijk. Een
  170. 6:11rustige, veilige, stimulerende omgeving
  171. 6:14biedt het kit namelijk de ruimte om de
  172. 6:15wereld in alle gemak te kunnen ontdekken
  173. 6:18en nieuwe ervaring op te doen.
  174. 6:21Gezondheid. Nou, hier ga ik niet te lang
  175. 6:23bij stilstaan, want dit spreekt voor
  176. 6:24zich. Maar dat speelt natuurlijk een
  177. 6:26hele belangrijke rol. Goede voeding,
  178. 6:28voldoende slaap, beweging, medische zorg
  179. 6:30als dat nodig is. Ondersteunt natuurlijk
  180. 6:32de groei en daarmee de ontwikkeling.
  181. 6:36Nou, ieder kind brengt bovendien een
  182. 6:38eigen aanleg en temperament met zich
  183. 6:40mee. Dat is deels die nature waar ik het
  184. 6:42over had. Sommige baby's zijn namelijk
  185. 6:44van nature rustig en andere juist heel
  186. 6:46nieuwsgierig, wat drukker of wat
  187. 6:48gevoeliger. En dit maakt dat ieder mens
  188. 6:51en ieder kind, iedere baby dus uniek is.
  189. 6:54Tenslotte heb je natuurlijk de cultuur
  190. 6:56en de samenleving waarin een kind
  191. 6:58opgroeit.
  192. 6:59kun je denken aan norme waarden eh
  193. 7:01[snuift] die eh die een kind meekriijgt
  194. 7:04in de opvoeding en daarbuiten.
  195. 7:06Denk bijvoorbeeld aan twee baby's die
  196. 7:08even oud zijn, maar in verschillende
  197. 7:10landen verschillende culturen worden
  198. 7:12opgevoed. De ene baby eh krijgt
  199. 7:15bijvoorbeeld veel meer interactie en
  200. 7:17veel meer taal aangeboden daar waar de
  201. 7:19andere baby dat misschien minder krijgt.
  202. 7:21Dit is van invloed op hoe de baby zeer
  203. 7:24cognitief, niet zozeer lichamelijk, maar
  204. 7:26wel cognitief gaat ontwikkelen.
  205. 7:29Een ander voorbeeld zijn eh de ouders.
  206. 7:32Stel je voor dat twee baby's
  207. 7:34tegelijkertijd worden geboren in twee
  208. 7:36verschillende gezinnen. Allebei gezond
  209. 7:38zijn, eh voldoende slaap, medische zorg
  210. 7:40krijgen, et cetera. Maar de ene eh ouder
  211. 7:44eh voedt het kind veilig op, terwijl de
  212. 7:46andere ouder veel meer direct is,
  213. 7:49misschien veel meer temperament
  214. 7:50meebrengt en daarmee wat harder is in de
  215. 7:52opvoeding. Dat maakt dat een baby zich
  216. 7:54bijvoorbeeld veiliger of onzekerder
  217. 7:57voelt. En dat werkt door in de verdere
  218. 7:59ontwikkeling eh van de mens. En dat zul
  219. 8:01je dus in de latere ontwikkelingsfase,
  220. 8:03in de volgende lessen zul je dat
  221. 8:05duidelijker zien.
  222. 8:06Voor nu de fysieke ontwikkeling.
  223. 8:10Nou, deze dia ga ik niet helemaal
  224. 8:12voorlezen, want eh je kan natuurlijk
  225. 8:14zelf ook lezen. Eh als je eh wil rustig
  226. 8:17wil lezen, druk dan gewoon eventjes op
  227. 8:19stop. Eh dan hoef je eh mij niet te
  228. 8:23horen. Ehm je kan natuurlijk ook gewoon
  229. 8:24het geluid uitzetten als je me niet wil
  230. 8:26horen. Ehm en dan kun je rustig eventjes
  231. 8:28lezen. Heyé. Wat wel belangrijk is om te
  232. 8:31vertellen is dat de baby zich eh niet eh
  233. 8:35per se op deze manier moet ontwikkelen.
  234. 8:38Dit geeft een chronologisch [snuift]
  235. 8:40eh beeld, een chronologische opbouw,
  236. 8:42maar het betekent niet dat elke baby
  237. 8:44zich op dezelfde manier ontwikkelt
  238. 8:46binnen dit schema. Want je kent
  239. 8:48bijvoorbeeld wel het voorbeeld dat je op
  240. 8:51een kinderdagverblijf komt en dat je de
  241. 8:53ene baby al de eerste stapje ziet zetten
  242. 8:55of actief ziet kruipen terwijl de ander
  243. 8:57nog echt eh op zijn rug eh ruggetje ligt
  244. 9:00en eh nog niet toe is aan kruipen. En
  245. 9:03dan heb je ouders die in paniek zijn
  246. 9:05zeggen: "Oh, maar die andere zie ik al
  247. 9:07wel eh veel meer actiever zijn en veel
  248. 9:09meer bewegen en die van mij nog niet."
  249. 9:11Dat hoeft helemaal geen probleem te
  250. 9:13zijn. Eh we houden ons ook niet vast
  251. 9:15specifiek aan deze maanden. En in deze
  252. 9:17maanden moet jouw kind dit of dit of dit
  253. 9:19doen. Eh dit geeft gewoon een globaal
  254. 9:22algemeen beeld van de opbouw. Maar
  255. 9:24nogmaals, druk op, lees rustig en dan
  256. 9:27gaan we daarna verder.
  257. 9:30Nou, ook [snuift] deze dia ga ik echt
  258. 9:31niet helemaal voorlezen. En dit is ook
  259. 9:33iets wat je niet helemaal uit je hoofd
  260. 9:35hoeft te kennen, kunnen, weten, et
  261. 9:37cetera. Maar wat wel belangrijk is om
  262. 9:39eventjes te vertellen is dat met name de
  263. 9:41fysieke ontwikkeling eigenlijk de basis
  264. 9:44vormt voor alle andere
  265. 9:45ontwikkelingslijnen.
  266. 9:46Eh zonder een gezond lichaam, goed
  267. 9:49functionerende zintuigen en een goed
  268. 9:51ontwikkeld brein eh kan een kind zich
  269. 9:53eigenlijk onvoldoende goed ontwikkelen
  270. 9:55binnen de andere eh
  271. 9:56ontwikkelingsgebieden. Wat natuurlijk
  272. 9:58ook vrij logisch is. Nou, in het eerste
  273. 10:01levensjaar ontwikkelt een baby zich
  274. 10:03eigenlijk uitzonderlijk snel. Eh het
  275. 10:05neemt ongeveer 25 cm toe aan lengte en
  276. 10:09rond het eerste levensjaar is het
  277. 10:11ongeveer verdrievoudigd qua
  278. 10:13geboortegewicht.
  279. 10:15Nou, met die ontwikkeling, fysieke
  280. 10:17ontwikkeling heb ik eigenlijk ook al
  281. 10:18gezegd, bedoelen we het lichaam, de
  282. 10:21groei, de lengte, het gewicht, de
  283. 10:23ontwikkeling van de hersenen, maar ook
  284. 10:25de rijping van de zintuigen. Nou, die
  285. 10:27zintuigen die worden steeds verfijnder.
  286. 10:29[snuift] Eh een baby leert zien, leert
  287. 10:31horen, leert ruiken, leert proeven en
  288. 10:34dankzij die zintuigelijke ervaringen
  289. 10:36leert een kind dus de wereld om zich
  290. 10:37heen steeds beter te begrijpen. Eh de
  291. 10:40hersenen maken een enorme ontwikkeling
  292. 10:42ook door. Daar kom ik zooteen op. Maar
  293. 10:45er worden wel miljoenen nieuwe
  294. 10:46verbindingen in de hersencellen gevormd,
  295. 10:48zoals eh aanraken, maar dat komt ook
  296. 10:51door praten, spelen, bewegen, et cetera.
  297. 10:54En dat kan dus niet anders wanneer je
  298. 10:56geen gezonde fysieke ontwikkeling
  299. 10:58doormaakt.
  300. 11:03Nou, ook hier geldt: lees deze dia
  301. 11:05lekker rustig door en bedenk je vooral
  302. 11:06dat we dit echt niet op de toets gaan
  303. 11:08vragen per maand, maar dat dit wel een
  304. 11:11chronologische opbouw geeft van de
  305. 11:13ontwikkeling van de grove motoriek. Ehm
  306. 11:16onthoud vooral goed dat wanneer jij een
  307. 11:18eh een baby hebt van 27 jaar die nog
  308. 11:20steeds niet kan zitten, dan heb je een
  309. 11:22probleem. Eh ik kan ook een heel mooi
  310. 11:24voorbeeld geven van mezelf en mijn eigen
  311. 11:26praktijksituaties
  312. 11:28waarin dit speelde. Maar voor de mensen
  313. 11:30die mij kennen weten dat ik helemaal
  314. 11:32niets met baby's heb überhaupt met
  315. 11:34kinderen. Dus ik heb eigenlijk helemaal
  316. 11:35geen voorbeelden. Lees het lekker door
  317. 11:37en dan eh gaan we snel door naar de
  318. 11:38volgende dia.
  319. 11:42In deze dia kijken we naar de fijne
  320. 11:44motoriek. Nou, waar de grove motoriek
  321. 11:46gaat over de bewegingen van het lichaam,
  322. 11:48gaat de fijne eh eh motoriek echt over
  323. 11:51de nauwkeurige bewegingen van de handen
  324. 11:54en de vingers.
  325. 11:56Nou, in de eerste maanden zul je zien
  326. 11:58dat een baby die in de wieg of de box
  327. 12:00ligt bezig is met het analyseren.
  328. 12:02Analyseren, het kijken naar de eigen
  329. 12:04handen en daarna probeert bijvoorbeeld
  330. 12:06zo'n ehm mobiel boven de wieg of de box
  331. 12:10eh te kunnen pakken. Nou, wanneer de
  332. 12:13baby ouder wordt, zul je zien dat die
  333. 12:14bewegingen steeds verder verfijnd
  334. 12:16worden. Dat bijvoorbeeld van het ene en
  335. 12:18de iets van de é in de andere hand kan
  336. 12:20overpakken. Ehm en dat hij daarvoor dus
  337. 12:23de ogen, de handen en de hersenen goed
  338. 12:25moeten laten samenwerken. Wat heel
  339. 12:27belangrijk is in deze levensfase als we
  340. 12:29het hebben over de fijne motoriek is eh
  341. 12:32wat je in de dia ziet bij eh punt vier.
  342. 12:35Dat noemen we namelijk de pincetgreep.
  343. 12:39En dat gaat over de grip tussen de
  344. 12:41wijsvinger en de duim, de pincetgreep.
  345. 12:46Ik had een heel mooi voorbeeld
  346. 12:47geprobeerd met een fles wijn, maar die
  347. 12:49heb ik al vier keer laten vallen, dus ik
  348. 12:50doe het even met een zak chips.
  349. 12:53Ehm nou, deze controle over de vingers
  350. 12:55is eigenlijk heel erg belangrijk en dat
  351. 12:57wordt steeds nauwkeuriger en is
  352. 12:59essentieel eh voor de verde ontwikkeling
  353. 13:02van de fijne motoriek. Een ander mooi
  354. 13:05voorbeeld is, dat kennen jullie denk ik
  355. 13:07ook allemaal wel, is zo'n box, zo'n
  356. 13:09speelgoed doos waarin waarop zo'n deksel
  357. 13:12zit met van die verschillende vormen.
  358. 13:14Een rondje, een driehoekje, een
  359. 13:15vierkantje. En waarin de baby of het
  360. 13:18kind, de baby eerst probeert de de bal
  361. 13:21door de door het vierkantje heen te
  362. 13:23rammen, maar daarna leert dat het steeds
  363. 13:25steeds fijner wordt. Nou, dat is
  364. 13:26eigenlijk iets voor in de eh volgende
  365. 13:29levensfase, maar heeft wel ook alles met
  366. 13:31de ontwikkeling van de fijne motoriek te
  367. 13:33maken. Dus het gaat echt over het
  368. 13:35nauwkeuriger kunnen bewegen tussen de
  369. 13:38handen en tussen de vingers.
  370. 13:40Pinzetgreep.
  371. 13:43Goed. Één van de eerste psychologen die
  372. 13:45ik ga bespreken is Jean-Pul Piaget.
  373. 13:49Kortweg gewoon Piaget. Dat hij uit
  374. 13:51Zwitserland kwam en dat het een bioloog
  375. 13:53was et cetera. Dat is allemaal niet zo
  376. 13:54interessant. Wat wel belangrijk is, is
  377. 13:57dat hij wordt gezien als één van de
  378. 13:58grondleggers van de
  379. 13:59ontwikkelingspsychologie.
  380. 14:01In die tijd dacht men namelijk dat
  381. 14:03kinderen vooral kennis opdeden doordat
  382. 14:05volwassenen hen eh iets vertelden et
  383. 14:08cetera. Maar Piaget ontdekte dat
  384. 14:10kinderen eigenlijk heel actief
  385. 14:11zelfkennis construeren. Ze bouwen
  386. 14:14zelfkennis op eh door te voelen, door te
  387. 14:17bewegen, te experimenteren en
  388. 14:19voortdurend nieuwe ervaringen op te
  389. 14:20doen. Nou, Piag zei dat kinderen eh niet
  390. 14:24hetzelfde denken als volwassenen, maar
  391. 14:26dat hun eh manier van denken zich
  392. 14:28ontwikkelt stap voor stap voor stap. Hij
  393. 14:31ontwikkelde ook een eh bepaalde theorie
  394. 14:33en daardoor koppelde die bepaalde termen
  395. 14:35aan. Nou, bij de baby hoort de
  396. 14:37sensomotorische fase. Daar zal ik zoteen
  397. 14:40iets meer over gaan vertellen of iets
  398. 14:42dieper op ingaan. En bij de andere
  399. 14:43lessen zul je zien dat de andere
  400. 14:45benamingen van Piaget ook steeds
  401. 14:47terugkomen. Pia focustde zich namelijk
  402. 14:50op de cognitieve ontwikkeling. Nou, een
  403. 14:52mooi voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld
  404. 14:54dat een baby een speeltje laat vallen en
  405. 14:56dat dat voor een ouder zinloos is op een
  406. 14:58gegeven moment irritant van ach laat je
  407. 14:59nou weer wat vallen? blijf het niet
  408. 15:00oprapen, maar dat het juist voor een
  409. 15:02kind heel belangrijk is, omdat een kind
  410. 15:04dan leert eh uiteindelijk iets over
  411. 15:07zwaartekracht, over iets over oorzaak,
  412. 15:09gevolg, eh relatie en ook iets over de
  413. 15:12eigenschappen van het voorwerp.
  414. 15:15Nou, de ehm de theorie van Piag hebben
  415. 15:17grote invloed gehad op het onderwijs en
  416. 15:20op ons dagelijks leven. En het wordt nog
  417. 15:21steeds gebruikt zijn theorie in eh in
  418. 15:24onderwijsland.
  419. 15:27De censomotorische fase is volgens de
  420. 15:30eerste fase in zijn
  421. 15:31ontwikkelingstheorie. Nou, als je het
  422. 15:33woord sensotorisch uit elkaar trekt,
  423. 15:35krijg je eigenlijk twee begrippen.
  424. 15:37Sensorisch, dat verwijst naar de
  425. 15:39zintuigen, horen, zien, voelen, proeven,
  426. 15:41ruiken, et cetera. En motorisch. En dat
  427. 15:44verwijst naar bewegen en actief
  428. 15:45handelen.
  429. 15:47Volgens Piagè leert een kind niet of een
  430. 15:49baby niet door uitleg te krijgen van
  431. 15:51anderen, wat ook vrij logisch is, maar
  432. 15:53met name door te ervaren en door nieuwe
  433. 15:56kennis op die manier op te doen. Daarmee
  434. 15:59ontwikkelt het kind volgens PG mentale
  435. 16:01schema's. Wat zijn nou mentale schema's?
  436. 16:04Mentale schema's moet je een beetje zien
  437. 16:06als bouwstenen van kennis in de
  438. 16:08hersenen.
  439. 16:09Steeds wanneer een kind iets nieuws
  440. 16:11leert wat hij nog helemaal niet wist,
  441. 16:13ontwikkelt een kind een nieuw mentaal
  442. 16:15schema. Maar wanneer een kind al
  443. 16:17bepaalde kennis heeft en zaken herhaalt,
  444. 16:20bijvoorbeeld een blokje vastpakt, het op
  445. 16:21de grond gooit, vervolgens nog een keer
  446. 16:23doet, het op de grond gooit, waarvan een
  447. 16:25ouder denkt: "Wat een wat vervelend,
  448. 16:28houd gewoon vast." Voor een kind is dat
  449. 16:30steeds het mentale schema uitbreiden. De
  450. 16:33baby leert namelijk dat het blokje niet
  451. 16:35alleen eh een bepaalde vorm heeft, maar
  452. 16:38ook als het op de grond gooit dat
  453. 16:39bepaald geluid maakt. Wanneer die het in
  454. 16:41de mond stopt dat het ook een bepaalde
  455. 16:43vorm heeft en een bepaalde smaak en geur
  456. 16:45misschien heeft. Op die manier
  457. 16:48ontwikkelt het kind dus steeds verder de
  458. 16:50mentale schema's en wordt er een begin
  459. 16:52gelegd aan zaken als bijvoorbeeld een
  460. 16:54oorzaak en gevolgenrelatie. Wanneer ik
  461. 16:56iets op de grond gooi, maakt het geluid,
  462. 16:59gaat het kapot, gaat het niet kapot, et
  463. 17:01cetera. Later in de rest van het leven
  464. 17:03en in de rest van de ontwikkeling bouwt
  465. 17:05het kind die mentale schema's steeds
  466. 17:07vaker verder uit. En niet alleen het
  467. 17:09kind, maar de mens in zijn algemene.
  468. 17:11Maar de sensomotorische fase is dus de
  469. 17:13allereerste fase van Piag waarin het eh
  470. 17:16de ontwikkeling, het handelen ook van
  471. 17:18grof naar steeds fijner en steeds
  472. 17:20gecontroleerder gaat.
  473. 17:23Objectpermanentie.
  474. 17:25We kennen het allemaal. Tenminste
  475. 17:27misschien nu nog niet, maar als ik het
  476. 17:28uitleg weten jullie allemaal wat ik
  477. 17:29ermee bedoel. Nou, Pia bedoelt er zoveel
  478. 17:32mee als eh een voorwerp of een persoon
  479. 17:36blijft bestaan zelfs wanneer het
  480. 17:37tijdelijk uit het zicht verdwijnt. En
  481. 17:39objectpermanentie is in de babyfase
  482. 17:41volgens piet een hele belangrijke
  483. 17:44mijlpaal. In de eerste levens eh maanden
  484. 17:47leert het kind namelijk niet alleen
  485. 17:49reageren op wat het ziet, maar kan het
  486. 17:51ook een mentaal beeld vormen en ook
  487. 17:53vasthouden van iets dat tijdelijk
  488. 17:55verborgen is. Het gaat er dus om dat de
  489. 17:59baby leert dat iets blijft bestaan, ook
  490. 18:01al is het er eventjes niet meer. Neem
  491. 18:04bijvoorbeeld kikabo spelletjes. Kikabo
  492. 18:06spelletjes zijn mooie voorbeelden om
  493. 18:08objectpermanentie verder te ontwikkelen.
  494. 18:11Je plaatst je handen voor je gezicht en
  495. 18:13op dat moment ben je er niet meer. De
  496. 18:15baby kan je gezicht niet meer zien en
  497. 18:17kan jou niet meer zien. En aan het begin
  498. 18:19van de babyfase denkt de baby dus dat je
  499. 18:21uit het zicht bent verdwenen en dat je
  500. 18:23niet meer bestaat. Aan het eind van de
  501. 18:25babyfase leert het kind dat wanneer je
  502. 18:27de handen weer weghaalt en je kiekeboel
  503. 18:29roept ehm je er nog steeds bent. Dus
  504. 18:31wanneer je je handen voor je gezicht
  505. 18:33plaatst, ben je er misschien op dat
  506. 18:35moment niet meer, maar je bent niet uit
  507. 18:36het leven verdwenen. Hetzelfde geldt
  508. 18:39voor baby's die gaan slapen. Eh en
  509. 18:41kleine kinderen die gaan slapen. Je doet
  510. 18:43de deur dicht, maar op dat moment heeft
  511. 18:45de eh de peuter, dus dat is in de
  512. 18:47volgende levensfase, geleerd dat de
  513. 18:50ouder, verzorger of wie dan ook
  514. 18:51daadwerkelijk uit het zicht verdwijnt,
  515. 18:54maar niet uit het leven verdwijnt. Een
  516. 18:57ander mooi voorbeeld om dit te
  517. 18:58ontwikkelen zijn bijvoorbeeld blokjes of
  518. 19:00speelgoed onder doeken verstoppen. Nou,
  519. 19:03aan het begin verstop je een e een
  520. 19:05blokje of wat dan ook onder een doek en
  521. 19:07op dat moment is het er niet meer. In
  522. 19:09het begin van de babyfase bestaat dat
  523. 19:11dus niet meer, maar aan het eind van de
  524. 19:13babyfase leert de baby door herhalen dat
  525. 19:16het blokje of het speeltje er
  526. 19:18daadwerkelijk nogal is waaronder de doek
  527. 19:20zit. De doek, het doek, de doek. Nou ja,
  528. 19:23je begrijpt wat ik bedoel.
  529. 19:24Objectpermanentie een hele belangrijke
  530. 19:26mijpaal volgens PG in deze levensfase.
  531. 19:29Goed, de tweede psycholoog of pedagoog
  532. 19:32die ik aan jullie wil voorstellen is Lev
  533. 19:34Figotski. Kort gezegd Figotski. Vigotski
  534. 19:37heeft een hele belangrijke invloed gehad
  535. 19:39op de ontwikkelingspsychologie en heeft
  536. 19:41nog steeds een hele belangrijke invloed
  537. 19:42op het onderwijs. Je zal de naam
  538. 19:45Figotscudies ook tegenkomen bij andere
  539. 19:47lessen en andere onderdelen van je
  540. 19:49studie. bijvoorbeeld als het gaat over
  541. 19:51zijn zones van ontwikkeling. Ga ik nu
  542. 19:53verder niet op in, maar ik wil hem nu
  543. 19:55vooral behandelen omdat Vigotski anders
  544. 19:58dan Pia die bijvoorbeeld zei dat
  545. 20:00kinderen zelfstandig de wereld
  546. 20:01ontdekken. Eh Piaget legt echt de focus
  547. 20:04op het zelfstandig ontdekken en Vigotski
  548. 20:07zegt dat eh een kind of een mens zich
  549. 20:10ontwikkelt door interactie te hebben met
  550. 20:12anderen. Dus te ontwikkelen binnen een
  551. 20:14sociale omgeving. En voor een baby is
  552. 20:17dat het gezin, de ouders, de naast
  553. 20:19familie, et cetera. Later wanneer een
  554. 20:21kind zich verder ontwikkelt, komen
  555. 20:23docenten, leeftijdsgenoten en andere
  556. 20:27mensen in beeld. En daarmee ontwikkelt
  557. 20:29de het kind zich dus in de sociale
  558. 20:31interactie met anderen.
  559. 20:33Vigotski zegt dus ook dat taal een heel
  560. 20:35belangrijk middel is om die ontwikkeling
  561. 20:38verder te stimuleren. Volwassenen
  562. 20:41stellen vragen aan kinderen, aan
  563. 20:42peuters, kleuters, et cetera. En
  564. 20:44moedigen een kind aan helpen bij het
  565. 20:46denken. Je kan je voorstellen dat het in
  566. 20:48de babyfase nog niet echt van invloed
  567. 20:50is. Tenminste, ik neem niet aan dat je
  568. 20:52je baby allemaal vragen gaat stellen in
  569. 20:54de hoop dat het een antwoord geeft. Ja,
  570. 20:56kan wel, maar ik denk dat je weinig
  571. 20:58antwoorden krijgt. Ehm dus Vigotski komt
  572. 21:01in de babyfase nog niet echt heel erg
  573. 21:04aan bot, maar ik wil hem wel graag
  574. 21:05alvast aan je voorstellen, omdat het
  575. 21:07anders een beetje raar is als ik in de
  576. 21:08volgende lessen [snuift] ineens de naam
  577. 21:11Vigotski zo bij je neerplomp en je
  578. 21:13denkt: "Huh, daar heb ik nog nooit van
  579. 21:14gehoord." Misschien dus wel bij de
  580. 21:16andere lessen als je die al hebt
  581. 21:18gevolgd. maar een hele belangrijke
  582. 21:20pedagoog, zowel voor de
  583. 21:21ontwikkelingspsychologie als voor ons
  584. 21:23hele hedendaagse onderwijs.
  585. 21:27Ik zei toch in mijn vorige dia dat ik
  586. 21:28het niet ging hebben over de zones van
  587. 21:30Figotski. ga ik toch even doen.
  588. 21:32Tenminste, ik ga het hebben over de zone
  589. 21:35van naaste ontwikkeling. Volgens
  590. 21:37Vigotski leren kinderen het meest
  591. 21:39wanneer een taak net iets te moeilijk is
  592. 21:41om zelfstandig uit te kunnen voeren,
  593. 21:43maar wanneer het wel lukt met hulp van
  594. 21:45een volwassene of een ander. Dat gebied
  595. 21:48tussen zelf kunnen en net nog niet
  596. 21:50kunnen noemt eh Vigotski de zone van
  597. 21:53naaste ontwikkeling. Goede begeleiding
  598. 21:55betekent volgens hem niet dat je alles
  599. 21:57voordoet of dat je alles overneemt, maar
  600. 21:59het gaat er juist om dat je goede
  601. 22:00ondersteuning biedt, zodat het kind
  602. 22:03leert zelf de volgende stap te kunnen
  603. 22:05zetten. Naarmate het vaardiger wordt,
  604. 22:07het kind, bouw je die hulp eigenlijk
  605. 22:10geleidelijk af. En dit noemen we ook wel
  606. 22:12in de didactiek scaffolding of
  607. 22:14steigerbouw. Die eh dat begrip
  608. 22:16scaffolding zul je later in de opleiding
  609. 22:18en bij andere eh onderdelen van de
  610. 22:21studie ook nog wel terughoren. Nou, in
  611. 22:23de babyfase is dit nog niet echt ter
  612. 22:25sprake, maar je zult zooteen zien in de
  613. 22:27volgende lessen, peuter, kleuter,
  614. 22:29basisschool, kind, dat dit steeds vaker
  615. 22:32en en terug eh meer terugkomt. Ehm de
  616. 22:36zone van naast de ontwikkeling van
  617. 22:38Vigotski.
  618. 22:41Goed, de volgende psycholoog of
  619. 22:43psychoanalyticus die de revue passeert
  620. 22:45is in dit geval John Bolby. We hebben al
  621. 22:48Levigotski gehad, de Rus. We hebben ook
  622. 22:51al Jean Pia gehad, de Zwitser. We
  623. 22:54krijgen zo nog Maryworth, een
  624. 22:56Amerikaanse. Dan krijgen we ook nog eh
  625. 22:59Sigmund Freud, wel bekend, een
  626. 23:01Oostenrijker. En Erik Eriksen, een
  627. 23:03Duitser. En dan hebben we bijna heel
  628. 23:06Europa gehad en ook eh de Verenigde
  629. 23:08Staten trouwens. Maar voor nu even John
  630. 23:10Bolby. Ehm John Bolby heeft zijn
  631. 23:13hechtingstheorie ontwikkeld en John
  632. 23:15Bolby ontdekte namelijk dat een kind
  633. 23:19naast lichamelijke verzorging en goede
  634. 23:21voeding ook heel veel eh baat heeft en
  635. 23:24heel erg gebaad is bij eh warmte,
  636. 23:27betrouwbare relaties van vaste
  637. 23:29verzorgers of van ouders. Nou, vanuit
  638. 23:32die veilige basis zegt Bobby durft een
  639. 23:35kind de
  640. 23:37verkennen en leert het kind relaties aan
  641. 23:39te gaan met anderen op een gezonde
  642. 23:41manier. En daarmee waren zijn ideeën
  643. 23:44absoluut eh absoluut eh vernieuwend
  644. 23:47omdat hij liet zien dat de emotionele
  645. 23:49veiligheid eigenlijk net zo belangrijk
  646. 23:51zijn als de lichamelijke zorg.
  647. 23:55Ehm en daarmee veranderde Bobby
  648. 23:56eigenlijk de manier waarop professionals
  649. 23:58nu nog steeds kijken naar de opvoeding
  650. 24:00van bijvoorbeeld de hulpverlening,
  651. 24:02kinderopvang, maar ook het onderwijs.
  652. 24:06Er zijn hele mooie voorbeelden te
  653. 24:07vinden, maar ik wil jullie adviseren om
  654. 24:09even op YouTube te gaan kijken naar het
  655. 24:12filmpje van een aapje en dat heet The
  656. 24:15Attachment Theory. Dat is een eh een
  657. 24:17filmpje. Het is een oud filmpje. Het is
  658. 24:19ook een best zielig filmpje waarin een
  659. 24:21aapje eigenlijk als een proefdier wordt
  660. 24:23gebruikt om de hechtingstheorie te
  661. 24:25bevestigen. Het duurt ongeveer 3
  662. 24:27minuten. Kijk er naar. Het is wat ouder,
  663. 24:30maar het geeft wel een heel mooi en
  664. 24:31duidelijk beeld van hoe de
  665. 24:32hechtingstheorie van Bolby werkt. In de
  666. 24:35volgende dia's gaan we het zooteen
  667. 24:37hebben over de verschillende
  668. 24:39hechtingsstijlen. Die zijn ontwikkeld
  669. 24:41door Maryworth. Eh en die borduurt dus
  670. 24:44voort op de hechtingstheorie van Bobby
  671. 24:46en die is daarmee de grondlegger.
  672. 24:50Nou, op deze dia staat veel tekst, dus
  673. 24:51ik ga het echt niet allemaal voorlezen,
  674. 24:53want je kan zelf natuurlijk ook gewoon
  675. 24:54lezen. Maar ik ga wel eventjes de basis
  676. 24:57behandelen. Borby eh zegt dat baby's
  677. 25:00geboren worden met een aangeboren
  678. 25:02behoefte om een sterke emotionele band
  679. 25:05te hebben met één of enkele vaste
  680. 25:07verzorgers. Deze hechtingsrelatie is
  681. 25:10geen luxe volgens hem, maar een eh
  682. 25:13emotionele biologische basisbehoefte. En
  683. 25:16vanuit deze relatie leert een kind de
  684. 25:18wereld te ontdekken en vertrouwen op
  685. 25:20zichzelf, maar zeker te vertrouwen in de
  686. 25:22ander. Hij noemt dit dan ook wel de
  687. 25:24veilige basis.
  688. 25:26Vanuit deze veilige basis durft een kind
  689. 25:29de verkennen, te spelen, nieuwe
  690. 25:31ervaringen op te doen. Wanneer een baby
  691. 25:34bijvoorbeeld honger heeft of schrikt of
  692. 25:37zich onveilig voelt, laat hij dat zien
  693. 25:38door te huilen of om contact te zoeken
  694. 25:41met eh met de opvoeder. Nou, de
  695. 25:44sensitieve verzorger zal eh signalen
  696. 25:47afgeven door het kind te troosten, het
  697. 25:49op te pakken, gerust te stellen. En door
  698. 25:51deze herhaalde ervaringen leert een baby
  699. 25:54dat er iemand beschikbaar is en hem
  700. 25:56helpt wanneer dat nodig is. En zo
  701. 25:58ontstaat er dus een gevoel van
  702. 26:00veiligheid. En op basis van deze
  703. 26:02veiligheid zul je zien dat de baby en
  704. 26:04ook het kind in latere levensfase steeds
  705. 26:07verder de wereld om zich heen gaat
  706. 26:09ontdekken, maar ook altijd het contact
  707. 26:11probeert te houden met eh de verzorger.
  708. 26:14Bijvoorbeeld wanneer een kind wat ouder
  709. 26:16is, een peuter wat ouder is, zal het
  710. 26:18zelfstandig gaan leren spelen of met
  711. 26:20anderen gaan spelen. Bijvoorbeeld op het
  712. 26:22speelveld eh of in de speeltuin, maar
  713. 26:24wel altijd nog het contact proberen te
  714. 26:27houden. Zo af en toe even kijken naar de
  715. 26:28opvoeder verzorger om te eh om er zeker
  716. 26:31van te zijn dat die persoon er weer is.
  717. 26:34Maar het zelfstandig dingen kunnen doen
  718. 26:36ontstaat dus vanuit een veilige [snuift]
  719. 26:38hechting. En dat is dus de theorie van
  720. 26:40Bolby.
  721. 26:43Goed, na drie oude grijze mannen,
  722. 26:46tenminste oudgrijs,
  723. 26:48volgens mij is eh Leevigski vrij jong
  724. 26:50gestorven. Maar goed, het wordt nu tijd
  725. 26:52om een keer kennis te maken met een
  726. 26:53vrouw. Mary Einsworth. Mary Einsworth,
  727. 26:57ik zei het al eerder, is een Amerikaanse
  728. 26:59psycholoog en eigenlijk een belangrijke
  729. 27:01collega van John Bolby. Zij eh heeft de
  730. 27:05hechtingstheorie van Bolby verder
  731. 27:07ontwikkeld eh en bruikbaar gemaakt voor
  732. 27:10onderzoek en eh praktijk.
  733. 27:13Nou, Eenswort deed eigenlijk jarenlang
  734. 27:15onderzoek naar de relatie tussen baby's
  735. 27:18en hun verzorgers. En zij ontdekte dat
  736. 27:20de kwaliteit van de relatie van grote
  737. 27:22invloed is op hoe een kind omgaat met
  738. 27:25spanningen en stress en ook hoe het kind
  739. 27:27in nieuwe situaties reageert en met name
  740. 27:30hoe een kind relaties aangaat met
  741. 27:33anderen.
  742. 27:34Om die hechting goed te onderzoeken
  743. 27:36ontwikkelde Eensw de volgens haar en
  744. 27:39volgens velen de beroemde strange
  745. 27:41situation procedure. Procedure procedure
  746. 27:44weet ik veel. The Strange Situation
  747. 27:46Procedure. Als je deze ook op YouTube
  748. 27:48googl, kom je hier ook hele mooie
  749. 27:50voorbeelden van tegen. En ik raad je
  750. 27:52echt aan om dat te doen, omdat je dan
  751. 27:53niet alleen van mij hoort, niet alleen
  752. 27:55hier leest, maar ook gewoon nog een
  753. 27:57keertje ziet. Nou, wat is dit nou? Ehm
  754. 28:00zij deed eigenlijk onderzoek met jonge
  755. 28:02kinderen en eh waarin de het jonge kind
  756. 28:04in een ruimte werd gezet en de ouder of
  757. 28:06de verzorger eh de ruimte verliet en
  758. 28:08daarna weer terugkwam. En door dit eh te
  759. 28:11observeren, de reacties van de kinderen
  760. 28:13te observeren, konword uiteindelijk haar
  761. 28:16hechtingsstijlen verder ontwikkelen. En
  762. 28:19zij concludeerde dus dat sommige
  763. 28:21kinderen eh veilig gehecht waren door
  764. 28:23wanneer de ouder terugkwam troost te
  765. 28:25zoeken of eh eh veiligheid te zoeken,
  766. 28:29terwijl andere kinderen eigenlijk heel
  767. 28:30afstandelijk of onzeker reageren. Nou,
  768. 28:33daarmee concludeerde zij dat de theorie
  769. 28:35van Bobby dus eigenlijk de basis is voor
  770. 28:38haar hechtingsstijlen.
  771. 28:40Nou, een mooi voorbeeld hiervan. eh kom
  772. 28:42je dagelijks tegen op een
  773. 28:43kinderdagverblijf of op een basisschool
  774. 28:45waar ik nooit kom, maar je kan het daar
  775. 28:47tegenkomen. Ehm [gelach]
  776. 28:50wanneer een eh een kind naar de
  777. 28:52kinderopvang gaat, zie je dat de ene
  778. 28:54ouder direct weggaat, even zwaait en het
  779. 28:57ene kind bijvoorbeeld nog even contact
  780. 28:59zoekt, maar daarna gewoon gaat spelen.
  781. 29:01Terwijl het andere kind zich echt
  782. 29:03vastklamt aan de ouder en heel veel
  783. 29:05moeite heeft met eh met het verlaten van
  784. 29:08de ouder of de verzorger. Nou, volgensw
  785. 29:12zeggen zulke verschillen iets over de
  786. 29:14kwaliteit van de hechtingsrelatie.
  787. 29:18Er zijn al best wat psychologen en
  788. 29:20mensen voorbij gekomen en er is ook al
  789. 29:23best veel theorie behandeld. We zijn er
  790. 29:25bijna, maar voor nu druk eventjes op
  791. 29:27pauze. Ga koffie, thee halen. Ik weet
  792. 29:29trouwens niet hoe laat het bij jou is.
  793. 29:30Bier, wodka, wijn, kan allemaal. Niet
  794. 29:33teveel, want dan weet je daarna niet
  795. 29:34meer waar we het over hebben gehad. En
  796. 29:36dan moet je weer terugspoelen en duurt
  797. 29:37het nog alleen maar langer. Goed, Mary
  798. 29:40Answth. De vier hechtingsstijlen. Je kan
  799. 29:42ze ook gewoon googlen en allemaal uitleg
  800. 29:45krijgen. Ze staan ook opgesomd in deze
  801. 29:47dia, maar ik ga ze toch even kort bij
  802. 29:49langs. De eerste noemt zij de meest
  803. 29:52gunstige vorm en dat is de veilige
  804. 29:53hechting. Nou, binnen een veilige
  805. 29:55hechting zoekt een kind bij spanning,
  806. 29:58contact met de ouder of verzorger, laat
  807. 30:00zich troosten en kan daarna weer gewoon
  808. 30:02rustig verder spelen. Ehm dit wordt
  809. 30:05volgens Eenswort gezien als de meest
  810. 30:07gezonde basis voor de sociaal emotionele
  811. 30:10ontwikkeling. De tweede hechtingsstijl
  812. 30:12is de onveilig vermijdende hechting. Nou
  813. 30:16kinderen lijken in deze hechtingsstijl
  814. 30:17weinig behoefte te hebben aan contact
  815. 30:20wanneer de ouder of verzorger terugkomt.
  816. 30:22Ze tonen namelijk weinig emotie. Maar
  817. 30:24dat betekent trouwens niet dat ze geen
  818. 30:26spanning ervaren. Ze hebben alleen
  819. 30:28geleerd om het minder te uiten.
  820. 30:30De derde is de onveilig, ambivalente of
  821. 30:34resistente hechting. Deze kinderen
  822. 30:36zoeken juist veel contact met de ouder,
  823. 30:39maar blijven daarnaast boos of
  824. 30:41ontroostbaar. Ze willen dichtbij de
  825. 30:43verzorger zijn, maar vinden het heel
  826. 30:44moeilijk om daarna weer tot rust te
  827. 30:46komen. Later heeft Eensword een vierde
  828. 30:50hechtingsstijl toegevoegd en dat is de
  829. 30:52gedesorganiseerde hechting. Hierbij laat
  830. 30:55een kind eigenlijk tegenstrijdige eh eh
  831. 30:58laat tegenstrijdig gedrag of verward
  832. 31:00gedrag zien. Het kind lijkt niet goed te
  833. 31:03weten of het veiligheid moet zoeken of
  834. 31:05niet. En deze hechtingstijl vraagt zoals
  835. 31:07de twee andere hiervoor ook om een
  836. 31:09zorgvuldige professionele aanpak.
  837. 31:13De en laatste Erik Eriksen. Eriksen
  838. 31:16bouwde eigenlijk voort op de theorie van
  839. 31:18Sigmet Freud. Ik vraag me trouwens af
  840. 31:20waarom ik Eriksen nu eerst behandel en
  841. 31:22niet Zigmoet Freud. Maar goed, we doen
  842. 31:24even Erik Eriksen. Hij bouwde dus voort
  843. 31:27op Freud die zoteen komt. Nou, Freud die
  844. 31:30focust zich met name op de eerste
  845. 31:31levensjaren. Maar Eriksen richt zich op
  846. 31:34de gehele ontwikkeling. Ehm volgens hem
  847. 31:37blijft de mens zich ontwikkelen van de
  848. 31:38geboorte tot op hoge leeftijd. En in
  849. 31:41iedere levensfase staat bij hem een
  850. 31:44bepaalde ontwikkelingsopgave centraal.
  851. 31:47Eriksen heeft acht psychosociale
  852. 31:50ontwikkelingsfasen ontwikkeld en in al
  853. 31:52mijn lessen die hierna komen behandel ik
  854. 31:54één of twee van die ontwikkelingsfasen.
  855. 31:57Nou, elke fase bevat volgens hem een
  856. 32:00uitdaging of een bepaald spanningsveld.
  857. 32:03Wanneer een fase op een positieve manier
  858. 32:06wordt doorlopen, ontwikkelt iemand
  859. 32:08nieuwe kwaliteiten
  860. 32:10zoals vertrouwen of zelfstandigheid. En
  861. 32:13daarmee krijgt de mens dus een sterkere
  862. 32:15identiteit. In mijn volgende dia zal ik
  863. 32:17uitleggen welke ontwikkelingsfase er bij
  864. 32:21de baby hoort en welke uitdagingen en
  865. 32:23spanningsvelden daar van toepassing
  866. 32:25zijn.
  867. 32:29De eerste ontwikkelingsfase, dus ook de
  868. 32:32eerste theorie van Erik Eriksen. En in
  869. 32:34deze fase spreekt hij over vertrouwen
  870. 32:37versus wantrouwen.
  871. 32:39In deze periode leert de baby of de
  872. 32:42wereld een veilige en betrouwbare plek
  873. 32:45is. Nou, dat gebeurt niet door woorden,
  874. 32:47maar door de dagelijkse ervaringen. Dat
  875. 32:49hebben we net ook al behandeld. Wanneer
  876. 32:51een baby honger heeft, huilt het,
  877. 32:53behoefte heeft aan troost, et cetera,
  878. 32:55dan kijkt het onbewust om zich heen of
  879. 32:57iemand die signalen oppakt. Nou, wanneer
  880. 33:00ouders of verzorgers warm, sensitief
  881. 33:02reageren en dus voorspelbaar zijn, dan
  882. 33:05ontwikkelt de baby een geleidelijk
  883. 33:07gevoel van een basisvertrouwen.
  884. 33:10Het kind leert als het ware: "Oké, ik
  885. 33:12ben veilig. Deze situatie is oké en ik
  886. 33:15mag erop vertrouwen dat er hulp komt
  887. 33:17wanneer ik dat nodig heb."
  888. 33:19Wanneer er juist onvoorspelbaar wordt
  889. 33:21gereageerd of afwijzend of wanneer de
  890. 33:23ouder verzorg of wie dan ook afwezig is,
  891. 33:26kan een baby meer wantrouwen
  892. 33:29ontwikkelen. Nou, dat betekent echt niet
  893. 33:30zo dat één situatie direct schadelijk is
  894. 33:34voor eh het verdere verloop. Maar dat
  895. 33:36betekent wel dat wanneer er een patroon
  896. 33:38is van onbetrouwbare zorg, dit van
  897. 33:40invloed kan zijn op het gevoel van
  898. 33:42veiligheid. Een mooi voorbeeld hiervan.
  899. 33:45Dat heeft niet zozeer met de babyfase te
  900. 33:47maken, maar is denk ik wel een mooi
  901. 33:49voorbeeld is wanneer jij als ouder
  902. 33:51bijvoorbeeld bang bent voor honden en je
  903. 33:53loopt buiten met je kind en er komt
  904. 33:55iemand voorbij met een hond. Niet per se
  905. 33:58direct een onveilige situatie, maar jij
  906. 34:01trekt je kind weg, wil het beschermen
  907. 34:03tegen de hond terwijl er in principe
  908. 34:05niets aan de hand is. Leer jij het kind
  909. 34:08dat deze situatie onveilig is en creëert
  910. 34:11het kind als het ware een gevoel van
  911. 34:13oké, er is een hond, dat is een
  912. 34:15onveilige situatie. En daarmee leer je
  913. 34:17dus het kind ook bang te zijn voor
  914. 34:19honden. We hebben het gehad over die
  915. 34:21mentale schema's. Nou, in door dit soort
  916. 34:24gebeurtenissen ontwikkelt het kind dus
  917. 34:26een bepaald mentale schema en dus een
  918. 34:28een een bepaald wantrouwen ten opzichte
  919. 34:32van honden. Honden zijn in principe niet
  920. 34:34eng. Ja, chihuahua's zijn eng, maar
  921. 34:36gewoon honden over het algemeen zijn
  922. 34:38niet eng.
  923. 34:41Tot slot voor velen de meest bekende van
  924. 34:44de hele bende, Sigmet Freud. Sigmon
  925. 34:48Freud is de grondlegger van de
  926. 34:49psychoanalyse.
  927. 34:52Ehm en Sigmund Freud stelt dat ons
  928. 34:54gedrag eigenlijk wordt beïnvloed door
  929. 34:57onbewuste gedachtes, gevoelens en
  930. 34:59ervaringen. In mijn volgende lessen zal
  931. 35:02ik hier meer en verder en dieper op
  932. 35:04ingaan en zal ik ook een schema laten
  933. 35:06zien. Een mooi voorbeeld, misschien ken
  934. 35:08je het wel, van die ijsberg eh waarin
  935. 35:10hij eigenlijk beeldend wil maken wat er
  936. 35:12boven en onder de waterlijn gebeurt. Dus
  937. 35:15het bewuste en het onbewuste et cetera
  938. 35:17kom ik later allemaal op. Maar volgens
  939. 35:19hem zijn we dus niet eh lang niet bewust
  940. 35:22van al de processen die ons gedrag
  941. 35:24sturen. En hij zegt dat eigenlijk de
  942. 35:27eerste levensjaren een blijvende invloed
  943. 35:29kunnen hebben op hoe iemand zich
  944. 35:31gedraagt, voelt en denkt.
  945. 35:34Later ontwikkelde Freud ook de
  946. 35:36welbekende psychoseksuele ontwikkeling
  947. 35:39eh en beschreef hij verschillende
  948. 35:41ontwikkelingsfasen waarin telkens een
  949. 35:43ander deel van het lichaam centraal
  950. 35:45staat. Nou, nu zijn deze theorieën eh
  951. 35:48misschien wat achterhaald en worden ze
  952. 35:50ook wel kritisch bekeken door andere
  953. 35:52psychologen en pedagogen, maar ze hebben
  954. 35:54wel een sterke invloed gehad op eh op de
  955. 35:57psychologie en dus ook op de
  956. 35:59psychoanalyse, waaronder dus ook de
  957. 36:01theorie van Erik Eriksen die ik dus net
  958. 36:04heb behandeld. In mijn volgende dia ga
  959. 36:06ik het hebben over de eerste fase van
  960. 36:08Freud en dat noemen we de orale fase.
  961. 36:13De eerste ontwikkelingsfase die in deze
  962. 36:15les wordt behandeld is de
  963. 36:16ontwikkelingsfase van Freud, de orale
  964. 36:19fase. Deze fase loopt van de geboorte
  965. 36:21tot ongeveer 18 maanden. En dat is
  966. 36:23precies de levensfase van de baby, zoals
  967. 36:26ik die hier aan het begin van deze les
  968. 36:28heb uitgelegd. Nou, Freud zegt dat in de
  969. 36:31orale fase de mond eigenlijk als
  970. 36:33belangrijkste bron van contact wordt
  971. 36:35gezien. Eh contact, ontdekking en
  972. 36:38behoefftbevrediging.
  973. 36:39De baby verkent de wereldnam niet alleen
  974. 36:41door de ogen en de handen, maar ook door
  975. 36:43de mond. zuigen, sabbelen, proeven,
  976. 36:46bijten. Dat helpt het kind om de
  977. 36:49omgeving beter te leren kennen.
  978. 36:51Tegelijkertijd zijn voeding, troost,
  979. 36:54lichamelijk contact ook belangrijke
  980. 36:56ervaringen die bijdragen aan het gevoel
  981. 36:58van veiligheid.
  982. 37:00Nou, Freud stelde dat de manier waarop
  983. 37:03deze fase aan eh aan eh
  984. 37:05behoeftebevrediging wordt voldaan eh in
  985. 37:08van invloed kan zijn op latere
  986. 37:09persoonlijkheidsontwikkeling.
  987. 37:11Wanneer een baby op een warme,
  988. 37:13voorspelbare manier wordt gevoed,
  989. 37:15getroost, verzorgd, draagt dat volgens
  990. 37:17Freudit dus bij aan het vertrouwen en
  991. 37:20een gevoel van tevredenheid.
  992. 37:22Wanneer dit niet wordt gebeurd of
  993. 37:24wanneer er langdurig eh of onregelmatig
  994. 37:27deze behoeftes worden vervuld, kan dat
  995. 37:30volgens Freud dus leiden tot spanningen
  996. 37:32en onzekerheid. Hij sprak ook over
  997. 37:35mogelijke fixaties. Tegenwoordig kijken
  998. 37:38ontwikkelingspsychologen breder hoor
  999. 37:40naar deze ontwikkeling. En we weten nu
  1000. 37:42dat hechting, temperament,
  1001. 37:45opvoedingsstijl en de sociale omgeving,
  1002. 37:48zoals Levigotski zei, ook van grote
  1003. 37:50invloed zijn op de verdere ontwikkeling
  1004. 37:53en identiteitsontwikkeling, algehele
  1005. 37:55ontwikkeling van de mens. Toch is Freud
  1006. 37:58wel één van de eerste eh die heel erg eh
  1007. 38:01belangrijk is in de psychologie en in de
  1008. 38:03psychoanalyse. En hij wees dus heel erg
  1009. 38:05op het belang van de vroege kindertijd.
  1010. 38:08Nou, een herkenbaar voorbeeld hiervan is
  1011. 38:10dat je een kind eh na het drinken aan de
  1012. 38:13borst rustig eh laat rusten op de
  1013. 38:17schouder, huid op huidcontact et cetera.
  1014. 38:19Dat zijn echt mooie voorbeelden of
  1015. 38:21duidelijke voorbeelden van de orale fase
  1016. 38:24van Sigmund Freud.
  1017. 38:27Ik ben er doorheen. Er zijn nog wel
  1018. 38:28hierna wat dia's. die gaan met name in
  1019. 38:32op de samenvatting belangrijkste punten.
  1020. 38:34Er zijn ook twee dia's met eh
  1021. 38:36praktijkvoorbeelden en casissen. Die
  1022. 38:39hoef je niet te doen, maar die zijn echt
  1023. 38:40ter verdieping. Wat ik je wel wil
  1024. 38:42adviseren zijn eh de theorievragen, de
  1025. 38:45kennisvragen. Er is één van de ener
  1026. 38:47laatste dia's die bevat zes
  1027. 38:49kennisvragen. Zes, niet vijf, zes
  1028. 38:51kennisvragen. En ik wil je wel vragen om
  1029. 38:54die even te lezen en om dan voor jezelf
  1030. 38:56te bedenken of je het antwoord weet. Zet
  1031. 38:58hem dan even op stop. De antwoorden zijn
  1032. 39:00namelijk op de dia daarna. Jongens,
  1033. 39:03dankjewel. De volgende ehm levensfase is
  1034. 39:06de fase van ongeveer 1 tot 3 jaar.
  1035. 40:17て 。

About this transcript

This page contains the full transcript of Les 1: De babyfase by Bas, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 6,468 words across 1,035 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.