Les 1: De babyfase — Transcript
Full transcript
- 0:01Hoi, mijn naam is Bas en ik ben docent
- 0:03aan de lerarenopleiding omgangskunde en
- 0:05gezondheidszorg en welzijn aan de NL
- 0:07Stenden. In deze collegereeks of of
- 0:10lessenserie neem ik je mee door de
- 0:12verschillende levensfasen en
- 0:13ontwikkelingspsychologie van de mens. We
- 0:15beginnen vandaag bij de baby en we
- 0:17eindigen bij de late laten laten
- 0:19ouderdoen. Ik zeg altijd we beginnen bij
- 0:21de luiers en we eindigen bij de luiers.
- 0:24Daarnaast kijken we steeds in elke les
- 0:26naar vier verschillende
- 0:27ontwikkelingslijnen. De fysieke, de
- 0:30cognitieve, de sociaal emotionele en de
- 0:33persoonlijkheidsontwikkeling.
- 0:35Ook worden er belangrijke denkers binnen
- 0:37de ontwikkelingspsychologie
- 0:38geïntroduceerd. Tenminste vandaag noem
- 0:40ik ze even allemaal, leg ik ze even kort
- 0:42uit en gedurende de volgende lessen
- 0:44zullen ze eh steeds op hun manier aan
- 0:47bod komen. Je kunt denken aan Pia, Erik
- 0:49Eriksen, Balby en Mary Answorth, maar
- 0:52natuurlijk ook Vigotski en Freud. Nou,
- 0:55deze kennis is niet alleen belangrijk
- 0:56voor je studie, maar help ook
- 0:58uiteindelijk om jouw toekomstige rol als
- 1:00docent beter te vervullen. Mocht je na
- 1:03het zien van deze video vragen hebben
- 1:05over de babyfase, kun je natuurlijk mij
- 1:06een mailtje sturen of je kan me ook
- 1:08gewoon eh appen. Eh maar je kan
- 1:11natuurlijk ook met twee collega's Miriam
- 1:13Grijpstra Laura Cuper benaderen. Nou,
- 1:16Miriam eh heeft zelf twee kinderen.
- 1:17Laura zit volgens mij op dit moment
- 1:19midden in de babyfase. Tenminste, ik
- 1:21weet niet wanneer je deze video gaat
- 1:22bekijken. Misschien is haar kind
- 1:23ondertussen al 28. Ik weet helemaal
- 1:26niets van baby's. Tenminste niet meer
- 1:29dan ik je nu ga vertellen. Ik heb ook
- 1:30helemaal geen praktijkervaring met
- 1:31baby's. Dus vraag het lekker aan mijn
- 1:33collega's en laat mij in dat opzicht
- 1:36gewoon met rust. Nee hoor, je mag me
- 1:38alles vragen. Voor nu veel plezier met
- 1:40de babyfase.
- 1:53We richten ons vandaag op de babyfase.
- 1:56Dat is de periode van de geboorte tot
- 1:57ongeveer 18 maanden. In deze levensfase
- 2:01ehm ontwikkelt een mens zich eigenlijk
- 2:03het snelst en in korte tijd groeit een
- 2:05afhankelijke baby uit tot een kind dat
- 2:07de wereld steeds actiever om zich heen
- 2:09gaat ontdekken. In deze periode vinden
- 2:11natuurlijk ook hele belangrijke
- 2:13ontwikkelingen plaats. Het lichaam
- 2:14groeit snel, de hersenen ontwikkelen
- 2:16zich in hoog tempo en een baby leert
- 2:18door te kijken, te luisteren, te voelen
- 2:20en te bewegen. En eigenlijk ontstaat
- 2:22hier ook in deze levensfase de eerste
- 2:24emotionele band met de ouders of de
- 2:26verzorgers. En deze veilige relatie
- 2:29vormt de basis voor een gezondere
- 2:31verdere ontwikkeling. In de volgende
- 2:33lessen ga ik het daar verder over
- 2:35hebben. Nou, de ervaringen die de baby
- 2:37in deze eigenlijk eerste 18 maanden
- 2:39opdoet hebben invloed op de rest van het
- 2:42leven. Daarom vormt deze levensfase een
- 2:44belangrijk uitgangspunt binnen de
- 2:46ontwikkelingspsychologie.
- 2:48In de volgende dia's bekijken we de
- 2:50ontwikkeling stap voor stap eh vanuit de
- 2:52vier ontwikkelingslijnen en koppelen we
- 2:54deze aan de belangrijkste theorieën uit
- 2:56de ontwikkelingspsychologie.
- 3:01Ik heb even mijn bril afgedaan, want die
- 3:02zakt de hele tijd van mijn neus en
- 3:03anders ben ik de hele tijd zo mijn bril
- 3:05rechtop aan het zetten en dat is ook
- 3:06heel vervelend. Ehm goed, in de vorige
- 3:09dia heb ik een algemeen beeld geschetst
- 3:11van de eerste 18 maanden en de
- 3:13ontwikkeling van de baby. In deze dia,
- 3:16je ziet het al staan, ga ik de vier
- 3:18ontwikkelingslijnen even kort bespreken
- 3:20en in de volgende dia ga ik ze per
- 3:22ontwikkelingslijn eh verder
- 3:25expliciteren. Voor nu de eerste lijn,
- 3:28dat is de fysieke ontwikkeling. Nou, het
- 3:30gaat hierbij om de groei van het
- 3:31lichaam, de ontwikkeling van de
- 3:33hersenen, de motoriek en de zintuigen.
- 3:36De tweede is de cognitieve ontwikkeling.
- 3:38Dat gaat natuurlijk ook over
- 3:40ontwikkeling van de hersenen, maar
- 3:41hiermee gaat het met name over het leren
- 3:43denken, eh het onthouden en het kunnen
- 3:46verwerken van informatie. Deze periode
- 3:49leert de baby dus eigenlijk stap voor
- 3:50stap voor stap de wereld om zich heen
- 3:52beter te begrijpen. De derde lijn is de
- 3:55sociaal emotionele ontwikkeling.
- 3:58Nou, hierbij staan juist de relaties, de
- 4:00hechting, het contact met anderen
- 4:02centraal. En juist deze levensfase ehm
- 4:06is heel belangrijk, want in deze
- 4:08levensfase wordt de basis gelegd voor
- 4:10het vertrouwen en het voor de
- 4:12verbondenheid.
- 4:13Tot slot de
- 4:14persoonlijkheidsontwikkeling. Nou,
- 4:16hierin verstaan we de eerste
- 4:17ontwikkeling van onder andere het
- 4:19temperament, het zelfbeeld en het
- 4:21karakter. Hier zullen we ook verder op
- 4:23ingaan bij de lessen socialisatie.
- 4:26Eh maar de ervaringen die de baby in
- 4:28deze levensfase opdoet hebben natuurlijk
- 4:30invloed op de verdere ontwikkeling.
- 4:33Hoewel al deze vier ontwikkelingslijnen
- 4:35eigenlijk los van elkaar hier worden
- 4:36besproken, eh kunnen ze eigenlijk niet
- 4:39zonder elkaar en beïnvloeden ze elkaar
- 4:40natuurlijk voortdurend waardoor je een
- 4:42compleet beeld van de ontwikkeling van
- 4:44de baby krijgt. Nou, zoals ik al zei, in
- 4:46de volgende dia's bespreek ik de vier
- 4:49ontwikkelingslijnen afzonderlijk, stap
- 4:51voor stap en ga ik er iets verder en
- 4:52dieper op in.
- 4:55Nou, in de vorige dia heb ik het net
- 4:56gehad over die vier ontwikkelingslijnen.
- 4:59En voordat ik de eerste
- 5:00ontwikkelingslijn, tenminste de eerste
- 5:02ontwikkelingslijn, er zit geen
- 5:04chronologische opbouw in als zijnde dit
- 5:06is de eerste, de tweede, de derde of de
- 5:084de. Ze beïnvloeden elkaar allemaal en
- 5:10er eh ze het is niet zo dat er eerst één
- 5:13komt en dan de ander. Maar wil ik jullie
- 5:16in ieder geval eerst even uitleggen ehm
- 5:18wat die eh ontwikkeling nou eigenlijk
- 5:20beïnvloedt. Nou, er zijn natuurlijk
- 5:22verschillende zaken en elementen die de
- 5:25ontwikkeling beïnvloeden. Ehm en
- 5:27eigenlijk spreken die best voor
- 5:28zichzelf, maar ik ga ze voor de
- 5:29volledigheid toch eventjes noemen. Nou,
- 5:32laten we beginnen om te zeggen dat eh de
- 5:34ontwikkeling altijd beïnvloed wordt door
- 5:36een samenspel tussen aanleg en omgeving.
- 5:40Laten we zeggen dat eh aangeboren
- 5:42eigenschappen, dat noemen we nature, als
- 5:45omstandigheden, dat noemen we deels
- 5:47nurture, waarin een kind opgroeit een
- 5:49belangrijke rol spelen. Als eerste zijn
- 5:52natuurlijk de ouders en de verzorgers
- 5:54van grote invloed op de ontwikkeling van
- 5:56het kind. Denk aan de liefdevolle
- 5:58aandacht, sensitieve reacties en een
- 6:01veilige hechtingsrelatie. Nou, die geven
- 6:03de baby vertrouwen om de wereld om zich
- 6:05heen eh te kunnen ontdekken. Daarnaast
- 6:08is de omgeving heel erg belangrijk. Een
- 6:11rustige, veilige, stimulerende omgeving
- 6:14biedt het kit namelijk de ruimte om de
- 6:15wereld in alle gemak te kunnen ontdekken
- 6:18en nieuwe ervaring op te doen.
- 6:21Gezondheid. Nou, hier ga ik niet te lang
- 6:23bij stilstaan, want dit spreekt voor
- 6:24zich. Maar dat speelt natuurlijk een
- 6:26hele belangrijke rol. Goede voeding,
- 6:28voldoende slaap, beweging, medische zorg
- 6:30als dat nodig is. Ondersteunt natuurlijk
- 6:32de groei en daarmee de ontwikkeling.
- 6:36Nou, ieder kind brengt bovendien een
- 6:38eigen aanleg en temperament met zich
- 6:40mee. Dat is deels die nature waar ik het
- 6:42over had. Sommige baby's zijn namelijk
- 6:44van nature rustig en andere juist heel
- 6:46nieuwsgierig, wat drukker of wat
- 6:48gevoeliger. En dit maakt dat ieder mens
- 6:51en ieder kind, iedere baby dus uniek is.
- 6:54Tenslotte heb je natuurlijk de cultuur
- 6:56en de samenleving waarin een kind
- 6:58opgroeit.
- 6:59kun je denken aan norme waarden eh
- 7:01[snuift] die eh die een kind meekriijgt
- 7:04in de opvoeding en daarbuiten.
- 7:06Denk bijvoorbeeld aan twee baby's die
- 7:08even oud zijn, maar in verschillende
- 7:10landen verschillende culturen worden
- 7:12opgevoed. De ene baby eh krijgt
- 7:15bijvoorbeeld veel meer interactie en
- 7:17veel meer taal aangeboden daar waar de
- 7:19andere baby dat misschien minder krijgt.
- 7:21Dit is van invloed op hoe de baby zeer
- 7:24cognitief, niet zozeer lichamelijk, maar
- 7:26wel cognitief gaat ontwikkelen.
- 7:29Een ander voorbeeld zijn eh de ouders.
- 7:32Stel je voor dat twee baby's
- 7:34tegelijkertijd worden geboren in twee
- 7:36verschillende gezinnen. Allebei gezond
- 7:38zijn, eh voldoende slaap, medische zorg
- 7:40krijgen, et cetera. Maar de ene eh ouder
- 7:44eh voedt het kind veilig op, terwijl de
- 7:46andere ouder veel meer direct is,
- 7:49misschien veel meer temperament
- 7:50meebrengt en daarmee wat harder is in de
- 7:52opvoeding. Dat maakt dat een baby zich
- 7:54bijvoorbeeld veiliger of onzekerder
- 7:57voelt. En dat werkt door in de verdere
- 7:59ontwikkeling eh van de mens. En dat zul
- 8:01je dus in de latere ontwikkelingsfase,
- 8:03in de volgende lessen zul je dat
- 8:05duidelijker zien.
- 8:06Voor nu de fysieke ontwikkeling.
- 8:10Nou, deze dia ga ik niet helemaal
- 8:12voorlezen, want eh je kan natuurlijk
- 8:14zelf ook lezen. Eh als je eh wil rustig
- 8:17wil lezen, druk dan gewoon eventjes op
- 8:19stop. Eh dan hoef je eh mij niet te
- 8:23horen. Ehm je kan natuurlijk ook gewoon
- 8:24het geluid uitzetten als je me niet wil
- 8:26horen. Ehm en dan kun je rustig eventjes
- 8:28lezen. Heyé. Wat wel belangrijk is om te
- 8:31vertellen is dat de baby zich eh niet eh
- 8:35per se op deze manier moet ontwikkelen.
- 8:38Dit geeft een chronologisch [snuift]
- 8:40eh beeld, een chronologische opbouw,
- 8:42maar het betekent niet dat elke baby
- 8:44zich op dezelfde manier ontwikkelt
- 8:46binnen dit schema. Want je kent
- 8:48bijvoorbeeld wel het voorbeeld dat je op
- 8:51een kinderdagverblijf komt en dat je de
- 8:53ene baby al de eerste stapje ziet zetten
- 8:55of actief ziet kruipen terwijl de ander
- 8:57nog echt eh op zijn rug eh ruggetje ligt
- 9:00en eh nog niet toe is aan kruipen. En
- 9:03dan heb je ouders die in paniek zijn
- 9:05zeggen: "Oh, maar die andere zie ik al
- 9:07wel eh veel meer actiever zijn en veel
- 9:09meer bewegen en die van mij nog niet."
- 9:11Dat hoeft helemaal geen probleem te
- 9:13zijn. Eh we houden ons ook niet vast
- 9:15specifiek aan deze maanden. En in deze
- 9:17maanden moet jouw kind dit of dit of dit
- 9:19doen. Eh dit geeft gewoon een globaal
- 9:22algemeen beeld van de opbouw. Maar
- 9:24nogmaals, druk op, lees rustig en dan
- 9:27gaan we daarna verder.
- 9:30Nou, ook [snuift] deze dia ga ik echt
- 9:31niet helemaal voorlezen. En dit is ook
- 9:33iets wat je niet helemaal uit je hoofd
- 9:35hoeft te kennen, kunnen, weten, et
- 9:37cetera. Maar wat wel belangrijk is om
- 9:39eventjes te vertellen is dat met name de
- 9:41fysieke ontwikkeling eigenlijk de basis
- 9:44vormt voor alle andere
- 9:45ontwikkelingslijnen.
- 9:46Eh zonder een gezond lichaam, goed
- 9:49functionerende zintuigen en een goed
- 9:51ontwikkeld brein eh kan een kind zich
- 9:53eigenlijk onvoldoende goed ontwikkelen
- 9:55binnen de andere eh
- 9:56ontwikkelingsgebieden. Wat natuurlijk
- 9:58ook vrij logisch is. Nou, in het eerste
- 10:01levensjaar ontwikkelt een baby zich
- 10:03eigenlijk uitzonderlijk snel. Eh het
- 10:05neemt ongeveer 25 cm toe aan lengte en
- 10:09rond het eerste levensjaar is het
- 10:11ongeveer verdrievoudigd qua
- 10:13geboortegewicht.
- 10:15Nou, met die ontwikkeling, fysieke
- 10:17ontwikkeling heb ik eigenlijk ook al
- 10:18gezegd, bedoelen we het lichaam, de
- 10:21groei, de lengte, het gewicht, de
- 10:23ontwikkeling van de hersenen, maar ook
- 10:25de rijping van de zintuigen. Nou, die
- 10:27zintuigen die worden steeds verfijnder.
- 10:29[snuift] Eh een baby leert zien, leert
- 10:31horen, leert ruiken, leert proeven en
- 10:34dankzij die zintuigelijke ervaringen
- 10:36leert een kind dus de wereld om zich
- 10:37heen steeds beter te begrijpen. Eh de
- 10:40hersenen maken een enorme ontwikkeling
- 10:42ook door. Daar kom ik zooteen op. Maar
- 10:45er worden wel miljoenen nieuwe
- 10:46verbindingen in de hersencellen gevormd,
- 10:48zoals eh aanraken, maar dat komt ook
- 10:51door praten, spelen, bewegen, et cetera.
- 10:54En dat kan dus niet anders wanneer je
- 10:56geen gezonde fysieke ontwikkeling
- 10:58doormaakt.
- 11:03Nou, ook hier geldt: lees deze dia
- 11:05lekker rustig door en bedenk je vooral
- 11:06dat we dit echt niet op de toets gaan
- 11:08vragen per maand, maar dat dit wel een
- 11:11chronologische opbouw geeft van de
- 11:13ontwikkeling van de grove motoriek. Ehm
- 11:16onthoud vooral goed dat wanneer jij een
- 11:18eh een baby hebt van 27 jaar die nog
- 11:20steeds niet kan zitten, dan heb je een
- 11:22probleem. Eh ik kan ook een heel mooi
- 11:24voorbeeld geven van mezelf en mijn eigen
- 11:26praktijksituaties
- 11:28waarin dit speelde. Maar voor de mensen
- 11:30die mij kennen weten dat ik helemaal
- 11:32niets met baby's heb überhaupt met
- 11:34kinderen. Dus ik heb eigenlijk helemaal
- 11:35geen voorbeelden. Lees het lekker door
- 11:37en dan eh gaan we snel door naar de
- 11:38volgende dia.
- 11:42In deze dia kijken we naar de fijne
- 11:44motoriek. Nou, waar de grove motoriek
- 11:46gaat over de bewegingen van het lichaam,
- 11:48gaat de fijne eh eh motoriek echt over
- 11:51de nauwkeurige bewegingen van de handen
- 11:54en de vingers.
- 11:56Nou, in de eerste maanden zul je zien
- 11:58dat een baby die in de wieg of de box
- 12:00ligt bezig is met het analyseren.
- 12:02Analyseren, het kijken naar de eigen
- 12:04handen en daarna probeert bijvoorbeeld
- 12:06zo'n ehm mobiel boven de wieg of de box
- 12:10eh te kunnen pakken. Nou, wanneer de
- 12:13baby ouder wordt, zul je zien dat die
- 12:14bewegingen steeds verder verfijnd
- 12:16worden. Dat bijvoorbeeld van het ene en
- 12:18de iets van de é in de andere hand kan
- 12:20overpakken. Ehm en dat hij daarvoor dus
- 12:23de ogen, de handen en de hersenen goed
- 12:25moeten laten samenwerken. Wat heel
- 12:27belangrijk is in deze levensfase als we
- 12:29het hebben over de fijne motoriek is eh
- 12:32wat je in de dia ziet bij eh punt vier.
- 12:35Dat noemen we namelijk de pincetgreep.
- 12:39En dat gaat over de grip tussen de
- 12:41wijsvinger en de duim, de pincetgreep.
- 12:46Ik had een heel mooi voorbeeld
- 12:47geprobeerd met een fles wijn, maar die
- 12:49heb ik al vier keer laten vallen, dus ik
- 12:50doe het even met een zak chips.
- 12:53Ehm nou, deze controle over de vingers
- 12:55is eigenlijk heel erg belangrijk en dat
- 12:57wordt steeds nauwkeuriger en is
- 12:59essentieel eh voor de verde ontwikkeling
- 13:02van de fijne motoriek. Een ander mooi
- 13:05voorbeeld is, dat kennen jullie denk ik
- 13:07ook allemaal wel, is zo'n box, zo'n
- 13:09speelgoed doos waarin waarop zo'n deksel
- 13:12zit met van die verschillende vormen.
- 13:14Een rondje, een driehoekje, een
- 13:15vierkantje. En waarin de baby of het
- 13:18kind, de baby eerst probeert de de bal
- 13:21door de door het vierkantje heen te
- 13:23rammen, maar daarna leert dat het steeds
- 13:25steeds fijner wordt. Nou, dat is
- 13:26eigenlijk iets voor in de eh volgende
- 13:29levensfase, maar heeft wel ook alles met
- 13:31de ontwikkeling van de fijne motoriek te
- 13:33maken. Dus het gaat echt over het
- 13:35nauwkeuriger kunnen bewegen tussen de
- 13:38handen en tussen de vingers.
- 13:40Pinzetgreep.
- 13:43Goed. Één van de eerste psychologen die
- 13:45ik ga bespreken is Jean-Pul Piaget.
- 13:49Kortweg gewoon Piaget. Dat hij uit
- 13:51Zwitserland kwam en dat het een bioloog
- 13:53was et cetera. Dat is allemaal niet zo
- 13:54interessant. Wat wel belangrijk is, is
- 13:57dat hij wordt gezien als één van de
- 13:58grondleggers van de
- 13:59ontwikkelingspsychologie.
- 14:01In die tijd dacht men namelijk dat
- 14:03kinderen vooral kennis opdeden doordat
- 14:05volwassenen hen eh iets vertelden et
- 14:08cetera. Maar Piaget ontdekte dat
- 14:10kinderen eigenlijk heel actief
- 14:11zelfkennis construeren. Ze bouwen
- 14:14zelfkennis op eh door te voelen, door te
- 14:17bewegen, te experimenteren en
- 14:19voortdurend nieuwe ervaringen op te
- 14:20doen. Nou, Piag zei dat kinderen eh niet
- 14:24hetzelfde denken als volwassenen, maar
- 14:26dat hun eh manier van denken zich
- 14:28ontwikkelt stap voor stap voor stap. Hij
- 14:31ontwikkelde ook een eh bepaalde theorie
- 14:33en daardoor koppelde die bepaalde termen
- 14:35aan. Nou, bij de baby hoort de
- 14:37sensomotorische fase. Daar zal ik zoteen
- 14:40iets meer over gaan vertellen of iets
- 14:42dieper op ingaan. En bij de andere
- 14:43lessen zul je zien dat de andere
- 14:45benamingen van Piaget ook steeds
- 14:47terugkomen. Pia focustde zich namelijk
- 14:50op de cognitieve ontwikkeling. Nou, een
- 14:52mooi voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld
- 14:54dat een baby een speeltje laat vallen en
- 14:56dat dat voor een ouder zinloos is op een
- 14:58gegeven moment irritant van ach laat je
- 14:59nou weer wat vallen? blijf het niet
- 15:00oprapen, maar dat het juist voor een
- 15:02kind heel belangrijk is, omdat een kind
- 15:04dan leert eh uiteindelijk iets over
- 15:07zwaartekracht, over iets over oorzaak,
- 15:09gevolg, eh relatie en ook iets over de
- 15:12eigenschappen van het voorwerp.
- 15:15Nou, de ehm de theorie van Piag hebben
- 15:17grote invloed gehad op het onderwijs en
- 15:20op ons dagelijks leven. En het wordt nog
- 15:21steeds gebruikt zijn theorie in eh in
- 15:24onderwijsland.
- 15:27De censomotorische fase is volgens de
- 15:30eerste fase in zijn
- 15:31ontwikkelingstheorie. Nou, als je het
- 15:33woord sensotorisch uit elkaar trekt,
- 15:35krijg je eigenlijk twee begrippen.
- 15:37Sensorisch, dat verwijst naar de
- 15:39zintuigen, horen, zien, voelen, proeven,
- 15:41ruiken, et cetera. En motorisch. En dat
- 15:44verwijst naar bewegen en actief
- 15:45handelen.
- 15:47Volgens Piagè leert een kind niet of een
- 15:49baby niet door uitleg te krijgen van
- 15:51anderen, wat ook vrij logisch is, maar
- 15:53met name door te ervaren en door nieuwe
- 15:56kennis op die manier op te doen. Daarmee
- 15:59ontwikkelt het kind volgens PG mentale
- 16:01schema's. Wat zijn nou mentale schema's?
- 16:04Mentale schema's moet je een beetje zien
- 16:06als bouwstenen van kennis in de
- 16:08hersenen.
- 16:09Steeds wanneer een kind iets nieuws
- 16:11leert wat hij nog helemaal niet wist,
- 16:13ontwikkelt een kind een nieuw mentaal
- 16:15schema. Maar wanneer een kind al
- 16:17bepaalde kennis heeft en zaken herhaalt,
- 16:20bijvoorbeeld een blokje vastpakt, het op
- 16:21de grond gooit, vervolgens nog een keer
- 16:23doet, het op de grond gooit, waarvan een
- 16:25ouder denkt: "Wat een wat vervelend,
- 16:28houd gewoon vast." Voor een kind is dat
- 16:30steeds het mentale schema uitbreiden. De
- 16:33baby leert namelijk dat het blokje niet
- 16:35alleen eh een bepaalde vorm heeft, maar
- 16:38ook als het op de grond gooit dat
- 16:39bepaald geluid maakt. Wanneer die het in
- 16:41de mond stopt dat het ook een bepaalde
- 16:43vorm heeft en een bepaalde smaak en geur
- 16:45misschien heeft. Op die manier
- 16:48ontwikkelt het kind dus steeds verder de
- 16:50mentale schema's en wordt er een begin
- 16:52gelegd aan zaken als bijvoorbeeld een
- 16:54oorzaak en gevolgenrelatie. Wanneer ik
- 16:56iets op de grond gooi, maakt het geluid,
- 16:59gaat het kapot, gaat het niet kapot, et
- 17:01cetera. Later in de rest van het leven
- 17:03en in de rest van de ontwikkeling bouwt
- 17:05het kind die mentale schema's steeds
- 17:07vaker verder uit. En niet alleen het
- 17:09kind, maar de mens in zijn algemene.
- 17:11Maar de sensomotorische fase is dus de
- 17:13allereerste fase van Piag waarin het eh
- 17:16de ontwikkeling, het handelen ook van
- 17:18grof naar steeds fijner en steeds
- 17:20gecontroleerder gaat.
- 17:23Objectpermanentie.
- 17:25We kennen het allemaal. Tenminste
- 17:27misschien nu nog niet, maar als ik het
- 17:28uitleg weten jullie allemaal wat ik
- 17:29ermee bedoel. Nou, Pia bedoelt er zoveel
- 17:32mee als eh een voorwerp of een persoon
- 17:36blijft bestaan zelfs wanneer het
- 17:37tijdelijk uit het zicht verdwijnt. En
- 17:39objectpermanentie is in de babyfase
- 17:41volgens piet een hele belangrijke
- 17:44mijlpaal. In de eerste levens eh maanden
- 17:47leert het kind namelijk niet alleen
- 17:49reageren op wat het ziet, maar kan het
- 17:51ook een mentaal beeld vormen en ook
- 17:53vasthouden van iets dat tijdelijk
- 17:55verborgen is. Het gaat er dus om dat de
- 17:59baby leert dat iets blijft bestaan, ook
- 18:01al is het er eventjes niet meer. Neem
- 18:04bijvoorbeeld kikabo spelletjes. Kikabo
- 18:06spelletjes zijn mooie voorbeelden om
- 18:08objectpermanentie verder te ontwikkelen.
- 18:11Je plaatst je handen voor je gezicht en
- 18:13op dat moment ben je er niet meer. De
- 18:15baby kan je gezicht niet meer zien en
- 18:17kan jou niet meer zien. En aan het begin
- 18:19van de babyfase denkt de baby dus dat je
- 18:21uit het zicht bent verdwenen en dat je
- 18:23niet meer bestaat. Aan het eind van de
- 18:25babyfase leert het kind dat wanneer je
- 18:27de handen weer weghaalt en je kiekeboel
- 18:29roept ehm je er nog steeds bent. Dus
- 18:31wanneer je je handen voor je gezicht
- 18:33plaatst, ben je er misschien op dat
- 18:35moment niet meer, maar je bent niet uit
- 18:36het leven verdwenen. Hetzelfde geldt
- 18:39voor baby's die gaan slapen. Eh en
- 18:41kleine kinderen die gaan slapen. Je doet
- 18:43de deur dicht, maar op dat moment heeft
- 18:45de eh de peuter, dus dat is in de
- 18:47volgende levensfase, geleerd dat de
- 18:50ouder, verzorger of wie dan ook
- 18:51daadwerkelijk uit het zicht verdwijnt,
- 18:54maar niet uit het leven verdwijnt. Een
- 18:57ander mooi voorbeeld om dit te
- 18:58ontwikkelen zijn bijvoorbeeld blokjes of
- 19:00speelgoed onder doeken verstoppen. Nou,
- 19:03aan het begin verstop je een e een
- 19:05blokje of wat dan ook onder een doek en
- 19:07op dat moment is het er niet meer. In
- 19:09het begin van de babyfase bestaat dat
- 19:11dus niet meer, maar aan het eind van de
- 19:13babyfase leert de baby door herhalen dat
- 19:16het blokje of het speeltje er
- 19:18daadwerkelijk nogal is waaronder de doek
- 19:20zit. De doek, het doek, de doek. Nou ja,
- 19:23je begrijpt wat ik bedoel.
- 19:24Objectpermanentie een hele belangrijke
- 19:26mijpaal volgens PG in deze levensfase.
- 19:29Goed, de tweede psycholoog of pedagoog
- 19:32die ik aan jullie wil voorstellen is Lev
- 19:34Figotski. Kort gezegd Figotski. Vigotski
- 19:37heeft een hele belangrijke invloed gehad
- 19:39op de ontwikkelingspsychologie en heeft
- 19:41nog steeds een hele belangrijke invloed
- 19:42op het onderwijs. Je zal de naam
- 19:45Figotscudies ook tegenkomen bij andere
- 19:47lessen en andere onderdelen van je
- 19:49studie. bijvoorbeeld als het gaat over
- 19:51zijn zones van ontwikkeling. Ga ik nu
- 19:53verder niet op in, maar ik wil hem nu
- 19:55vooral behandelen omdat Vigotski anders
- 19:58dan Pia die bijvoorbeeld zei dat
- 20:00kinderen zelfstandig de wereld
- 20:01ontdekken. Eh Piaget legt echt de focus
- 20:04op het zelfstandig ontdekken en Vigotski
- 20:07zegt dat eh een kind of een mens zich
- 20:10ontwikkelt door interactie te hebben met
- 20:12anderen. Dus te ontwikkelen binnen een
- 20:14sociale omgeving. En voor een baby is
- 20:17dat het gezin, de ouders, de naast
- 20:19familie, et cetera. Later wanneer een
- 20:21kind zich verder ontwikkelt, komen
- 20:23docenten, leeftijdsgenoten en andere
- 20:27mensen in beeld. En daarmee ontwikkelt
- 20:29de het kind zich dus in de sociale
- 20:31interactie met anderen.
- 20:33Vigotski zegt dus ook dat taal een heel
- 20:35belangrijk middel is om die ontwikkeling
- 20:38verder te stimuleren. Volwassenen
- 20:41stellen vragen aan kinderen, aan
- 20:42peuters, kleuters, et cetera. En
- 20:44moedigen een kind aan helpen bij het
- 20:46denken. Je kan je voorstellen dat het in
- 20:48de babyfase nog niet echt van invloed
- 20:50is. Tenminste, ik neem niet aan dat je
- 20:52je baby allemaal vragen gaat stellen in
- 20:54de hoop dat het een antwoord geeft. Ja,
- 20:56kan wel, maar ik denk dat je weinig
- 20:58antwoorden krijgt. Ehm dus Vigotski komt
- 21:01in de babyfase nog niet echt heel erg
- 21:04aan bot, maar ik wil hem wel graag
- 21:05alvast aan je voorstellen, omdat het
- 21:07anders een beetje raar is als ik in de
- 21:08volgende lessen [snuift] ineens de naam
- 21:11Vigotski zo bij je neerplomp en je
- 21:13denkt: "Huh, daar heb ik nog nooit van
- 21:14gehoord." Misschien dus wel bij de
- 21:16andere lessen als je die al hebt
- 21:18gevolgd. maar een hele belangrijke
- 21:20pedagoog, zowel voor de
- 21:21ontwikkelingspsychologie als voor ons
- 21:23hele hedendaagse onderwijs.
- 21:27Ik zei toch in mijn vorige dia dat ik
- 21:28het niet ging hebben over de zones van
- 21:30Figotski. ga ik toch even doen.
- 21:32Tenminste, ik ga het hebben over de zone
- 21:35van naaste ontwikkeling. Volgens
- 21:37Vigotski leren kinderen het meest
- 21:39wanneer een taak net iets te moeilijk is
- 21:41om zelfstandig uit te kunnen voeren,
- 21:43maar wanneer het wel lukt met hulp van
- 21:45een volwassene of een ander. Dat gebied
- 21:48tussen zelf kunnen en net nog niet
- 21:50kunnen noemt eh Vigotski de zone van
- 21:53naaste ontwikkeling. Goede begeleiding
- 21:55betekent volgens hem niet dat je alles
- 21:57voordoet of dat je alles overneemt, maar
- 21:59het gaat er juist om dat je goede
- 22:00ondersteuning biedt, zodat het kind
- 22:03leert zelf de volgende stap te kunnen
- 22:05zetten. Naarmate het vaardiger wordt,
- 22:07het kind, bouw je die hulp eigenlijk
- 22:10geleidelijk af. En dit noemen we ook wel
- 22:12in de didactiek scaffolding of
- 22:14steigerbouw. Die eh dat begrip
- 22:16scaffolding zul je later in de opleiding
- 22:18en bij andere eh onderdelen van de
- 22:21studie ook nog wel terughoren. Nou, in
- 22:23de babyfase is dit nog niet echt ter
- 22:25sprake, maar je zult zooteen zien in de
- 22:27volgende lessen, peuter, kleuter,
- 22:29basisschool, kind, dat dit steeds vaker
- 22:32en en terug eh meer terugkomt. Ehm de
- 22:36zone van naast de ontwikkeling van
- 22:38Vigotski.
- 22:41Goed, de volgende psycholoog of
- 22:43psychoanalyticus die de revue passeert
- 22:45is in dit geval John Bolby. We hebben al
- 22:48Levigotski gehad, de Rus. We hebben ook
- 22:51al Jean Pia gehad, de Zwitser. We
- 22:54krijgen zo nog Maryworth, een
- 22:56Amerikaanse. Dan krijgen we ook nog eh
- 22:59Sigmund Freud, wel bekend, een
- 23:01Oostenrijker. En Erik Eriksen, een
- 23:03Duitser. En dan hebben we bijna heel
- 23:06Europa gehad en ook eh de Verenigde
- 23:08Staten trouwens. Maar voor nu even John
- 23:10Bolby. Ehm John Bolby heeft zijn
- 23:13hechtingstheorie ontwikkeld en John
- 23:15Bolby ontdekte namelijk dat een kind
- 23:19naast lichamelijke verzorging en goede
- 23:21voeding ook heel veel eh baat heeft en
- 23:24heel erg gebaad is bij eh warmte,
- 23:27betrouwbare relaties van vaste
- 23:29verzorgers of van ouders. Nou, vanuit
- 23:32die veilige basis zegt Bobby durft een
- 23:35kind de
- 23:37verkennen en leert het kind relaties aan
- 23:39te gaan met anderen op een gezonde
- 23:41manier. En daarmee waren zijn ideeën
- 23:44absoluut eh absoluut eh vernieuwend
- 23:47omdat hij liet zien dat de emotionele
- 23:49veiligheid eigenlijk net zo belangrijk
- 23:51zijn als de lichamelijke zorg.
- 23:55Ehm en daarmee veranderde Bobby
- 23:56eigenlijk de manier waarop professionals
- 23:58nu nog steeds kijken naar de opvoeding
- 24:00van bijvoorbeeld de hulpverlening,
- 24:02kinderopvang, maar ook het onderwijs.
- 24:06Er zijn hele mooie voorbeelden te
- 24:07vinden, maar ik wil jullie adviseren om
- 24:09even op YouTube te gaan kijken naar het
- 24:12filmpje van een aapje en dat heet The
- 24:15Attachment Theory. Dat is een eh een
- 24:17filmpje. Het is een oud filmpje. Het is
- 24:19ook een best zielig filmpje waarin een
- 24:21aapje eigenlijk als een proefdier wordt
- 24:23gebruikt om de hechtingstheorie te
- 24:25bevestigen. Het duurt ongeveer 3
- 24:27minuten. Kijk er naar. Het is wat ouder,
- 24:30maar het geeft wel een heel mooi en
- 24:31duidelijk beeld van hoe de
- 24:32hechtingstheorie van Bolby werkt. In de
- 24:35volgende dia's gaan we het zooteen
- 24:37hebben over de verschillende
- 24:39hechtingsstijlen. Die zijn ontwikkeld
- 24:41door Maryworth. Eh en die borduurt dus
- 24:44voort op de hechtingstheorie van Bobby
- 24:46en die is daarmee de grondlegger.
- 24:50Nou, op deze dia staat veel tekst, dus
- 24:51ik ga het echt niet allemaal voorlezen,
- 24:53want je kan zelf natuurlijk ook gewoon
- 24:54lezen. Maar ik ga wel eventjes de basis
- 24:57behandelen. Borby eh zegt dat baby's
- 25:00geboren worden met een aangeboren
- 25:02behoefte om een sterke emotionele band
- 25:05te hebben met één of enkele vaste
- 25:07verzorgers. Deze hechtingsrelatie is
- 25:10geen luxe volgens hem, maar een eh
- 25:13emotionele biologische basisbehoefte. En
- 25:16vanuit deze relatie leert een kind de
- 25:18wereld te ontdekken en vertrouwen op
- 25:20zichzelf, maar zeker te vertrouwen in de
- 25:22ander. Hij noemt dit dan ook wel de
- 25:24veilige basis.
- 25:26Vanuit deze veilige basis durft een kind
- 25:29de verkennen, te spelen, nieuwe
- 25:31ervaringen op te doen. Wanneer een baby
- 25:34bijvoorbeeld honger heeft of schrikt of
- 25:37zich onveilig voelt, laat hij dat zien
- 25:38door te huilen of om contact te zoeken
- 25:41met eh met de opvoeder. Nou, de
- 25:44sensitieve verzorger zal eh signalen
- 25:47afgeven door het kind te troosten, het
- 25:49op te pakken, gerust te stellen. En door
- 25:51deze herhaalde ervaringen leert een baby
- 25:54dat er iemand beschikbaar is en hem
- 25:56helpt wanneer dat nodig is. En zo
- 25:58ontstaat er dus een gevoel van
- 26:00veiligheid. En op basis van deze
- 26:02veiligheid zul je zien dat de baby en
- 26:04ook het kind in latere levensfase steeds
- 26:07verder de wereld om zich heen gaat
- 26:09ontdekken, maar ook altijd het contact
- 26:11probeert te houden met eh de verzorger.
- 26:14Bijvoorbeeld wanneer een kind wat ouder
- 26:16is, een peuter wat ouder is, zal het
- 26:18zelfstandig gaan leren spelen of met
- 26:20anderen gaan spelen. Bijvoorbeeld op het
- 26:22speelveld eh of in de speeltuin, maar
- 26:24wel altijd nog het contact proberen te
- 26:27houden. Zo af en toe even kijken naar de
- 26:28opvoeder verzorger om te eh om er zeker
- 26:31van te zijn dat die persoon er weer is.
- 26:34Maar het zelfstandig dingen kunnen doen
- 26:36ontstaat dus vanuit een veilige [snuift]
- 26:38hechting. En dat is dus de theorie van
- 26:40Bolby.
- 26:43Goed, na drie oude grijze mannen,
- 26:46tenminste oudgrijs,
- 26:48volgens mij is eh Leevigski vrij jong
- 26:50gestorven. Maar goed, het wordt nu tijd
- 26:52om een keer kennis te maken met een
- 26:53vrouw. Mary Einsworth. Mary Einsworth,
- 26:57ik zei het al eerder, is een Amerikaanse
- 26:59psycholoog en eigenlijk een belangrijke
- 27:01collega van John Bolby. Zij eh heeft de
- 27:05hechtingstheorie van Bolby verder
- 27:07ontwikkeld eh en bruikbaar gemaakt voor
- 27:10onderzoek en eh praktijk.
- 27:13Nou, Eenswort deed eigenlijk jarenlang
- 27:15onderzoek naar de relatie tussen baby's
- 27:18en hun verzorgers. En zij ontdekte dat
- 27:20de kwaliteit van de relatie van grote
- 27:22invloed is op hoe een kind omgaat met
- 27:25spanningen en stress en ook hoe het kind
- 27:27in nieuwe situaties reageert en met name
- 27:30hoe een kind relaties aangaat met
- 27:33anderen.
- 27:34Om die hechting goed te onderzoeken
- 27:36ontwikkelde Eensw de volgens haar en
- 27:39volgens velen de beroemde strange
- 27:41situation procedure. Procedure procedure
- 27:44weet ik veel. The Strange Situation
- 27:46Procedure. Als je deze ook op YouTube
- 27:48googl, kom je hier ook hele mooie
- 27:50voorbeelden van tegen. En ik raad je
- 27:52echt aan om dat te doen, omdat je dan
- 27:53niet alleen van mij hoort, niet alleen
- 27:55hier leest, maar ook gewoon nog een
- 27:57keertje ziet. Nou, wat is dit nou? Ehm
- 28:00zij deed eigenlijk onderzoek met jonge
- 28:02kinderen en eh waarin de het jonge kind
- 28:04in een ruimte werd gezet en de ouder of
- 28:06de verzorger eh de ruimte verliet en
- 28:08daarna weer terugkwam. En door dit eh te
- 28:11observeren, de reacties van de kinderen
- 28:13te observeren, konword uiteindelijk haar
- 28:16hechtingsstijlen verder ontwikkelen. En
- 28:19zij concludeerde dus dat sommige
- 28:21kinderen eh veilig gehecht waren door
- 28:23wanneer de ouder terugkwam troost te
- 28:25zoeken of eh eh veiligheid te zoeken,
- 28:29terwijl andere kinderen eigenlijk heel
- 28:30afstandelijk of onzeker reageren. Nou,
- 28:33daarmee concludeerde zij dat de theorie
- 28:35van Bobby dus eigenlijk de basis is voor
- 28:38haar hechtingsstijlen.
- 28:40Nou, een mooi voorbeeld hiervan. eh kom
- 28:42je dagelijks tegen op een
- 28:43kinderdagverblijf of op een basisschool
- 28:45waar ik nooit kom, maar je kan het daar
- 28:47tegenkomen. Ehm [gelach]
- 28:50wanneer een eh een kind naar de
- 28:52kinderopvang gaat, zie je dat de ene
- 28:54ouder direct weggaat, even zwaait en het
- 28:57ene kind bijvoorbeeld nog even contact
- 28:59zoekt, maar daarna gewoon gaat spelen.
- 29:01Terwijl het andere kind zich echt
- 29:03vastklamt aan de ouder en heel veel
- 29:05moeite heeft met eh met het verlaten van
- 29:08de ouder of de verzorger. Nou, volgensw
- 29:12zeggen zulke verschillen iets over de
- 29:14kwaliteit van de hechtingsrelatie.
- 29:18Er zijn al best wat psychologen en
- 29:20mensen voorbij gekomen en er is ook al
- 29:23best veel theorie behandeld. We zijn er
- 29:25bijna, maar voor nu druk eventjes op
- 29:27pauze. Ga koffie, thee halen. Ik weet
- 29:29trouwens niet hoe laat het bij jou is.
- 29:30Bier, wodka, wijn, kan allemaal. Niet
- 29:33teveel, want dan weet je daarna niet
- 29:34meer waar we het over hebben gehad. En
- 29:36dan moet je weer terugspoelen en duurt
- 29:37het nog alleen maar langer. Goed, Mary
- 29:40Answth. De vier hechtingsstijlen. Je kan
- 29:42ze ook gewoon googlen en allemaal uitleg
- 29:45krijgen. Ze staan ook opgesomd in deze
- 29:47dia, maar ik ga ze toch even kort bij
- 29:49langs. De eerste noemt zij de meest
- 29:52gunstige vorm en dat is de veilige
- 29:53hechting. Nou, binnen een veilige
- 29:55hechting zoekt een kind bij spanning,
- 29:58contact met de ouder of verzorger, laat
- 30:00zich troosten en kan daarna weer gewoon
- 30:02rustig verder spelen. Ehm dit wordt
- 30:05volgens Eenswort gezien als de meest
- 30:07gezonde basis voor de sociaal emotionele
- 30:10ontwikkeling. De tweede hechtingsstijl
- 30:12is de onveilig vermijdende hechting. Nou
- 30:16kinderen lijken in deze hechtingsstijl
- 30:17weinig behoefte te hebben aan contact
- 30:20wanneer de ouder of verzorger terugkomt.
- 30:22Ze tonen namelijk weinig emotie. Maar
- 30:24dat betekent trouwens niet dat ze geen
- 30:26spanning ervaren. Ze hebben alleen
- 30:28geleerd om het minder te uiten.
- 30:30De derde is de onveilig, ambivalente of
- 30:34resistente hechting. Deze kinderen
- 30:36zoeken juist veel contact met de ouder,
- 30:39maar blijven daarnaast boos of
- 30:41ontroostbaar. Ze willen dichtbij de
- 30:43verzorger zijn, maar vinden het heel
- 30:44moeilijk om daarna weer tot rust te
- 30:46komen. Later heeft Eensword een vierde
- 30:50hechtingsstijl toegevoegd en dat is de
- 30:52gedesorganiseerde hechting. Hierbij laat
- 30:55een kind eigenlijk tegenstrijdige eh eh
- 30:58laat tegenstrijdig gedrag of verward
- 31:00gedrag zien. Het kind lijkt niet goed te
- 31:03weten of het veiligheid moet zoeken of
- 31:05niet. En deze hechtingstijl vraagt zoals
- 31:07de twee andere hiervoor ook om een
- 31:09zorgvuldige professionele aanpak.
- 31:13De en laatste Erik Eriksen. Eriksen
- 31:16bouwde eigenlijk voort op de theorie van
- 31:18Sigmet Freud. Ik vraag me trouwens af
- 31:20waarom ik Eriksen nu eerst behandel en
- 31:22niet Zigmoet Freud. Maar goed, we doen
- 31:24even Erik Eriksen. Hij bouwde dus voort
- 31:27op Freud die zoteen komt. Nou, Freud die
- 31:30focust zich met name op de eerste
- 31:31levensjaren. Maar Eriksen richt zich op
- 31:34de gehele ontwikkeling. Ehm volgens hem
- 31:37blijft de mens zich ontwikkelen van de
- 31:38geboorte tot op hoge leeftijd. En in
- 31:41iedere levensfase staat bij hem een
- 31:44bepaalde ontwikkelingsopgave centraal.
- 31:47Eriksen heeft acht psychosociale
- 31:50ontwikkelingsfasen ontwikkeld en in al
- 31:52mijn lessen die hierna komen behandel ik
- 31:54één of twee van die ontwikkelingsfasen.
- 31:57Nou, elke fase bevat volgens hem een
- 32:00uitdaging of een bepaald spanningsveld.
- 32:03Wanneer een fase op een positieve manier
- 32:06wordt doorlopen, ontwikkelt iemand
- 32:08nieuwe kwaliteiten
- 32:10zoals vertrouwen of zelfstandigheid. En
- 32:13daarmee krijgt de mens dus een sterkere
- 32:15identiteit. In mijn volgende dia zal ik
- 32:17uitleggen welke ontwikkelingsfase er bij
- 32:21de baby hoort en welke uitdagingen en
- 32:23spanningsvelden daar van toepassing
- 32:25zijn.
- 32:29De eerste ontwikkelingsfase, dus ook de
- 32:32eerste theorie van Erik Eriksen. En in
- 32:34deze fase spreekt hij over vertrouwen
- 32:37versus wantrouwen.
- 32:39In deze periode leert de baby of de
- 32:42wereld een veilige en betrouwbare plek
- 32:45is. Nou, dat gebeurt niet door woorden,
- 32:47maar door de dagelijkse ervaringen. Dat
- 32:49hebben we net ook al behandeld. Wanneer
- 32:51een baby honger heeft, huilt het,
- 32:53behoefte heeft aan troost, et cetera,
- 32:55dan kijkt het onbewust om zich heen of
- 32:57iemand die signalen oppakt. Nou, wanneer
- 33:00ouders of verzorgers warm, sensitief
- 33:02reageren en dus voorspelbaar zijn, dan
- 33:05ontwikkelt de baby een geleidelijk
- 33:07gevoel van een basisvertrouwen.
- 33:10Het kind leert als het ware: "Oké, ik
- 33:12ben veilig. Deze situatie is oké en ik
- 33:15mag erop vertrouwen dat er hulp komt
- 33:17wanneer ik dat nodig heb."
- 33:19Wanneer er juist onvoorspelbaar wordt
- 33:21gereageerd of afwijzend of wanneer de
- 33:23ouder verzorg of wie dan ook afwezig is,
- 33:26kan een baby meer wantrouwen
- 33:29ontwikkelen. Nou, dat betekent echt niet
- 33:30zo dat één situatie direct schadelijk is
- 33:34voor eh het verdere verloop. Maar dat
- 33:36betekent wel dat wanneer er een patroon
- 33:38is van onbetrouwbare zorg, dit van
- 33:40invloed kan zijn op het gevoel van
- 33:42veiligheid. Een mooi voorbeeld hiervan.
- 33:45Dat heeft niet zozeer met de babyfase te
- 33:47maken, maar is denk ik wel een mooi
- 33:49voorbeeld is wanneer jij als ouder
- 33:51bijvoorbeeld bang bent voor honden en je
- 33:53loopt buiten met je kind en er komt
- 33:55iemand voorbij met een hond. Niet per se
- 33:58direct een onveilige situatie, maar jij
- 34:01trekt je kind weg, wil het beschermen
- 34:03tegen de hond terwijl er in principe
- 34:05niets aan de hand is. Leer jij het kind
- 34:08dat deze situatie onveilig is en creëert
- 34:11het kind als het ware een gevoel van
- 34:13oké, er is een hond, dat is een
- 34:15onveilige situatie. En daarmee leer je
- 34:17dus het kind ook bang te zijn voor
- 34:19honden. We hebben het gehad over die
- 34:21mentale schema's. Nou, in door dit soort
- 34:24gebeurtenissen ontwikkelt het kind dus
- 34:26een bepaald mentale schema en dus een
- 34:28een een bepaald wantrouwen ten opzichte
- 34:32van honden. Honden zijn in principe niet
- 34:34eng. Ja, chihuahua's zijn eng, maar
- 34:36gewoon honden over het algemeen zijn
- 34:38niet eng.
- 34:41Tot slot voor velen de meest bekende van
- 34:44de hele bende, Sigmet Freud. Sigmon
- 34:48Freud is de grondlegger van de
- 34:49psychoanalyse.
- 34:52Ehm en Sigmund Freud stelt dat ons
- 34:54gedrag eigenlijk wordt beïnvloed door
- 34:57onbewuste gedachtes, gevoelens en
- 34:59ervaringen. In mijn volgende lessen zal
- 35:02ik hier meer en verder en dieper op
- 35:04ingaan en zal ik ook een schema laten
- 35:06zien. Een mooi voorbeeld, misschien ken
- 35:08je het wel, van die ijsberg eh waarin
- 35:10hij eigenlijk beeldend wil maken wat er
- 35:12boven en onder de waterlijn gebeurt. Dus
- 35:15het bewuste en het onbewuste et cetera
- 35:17kom ik later allemaal op. Maar volgens
- 35:19hem zijn we dus niet eh lang niet bewust
- 35:22van al de processen die ons gedrag
- 35:24sturen. En hij zegt dat eigenlijk de
- 35:27eerste levensjaren een blijvende invloed
- 35:29kunnen hebben op hoe iemand zich
- 35:31gedraagt, voelt en denkt.
- 35:34Later ontwikkelde Freud ook de
- 35:36welbekende psychoseksuele ontwikkeling
- 35:39eh en beschreef hij verschillende
- 35:41ontwikkelingsfasen waarin telkens een
- 35:43ander deel van het lichaam centraal
- 35:45staat. Nou, nu zijn deze theorieën eh
- 35:48misschien wat achterhaald en worden ze
- 35:50ook wel kritisch bekeken door andere
- 35:52psychologen en pedagogen, maar ze hebben
- 35:54wel een sterke invloed gehad op eh op de
- 35:57psychologie en dus ook op de
- 35:59psychoanalyse, waaronder dus ook de
- 36:01theorie van Erik Eriksen die ik dus net
- 36:04heb behandeld. In mijn volgende dia ga
- 36:06ik het hebben over de eerste fase van
- 36:08Freud en dat noemen we de orale fase.
- 36:13De eerste ontwikkelingsfase die in deze
- 36:15les wordt behandeld is de
- 36:16ontwikkelingsfase van Freud, de orale
- 36:19fase. Deze fase loopt van de geboorte
- 36:21tot ongeveer 18 maanden. En dat is
- 36:23precies de levensfase van de baby, zoals
- 36:26ik die hier aan het begin van deze les
- 36:28heb uitgelegd. Nou, Freud zegt dat in de
- 36:31orale fase de mond eigenlijk als
- 36:33belangrijkste bron van contact wordt
- 36:35gezien. Eh contact, ontdekking en
- 36:38behoefftbevrediging.
- 36:39De baby verkent de wereldnam niet alleen
- 36:41door de ogen en de handen, maar ook door
- 36:43de mond. zuigen, sabbelen, proeven,
- 36:46bijten. Dat helpt het kind om de
- 36:49omgeving beter te leren kennen.
- 36:51Tegelijkertijd zijn voeding, troost,
- 36:54lichamelijk contact ook belangrijke
- 36:56ervaringen die bijdragen aan het gevoel
- 36:58van veiligheid.
- 37:00Nou, Freud stelde dat de manier waarop
- 37:03deze fase aan eh aan eh
- 37:05behoeftebevrediging wordt voldaan eh in
- 37:08van invloed kan zijn op latere
- 37:09persoonlijkheidsontwikkeling.
- 37:11Wanneer een baby op een warme,
- 37:13voorspelbare manier wordt gevoed,
- 37:15getroost, verzorgd, draagt dat volgens
- 37:17Freudit dus bij aan het vertrouwen en
- 37:20een gevoel van tevredenheid.
- 37:22Wanneer dit niet wordt gebeurd of
- 37:24wanneer er langdurig eh of onregelmatig
- 37:27deze behoeftes worden vervuld, kan dat
- 37:30volgens Freud dus leiden tot spanningen
- 37:32en onzekerheid. Hij sprak ook over
- 37:35mogelijke fixaties. Tegenwoordig kijken
- 37:38ontwikkelingspsychologen breder hoor
- 37:40naar deze ontwikkeling. En we weten nu
- 37:42dat hechting, temperament,
- 37:45opvoedingsstijl en de sociale omgeving,
- 37:48zoals Levigotski zei, ook van grote
- 37:50invloed zijn op de verdere ontwikkeling
- 37:53en identiteitsontwikkeling, algehele
- 37:55ontwikkeling van de mens. Toch is Freud
- 37:58wel één van de eerste eh die heel erg eh
- 38:01belangrijk is in de psychologie en in de
- 38:03psychoanalyse. En hij wees dus heel erg
- 38:05op het belang van de vroege kindertijd.
- 38:08Nou, een herkenbaar voorbeeld hiervan is
- 38:10dat je een kind eh na het drinken aan de
- 38:13borst rustig eh laat rusten op de
- 38:17schouder, huid op huidcontact et cetera.
- 38:19Dat zijn echt mooie voorbeelden of
- 38:21duidelijke voorbeelden van de orale fase
- 38:24van Sigmund Freud.
- 38:27Ik ben er doorheen. Er zijn nog wel
- 38:28hierna wat dia's. die gaan met name in
- 38:32op de samenvatting belangrijkste punten.
- 38:34Er zijn ook twee dia's met eh
- 38:36praktijkvoorbeelden en casissen. Die
- 38:39hoef je niet te doen, maar die zijn echt
- 38:40ter verdieping. Wat ik je wel wil
- 38:42adviseren zijn eh de theorievragen, de
- 38:45kennisvragen. Er is één van de ener
- 38:47laatste dia's die bevat zes
- 38:49kennisvragen. Zes, niet vijf, zes
- 38:51kennisvragen. En ik wil je wel vragen om
- 38:54die even te lezen en om dan voor jezelf
- 38:56te bedenken of je het antwoord weet. Zet
- 38:58hem dan even op stop. De antwoorden zijn
- 39:00namelijk op de dia daarna. Jongens,
- 39:03dankjewel. De volgende ehm levensfase is
- 39:06de fase van ongeveer 1 tot 3 jaar.
- 40:17て 。
About this transcript
This page contains the full transcript of Les 1: De babyfase by Bas, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 6,468 words across 1,035 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.