Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum — Transcript
Full transcript
- 0:00Değerli dostlar merhabalar.
- 0:03Zaman zaman soruyorlar. Hocam siz de
- 0:07misiniz?
- 0:09Hocam dilinizin altında aslında var da
- 0:12söylemiyorsunuz
- 0:13falan filan. Bu videoda kısa öz olarak
- 0:18eee bana izafe edilen ya da sorulan de
- 0:21misiniz değil misiniz meselesini eee bir
- 0:26açıklığa kavuşturalım istedim. Bunun
- 0:29yanı sıra
- 0:31artık
- 0:32dillere pelesenk olan bir söylem var
- 0:35biliyorsunuz. Deizm gençler arasında
- 0:37aldı başını gidiyor, durdurulamıyor.
- 0:41Ya bu neyin nesi? Bunun bir gerçekliği
- 0:43var mı? ya da deizm böyle bir batıda
- 0:471970'lerde ortaya çıkan new age gibi
- 0:50yani böyle manevi işte ezoterik birtım
- 0:55dini görünümlü akımlar gibi bir akım mı
- 0:59böyle bir şey mi yoksa kökeni temeli
- 1:03daha esaslı bir şey mi? Bunu da böyle
- 1:06kısa özet olarak anlatmayı planlıyorum.
- 1:10Ama ondan önce lütfen eee müsaade
- 1:14ederseniz bir teşekkür borcu var
- 1:18üzerimde. Bu teşekkürleri de arz edeyim.
- 1:20Çünkü bizi seven dostlarımız
- 1:24bize kitap göndermişler.
- 1:27Eee kimisi bizzat kendi yazdıkları
- 1:30kitaplar, kimisi hocam ilginizi
- 1:33çekeceğimizi düşündüğümüz tarzında
- 1:36kitaplar.
- 1:37Üç kitap var elimde. Bana ulaşma tarzı
- 1:40da çok ilginç. Yani böyle şu sokak, bu
- 1:45cadde, bu numara, şu apartman diye bir
- 1:47adresim yok. O yüzden
- 1:51arkadaşlar göndermişler.
- 1:54Kargonun üzerinde
- 1:56muhtar yoluyla bana ulaşıyor.
- 2:00Filan
- 2:01bilmem ne köyü muhtarı eliyle Mustafa
- 2:05Öztürk.
- 2:07Eee, eskiden çocukluğumda görürdüm böyle
- 2:11köy bakkallarında bir mektup zarf işte
- 2:15filanca eliyle filancaya diye
- 2:19bunun gibi geliyorlar bana. Böyle hoşuma
- 2:22gitti. Güldüm.
- 2:24Filanköy
- 2:27muhtarı ya da muhtarlığı eliyle
- 2:29falancıya Giresun.
- 2:32Evet. Uzatmayalım. eee kitaplardan
- 2:35birisi hemşehrim sayılabilir.
- 2:39Eşiyle birlikte bizi uzun zamandır takip
- 2:42ettiğini, sevip saydığını not olarak
- 2:45yazan
- 2:48sevgili dostumuz, takipçimiz Vuslat
- 2:51Varol Çolakoğlu isimli bir hanımefendi.
- 2:55Çok naif, nazik bir hanımefendi.
- 2:58Not yazmış bir kartın içine göndermiş.
- 3:04bir deneme [boğazını temizler] tarzında
- 3:06böyle
- 3:08okunduğunda bir huzur, rahatlık veren,
- 3:12kafa patlatmayan, yormayan
- 3:15bir insan hikayesi.
- 3:18Uzun sürede yazmış. Öyle belirtiyor.
- 3:22Bizimle paylaşmak istemişler. Bize değer
- 3:24vermişler. Canı gönülden teşekkür
- 3:28ediyorum.
- 3:30bir yaratana eee böyle maruzat ya da
- 3:34mektup kabilinden eee başlıklı bir bölüm
- 3:38var. Sizin de ilginizi çeker diye
- 3:41yazmışlar.
- 3:42Çekti ilgimi.
- 3:44Eee bizim de öyle çok mektubumuz,
- 3:47maruzatımız var ama henüz kaleme
- 3:49dökmedik. Ama eee enerjim gelirse tekrar
- 3:55hevesim oluşursa kendi ömrümü bütün
- 3:59kıvrımlarını, iniş çıkışlarını
- 4:02ya faziletim varsa faziletimi, reziletim
- 4:04varsa reziletimi de yazacağım ki ibret
- 4:08olsun.
- 4:09Eee diye
- 4:12e ömrüm ömrüm diye bir hikayede kendi
- 4:15hikayedemde ben ben yazmayı planlıyorum.
- 4:19Bakalım başarır mıyım, başaramaz mıyım?
- 4:23Ömür olursa, vefa ederse belki
- 4:26yazabilirim.
- 4:28Bir diğer takipçimiz kendi yazdığı
- 4:30kitap.
- 4:32Son saat
- 4:35artık yaklaştı. Yaklaşmakta olan ey mec
- 4:38ey yecüc ve mecüc insanoğlu seni
- 4:41çağırıyor diye.
- 4:44Yecüç ve mecüç üzerine Kur'an'dan
- 4:48ilhamla yazılmış bir kitap.
- 4:51Eee Güven Bey diyor ki hocam ben sizin
- 4:54bu konularla ilgili bakış açınızı,
- 4:57yorumlarınızı biliyorum. Nitekim
- 5:00kitabın ilgili yerinde Zülkarneyind'den
- 5:03söz ederken sizin Zülkarneyin
- 5:05maddenizden de yararlandım,
- 5:07görüşlerinize yer verdim. Ama ben daha
- 5:09farklı bir zaviyeden bakıyorum diye ben
- 5:11kitabı henüz okuma fırsatı bulamadım.
- 5:14eee şey
- 5:17sanki dünyanın sonunu e kıyamete
- 5:20götürecek bir şey kozmik kaosun o oluşum
- 5:24aşamalarından
- 5:26söz ediliyor gibi ilk bakışta galiba
- 5:29Yecüc ve Mecüc hadisesini de eee bu
- 5:34kozmik yıkıma bu sona eee götüren
- 5:37süreçler gibi yorumlamış gibi geliyor.
- 5:41Daha kitap henüz eee okumamdan geçmedi
- 5:47kendisine bu
- 5:50hocam sizi biliyorum. Bu konulara dair
- 5:53görüşlerinizi biliyorum. saygı duyuyorum
- 5:55ama acaba bu yecüç mecü başka bir şeye
- 6:00de işaret sayılabilir mi diye oldukça
- 6:03şey saygılı
- 6:06eee ve özenli bir not da yazmış.
- 6:12Kendisine canı gönülden teşekkür
- 6:15ediyorum.
- 6:17Bir diğer kitap, eee,
- 6:21Melih
- 6:23Koçakoğlu,
- 6:25biyoloji öğretmeni.
- 6:28Bu hocamız, öğretmenimiz
- 6:32bir gün diyor sizin bir videonuzda
- 6:36yani Allah her şeye kadir. Kainatı niye
- 6:40defaten bir seferde
- 6:43anında madem künfeyek
- 6:47ol deyince oluyor da
- 6:506 günde yaratmış
- 6:53diye sorular geliyor bize dediğimi
- 6:55duymuş. Ben o vakte kadar bunu hiç
- 6:58düşünmemiştim
- 7:01diye not yazmış. Sonra da
- 7:05bu tanrının formülü isimli
- 7:10biraz romanımsı romanla işte birtım
- 7:14fizik teorilerinin birbiriyle
- 7:16harmanlandığı
- 7:18eee bir eser. Bunu göndermiş.
- 7:22Eee
- 7:24kitaptan haberim vardı okumamıştım.
- 7:27Eee işte burada
- 7:31bağda bahçede yorulduktan sonra böyle
- 7:33akşam üzerleri
- 7:36kendimizi dinleme fırsatımız olduğunda
- 7:39ve okumaya yazmaya hevesimiz tekrar
- 7:42oluştuğunda inşallah sıraya koyalım.
- 7:46Eee
- 7:48okumayı planlayalım.
- 7:51Evet değerli hocama da içtenlikle
- 7:55teşekkür ediyorum.
- 7:57bizleri sevdikleri, saydıkları, değer
- 7:59verdikleri için diyorum bu teşekkür
- 8:02borçlarımı da böylece ifa etmiş olduğumu
- 8:05düşünüyorum. Gelelim hocam siz de
- 8:08misiniz
- 8:09meselesine önce şeyden başlayalım. Yani
- 8:12bu
- 8:14yeni bir e inanç modası mı? Yani bu
- 8:17deizm neyin nesi? Birdenbire mi peyda
- 8:20oldu? Yok. Şöyle kısa özet. ansiklopedik
- 8:24bilgi düzeyinde şunu söyleyeyim.
- 8:2817. yüzyıl yani 1600'ler İngiltere
- 8:33coğrafyası.
- 8:34Burada bir kıpraşma başlıyor. Bugün
- 8:37deizm diye tabir edilen eee inanç ve
- 8:42düşünce sisteminin oluşum aşamalarında.
- 8:46Ardından aydınlanma
- 8:49dönemi geliyor Avrupa'da
- 8:52ve bu deizm tebellür ediyor,
- 8:55berraklaşıyor
- 8:57ve çerçevesi oluşuyor.
- 9:00Deizmle ilgili doktora tezleri yapılmış
- 9:03YÖK'te. Bakabilirsiniz.
- 9:05Öyle bir tane deizm yok. Tek renkli
- 9:08değil yani. Çok renkli, çok desenli
- 9:11deizimler var. daha radikal, daha
- 9:14yumuşak işte daha flu, daha net
- 9:19bir tek deizm yok. Ama en üst başlık
- 9:22olarak çok kısa kestirmeden ortaokul,
- 9:26lise düzeyindeki
- 9:28bilgi seviyesinde
- 9:31deizm nedir diye sorulduğunda
- 9:34ortaya çıkış aşamasında şunu
- 9:36söyleyebiliriz. Batıda kilisenin
- 9:39hegemonyasına, otoriterliğine,
- 9:42eee, tekelciliğine, hakikat
- 9:45tekelciliğine karşı bir tepki.
- 9:50Bir tepki. Dolayısıyla ruhban sınıfına,
- 9:54dolayısıyla kilisenin şemsiyesi altında
- 9:58eee temsili yapılan kutsal kitaba, o
- 10:02kutsal kitap kanonizasyonuna
- 10:06ve dolayısıyla peygamberlik kurumuna
- 10:09vesaire ve yani kısaca müesses nizam
- 10:13dediğimiz dini alanda müesses nizama bir
- 10:17tepki, bir baş kaldırı, bir isyan gibi
- 10:20görü bilir. Bu anlamda aydınlanma
- 10:23döneminin işte deistik
- 10:26inanç yapısına sahip düşünürleri
- 10:30arasında Volter'den tutun Jean Jacques
- 10:32Russo'dan çıkın. Bu kapsamda
- 10:35değerlendirilebilir. Bu insanların bu
- 10:38deizmle ilişkilendirilen inanç tarzları
- 10:42kiliseye karşı bir tavır, bir tepkidir.
- 10:47Böyle bir geçmişi var. 16, 17, 17, 18.
- 10:51yüzyıllardan bu yana 1600'lerden getirin
- 10:552000 neredeyse 450 500 yıl olmuş bir
- 10:58geçmişi var. Dolayısıyla böyle new age
- 11:00tarzında yeni moda bir akım değil. Peki
- 11:03Türkiye'de [homurdanır]
- 11:06yaygınlaştığı
- 11:07giderek gençler arasında en çok rağbet
- 11:10gören, ilgi çeken bir inanç tarzı olduğu
- 11:14yönündeki tespitler doğru mu? Yani
- 11:16köpürtme payı, abartma payı her zaman
- 11:19mahfuz olmakla birlikte bunlar mümkündür
- 11:22olabilir ama böyle bir yaygınlık var.
- 11:27Peki bunun sebebi ne? Bunun sebebi şu
- 11:31mu? Yani bu gençlik, günümüz gençliği,
- 11:35oturmuş teizm yani İslam bu coğrafyanın
- 11:40hamuru olduğu için İslam'ı almış, masaya
- 11:43yatırmış.
- 11:45böyle ölçmüş, tartmış, vahiy konusunu
- 11:48ele almış. Tanrının müdahaleci
- 11:52bir tanrı olarak kutsal kitapta nasıl
- 11:55anlatıldığına iyicene bakmış. Eee,
- 11:59peygamberlik kurumunu ele almış. İşte
- 12:03mucize konusuna bakmış, etmiş.
- 12:07Ondan sonra da gelmiş deizm meselesine
- 12:11geçmiş. deizmi de felsefi anlamda
- 12:14ölçmüş, tartmış.
- 12:17Bu ikisini kafasında kıyaslamış. Demiş
- 12:19ki, "Ben deizmi daha tutarlı buluyorum."
- 12:24Bunu bir felsefi hesaplaşmasını yapmış.
- 12:28Bunun altyapısını, entelektüel
- 12:30altyapısını oluşturmuş. Bu yani bu
- 12:33alanda epeyce
- 12:35kafa yormuş. Ondan sonra da bir karara
- 12:38varmış. Ben İslami inançtan, dolayısıyla
- 12:41teizmden ayrılıyorum. Deizme geçiyorum.
- 12:45Onu benimsiyorum
- 12:47diye bir karar vermiş durumu yok.
- 12:50Elbette ki istisnalar vardır. Bu süreci
- 12:53yaşamış, aynen böyle anlattığım gibi
- 12:55İslam'la böyle o inanç tarzıyla
- 12:58hesaplaşmış.
- 12:59kendince felsefi olarak, akli olarak
- 13:03[homurdanır]
- 13:04deizmi daha kendine makul, tatminkar
- 13:07bulmuş olan insanlar da vardır. Bir şey
- 13:10demiyorum ama bu yaygınlaşma trendinde
- 13:13gençler böyle iki inanç tarzını masaya
- 13:17yatırıp üzerine uzun zaman boyu düşünüp
- 13:20taşınıp kafa yorarak
- 13:23İslam'ı bırakıp deizme yanaşmış
- 13:25değiller.
- 13:27Bu bu da bir burada eğer bir yaygınlık
- 13:30söz konusuysa gençler arasında böyle bir
- 13:34durum söz konusuysa tercih edilen bir
- 13:37inanç tarzı olarak haydi arkadaşlar
- 13:40topyekün deizme transfer oluyoruz
- 13:42geçiyoruz diye bir bilinç düzeyi de yok
- 13:44bence
- 13:47kanımca
- 13:49resmi kurumsal İslam'dan uzaklaşmanın
- 13:53sonucunda
- 13:54eee ortaya çıkan durumu tarif etmek için
- 13:58kullanılan bir tabirdeizm.
- 14:01Çünkü çocukların artık kurumsal İslam'la
- 14:05eee aidiyet bağları kalmamış. Bunu belli
- 14:07ediyorlar, gösteriyorlar. Uzak
- 14:09olduklarını da söylüyorlar.
- 14:11İslam'ı ve kurumsal yapısını kendilerine
- 14:16yakın görmediklerini
- 14:18dillendiriyorlar
- 14:19ve
- 14:21mevcut bu durumda bulundukları konum
- 14:24itibariyle bunların bu konumuna ve bu
- 14:28durumuna ne ad verilir diye düşünülüp
- 14:30taşınınca bunlar deist olmuş diye bir
- 14:33sonuca varılıyor. Yoksa bir deizmi biz
- 14:37bir tercih olarak benimsedik şeklinde
- 14:41bir felsefi bilinç
- 14:43ve tercihle yapılmış bir şey değil. Bu
- 14:47ne? Bu durum nasıl oluştu? Ben bu durumu
- 14:52gene 171. yüzyıldaki eee İngiltere sonra
- 14:57Aydınlanma dönemi eee batısında
- 15:00Avrupa'sında kiliseye karşı tepkinin bir
- 15:03benzeri olarak bu gençliğin Türkiye'de
- 15:08siyasal İslamcılığın
- 15:11ve
- 15:14bu siyasal İslamcılığın
- 15:17siyasi iktidarla irtibatının
- 15:21ve bu iktidar döneminde ortaya ortaya
- 15:24çıkan hoşnutsuzlukların,
- 15:26rahatsızlıkların, memnuniyetsizliklerin
- 15:30eee
- 15:32dine yansımaları,
- 15:34dinle irtibatlandırılması.
- 15:36Niye bu çocuklar veya bu deist olanlar
- 15:40bu siyasi alanı dinle
- 15:42irtibatlandırdılar?
- 15:45onu o tırnak içinde siyasal İslamcılığın
- 15:48eee genetik kodlarına
- 15:52eee alışkanlıklarına, davranış
- 15:54kalıplarına, kendini ifade tarzlarına
- 15:57bakmak, analiz etmekte yarar var.
- 16:00Bunları analiz ettiğinizde neden bu
- 16:03deist olanlar
- 16:05eee siyasal İslam üzerinden ortaya
- 16:08koydukları tepkiyi
- 16:11e dine yansıtarak kurumsal İslam'dan
- 16:15uzaklaşıyorlar
- 16:16irtibatının
- 16:18eee bağlantı noktalarını siz
- 16:21kurabilirsiniz, bulabilirsiniz.
- 16:24daha açık konuşmaya gerek yok. Ama
- 16:30ayrıca bu dönemde
- 16:33eee
- 16:35şu kadarını söyleyeyim.
- 16:38Dini söylemin çokluğuna, fazlalığına,
- 16:42bolluğuna karşılık
- 16:44o dindarlığın gerekli kıldığı ahlak,
- 16:49adalet, vicdan, merhamet gibi
- 16:54davranışların
- 16:55eee özellikle kendini din üzerinden,
- 17:00İslam üzerinden ve Müslümanlık üzerinden
- 17:02tanıtan kesimlerde
- 17:05oldukça kıt bulunması. Bakın
- 17:09kendini din üzerinden tanımlayan dini
- 17:14kimlik
- 17:15eee üzerinden sürekli referans veren
- 17:19yapıp ettiklerini hep dinle
- 17:21ilişkilendirerek
- 17:23söyleme döken çevrelerde, muhitlerde
- 17:28din söylemi çok bol mebzul miktarda
- 17:32olmasına rağmen o dindarlığın
- 17:36gerekli kıldığı ahlak, adalet duygusu,
- 17:40vicdan, merhamet,
- 17:42insaf, izan gibi vasıfların aynı
- 17:46nispette kıt bulunması
- 17:49ve bunun çok acı bir çelişki doğurması
- 17:53sebebiyle
- 17:57bir tepki oluştu. Özellikle genç kuşakta
- 18:03orta yaşın böyle bir derdi yok. Yani
- 18:07orta yaş ve üstü yani artık Allahlık bir
- 18:12psikoloji içinde öyle diyebilirim.
- 18:15Gençler ama duyarlılar.
- 18:18Bu tepki sadece deizme kaymak olarak
- 18:21kendini göstermedi veya deizmin
- 18:23yaygınlaşması olarak göstermedi.
- 18:26İşte Mehmet Ali Kulat isimli
- 18:28araştırmacının
- 18:30eee kamuoyu araştırmacının daha dün
- 18:34denebilecek bir yakın zamanda yaptığı
- 18:37bir araştırmanın neticesi. Bu ülkedeki
- 18:41her 100 çocuktan 64'ü, 65'i
- 18:45eee bu ülkeden ayrılmak istiyor sonucu
- 18:48çıktı.
- 18:50Bununla birlikte düşünürseniz daha iyi
- 18:53anlarsınız. Bu çocukların
- 18:55100 çocuğun, 100 gencin 64'ü neden bu
- 18:58ülkeden ayrılmak istiyor sorusunun
- 19:02cevabını bulduğunuzda
- 19:04neden bu çocuklar İslam'la irtibatını,
- 19:08kurumsal İslam'la irtibatını koparıp
- 19:12deizm dediğimiz eee bir inanç sistemine
- 19:17yaslanıyor ya da oraya yakınlaşıyor
- 19:19sorusunun cevabını da bulmuş olursunuz
- 19:22diye düşünüyorum.
- 19:24Ben kendimi bana gelince ben kendimi
- 19:28zinhar,
- 19:30bir deist
- 19:33falan diye bir kategorinin içinde
- 19:36tanımlama
- 19:37ihtiyacı hissetmedim.
- 19:43Böyle de görmüyorum
- 19:46ama şunu da eklemek durumundayım.
- 19:51Geleneksel Sünni İslam'ın
- 19:55Kur'an'ı anlama biçiminden tutun sünnete
- 19:59anlama biçimine, fıkıhından, fıkıh
- 20:01usulünden tutun kelamına varıncaya kadar
- 20:07hemen hemen her alanda
- 20:10benim İslam'dan anladığımla bağdaşır bir
- 20:14tarafı yok. Yani ben Sünni İslam'ın
- 20:17yorumlarıyla, genel kabul görmüş
- 20:19yorumlarıyla aram iyi değil. Anlaşma
- 20:22şansım yok.
- 20:25Birçok noktada itirazım var. Buradan bir
- 20:27kere zihin olarak, fikir olarak ayrışmış
- 20:31durumdayım.
- 20:33Kurumsal, geleneksel, Sünni İslam'dan
- 20:36ayrı bir yerdeyim.
- 20:38bireysel
- 20:40müştehidim falan demiyorum ama ben
- 20:43diyelim ki İmam Maturidi'nin anladığı
- 20:47gibi anlamak zorunda değilim. Hüsun
- 20:50kubuh meselesini veyahut kaderi, kazayı,
- 20:53eşari gibi anlamak zorunda değilim.
- 20:56veyahut bir hadisin sıhhatini şusunu
- 20:59busunu işte sıhhat listesi şu Buhari
- 21:03başta Müslim arkasından geliyor. Bu
- 21:05listeye ben mecbur tabi olmak zorunda
- 21:08değilim. Atıyorum ben de diyorum ki bana
- 21:10göre sıhhat en sıhhatlı eser İmam
- 21:12Malik'in muvatasıdır. Söz gelimi mesela
- 21:17ya da ben bir kan davalı gibi bir
- 21:21Şianın, bir Mutezilenin hiçbir görüşü
- 21:24doğru değildir. Y sünnilik ne diyorsa
- 21:27baştan sona A'dan Z'ye hepsi onunkü daha
- 21:30isabetlidir diye bir ön kabulüm yok.
- 21:34Birçok konuda Mutezile daha akıllı, daha
- 21:37etraflı, daha tutarlı düşünmüş diye
- 21:40düşünebiliyorum. Böyle inanıyorum. Kimi
- 21:43yerde Şia'nın özellikle fıkhi
- 21:45meselelerde
- 21:47mesela abdestli ayakların mesi konusunda
- 21:49ilgili ayeti anlama tarzının daha doğru
- 21:53isabetli olduğunu düşünenlerdenim
- 21:55mesela.
- 21:58Dolayısıyla bir mezhep
- 22:02eee
- 22:03aidiyetim, kopmaz bir mezhep bağım falan
- 22:07yok. E buralarda anlaşamıyoruz. Bunun
- 22:10dışında benim de tepkisel olduğum
- 22:14eee ve insan olarak duygusal davrandığım
- 22:17noktalar var. O noktalarda bu gençlerin
- 22:20tutumuyla kendi tutumumu
- 22:22benzeştiriyorum.
- 22:25Yani Geçmiş Diyanet İşleri Başkanının
- 22:28ortaya koyduğu performanstan tutun uzun
- 22:32yıllar boyunca cemaatlerin yaptığı
- 22:34şımarıklıklardan,
- 22:36pervasızlıklardan
- 22:38eee tutun
- 22:40efendime söyleyeyim dindarım diyenler
- 22:43insanların
- 22:46haksızlık, adaletsizlik, hukuksuzluk
- 22:48noktasında dinsizden fersah fersah daha
- 22:52ileride kötü performans lar ortaya
- 22:55koyduğundan tutun, neresinden tutarsanız
- 22:58tutun birçok şeye tepkim var. O tepkiden
- 23:03dolayı o kurumsal yapısıyla
- 23:07yani bu bu işte ortada görünür
- 23:09cemaatiyle, cemiyetiyle,
- 23:12şusuyla busuyla o camiadan, o muhitten
- 23:15hem duygusal hem zihinsel hem bedensel
- 23:18olarak tüm bağlarımı koparmışım. Ama bu
- 23:22koparmışlığım
- 23:23kendimi gidip felsefi olarak kendimi
- 23:26deizme yasayım. O bir tercih olarak
- 23:29deizmde demirleyeyim, deizme demir
- 23:32atayım diye bir düşüncem olmamış.
- 23:36Ha bu noktada belki bizi vahiy
- 23:39konusundaki görüşlerimiz veyahut işte
- 23:42vahdet-i vücutçu veya panteistik tanrı
- 23:45tasavvuruna yakın oluşumuzdan dolayı
- 23:47hani deizmin
- 23:50müdahaleci olmayan tanrı fikri ile
- 23:53bağdaştırıyorlar belki. Biliyorsunuz
- 23:56deizmin en kaba tanımıyla eee kendini
- 24:00belli ettiği nokta Evet. Bir aşkın
- 24:03kudret, bir üstün güç olarak bir
- 24:06yaratıcı var. Hani saatçi tanrı gibi
- 24:09mükemmel şekilde düzeni kurmuş, zembere
- 24:13çevirmiş. tıkır tıkır tıkır tıkır düzen
- 24:15işliyor. Fakat düzene artık karışmıyor.
- 24:20Düzen kendi sistemi içerisinde işliyor.
- 24:24Dolayısıyla Tanrı insanlık alemine,
- 24:27ailesine burada ne yaşadığına, ne
- 24:30ettiğine, ne yaptığına karışmıyor,
- 24:33alakadar olmuyor. Bunun eee
- 24:38mantıksal sonucu nedir? alakadar
- 24:41olmuyor, irtibat kurmuyorsa o zaman
- 24:43vahiy de göndermiyor,
- 24:45peygamber de göndermiyor noktasına
- 24:48geliyor.
- 24:51Benim belki de o panteist tanrı
- 24:55tasavvurundan yani [homurdanır]
- 24:59alem burada, tanrı orada iki ayrı varlık
- 25:03olarak tanrının yarattığı alem şeklinde
- 25:06değil de alemle iç içe eee yani içkin
- 25:10tanrı
- 25:12fikrimden dolayı herhalde belki oraya
- 25:14yakın görüyorlar ama ben sonuç
- 25:17itibariyle kendimi de olarak görmüyorum.
- 25:20İlla bir inanç kategorisi içinde bir
- 25:23sıfat, bir tanımlama, bir ekit
- 25:26etiketleme ihtiyacı da hissetmiyorum. Ya
- 25:29bu
- 25:31tanımlama
- 25:33alışkanlığından
- 25:35vazgeçsek
- 25:37nasıl olur diye düşünüyorum. Ama bizim
- 25:40gibi böyle 3ünc dünyalı zihin olarak,
- 25:43kafa yapısı olarak 3 dünyalı ülkelerde
- 25:47tanımlama yapmadan, etiket yapıştırmadan
- 25:51rahat etmiyor bizim insanımız yani.
- 25:54Çünkü eee bizim insanımızın genel
- 25:58karakteristiği fikre, düşünceye değil at
- 26:01hominemci bir tarzda eleştiriye daha
- 26:04teşnedir. At adominem nedir? kişisel
- 26:08özelliklerine dalar. Oraya odaklanır.
- 26:12Saçı başı işte gelmişi, geçmişi
- 26:17kişisel hayatını oraları kurcalar.
- 26:21Oranın üzerinden tartışma yürütmeyi
- 26:23sever. Dolayısıyla dedikoduyu da
- 26:27dolayısıyla sever. İşte bu ad hominemci
- 26:31yaklaşımdan dolayı etiketi de sever,
- 26:34etiketlemeyi de mutlaka bir tanım yapmak
- 26:37zorunda hisseder kendini. Ben kendimi
- 26:40tanımlamıyorum. Tanımlamak zorunda da
- 26:42hissetmiyorum ama kurumsal İslam'a ve o
- 26:47camiaya, o o muhite artık kendimi çok
- 26:51yabancı hissettiğimi, eee, inancımı
- 26:55Rabbül alemin Arapça tabir kullanıyorum.
- 26:58Yani alemlerin efendisiyle ya da
- 27:01yaratanla ya da Allah'la olan bağımı,
- 27:05irtibatımı
- 27:08kendi aklımla, fikrimle, kalbimle
- 27:12temasımı bireysel planda oldukça sivil,
- 27:16kurumsal değil, resmi değil tarzda
- 27:20sürdürmeyi ve
- 27:24onun bizi yaratmasının arkasındaki
- 27:28temel nedenin de
- 27:31ne bütün dünyayı Müslümanlaştırmak falan
- 27:34değil. insan olarak
- 27:37sahip olduğumuz potansiyellerin tıpkı
- 27:40kendisinin yarattığı veyahut şu
- 27:43karşımızdaki yaratanın her zerresinde
- 27:46imzası bulunan kainattaki güzellikler
- 27:49misali
- 27:50insanın da hayat boyu bir güzellik
- 27:55üretmek iyiliği çoğaltmak
- 27:58dokunduğu insana, çevreye, eşyaya
- 28:03pozitif, olumlu
- 28:04iyi, hayırlı
- 28:08şekilde dokunmak.
- 28:10Bundan başka bir sebebinin yani
- 28:13dolayısıyla bir hoş sadağa bırakmaktan
- 28:15başka bir ulvi gayesinin falan olduğuna
- 28:18da inanmıyorum. Dolayısıyla hayat
- 28:21çizgimi bundan sonra ne kadar sürerse,
- 28:23ne kadar giderse bu minvalde, bu
- 28:25doğrultuda sürdürmeyi hedefliyorum.
- 28:28[homurdanır]
- 28:30Artık dini bir ideoloji,
- 28:32böyle elinde sopa,
- 28:35başkasına sürekli buyrulan, dayatılan,
- 28:39efendime söyleyeyim kimi zaman
- 28:40demokrasinin kılıcı gibi böyle
- 28:42insanların başında kesmeye hazır duran
- 28:46bir şey olmaktan çıkarılması
- 28:49ve insanın içe dönük dünyasının
- 28:52onarması, ona huzur sağlaması için
- 28:56oraları onaran, tamir eden
- 28:58insana huzur veren bir tecrübeye
- 29:00dönüştürülmesi.
- 29:02Bu şekilde yeniden bir kalıba dökülmesi
- 29:06gereken bir şey olduğunu düşünüyorum.
- 29:08Ama kurumsal yapısıyla dinler
- 29:14tarihe bakarsanız
- 29:17bütün tarih buna şahittir ki huzur veren
- 29:21şeyler olarak tecrübe edilmemişler.
- 29:25Bu çok açık. Bunu hiç tartışmaya gerek
- 29:27yok. Artık o
- 29:30sürekli insanları, toplumları bir
- 29:34rekabet şeyinde tutan,
- 29:38farklı inancı hasım olarak kodlayan,
- 29:41tırnak içinde kafir olarak tanımlayan,
- 29:45eee, dünyayı
- 29:47kendi inancı alanı dışında darül harp
- 29:51olarak algılayan bir düşüncenin, bir
- 29:54fikrin, bir zihniyetin
- 29:56bir huzur getireceğini inanmıyorum.
- 30:00Oysa insanlığın en çok en çok huzura
- 30:03ihtiyacı var diye düşünüyorum. Ben artık
- 30:06huzur istiyorum, dinginlik istiyorum,
- 30:08sakinlik istiyorum. Bunca yıl kafam
- 30:11ütülendi, yoruldu, bıktı, şişti.
- 30:16Artık bunlardan uzak kalmayı, uzak
- 30:18durmayı yeğiliyorum.
- 30:20[iç çeker] Eee,
- 30:22ve bir daha tekrar ediyorum. Kendimi
- 30:25asla bir inanç kategorisi içinde deist
- 30:27misin, meist misin, ateist misin, şu
- 30:30musun? Bir tanımlamanın içerisinde
- 30:33görmüyorum. Görmeyeceğim.
- 30:36kendi inancımı kendime göre bugüne kadar
- 30:39öğrendiğim, okuduğum,
- 30:42eee, biriktirdiğim bilgiler
- 30:44çerçevesinde,
- 30:47eee, yaratanın yarattığı bir aciz varlık
- 30:50olarak
- 30:52onun ortaya koyduğu emeğe
- 30:56yaraşır şekilde iyi bir hikaye üretip,
- 30:59hikaye yazıp buradan sessiz, sakince
- 31:03çekip gitmek istiyorum.
- 31:06Bu vesileyle hepinize sağlık, sıhhat
- 31:08diliyorum. Hoşça kalın. Sağlıcakla
- 31:10kalın.
About this transcript
This page contains the full transcript of Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum by Mustafa Öztürk Arşivi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,572 words across 603 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.