Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum — Transcript
Full transcript
- 0:00Değerli dostlar, merhabalar.
- 0:03Zaman zaman soruyorlar. Hocam, siz deist
- 0:07misiniz?
- 0:08Hocam, dilinizin altında aslında var da
- 0:12söylemiyorsunuz.
- 0:13Falan filan.
- 0:15Bu videoda kısa öz olarak
- 0:18eee bana izafe edilen ya da sorulan
- 0:21deist misiniz, değil misiniz meselesini
- 0:24eee
- 0:25bir açıklığa kavuşturalım istedim.
- 0:28Bunun yanı sıra
- 0:30artık
- 0:32dillere pelesenk olan bir söylem var,
- 0:35biliyorsunuz. Deizm gençler arasında
- 0:37aldı başını gidiyor.
- 0:39Durdurulamıyor.
- 0:41E bu neyin nesi? Bunun bir gerçekliği
- 0:43var mı? Ya da deizm böyle bir
- 0:46Batı'da 1970'lerde ortaya çıkan New Age
- 0:49gibi yani böyle
- 0:51manevi, işte ezoterik bir takım dini
- 0:55görünümlü akımlar gibi bir
- 0:58akım mı? Böyle bir şey mi?
- 1:00Yoksa kökeni, temeli daha esaslı bir şey
- 1:04mi? Bunu da böyle kısa, öz, özet olarak
- 1:08anlatmayı planlıyorum. Ama ondan önce
- 1:12lütfen siz eee
- 1:14müsaade ederseniz bir teşekkür borcu var
- 1:18üzerimde. Bu teşekkürleri de arz edeyim.
- 1:20Çünkü bizi seven dostlarımız
- 1:24bize kitap göndermişler.
- 1:27Eee kimisi bizzat kendi yazdıkları
- 1:31kimisi hocam ilginizi çekeceğimizi
- 1:34düşündüğümüz tarzında kitaplar.
- 1:37Üç kitap var elimde. Bana ulaşma tarzı
- 1:40da çok ilginç.
- 1:42Yani
- 1:43böyle şu sokak, bu cadde, bu numara, şu
- 1:46apartman diye bir adresim yok.
- 1:48O yüzden
- 1:50arkadaşlar göndermişler.
- 1:53Eee
- 1:54kargonun üzerinde
- 1:56muhtar yoluyla bana ulaşıyor.
- 2:00Filan
- 2:01bilmem ne köyü muhtarı eliyle Mustafa
- 2:05Öztürk.
- 2:07Eee, eskiden çocukluğumda
- 2:10görürdüm böyle köy bakkallarında bir
- 2:13mektup zarf işte
- 2:15filanca eliyle filancaya diye.
- 2:19Bunun gibi geliyorlar bana.
- 2:21Böyle hoşuma gitti, güldüm.
- 2:24Filan köy
- 2:26muhtarı ya da muhtarlığı eliyle
- 2:29falancaya, Giresun.
- 2:32Evet, uzatmayalım. Eee, kitaplardan
- 2:35birisi hemşehrim sayılabilir.
- 2:39Eşiyle birlikte bizi uzun zamandır takip
- 2:42ettiğini, sevip saydığını
- 2:45not olarak yazan
- 2:48sevgili dostumuz, takipçimiz Vuslat
- 2:51Varol Çolakoğlu
- 2:53isimli bir hanımefendi. Çok naif, nazik
- 2:56bir hanımefendi.
- 2:58Not yazmış bir kartın içine, göndermiş.
- 3:04Bir deneme tarzında [boğazını temizler]
- 3:06böyle
- 3:08okunduğunda bir huzur, rahatlık veren
- 3:12kafa patlatmayan, yormayan
- 3:15bir insan hikayesi.
- 3:18Uzun sürede yazmış, öyle belirtiyor.
- 3:22Bizimle paylaşmak istemişler, bize değer
- 3:24vermişler.
- 3:26Canıgönülden
- 3:27teşekkür ediyorum.
- 3:30Bir yaratana eee, böyle maruzat ya da
- 3:34mektup kabilinden
- 3:36eee, başlıklı bir bölüm var. Sizin de
- 3:39ilginizi çeker diye
- 3:41yazmışlar.
- 3:42Çekti ilgimi.
- 3:44Eee, bizim de öyle çok mektubumuz,
- 3:47maruzatımız var ama henüz kaleme
- 3:49dökmedik.
- 3:51Ama
- 3:52eee
- 3:53enerjim gelirse, tekrar hevesim oluşursa
- 3:57kendi ömrümü, bütün kıvrımlarını, iniş
- 4:00çıkışlarını
- 4:01ya faziletim varsa faziletimi, reziletim
- 4:04varsa reziletimi de
- 4:06yazacağım ki ibret olsun
- 4:09eee
- 4:10diye.
- 4:12Eee bir ömrüm ömrüm diye bir bir hikaye
- 4:15de kendi hikayemde ben ben yazmayı
- 4:18planlıyorum.
- 4:19Bakalım başarır mıyım, başaramaz mıyım?
- 4:23Ömür olursa, vefa ederse belki
- 4:26yazabilirim.
- 4:28Bir diğer takipçimiz, kendi yazdığı
- 4:30kitap
- 4:32Son Saat
- 4:35Artık yaklaştı, yaklaşmakta olan Ey
- 4:38Mecuc Ey Ye'cüc ve Me'cüc insanoğlu seni
- 4:41çağırıyor diye.
- 4:44Ye'cüc ve Me'cüc üzerine
- 4:47Kur'an'dan
- 4:48ilhamla yazılmış bir kitap.
- 4:51Eee Güven Bey diyor ki hocam ben sizin
- 4:54bu konularla ilgili bakış açınızı,
- 4:57yorumlarınızı biliyorum. Nitekim
- 5:00kitabın ilgili yerinde Zülkarneyn'den
- 5:03söz ederken sizin Zülkarneyn maddenizden
- 5:06de yararlandım, görüşlerinize yer verdim
- 5:08ama
- 5:09ben daha farklı bir zaviyeden bakıyorum
- 5:11diye ben kitabı henüz okuma fırsatı
- 5:13bulamadım.
- 5:14Eee şey mhm
- 5:17Sanki dünyanın sonunu eee kıyamete
- 5:20götürecek bir şey, kozmik kaosun o
- 5:24oluşum aşamaları
- 5:26dan söz ediliyor gibi ilk bakışta galiba
- 5:29Ye'cüc ve Me'cüc hadisesini de
- 5:32eee bu
- 5:34bu kozmik yıkıma, bu sona
- 5:36eee götüren süreçler gibi
- 5:39yorumlamış gibi geliyor. Eee daha kitap
- 5:42henüz
- 5:43eee
- 5:44okumamdan geçmedi.
- 5:47Kendisine bu
- 5:49s Hocam sizi biliyorum. Bu konulara dair
- 5:53görüşlerinizi biliyorum. Saygı duyuyorum
- 5:55ama
- 5:56acaba bu Ye'cüc Me'cüc
- 5:59başka bir şeye de işaret sayılabilir mi
- 6:01diye
- 6:02oldukça şey saygılı
- 6:06eee
- 6:07ve
- 6:09özenli bir not da yazmış.
- 6:12Kendisine
- 6:14canı gönülden teşekkür ediyorum.
- 6:17Bir diğer kitap eee
- 6:21Melih
- 6:23Koçakoğlu
- 6:25biyoloji öğretmeni
- 6:27bu hocamız öğretmenimiz hımm
- 6:32Bir gün diyor
- 6:34sizin bir videonuzda
- 6:36yani Allah her şeye kadir kainatı niye
- 6:40defaten bir seferde
- 6:43anında madem kün feyekün
- 6:47ol deyince oluyor da
- 6:50altı günde yaratmış
- 6:53diye sorular geliyor bize dediğimi
- 6:55duymuş. Ben o vakte kadar bunu hiç
- 6:58düşünmemiştim.
- 7:01diye not yazmış. Sonra da
- 7:04bu
- 7:06Tanrının
- 7:07formülü isimli
- 7:10biraz romanımsı romanla işte birtakım
- 7:14fizik teorilerinin birbiriyle
- 7:16harmanlandığı
- 7:18eee bir eser bunu göndermiş.
- 7:22eee
- 7:24Kitaptan haberim vardı okumamıştım.
- 7:27eee
- 7:28İşte burada
- 7:31bağda bahçede yoruldukdan sonra böyle
- 7:33akşam üzerleri
- 7:36kendimizi dinleme fırsatımız olduğunda
- 7:39ve okumaya yazmaya hevesimiz tekrar
- 7:42oluştuğunda inşallah sıraya koyalım.
- 7:46Eee, o
- 7:47okumayı planlayalım.
- 7:51Evet. Değerli hocama da
- 7:54içtenlikle teşekkür ediyorum.
- 7:56Bizleri sevdikleri, saydıkları, değer
- 7:59verdikleri için.
- 8:01Diyorum bu teşekkür borçlarımı da
- 8:03böylece ifa etmiş olduğumu düşünüyorum.
- 8:06Gelelim hocam siz deist misiniz?
- 8:09Meselesine. Önce şeyden başlayalım yani
- 8:12bu
- 8:13bu yeni bir
- 8:15eee, inanç modası mı yani bu deizm neyin
- 8:18nesi?
- 8:19Birdenbire mi peyda oldu? Yok. Şöyle
- 8:22kısa, özet ansiklopedik bilgi düzeyinde
- 8:25şunu söyleyeyim.
- 8:2817. yüzyıl yani 1600'ler, İngiltere
- 8:33coğrafyası
- 8:34burada bir kıpraşma başlıyor. Bugün
- 8:37deizm diye tabir edilen
- 8:40eee, inanç ve düşünce sisteminin
- 8:44oluşum aşamalarında
- 8:46ardından aydınlanma
- 8:49dönemi geliyor Avrupa'da
- 8:51ve bu deizm tebellür ediyor,
- 8:55berraklaşıyor
- 8:56ve çerçevesi oluşuyor.
- 9:00Deizmle ilgili doktora tezleri yapılmış
- 9:03YÖK'te. Bakabilirsiniz.
- 9:05Öyle bir tane deizm yok. Tek renkli
- 9:08değil.
- 9:09Yani çok renkli, çok desenli deizmler
- 9:12var.
- 9:13Daha radikal, daha yumuşak, işte daha
- 9:16flu, daha net.
- 9:19Bir tek deizm yok ama
- 9:21en üst başlık olarak
- 9:23çok kısa, kestirmeden ortaokul, lise
- 9:26düzeyindeki
- 9:28bilgi seviyesinde
- 9:31deizm nedir diye sorulduğunda
- 9:34ortaya çıkış aşamasında şunu
- 9:36söyleyebiliriz, Batı'da
- 9:38kilisenin hegemonyasına, otoriterliğine,
- 9:42eee, tekelciliğine, hakikat
- 9:45tekelciliğine karşı
- 9:47bir tepki.
- 9:50Bir tepki. Dolayısıyla ruhban sınıfına,
- 9:54dolayısıyla kilisenin şemsiyesi altında
- 9:58eee, temsili yapılan kutsal kitaba,
- 10:01o kutsal kitap kanonizasyonuna
- 10:06ve dolayısıyla peygamberlik kurumuna
- 10:09vesaire ve yani kısaca müesses nizam
- 10:13dediğimiz, dini alanda müesses nizama
- 10:16bir
- 10:17tepki, bir başkaldırı, bir isyan gibi
- 10:20görülebilir.
- 10:22Bu anlamda aydınlanma döneminin işte
- 10:24deistik
- 10:26inanç yapısına sahip düşünürleri
- 10:29arasında Voltaire'den tutun,
- 10:32Jean-Jacques Rousseau'dan çıkın, bu
- 10:34kapsamda değerlendirilebilir. Bu
- 10:36insanların
- 10:38bu teizmle ilişkilendirilen inanç
- 10:40tarzları
- 10:42kiliseye karşı bir tavır, bir tepkidir.
- 10:47Böyle bir geçmişi var. 16, 17., 17, 18.
- 10:51yüzyıllardan bu yana
- 10:531600'lerden getirin, 2000, neredeyse
- 10:56450, 500 yıl olmuş bir geçmişi var.
- 10:59Dolayısıyla böyle new age tarzında yeni
- 11:02moda bir akım değil. Peki Türkiye'de
- 11:04>> [homurdanır]
- 11:06>> yaygınlaştığı,
- 11:07giderek gençler arasında en çok rağbet
- 11:10gören, ilgi çeken bir inanç tarzı olduğu
- 11:14yönündeki tespitler doğru mu?
- 11:16Yani köpürtme payı, abartma payı her
- 11:19zaman mahfuz olmakla birlikte bunlar
- 11:21mümkündür, olabilir, ama
- 11:23böyle bir yaygınlık var.
- 11:27Peki bunun sebebi ne?
- 11:30Bunun sebebi şu mu?
- 11:32Yani bu gençlik, günümüz gençliği
- 11:34oturmuş teizm, yani İslam
- 11:38bu coğrafyanın
- 11:40hamuru olduğu için İslam'ı almış masaya
- 11:43yatırmış
- 11:45böyle ölçmüş, tartmış vahiy konusunu ele
- 11:49almış, Tanrı'nın müdahale ci bir Tanrı
- 11:53olarak kutsal kitapta nasıl
- 11:55anlatıldığına iyicene bakmış
- 11:58eee peygamberlik
- 12:01kurumunu ele almış işte mucize konusuna
- 12:04bakmış, etmiş
- 12:07ondan sonra da gelmiş deizm meselesine
- 12:10geçmiş. Deizmi de felsefi anlamda
- 12:14ölçmüş, tartmış
- 12:16bu ikisini kafasında kıyaslamış, demiş
- 12:19ki ben
- 12:21deizmi daha tutarlı buluyorum.
- 12:24Bunun bir felsefi hesaplaşmasını yapmış
- 12:28bunun altyapısını, entelektüel
- 12:30altyapısını oluşturmuş. Bu yani bu
- 12:33alanda epeyce
- 12:35kafa yormuş, ondan sonra da bir karara
- 12:38varmış. Ben İslami inançtan, dolayısıyla
- 12:41teizmden ayrılıyorum, deizme geçiyorum,
- 12:45onu benimsiyorum
- 12:47diye bir karar vermiş durumu yok.
- 12:50Elbette ki istisnalar vardır. Bu süreci
- 12:52yaşamış, aynen böyle anlattığım gibi
- 12:55İslam'la böyle o inanç tarzıyla
- 12:57hesaplaşmış
- 12:59kendince felsefi olarak akli olarak
- 13:03>> [homurdanır]
- 13:03>> deizmi daha kendine makul, tatminkar
- 13:07bulmuş olan insanlar da vardır. Bir şey
- 13:09demiyorum ama
- 13:11bu yaygınlaşma trendinde gençler böyle
- 13:14iki inanç tarzını masaya yatırıp üzerine
- 13:18uzun zaman boyu düşünüp, taşınıp, kafa
- 13:21yorarak
- 13:22eee İslam'ı bırakıp deizme yanaşmış
- 13:25değiller.
- 13:26Bu bu da bir
- 13:29Burada eğer bir yaygınlık söz konusuysa
- 13:32gençler arasında böyle bir durum söz
- 13:34konusuysa, tercih edilen bir inanç tarzı
- 13:37olarak haydi arkadaşlar topyekûn deizme
- 13:41transfer oluyoruz, geçiyoruz diye bir
- 13:43bilinç düzeyi de yok bence.
- 13:47Kanımca
- 13:49resmi, kurumsal İslam'dan uzaklaşmanın
- 13:53sonucunda
- 13:54eee ortaya çıkan durumu tarif etmek için
- 13:58kullanılan bir tabir deizm.
- 14:01Çünkü çocukların artık kurumsal İslam'la
- 14:05eee aidiyet bağları kalmamış. Bunu belli
- 14:07ediyorlar, gösteriyorlar, uzak
- 14:09olduklarını da söylüyorlar.
- 14:11İslam'ı ve kurumsal yapısını kendilerine
- 14:15yakın görmediklerini
- 14:18dillendiriyorlar ve
- 14:21mevcut bu durumda, bulundukları konum
- 14:24itibarıyla bunların
- 14:26bu konumuna ve bu durumuna ne ad verilir
- 14:29diye düşünülüp taşınınca
- 14:31ya bunlar deist olmuş diye bir sonuca
- 14:34varılıyor.
- 14:35Yoksa
- 14:36bir deizmi biz bir tercih olarak
- 14:39benimsedik şeklinde bir felsefi bilinç
- 14:43ve tercihle yapılmış bir şey değil.
- 14:46Bu ne?
- 14:48Bu bu durum
- 14:49nasıl oluştu? Ben bu durumu gene 10'a,
- 14:5317, 18. yüzyıldaki
- 14:55eee İngiltere sonra aydınlanma dönemi
- 14:58eee
- 14:59batısında, Avrupa'sında kiliseye karşı
- 15:02tepkinin bir benzeri olarak
- 15:05bu gençliğin Türkiye'de
- 15:08siyasal İslamcılığın
- 15:10ve
- 15:12ve
- 15:14bu siyasal İslamcılığın
- 15:16siyasi iktidarla irtibatının
- 15:21ve bu iktidar döneminde ortaya çıkan
- 15:24hoşnutsuzlukların, rahatsızlıkların,
- 15:27memnuniyetsizliklerin
- 15:30eee
- 15:31dine yansımaları,
- 15:33dinle irtibatlandırılması,
- 15:36niye bu çocuklar veya bu deist olanlar
- 15:40bu siyasi
- 15:41alanı dinle irtibatlandırdılar?
- 15:45Onu o tırnak içinde siyasal İslamcılığın
- 15:48eee
- 15:49genetik kodlarına,
- 15:52eee alışkanlıklarına, davranış
- 15:54kalıplarına, kendini ifade tarzlarına
- 15:57bakmak, analiz etmekte yarar var.
- 16:00Bunları analiz ettiğinizde neden bu
- 16:03deist olanlar
- 16:05eee siyasal İslam üzerinden ortaya
- 16:08koydukları tepkiyi
- 16:11eee dine yansıtarak kurumsal İslam'dan
- 16:14uzaklaşıyorlar?
- 16:16İrtibatının
- 16:18eee
- 16:19bağlantı noktalarını siz kurabilirsiniz,
- 16:22bulabilirsiniz.
- 16:24Daha açık konuşmaya
- 16:26gerek yok. Ama
- 16:30ayrıca bu dönemde
- 16:33eee
- 16:35şu kadarını söyleyeyim.
- 16:38Dini söylemin çokluğuna, fazlalığına,
- 16:41bolluğuna karşılık
- 16:44o dindarlığın gerekli kıldığı ahlak,
- 16:48adalet,
- 16:50vicdan, merhamet gibi
- 16:54davranışların
- 16:55eee özellikle kendini
- 16:58din üzerinden, İslam üzerinden ve
- 17:01Müslümanlık üzerinden tanıtan kesimlerde
- 17:05oldukça kıt bulunması.
- 17:07Bakın.
- 17:09Kendini din üzerinden tanımlayan, dini
- 17:13kimlik
- 17:15eee üzerinden sürekli referans veren,
- 17:19yapıp ettiklerini hep dinle
- 17:21ilişkilendirerek
- 17:23söyleme döken
- 17:25çevrelerde, muhitlerde
- 17:28din söylemi çok bol, mebzul miktarda
- 17:32olmasına rağmen
- 17:34o dindarlığın
- 17:36gerekli kıldığı ahlak, adalet duygusu,
- 17:40vicdan, merhamet,
- 17:42insaf, izan gibi vasıfların aynı
- 17:46nispette kıt bulunması
- 17:49ve bunun çok
- 17:51acı bir çelişki doğurması sebebiyle
- 17:57bir tepki oluştu.
- 17:59Özellikle genç kuşakta.
- 18:03Orta yaşın böyle bir derdi yok yani.
- 18:07Orta yaş ve üstü yani artık
- 18:10Allah'lık bir psikoloji içinde. Öyle
- 18:14diyebilirim.
- 18:15Gençler ama duyarlılar.
- 18:18Bu tepki sadece deizme kaymak olarak
- 18:21kendini göstermedi veya deizmin
- 18:23yaygınlaşması olarak göstermedi.
- 18:26İşte Mehmet Ali Kulat isimli
- 18:28araştırmacının
- 18:30eee, kamuoyu araştırmacının daha dün
- 18:34denebilecek bir yakın zamanda yaptığı
- 18:37bir
- 18:38araştırmanın neticesi bu ülkedeki her
- 18:41100 çocuktan 64'ü, 65'i
- 18:45eee,
- 18:46bu ülkeden ayrılmak istiyor sonucu
- 18:48çıktı.
- 18:50Bununla birlikte düşünürseniz daha iyi
- 18:53anlarsınız. Bu çocukların 100 çocuğun,
- 18:56100 gencin 64'ü neden bu ülkeden
- 18:59ayrılmak istiyor sorusunun cevabını
- 19:02bulduğunuzda
- 19:04neden bu çocuklar İslam'la irtibatını,
- 19:08kurumsal İslam'la irtibatını koparıp
- 19:12deizm dediğimiz eee bir inanç sistemine
- 19:16yaslanıyor ya da oraya yaklaşıyor
- 19:19sorusunun cevabını da bulmuş olursunuz
- 19:22diye düşünüyorum.
- 19:24Ben kendimi, bana gelince, ben kendimi
- 19:28zinhar
- 19:30bir deist
- 19:33falan diye bir kategorinin içinde
- 19:36tanımlama
- 19:37ihtiyacı hissetmedim.
- 19:42Böyle de gör- görmüyorum.
- 19:46Ama şunu da eklemek durumundayım.
- 19:51Geleneksel Sünni İslam'ın
- 19:55Kur'an'ı anlama biçiminden tutun,
- 19:58sünneti anlama biçimine, fıkhından,
- 20:01fıkıh usulünden tutun
- 20:03kelamına varıncaya kadar
- 20:07hemen hemen her alanda
- 20:10benim İslam'dan anladığımla bağdaşır bir
- 20:13tarafı yok. Yani ben Sünni İslam'ın
- 20:16yorumlarıyla, genel kabul görmüş
- 20:19yorumlarıyla aram iyi değil.
- 20:22Anlaşma şansım yok.
- 20:24Birçok noktada itirazım var. Buradan bir
- 20:27kere zihin olarak fikir olarak ayrışmış
- 20:31durumdayım.
- 20:33Kurumsal
- 20:34geleneksel Sünni İslam'dan ayrı bir
- 20:36yerdeyim.
- 20:38Bireysel.
- 20:40Müçtehidim falan demiyorum. Ama ben
- 20:43diyelim ki
- 20:45İmam Maturidi'nin anladığı gibi anlamak
- 20:48zorunda değilim husun, kubuh meselesini
- 20:51veyahut
- 20:52kaderi, kazayı Eş'ari gibi anlamak
- 20:54zorunda değilim.
- 20:56Veyahut bir hadisin sıhhatini, şusunu,
- 20:59busunu işte sıhhat listesi şu, Buhari
- 21:02başta, Müslim arkasından geliyor. Bu
- 21:05listeye ben mecbur tabi olmak zorunda
- 21:07değilim. Atıyorum ben de diyorum ki bana
- 21:10göre sıhhat en sıhhatli eser İmam
- 21:12Malik'in Muvattasıdır.
- 21:14Söz gelimi.
- 21:15Mesela.
- 21:17Ya da ben
- 21:19bir kan davalı gibi bir Şia'nın bir
- 21:21Mutezile'nin
- 21:23hiçbir görüşü doğru değildir. Ya
- 21:25Sünnilik ne diyorsa
- 21:27baştan sona A'dan Z'ye hepsi onunki daha
- 21:30isabetlidir diye bir
- 21:32ön kabulüm yok.
- 21:34Birçok konuda Mutezile daha akıllı, daha
- 21:37etraflı, daha tutarlı düşünmüş diye
- 21:40düşünebiliyorum, böyle inanıyorum.
- 21:42Kimi yerde Şia'nın özellikle fıkhi
- 21:45meselelerde
- 21:47mesela abdestte ayakların meshi
- 21:49konusunda ilgili ayeti anlama tarzının
- 21:51daha
- 21:52doğru, isabetli olduğunu
- 21:54düşünenlerdenim.
- 21:55Mesela.
- 21:58Dolayısıyla bir mezhep
- 22:02eee
- 22:03aidiyetim, kopmaz bir mezhep bağım falan
- 22:07yok. Buralarda anlaşamıyoruz. Bunun
- 22:09dışında
- 22:11benim de tepkisel olduğum
- 22:14eee ve insan olarak duygusal davrandığım
- 22:16noktalar var. O noktalarda bu gençlerin
- 22:20tutumuyla
- 22:21kendi tutumumu benzeştiriyorum.
- 22:25Yani geçmiş Diyanet İşleri Başkanının
- 22:28ortaya koyduğu performanstan tutun
- 22:31uzun yıllar boyunca cemaatlerin yaptığı
- 22:34şımarıklıklardan
- 22:36pervasızlıklardan
- 22:38eee tutun
- 22:40efendime söyleyeyim
- 22:42dindarım diyenlerin insanların
- 22:45haksızlık, adaletsizlik, hukuksuzluk
- 22:48noktasında dinsizden
- 22:51fersah fersah daha ileride kötü
- 22:53performanslar ortaya koyduğundan tutun
- 22:57neresinden tutarsanız tutun birçok şeye
- 23:00tepkim var.
- 23:02O tepkiden dolayı o kurumsal yapısıyla
- 23:06yani bu bu işte ortada görünür
- 23:09cemaatiyle, cemiyetiyle
- 23:11şusuyla, busuyla o camiadan, o muhitten
- 23:15hem duygusal, hem zihinsel, hem bedensel
- 23:18olarak tüm bağlarımı koparmışım.
- 23:21Ama bu koparmışlığım
- 23:23kendimi gidip felsefi olarak kendimi
- 23:26deizme yaslayayım
- 23:28o bir tercih olarak deizmde
- 23:30demirleyeyim, deizme demir atayım diye
- 23:32bir düşüncem olmamış.
- 23:36Ha bu noktada belki bizi vahiy
- 23:38konusundaki görüşlerimiz veyahut işte
- 23:42vahdet-i vücutçu veya panteistik tanrı
- 23:44tasavvuruna yakın oluşumuzdan dolayı
- 23:47hani deizmin
- 23:50müdahaleci olmayan tanrı fikri ile
- 23:53bağdaştırıyorlar belki. Biliyorsunuz
- 23:56deizmin en kaba tanımıyla eee kendini
- 24:00belli ettiği nokta evet bir aşkın
- 24:03kudret, bir üstün güç olarak bir
- 24:06yaratıcı var. Hani saatçi tanrı gibi.
- 24:09Mükemmel şekilde düzeni kurmuş
- 24:12zembereğini çevirmiş, tıkır tıkır tıkır
- 24:14tıkır düzen işliyor fakat düzene artık
- 24:18karışmıyor.
- 24:20Düzen kendi sistemi içerisinde işliyor.
- 24:24Dolayısıyla tanrı insanlık alemine,
- 24:27ailesine, burada ne yaşadığına, ne
- 24:30ettiğine
- 24:31ne yaptığına karışmıyor, alakadar
- 24:33olmuyor.
- 24:35Bunun
- 24:36eee
- 24:38mantıksal sonucu nedir? Alakadar
- 24:41olmuyor, irtibat kurmuyorsa o zaman
- 24:43vahiy de göndermiyor.
- 24:45Peygamber de göndermiyor
- 24:47noktasına geliyor.
- 24:51Benim belki de
- 24:53o panteist tanrı tasavvurundan yani
- 24:58>> [homurdanır]
- 24:59>> alem burada, Tanrı orada, iki ayrı
- 25:02varlık olarak
- 25:04Tanrı'nın yarattığı alem şeklinde değil
- 25:06de alemle iç içe
- 25:09eee yani içkin Tanrı
- 25:12fikrimden dolayı herhalde belki oraya
- 25:14yakın görüyorlar. Ama ben sonuç
- 25:17itibarıyla kendimi deist olarak
- 25:19görmüyorum. İlla bir inanç kategorisi
- 25:22içinde bir sıfat, bir tanımlama, bir
- 25:25etiketleme ihtiyacı da hissetmiyorum. Ya
- 25:29bu bu tanımlama
- 25:33alışkanlığından
- 25:35vazgeçsek
- 25:37nasıl olur diye düşünüyorum ama bizim
- 25:40gibi böyle üçüncü dünyalı zihin olarak,
- 25:43kafa yapısı olarak üçüncü dünyalı
- 25:46ülkelerde tanımlama yapmadan, etiket
- 25:49yapıştırmadan rahat etmiyor bizim
- 25:52insanımız. Yani
- 25:54çünkü
- 25:55eee bizim insanımızın genel
- 25:58karakteristiği fikre, düşünceye değil ad
- 26:01hominemci bir tarzda eleştiriye daha
- 26:04teşnedir. Ad Ad hominem nedir? Kişisel
- 26:08özelliklerine dalar.
- 26:10Oraya odaklanır.
- 26:12Saçı, başı işte gelmişi, geçmişi
- 26:17kişisel
- 26:18hayatını oraları kurcalar, oranın
- 26:21üzerinden tartışma yürütmeyi sever.
- 26:24Dolayısıyla dedikoduyu da
- 26:27dolayısıyla sever.
- 26:29İşte bu ad hominemci yaklaşımdan dolayı
- 26:33etiketi de sever, etiketlemeyi de.
- 26:35Mutlaka bir tanım yapmak zorunda
- 26:37hisseder kendini.
- 26:39Ben kendimi tanımlamıyorum, tanımlamak
- 26:41zorunda da hissetmiyorum. Ama kurumsal
- 26:45İslam'a
- 26:46ve o camiaya o o muhite artık kendimi
- 26:50çok yabancı hissettiğimi
- 26:53eee inancımı
- 26:55Rabbül alemin Arapça tabir kullanıyorum
- 26:58yani alemlerin efendisiyle ya da
- 27:01yaratanla ya da Allah'la olan bağımı
- 27:05irtibatımı
- 27:07kendi aklımla fikrimle kalbimle
- 27:11temasımı
- 27:13bireysel planda oldukça sivil
- 27:16kurumsal değil resmi değil
- 27:19tarzda sürdürmeyi ve
- 27:23ve onun bizi yarat yaratmasının
- 27:26arkasındaki en temel nedenin de
- 27:31ne bütün dünyayı Müslümanlaştırmak falan
- 27:34değil insan olarak
- 27:37sahip olduğumuz potansiyelleri tıpkı
- 27:40kendisinin yarattığı yahut şu
- 27:43karşımızdaki yaratanın her zerresinde
- 27:45imzası bulunan kainattaki güzellikler
- 27:49misali
- 27:50insanın da hayat boyu bir güzellik
- 27:54ya üretmek iyiliği çoğaltmak
- 27:58dokunduğu insana çevreye eşyaya
- 28:02pozitif olumlu iyi
- 28:06hayırlı
- 28:08şekilde dokunmak
- 28:10bundan başka bir
- 28:12sebebinin yani dolayısıyla bir hoş seda
- 28:14bırakmaktan başka bir ulvi gayesinin
- 28:17falan olduğuna da inanmıyorum.
- 28:19Dolayısıyla hayat çizgimi bundan sonra
- 28:22ne kadar sürerse ne kadar giderse
- 28:24bu minvalde bu doğrultuda sürdürmeyi
- 28:27hedefliyorum.
- 28:28>> [homurdanır]
- 28:29>> Artık dini bir ideoloji
- 28:32böyle elinde sopa
- 28:35başkasına sürekli buyrulan dayatılan
- 28:39efendime söyleyeyim kimi zaman
- 28:40demokrasinin kılıcı gibi böyle
- 28:42insanların başında kesmeye hazır duran
- 28:46bir şey olmaktan çıkarılması
- 28:49ve
- 28:50insanın içe dönük dünyasını onarması,
- 28:53ona huzur sağlaması için oraları onaran,
- 28:57tamir eden, insana huzur veren bir
- 29:00tecrübeye dönüştürülmesi
- 29:02bu şekilde yeniden
- 29:04bir kalıba dökülmesi gereken bir şey
- 29:06olduğunu düşünüyorum.
- 29:08Ama kurumsal yapısıyla dinler
- 29:14tarihe bakarsanız
- 29:17bütün tarih buna şahittir ki
- 29:20huzur veren şeyler olarak tecrübe
- 29:22edilmemişler.
- 29:25Çok açık. Bunu hiç tartışmaya gerek yok.
- 29:28Artık o
- 29:30sürekli insanları, toplumları
- 29:33bir rekabet şeyinde tutan
- 29:38farklı inancı hasım olarak kodlayan
- 29:41tırnak içinde kafir olarak tanımlayan
- 29:45eee
- 29:46dünyayı
- 29:47kendi inancı alanı dışında darül harp
- 29:51olarak
- 29:52algılayan bir düşüncenin, bir fikrin,
- 29:54bir zihniyetin
- 29:56bir huzur getireceğine inanmıyorum.
- 30:00Oysa insanlığın en çok, en çok huzura
- 30:03ihtiyacı var diye düşünüyorum.
- 30:05Ben artık huzur istiyorum, dinginlik
- 30:07istiyorum, sakinlik istiyorum.
- 30:09Bunca yıl kafam ütülendi
- 30:12yoruldu
- 30:13bıktı, şişti.
- 30:16Artık bunlardan uzak kalmayı, uzak
- 30:18durmayı yeğliyorum.
- 30:20Eee [iç çeker]
- 30:22ve bir daha tekrar ediyorum, kendimi
- 30:25asla bir inanç kategorisi içine deist
- 30:27misin, meist misin, ateist misin, şu
- 30:30musun
- 30:31bir tanımlamanın içerisinde görmüyorum,
- 30:33görmeyeceğim.
- 30:36Kendi inancımı kendime göre bugüne kadar
- 30:39öğrendiğim, okuduğum
- 30:42eee biriktirdiğim bilgiler çerçevesinde
- 30:47yaratanın yarattığı bir aciz varlık
- 30:49olarak
- 30:52onun
- 30:53ortaya koyduğu emeğe
- 30:56yaraşır şekilde iyi bir hikaye üretip,
- 30:59hikaye yazıp buradan
- 31:01sessiz, sakince
- 31:03çekip gitmek istiyorum.
- 31:06Bu vesileyle hepinize sağlık, sıhhat
- 31:08diliyorum. Hoşça kalın, sağlıcakla
- 31:10kalın.
About this transcript
This page contains the full transcript of Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum by Mustafa Öztürk Arşivi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,601 words across 704 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.