YouTube2Text

Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum — Transcript

by Mustafa Öztürk Arşivi · 2,572 words · 603 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:00Değerli dostlar merhabalar.
  2. 0:03Zaman zaman soruyorlar. Hocam siz de
  3. 0:07misiniz?
  4. 0:09Hocam dilinizin altında aslında var da
  5. 0:12söylemiyorsunuz
  6. 0:13falan filan. Bu videoda kısa öz olarak
  7. 0:18eee bana izafe edilen ya da sorulan de
  8. 0:21misiniz değil misiniz meselesini eee bir
  9. 0:26açıklığa kavuşturalım istedim. Bunun
  10. 0:29yanı sıra
  11. 0:31artık
  12. 0:32dillere pelesenk olan bir söylem var
  13. 0:35biliyorsunuz. Deizm gençler arasında
  14. 0:37aldı başını gidiyor, durdurulamıyor.
  15. 0:41Ya bu neyin nesi? Bunun bir gerçekliği
  16. 0:43var mı? ya da deizm böyle bir batıda
  17. 0:471970'lerde ortaya çıkan new age gibi
  18. 0:50yani böyle manevi işte ezoterik birtım
  19. 0:55dini görünümlü akımlar gibi bir akım mı
  20. 0:59böyle bir şey mi yoksa kökeni temeli
  21. 1:03daha esaslı bir şey mi? Bunu da böyle
  22. 1:06kısa özet olarak anlatmayı planlıyorum.
  23. 1:10Ama ondan önce lütfen eee müsaade
  24. 1:14ederseniz bir teşekkür borcu var
  25. 1:18üzerimde. Bu teşekkürleri de arz edeyim.
  26. 1:20Çünkü bizi seven dostlarımız
  27. 1:24bize kitap göndermişler.
  28. 1:27Eee kimisi bizzat kendi yazdıkları
  29. 1:30kitaplar, kimisi hocam ilginizi
  30. 1:33çekeceğimizi düşündüğümüz tarzında
  31. 1:36kitaplar.
  32. 1:37Üç kitap var elimde. Bana ulaşma tarzı
  33. 1:40da çok ilginç. Yani böyle şu sokak, bu
  34. 1:45cadde, bu numara, şu apartman diye bir
  35. 1:47adresim yok. O yüzden
  36. 1:51arkadaşlar göndermişler.
  37. 1:54Kargonun üzerinde
  38. 1:56muhtar yoluyla bana ulaşıyor.
  39. 2:00Filan
  40. 2:01bilmem ne köyü muhtarı eliyle Mustafa
  41. 2:05Öztürk.
  42. 2:07Eee, eskiden çocukluğumda görürdüm böyle
  43. 2:11köy bakkallarında bir mektup zarf işte
  44. 2:15filanca eliyle filancaya diye
  45. 2:19bunun gibi geliyorlar bana. Böyle hoşuma
  46. 2:22gitti. Güldüm.
  47. 2:24Filanköy
  48. 2:27muhtarı ya da muhtarlığı eliyle
  49. 2:29falancıya Giresun.
  50. 2:32Evet. Uzatmayalım. eee kitaplardan
  51. 2:35birisi hemşehrim sayılabilir.
  52. 2:39Eşiyle birlikte bizi uzun zamandır takip
  53. 2:42ettiğini, sevip saydığını not olarak
  54. 2:45yazan
  55. 2:48sevgili dostumuz, takipçimiz Vuslat
  56. 2:51Varol Çolakoğlu isimli bir hanımefendi.
  57. 2:55Çok naif, nazik bir hanımefendi.
  58. 2:58Not yazmış bir kartın içine göndermiş.
  59. 3:04bir deneme [boğazını temizler] tarzında
  60. 3:06böyle
  61. 3:08okunduğunda bir huzur, rahatlık veren,
  62. 3:12kafa patlatmayan, yormayan
  63. 3:15bir insan hikayesi.
  64. 3:18Uzun sürede yazmış. Öyle belirtiyor.
  65. 3:22Bizimle paylaşmak istemişler. Bize değer
  66. 3:24vermişler. Canı gönülden teşekkür
  67. 3:28ediyorum.
  68. 3:30bir yaratana eee böyle maruzat ya da
  69. 3:34mektup kabilinden eee başlıklı bir bölüm
  70. 3:38var. Sizin de ilginizi çeker diye
  71. 3:41yazmışlar.
  72. 3:42Çekti ilgimi.
  73. 3:44Eee bizim de öyle çok mektubumuz,
  74. 3:47maruzatımız var ama henüz kaleme
  75. 3:49dökmedik. Ama eee enerjim gelirse tekrar
  76. 3:55hevesim oluşursa kendi ömrümü bütün
  77. 3:59kıvrımlarını, iniş çıkışlarını
  78. 4:02ya faziletim varsa faziletimi, reziletim
  79. 4:04varsa reziletimi de yazacağım ki ibret
  80. 4:08olsun.
  81. 4:09Eee diye
  82. 4:12e ömrüm ömrüm diye bir hikayede kendi
  83. 4:15hikayedemde ben ben yazmayı planlıyorum.
  84. 4:19Bakalım başarır mıyım, başaramaz mıyım?
  85. 4:23Ömür olursa, vefa ederse belki
  86. 4:26yazabilirim.
  87. 4:28Bir diğer takipçimiz kendi yazdığı
  88. 4:30kitap.
  89. 4:32Son saat
  90. 4:35artık yaklaştı. Yaklaşmakta olan ey mec
  91. 4:38ey yecüc ve mecüc insanoğlu seni
  92. 4:41çağırıyor diye.
  93. 4:44Yecüç ve mecüç üzerine Kur'an'dan
  94. 4:48ilhamla yazılmış bir kitap.
  95. 4:51Eee Güven Bey diyor ki hocam ben sizin
  96. 4:54bu konularla ilgili bakış açınızı,
  97. 4:57yorumlarınızı biliyorum. Nitekim
  98. 5:00kitabın ilgili yerinde Zülkarneyind'den
  99. 5:03söz ederken sizin Zülkarneyin
  100. 5:05maddenizden de yararlandım,
  101. 5:07görüşlerinize yer verdim. Ama ben daha
  102. 5:09farklı bir zaviyeden bakıyorum diye ben
  103. 5:11kitabı henüz okuma fırsatı bulamadım.
  104. 5:14eee şey
  105. 5:17sanki dünyanın sonunu e kıyamete
  106. 5:20götürecek bir şey kozmik kaosun o oluşum
  107. 5:24aşamalarından
  108. 5:26söz ediliyor gibi ilk bakışta galiba
  109. 5:29Yecüc ve Mecüc hadisesini de eee bu
  110. 5:34kozmik yıkıma bu sona eee götüren
  111. 5:37süreçler gibi yorumlamış gibi geliyor.
  112. 5:41Daha kitap henüz eee okumamdan geçmedi
  113. 5:47kendisine bu
  114. 5:50hocam sizi biliyorum. Bu konulara dair
  115. 5:53görüşlerinizi biliyorum. saygı duyuyorum
  116. 5:55ama acaba bu yecüç mecü başka bir şeye
  117. 6:00de işaret sayılabilir mi diye oldukça
  118. 6:03şey saygılı
  119. 6:06eee ve özenli bir not da yazmış.
  120. 6:12Kendisine canı gönülden teşekkür
  121. 6:15ediyorum.
  122. 6:17Bir diğer kitap, eee,
  123. 6:21Melih
  124. 6:23Koçakoğlu,
  125. 6:25biyoloji öğretmeni.
  126. 6:28Bu hocamız, öğretmenimiz
  127. 6:32bir gün diyor sizin bir videonuzda
  128. 6:36yani Allah her şeye kadir. Kainatı niye
  129. 6:40defaten bir seferde
  130. 6:43anında madem künfeyek
  131. 6:47ol deyince oluyor da
  132. 6:506 günde yaratmış
  133. 6:53diye sorular geliyor bize dediğimi
  134. 6:55duymuş. Ben o vakte kadar bunu hiç
  135. 6:58düşünmemiştim
  136. 7:01diye not yazmış. Sonra da
  137. 7:05bu tanrının formülü isimli
  138. 7:10biraz romanımsı romanla işte birtım
  139. 7:14fizik teorilerinin birbiriyle
  140. 7:16harmanlandığı
  141. 7:18eee bir eser. Bunu göndermiş.
  142. 7:22Eee
  143. 7:24kitaptan haberim vardı okumamıştım.
  144. 7:27Eee işte burada
  145. 7:31bağda bahçede yorulduktan sonra böyle
  146. 7:33akşam üzerleri
  147. 7:36kendimizi dinleme fırsatımız olduğunda
  148. 7:39ve okumaya yazmaya hevesimiz tekrar
  149. 7:42oluştuğunda inşallah sıraya koyalım.
  150. 7:46Eee
  151. 7:48okumayı planlayalım.
  152. 7:51Evet değerli hocama da içtenlikle
  153. 7:55teşekkür ediyorum.
  154. 7:57bizleri sevdikleri, saydıkları, değer
  155. 7:59verdikleri için diyorum bu teşekkür
  156. 8:02borçlarımı da böylece ifa etmiş olduğumu
  157. 8:05düşünüyorum. Gelelim hocam siz de
  158. 8:08misiniz
  159. 8:09meselesine önce şeyden başlayalım. Yani
  160. 8:12bu
  161. 8:14yeni bir e inanç modası mı? Yani bu
  162. 8:17deizm neyin nesi? Birdenbire mi peyda
  163. 8:20oldu? Yok. Şöyle kısa özet. ansiklopedik
  164. 8:24bilgi düzeyinde şunu söyleyeyim.
  165. 8:2817. yüzyıl yani 1600'ler İngiltere
  166. 8:33coğrafyası.
  167. 8:34Burada bir kıpraşma başlıyor. Bugün
  168. 8:37deizm diye tabir edilen eee inanç ve
  169. 8:42düşünce sisteminin oluşum aşamalarında.
  170. 8:46Ardından aydınlanma
  171. 8:49dönemi geliyor Avrupa'da
  172. 8:52ve bu deizm tebellür ediyor,
  173. 8:55berraklaşıyor
  174. 8:57ve çerçevesi oluşuyor.
  175. 9:00Deizmle ilgili doktora tezleri yapılmış
  176. 9:03YÖK'te. Bakabilirsiniz.
  177. 9:05Öyle bir tane deizm yok. Tek renkli
  178. 9:08değil yani. Çok renkli, çok desenli
  179. 9:11deizimler var. daha radikal, daha
  180. 9:14yumuşak işte daha flu, daha net
  181. 9:19bir tek deizm yok. Ama en üst başlık
  182. 9:22olarak çok kısa kestirmeden ortaokul,
  183. 9:26lise düzeyindeki
  184. 9:28bilgi seviyesinde
  185. 9:31deizm nedir diye sorulduğunda
  186. 9:34ortaya çıkış aşamasında şunu
  187. 9:36söyleyebiliriz. Batıda kilisenin
  188. 9:39hegemonyasına, otoriterliğine,
  189. 9:42eee, tekelciliğine, hakikat
  190. 9:45tekelciliğine karşı bir tepki.
  191. 9:50Bir tepki. Dolayısıyla ruhban sınıfına,
  192. 9:54dolayısıyla kilisenin şemsiyesi altında
  193. 9:58eee temsili yapılan kutsal kitaba, o
  194. 10:02kutsal kitap kanonizasyonuna
  195. 10:06ve dolayısıyla peygamberlik kurumuna
  196. 10:09vesaire ve yani kısaca müesses nizam
  197. 10:13dediğimiz dini alanda müesses nizama bir
  198. 10:17tepki, bir baş kaldırı, bir isyan gibi
  199. 10:20görü bilir. Bu anlamda aydınlanma
  200. 10:23döneminin işte deistik
  201. 10:26inanç yapısına sahip düşünürleri
  202. 10:30arasında Volter'den tutun Jean Jacques
  203. 10:32Russo'dan çıkın. Bu kapsamda
  204. 10:35değerlendirilebilir. Bu insanların bu
  205. 10:38deizmle ilişkilendirilen inanç tarzları
  206. 10:42kiliseye karşı bir tavır, bir tepkidir.
  207. 10:47Böyle bir geçmişi var. 16, 17, 17, 18.
  208. 10:51yüzyıllardan bu yana 1600'lerden getirin
  209. 10:552000 neredeyse 450 500 yıl olmuş bir
  210. 10:58geçmişi var. Dolayısıyla böyle new age
  211. 11:00tarzında yeni moda bir akım değil. Peki
  212. 11:03Türkiye'de [homurdanır]
  213. 11:06yaygınlaştığı
  214. 11:07giderek gençler arasında en çok rağbet
  215. 11:10gören, ilgi çeken bir inanç tarzı olduğu
  216. 11:14yönündeki tespitler doğru mu? Yani
  217. 11:16köpürtme payı, abartma payı her zaman
  218. 11:19mahfuz olmakla birlikte bunlar mümkündür
  219. 11:22olabilir ama böyle bir yaygınlık var.
  220. 11:27Peki bunun sebebi ne? Bunun sebebi şu
  221. 11:31mu? Yani bu gençlik, günümüz gençliği,
  222. 11:35oturmuş teizm yani İslam bu coğrafyanın
  223. 11:40hamuru olduğu için İslam'ı almış, masaya
  224. 11:43yatırmış.
  225. 11:45böyle ölçmüş, tartmış, vahiy konusunu
  226. 11:48ele almış. Tanrının müdahaleci
  227. 11:52bir tanrı olarak kutsal kitapta nasıl
  228. 11:55anlatıldığına iyicene bakmış. Eee,
  229. 11:59peygamberlik kurumunu ele almış. İşte
  230. 12:03mucize konusuna bakmış, etmiş.
  231. 12:07Ondan sonra da gelmiş deizm meselesine
  232. 12:11geçmiş. deizmi de felsefi anlamda
  233. 12:14ölçmüş, tartmış.
  234. 12:17Bu ikisini kafasında kıyaslamış. Demiş
  235. 12:19ki, "Ben deizmi daha tutarlı buluyorum."
  236. 12:24Bunu bir felsefi hesaplaşmasını yapmış.
  237. 12:28Bunun altyapısını, entelektüel
  238. 12:30altyapısını oluşturmuş. Bu yani bu
  239. 12:33alanda epeyce
  240. 12:35kafa yormuş. Ondan sonra da bir karara
  241. 12:38varmış. Ben İslami inançtan, dolayısıyla
  242. 12:41teizmden ayrılıyorum. Deizme geçiyorum.
  243. 12:45Onu benimsiyorum
  244. 12:47diye bir karar vermiş durumu yok.
  245. 12:50Elbette ki istisnalar vardır. Bu süreci
  246. 12:53yaşamış, aynen böyle anlattığım gibi
  247. 12:55İslam'la böyle o inanç tarzıyla
  248. 12:58hesaplaşmış.
  249. 12:59kendince felsefi olarak, akli olarak
  250. 13:03[homurdanır]
  251. 13:04deizmi daha kendine makul, tatminkar
  252. 13:07bulmuş olan insanlar da vardır. Bir şey
  253. 13:10demiyorum ama bu yaygınlaşma trendinde
  254. 13:13gençler böyle iki inanç tarzını masaya
  255. 13:17yatırıp üzerine uzun zaman boyu düşünüp
  256. 13:20taşınıp kafa yorarak
  257. 13:23İslam'ı bırakıp deizme yanaşmış
  258. 13:25değiller.
  259. 13:27Bu bu da bir burada eğer bir yaygınlık
  260. 13:30söz konusuysa gençler arasında böyle bir
  261. 13:34durum söz konusuysa tercih edilen bir
  262. 13:37inanç tarzı olarak haydi arkadaşlar
  263. 13:40topyekün deizme transfer oluyoruz
  264. 13:42geçiyoruz diye bir bilinç düzeyi de yok
  265. 13:44bence
  266. 13:47kanımca
  267. 13:49resmi kurumsal İslam'dan uzaklaşmanın
  268. 13:53sonucunda
  269. 13:54eee ortaya çıkan durumu tarif etmek için
  270. 13:58kullanılan bir tabirdeizm.
  271. 14:01Çünkü çocukların artık kurumsal İslam'la
  272. 14:05eee aidiyet bağları kalmamış. Bunu belli
  273. 14:07ediyorlar, gösteriyorlar. Uzak
  274. 14:09olduklarını da söylüyorlar.
  275. 14:11İslam'ı ve kurumsal yapısını kendilerine
  276. 14:16yakın görmediklerini
  277. 14:18dillendiriyorlar
  278. 14:19ve
  279. 14:21mevcut bu durumda bulundukları konum
  280. 14:24itibariyle bunların bu konumuna ve bu
  281. 14:28durumuna ne ad verilir diye düşünülüp
  282. 14:30taşınınca bunlar deist olmuş diye bir
  283. 14:33sonuca varılıyor. Yoksa bir deizmi biz
  284. 14:37bir tercih olarak benimsedik şeklinde
  285. 14:41bir felsefi bilinç
  286. 14:43ve tercihle yapılmış bir şey değil. Bu
  287. 14:47ne? Bu durum nasıl oluştu? Ben bu durumu
  288. 14:52gene 171. yüzyıldaki eee İngiltere sonra
  289. 14:57Aydınlanma dönemi eee batısında
  290. 15:00Avrupa'sında kiliseye karşı tepkinin bir
  291. 15:03benzeri olarak bu gençliğin Türkiye'de
  292. 15:08siyasal İslamcılığın
  293. 15:11ve
  294. 15:14bu siyasal İslamcılığın
  295. 15:17siyasi iktidarla irtibatının
  296. 15:21ve bu iktidar döneminde ortaya ortaya
  297. 15:24çıkan hoşnutsuzlukların,
  298. 15:26rahatsızlıkların, memnuniyetsizliklerin
  299. 15:30eee
  300. 15:32dine yansımaları,
  301. 15:34dinle irtibatlandırılması.
  302. 15:36Niye bu çocuklar veya bu deist olanlar
  303. 15:40bu siyasi alanı dinle
  304. 15:42irtibatlandırdılar?
  305. 15:45onu o tırnak içinde siyasal İslamcılığın
  306. 15:48eee genetik kodlarına
  307. 15:52eee alışkanlıklarına, davranış
  308. 15:54kalıplarına, kendini ifade tarzlarına
  309. 15:57bakmak, analiz etmekte yarar var.
  310. 16:00Bunları analiz ettiğinizde neden bu
  311. 16:03deist olanlar
  312. 16:05eee siyasal İslam üzerinden ortaya
  313. 16:08koydukları tepkiyi
  314. 16:11e dine yansıtarak kurumsal İslam'dan
  315. 16:15uzaklaşıyorlar
  316. 16:16irtibatının
  317. 16:18eee bağlantı noktalarını siz
  318. 16:21kurabilirsiniz, bulabilirsiniz.
  319. 16:24daha açık konuşmaya gerek yok. Ama
  320. 16:30ayrıca bu dönemde
  321. 16:33eee
  322. 16:35şu kadarını söyleyeyim.
  323. 16:38Dini söylemin çokluğuna, fazlalığına,
  324. 16:42bolluğuna karşılık
  325. 16:44o dindarlığın gerekli kıldığı ahlak,
  326. 16:49adalet, vicdan, merhamet gibi
  327. 16:54davranışların
  328. 16:55eee özellikle kendini din üzerinden,
  329. 17:00İslam üzerinden ve Müslümanlık üzerinden
  330. 17:02tanıtan kesimlerde
  331. 17:05oldukça kıt bulunması. Bakın
  332. 17:09kendini din üzerinden tanımlayan dini
  333. 17:14kimlik
  334. 17:15eee üzerinden sürekli referans veren
  335. 17:19yapıp ettiklerini hep dinle
  336. 17:21ilişkilendirerek
  337. 17:23söyleme döken çevrelerde, muhitlerde
  338. 17:28din söylemi çok bol mebzul miktarda
  339. 17:32olmasına rağmen o dindarlığın
  340. 17:36gerekli kıldığı ahlak, adalet duygusu,
  341. 17:40vicdan, merhamet,
  342. 17:42insaf, izan gibi vasıfların aynı
  343. 17:46nispette kıt bulunması
  344. 17:49ve bunun çok acı bir çelişki doğurması
  345. 17:53sebebiyle
  346. 17:57bir tepki oluştu. Özellikle genç kuşakta
  347. 18:03orta yaşın böyle bir derdi yok. Yani
  348. 18:07orta yaş ve üstü yani artık Allahlık bir
  349. 18:12psikoloji içinde öyle diyebilirim.
  350. 18:15Gençler ama duyarlılar.
  351. 18:18Bu tepki sadece deizme kaymak olarak
  352. 18:21kendini göstermedi veya deizmin
  353. 18:23yaygınlaşması olarak göstermedi.
  354. 18:26İşte Mehmet Ali Kulat isimli
  355. 18:28araştırmacının
  356. 18:30eee kamuoyu araştırmacının daha dün
  357. 18:34denebilecek bir yakın zamanda yaptığı
  358. 18:37bir araştırmanın neticesi. Bu ülkedeki
  359. 18:41her 100 çocuktan 64'ü, 65'i
  360. 18:45eee bu ülkeden ayrılmak istiyor sonucu
  361. 18:48çıktı.
  362. 18:50Bununla birlikte düşünürseniz daha iyi
  363. 18:53anlarsınız. Bu çocukların
  364. 18:55100 çocuğun, 100 gencin 64'ü neden bu
  365. 18:58ülkeden ayrılmak istiyor sorusunun
  366. 19:02cevabını bulduğunuzda
  367. 19:04neden bu çocuklar İslam'la irtibatını,
  368. 19:08kurumsal İslam'la irtibatını koparıp
  369. 19:12deizm dediğimiz eee bir inanç sistemine
  370. 19:17yaslanıyor ya da oraya yakınlaşıyor
  371. 19:19sorusunun cevabını da bulmuş olursunuz
  372. 19:22diye düşünüyorum.
  373. 19:24Ben kendimi bana gelince ben kendimi
  374. 19:28zinhar,
  375. 19:30bir deist
  376. 19:33falan diye bir kategorinin içinde
  377. 19:36tanımlama
  378. 19:37ihtiyacı hissetmedim.
  379. 19:43Böyle de görmüyorum
  380. 19:46ama şunu da eklemek durumundayım.
  381. 19:51Geleneksel Sünni İslam'ın
  382. 19:55Kur'an'ı anlama biçiminden tutun sünnete
  383. 19:59anlama biçimine, fıkıhından, fıkıh
  384. 20:01usulünden tutun kelamına varıncaya kadar
  385. 20:07hemen hemen her alanda
  386. 20:10benim İslam'dan anladığımla bağdaşır bir
  387. 20:14tarafı yok. Yani ben Sünni İslam'ın
  388. 20:17yorumlarıyla, genel kabul görmüş
  389. 20:19yorumlarıyla aram iyi değil. Anlaşma
  390. 20:22şansım yok.
  391. 20:25Birçok noktada itirazım var. Buradan bir
  392. 20:27kere zihin olarak, fikir olarak ayrışmış
  393. 20:31durumdayım.
  394. 20:33Kurumsal, geleneksel, Sünni İslam'dan
  395. 20:36ayrı bir yerdeyim.
  396. 20:38bireysel
  397. 20:40müştehidim falan demiyorum ama ben
  398. 20:43diyelim ki İmam Maturidi'nin anladığı
  399. 20:47gibi anlamak zorunda değilim. Hüsun
  400. 20:50kubuh meselesini veyahut kaderi, kazayı,
  401. 20:53eşari gibi anlamak zorunda değilim.
  402. 20:56veyahut bir hadisin sıhhatini şusunu
  403. 20:59busunu işte sıhhat listesi şu Buhari
  404. 21:03başta Müslim arkasından geliyor. Bu
  405. 21:05listeye ben mecbur tabi olmak zorunda
  406. 21:08değilim. Atıyorum ben de diyorum ki bana
  407. 21:10göre sıhhat en sıhhatlı eser İmam
  408. 21:12Malik'in muvatasıdır. Söz gelimi mesela
  409. 21:17ya da ben bir kan davalı gibi bir
  410. 21:21Şianın, bir Mutezilenin hiçbir görüşü
  411. 21:24doğru değildir. Y sünnilik ne diyorsa
  412. 21:27baştan sona A'dan Z'ye hepsi onunkü daha
  413. 21:30isabetlidir diye bir ön kabulüm yok.
  414. 21:34Birçok konuda Mutezile daha akıllı, daha
  415. 21:37etraflı, daha tutarlı düşünmüş diye
  416. 21:40düşünebiliyorum. Böyle inanıyorum. Kimi
  417. 21:43yerde Şia'nın özellikle fıkhi
  418. 21:45meselelerde
  419. 21:47mesela abdestli ayakların mesi konusunda
  420. 21:49ilgili ayeti anlama tarzının daha doğru
  421. 21:53isabetli olduğunu düşünenlerdenim
  422. 21:55mesela.
  423. 21:58Dolayısıyla bir mezhep
  424. 22:02eee
  425. 22:03aidiyetim, kopmaz bir mezhep bağım falan
  426. 22:07yok. E buralarda anlaşamıyoruz. Bunun
  427. 22:10dışında benim de tepkisel olduğum
  428. 22:14eee ve insan olarak duygusal davrandığım
  429. 22:17noktalar var. O noktalarda bu gençlerin
  430. 22:20tutumuyla kendi tutumumu
  431. 22:22benzeştiriyorum.
  432. 22:25Yani Geçmiş Diyanet İşleri Başkanının
  433. 22:28ortaya koyduğu performanstan tutun uzun
  434. 22:32yıllar boyunca cemaatlerin yaptığı
  435. 22:34şımarıklıklardan,
  436. 22:36pervasızlıklardan
  437. 22:38eee tutun
  438. 22:40efendime söyleyeyim dindarım diyenler
  439. 22:43insanların
  440. 22:46haksızlık, adaletsizlik, hukuksuzluk
  441. 22:48noktasında dinsizden fersah fersah daha
  442. 22:52ileride kötü performans lar ortaya
  443. 22:55koyduğundan tutun, neresinden tutarsanız
  444. 22:58tutun birçok şeye tepkim var. O tepkiden
  445. 23:03dolayı o kurumsal yapısıyla
  446. 23:07yani bu bu işte ortada görünür
  447. 23:09cemaatiyle, cemiyetiyle,
  448. 23:12şusuyla busuyla o camiadan, o muhitten
  449. 23:15hem duygusal hem zihinsel hem bedensel
  450. 23:18olarak tüm bağlarımı koparmışım. Ama bu
  451. 23:22koparmışlığım
  452. 23:23kendimi gidip felsefi olarak kendimi
  453. 23:26deizme yasayım. O bir tercih olarak
  454. 23:29deizmde demirleyeyim, deizme demir
  455. 23:32atayım diye bir düşüncem olmamış.
  456. 23:36Ha bu noktada belki bizi vahiy
  457. 23:39konusundaki görüşlerimiz veyahut işte
  458. 23:42vahdet-i vücutçu veya panteistik tanrı
  459. 23:45tasavvuruna yakın oluşumuzdan dolayı
  460. 23:47hani deizmin
  461. 23:50müdahaleci olmayan tanrı fikri ile
  462. 23:53bağdaştırıyorlar belki. Biliyorsunuz
  463. 23:56deizmin en kaba tanımıyla eee kendini
  464. 24:00belli ettiği nokta Evet. Bir aşkın
  465. 24:03kudret, bir üstün güç olarak bir
  466. 24:06yaratıcı var. Hani saatçi tanrı gibi
  467. 24:09mükemmel şekilde düzeni kurmuş, zembere
  468. 24:13çevirmiş. tıkır tıkır tıkır tıkır düzen
  469. 24:15işliyor. Fakat düzene artık karışmıyor.
  470. 24:20Düzen kendi sistemi içerisinde işliyor.
  471. 24:24Dolayısıyla Tanrı insanlık alemine,
  472. 24:27ailesine burada ne yaşadığına, ne
  473. 24:30ettiğine, ne yaptığına karışmıyor,
  474. 24:33alakadar olmuyor. Bunun eee
  475. 24:38mantıksal sonucu nedir? alakadar
  476. 24:41olmuyor, irtibat kurmuyorsa o zaman
  477. 24:43vahiy de göndermiyor,
  478. 24:45peygamber de göndermiyor noktasına
  479. 24:48geliyor.
  480. 24:51Benim belki de o panteist tanrı
  481. 24:55tasavvurundan yani [homurdanır]
  482. 24:59alem burada, tanrı orada iki ayrı varlık
  483. 25:03olarak tanrının yarattığı alem şeklinde
  484. 25:06değil de alemle iç içe eee yani içkin
  485. 25:10tanrı
  486. 25:12fikrimden dolayı herhalde belki oraya
  487. 25:14yakın görüyorlar ama ben sonuç
  488. 25:17itibariyle kendimi de olarak görmüyorum.
  489. 25:20İlla bir inanç kategorisi içinde bir
  490. 25:23sıfat, bir tanımlama, bir ekit
  491. 25:26etiketleme ihtiyacı da hissetmiyorum. Ya
  492. 25:29bu
  493. 25:31tanımlama
  494. 25:33alışkanlığından
  495. 25:35vazgeçsek
  496. 25:37nasıl olur diye düşünüyorum. Ama bizim
  497. 25:40gibi böyle 3ünc dünyalı zihin olarak,
  498. 25:43kafa yapısı olarak 3 dünyalı ülkelerde
  499. 25:47tanımlama yapmadan, etiket yapıştırmadan
  500. 25:51rahat etmiyor bizim insanımız yani.
  501. 25:54Çünkü eee bizim insanımızın genel
  502. 25:58karakteristiği fikre, düşünceye değil at
  503. 26:01hominemci bir tarzda eleştiriye daha
  504. 26:04teşnedir. At adominem nedir? kişisel
  505. 26:08özelliklerine dalar. Oraya odaklanır.
  506. 26:12Saçı başı işte gelmişi, geçmişi
  507. 26:17kişisel hayatını oraları kurcalar.
  508. 26:21Oranın üzerinden tartışma yürütmeyi
  509. 26:23sever. Dolayısıyla dedikoduyu da
  510. 26:27dolayısıyla sever. İşte bu ad hominemci
  511. 26:31yaklaşımdan dolayı etiketi de sever,
  512. 26:34etiketlemeyi de mutlaka bir tanım yapmak
  513. 26:37zorunda hisseder kendini. Ben kendimi
  514. 26:40tanımlamıyorum. Tanımlamak zorunda da
  515. 26:42hissetmiyorum ama kurumsal İslam'a ve o
  516. 26:47camiaya, o o muhite artık kendimi çok
  517. 26:51yabancı hissettiğimi, eee, inancımı
  518. 26:55Rabbül alemin Arapça tabir kullanıyorum.
  519. 26:58Yani alemlerin efendisiyle ya da
  520. 27:01yaratanla ya da Allah'la olan bağımı,
  521. 27:05irtibatımı
  522. 27:08kendi aklımla, fikrimle, kalbimle
  523. 27:12temasımı bireysel planda oldukça sivil,
  524. 27:16kurumsal değil, resmi değil tarzda
  525. 27:20sürdürmeyi ve
  526. 27:24onun bizi yaratmasının arkasındaki
  527. 27:28temel nedenin de
  528. 27:31ne bütün dünyayı Müslümanlaştırmak falan
  529. 27:34değil. insan olarak
  530. 27:37sahip olduğumuz potansiyellerin tıpkı
  531. 27:40kendisinin yarattığı veyahut şu
  532. 27:43karşımızdaki yaratanın her zerresinde
  533. 27:46imzası bulunan kainattaki güzellikler
  534. 27:49misali
  535. 27:50insanın da hayat boyu bir güzellik
  536. 27:55üretmek iyiliği çoğaltmak
  537. 27:58dokunduğu insana, çevreye, eşyaya
  538. 28:03pozitif, olumlu
  539. 28:04iyi, hayırlı
  540. 28:08şekilde dokunmak.
  541. 28:10Bundan başka bir sebebinin yani
  542. 28:13dolayısıyla bir hoş sadağa bırakmaktan
  543. 28:15başka bir ulvi gayesinin falan olduğuna
  544. 28:18da inanmıyorum. Dolayısıyla hayat
  545. 28:21çizgimi bundan sonra ne kadar sürerse,
  546. 28:23ne kadar giderse bu minvalde, bu
  547. 28:25doğrultuda sürdürmeyi hedefliyorum.
  548. 28:28[homurdanır]
  549. 28:30Artık dini bir ideoloji,
  550. 28:32böyle elinde sopa,
  551. 28:35başkasına sürekli buyrulan, dayatılan,
  552. 28:39efendime söyleyeyim kimi zaman
  553. 28:40demokrasinin kılıcı gibi böyle
  554. 28:42insanların başında kesmeye hazır duran
  555. 28:46bir şey olmaktan çıkarılması
  556. 28:49ve insanın içe dönük dünyasının
  557. 28:52onarması, ona huzur sağlaması için
  558. 28:56oraları onaran, tamir eden
  559. 28:58insana huzur veren bir tecrübeye
  560. 29:00dönüştürülmesi.
  561. 29:02Bu şekilde yeniden bir kalıba dökülmesi
  562. 29:06gereken bir şey olduğunu düşünüyorum.
  563. 29:08Ama kurumsal yapısıyla dinler
  564. 29:14tarihe bakarsanız
  565. 29:17bütün tarih buna şahittir ki huzur veren
  566. 29:21şeyler olarak tecrübe edilmemişler.
  567. 29:25Bu çok açık. Bunu hiç tartışmaya gerek
  568. 29:27yok. Artık o
  569. 29:30sürekli insanları, toplumları bir
  570. 29:34rekabet şeyinde tutan,
  571. 29:38farklı inancı hasım olarak kodlayan,
  572. 29:41tırnak içinde kafir olarak tanımlayan,
  573. 29:45eee, dünyayı
  574. 29:47kendi inancı alanı dışında darül harp
  575. 29:51olarak algılayan bir düşüncenin, bir
  576. 29:54fikrin, bir zihniyetin
  577. 29:56bir huzur getireceğini inanmıyorum.
  578. 30:00Oysa insanlığın en çok en çok huzura
  579. 30:03ihtiyacı var diye düşünüyorum. Ben artık
  580. 30:06huzur istiyorum, dinginlik istiyorum,
  581. 30:08sakinlik istiyorum. Bunca yıl kafam
  582. 30:11ütülendi, yoruldu, bıktı, şişti.
  583. 30:16Artık bunlardan uzak kalmayı, uzak
  584. 30:18durmayı yeğiliyorum.
  585. 30:20[iç çeker] Eee,
  586. 30:22ve bir daha tekrar ediyorum. Kendimi
  587. 30:25asla bir inanç kategorisi içinde deist
  588. 30:27misin, meist misin, ateist misin, şu
  589. 30:30musun? Bir tanımlamanın içerisinde
  590. 30:33görmüyorum. Görmeyeceğim.
  591. 30:36kendi inancımı kendime göre bugüne kadar
  592. 30:39öğrendiğim, okuduğum,
  593. 30:42eee, biriktirdiğim bilgiler
  594. 30:44çerçevesinde,
  595. 30:47eee, yaratanın yarattığı bir aciz varlık
  596. 30:50olarak
  597. 30:52onun ortaya koyduğu emeğe
  598. 30:56yaraşır şekilde iyi bir hikaye üretip,
  599. 30:59hikaye yazıp buradan sessiz, sakince
  600. 31:03çekip gitmek istiyorum.
  601. 31:06Bu vesileyle hepinize sağlık, sıhhat
  602. 31:08diliyorum. Hoşça kalın. Sağlıcakla
  603. 31:10kalın.

About this transcript

This page contains the full transcript of Hocam, Sen Deist misin? Açıklıyorum by Mustafa Öztürk Arşivi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,572 words across 603 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.