YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Het compensatiedebacle in Groningen: hoe kon dit zo uit de hand lopen?

Het compensatiedebacle in Groningen: hoe kon dit zo uit de hand lopen? — Transcript

by De Correspondent · 11,326 words · 1,841 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00Ja, hallo kijkers. Eh ik heb verleden
0:03week een schandalig lang artikel
0:05geschreven over eh Groningse
0:07gasbevingen. Een feitenvrij
0:09compensatiecircus.
0:11Ehm ja, dat moet je eigenlijk lezen,
0:13maar mocht je dat nou niet willen lezen,
0:15dan hebben we eh deze podcast. Ik ga
0:18namelijk met eh dotionair hoofdredacteur
0:21Rob Wijnberg eh het allemaal even
0:23integraal doorspreken. Ehm gaat het
0:26kijken.
0:32Beste luisteraars
0:33en kijkers.
0:34Ja
0:35van de Jesse Frederik Show. Of is het nu
0:37andersom? De Rob Wijnbergshow met Jess
0:38Frederik.
0:39Ja.
0:41Ehm welkom bij deze speciale podcast
0:45over mijn geboorteprovincie.
0:48Jij komt er vandaan natuurlijk.
0:49Ik kom er vandaan.
0:50Wel van de stad hè.
0:52Winschoten.
0:53Oké.
0:54Maar daar ben ik één dag geweest toen ik
0:56geboren werd en daarna nooit meer.
0:58Oké.
0:58Maar dus ik eh ik voel nog steeds eh
1:00betrokkenheid bij deze provincie.
1:02Ja.
1:03En het ja circus dat zich daar aan het
1:06ontvouwen is, namelijk het
1:08compensatiecircus. Hm hm.
1:10Rondom de gasbevingen in die provincie.
1:14Hm hm.
1:14Daar heb jij een lijvig stuk over
1:16geschreven. Ehm ik zei: "Print hem even
1:18uit." Dat duurde een uur.
1:20Want we waren 59 pagina's verder.
1:22Nou, ik was met Henk Vermeer op de radio
1:25en die die zei tegen mij: "Ste van de
1:28BBB." Ja. Ja. Ja. En die zei tegen mij
1:30de hele tijd: "Had hij het over mijn
1:32rapport."
1:33Jouw rapport. Dat zegt ook wat over de
1:35kwaliteit van het geschreven, denk ik.
1:38Nou ja,
1:38het is dus onleesbaar. Nee,
1:40nee, het is niet onleesbaar. Goed in ver
1:42zetten. Het is
1:43het is lijvig. Ehm dat komt denk ik ook
1:46omdat je er al een tijdje mee bezig
1:47bent. Wanneer zette jij de eerste schop
1:50in het zand in het Groningse zand?
1:54Eh nou, dat was volgens mij eh 3 vi jaar
1:58geleden toen met die inval van eh
2:00Oekraïne toen was ik ben heel erg bezig
2:02met die eh toen we in één keer heel snel
2:04van aardgas af moesten. Eh en dat was
2:08eigenlijk omstreekse tijd dat we
2:10eigenlijk ook stopten met die
2:11gaswinning. En ik dacht van is dat wel
2:13logisch ofzo? Dus toen ging ik een
2:15beetje proberen in te lezen in van hoe
2:17zit dat eigenlijk met die gasbevingen?
2:19Hoe erg eh wordt dat? Hoe hoe erg kan
2:22dat worden? En weegt dat dan op tegen
2:25wat we nu moeten doen? Eh namelijk heel
2:27veel Russisch gas importeren. Dat is
2:29eigenlijk het gevolg geweest dat we
2:30gewoon veel meer Russisch gas moesten
2:31importeren. En eh nou ja, vandaag de dag
2:34is dat Russische gas dan een beetje
2:36eruit en eh importeren we heel veel uit
2:37Qatar en uit eh Verenigde Staten. Het
2:40ziet er inmiddels ook niet heel heel
2:42heel goed meer uit.
2:43Nee,
2:43maar daar is het een beetje begonnen dat
2:45ik me begon in te lezen in die eh in die
2:48wetenschap daarover.
2:50En eh ja, dat toen
2:51en toen viel je van de ene verbazing in
2:53de andere.
2:54Dat is wel vrij verbazingwekkend. En dat
2:56begint eigenlijk al met het feit dat het
2:58dat er zo verschrikkelijk veel
2:59wetenschap over is gedaan. Dus dat
3:01Groningen was gewoon eventjes eh eh zo
3:04rond eh 2013 tot eh zegt 2019 een soort
3:07van eh het centrum van eh de
3:09internationale seismologie. Vreemd
3:10genoeg.
3:11Ja,
3:11want ehm ja, je had toen op een gegeven
3:14moment in 2012 had je een hele grote
3:16aardbeving in Huizingen.
3:18Ja, wacht. Ja.
3:19Ho, wacht voordat je begint, want daar
3:21is het begin van dit saga hè in
3:24Huizingen.
3:25Ehm eh maar misschien even ter
3:29introductie.
3:30Hm hm.
3:30Ehm de titel verraad het al van je stuk
3:33hè, de hoe de Groningse gasbevingen
3:35ontaarde in een feitenvrij
3:36compensatiecirkus van miljarden euro's.
3:38Nou, dat de het belangrijkste woord hier
3:40natuurlijk is feitenvrij.
3:41Hm hm. Ik denk dat de meeste mensen die
3:43eh van Groningen hebben gehoord ongeveer
3:46dit beeld ervan hebben. Ik vat hem even
3:48samen.
3:50De NAM, de Nederlandse
3:52aardoliatschappij,
3:53die boort daar in Groningen naar gas,
3:56want er zit een grote gasbel.
3:58Hm hm.
3:58Onder slochteren, geloof ik. Klopt dat?
4:00Echt een enorme.
4:01Echt een enorme. Hoeveel gas, hoeveel
4:03waarde ligt daar onder de grond?
4:05Nog steeds nu. Ja, dat verandert de hele
4:07tijd omdat die gasprijzen de hele tijd
4:09veranderen, maar ik geloof dat er nu nog
4:11eh uit mijn hoofd 500 miljard kuub ligt.
4:14En ehm
4:16ja, dit kan ik niet zo snel berekenen,
4:18maar ik denk dat dat nu iets van bij de
4:20huidige prijzen, maar dat zal niet
4:21altijd zo blijven, iets van 250 miljard
4:23waard zal zijn.
4:24Zo, er ligt heel veel gas voor heel veel
4:26geld onder de grond daar.
4:28Ja. Ja. En de NAM die eh boort daar naar
4:31en ehm veroorzaakt daarbij z door mensen
4:35veroor door de boringen veroorzaakte
4:37aardbevingen.
4:38Ja.
4:39Ehm en ehm dat lever die aardbevingen
4:43leveren schade op. Dat is het beeld hè
4:46aan eh huizen in Groningen. Scheuren
4:49misschien nog wel erger. Ook wel
4:50psychologische schade, gevoel van
4:52onveiligheid et cetera.
4:54En ehm eh die arme Groningers die
4:56leidden daar al jaren onder. Maar
4:58eigenlijk wil de politiek en ook de
4:59wetenschap hier allemaal niks van weten,
5:02niks van horen. En ehm eh eigenlijk
5:05laten we ze net als bij de
5:07toeslagenaffaire laat de overheid deze
5:10arme Groningers een beetje zitten en een
5:12beetje stikken. Dat is een beetje het
5:13beeld denk ik van wat de meeste mensen
5:15ervan hebben.
5:16Ja. Of vooral dat in het verleden zo was
5:18hè. Dus ik weet niet of ze denken dat
5:19dat nu nog zo is, maar wel dat er gewoon
5:21heel lang eigenlijk niks is gedaan met
5:23die zorgen dat er allemaal scheuren
5:24waren, dat de boerderijen bezweken, maar
5:26dat eigenlijk ja, de de NAM gewoon geen
5:29eh niet thuis gaf en niks compenseerde
5:31en er vooral heel veel juristen en
5:33deskundigen op afstuurde om maar niks te
5:34hoeven betalen.
5:35Juist.
5:36Dat is een beetje denk ik wel het beeld.
5:37Wat ja, het beeld. Nou, dat beeld gaan
5:41we grandioos onderuit halen, want
5:43eigenlijk de sinds die eh paar jaar dat
5:46jij hierin hebt gedoken, is dat beeld
5:47eigenlijk helemaal verkruimeld. En je
5:49zou kunnen zeggen bijna omgedraaid.
5:51Hm hm.
5:52Ehm want ehm het tegendeel is eerder
5:56waar dat
5:57nou, ik zou dus niet zeggen het
5:58tegendeel, want ik denk wel dat mensen
5:59zich echt heel erg oprecht zorgen hebben
6:02gemaakt. Hm
6:02hm. Het is alleen eh wel zo dat die dat
6:06dat het heel vaak eh dus niet zo is dat
6:09die zorgen dat mensen hebben zich heel
6:10onveilig gevoeld, maar de vraag is of
6:12het ook echt onveilig was. En daar is
6:14denk ik een ander antwoord op dan je zou
6:16denken.
6:17Ja, precies.
6:17Ja.
6:18Ehm en eigenlijk begint dat verhaal in
6:22Huizingen en in 2012.
6:25Ja.
6:25Wat gebeurde er in Huizingen in 2012
6:27voor mensen die dat niet weten? Nou,
6:29toen had je dus eh je had eigenlijk al
6:31een paar jaar dat er best wel veel eh
6:33dat er gasbevingen kwamen. Dus ergens eh
6:36lange tijd is het ook eh ze zijn
6:38begonnen met die gaswenning in 1963
6:41en lange tijd heeft die NAM ook
6:42eigenlijk ontkend dat het überhaupt
6:44bevingen kon veroorzaken of dat dat heel
6:46onwaarschijnlijk was.
6:47Oké.
6:48Eh dat is toen in 1993 ofzo is eh kwam
6:52dan eindelijk de herkenning van nou dat
6:54klopt toch niet helemaal. Er kunnen hier
6:56toch wel aardbevingen komen, maar die
6:58zullen heel klein blijven en eh dat zal
7:00niet zoveel schaal misschien hooguit
7:02kosmetische schade aanrichten, maar het
7:04is niet gevaarlijk voor de veiligheid.
7:06Nee.
7:07En dan heb je in Nederland heb je het
7:08KNMI en die zijn eigenlijk
7:09verantwoordelijk voor niet alleen het
7:11weer, maar ook de seismologie.
7:12Hm.
7:13Eh en die hadden dan berekend van eerst
7:16van nou, de grootste beving die hier kan
7:18plaatsvinden is 3.3 op de schaal van
7:20Richter.
7:21Ja. Nou, toen een paar jaar later
7:22en voor mensen voor mensen die niet eh
7:24bekend zijn met de Richter. Hoe wat moet
7:26ik me daar ongeveer bij voorstellen? 3.
7:28Hoe eigen is dat?
7:29Dat is heel erg minimaal. Eh je moet je
7:33voorstellen bij dit stuk zat ik dan heel
7:34erg veel te zoeken in databases in
7:36andere landen over van eh over eh eh
7:39over eh schaal van Richter en over
7:41aardbevingen daar en hoe hoe hard de
7:43grond dan trile. Nou, daar beginnen ze
7:45vaak pas te tellen vanaf vier.
7:47Oké. H
7:47dus dat is eigenlijk gewoon en vier
7:50heeft in Groningen nooit plaatsgevonden.
7:51De grootste ooit is 3.6 zeg maar. Dat
7:53was die aardbeving bij Huizingen.
7:55Ja.
7:55Maar eh bijvoorbeeld zo'n eh aardbeving
7:57in Turkije was uit mijn hoofd 7.7. En je
8:00moet je ook voorstellen, het is niet zo
8:02dat 7.7
8:03twee keer zo hoog.
8:04Nee, het is logaritmisch. Dus je krijgt
8:06dat is echt duizenden of misschien wel
8:08tiizenden keer eh zwaarder qua energie
8:10dan een aardbeving van 3.3.
8:12Ja. Dus eigenlijk je volgens mij schrijf
8:14je ook ergens in het stuk eh ehm eh
8:17aardbevingen van die orde van grootte zo
8:19rond de drie zeg maar eh 3,5. Die vinden
8:22in Italië
8:24constant plaats. We
8:25took Tokyo heb je het ook eh dus eh echt
8:27wekelijks meerdere.
8:28Ja. En dat is eigenlijk ehm nou ja, dus
8:31de niet echt iets waar mensen zich in
8:33het buitenland heel erg druk op maken.
8:35Maar goed, daar worden ze natuurlijk ook
8:36niet veroorzaakt door mensen zelf.
8:38Nee.
8:39Dus dat is misschien wel een factor
8:40hier. Dat klopt.
8:41Eh dat door de eh boringen dat dit
8:44veroorzaakt wordt.
8:44Ja, tuurlijk, tuurlijk.
8:46En eh maar goed, het was dus ook eh eh
8:48het verhaal was de hele tijd van eh nou
8:50ja, dus eerst had de KNMI gezegd van de
8:52maximale aardbeving wordt 3.3, paar jaar
8:54later moest ze daarop terugkomen. Toen
8:56zei ze: "Het wordt toch 3.5. Weer een
8:58paar jaar later moest ze daar weer op
9:00terugkomen en toen werd het 3.9, de
9:02maximale aardbeving. En toen in één keer
9:06toen kwam dus die aardbeving bij
9:07Huizingen in 2012."
9:09Ja. En dat was de grootste beving tot
9:11dan toe. Die was 3.6 op de schaal van
9:13Richter. En eh toen heeft de
9:17toezichthouder de staatstoezicht op de
9:19mijn dus die houden toezicht op de
9:21gaswinning enzo, die hebben toen ook
9:22gekeken naar van hoe is dat eigenlijk
9:24berekend die hele 3.9?
9:27En wat eh het KNI eigenlijk had gedaan
9:29was van alle gasvelden in Nederland had
9:32ze de data gebruikt. Maar zij vroegen
9:34zich af: "Kan je dat eigenlijk wel doen?
9:36Want is het niet, moet je je niet
9:37beperken tot dat gasveld in Groningen.
9:39Kan je niet al die data van andere
9:41dingen erbij doen. En als je het op die
9:42manier gaat berekenen, kunnen we dan
9:43eigenlijk wel zeggen dat het 3.9 is.
9:46Ja. En daar stond ontstond eigenlijk
9:47soort van het grote vraagteken
9:49over hoe groot die grootste beving kon
9:51gaan worden.
9:52Juist.
9:52En dat leverde eigenlijk een soort eh eh
9:56ja, crisis op, want men kwam de NAM enzo
10:00gingen dat daar ook naar kijken en die
10:01kwamen eigenlijk tot de conclusie: "Ja,
10:03daar hebben ze verdomd nog wel een punt
10:04ook." Ja.
10:05Hm. En eigenlijk kan dit helemaal niet
10:07hoe dit is berekend. En we moeten nu
10:09eigenlijk eh heel goed gaan onderzoeken
10:12hoe erg het hier kan worden. Daar is ook
10:14Dat is ook dat heb je ook een wettelijke
10:16plicht toe als gaswinner. Staat gewoon
10:18in de wet. Jij moet eigenlijk onderzoek
10:19doen naar eh naar de veiligheid van jouw
10:23eh eh van wat je aan het doen bent.
10:25Hm hm. En toen is de NAM dus eh eh
10:29eigenlijk een onderzoeksprogramma
10:31begonnen van eh ongeveer €200 miljoen.
10:33Daar wekte ook mijn verbazing wel van ik
10:35had nooit van gehoord, maar €200 miljoen
10:37is echt achterlijk veel geld. Ja,
10:39zeg maar.
10:40Wat hoe eh wat moet ik me daarbij
10:42voorstellen?
10:43Ja, wat moet je voorstellen bij 200
10:45miljoen? Ik weet niet eens eh ik weet ik
10:47kan je nou zou je nou niet kunnen
10:48opnoemen wat het nou bij eh een soort
10:50van de KNW ofzo aan onderzoeksgeld eh
10:52besteed, maar het is wel gewoon binnen
10:54de internationale seismologie heeft
10:56iedereen zoiets van Groningen kent
10:57iedereen. Heel groot
10:59onderzoeksprogramma.
11:00Ja.
11:00Ja. Ze hebben ook echt idiote dingen
11:02gedaan of gewoon hele grote dingen
11:04gedaan zoals gewoon allemaal Groningse
11:06vaklui naar Italië gevlogen om daar
11:09gewoon eh gebouwen of boerderijen in de
11:12oude stijl dan na te gaan bouwen. Op
11:14triltafels hebben ze speciale baksteen
11:16uit die tijd weer laten bakken om dat
11:18echt zo goed mogelijk na te bouwen.
11:19Dus van de bakstenen waar Groningse
11:21huizen vroeger mee werden gebouwd.
11:23Ja. Dus vooroorlogse baksteen die
11:24niemand meer heeft zeg maar. Ja,
11:26die moesten ze dan weer gaan probereren
11:27na te bootsen en dat die dan op eh
11:30triltafels, dus dat zijn van die
11:31schuttafels, eh laat je die dan ineens
11:35storten om te testen hoeveel weerstand
11:37zit er eigenlijk in zo'n gebouw? Wat kan
11:38zo'n gebouw eigenlijk hebben? Eh
11:41en waarom is dat eigenlijk in Italië?
11:43Ja, omdat je daar heb je Sijmissa
11:44actieve regio. Dus daar doen ze dat
11:46soort onderzoek eh wel vaker. Maar zelfs
11:48deze man die dus Roui Pinho heet hij,
11:50die was een bouwkundige ingenieur, die
11:52zei van: "Dit is het grootste
11:53onderzoeksprogramma wat ik eh wat ik
11:55ooit in mijn leven heb gedaan."
11:57Eh en dat voor Groningen waar ze dus nou
12:01ja, tot op heden eigenlijk aardbevingen
12:02hebben gehad die nou niet echt eh
12:04indrukwekkend zijn voor eh naar
12:06Italiaanse begrippen zeg maar. Ja, maar
12:08dit is dus allemaal dit deze sneeuwbal
12:10is gaan rollen omdat er een aardbeving
12:12was die eigenlijk ja toch wel groter was
12:15dan men
12:16Nou dus niet, want ze zei de maximale
12:18wordt 3.9 en het was een 3.6. Dus op zag
12:21op zich klopte dat aardig.
12:22Ja,
12:23maar kon het kon nog kloppen zeg maar.
12:25Maar er ontstond toen een grote
12:26onzekerheid of het of de of je dat wel
12:28kon zeggen dat het eh bij dit zou
12:31blijven of dat het nog veel erger ging
12:32worden. En het feit dat je eigenlijk in
12:34de jaren daarvoor steeds had moeten
12:36zeggen dat het erger werd. Dus de KMI
12:38begon op 3.3 of eerst kon het überhaupt
12:41niet. Toen was de maximale 3.3, toen 3.5
12:44en toen 3.9. Ja, dat werkt natuurlijk
12:46ook weinig vertrouwen.
12:47Ja.
12:48En toen heeft de NAM eigenlijk een
12:50beslissing gemaakt die achteraf, dat zit
12:52overigens niet in het stuk, maar het is
12:53wel heel interessant. die hebben een
12:55beslissing gemaakt die eh ja, eigenlijk
12:59achteraf of best wel logisch is, maar
13:01achteraf deze streus
13:03namelijk.
13:04Zij hebben toen gedacht, we willen niet
13:06nog een keer moeten zeggen dat het nog
13:07veel erger gaat worden. Dus wat we nu
13:10gaan doen is we gaan er gewoon vanuit
13:11dat hier een aardbeving van 6,5 op de
13:14schaal van Richter kan komen of zes of
13:17eh gewoon een enorme aardbeving.
13:19Eh de huizen zijn van karton en de bodem
13:22is van pudding. Dus we gaan gewoon van
13:24het conservatiefste van het
13:25conservatiefste uit en dan vervolgens
13:27gaan we onderzoek doen. En dan weten wij
13:29ook wel dat het allemaal de soep niet zo
13:32heet gegeten wordt. Maar dan kunnen we
13:33in ieder geval zeggen dat dat het minder
13:35erg wordt. En dan hoeven we niet nog een
13:37keer zoals in het verleden te zeggen dat
13:39het erger wordt.
13:40Juist. Dus ze hebben eigenlijk een soort
13:41eh worst case scenario.
13:44Ja. Wat vanuit veiligheid ook misschien
13:45wel logisch is. Als je iets niet weet eh
13:47dan zijn ingenieurs vaak genegen om dan
13:49maar aan de veilige kant te gaan zitten.
13:51Ja. En wat zijn ze toen gaan doen?
13:54Eh nou ja, toen zijn ze dus die 200
13:56miljoen gaan investeren in wetenschap.
13:59En wat er waar het daar met de
14:01veiligheid denk ik mis is gegaan is dat
14:04wat er vervolgens gebeurde is je hebt
14:05bouwcodes over aardbevings met met
14:09veilige aardbeving eh te te bouwen zeg
14:11maar.
14:12Hm hm.
14:12De NPR de een de nationale praktijkrlijn
14:15heet het dan. En daarin moeten ze gaan
14:17rekenen met wat wordt hier de maximale
14:19aardbeving.
14:20Ja. Nou, als je gaat rekenen met een zes
14:23in eh in huizen van karton en een bodem
14:26van pudding, dan is heel vaak de
14:28conclusie van een inspecteur: "Dit is
14:30onveilig, sloop het hele huis maar en
14:32bouw een nieuwe."
14:33Ja, want als je
14:34omdat het zo extreem is en al die
14:36Nederlandse huizen zijn gebouwd op
14:38windbelasting, maar niet op een soort
14:40van eh enorme aardbeving van zes.
14:42Nee. Dus eh
14:45volgens zij heb je dus sommige mensen in
14:47Groningen die waar zo'n inspecteur langs
14:49is geweest, vaak ook de meest mondige
14:52mensen die heel erg daar werk van
14:54maakten
14:55en die hebben te horen gekregen: "Je
14:57hele huis is onveilig. eh we moeten het
14:59slopen. Die hebben in sommige gevallen
15:01ook echt een nieuw huis gekregen. Ehm
15:04maar nu zijn we 15 jaar later is alle
15:06wetenschap binnen. Heeft zelfs de
15:08toezichthouder heeft eh eh heeft een eh
15:11onderzoek waarin zij eigenlijk uitkomen
15:13van nou de maximale beving wordt hier
15:143.9 of 4.1. Dus we zijn 15 jaar later
15:18eigenlijk is het hele rondje rond. We we
15:20begonnen op 3.9, we zijn geëindigd op
15:223.9. Ondertussen hebben we een kleine
15:24uitstap naar een zes gemaakt. Maar dan
15:27als je nou volgens die huidige bouwcodes
15:29huizen gaat eh inspecteren, ja, dan
15:33zeggen ze gewoon niks aan de hand
15:34eigenlijk. Gooi er misschien hoog uit
15:35een muuranker in voor de voor de voor de
15:38veiligheid. Maar we hoeven niet een heel
15:39huis te slopen en een nieuw huis te
15:40geven.
15:41Maar dat is natuurlijk niet uit te
15:43leggen als jij aan de overkant iemand
15:45hebt wonen die volgens de oude bouwcodes
15:47is beoordeeld en die een heel nieuw huis
15:49heeft gekregen.
15:50Ja, want dat moet je even schetsen. Eh
15:52de ze zijn op een gegeven moment van die
15:54worst case scenario uitgegaan. Hebben ze
15:56dat ook gecommuniceerd zo van dit is nu
15:58dan het vertrekpunt en dan gaan we
15:59metingen doen? Nee, nee, nee. Dat is dus
16:01dat grappige, het is een soort van
16:03eindeloos fluisterspel waarin eigenlijk
16:05die wetenschap eh het meest zacht
16:07fluistert.
16:09Dus dit is te reconstruëren, maar het is
16:12niet zo dat dat dat dit op die manier is
16:15geïnterpreteerd in het publieke debat
16:16van het is the worst worst case
16:18scenario. Sowieso kan je zeggen de
16:20maximale aardbeving is een soort van
16:23theoretisch maximum, maar de kans dat
16:25echt plaatsvindt in een jaar is ook iets
16:28anders zeg maar. Dus maximale aardbeving
16:30wordt ook al snel geïnterpreteerd als
16:33dat gaat hier echt plaatsvinden.
16:35Ja. Ja. Nee, maar dat is natuurlijk een
16:36kans op iets.
16:37Ja. En dan en dan hebben we het over een
16:39kans dat het waarschijnlijk eens in de
16:412000 jaar zou kunnen plaatsvinden, zeg
16:43maar. Dus dat zegt ook nog niks.
16:45Nee, maar ehm na die eh beving in
16:49Huizingen hè kwamen er toen
16:50schademeldingen.
16:51Ja. Ja. Dus nou die waren er daarvoor
16:53al, want we hadden daarvoor ook bevingen
16:55van 3.4 in 2006. is eigenlijk de op uit
16:58mijn hoofd op twee naar grootste
17:00aardbeving geweest 2006.
17:03En eh toen had je ook al
17:05schademeldingen, enkele honderden en die
17:07zijn eigenlijk eh eh nou ja, dat dat
17:10liep gewoon. Dus dat werd dan bij de NAM
17:12ingediend die betaalde die
17:13schademeldingen en na huizingen kwamen
17:15er uit mijn hoofd in de 10 weken daarna
17:17iets van 2000 binnen. 2000
17:19schademeldingen.
17:21En dan ook rondom in eigenlijk in het
17:23gebied waar je zou verwachten dat die
17:25meldingen ook vandaan komen.
17:26Dus dus dus grofweg inderdaad eh rond
17:29die dorpen, Loppersum, Huizingen. Eh ja.
17:33En en en het rare is natuurlijk, daar
17:35gaat mijn stuk eigenlijk over, eh dat
17:39als je vandaag de dag kijkt naar het
17:40laatste jaarverslag van eh eh Instituut
17:42voor mijnbouwschade zijn er 96.000
17:45schademeldingen geweest vorig jaar.
17:47Ja.
17:47En het jaar daarvoor, het jaar met de
17:50minste seismiciteit in twee decennia eh
17:53waren er 44.000.
17:55En in het jaar dat de allergrootste
17:57aardbeving in Groningen ooit was, waren
17:59er 2000. Ja,
18:01dus dat is op zichzelf natuurlijk al
18:03vrij vrij verwonderlijk.
18:04Ja, want dit is eigenlijk iets wat jij
18:06ontdekte ehm dat in de afgelopen jaren
18:11het verband tussen schadeclaims
18:13Hm hm.
18:14En seismische activiteit, beving in de
18:17grond eh compleet uit de pas van elkaar
18:20gingen lopen.
18:20Ja.
18:21Ehm eh vertel, leg eens uit hoe ziet dat
18:24eruit, hoe is dat gebeurd? Want ik las
18:27ook ergens in het stuk dat inmiddels 56%
18:30van de adressen in Groningen
18:32Ja.
18:33heeft nu een schadeclaim ingediend.
18:35Nou, die hebben schade vergoed gekregen.
18:36Die hebben schade vergoed gekregen.
18:38Ja.
18:38Dus meer dan de helft van de adressen in
18:40Groningen heeft een schadevergoeding
18:41gekregen.
18:42Ja. Ja.
18:43Ehm dat kan onmogelijk
18:45eh te relateren zijn aan die bevingen,
18:48want dat betekent eigenlijk dat half
18:49Groningen geraakt zijn. Nou
18:50ja, dat is dat is ook wel grappig als je
18:52kijkt waar het meeste geld nu heen gaat.
18:54Dat zijn eigenlijk niet die postcodes
18:56rond Loppersem en Huizingen waar
18:58daadwerkelijk ook de meeste bevingen
18:59concentreren zich ook in dat gebied.
19:01Nee, het meeste geld gaat nu naar de
19:03stad Groningen. Plekken als Haren,
19:06Windsgoten. Ik hoorde van eh iemand eh
19:08bij IMG niet nader te noemen, die
19:10vertelde mij winschoten is het nieuwe
19:11haren.
19:12Oh, kijk. Had ik daar toch moeten
19:13blijven na mijn geboorte. Ja. En eh
19:16Noord eh Noordass
19:18eh
19:19wat niet eens in Groningen ligt.
19:20Nou ja, dat is dus ook eh vrij cruciaal.
19:23Dat is het hoofdstad van Drente. Ja.
19:25Dus eh dat dat daar gaat het ook
19:27eigenlijk om. Wat is nou eigenlijk het
19:29aardbevingsgebied? En binnen dat
19:31aardbevingsgebied is nu het beleid van
19:33eh eh is eigenlijk van nou ja, als je
19:35voor de eerste keer schade meldt, dan is
19:37het gewoon eh komt er iemand langs die
19:39komt met een iPad een paar scheuren eh
19:42fotograferen. En bijna elk huis kan je
19:45wel een scheur vinden of iets van
19:46schade. En eh vervolgens als je dat de
19:48eerste keer doet, krijg je automatisch
19:50€10.000.
19:51Hm. Dat is een lucratieve scheur.
19:53Ja. Eh dus en dat gebied waar dat kan,
19:57dat loopt dus van uit huizen tot
19:59Noord-assen zeg maar. En nog een stukje
20:00van Oost-Friesland erbij. En en en in
20:03dat gebied zie je dus dat 56% eigenlijk
20:06al schade heeft geclaimd. En je ziet ook
20:07niet heel erg een verschil tussen zeg
20:09maar eigenlijk overal eh is het ongeveer
20:13gelijk of gewoon aan het aantal eh
20:15schade klaar. Als je dat kan doen, dan
20:17heb je ongeveer de helft die dat doet,
20:18zeg maar. Nou, zullen we ongetwijfeld
20:21niet zomaar op dat punt zijn beland? Hoe
20:23hoe is het nou zover gekomen zeg maar in
20:26de afgelopen jaren dat zo ontzettend
20:29veel mensen schade zijn gaan claimen
20:32voor scheuren, andere schade die steeds
20:37moeilijker of onmogelijker te relateren
20:41is aan daadwerkelijke gasbevingen.
20:43Ja. Ja. Nou ja, het begint natuurlijk
20:46ook al met dat die aandacht daarvoor dus
20:48nahuizingen eigenlijk veel groter wordt.
20:50Ik vond nog in de archieven van eh dat
20:52je in het Dagblad van het Noorden toen
20:53bij een aardbe 3.2 wat nou ja eh is niet
20:58helemaal verwaarloosbaar. Dat toen was
21:00eh was het in het Dagblad van Noorden
21:02was eh de kop was iets van eh aardbeving
21:04treft vier pakjes spaghettimix. Dus dat
21:07werd toen nog als een soort van
21:08kolderieke vorm van overlast eh gezien.
21:11Ja,
21:11maar eigenlijk na dat Huizingen zie je
21:14ook dat die dat de hele eh gemoed
21:16omslaat in de eh in de pers, maar ook in
21:19de politiek kwam eigenlij veel meer
21:21aandacht voor die gasbevingen.
21:23Ehm
21:25en toen eh toen heb je ook op een
21:27gegeven moment gehad dat eh de overheid
21:29zei van als jij slachtoffer bent van eh
21:32eh als jij een keer een scheurvergoed
21:34hebt gekregen, dan kun je ook
21:35bijvoorbeeld gratis zonnepanelen en
21:37isolatie krijgen.
21:39Eh en die regent gewoon geloof ik in
21:42september
21:432014. En je ziet eigenlijk dat eh eh dat
21:47daarna zie je ook dat die
21:48schademeldingen ook steeds verder eh
21:51beginnen te stijgen. En dan krijg je ook
21:54een dynamiek waarin eh soort van eh eh
21:57je in een in een straat bijvoorbeeld
21:59iemand hebt en die heeft wel schade goed
22:01gekregen en eh jij niet en dan word je
22:06ook boos of dan ga je ook melden.
22:08Ja. Of eh en dus in het begin zeiden
22:11zeide eh de NAM ook van ja, we gaan
22:14proberen we gaan gewoon dat gebied waar
22:16jij schade kan claimen, dat werd
22:17eigenlijk ingeperkt tot ja, dat gebied
22:19rond Loppersum. wel een stukje
22:21uitgebreid met een soort van eh
22:24kouelansen, maar eh we gaan niet in eh
22:27in Noord-assen of in eh de stad
22:29Groningen ofzo nog eh eh vergoeden, maar
22:33er kwamen steeds meer meldingen ook uit
22:35dat soort plekken. En eh die grenzen die
22:39waren eigenlijk steeds lastiger. Dat er
22:41kwam gewoon allemaal politieke druk op
22:42dat er in de Tweede Kamer moties waren
22:44van eh ja eh waarom kunnen deze mensen
22:48geen schadeinspectie krijgen? Waarom
22:49kijkt niemand hier naar die schade? Want
22:51ze hebben ook schade.
22:52Ja, want wa waarom is de politiek daar
22:54zo op gaan reageren? Heb je daar een
22:56verklaring voor?
22:56Je hebt gewoon hele sterke ook
22:58maatschappelijke bewegingen daar. De
22:59Groningen bodembeweging en het Groningen
23:01gasberaad die eigenlijk daar de hele
23:03tijd een punt van maakte van ja, de NAM
23:05is hier gewoon dingen aan het afwijzen
23:07terwijl deze mensen hebben ook gewoon
23:08schade.
23:09Hm hm.
23:09En eh waar waardoor komt het anders dan
23:11eh dan door eh door gaswinning? En wat
23:15daarbij ook niet hielp is dat ze dus
23:17eigenlijk zijn begonnen met die
23:19schadeafhandeling door eh allerlei
23:22schadebeoordelaars
23:24die moet werden dan naar een huis
23:26gestuurd en van hun werd dan verwacht
23:28dat zij konden zeggen: "Nou, deze scheur
23:30die komt door gaswinning en deze scheur
23:33die komt door eh slechte bouw of deze
23:36komt door forstschade." Dat jij
23:37eigenlijk de oorzaak van aan een scheur
23:39kan aflezen. Nou, heb ik wel met
23:41aardbevingsenieurs gesproken die zeggen:
23:43"Ja, dat is eigenlijk een volslagen
23:45illusie." Ik bedoel, je kan het bij hele
23:47ernstige schade valt dat nog enigszins
23:49te doen, maar gewoon een kosmetische
23:51scheur, ik kan je helemaal niet de
23:53oorzaak aan aflezen.
23:54Nee, maar dit
23:55dus het gevolg het gevolg van dat je dan
23:57allerlei schadebeoordelaars naar
23:59verschillende huizen laat sturen. Ja. De
24:01ene die is koelant en de andere weer
24:04niet. En dan krijg je allemaal rare
24:06onderlinge verschillen. Dat bij de
24:07buurman er iemand langs is geweest die
24:09zegt van nou ja, duidelijk
24:10aardbevingsschade. Maar de andere van
24:12nou nee, dit kan echt niet dat hier
24:14aardbevingsschade is. Nou die gaan met
24:15elkaar praten en die krijgen
24:17begrijpelijkerwijs het idee dat ze
24:19belazerd worden.
24:20Ja.
24:20Iemand
24:21dat kan ik me goed voorstellen.
24:22Ja. Ja. Alleen feit is dat als je dat
24:24van een afstandje bekijkt dat je wel kan
24:26zeggen dat in een in zo'n gebied vaak de
24:29de kans gegeven de trillingen die daar
24:31hebben plaatsgevonden door aardbeving de
24:33kans soms nou ja in haren is het
24:35bijvoorbeeld é op 20.000 kans dat je
24:37daar een een een kosmetische scheur zou
24:40krijgen.
24:41Dus dus ja dan kan je schaderoordelaars
24:44hebben die zeggen nou jij bent toevallig
24:45net die é op 20.000. Ja,
24:48maar dat kan niet dat kan je niet 2000
24:51keer doen.
24:52Nee. En sterker nog eh niet alleen maar
24:53dat sommige mensen dan wel niet en
24:55andere mensen niet de schade uitgekeerd
24:57kregen, maar de de er zijn ook hele eh
25:00nieuwe huizen gebouwd, toch? Hele nieuwe
25:01villa's eh uiteindelijk uit de grond
25:03getrokken voor
25:04Ja, dat gaat dan meer om die
25:05versterkingsoperatie, dus vanwege de
25:07veiligheid.
25:08Hm hm.
25:08Dat ze dat ze inderdaad ook sommige
25:10huizen gewoon hebben gesloopt en een
25:11hele nieuwe hebben neergezet.
25:13Want wat is de versterkingsoperatie
25:14precies?
25:16Eh de versterkingsoperatie is dus omdat
25:18het onveilig was, omdat er zo'n
25:20aardbeving van zes op de schaal van
25:21Richter zou kunnen gaan komen. Ja.
25:23Eh moesten die huizen versterkt worden,
25:26want we willen niet dat de mensen
25:27doodgaan door gasbevingen.
25:30En die huizen waren in principe niet te
25:32redden met gewoon normale ingrepen. Dus
25:34dan moest je echt sloopnieuwbouw doen
25:36bij eh vooral als je dus volgens die
25:38oude bouwcodes werd beoordeeld. Ja,
25:40inmiddels alseningen
25:43die voorspellen. Ja. Dan dan is het in
25:45Limburg gevaarlijker dan in eh
25:47Groningen.
25:48Dus de maximale aardbeving die ze
25:50verwachten in Limburg is veel hoger dan
25:51in Groningen.
25:52Maar er is dus een periode geweest
25:53waarin eh ze dan langs huizen gingen en
25:56ehm omdat ze dan rekenden met zo'n
25:58hypothetische worst case scenario van eh
26:01zes op de schaalverrichter in een bodem
26:03eh
26:04met Jello.
26:05Ja. Ehm dat er dan werd bepaald van nou
26:08nou, dit huis eh overleeft dat niet. We
26:10moeten dat hele huis afbreken en opnieuw
26:12bouwen volgens de norm dat hij tegen
26:14zo'n aanbeving kan.
26:16Ja. Dus je hebt echt in Groningen enkele
26:17soort van Nieuw-Zeelandachtige
26:19aardbevingsresistente bunkers gebouwd
26:22waar je dus wel de vraag van kan stellen
26:24of dat een eh nou heel erg zinnig is. Ik
26:26geloof ook zelfs dat eh in eh de stad
26:28Groningen had je dat forumgebouw.
26:31Hm hm. Dat is misschien voor mensen wel
26:33bekend van in eh die koning kennen.
26:36Groot cultureel centrum.
26:37Nou, daar zat het ook volgens mij eh dat
26:39die ook al wel last van
26:40kostenoverscheidingen. Maar toen werd
26:42ook eh die aardbevingsproblematiek werd
26:45aangegrepen om te zeggen van hyé maar is
26:47het eigenlijk wel veilig dat we hier op
26:48deze manier gaan bouwen? Toen hebben ze
26:51nog heeft de NAM geloof ik 80 miljoen
26:53uit mijn hoofd bijgedragen aan om dat om
26:56dat hele bouwproject alsnog
26:57aardbevingsresistent tegen die eh
27:00levensgevaarlijke 6.0 nul die nooit zou
27:01komen te maken. Dus ook dat nou ja, je
27:04zit er wel veilig. Dat eh
27:06dat is duidelijk. Ja. En oké,
27:08ondertussen zijn dus al die
27:09wetenschappers eh en die dat zijn dus
27:11wetenschappers eh eh die zijn ingehuurd
27:14door de NAM, toch?
27:15Ja. Die zijn betaald voor dat onderzoek.
27:17Ja. En dat helpt ook niet natuurlijk,
27:19want dan want dat want dat is eigenlijk
27:20natuurlijk ook weer de sfeer. Dit krijg
27:22ik ook eigenlijk als comments. Hm
27:23hm. Eh dat heel veel mensen dan zeggen
27:25van: "Ja, maar deze mensen zijn door de
27:27NAM betaald, dus dat hoef je eigenlijk
27:29kan je gewoon rustig negeren." Ja, dan
27:31wordt het wel ook ingewikkeld, want zeg
27:33maar als je dat bord met die rode
27:34touwtjes, dan lopen alle wetenschap via
27:37de NAM. Dat is ook een wettelijke
27:38plicht. Dus als je zegt dat kunnen we
27:40allemaal niet vertrouwen, dan kun je
27:41eigenlijk de hele wetenschap niet
27:43vertrouwen. Want bijna alles heeft op
27:45een of andere manier is wel door de NAM
27:47betaald in Groningen. De vraag is
27:49natuurlijk wel van hoe oninteger is dat
27:53nou opgezet, want zij zijn wel bijna al
27:55die dingen zijn gewoon eh in eh in
27:58peerreview journals gepubliceerd waar
28:00ook gewoon andere wetenschappers moeten
28:01meelezen. Eh er zijn allemaal van die
28:03onafhankelijke panels opgesteld die dan
28:06moeten gaan oordelen hierover de
28:07toezichthouder kijkt mee, die geeft ook
28:09opdrachten tot wat er verder moet worden
28:11onderzocht. En eh mijn indruk is in
28:14ieder geval dat dat internationaal wordt
28:16dat heel erg gezien als
28:17supertoonaangevend onderzoek en dat dit
28:19eigenlijk allemaal best practice is. En
28:21eh
28:22en wat kwam nou eigenlijk naar voren uit
28:24dat al dat wetenschappelijk onderzoek?
28:25Wat concludeerden die wetenschappers
28:27gaande weg?
28:29Ja, dus eh één één kant gaat dus over
28:32die maximale aardbeving. Nou, dat heb ik
28:33eigenlijk al gezegd dat we dus dat dat
28:35dus waarschijnlijk niet een zes gaat
28:36worden, maar eh de kans veel meer
28:39richting de vier eh rond de vier zit.
28:42Ja.
28:43Ja. Je hebt ook eh natuurlijk altijd
28:44onderzoek over van wanneer ontstaat nou
28:46eigenlijk een scheur in een eh in een
28:49huis. Eh ja, dat is ook op zich wel
28:51interessant, want je hebt dus één
28:53methode om dat dat te onderzoeken is
28:55bijvoorbeeld te kijken wat was er nou
28:57bij eh aardbeving in Nederland in het
28:59verleden. Want we hebben wel vaker
29:00gasbevingen gehad, hè. Ook in Alkmar is
29:02er zo ooit een eh gasbeving geweest. Dat
29:04wist ik ook niet.
29:05En in eh Noord Drenthe Roswinkel.
29:08Eh en hoeveel schadeclaims kwamen daar
29:11nou binnen bij bepaalde gebouwtype en
29:14afhankelijk van hoever je van die eh van
29:16dat eh van die aardbeving af zat? Nou,
29:19als je dat gebruikt die eh dat die data,
29:22dan klopt het bijvoorbeeld tot huizingen
29:24best wel aardig. Dus dan als je de als
29:26je uitgaat van in het verleden behaalde
29:28resultaten en je gaat daarmee
29:30voorspellen hoeveel schademeldingen zou
29:32je verwachten bij eh die aardbeving van
29:33huisingen, dan zou je er 2500 verwachten
29:36als je uitgaat dat alles het zwakste
29:37gebouwtype is. En dan kwamen er 2000
29:39binnen. Nou ja, dat klopte nog aardig.
29:43Alleen nu zou je bijvoorbeeld eh in in
29:462024 zou je zou je er bijna geen
29:48voorspellen en dat zijn er 44.000. Dus
29:50je ziet eigenlijk daarna het totaal uit
29:53elkaar lopen van hoeveel schademeldingen
29:55er binnenkomen en wat je eigenlijk ze
29:57mocht verwachten uit het verleden
29:59behaalde resultaten.
30:01Nou, dan kan je zeggen
30:02ja,
30:03die in het verleden behaalde resultaten
30:05die kloppen allemaal niet, want mensen
30:07gingen gewoon niet claimen omdat ze
30:09wisten dat ze toch niet betaald krijgen.
30:11Nou, dan heb je een andere
30:12onderzoekslijn. Eh en dat is eigenlijk
30:15je gaat gewoon metselwerkmuren ga je
30:17nabouwen en je gaat kijken wanneer bij
30:20wanneer gaan die eigenlijk scheuren als
30:22we er een trilling op eh gaan. Dus
30:24gewoon experimenten doen
30:25metselwerkmuren. Nou ja, dat soort
30:27dingen zijn dan bij de TU Delft eh eh
30:29getest. Ja, daar komt eigenlijk bijna
30:32hetzelfde uit als dat eerdere onderzoek
30:34zei dat het nog lager wordt, zeg maar.
30:36Hm.
30:37Dus en dan heb je nog al die
30:38triltafeltest in Italië. Eh en dat gaat
30:42eigenlijk niet zozeer over hele kleine
30:43kosmetische schade, maar veel meer over
30:46eh de veiligheid weer, over echt
30:47constructieve grote schades. Ehm ja, en
30:51aan de hand van dat onderzoek was geloof
30:52ik de conclusie van je zou als je alle
30:55aardbevingen in Groningen neemt, dan zou
30:57je ongeveer acht gebouwen verwachten die
31:00eh meer dan kosmetische schade zouden
31:02hebben.
31:03Acht.
31:04Acht. Ja. Van van alles van de afgelopen
31:07eh eh 30, 40 jaar zeg maar. Ja. En ehm
31:10welke rol speelt spelen, want het is
31:14meervoud, spelen de media nou eigenlijk
31:16in ehm het beeld wat met name Groningers
31:21dan hebben gekregen over die gasbevingen
31:24en de veiligheid eromheen en de schade
31:26die dat veroorzaakt? Is hebben die nog
31:28een soort aanjagende? Nou ja, ik denk
31:31dat het interessant is dat dit dat dit
31:33hele onderzoek een soort parallelle
31:35werkelijkheid is die helemaal niet is
31:36doorgedrongen tot de rest van de Er is
31:39ook een soort van eh één interessant eh
31:42paper of onderzoek dat ik las dat iemand
31:44in volgens mij Sismological research
31:46letters die schrijft van ja, er is een
31:48soort alternatieve publiekswetenschap
31:50ontstaan in Groningen die eigenlijk los
31:52is gezongen van de echte wetenschap. Dat
31:54schrijft dan één van die seismologen.
31:56Ja. En dat dat is wel denk ik ook echt
31:59waar, want je ziet je ziet eigenlijk dat
32:01er allemaal soort van eh weinig
32:04onderzochte mytes er rond te gaan over
32:07dat Groningse aardbevingen bijvoorbeeld
32:08compleet anders zouden zijn dan
32:10aardbevingen elders. Van het is
32:12natuurlijk op zichzelf namelijk al best
32:13wel raar dat je in Italië ofzo heb je
32:15elke keer heb je wekelijks gewoon tussen
32:18de koffie en de koek bij wijze van
32:19spreken en aardbeving die groter is dan
32:20de grootste ooit in Groningen.
32:23Ja. Dus dan maar dan is het verhaal ja,
32:25maar je kan dat niet vergelijken, want
32:27in Groningen is de eh zijn de
32:29aardbevingen veel ondieper, dus lagere
32:32dieptes en de grond is van klei en heel
32:34zacht. Dus dat eh veroorzaakt gewoon
32:37veel grotere schade. Dus al die
32:38vergelijkingen kunnen helemaal niet. Nou
32:40ja, dat kan je teruglezen in
32:41kwaliteitskranten. NRC heeft er een heel
32:43verhaal over gemaakt met deze eh je kan
32:46het lezen in de parlementaire
32:47enquêtecommissie gaat daar helemaal in
32:49mee. Die schrijven ook Groningse
32:51aardbevingen zijn uniek. Ja, en als je
32:53dat dan gaat onderzoeken, je kan gewoon
32:55je kan gewoon de metingen opvragen. Ik
32:57bedoel, heel Groningen is dankzij die
32:59200 miljoen ook bezaaid met seismische
33:01meetapparatuur.
33:02Ja.
33:02Dus je kan vooral alle aardbevingen kan
33:04je gewoon kijken wat hoe hard heeft de
33:05grond getrild en dat vergelijken met
33:07bijvoorbeeld Japan, Californië eh eh
33:11Italië. Landen die dus ook nog onder de
33:13vier nog rapporteren. Dat was nog best
33:14een opgave.
33:15Oh ja, want dat wordt normaal niet eens
33:16gedaan.
33:16Nee, wordt normaal niet eens
33:17geregistreerd.
33:19Maar eh dan zie je eigenlijk ja dat die
33:21verschillen eigenlijk er nauwelijks
33:23zijn.
33:23Ja, want even voor de goede ord en en
33:25als ik dan de expertsraad pleeg hè, zo'n
33:26Julian Bommer is dus degene die dat
33:29grondbewegingsmodel heeft gemaakt. Nou,
33:31dat is dus een model wat probeert eh eh
33:35zeg maar als je een bepaalde kracht
33:36aardbeving hebt, dan probeer je te
33:38zeggen hoe hard de grond gaat trillen,
33:40afhankelijk van de afstand tot die
33:41aardbeving.
33:42Juist
33:42en de grondsoort. Nou, dat is een
33:44grondbewegingsmodel. En hij zegt gewoon
33:46als ik hem dan voorleg wat die
33:47parlementaire enquêtecommissie zegt,
33:49zegt hij: "Ja, this is misinformation on
33:51a very serious scale."
33:52Ja.
33:53Ja,
33:53het is gewoon gewoon e eh fictie
33:55eigenlijk.
33:56Ja. En wat ook nog wel interessant is,
33:57na publicatie van dit eh van dit stuk
34:00kreeg ik op LinkedIn een berichtje van
34:01de voormalig staatssecretaris van eh
34:03Eddie van Marem van Groningen.
34:06En die begon weer die hele riedel over
34:08Groningse aardbevingen zijn anders enzo.
34:10Dat hij eh en toen zei ik nou, ik zou
34:12toch eens even het stuk lezen om te
34:14beginnen. Eh maar eh want ik heb hier eh
34:17Julian Bommer die heeft het hele
34:18grondwegingsmodel gemaakt en die zegt eh
34:21this is misin information on a very
34:22serious skill zegt hij. Ja, maar Julian
34:24Bommer die heeft eh heeft al om
34:25rectificatie gevraagd,
34:28zegt hij tegen mij. Ik zè
34:30van jouw stuk.
34:30Van mijn stuk. Ja.
34:32Nou, dat was nieuws voor mij en voor
34:33Julian Bommer. Dus maar echt een
34:35hallucinante interactie met eh de
34:37voormalige staat.
34:38Ja, sterkker nog, want volgens mij eh
34:39die Jud Bommer heeft dit stuk nog eh
34:41lyrisch gedeeld als een eh zeer goed
34:43geïnformeerd stuk. Dat is
34:45maar want even voor de goede orde die
34:47die ehm het zijn niet alleen maar
34:49modellen die erop worden losgelaten,
34:51maar al die
34:52ja het wordt gemeten.
34:53Ja, het wordt ook echt gemeten.
34:54Groningen hangt vol met meetapparatuur
34:57waar ook ehm duidelijk uit blijkt wat
35:00voor een trillingen er dan plaatsvinden.
35:02Ja, klopt. En eigenlijk eh wat je ook in
35:04eh in het stuk laat zien is dat heel
35:06veel van de gebieden ehm waar dus ook
35:09schadeclaims worden gedaan vinden nog
35:11niet eens trillingen plaats die eh
35:14goederentrein overschrijden toch?
35:15Ja. Dus dat is op z dat is ook
35:17interessant. Ja. Het gaat dan om de
35:18piekgrondsnelheid wordt de hele tijd
35:20gezegd. Nou, dat zegt niemand iets, maar
35:22dat is dan ehm eh je moet dan
35:25bijvoorbeeld denken als je een eh als je
35:27een basketbal op de vloer hier gaat
35:28stuiten, dan trilt de grond met 0,5 mm
35:31per seconde.
35:32Juist.
35:33En als er een eh
35:33Is dat ook echt zo of z
35:36kent jouw piekgrondsnelheden ken jij nu
35:37helemaal uit?
35:38Ik zit heel lekker in mijn
35:39piekgrondsnelheden inmiddels. Ja.
35:41En een eh straaljager die over Groningen
35:43eh door de geluidsbarrière knalt was eh
35:452 mm per seconde bijvoorbeeld.
35:47Oh, echt?
35:47Ja. Oké. Dus dat voel je ook. En of als
35:49een goederentrein op 2 eh met van je
35:51voorbij dendert, dan is dat eh drie
35:53ongeveer.
35:54Oh ja.
35:54Ja, het verschilt natuurlijk wel.
35:56Ehm maar nu is dus eh 80% van alle eh
36:01schade eh uitkeringen, dus van al het
36:03geld gaat naar postcodes waar de
36:05maximale grondbeweging door een eh eh
36:08aardbeving onder de 3mm per seconde
36:10ligt.
36:12En dan hebben we het bij maximale
36:13grondbeweging over die aardbeving in
36:15Huizingen vaak van ongeveer eh 15 jaar
36:18geleden. En daar wordt eigenlijk en dit
36:20is alleen het bedrag van de afgelopen 5
36:22jaar. Dus eigenlijk wordt er nog
36:24uitgekeerd op basis van een aardbeving
36:26van 15 jaar geleden die eigenlijk een
36:28grondbeweging heeft gehad of niet meer
36:30dan een voorbijdrenderende goedige
36:32trein. Eenmalig. Dat is dat is absurd.
36:36Dat klinkt ook absurd. Ja,
36:37hoe is het zover gekomen dat wij ehm het
36:42toelaatbaar hebben geacht dat mensen dit
36:45soort eh vergoedingen of compensaties
36:48gewoon krijgen toegewezen? Hoe hoe is
36:51dat besloten? Wie heeft dat besloten?
36:53Ja, dat is eh hoe is dit besloten? Ja,
36:55kijk, het nu is het officiële norm is
36:58dat eh dat je dus aardbevingsschade kan
37:00claimen in elk gebied in eh waar de
37:03grond maximale grondbeweging ooit 0.5 mm
37:05per seconde is geweest. Dat is dus die
37:07basketbal.
37:07Dat is dus die basketbal. Daar zo is het
37:09aardbevingsgebied bepaald. Eh
37:12door
37:13ja, door eh door eh het eh Instituut
37:16voor mijnbouwschade.
37:18Oké.
37:18Eh aangemoedigd door dat er wel
37:20ruimhartig moest worden omgesprongen met
37:22eh hoe je dit eh zou gaan doen.
37:24Ja,
37:24maar in de tijd toen ze die norm
37:26vaststelden was het nog zo dat er dan
37:28dat er werd gezegd: "Oké, nou ja, als
37:30het als het als het zeg 0,5 mm per
37:33second heb je bij wijs van spreken elke
37:34dag in je huis."
37:35Ja. Dus zij zeien eh wanneer moet je nou
37:38een schadeexpert nog langssturen als het
37:40meer is geweest dan wat je elke dag in
37:42je huis meemaakt.
37:44Ja.
37:44Nou maar inmiddels is dan door dat
37:47systeem is inmiddels die schadeexpert
37:49die doet ook niet meer mee eigenlijk,
37:50want we we gaan nu gewoon aan iedereen
37:52die het voor de eerste keer meldt krijg
37:53je automatisch €10.000.
37:56Ja. Je hoeft het alleen maar te melden.
37:57Dus ja, je hoeft alleen maar te melden.
37:58En dat is dus nog steeds hetzelfde
38:00gebied. Alleen eh ja, je hoeft het
38:03alleen maar te melden en dan krijg je
38:04€10.000.
38:06En er is natuurlijk ook, dit is zo'n
38:07dossier wat extreem emotioneel geladen
38:09is. En ehm
38:12ja, het is mij wel bekend deze dynamiek,
38:14maar op een gegeven moment heb je gewoon
38:15dat eh eh iedereen heeft het over de
38:17Groninger, maar waar de Groninger
38:19precies begint en eindigt, daar dat is
38:22volstrekt onduidelijk.
38:23Nou, kennelijk al in Drenthe.
38:25Ja, kennelijk in Drenthe en
38:26Oost-Friesland. Ja. Ja.
38:28En dan komt er elke keer komt er heel
38:30veel politieke druk op de mensen die net
38:32buiten die grens vallen, die zich dan
38:35gaan afvragen: "Waarom ben ik eigenlijk
38:36niet Groningen?"
38:38Ja, precies. Want eigenlijk war
38:40want maar en daar hebben ze eigenlijk
38:41ook nog een punt, want het verschil
38:43tussen hun en de mensen die daar net in
38:44zitten is gewoon ja, het is toch al
38:47arbitrair zeg maar.
38:48Ja,
38:48zeg maar als het als het als het toch
38:50maar slechts een basketbal is geweest.
38:52Ja. Wat is dan eigenlijk het verschil
38:53tussen tussen Lelad en eh Noord-assen
38:55bij wijze van spreken? Ja, nee, want
38:57eigenlijk wordt er steeds een soort
38:59arbitraire grens getrokken
39:01die best wel eh laag ligt
39:03en daar wonen altijd mensen buiten.
39:05Ja.
39:06En die mensen die daar net buiten wonen,
39:07die voelen zich elke keer genaaid door
39:09het feit dat zij er niet invallen en de
39:10andere wel. Hun buren wel. Bij wijze van
39:12spelen. En dat zie je dus ook. Je hebt
39:13dan ook een discussie bijvoorbeeld rond
39:15die gasopslagen Norg en eh Grijpskerk.
39:19En daar die vielen dan net buiten eh
39:21buiten het het gebied van dus eh alleen
39:24die vonden dan ook wij hebben ook
39:26schade, maar dat zou dan komen doordat
39:28er diepe bodemdaling is door het gasveld
39:30en dan komt je huis net scheef te staan
39:32en dat veroorzaakt ook schade. Allemaal
39:34theorieën zeg maar. Nou, dat is dan
39:36allemaal onderzocht door de TU Delft en
39:38eh door Deltaris.
39:40Nou, allemaal heel heel heel
39:42onwaarschijnlijk geacht. Eh alleen eh
39:46ja, je ziet dan dat eh Hans Velbrief eh
39:49die die gaat naar een dorpshuis
39:51ombrifbrief, de voormalig
39:53staatssecretaris voor eh herstel
39:55Groningen.
39:56En die eh die zegt dan van die dat hij
40:00naar de zachte stem van de Groningen
40:02luisterde en toen tot de conclusie kwam
40:03dat die ingenieurs het allemaal bij het
40:04verkeerde eind hadden en besluit dan
40:07uiteindelijk om dat effectgebied ook
40:09gewoon voor hun te laten gelden die dat
40:11zij ook aardbevingsschade kunnen
40:12claimen. overigens met hele ruime steun
40:14in de Tweede Kamer hè. Dus het is ook
40:16niet dat iemand hier dan nog tegengas op
40:18geeft. Maar het is natuurlijk wel een
40:19beetje raar dat je als je dit doet bij
40:215G masten ofzo gewoon nou ja, we hebben
40:24hier twee rapporten liggen, ze krijgen
40:26ze kunnen de [ __ ] genieten. Dat is
40:28natuurlijk heel erg vreemd. Maar hierbij
40:29is dit allemaal een soort bonton en en
40:32en een soort van zelfs de partijen die
40:34normaal je over het hoofd gaan knuppelen
40:36met de wetenschap zegt, die gaan er
40:38gewoon te straal aan voorbij en die
40:40zeggen komen met allemaal dingen van ja,
40:42zo wordt het niet ervaren aan de
40:43keukentafel bij wijze van spreken.
40:45Ja. En eh jij hebt ook eerder eh een
40:49reconstructie gemaakt van de
40:50toeslagenaffaire. Hm hm.
40:51Eh en daar zijn wel volgens mij wel
40:53parallellen bij te mee te trekken. Ehm
40:56onder andere op dat gevoel van eh dat de
41:00overheid het gemunt heeft op burgers,
41:04arme burgers die niet serieus genomen
41:06worden in wat in hun ervaring eigenlijk.
41:09Ja.
41:09Ehm en dat
41:10maar nou ja, in dat geval is het ook
41:11echt zo natuurlijk. Je bent ook je bent
41:13je bent niet het is niet alleen een
41:15gevoel, je bent ook echt eh bij de
41:16toeslagenaffères zijn mensen ook echt
41:18kapot gemaakt. Nee, precies, precies.
41:20Maar ehm eh en er zullen ook
41:22ongetwijfeld mensen zijn geweest met
41:24echte schade in in Groningen, toch?
41:26Ja. Ja. Ja. Ja. Dat wordt ook door al
41:28die Alleen dat concentreert zich rond
41:29die dorpen.
41:30Ja. Maar dan ontstaat er een dynamiek
41:32dat eigenlijk bijna iedereen
41:34een soort van zo'n soort slachtoffer
41:36zich gaat voelen. Hm hm.
41:38Eh of claimt dat hij dat is. En dat op
41:41een gegeven moment niemand daar meer
41:42tegenin durft te gaan. Heb jij daar een
41:44verklaring voor waarom het dan op een
41:46gegeven moment onacceptabel is om te
41:48zeggen van nee u
41:50Ja, het is heel heel erg ook een pendule
41:52daar. Dus het ene moment met die
41:53toeslagaffaire zie je dat iedere
41:55froudeur eh eh of iedere iedereen die
41:58een foutje maakt is een froudeur. Ja,
42:00zeg maar.
42:01Maar dan nu dan slaat het weer heel hard
42:04de andere kant op. En is zelfs mensen
42:05die fraudde plegen zijn een slachtoffer
42:07geworden zeg maar.
42:08Gewoon vrij letterlijk. In die
42:10compensatieregeling hebben ze op een
42:11gegeven moment gezet iedereen waarvan de
42:13belastingdienst heeft gezegd van je hebt
42:15de boel bewust belazerd. Dan heb je zo
42:17opzetguld dan kreeg je geen eh
42:20betalingsregeling.
42:21Eh dus bijvoorbeeld die mensen van de
42:23Bulgaren fraude die werd gezegd: "Ja,
42:25dat is opzetgov. Eh je krijgt geen
42:27betalingsregeling." Nou, daar hebben ze
42:29nu van gezegd: "Ja, dat is een reden om
42:30iemand te compenseren als dat is
42:31gebeurd." Nou, dan ben je dus eigenlijk
42:33ervanuit aan het gaan dat de
42:35belastingdienst in de afgelopen 15 jaar
42:37nooit eens iemand terecht heeft beticht
42:39van fraude.
42:40Ja,
42:40dat is een vrij bouwde stelling zou ik
42:42zeggen. Dus dan
42:43ja,
42:43dan dan slaat het wel heel erg hard eh
42:46soort van de andere kant eh weer uit.
42:49Ja.
42:49Ja. En ik denk dat wat één wat zich bij
42:51al die compensatieregelingen heel erg
42:52vreekt is dat niemand echt de vraag
42:54stelt van wat zijn we nou eigenlijk aan
42:56het compenseren? Er reist in het
42:59publieke debat dan een soort van gevoel
43:01van eh eh iemand een geduperde van de
43:04toeslagaffaire en iedereen denkt te
43:05weten wat dat is. Maar wat is dat nou
43:07eigenlijk? Als je dat dus gaat afpellen
43:09dan is dat volstrekt eigenlijk een vaag
43:12begin. Is dat iedereen die ooit
43:13kinderendeopvoeging toeslag heeft terug
43:14moeten betalen? Is dat waar begint en
43:17eindigt dat?
43:17Ja, ook heel letterlijk. In welk jaar
43:19begint dat? Eh waar stopt het? Eh ja.
43:22Ja. Ja. Zijn dat de mensen die de
43:23Bulgaren fraoude hebben gepleegd? Eh eh
43:27zijn dat mensen die een beetje wel
43:29hebben belazen, maar wel heel hard zijn
43:30gestraft? Ik bedoel, er zijn echt
43:31superveel categorieën van mensen.
43:33Ja. En datzelfde geldt een beetje in
43:36Groningen van dat dat er uiteindelijk
43:38niemand dan is van eh iedereen zegt van
43:40Groningen is er niet gedaan ofzo, maar
43:43de stad Groningen Haren waar nog geen
43:45koffiekopje heeft gerinkeld in Haren eh
43:48een soort van het Wassenaar van het
43:50noorden de daar is daar is de de
43:52maximale grondbeweging 1 mm per seconde
43:54geweest is €3,5 miljoeno heen gegaan.
43:58Dit is
43:58En dan hebben we dan dan Ja.
44:00Ja. Nee, dit is een mooi bruggetje, want
44:01jij noemde net een eh bedrag €3 miljoen
44:04voor haren.
44:05Ja.
44:06Hoeveel geld is hier nou eigenlijk al
44:09ehm aan besteed aan die schade
44:13afhandeling? Eh uit mijn hoofd 3,8
44:15miljard in totaal. En dan heb je het
44:17over de fysieke schade. Dus dat is
44:19eigenlijk die scheuren waarvoor je
44:20compenseert. Maar je hebt ook de
44:22immateriële schaderegeling,
44:24dus smarte geld of het emotionele leed.
44:27Eh dat is overigens wel iets beter
44:29geconcentreerd. Eh dus dat zit wat meer
44:32in die dorpen. Tegelijkertijd gaat ook
44:35daar gewoon eh dus dus bij bij zeg maar
44:37de fysieke schade gaat 80% van het
44:39bedrag gaat naar postcodes onder de 3mm/
44:42seconde. Ik geloof dat dat bij de
44:43inmateriële schade maar 40% is, maar nog
44:45steeds een heleboel. En dan heb je nog
44:48eh een waardedalingsregeling.
44:50Dus het idee dat eh die woningen minder
44:52waard werden omdat je in een
44:53aardbevingsgebied eh zit. Eh Centraal
44:56Bureau voor de Statistiek die houdt dat
44:58bij. Of dat ook echt zo is, dat is niet
45:00zo. Dus zeg maar die gebieden in het
45:02aardbevingsgebied die gaan die die zijn
45:04helemaal niet afwijkend in verkoopprijs
45:06eh van anderen. Niet teemin half miljard
45:09aan uitgekeerd voor waardedalingen.
45:12Eh en dan heb je nog eh de ehm eh een
45:16regeling, de
45:16waardevermeerderingsregeling.
45:19En die gaat eigenlijk over dat je als je
45:21eh een slachtoffer bent van eh van die
45:23aardbevingen eh dat je dan eh
45:25zonnepanelen kan krijgen en gratis
45:27isolatie. Eh en dat is ook geloof ik uit
45:30mijn hoofd eh 440 miljoen ofzo.
45:33En volgens mij zijn gemeentes ook nog
45:35en dat er zijn nu ook nog allemaal soort
45:37van sociaalconomische regelingen voor in
45:39het kader van die parlementaire
45:40enquêtecommissie om te gaan investeren
45:42in Groningen.
45:43Ik wou zeggen, want er zit ook nog eh
45:45niet alleen maar naar individuen, maar
45:46er zijn zitten ook allemaal projectjes
45:48toch er nog zijn er nog aangeplakt. Hoe
45:50werkt dat? Ik heb dat nog niet echt
45:51lekker kunnen kwantificeren en ook weer
45:53ik weet daar ook niet precies het eh het
45:55fijne van van hoe dat eh precies is
45:57gestructureerd nu hoor.
45:58Oké. Maar even globa volgend artikel.
46:01Oké. Nou eh dan dan wachten we daar eh
46:03met smart op. Ehm en ehm
46:05maar eigenlijk is die 3,8 miljard. Je
46:07kan ook zeggen het is eh het is
46:09eigenlijk nog peanuts vergeleken met eh
46:11ehm
46:14wat nou ja, ik zeg maar ik zat nu te
46:16rekenen van als je 20 miljard kuub wat
46:18gewoon een laag jaar was eh tot eh tot
46:22een tijdje geleden, als je dat nu zou
46:23winnen, zou je 10,4 miljard hebben.
46:26Hm. bij huidige prijzen. Dus dus één zeg
46:30maar é jaar gaswending laat staan toen
46:32die gascrisis van eh Oekraïne was. Maar
46:34nu zitten we op €50 per megawuur. Toen
46:36was het €250 per megawtuur.
46:38Ja, want jij hebt dit ooit wel eens de
46:40duurste beslissing ooit genoemd, hè? Eh
46:42dat heb je volgens mij nog nooit
46:43opgeschreven, maar eh de beslissing om
46:45dat gas dan hierdoor in die grond te
46:47laten.
46:48Ja. Ehm dat is natuurlijk vrij taboe om
46:51te zeggen.
46:52Ehm eh omdat je dan daarmee ja als het
46:55ware de belangen van Groningers ehm eh
46:59ja over het hoofd ziet. Nou is het
47:00natuurlijk ook zo dat misschien wel een
47:02soort vruchtbare bodem
47:04eh voor al deze onvrede zitten er
47:07misschien ook wel in dat ehm Groningen
47:10ook ook altijd heel vaak wordt gezegd
47:12van ja Groningen heeft ook nooit iets
47:13teruggezien. Dus dat al dat gas ligt
47:15daar. Zij onder vinden wel de last
47:17ervan. Ook al is het dan nou misschien
47:19niet zoveel last als dat ehm gezegd
47:22werd, maar ze hebben er last van.
47:23Hm hm. Die dorpen natuurlijk. Het is eh
47:26het ik bedoel het zijn wel bevingen die
47:28je in een normaal huis absoluut niet eh
47:30te maken krijgt. Dat is best wel eng.
47:32Ja, precies.
47:33En en dat was dat ik ook over na te
47:35denken. Kijk, bijvoorbeeld Schiphol is
47:36ook deels eigendom van de gemeente
47:38Amsterdam. En volgens mij de
47:40havenbedrijf in Rotterdam is ook deels
47:42eigendom van de gemeente Rotterdam. Ja,
47:45zou helemaal niet volgens mij onlogisch
47:46zijn geweest als je daar ook een soort
47:48aandeelhouderschap had gehad van de NAM
47:50van enkele lokale overheden. Ik weet
47:52niet wie precies. Misschien ehm
47:55Nee, zodat er ook wat geld terugvloeit
47:57naar Groningen zelf.
47:58En de NAM het hoofdkantoor zit in Assen.
48:00Dat is natuurlijk ook nog eh iets eh
48:02waarvan je afvraagt van ja, is dat
48:03helemaal handig geweest? Het is ook
48:05historisch zo gegroeid denk ik. Maar
48:07oh ja,
48:07ehm ik weet niet of het helemaal klopt.
48:10Kijk, het is natuurlijk wel zo dat niet
48:12altijd alle baten eh zeg maar precies
48:16lokaal hoeven neer te slaan. Er zijn
48:17natuurlijk ook heel veel mensen die werk
48:19hebben gehad en die dat de werknemers
48:21die mensen die bij de NAM hebben gewerkt
48:22ofzo. Ehm
48:24verf. Maar gewoon het sentiment is wel
48:26heel erg van eh Nederland komt dit even
48:28bij ons weghalen. Laat ons zitten met eh
48:31de
48:31zeker zeker
48:32met de last ervan. Eh en eh we zien er
48:34niks van terug. Ja.
48:36Ja. En je kan zeker bij die beving hè,
48:38kijk eh ik vertelde ook al met die eh
48:41met die schadebeoordelaars bijvoorbeeld,
48:43hè. Nou, één van de gevolgen daarvan was
48:46dat dus eh €71 cent per voor elke euro
48:49die naar Groningers ging, ging je op een
48:51gegeven moment €71 cent ging naar
48:53schadebeoordelaars.
48:55Bizar.
48:55Bizar. Ja, totaal bizar. En die en je
48:57kan je echt afvragen of die de
48:59beslissing er beter op maakte of gewoon
49:00willekeuriger.
49:02Ja,
49:02want het is allemaal een beetje
49:03schijnexpertise die die niet zo heel erg
49:06veel eh verder toevoegt. Ehm één
49:09voorstel van een aardbevingsenieur die
49:11ik ook aanhal in dat eh eh stuk is was
49:14om van ja, je moet eigenlijk gewoon
49:15helemaal los van dat idee van je gaat
49:17scheuren beoordelen. Je moet gewoon
49:18kijken we meten in heel Groningen dus al
49:21die trillingen de hele tijd. Wat nou als
49:23je gewoon zegt als jij zo'n trilling
49:25doormaakt, krijg gewoon een heel fors
49:26bedrag op je rekening.
49:28Ja.
49:28Per adres. Dus je zegt gewoon van er
49:32heeft een aardbeving plaatsgevonden. Dat
49:33is gewoon vervelend en daar krijg je een
49:34flink bedrag voor. Dan hoef je dat
49:37allemaal niet via al die
49:38schadebeoordelaars en zo. Daar hoef je
49:39die €71 cent ook niet te betalen. Dus
49:41kan je flink overcompenseren.
49:43Ja.
49:43Eh dat was zijn voorstel eigenlijk. Nou,
49:45dat is volgens mij nooit naar geluisterd
49:47vanuit de Tweede Kamer of eh niemand had
49:48daar meer belangstelling voor op een
49:50gegeven moment. Maar het gevolg daarvan
49:51zou natuurlijk ook zijn geweest dat dat
49:53Haren en de stad Groningen dat da dat
49:55dat dan al vrij snel zou blijken dat
49:57daar gewoon niet zo heel veel aan de
49:58hand is.
49:58Nee. Ehm want dit dit klinkt wel als een
50:01hele logische, rationele en ook best wel
50:04uitvoerbare oplossing. Zo van er is een
50:05aardbeving, dat gaat sowieso eh overlast
50:09veroorzaken. Eh dichtbij eh de de beving
50:12meer dan verder af. Ja. eh kun je
50:14allemaal goed meten. Je krijgt standaard
50:16een bedrag uitgekeerd. Waarom denk ik
50:18zou dan ook ruimhartig zijn daar?
50:20Ja, ruimhartig eh daarin zijn, want ja,
50:21je hoeft het ook allemaal niet te
50:22controleren. Dus je bespaart
50:23ongelooflijk veel geld
50:25met niet al die ingenieurs naar huizen
50:27te sturen.
50:27Ja.
50:28Ehm
50:30goed voorstel. Waarom is daar niet naar
50:32geluisterd? Ja, ik denk dat het tegen
50:34die tijd dat dit soort dingen op tafel
50:36kwamen eh sowieso is het altijd moeilijk
50:39met juristen, want je hebt gewoon
50:40aansprakelijkheidsrecht en dan kan je
50:42dat kan je dan zeker zijn dat er dan
50:44niet al iemand alsnog een claim indient
50:47enzo. Dus dan zijn wordt het een soort
50:49zo soort logica.
50:50Ja. Ja. Maar ehm ja, ik denk ook dat
50:53tegen die tijd dat dit soort voorstellen
50:55werden gedaan dat eigenlijk al zoveel
50:56was gebeurd dat het best moeilijk is om
50:59dan nog helemaal eh zeg maar het hele
51:02systeem om te gooien. Want je hebt al
51:04allemaal lokale ongelijkheden en mensen
51:06die boos zijn om weet ik het wat en
51:08politieke druk en mensen die daar ook
51:10niet meer buiten kunnen denken. Dus ja,
51:12dan zit je gewoon op een pad en dan dan
51:14ga je die gewoon aflopen.
51:16Ja. Ja, precies. Je bent in die tunnel
51:17ingelopen, dan kom je er ook niet meer
51:18uit.
51:19Ja. En ehm was het nou moeilijk om
51:22mensen, want dit is natuurlijk wel een
51:24gevoelig onderwerp eh en het gaat ook
51:27wel tegen heel veel narratief in. En er
51:31zijn natuurlijk heel veel mensen die
51:32heel zich heel erg hard hebben gemaakt
51:34voor nou, laten we zeggen wat Groningen
51:36is aangedaan, hoe dat is eh slecht is
51:38afgehandeld, et cetera. Er zijn, zoals
51:40jij dat ook ergens noemde, veel
51:41reputaties in geïnvesteerd in dat
51:44verhaal over Groningen. Was het nou
51:45moeilijk om deze mensen ehm dit andere
51:50verhaal te laten vertellen?
51:52Je bedoelt eh bijvoorbeeld die
51:53wetenschappers? Nou ja, dat ligt er een
51:56beetje aan dus of het eh of het eh
51:58Nederlandse of buitenlandse
51:59wetenschappers zijn in mijn ervaring.
52:01Hm hm. Ehm en je hebt wel dat de
52:04ingenieur als mensstype is nou niet heel
52:06genegen tot soort van bouwde politieke
52:09uitspraken ofzo.
52:10Dus dat eh dat zijn wel mensen die zo'n
52:13beetje zoiets hebben van nou ja, ik geef
52:15de kansberekening en als jij daar de
52:17conclusie aan wil verbinden die
52:18eigenlijk overigens volkomen logisch is
52:20dat er dus niet zo heel erg veel
52:21scheuren kunnen zijn, dan is dat aan
52:23jou.
52:23Ja, precies.
52:24Ehm was ook wel grappig. Ik was op een
52:26gegeven moment dus op zo'n kenniscongres
52:28in Groningen en toen had je dus één van
52:30die ingenieurs van die TU Delftgroep
52:33die was zo een eh presentatie toen aan
52:35het geven over hun onderzoek met
52:37scheuren en eetsel werk enzo. Nou, ik
52:40denk voor oh in het publiek was er dan
52:42een paar wetenschappers en bewoners en
52:44ambtenaren enzo. Beetje eclectisch
52:45gezelschap.
52:47Ik denk voor de meeste vrij onvolgbaar
52:50wat hij allemaal aan het vertellen was.
52:52En eh eh toen kwam een soort van
52:55vragenronde en eh toen achter hem als
52:59stond toen gewoon zo'n soort van van
53:00zijn presentatie een soort kaart met eh
53:02Griekse tekens en een onnavolgbare
53:04logaritmische schaal. Maar als je het
53:05kon lezen dan stond er eigenlijk van eh
53:08nou op deze plekken in Groningen is de
53:10kans gewoon heel klein dat je nog
53:11scheuren hebt zeg maar. En dat was een
53:13heel groot gewoon gedeelte van
53:14Groningen. En toen stond zo'n bewoner op
53:16en die zei van: "Ja, ik heb schade en
53:18het Instituut voor mijnbouwschade eh
53:20weigert dat te vergoeden. Eh zou je niet
53:23eens een keer jouw onderzoek aan die
53:25mensen laten zien, zodat ze dat wel
53:26doen?" Dus oké, nog rare vraag gegeven
53:30waar we naar kijken. En maar hij zei
53:32toen van eh nou ja eh interessant. Ja,
53:35we zijn in gesprek met eh Instituut voor
53:36mijn eh over individuele gevallen kan ik
53:40niks zeggen.
53:41Hm hm. Toen dacht ik: "Ja, dat is wel
53:42ook een beetje hoe dit hoe zeg maar
53:46ik snap het ook wel van dat je echt geen
53:47zin hebt om daar gewoon in zo'n in zo'n
53:49gezelschap dan een bom te gaan droppen
53:51ofzo."
53:52Nee. Nee,
53:53maar eh
53:54not the place, not the time.
53:55Nee, maar dat geldt denk ik van die
53:57mensen zijn überhaupt eigenlijk niet
53:58gezien in het publieke debat die hier
54:00eigenlijk toch het meest van weten.
54:02Ja. Nee, want eh jij zegt er hangt ervf
54:06of
54:06Ik zeg overigens dat zij ik denk dat dat
54:08ik heb niks gehoord over dat ik het
54:10verkeerd heb samengevat of eh iedereen
54:12heb het gelezen en het is wordt gewoon
54:14alom gezegd van dit is inderdaad wel hoe
54:16het zit hoor.
54:17En eh hoe waren nog meer de reacties? Eh
54:20wat wat hoe ja hoe heeft Nederland
54:23gereageerd op dit toch wel ja
54:26onthullende verhaal dat tegen heel veel
54:29verhalen ingaat? Ja, ik heb heb ik veel
54:31gehoord z even denken. Ja, we hadden dus
54:33die staatssecretaris die eh ja, op
54:37achtergrond wederom wel gewoon mensen
54:39uit de politiek die mij dan zeggen van
54:41ja, heel interessant en eh dit is
54:44precies het probleem met het parlement
54:46enzo. Maar ja, op achtergrond dus wat
54:47heb je eraan zeg maar. Dat is ook een
54:50beetje van ja, iedereen
54:52Nee. En wat is
54:53ik zou toch ook wel sterk vinden om
54:55gewoon daar dan wel eens een keer iets
54:57mee te doen, weet je wel. Ja, ik heb dat
54:58ook wel met die toeslagenaffaire. Dan
55:00heb je allemaal mensen die dan die dan
55:01zeggen: "Nou, goed dat iemand het dus
55:03opschrijft." Ja, oké. En nu jij zeg
55:05maar.
55:05Ja,
55:06want eh als deze niet de naden te noemen
55:09ehm mensen eh zeggen: "Dit is er precies
55:12mis met Den Haag of wat wat is dit dan?"
55:17Nou, dat dat het dat je gewoon in zo'n
55:19emotioneel geladen sfeer dat het met 150
55:21kamerleden tegelijk één kant op gaat en
55:23dat dat je dan eigenlijk gewoon helemaal
55:25geen ruimte meer is om even rustig na te
55:27denken over wat zijn we nou eigenlijk
55:29aan het doen hier.
55:30Ja.
55:31En dat is wel breed herkend.
55:34Ja. Dus en ook dat als je daar vraag
55:37en het is natuurlijk ook het is ook
55:38natuurlijk makkelijk praten. We zijn nu
55:40ook alweer een paar jaar verder
55:41misschien hè. Hm
55:42hm. Eh maar het moeilijkste is om op dat
55:45moment zelf dan te gaan zeggen van eh ho
55:48wacht eens even wat zijn we nou aan het
55:50doen? Want dan is er natuurlijk een
55:51super emotioneel geladen sfeer en je
55:54bent gewoon een een een botte ploert als
55:57je dan gaat zeggen van eh ehm nee nee
56:01volgens mij klopt dit niet.
56:02Nee nee.
56:04En en en dan is het eigenlijk ook weer
56:05gewoon simpele politieke prikkels. Eh
56:08als je dat wel zou doen. Ja. Wat wat heb
56:10je erbij te winnen? Want heb jij een
56:13idee wat zeg maar een soort van de bron
56:17hiervan is? Dus wat zeg maar jij
56:19schrijft ergens van ehm
56:22Ik denk dat het dat hier het gewoon ook
56:24heel erg meespeelt dat gewoon de eh het
56:28is gewoon ook een verhaal wat redelijk
56:30onweerstaanbaar is. Ook in die zin van
56:32dat je eigenlijk al weet wie er gelijk
56:34heeft en wie niet voordat je überhaupt
56:36iets weet van aardbevingen. Kijk, je
56:38hebt een een evil multinational, de
56:40Shell, de Exon, de NAM. En daarvan weten
56:43wij natuurlijk allemaal al eh dat is
56:46foute boel. En dan heb je eh eh
56:48Groningse boeren en en en mensen die ze
56:51hebben schade en die gierige gaswinner
56:54weigert het te vergoeden. Dat is gewoon
56:56wel een soort van super helder verhaal.
56:59Ja.
57:00En dan is er ook gewoon in bij ons in de
57:02beroepsgroep denk ik niet zo heel erg
57:04veel mensen die dan denken: "Zou het ook
57:05nog eens kunnen dat die dat die
57:07multinational een punt heeft?"
57:09Ja,
57:09dat is gewoon bijna een een soort van
57:11vreemde ondenkbare gedachte. Ja, dat
57:14past niet in het verhaal wat wij graag
57:16vertellen over de wereld.
57:18Ja,
57:18want jij schrijft ook de laatste
57:19en daar en daar zie je ook gewoon bijna
57:21niemand niemand heeft ook eh
57:24soort van in de politiek zin om daarvoor
57:26op te komen natuurlijk.
57:27Nee, want dat wat levert ze dat op?
57:29Nee, maar ja, het levert wel het levert
57:32wanbestuur op, want die Evil
57:33Multinational is er nu op vijf mogelijke
57:36manieren rechtszaken aan het voeren
57:37tegen de overheid. Want oh ja, dat is
57:39nog wel goed om te weten. Nu wordt nog
57:41het bonnetje naar de NAM gestuurd hè,
57:43van zeggen: "Ja, jij hebt
57:44aardbevingsschade veroorzaakt. Jij moet
57:46dat betalen." Maar zij zeggen van: "Ja,
57:49maar wacht even, we hebben
57:50aansprakelijkheidsrecht. Wij moeten
57:51betalen waar wij voor verantwoordelijk
57:53zijn. Maar als al dat geld gaat naar
57:55plekken waar je bij wijze van sprek
57:57gewoon niks is gebeurd, dan ben je
57:58gewoon willekeurig geld aan het
57:59uitdelen. Kan je ook niet het bonnetje
58:01naar ons sturen. Eh en dan wordt in de
58:03Tweede Kamer wordt allemaal door de stag
58:05vind nou schandalig dat ze dat doen
58:06enzo. Maar als Nederland een beetje een
58:09rechtsstaat is, dan weet ik wel wie deze
58:10rechtszaak gaat winnen. En dan is het
58:12gewoon en ik weet ook vrij zeker dat de
58:15staatssecretarissen gewoon allemaal
58:17adviezen van ambtenaren hebben gekregen.
58:19Als je dit gaat doen, dan heb je een
58:21probleem, want zij gaan dit niet
58:22betalen. En we zijn een rechtsstaat en
58:24het gaat niet werken. En dit dit
58:26isbestuur. En maar goed, we gaan het
58:28over 3 vi jaar meemaken en dan komt er
58:30in één keer een eh een budgtair lijk uit
58:32de kast gedonderd. En dan is Hans
58:34Velbrief is al drie jaar eh minister
58:36geweest, dus
58:36Ja. Ja. Ehm nou, dat gaat er dus nog
58:39aankomen.
58:40Nog genoeg verhalen om te schrijven. Dus
58:42ik kijk heel even op de klok. Volgens
58:43mij zijn we een uurtje verder.
58:45Mooi.
58:45Nou ja, bedankt voor het uitzoeken van
58:47dit alles. Eh er komt nog een stuk aan,
58:49hè? Ja, zeker over die hele versterking.
58:52Ja, we gaven het hier al een beetje weg.
58:53Klein beetje een teaser, maar het
58:55eigenlijk is het nog gekker dan wat hier
58:57staat. Dus eh
58:58vind ik wel. Ja,
58:59toch?
58:59Ja.
59:00Ehm dus eh
59:01dus als je zin hebt om een rapport te
59:03lezen,
59:05een lijvig stuk, wordt dat weer zo'n eh
59:08stevig stuk.
59:08Ja, denk ik wel. Ja. Ja. Ja. Ja. Ja.
59:11Nou, ik weet niet of het zo lang moet
59:12hoor. Dit dit was wel ook eh achteraf
59:14misschien een tikje overdreven.
59:17Nou eh ik ik heb het met eh genoegen
59:19gelezen.
59:20Ja. En ook gewoon lees het ook vooral op
59:22de site, want we hebben echt wel kekke
59:23visuals.
59:24Ja,
59:24zeker. Ehm shoutout naar de
59:27beeldredactie.
59:28Shoutout naar de beeldredactie. Chararon
59:30eh Sharon Veerle BB
59:32Isabel
59:33eh die dit verhaal ook nog eh visueel
59:36aantrekkelijk hebben gemaakt.
59:37Ja.
59:37Ehm eh en als je dit nou geweldig eh
59:40journalistiek vindt het
59:43een commerciële boodschap. Ja, dat ik ik
59:45zou het wel eens vergeten, maar de
59:46hoofdredacteur eh demotionair
59:48hoofdredacteur hoofdredacteur natuurlijk
59:50niet
59:50ehm eh wordt lid van de correspondent,
59:53zodat we dit eh kunnen blijven doen.
59:55Ja, dat kan op de
59:55correspondent.nl/wordlid toch of niet?
59:58Ja, zeker. Oh, jij kan het wel aardig.
1:00:00Goed zo. Eh nou, bedankt.
1:00:02Bedankt. Tot B.
1:00:17เ

About this transcript

This page contains the full transcript of Het compensatiedebacle in Groningen: hoe kon dit zo uit de hand lopen? by De Correspondent, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 11,326 words across 1,841 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.