GMRC 6 Term 2 Week 2 - 3 -Kahulugan at mga Paraan ng Pagkalinga sa mga Taong Napapabayaan ng Lipunan — Transcript

Full transcript

1. 0:00Magandang araw. Sama-sama tayong natut
2. 0:05Learning Resource Channel. [musika]
3. 0:12GMRC6 [musika]
4. 0:13term
5. 0:15to 3. Kahulugan at mga paraan ng
6. 0:17pagkalinga sa mga taong napapabayaan ng
7. 0:20lipunan. pagsusulong sa mga issyue ng
8. 0:23aking kapwa na napapabayaan ng lipunan
9. 0:26tungkulin ko. Mga kilos na nagpapakita
10. 0:29ng pagkalinga sa mga taong napabayaan ng
11. 0:32lipunan. [musika]
12. 0:35Para sa layunin, na isasabuhay ang
13. 0:37pagiging mapagmalasakit [musika] sa
14. 0:39pamamagitan ng pagbabahagi ng tulong
15. 0:43ayon sa kanyang kakayahan sa iba't ibang
16. 0:45pagkakataon.
17. 0:56Basahin ang tanong at pagkatapos ay
18. 0:58[musika] punan ang una at pangalawang
19. 1:00kahon ng iyong sagot. Gawin ito sa loob
20. 1:03ng limang minuto.
21. 1:08KWL chart. Ano ang nag-uudyok sa tao na
22. 1:12gumawa ng mga sariling paraan ng
23. 1:14pagkalinga sa mga taong napapabayaan ng
24. 1:17lipunan? Ang alam ko ay ang gusto kong
25. 1:20malaman ay ang aking natutuhan ay
26. 1:26ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod na
27. 1:29salita.
28. 1:31pagkalinga,
29. 1:36lipunan
30. 1:40napabayaan ng liburan
31. 1:45pakikilahok
32. 1:49pag-organisa
33. 1:53kaugnay na pagsabi bilang isa.
34. 1:55Pagkalinga sa mga taong napapabayaan ng
35. 1:58lipunan.
36. 2:00Ang pagkalinga sa kapwa ay isang
37. 2:03mahalagang katangian na dapat taglayin
38. 2:05ng bawat isa.
39. 2:08Ang salitang mapagkalinga ay
40. 2:10nangangahulugang pag-aalaga o may
41. 2:13kalakip na pag-intindi.
42. 2:16Kadalasan itong ginagamit upang
43. 2:19maglarawan ng isang masidhing pagnanais
44. 2:22na magpakita ng pagmamalasakit.
45. 2:26>> [musika]
46. 2:26>> Ang pagkalinga ay maaaring sa
47. 2:29pamamagitan ng pagbibigay ng suporta,
48. 2:32proteksyon at pag-aaruga sa taong
49. 2:34nangangailangan upang mapabuti ang
50. 2:37kalagayan nito.
51. 2:41Narito ang ilan sa mga halimbawa ng
52. 2:43pagkalinga,
53. 2:46pagbibigay ng tirahan at pagkain sa mga
54. 2:48walang tahanan,
55. 2:51pag-aalok ng libreng serbisyong medikal
56. 2:54sa mga mahihirap.
57. 2:57Pagsasagawa ng mga programang
58. 2:59pang-edukasyon para sa mga out of school
59. 3:02youth.
60. 3:04Pagtulong sa mga biktima ng pang-aabuso
61. 3:07o karahasan.
62. 3:11Sa lipunan may iba't ibang pangkat ng
63. 3:13tao na nangangailangan ng espesyal na
64. 3:16pagkalinga. Kabilang dito ang
65. 3:19mga bata lalo na ang mga ulila o mga
66. 3:22nasa bahay ampunan.
67. 3:26Mga matatanda partikular na ang mga nasa
68. 3:29home for the aged o may mga karamdaman.
69. 3:34Mga taong may kapansanan, physical man o
70. 3:37mental.
71. 3:41Mga buntis na kababaihan lalo na ang mga
72. 3:43nasa high risk pregnancy.
73. 3:48Mga taong may malubhang sakit tulad ng
74. 3:51cancer o chronic illnesses.
75. 3:55Mga biktima ng pang-aabuso o karahasan
76. 3:59kasama na ang domestic violence.
77. 4:03Mga walang tirahan o mga palaboy
78. 4:05[musika] sa lansangan.
79. 4:09Mga refugee at internally displaced
80. 4:12persons dahil sa digmaan o likas na
81. 4:15sakuna. [musika]
82. 4:19Lahat sila ay nangangailangan ng iba't
83. 4:20ibang uri ng suporta mula sa emosyonal
84. 4:23hanggang sa medikal na pagkalinga.
85. 4:29Nasubukan mo na bang makapagbigay ng
86. 4:32pagkalinga sa iyong kapwa?
87. 4:36Isipin ang isang karanasan kung saan ay
88. 4:38nasubukan mong makapagbigay ng
89. 4:40pagkalinga sa isang kapwa na
90. 4:42nangangailangan.
91. 4:44Punan ang sumusunod na chart ng mga
92. 4:46datos sa karanasang ito. Pumili ng
93. 4:49kapareha at ibahagi sa isa't isa ang
94. 4:52inyong karanasan.
95. 4:57Mga refugee at internally [musika]
96. 4:59displaced persons dahil sa digmaan o
97. 5:02likas na sakuna.
98. 5:07Kaugnay na pagsabi lang dalawa.
99. 5:09Pagsusulong sa mga issyue ng aking kapwa
100. 5:12na napapabayaan. ng lipunan.
101. 5:17Ano ba ang lipunan?
102. 5:20Ang lipunan ay tumutukoy sa isang
103. 5:22pangkat na mga tao na nabubuhay ng
104. 5:24magkakasama sa isang partikular na
105. 5:27lugar.
106. 5:29Ito ay binubuo ng mga mamamayan na may
107. 5:32iba't ibang kultura, paniniwala at
108. 5:34tradisyon.
109. 5:37Ang pamilya ang pinakamaliit na unit ng
110. 5:39lipunan na binubuo ng mga magulang at
111. 5:42kanilang mga anak. [musika]
112. 5:46Ang pamilya ay unang institusyon na
113. 5:48nagbibigay ng pag-asa, pag-ibig at
114. 5:51suporta sa bawatidwal.
115. 5:55Ito rin ang nagtuturo sa atin ng mga
116. 5:58kaugalian tulad ng pag-unawa, [musika]
117. 6:00pagmamahal, pagkalinga at mga halaga
118. 6:04tulad ng halaga ng buhay, pagkakaisa,
119. 6:07kapayapaan [musika] na kinakailangan sa
120. 6:09pakikipag-ugnayan sa mas malawak na
121. 6:12lipunan.
122. 6:14Ito rin ay nagsisilbing pundasyon ng
123. 6:16moralidad at etika ng isang lipunang
124. 6:19matatag [musika]
125. 6:20at maayos.
126. 6:23Ang lipunan ang nagbibigay sa atin ng
127. 6:25mga oportunidad na mapabuti ang ating
128. 6:28mga kakayahan at talento.
129. 6:32Sa kabuuan. Mapabuti tayo bilang mga tao
130. 6:36at magtagumpay sa ating pamumuhay at
131. 6:39makapagsilbi sa komunidad. [musika]
132. 6:43Sa pamamagitan ng malasakit at pagkilos,
133. 6:46maaari nating baguhin at mapaunlad ang
134. 6:49ating mga komunidad.
135. 6:52Ang pagmamalasakit ay higit na kailangan
136. 6:54ng mga taong napapabayaan ng pamahalaan.
137. 6:58Tayo ang bumubuo ng lipunan kaya dapat
138. 7:00tayong nagdadamayan na iparating sa
139. 7:03kinauukulan ang ating mga
140. 7:05pangangailangan ng serbisyo at
141. 7:07pagkalingang kailangan [musika]
142. 7:09lalo na ng mga napapabayaan.
143. 7:14Hindi tayo maaaring magsawalang kibo at
144. 7:16magbulag-bulagan sa mga paghihirap ng
145. 7:19ating kapwa dahil tungkulin natin na
146. 7:22itaguyod [musika]
147. 7:23at pangalagaan ang kapakanan ng bawat
148. 7:26isa para sa pangkalahatang pag-unlad ng
149. 7:29ating lipunan.
150. 7:33Ang pagtulong lalo na sa mahihinang
151. 7:35sektor tulad ng mga taong kapos sa buhay
152. 7:38[musika] may kapansan mga matatanda na
153. 7:41walang nag-aaruga. at mga kabataang
154. 7:44walang kinalikihang mga magulang. Sila
155. 7:47ang mas nangangailangan ng tulong at
156. 7:49pagkalinga sapagkat sila ang madaling
157. 7:52maabuso [musika] ng ilan.
158. 7:55Hindi maunlad ang lipunan kung mayroong
159. 7:57inaabuso at napagkakaitan ng karapatan.
160. 8:05Narito ang mga issyung kinakaharap ng
161. 8:07mga taong napapabayaan ng lipunan at mga
162. 8:10paraan ng pagkalingang kinakailangan.
163. 8:12[musika]
164. 8:15Kahirapan, kakulangan sa pagkain,
165. 8:17tirahan at iba pangunahing
166. 8:20pangangailangan ang kanilang
167. 8:21nararanasan. Mga paraan ng pagkalingan
168. 8:24na kailangan, pagkain at nutrisyon.
169. 8:27Feeding programs. Maglunsad ng feeding
170. 8:30program sa mga paaralan at komunidad.
171. 8:32[musika]
172. 8:33Upang masiguro na ang mga bata at
173. 8:35kanilang pamilya ay may sapat na
174. 8:37nutrisyon. Food security programs,
175. 8:40maglaan ng mga programa upang suportahan
176. 8:43ang lokal na agrikultura at masiguro ang
177. 8:46sapat na panustos ng pagkain sa mga
178. 8:49komunidad.
179. 8:53Kakulangan sa edukasyon. Maraming bata
180. 8:55at kabataan mula sa napapabayaang sektor
181. 8:59ang hindi nakatatapos ng pag-aaral na
182. 9:01nagdudulot ng kawalan ng oportunidad
183. 9:04para sa mas magandang kinabukasan.
184. 9:07Libreng edukasyon. Magbigay ng libreng
185. 9:10edukasyon mula elementarya hanggang
186. 9:12koleyo upang masiguro na ang lahat ng
187. 9:15bata ay makatatanggap ng dekalidad na
188. 9:18edukasyon.
189. 9:21Kawalan ng trabaho. Kadalasang
190. 9:24nahihirapang makahanap ng trabaho dahil
191. 9:27sa kakulangan ng edukasyon,
192. 9:29diskriminasyon at limitadong
193. 9:31oportunidad.
194. 9:32Pagsasanay at skills development.
195. 9:35maglaan ng mga programa para sa
196. 9:37bokasyonal na pagsasanay at pagpapaunlad
197. 9:40ng kakayahan upang matulungan ang mga
198. 9:43walang trabaho na magkaroon ng kasanayan
199. 9:46na kailangan sa merkado. Programa para
200. 9:49sa trabaho. Maglaan ng mga programa na
201. 9:52magbibigay ng trabaho at kabuhayan sa
202. 9:55mga walang hanapbuhay kabilang ang mga
203. 9:58nasa mababang sektor ng lipunan.
204. 10:05Livelihood Support. Magbigay ng
205. 10:07microfinance at iba pang suporta
206. 10:09[musika] para sa maliliit na negosyo
207. 10:12upang matulungan ang mga indibidwal na
208. 10:14makapagsimula ng sariling negosyo.
209. 10:19Kawalan ng pribilehiyo sa serbisyong
210. 10:22pangkalusugan. Ang marami na parte sa
211. 10:24pamayanan ay kakulangan ng mga ospital
212. 10:27at klinika sa mga rural na lugar ay
213. 10:30malaking hadlang. Libreng serbisyong
214. 10:32medikal. Magbigay ng libreng serbisyong
215. 10:35medikal at gamot lalo na sa mga
216. 10:38mahihirap at malalayong komunidad.
217. 10:41Mental health services. Maglaan ng
218. 10:43oportunidad sa serbisyong pangmental na
219. 10:46kailangan upang matulungan ang mga
220. 10:48indibidwal na nakakaranas ng stress,
221. 10:52depression at iba pang suliraning
222. 10:54pangmental. [musika]
223. 10:57Kawalan ng tirahan. Maraming pamilya ang
224. 11:00nakatira sa mga informal settlements o
225. 11:03sa lansangan dahil sa kakulangan ng abot
226. 11:06kayang pabahay.
227. 11:08Abot kayang pabahay. Maglaan ng mga
228. 11:10programa para sa abot kayang pabahay at
229. 11:13pag-aayos ng mga informal settlements
230. 11:16upang masiguro na ang lahat ay may
231. 11:18ligtas at maayos na tirahan. Housing
232. 11:21assistance: magbigay ng tulong pinansyal
233. 11:23[musika] para sa renta o pagpapatayo ng
234. 11:26bahay para sa mga nangangailangan.
235. 11:32Diskriminasyon at stigma. [musika]
236. 11:34Ang mga taong may kapansanan, LGBTQ plus
237. 11:38community, mga katutubo at iba pang
238. 11:40marginalized groups ay madalas
239. 11:43nakararanas ng diskriminasyon at stigma
240. 11:46sa iba't ibang aspeto ng buhay tulad ng
241. 11:49trabaho, edukasyon at serbisyong
242. 11:52pampubliko.
243. 11:53Kampanya sa pagpapalawak ng kaalaman.
244. 11:56maglunsad ng mga kampanya upang itaas
245. 11:59ang kamalayan tungkol sa karapatang
246. 12:01pangtao [musika] at magtaguyod ng
247. 12:03respeto at pagkakapantay-pantay.
248. 12:09Kawalan ng proteksyon sa karapatang
249. 12:11pantao. Maraming napapabayaang sektor
250. 12:14[musika] ang nagiging biktima ng
251. 12:15paglabag sa karapatang pantao tulad ng
252. 12:18human trafficking, pang-aabuso at
253. 12:21karahasan dahil sa kanilang mahinang
254. 12:24kalagayan. Libreng serbisyong legal.
255. 12:27Magbigay ng libreng tulong legal para sa
256. 12:29mga biktima ng pang-aabuso, karahasan at
257. 12:33iba pang paglabag sa karapatang pantao.
258. 12:40Kakulangan ng suporta para sa mga
259. 12:42matatanda. Maraming matatanda ang walang
260. 12:45sapat na pensyon o tulong mula sa
261. 12:47pamahalaan.
262. 12:48>> [musika]
263. 12:48>> Kadalasan sila ay umaasa sa kanilang
264. 12:51pamilya na minsan ay wala ring kakayahan
265. 12:54na suportahan sila.
266. 12:56Pension and financial assistance.
267. 12:58Maglaan ng sapat na pensyon at tulong
268. 13:00pinansyal para sa mga matatanda at may
269. 13:03kapansanan. Accessible facilities.
270. 13:07Siguraduhin na ang mga pampublikong
271. 13:08lugar at serbisyo ay madali para sa mga
272. 13:12may kapansanan.
273. 13:16Basahing mabuti ang pangalawang paksa at
274. 13:18sagutin ang sumusunod na tanong. Isulat
275. 13:21ang iyong sagot sa kapirasong papel.
276. 13:23bumuo ng grupo na may tatlong miyembro
277. 13:25at ibahagi niyo ang mga sagot sa isa't
278. 13:29isa.
279. 13:32Ano ang tunggulin ng bawat isa sa
280. 13:34lipunan upang makamit ang pangkalahatang
281. 13:37pag-unlad?
282. 13:42Ano ang dapat gawin ng mga mamamayan
283. 13:45para sa mga napapabayaan ng pamahalaan?
284. 13:52Ano ang papel ng malasakit at pagkilos
285. 13:55sa pagbabago at pag-unlad ng mga
286. 13:57komunidad?
287. 14:05Kaugnay na pagsabilang tatlo. Mga kilos
288. 14:07na nagpapakita ng pagkalinga sa mga
289. 14:10taong napabayaan ng lipunan.
290. 14:15Narito ang ilang mga kilos na
291. 14:17nagpapakita ng pagkalinga sa mga taong
292. 14:20napapabayaan ng lipunan.
293. 14:23Pamamahagi ng pagkain. Ang pagbibigay ng
294. 14:26libreng pagkain sa mga mahihirap na
295. 14:28komunidad, feeding program sa mga
296. 14:31paaralan at community kitchens ay ilan
297. 14:34sa mga kretong hakbang upang matugunan
298. 14:37ang kagutuman.
299. 14:40Pagbibigay ng edukasyon at pagsasanay.
300. 14:43Ang pagsasagawa ng libreng edukasyon at
301. 14:45[musika] programang pagsasanay para sa
302. 14:47mga batang lansangan at mga walang
303. 14:50trabaho ay nagpapakita ng pagkalinga at
304. 14:53pagbibigay ng oportunidad para sa mas
305. 14:56magandang kinabukasan.
306. 15:00Makilahok sa mga community outreach
307. 15:02programs. Ang pag-o-organisa ng mga
308. 15:05outreach programs [musika] sa mga liblib
309. 15:07na komunidad upang magbigay ng
310. 15:09edukasyon, kalusugan at iba pang
311. 15:12serbisyo ay konkretong pagpapakita ng
312. 15:15pagkalinga. [musika]
313. 15:18pag-o-organisa ng mga grupong susuporta
314. 15:22ang pagbuo ng mga support groups para sa
315. 15:24iba't ibang sektor tulad ng kababaihan,
316. 15:27LGBTQ plus at mga katutuboy nagpapakita
317. 15:31ng pagsuporta at pagkalinga sa kanilang
318. 15:34mga pangangailangan.
319. 15:39Magboluntaryo sa pagbibigay ng donasyon.
320. 15:42Ang pagiging boluntaryo sa mga charity
321. 15:45[musika] events, pamamahagi ng donasyon
322. 15:47at pakikilahok sa mga proyekto ng NGOs
323. 15:50ay konkretong kilos ng pagkalinga
324. 15:53[musika]
325. 15:53sa mga napapabayaang sektor ng lipunan.
326. 16:01Ang sumusunod ay mga kahon ng kilos at
327. 16:04mga gawain ng isang batang mapagkalinga.
328. 16:07Basahin ito at pumili ng tatlong gawain
329. 16:09na sa palagay mo ay pinakamainam gawin
330. 16:12ng isang mapagkalingang batang tulad mo.
331. 16:16Isulat ito sa iyong kwaderno at sagutan
332. 16:18ang mga sumusunod na tanong. Pagkatapos
333. 16:21bumuo ng grupo na may tatlong miyembro
334. 16:24at talakayin ang inyong mga sagot.
335. 16:32Makikilahok ako sa mga grupo na
336. 16:34nagsasagawa ng mga feeding programs para
337. 16:37sa mga batang walang magulang. Mag-aaral
338. 16:39akong mabuti at tutulong ako sa grupo na
339. 16:43nag-aalok ng libreng pagtuturo sa
340. 16:45matematika at Engles.
341. 16:49Magkikilahok ako sa mga programa ng
342. 16:51aming simbahan na nangangarap at
343. 16:53nagbibigay donasyon sa mga biktima ng
344. 16:56pang-aabuso.
345. 16:58Makikilahok ako sa mga grupong
346. 17:00nagbibigay ng kaalaman tungkol sa LGBTQ
347. 17:03plus community. Tutulong ako sa mga
348. 17:06grupo na nangongolekta ng mga gamit na
349. 17:09materyales sa aming paaralan para
350. 17:12ipagkaloob sa mga taong nangangailangan
351. 17:14sa mga liblib na lugar.
352. 17:19Bakit itong tatlo ang iyong napili?
353. 17:22[musika]
354. 17:24Ano sa palagay mo ang magiging epekto ng
355. 17:26mga kilos na ito sa mga taong
356. 17:28napapabayaan ng lipunan na makakatanggap
357. 17:31ng mga serbisyong ipagkakaloob ng
358. 17:34grupong iyong sasalihan?
359. 17:38Magiging madali ba ito para sa iyo?
360. 17:42Gaano kahalagang maisabuhay mo ang kahit
361. 17:45isa lang sa tatlong napili mo?
362. 17:49Kailan mo ito gagawin?
363. 17:54Basahin ang tanong at pagkatapos ay
364. 17:56buuin ang pangungusap sa pangatlong
365. 17:59kahon. Gawin ito sa loob ng limang
366. 18:01minuto.
367. 18:11Buuin ang sagot sa mahahalagang tanong
368. 18:13gamit ang mga salitang pagpipilian sa
369. 18:15loob ng kahon. Punan lamang ang mga
370. 18:17patlang ng angkop na salita.
371. 18:21Isyung taong napabayaan, nag-uudyok,
372. 18:25gumawa, pagkalinga.
373. 18:28Matututuhan ng mag-aaral na ang
374. 18:30pag-unawa sa mga patlang kinakaharap ng
375. 18:33mga patlang ng lipunan ang patlang sa
376. 18:36isang tao na patlang na mga sariling
377. 18:39paraan ng patlang bilang tanda ng
378. 18:42pagiging mapagmalasakit.
379. 18:49Narito ang mga tamang kasagutan. Isyung
380. 18:53taong napabayaan, nag-uudyok, gumawa,
381. 18:56pagkalinga.
382. 19:02Suriin ang iyong sariling mga paraan o
383. 19:04proseso ng pagkatuto sa paksang ito.
384. 19:07Kopyahin ang talaan ng pag-aaral sa
385. 19:10iyong kwaderno at punan ito ng iyong
386. 19:12sagot.
387. 19:16Kumusta? Naging madali ba para sa iyo
388. 19:18ang pagsasagawa sa mga kasanayan sa
389. 19:21paksang ito?
390. 19:24Saan sa tatlong kasanayan ang naging
391. 19:25mahirap gawin para sa iyo? Bakit?
392. 19:29[musika]
393. 19:31Ano ang maimumungkahi mong paraan para
394. 19:33mas maging madali ang pagkatuto mo sa
395. 19:35susunod?
396. 19:39Ano ang pinakamahalagang kaalaman na
397. 19:41iyong natutuhan sa pagsang ito?
398. 19:45Bakit ito mahalaga?
399. 19:49Paano mo isasabuhay ang mahalagang
400. 19:51kaalamang ito?
401. 19:55Anong mga bahagi ng paksa ang nahirapan
402. 19:58kang intindihin at paano mo [musika] ito
403. 20:00mas maiintindihan? Magbigay ng
404. 20:03sughesyon.
405. 20:09เ