Giữa Ruộng Lúa Thái Bình, Dầu Khí Việt Nam Có Dòng Khí Đầu Tiên — Transcript

Full transcript

1. 0:10Xin chào quý vị và các bạn.
2. 0:11Chào mừng đến với chương trình Á Lục Ký.
3. 0:14Trưa ngày 18 tháng 3 năm 1975
4. 0:18giữa một cánh đồng lúa ven biển ở xã
5. 0:20Đông Cơ,
6. 0:22tỉnh Thái Bình,
7. 0:23một nhóm kỹ sư dầu khí ngồi vào mâm cơm
8. 0:25trong nỗi thất vọng. Buổi sáng hôm ấy họ
9. 0:27vừa thử vỉa, tức là mở một van dưới đáy
10. 0:30giếng khoan để xem lòng đất có chịu nhả
11. 0:33ra dầu hay khí hay không.
12. 0:36Hơn một tiếng đồng hồ, miệng giếng không
13. 0:38nhúc nhích. Họ kéo bớt cần khoan lên, đi
14. 0:41ăn trưa và tin rằng vỉa này không có gì.
15. 0:43Rồi một kỹ sư hét lên.
16. 0:46Nước phụt kín cả tháp khoan.
17. 0:47Theo sau là một tiếng rít mà người có
18. 0:50mặt về sau so với tiếng máy bay bay thấp
19. 0:53qua đầu. Đó là dòng khí đốt mà ngành dầu
20. 0:55khí Việt Nam gọi là dòng khí công nghiệp
21. 0:58đầu tiên của đất nước. Nó không đến từ
22. 1:00ngoài biển.
23. 1:01Nó phụt lên giữa ruộng lúa và để thành
24. 1:04ánh điện.
25. 1:05Ngọn lửa ấy còn phải chờ thêm 6 năm và
26. 1:07một chữ ký mà lúc ấy dự án này chưa có
27. 1:09để theo kịp câu chuyện. Bạn chỉ cần nhớ
28. 1:12ba điều. Một, nhóm kỹ sư này thuộc đoàn
29. 1:15địa chất 36, một đơn vị thăm dò dầu lửa
30. 1:18do Việt Nam lập ra cùng với sự giúp đỡ
31. 1:20của các chuyên gia Liên Xô từ hơn 13 năm
32. 1:23trước ngày hôm ấy. Hai, thứ họ tìm thấy
33. 1:26là khí tự do, hay còn gọi là khí không
34. 1:28đồng hành, tức loại khí nằm riêng trong
35. 1:30vỉa đá, khác với khí đồng hành
36. 1:33là loại khí hòa tan
37. 1:35trong dầu mà chương trình trước của
38. 1:37chúng tôi đã kể ở mỏ Bạch Hổ. Ba,
39. 1:40đây là miền Bắc, nơi các giếng khoan
40. 1:42thăm dò lúc ấy nằm trên đồng bằng sông
41. 1:44Hồng.
42. 1:45Đầu năm ấy ở ngoài khơi phía Nam, hãng
43. 1:47Mobil, một công ty dầu khí của Mỹ, vừa
44. 1:50khoan thấy dầu ở mỏ Bạch Hổ. Đến cuối
45. 1:53tháng 4, chiến tranh kết thúc và các
46. 1:55hãng dầu phương Tây rời đi. Như vậy,
47. 1:58trong cùng một mùa xuân, ở hai nửa của
48. 2:01một đất nước, hai nhóm kỹ sư thuộc hai
49. 2:03thế giới khác nhau cùng đứng trước những
50. 2:04giếng khoan.
51. 2:06Hôm nay chúng ta kể về giếng ở phía Bắc.
52. 2:08Giếng khoan số 61.
53. 2:15Giếng khoan 61 được khởi công vào đầu
54. 2:17tháng 2 năm ấy.
55. 2:19Thiết bị là một bộ máy khoan do Liên Xô
56. 2:21sản xuất, nặng hơn 600 tấn, tháp cao
57. 2:24chừng 50 m, thiết kế để khoan sâu 2400
58. 2:28m. Khi các số đo địa vật lý cho thấy một
59. 2:30tầng đá có thể chứa khí, các kỹ sư
60. 2:33chuyển sang thử vỉa. Nói đơn giản,
61. 2:35thử vỉa là thả một bộ thiết bị xuống đáy
62. 2:38giếng, mở van, rồi chờ xem lòng đất có
63. 2:40tự đẩy thứ gì lên hay không. Lần thử đầu
64. 2:43tiên thất bại. Theo ông Nguyễn Xuân Nhự,
65. 2:46khi đó là kỹ sư phòng kỹ thuật của đoàn
66. 2:4836, đợt thử vỉa này có phó thủ tướng Lê
67. 2:53Thanh Nghị xuống tận khoan trường chỉ
68. 2:54đạo. Ông Nhự nhớ có lúc khoảng 10, 11
69. 2:57giờ trưa, phó thủ tướng ra về và dặn anh
70. 3:00em cố gắng để sớm có dầu khí cho đất
71. 3:02nước. Hôm sau, ngày 18 tháng 3, họ làm
72. 3:06lại. Đúng 7:00 sáng, bộ thiết bị được
73. 3:08thả xuống giếng dưới sự theo dõi của ông
74. 3:11Nguyễn Ngọc Cư, đoàn phó phụ trách địa
75. 3:13chất, cùng các kỹ sư phòng kỹ thuật,
76. 3:15trong đó có ông Nhự, ông Nguyễn Xuân Đức
77. 3:19và ông Nguyễn Công Mợi.
78. 3:219:00, van thử vỉa được mở. Tất cả trèo
79. 3:25lên sàn khoan, nhìn xuống miệng giếng.
80. 3:27Hơn một tiếng đồng hồ trôi qua, không có
81. 3:30gì xảy ra. Cuộc thử được coi như kết
82. 3:33thúc. Kíp thợ khoan kéo khoảng 1/3 bộ
83. 3:36cần khoan lên khỏi giếng, vẫn không thấy
84. 3:39dấu hiệu nào. Cả đoàn kéo về khu nhà
85. 3:41nghỉ cách đó chừng 700 m. Theo báo
86. 3:44PetroTimes,
87. 3:46họ về trong nặng nề, thất vọng
88. 3:48vì đã nghĩ rằng vỉa này không có dầu
89. 3:50khí. Hãy hình dung một ca mổ kéo dài
90. 3:53suốt buổi sáng.
91. 3:55Bác sĩ đã gỡ găng tay, người nhà đã cúi
92. 3:57đầu và đúng lúc ấy, chiếc máy đo nhịp
93. 4:00tim bỗng nhảy lên một nhịp. Kỹ sư Nguyễn
94. 4:02Công Mợi là người nhìn thấy trước. Ông
95. 4:05hét lên khi thấy một dòng nước phun lên
96. 4:07phủ kín cả tháp khoan. Ngay sau đó là
97. 4:10một tiếng rít xé toang bầu không khí. Ai
98. 4:12nấy buông bát bỏ mâm chạy sang giếng.
99. 4:16Ông Nhự kể rằng khi tận mắt thấy cảnh
100. 4:18ấy, ông nổi cả da gà.
101. 4:20Cứ một đợt khí lại đến một đợt nước,
102. 4:22luân phiên nhau. Một hình ảnh mà báo
103. 4:25Petro Times mô tả như bí ẩn của lòng đất
104. 4:27đang thức dậy. Tin được báo ngay cho
105. 4:30đoàn trưởng Phan Minh Bích, các chuyên
106. 4:32gia Liên Xô kéo về
107. 4:33và phương án khắc phục khí phun được
108. 4:35thực hiện an toàn, rồi giếng được khoan
109. 4:37tiếp tới độ sâu thiết kế. Lưu lượng khí
110. 4:40ngày hôm ấy được các nguồn công bố bằng
111. 4:42những con số khác nhau. Bốn ngày sau,
112. 4:44ông Đặng Của, người phụ trách thi công
113. 4:46của liên đoàn, đi gấp lên Hà Nội báo
114. 4:48cáo, rồi được Thủ tướng Phạm Văn Đồng cử
115. 4:51sang Liên Xô để bàn về tương lai ngành
116. 4:53dầu khí Việt Nam. Theo báo Tuổi Trẻ,
117. 4:56sau chuyến đi ấy Liên Xô gửi sang hai bộ
118. 4:58máy khoan khác, trong đó có một bộ khoan
119. 5:01được tới 5000 m. Đến đây,
120. 5:03nhiều người sẽ nghĩ phần khó nhất đã
121. 5:05qua.
122. 5:06Có khí rồi,
123. 5:08có nước bạn giúp sức rồi, nhưng giữa
124. 5:10miệng giếng và một bóng đèn còn một
125. 5:12khoảng cách mà không ai trong bữa cơm
126. 5:15hôm ấy tính tới.
127. 5:16Và để đo khoảng cách ấy, ta phải bắt đầu
128. 5:18từ trước bữa cơm, rất lâu trước đó.
129. 5:33Ngày 27 tháng 11 năm 1961,
130. 5:37Tổng cục Địa chất thành lập đoàn thăm dò
131. 5:39dầu lửa số 36, gọi tắt là đoàn 36
132. 5:43với sự giúp đỡ của chuyên gia Liên Xô.
133. 5:45Ngày ấy về sau trở thành ngày truyền
134. 5:47thống của ngành dầu khí Việt Nam.
135. 5:50Từ ngày đó đến bữa cơm bị bỏ dở là hơn
136. 5:5213 năm và phần lớn thời gian ấy là chiến
137. 5:56tranh.
138. 5:57Một trong những giếng khoan sâu đầu tiên
139. 5:58của đồng bằng sông Hồng, giếng số 100
140. 6:01đặt ở làng Khúc, một làng khác của Thái
141. 6:03Bình. Máy khoan do Romania sản xuất nặng
142. 6:07gần 1000 tấn.
143. 6:08Có những cấu kiện nặng hàng chục tấn
144. 6:11phải đi qua những cây cầu yếu và đường
145. 6:12làng hẹp. Hàng hóa được chia nhỏ, cất
146. 6:15giấu dọc đường vì máy bay Mỹ đánh phá
147. 6:17cảng Hải Phòng.
148. 6:19Mũi khoan xuống tới 3303 m, một kỷ lục
149. 6:22khoan sâu ở Việt Nam lúc bấy giờ. Giếng
150. 6:25ấy cũng có cái giá của nó.
151. 6:27Theo báo Petro Times, một đốc công khoan
152. 6:30người Liên Xô tên Serdukov gặp tai nạn
153. 6:32khi cố xử lý một sự cố trên khoan trường
154. 6:35và qua đời. Ông được báo ghi nhận là
155. 6:37chuyên gia nước ngoài đầu tiên hy sinh
156. 6:39vì ngành dầu khí Việt Nam. Hơn 2 năm
157. 6:41trước bữa cơm ấy, khi không quân Mỹ leo
158. 6:43thang đánh phá miền Bắc,
159. 6:45Tổng cục địa chất ra lệnh ngừng thử vỉa
160. 6:48và tháo giàn. Không ai cho thuê được cần
161. 6:50cẩu 30 tấn nên các kỹ sư ghép đôi hai xe
162. 6:53cẩu loại 16 tấn điều khiển cùng lúc để
163. 6:56hạ một cụm tời nặng 25 tấn xuống đất.
164. 6:59Theo lời kể của kỹ sư Đặng của, họ tháo
165. 7:02xong sớm hơn kế hoạch 10 ngày.
166. 7:04Ông cũng nhớ rằng có lần
167. 7:06bom thừa của máy bay Mỹ trên đường về
168. 7:07hạm đội bay rơi xuống cách giàn khoan
169. 7:10chừng 500 m nhưng giếng ấy chưa bị bỏ.
170. 7:14Khi tiếng bom thưa dần, các kỹ sư quay
171. 7:17lại thử vỉa. Kết quả là một nỗi thất
172. 7:19vọng.
173. 7:20Mùa hè năm trước bữa cơm, lần thử đầu
174. 7:23tiên không thấy khí.
175. 7:24Và chiều ngày 30 tháng 4 cùng năm với
176. 7:27bữa cơm, đúng ngày chiến tranh kết thúc,
177. 7:30kíp thử vỉa ở giếng ấy đóng sổ lúc
178. 7:3217:00, vẫn không có khí. Tuy không tìm
179. 7:36được dầu,
180. 7:37giếng sâu ấy phát hiện một tầng trầm
181. 7:39tích mới
182. 7:40mà chuyên gia Liên Xô cùng kỹ sư Nguyễn
183. 7:42Ngọc Cư đặt tên là tầng Phong Châu. Còn
184. 7:45một điều nữa, theo lời tiến sĩ địa vật
185. 7:47lý Trương Minh trên báo Tuổi Trẻ, từ kết
186. 7:50quả ở đồng bằng sông Hồng, các chuyên
187. 7:52gia dầu khí nhận định rằng hướng ra biển
188. 7:54có triển vọng tốt hơn trong đất liền,
189. 7:56tức là giếng 61 đứng ở rìa của một câu
190. 7:59chuyện lớn hơn nhiều, một mỏ nhỏ nhưng
191. 8:02là dòng khí công nghiệp đầu tiên và nó
192. 8:04gặp đúng lúc cả nước đang thiếu thứ mà
193. 8:07khí có thể làm ra,
194. 8:09điện. Ở nơi khác, có hai chiếc tổ máy
195. 8:12phát điện đã nằm chờ từ lâu.
196. 8:19Gần đúng một năm sau bữa cơm bỏ dở,
197. 8:21ngày 16 tháng 3 năm 1976,
198. 8:26Thủ tướng Phạm Văn Đồng xuống thăm chính
199. 8:28giếng 61 và trong những năm tìm kiếm ấy,
200. 8:31Thái Bình còn có thêm một hy vọng khác
201. 8:33rồi mất nó ngay trước mắt vị Thủ tướng,
202. 8:36giếng khoan số 63 cũng ở vùng ven biển
203. 8:39Thái Bình để lộ dấu hiệu một vỉa dầu rất
204. 8:42mạnh. Theo tiến sĩ Trần Ngọc Toản,
205. 8:44nguyên Viện trưởng Viện Dầu khí, người
206. 8:46đi mời Thủ tướng đến xem thử vỉa, 3:00
207. 8:49sáng anh em ở trụ sở Đoàn 36 tại Hưng
208. 8:51Yên đã lên đường đón ông. Ông bảo dọn
209. 8:54cơm cho anh em ăn
210. 8:56còn bản thân chỉ cầm một nắm cơm nguội.
211. 8:59Chuyên gia Liên Xô lẫn Việt Nam nhễ nhại
212. 9:01mồ hôi, thử vỉa suốt buổi.
213. 9:04Nhưng đến chiều, dòng dầu vẫn tịt. Mọi
214. 9:07người lặng buồn nhìn Thủ tướng. Ông an
215. 9:10ủi rằng làm cách mạng khó, làm dầu khí
216. 9:13cũng khó, chưa thành công thì phải tìm
217. 9:16nguyên nhân.
218. 9:17Và ông hay hỏi anh em một câu, có cách
219. 9:20nào làm tốt hơn không? Dầu không chảy.
220. 9:23Thái Bình vẫn còn khí và khí thì cần một
221. 9:26người dùng.
222. 9:28Đó là lúc câu chuyện chuyển sang một
223. 9:30chiếc tua bin. Tháng 10 năm 1977,
224. 9:34một tổ khai thác khí được lập, chỉ có
225. 9:36năm kỹ sư. Ông Trịnh Minh Hùng làm tổ
226. 9:39trưởng cùng ông Phùng Đình Thực, ông Vũ
227. 9:41Văn Viện, ông Nguyễn Hữu Trung
228. 9:44và ông Dương Công Khanh.
229. 9:46Sau ba tháng, ông Hùng được điều vào
230. 9:49Nam.
231. 9:49Ông Thực nhận trọng trách điều hành tổ.
232. 9:52Ông Thực nhớ rằng họ bắt đầu từ ba con
233. 9:54số không,
234. 9:56không kinh nghiệm, không thiết bị, không
235. 9:58tiền. Rồi hai tổ máy phát điện, mỗi tổ
236. 10:0117 MW được chuyển từ miền Nam ra, chúng
237. 10:04nằm đó
238. 10:06vì không có dầu diesel để chạy. Đầu năm
239. 10:081980,
240. 10:10một văn bản của văn phòng chính phủ
241. 10:12truyền đạt ý kiến thủ tướng rằng muốn có
242. 10:14chất đốt thay cho diesel thì phải xúc
243. 10:16tiến nghiên cứu khai thác khí mỏ Tiền
244. 10:18Hải C. Công việc rơi vào tay tổ năm
245. 10:20người ấy. Khí lên khỏi giếng mang theo
246. 10:22nước cùng một loại xăng nhẹ gọi là
247. 10:24condensate và áp suất quá mạnh cho một
248. 10:26chiếc tua bin nên phải có một trạm để
249. 10:29tách nước, tách xăng nhẹ rồi giảm áp.
250. 10:31Nhóm của ông Thực chọn cách cho khí giãn
251. 10:33nở tự nhiên giống như hơi từ một bình ga
252. 10:36nguội đi khi ta xả. Nhưng theo ông Thực
253. 10:38kể, mua thiết bị thì không được vì cấm
254. 10:41vận và vì thiếu tiền. Thế là cả tổ đi
255. 10:44nhặt bình tách lấy từ những giếng khoan
256. 10:46thử vỉa đã bỏ không. Van và cút cong
257. 10:50tháo từ các giếng ở Tiền Hải, Xuân Thủy,
258. 10:52Hưng Yên.
259. 10:53Bồn chứa dầu của máy diesel trên giàn
260. 10:55khoan hóa thành bình chứa condensate.
261. 10:58Ống thủy mua lại từ nhà máy nhiệt điện
262. 11:00Uông Bí.
263. 11:01Chỉ riêng bốn bình xoáy lốc, loại bình
264. 11:04làm khí quay như cơn lốc để văng các
265. 11:07giọt chất lỏng ra ngoài là được làm mới
266. 11:09ở Thái Nguyên. Ông Thực và ông Khanh
267. 11:12còn phải đạp xe cả ngày sang Xuân Thủy,
268. 11:15Nam Định để gom thêm. Đó giống như dựng
269. 11:17một ngôi nhà bằng gạch nhặt từ những
270. 11:19công trình bỏ dở. Rồi đến phần tính
271. 11:22toán,
272. 11:23họ cần tính cân bằng giữa phần khí và
273. 11:25phần lỏng trong trạm mà không có máy
274. 11:28tính. May mắn, kỹ Kỹ Vương Hữu Oánh sau
275. 11:31khi học ở Pháp về, mang theo một chiếc
276. 11:33máy tính bỏ túi có thể lập trình đơn
277. 11:35giản, cả tổ xếp hàng thay nhau dùng.
278. 11:38Ngay cả ông Vũ Văn Viện, người nóng như
279. 11:40Trương Phi và nói lúc nào cũng oang
280. 11:43oang, cũng phải kiên nhẫn chờ đến lượt.
281. 11:46Bản thiết kế đã xong,
282. 11:48vật tư đã gom được,
283. 11:50nhưng theo hồi ký của ông Thực, dự án
284. 11:52vẫn nằm yên
285. 11:54vì nó thiếu một thứ không làm bằng sắt
286. 11:56thép.
287. 12:01Có một cảnh nhỏ mà chúng tôi thấy đáng
288. 12:03nhớ.
289. 12:04Trong hồi ký của chính ông Thực, ông
290. 12:06Lâm, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, bảo ông cầm
291. 12:09tài liệu đi gặp Tổng cục trưởng Nguyễn
292. 12:11Hòa. Ông Hòa hỏi, "Toàn kỹ thuật thế
293. 12:14này, tôi phê gì?"
294. 12:15Ông Lâm đáp, "Anh ký thì mới chi được
295. 12:17tiền."
296. 12:18Ông Hòa hỏi lại, "Đã xem chuyên môn
297. 12:20chưa? Có ý kiến khác không?" Ông Lâm
298. 12:23nói,
299. 12:24"Báo cáo anh, xem cả rồi, không có ý
300. 12:26kiến khác." Ông Hòa đặt bút ký chữ Hòa
301. 12:29rất to, nhưng đề án vẫn thiếu một chữ
302. 12:32khác. Thời ấy, khi một dự án kỹ thuật
303. 12:34được duyệt, bên cạnh chữ ký của lãnh đạo
304. 12:37thường có thêm một chữ của chuyên gia
305. 12:38Liên Xô viết là thỏa thuận hoặc nhất
306. 12:40trí. Dự án của tổ khai thác khí không có
307. 12:44chữ ấy
308. 12:45và nó bị đặt sang một bên. Cơ hội đến
309. 12:48bất ngờ.
310. 12:49Một đoàn cán bộ cao cấp dầu khí Liên Xô
311. 12:51sang Việt Nam chuẩn bị cho việc lập liên
312. 12:53doanh dầu khí Việt Xô để tìm dầu ngoài
313. 12:56biển. Tổng cục mời đoàn xuống Thái Bình.
314. 12:58Đoàn có lãnh đạo Bộ Công nghiệp khí Liên
315. 13:00Xô, ông Seremeta,
316. 13:03một nhà địa chất nổi tiếng và ông
317. 13:05Adamian,
318. 13:06Tổng công trình sư các công trình dầu
319. 13:08khí, ông Nguyễn Ngọc Cư, Giám đốc Công
320. 13:10ty Dầu khí 1, đơn vị kế thừa Đoàn 36,
321. 13:14chỉ vào ông Thực và nói nhỏ rằng cậu báo
322. 13:16cáo trực tiếp bằng tiếng Nga cho nhanh
323. 13:18và dễ hiểu. Ông Thực nói, "Khoảng 40
324. 13:21phút." Rồi đến phần hỏi đáp kéo dài gần
325. 13:242 tiếng. Điểm sương, tức nhiệt độ mà ở
326. 13:28đó khí bắt đầu đọng thành giọt. Áp suất
327. 13:30tới hạn. Hiện tượng ngưng tụ ngược. Khi
328. 13:33khí gặp áp suất giảm lại đọng thành
329. 13:35lỏng.
330. 13:36Ông Thực kể rằng đó là những điều cả tổ
331. 13:39đã nghiên cứu suốt một năm trời. Cuối
332. 13:42buổi
333. 13:42theo lời ông Thực, ông Adamian nói rằng
334. 13:45các anh có kỹ sư rất giỏi. Bản thiết kế
335. 13:48chuẩn rồi. Không cần sửa. Có thể triển
336. 13:50khai. Ông cứ dặn thiếu gì thì xin người
337. 13:53ta. Ông Thực nói thiếu thiết bị đo lưu
338. 13:56lượng khí.
339. 13:57Theo ông phía bạn gửi sang bằng máy bay
340. 13:59đúng hẹn.
341. 14:00Chúng tôi dựa vào hồi ký của chính ông
342. 14:02Thực chưa tìm thấy biên bản buổi làm
343. 14:04việc. Giai đoạn đầu thi công, chuyên gia
344. 14:07Liên Xô không tham gia.
345. 14:09Sau một tuần thấy quyết tâm của cán bộ
346. 14:11Việt Nam rất cao.
347. 14:13Phía bạn cử một chuyên viên kinh tế và
348. 14:15một đốc công xây lắp xuống cùng làm.
349. 14:17Đường ống được làm từ những ống chống
350. 14:19khoan dư.
351. 14:20Cút cong không có máy uốn.
352. 14:22Phải hàn ghép.
353. 14:24Cán bộ công ty
354. 14:25kể cả lãnh đạo xuống đào hào.
355. 14:28Ở đoạn ống vượt sông Long Hầu, nước chảy
356. 14:30mạnh, ống nặng, ông Đinh Tuân đoàn
357. 14:33trưởng xây lắp cùng anh em bơi xuống
358. 14:35sông. Ông bị dập nát một ngón tay. Không
359. 14:38kêu một lời. Lên bờ băng xong rồi lại
360. 14:41xuống làm tiếp. Ngày 19 tháng 4 năm 1981
361. 14:46vài tháng sau ngày khởi công
362. 14:48dòng khí từ giếng 61 được xử lý rồi dẫn
363. 14:51đến trạm tua bin, tức một chiếc quạt
364. 14:53khổng lồ quay bằng khí cháy
365. 14:55để thử nghiệm phát điện.
366. 14:57Công suất 10 MW.
367. 14:59Ngày 8 tháng 7
368. 15:01mỏ chuyển sang khai thác ổn định.
369. 15:04Trong năm đầu vận hành, trạm cung cấp 16
370. 15:06triệu mét khối khí tạo ra 70 triệu kW
371. 15:10giờ điện và tách thêm được 380 mét khối
372. 15:13condensate. Một chiếc tua bin ở miền Bắc
373. 15:16quay bằng khí lấy từ chính lòng đất Thái
374. 15:18Bình.
375. 15:19Qua một trạm do một tổ kỹ sư trẻ thiết
376. 15:21kế
377. 15:22dựng từ những thứ nhặt về, nhưng theo
378. 15:24trí nhớ của người dân vùng này, ngọn lửa
379. 15:26ấy chưa kịp quen thì đã có một tiếng nổ
380. 15:29giữa buổi chiều.
381. 15:34Khoảng 1 năm sau ngày turbine chạy, theo
382. 15:36trí nhớ của cụ Tô Văn Mưu, vào đầu giờ
383. 15:39chiều một ngày ở xã Tây Ninh, huyện Tiền
384. 15:41Hải, cụ đang dắt trâu bên bờ mương thì
385. 15:43nghe một tiếng nổ như bom tấn, con trâu
386. 15:46giật đứt thừng chạy mất. Cụ ngã ngửa
387. 15:48xuống bờ mương.
388. 15:49Nhìn về phía giàn khoan, cách nhà chừng
389. 15:511 cây số, cụ thấy bùn đất phụt lên trời
390. 15:55thành tia như pháo hoa, còn mấy công
391. 15:57nhân bám trên đỉnh giàn lắc lư như cành
392. 15:59cây trước bão. Rồi công nhân chạy tán
393. 16:01loạn khỏi khu giàn.
394. 16:03Bùn bắn xa cả cây số, rơi rào rào xuống
395. 16:06nhà dân, làm thủng cả mái ngói. Vợ con
396. 16:09cụ chui xuống gầm bàn.
397. 16:11Cụ so nỗi sợ ấy với bom Mỹ rải thảm.
398. 16:14Trên giàn lúc ấy có chừng 20 người.
399. 16:16Theo ông Trần Văn Tuấn, người trông coi
400. 16:18giếng khí ấy nhiều năm, họ cởi áo quấn
401. 16:21vào dây cáp rồi trượt xuống đất rất
402. 16:22nhanh, nhờ vậy thoát chết. Còn chiếc
403. 16:25giàn thì không thoát. Đó là giàn khoan
404. 16:28do Romania chế tạo, nặng khoảng 800 tấn,
405. 16:31tháp mà báo tả cao tới 63 m. Quân đội
406. 16:35làm đường gấp, xe tải chở đá từ bãi sông
407. 16:38Trà Lý ra đổ xuống nền. Đá đổ bao nhiêu,
408. 16:41chìm sạch bấy nhiêu.
409. 16:43Cuộc bắn phá bùn đất kéo từ chiều đến
410. 16:45nửa đêm. Sáng hôm sau chỉ còn chóp giàn
411. 16:49nhô lên khỏi mặt đất vài mét, rồi nơi ấy
412. 16:52thành một cái ao. Báo Tuổi Trẻ cho biết
413. 16:54giàn khoan đang ở giếng số 76, mới khoan
414. 16:57xuống 582 m, mất mát lên đến hàng triệu
415. 17:01đô la Mỹ, vào lúc đất nước cực kỳ khan
416. 17:04hiếm ngoại tệ. Năm của người dân nhớ
417. 17:06lại, chúng tôi chưa tìm được hồ sơ chính
418. 17:08thức vì sao lại như vậy.
419. 17:11Ông Nguyễn Xuân Nhự được báo VietNamNet
420. 17:14giới thiệu là là bộ ngành dầu khí từng
421. 17:16làm việc ở giàn này giải thích một
422. 17:18nguyên tắc của nghề khoan khí. Khi rút
423. 17:20mũi khoan lên phải bơm dung dịch xuống
424. 17:23để giữ áp suất cân bằng.
425. 17:25Nếu không, mũi khoan đi lên tạo ra lực
426. 17:28hút như kéo mạnh piston của một ống tiêm
427. 17:31và hút khí từ vỉa lên theo. Áp suất ấy
428. 17:33đẩy tung lớp đất quanh chân đế, tạo
429. 17:36khoảng trống kéo cả giàn tụt xuống.
430. 17:38Ông gọi đó là một bài học rất lớn cho
431. 17:40ngành dầu khí. Hãy nhớ lại buổi trưa
432. 17:42ngày 18 tháng 3.
433. 17:44Ở giếng 61, người ta cũng vừa kéo cần
434. 17:47khoan lên khoảng 1/3 bộ
435. 17:50một lần kéo cần
436. 17:52khí phun lên giữa bữa cơm và đất nước có
437. 17:55thêm một mỏ. Một lần kéo cần khí phun
438. 17:57lên giữa buổi chiều và cả một chiếc giàn
439. 18:00biến mất vào lòng đất. Những năm sau,
440. 18:02khí còn sủi lên mặt ao như nồi cháo sôi
441. 18:05rồi một ngày cũng ngừng.
442. 18:07Còn người kỹ sư đã dựng nên trạm xử lý
443. 18:09khí Tiền Hải thì sắp phải lên một chuyến
444. 18:12tàu đi rất xa.
445. 18:18Hơn 2 năm sau ngày turbine chạy, ông
446. 18:20thực nhận quyết định điều động và viết
447. 18:22Vietsovpetro. Theo hồi ký của ông, phòng
448. 18:25khai thác và vận chuyển dầu của
449. 18:27Vietsovpetro lúc ấy có năm người, trưởng
450. 18:30phòng là người Liên Xô, ông là phó
451. 18:33phòng. Nhiệm vụ rất rõ, chuẩn bị khai
452. 18:36thác mỏ dầu đầu tiên của Việt Nam, mỏ
453. 18:38Bạch Hổ. Mỏ ấy, như chương trình trước
454. 18:41của chúng tôi đã kể, được hãng Mobil của
455. 18:43Mỹ tìm thấy dầu trước đó rồi liên doanh
456. 18:46Việt Xô đưa dòng dầu thương mại đầu tiên
457. 18:49lên vào ngày 26 tháng 6 năm 1986.
458. 18:55Như vậy, một kỹ sư từng dựng trạm khí từ
459. 18:58bồn Mazut cũ ở Thái Bình trở thành một
460. 19:01trong những người chuẩn bị đưa dòng dầu
461. 19:02đầu tiên lên ngoài khơi. Trong khi đó,
462. 19:05theo báo Petro Times
463. 19:07các chuyên gia Liên Xô lần lượt rút khỏi
464. 19:09đồng bằng Bắc Bộ vào giữa thập niên 80.
465. 19:11Công tác thăm dò ở đây tạm kết thúc.
466. 19:14Những người ở lại khai thác mỏ khí không
467. 19:16còn nhiều. Một chương trình gần đây của
468. 19:18chúng tôi đã kể,
469. 19:19khí của Bạch Hổ khi ấy còn bị đốt bỏ
470. 19:22ngoài khơi, phải mất gần 9 năm mới vào
471. 19:24được bờ ở Thái Bình. Khí đã vào bờ từ
472. 19:28lâu,
473. 19:29chỉ có điều nó nhỏ, rồi mỏ khí ấy cũng
474. 19:32đến lúc cạn.
475. 19:33Năm 2017,
476. 19:36ông Ngô Văn Kha, phó giám đốc công ty
477. 19:38dầu khí Sông Hồng, nói với báo Petro
478. 19:40Times rằng mỏ đã khai thác hết khí. Ông
479. 19:44lo rằng nếu không giữ được giếng tổ thì
480. 19:47chẳng ai còn dám nhận nơi này là cái nôi
481. 19:49của ngành dầu khí. Giếng tổ được giữ lại
482. 19:52thành một khu lưu niệm. Tháng 4 năm
483. 19:542026,
484. 19:56nhân kỷ niệm 45 năm ngày khai thác dòng
485. 19:59khí công nghiệp đầu tiên, một đoàn công
486. 20:01tác của Petro Việt Nam về thăm lại nơi
487. 20:03ấy. Ông Nhự vẫn tại đó, kể lại khoảnh
488. 20:07khắc ngày 18 tháng 3.
489. 20:09Còn ông Thực, người từng đạp xe gom van
490. 20:11cũ, đứng giải thích những chiếc van,
491. 20:14đường ống của giếng 61 cho lớp cán bộ
492. 20:16trẻ. Còn khí thì đã đi một vòng.
493. 20:20Ngày 7 tháng 8 năm 2015,
494. 20:24dòng khí đầu tiên từ ngoài khơi, từ cụm
495. 20:26mỏ Hàm Rồng và Thái Bình, về đến trung
496. 20:29tâm phân phối khí Tiền Hải. Khu công
497. 20:32nghiệp từng chạy bằng khí của giếng 61
498. 20:34này chạy bằng khí biển. Đến tháng 4 năm
499. 20:372024,
500. 20:40công ty dầu khí Sông Hồng khởi công thu
501. 20:41dọn mỏ Tiền Hải C vì các giếng đã hết
502. 20:44khả năng khai thác, theo bản tin của
503. 20:46Tổng công ty thăm dò khai thác dầu khí.
504. 20:49Kế hoạch là hủy 10 giếng khoan và thu
505. 20:51dọn bốn tuyến ống. Tỉnh Thái Bình nay đã
506. 20:53sáp nhập vào tỉnh Hưng Yên, nơi Đoàn 36
507. 20:57từng đặt trụ sở trong những năm khoan ở
508. 21:00Đồng bằng Sông Hồng. Một vòng khép nhỏ.
509. 21:03Nhưng có một câu hỏi lớn hơn. Theo một
510. 21:05bài báo trong ngành,
511. 21:06các mỏ khí ở bể sông Hồng phần lớn là mỏ
512. 21:10nhỏ, cận biên, khó khai thác. Vậy ngọn
513. 21:13lửa tiếp theo của miền Bắc sẽ cháy được
514. 21:15bao lâu và ai sẽ nhặt từng mảnh để dựng
515. 21:18nó lên? Câu hỏi ấy hiện chưa có lời đáp.
516. 21:22Những người có mặt hôm ấy nhớ ngày 18
517. 21:24tháng 3 bằng một chi tiết rất nhỏ, một
518. 21:27bát cơm bị buông giữa cánh đồng.
519. 21:29Thứ họ tìm suốt hơn 13 năm không đến vào
520. 21:31lúc họ sẵn sàng đón nó, nó đến đúng lúc
521. 21:34họ đã đặt bát xuống. Và từ ngọn lửa đến
522. 21:36ánh điện còn phải đi thêm 6 năm. Có lẽ
523. 21:38vì vậy mà dòng khí đầu tiên của đất nước
524. 21:40với những người ở đó được nhớ không bằng
525. 21:42một con số mà bằng một bát cơm bỏ dở.