YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Fon Skandalı: Turpun Büyüğü Heybede! Paralara Ne Olacak? Halka Arzlar İncelenmeli | Atilla Yeşilada

Fon Skandalı: Turpun Büyüğü Heybede! Paralara Ne Olacak? Halka Arzlar İncelenmeli | Atilla Yeşilada — Transcript

by Mesele Ekonomi · 3,912 words · 745 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:02Amen.
0:09>> Atiye Bey merhaba.
0:12>> Merhabalar sevgili Semiş. Merhabalar
0:14değerli izleyicilerimiz. Natez yuvamıza
0:17hoş geldiniz.
0:18>> Yuva değişmedi. Aynı yuva ama farklı bir
0:20bölgesine çekiyoruz evin.
0:22>> Mekan değişti. Tebili havada fayda
0:24vardır demiş hatalarımız. Evet Aila Bey,
0:27bugünkü gündemimiz herkesin tahmin
0:28ettiği gündem. Yatırım fonları krizi
0:31diyebili, fon krizi diyebileceğimiz.
0:33>> Skandal diyebiliriz.
0:34>> Skandal. Nasıl tanımlarsınız?
0:36>> Skandal.
0:37>> Skandal.
0:37>> Bile bile lades. Borsa 35 yıldır bir
0:41şekilde borsayla ilgiliyim. Pek çok kriz
0:44veyahut bu şekilde çalkantı gördüm.
0:46Örneğin 2001 krizinde bankaların
0:48devralması ve küçük yatırımcının
0:51paylarının ödenmemesi gibi. Ama bu
0:54biliniyordu. O fonlara yatırım
0:56yapanların çoğu hepsini söylemiyorum. Bu
0:58cürü işleyenler SPK, Mehmet Şimşek
1:02hepsinin olup bittiğini biliyordu.
1:03Dolayısıyla bu bir skandal ve maalesef
1:06bu konu her gün değişik şekillerde
1:08gündeme geldikçe de borsada yarattığı
1:11yaralar kapanmaz. Çok daha kötüye gider.
1:14Turbun büyüğü de HBD deyip lafı sana
1:16nasıl uzatayım?
1:16>> Turbun büyüğünü çok merak ettim ama
1:18Borsaya başlayalım. Zaten fonların
1:20içindeki tabii ki para piyasası fonda da
1:22sorunlar var ama asıl sorun hisse senedi
1:24piyasasında. Evet.
1:25>> Bunu biliyor zaten izleyicilerimiz
1:27öğrenmişti. Birçok yayın yaptık. Siz de
1:29yaptınız. Bu sistemin nasıl işlediğini,
1:31neden patladığını, patlamak zorunda
1:32olduğunu anlattık. E şimdi bundan
1:34sonrasını konuşursak sizin kendi
1:36kanalınızda da bir yayın yaptınız. Orada
1:38hani borsa müdahalenin işe yaradığını ve
1:40borsa borsanın uçurumun kenarından
1:42döndüğünü söylediniz.
1:44>> Neden bunu söylediniz ve bu fikrinizin
1:46arkasında mısınız?
1:46>> Şimdi önce uçurumu tarif edelim. Yani en
1:48kötüsü ne olabilirdi? En kötüsü borsada
1:52alıcı olmadığı için bütün işlemlerin
1:54tatil edilmesi ve borsanın birkaç gün
1:56kapatılması olurdu. İkincisi bütün fon
1:59yönetim şirketlerine saldırı ve hepsinde
2:02de likitte olmadığı için ki bu doğal bir
2:04durumdur. Hepsinin temerrüte düşmesi.
2:07Üçüncüsü bu işin ilk önce katılım finans
2:11kuruluşlarına veyahut da İslami finans
2:13kuruluşlarına arkasından bankalara
2:16yayılmasıydı. Çünkü katılım
2:19şirketleriyle bankalar arasında da
2:21finansman ilişkileri var. Şimdi
2:23otoritenin aldığı kararlar bunları
2:25engelledi ama borsada hisse senedi
2:28fiyatı veyahut da yatırım potansiyeli
2:31açısından baktığımızda bence asıl kriz
2:34şimdi başlıyor.
2:35>> Nasıl bir kriz ve neden şimdi başlıyor?
2:37>> Şimdi 13 tane 130 tane fon tasfiye
2:40halinde. İnşallah [boğazını temizler]
2:41başkası çıkmaz ama bu her gün basının
2:45manşetine düşen gözaltıları takip etmek
2:48lazım. İsim vermek istemiyorum. Bunların
2:50bazıları daha önce bu konudaki
2:53söylentilere hiç karışmamış şirketler.
2:56Onların durumu nedir bilemiyoruz. Şu
2:59anda bir facia. Mehmet Şimşek ve SPK'nın
3:02güvence vermesine rağmen bir fonun daha
3:05patlaması olur. Ama asıl mesele şu 130
3:08tane fon. Bunların portföyünde hangi
3:10şirketler olduğunu biliyorsunuz.
3:12Bunların satılmak zorunda olduğunu da
3:13biliyorsunuz. Kimse almaz ki bunları.
3:16>> Almıyor zaten bugün.
3:17>> Almıyor. Evet. Hepsi taban taban
3:19gidiyor. E o zaman tabii SPK 3 ayda
3:23tasfiye ederiz dedi. 6 aya çıkarttı
3:25bunu. Bence 6 ay daha doğrusu şu şekilde
3:28zor. Yani fiyatı sıfıra yakına
3:30indirirsin alıcı çıkar. Ama işte Kerim
3:32Rota da diyor galiba. İnşallah yanlış
3:35söylemiyorum. Bütün bu iş çözüldüğünde
3:37ve iş pay sahiplerinin haklarını
3:39dağıtmaya geldiğinde 1 liraya 20 kuruş
3:42alırlarsa bir de 6 ay beklediler.
3:44Şanslılar. Bu genel anlamda bir güven
3:46krizi yaratıyor. Yani daha önce
3:49hakikaten geçmişte gördüm ben bunu.
3:521990'da
3:53başladı. Hatta borsa 32 gün arka arkaya
3:56tavan tavan yapmıştı. Sonra Saddam
3:59Hüseyin Qate'i işgal etti. Bir buçuk yıl
4:01kimse borsanın yüzüne bakmadı. Böyle bir
4:03durumun gelmesinden korkuyorum. Az değil
4:06Semih. 500.000 yatırımcıdan
4:08bahsediliyor. Eğer bu kadarla sınırlı
4:10kalırsa. Toplam yatırımcı sayısı 7
4:13milyon. Şimdi bu insanlar çevreleriyle
4:15konuşacaklar ve paralarını geri
4:17alamayacakları bence daha kafalarına
4:19dank etmedi. Bir şekilde devletin onları
4:21kurtaracağını düşünüyorlar. Ki bu
4:23imkansız sorarsan hatırım. Teknik olarak
4:26imkansız. Bu insanlar siyasi sistem
4:29üstünde çok ciddi baskı yapacaklar.
4:31Siyasi anlamda İyi Parti milletvekili
4:34Erhan Ustan'ın bir soru önergesi
4:35verdiğini gördük. Suçlular kimdir? Kim
4:38para kazandı ortaya çıksın diye haklı.
4:40Ama sevgili Adalet Bakanımız cevap
4:42vermez. zaten şu ana kadar hiçbir soruya
4:44cevap vermedi. Ama iddiaya giriyorum. Bu
4:47hafta içinde muhalif basında doğru veya
4:49yanlış iktidara yakın kişilerin veyahut
4:52iktidar partilerine mensup bazı
4:54kişilerin bu işten korkunç paralar
4:56kazanıp olay patlamadan kaçtığına dair
5:00yorumlar göreceğiz. Bütün bunlar güveni
5:03tamamen mahvediyor. Tabii kamu otoritesi
5:05de çok zor bir durumda. Bu kadar
5:07yaygara, bu kadar mağduriyetten sonra
5:10fonları kapatmakla kalmayıp bu cürü
5:12işleyenleri de gözaltına almak veyahut
5:15bir şekilde cezayı takibata takibata
5:18tutmak zorundasın. Eyvallah. Ama çıkan
5:20her haber insanları biraz daha yörüyor
5:23ve biraz daha güvenin azalmasına
5:25sebebiyet veriyor. En son olarak da
5:27vallahi kaç yıl oldu bilmiyorum ama yani
5:30bir Google aç, Türkiye yaz, 20 sayfa
5:33karşına fon skandalı çıkıyor. Bütün
5:35dünyanın diline düştük. Evet.
5:37>> Şu anda zaten gelişmekte olan piyasa
5:40fonları arasında bizim gibi ülkelerin
5:42hisselerine hiç talep yok. Bu noktadan
5:44sonra da satışların gelmesinden
5:46korkarım. Özetle söylemek gerekirse bir
5:49bu mağduriyetlerin hakkıyla telafi
5:52edilemeyeceği ortaya çıktığında asıl
5:55büyük yaygara kopacak. İkincisi geçmiş
5:57tecrübelime dayanarak ve yanılıyor
6:00olmayı umarak söylüyorum. Borsa ne kadar
6:02ucuz olursa olsun dışarıdan içeriden
6:04ekonomiden veyahut da siyasetten ne
6:06kadar iyi haber gelirse gelsin bence bir
6:09yıl 1 bu5 yıl yatırımcı gelmez. Çünkü
6:12bir nesil yatırımcı kızağa çekildi.
6:14>> E neden terfi edilemez zarara?
6:18>> Yani herkes ayrı bir fiyattan girmiş.
6:21Adil fiyat nedir? Hani çok düşük
6:24fiyatlardan girip para kazananların
6:26Tamam. Hatta onların kazançlarının da
6:28bir kısmını geri aldı. İyi ama bu
6:30hissenin adil fiyatı nedir? İnsanları o
6:32fiyattan telafi etmek istiyorsun.
6:36Yap mesela 6 ay önce giymiş birisi 2 ay
6:38önce çıkmış. Orada çok ciddi para
6:40kazanmış ama onun gidip parasını
6:41alamazsın herhalde.
6:42>> İşte yani dediğim gibi çaresi yok.
6:45Sevgili eski meslektaşım ve şimdi
6:47Marmara yatırımın sahibi Haydar Hacı'nın
6:50bir teklifi var. Bütün bu işte suçlu
6:52bulunanların yargı kararıyla ama mal
6:55varlıklarına el konulsun. O dağıtılsın
6:57olabilir ama orada bir tasfiye sorunu
6:59daha çıkıyor karşına.
7:01>> Evet. Uzun bir süreç o.
7:02>> Evet. Özetle 500.000 kişiyi kaç fiyattan
7:04aldı? Doğru fiyat nedir? Kaybedenleri
7:07telafi edelim. Hemen hemen teknik olarak
7:10imkansız. Dolayısıyla herkese tek
7:12fiyattan yani tek beden elbise biçilecek
7:15ve benim tasfiye anlayışıma göre yeterli
7:19nakit toplandığında yani fonun bütün net
7:22varlık değeri tasfiye edildiğinde bu
7:25yatırımcılar arasında eşit olarak
7:27bölüşülecek. Belki çok kar edenlere
7:29vermezler. Sadece zarar edenlere
7:32dağıtırlar. Ama burada bile o kaybı geri
7:35yani yarısını dahi geriye koyacak kadar
7:37para çıkmayacak.
7:38>> Ama mükemmel bir çözüm yok. Yani
7:40herkesin zarar edeceği bir iş olacak bu
7:42değil mi? Günün sonunda herkes Evet. Bir
7:44de
7:44>> Fatih Atar birse %10'u 10 demiş. %10'unu
7:47alabilirse insanlar iyi demiş.
7:49>> %10 %20 yani. Evet. Şimdi bir de rakam
7:52çok büyük. Yani 18 milyarla 24 milyar
7:55arası bir toplam oraya yapılan
7:57yatırımdan bahsediliyor. Dolar. Bunu
8:00perspektife koyalım. Bu Türkiye yıllık
8:03milli gelirinin %1 ila 1,5una denk
8:06gelir. Bunu bütçeden de ödeyemez. Yani
8:09bütün dengeler patlar ve kredi notunun
8:11düşmesine kadar gidebilir.
8:13>> Turp'un büyüğü dediğiniz büyüğü neydi?
8:14>> İşte turp'un büyüğü buydu. Bence daha bu
8:17şu anda tasfiye sürecine tabi fonlarda
8:20paydaş olanlar ne kadar zarar
8:22vereceklerini bilmiyorlar. Bir de yani
8:25belki benim şahsi algım ama okuduğum
8:28haberleri değerlendirerek söylüyorum. Bu
8:30yatırımcılar arasında ya bu işin içinde
8:33siyasiler de var. Dolayısıyla Sayın
8:36Başkanımız bizi bir şekilde kurtarır
8:38anlayışı vardı. Bence bu son
8:40gözaltılardan sonra bu da yıkıldı.
8:42Dolayısıyla bu olay devam edecek.
8:45>> Sözünüzü kestim. Kısa bir
8:46>> Estağfurullah
8:47>> kısa bir OKXTR parantezi açalım.
8:49>> Aa tabii.
8:50>> OKXTR'nin yeni bir kampanyası var.
8:52Kripto arım satımlarında %20 indirim
8:55mevcut. Tek yapmanız gereken açıklama
8:57kısmındaki linkten OKXR'ye üye olmak ve
9:00ilk işleminizi gerçekleştirmek.
9:02Sonrasında %20 indirim kuponunuz geçerli
9:04olacak. Kurana vereceksiniz. Ve maksimum
9:06indirim tutarı da 470 Türk lirasıdır.
9:09Onu da söyleyelim. Ve videonun altındaki
9:11linkten MS ekonomi koduya hesap açıp
9:14hemen yatırım yapmaya başlayabilirsiniz.
9:16>> Sponsorumuza da çok teşekkür ederiz.
9:18>> Şimdi siz yabancı yatırımcıyla çok
9:19görüşüyorsunuz. Tabii bu o aydan sonra
9:21görüştünüz mü bilmiyorum. Daha 35 günlük
9:23bir haftalık bir iş. Soruyor abi size ve
9:25Türkiye'nin çekim merkezi veya sıcak
9:27para ihtiyacını hep konuşuyoruz. Bu ona
9:29biraz söylediğiniz ama ciddi bir şekilde
9:31yani tahv piyasası etki vermesi stockda
9:33sadece bossaya gelecek yabancı etki.
9:35>> Şimdi bizim müşterilerimiz arasında çok
9:37hisse senedi yatırımı yapan yok. Biz
9:38genelde türev işlemler ve tahvil yani
9:42para piyası, kredi işlemleri tabir
9:44edilir. Ama bir iki soru geldi. Bu işin
9:46sonu nereye varacak diye. Biz de
9:48haftalık raporda yazdık. Hayır, ben
9:50yabancı yatırımcıların tahvil piyasasına
9:53olan ilgisini, özellikle yerel para
9:55cinsinden tahvil piyasasına olan
9:58ilgisinin devam edeceğini düşünüyorum.
10:00Bunun bir tek istisnası olabilir. Hangi
10:02piyasa olursa olsun yabancı yatırımcı
10:05Türkiye'nin klasik cari açık sorununu
10:07bildiği için yatırım kararı almadan önce
10:10muhakkak Merkez Bankası rezervlerine
10:12bakar. Geçen hafta borsadan kaçabilen
10:15paranın Merkez Bankası yani dövize
10:17üştüğünü ve merkezin rezerv sattığını
10:19gördük. Merkezin rezervleri bak
10:22Eylül'deyiz yani çok güçlü bir turizm
10:24sezonu geliri olması lazım. 3 haftadır
10:26düşüyor. Altını çıkarttıktan sonra da
10:29düşüyor. Bu henüz düştüğü rakamlar
10:32yabancı ya da herhangi bir kimseyi
10:34tedirginlecek boyutta değil. Ama
10:36insanlar yani bu sadece bir faraziye
10:39yalnız fon mağdurları değil. Genel
10:42yatırımcı kitlesi borsa hakkında güven
10:45kaybetmişse ve ne pahasına olursa olsun
10:48satıp başka bir yere yatırım yapmak
10:50istiyorsa bunun en az %40'ı dövize
10:53gidecek. Şu ana kadar kayıp 12 trilyon
10:56abi borsada değer kaybı
10:58>> ve devam edecek gibi.
10:59>> Yani bunun 5 trilyonu filan demek ki
11:02dövize gidebilir ve devam edecek. Evet.
11:04Yani çok açık söylüyorum. Hani artık
11:07ucuz pahalı şu hikaye, bu hikaye, şu
11:10hisse senedi bak şöyle yatırım yapacak,
11:13şöyle yeni bir sözleşme aldı diye
11:15düşünmenin anlamı yok. Bu tam anlamıyla
11:18bir makr
11:19>> HK Azada da uzun bir süre olmaz
11:20herhalde.
11:21>> Bugün yine ekonomimde yaşayabilen
11:23Turhal'ın çok güzel bir yazısı vardı.
11:26Halka arz endeksi %40 ne değer
11:28kaybetmiş. Orayı da kaybettik. Yani
11:31bundan sonra artık halka arıza meraklı
11:34şirket çıkacak mı? Ya da SPK izin
11:37vermeye cesaret edecek mi emin değilim.
11:39>> Veya insanlar onu almaya cesaret edecek
11:40mi?
11:41>> İnsanlar kesinlikle gelmezler. Yani şu
11:44ana kadar borsada neredeyse kör olup ok
11:47tahtasına atsan para kazanacağın yer
11:50halk arzlardı. Hepsi tavan tavan
11:52gidiyordu aslında. Bence onların da
11:54araştırılması lazım.
11:56>> Evet. Bir kere başlamışız. Bu küçük yani
11:59bu küçük derken tahtasında oynanan
12:02hisselerin birçoğu yakın dönemde Hakan
12:04Arzan şirkette.
12:05>> Ya bir şirketin halka arz ettiği
12:07miktarın piyasa değeri 10-15 milyon
12:10dolarsa Türkiye'de ben tesadüfen günde
12:13100 milyon dolar çeviren yatırımcılarla
12:15tanıştım. Şimdi bu insanlar doğal olarak
12:18yolu da çok basit yedi ayrı aracı
12:20kurumdan emir veriyorsun. Çok yakından
12:22takip etme ya ciddi bilgi var bu hisse
12:25senedine. Derinlik de var diye. Halka
12:28arzlardan sonra fiyat şişmesine rağmen
12:30almaya devam ediyorlar. Ve işin kötüsü
12:33eğer araştırmayı doğru hatırlıyorsam
12:35halka arıza katılanların %50'den fazlası
12:38ilk defa borsaya yatırım yapan
12:40çaylaklar. İşte bu yüzden bir nesil
12:42kızağa çekildi diyor. Şu olayı bir kez
12:45daha hatırlatayım. bahsettim ama örnek
12:47olması açısından çok önemlidir. İşte
12:502001 krizi IMP gelmiş 20 tane filan
12:54bankaya el konulmuş. Bunların çoğu da
12:56halka çıktı ve devlet dedi ki borsada
12:59dolaşan payların da bedelini
13:00ödemeyeceğim. Halbuki çok küçük bir
13:02rakamdı ve banka bilançolarından
13:04rahatlıkla karşılanabilirdi. Yine yüz
13:07binlerce yatırımcı mağdur oldu ve ondan
13:09sonra doğru hatırlıyorsam 1,52 sene Türk
13:12lirası güçlü bir şekilde değer
13:14kazanmasına rağmen borsada bir hareket
13:16olmadı. Böyle bir döneme girmiş
13:18olmamızdan çok korkuyorum.
13:20>> Bunun ekonomi nasıl etkisi olur? Böyle
13:22bir döneme girdik mesela.
13:23>> Ya çok ilginç. İyi ki söyledin. Çok
13:25saygı duyduğum bir akademisyen ve merkez
13:28bankacısı Hakan Kara herhalde buradan
13:32ekonomik aktiviteye negatif anlamda bir
13:35bulaşma olacağını düşündüğü için Merkez
13:37Bankası ekimde 100 puan faiz indirmeli
13:40diyor. Ben buna kesinlikle katılmıyorum.
13:43Burada gerek Merkez Bankası gerek
13:46ekonomistler arasında bitmeyen bir
13:48tartışma var. Servet etkisi ne kadar
13:51büyüktür? Yani ben borsada ne bileyim
13:55800 milyar lira para kaybedilmiş.
13:58İnsanlar kendilerini daha fakir
14:00hissettikleri için daha az mı tüketim
14:02yapıyorlar? Ben buna inanmakta büyük
14:04güçlük çekiyorum. Ya da bu 100 lira
14:06kaybedersem belki tüketimimi 10 lira
14:08düşürürüm diye düşünüyorum. Dolayısıyla
14:10bu Merkez Bankası'nın müdahale etmesi
14:12gereken bir olay değil. Ekonomiye de
14:15yansımaları çok fazla olmaz. Eğer burada
14:18kalırsa yansıma bence konuşulmayan
14:22konudan geliyor. Şu anda bu fon skandalı
14:25üzerine geçen muhabbetin %90'ı
14:28hisse senetleri ve hisse senedi fonları
14:32üzerine katılım evimde bir evim ne oldu?
14:35Asıl sorun orada. Yani bunlar banka
14:38sayılan kuruluşlar. Orada ne kadar zarar
14:40var? Orada da gözaltılar başladı. Orada
14:43gerçekten yatırımcı yani mudilerin
14:47veyahut katılımcıların sayısını da
14:49bilmiyorum. Çok ciddi zararlar oluşursa
14:51o ekonomik aktiviteye hasar verebilir
14:53açıkçası.
14:54>> Onu ama sanki kamu şey yapacak, ödeyecek
14:56onu.
14:57>> Sır emlak bankası aldı. Bilmiyorum ne
14:59kadar zarar çıkacak ortaya bunlar. Yani
15:02boyutu 1 milyar dolar da olabilir, 10
15:04milyar dolar da olabilir. Bir de şunu
15:06göz önünde bulundurmak lazım. Yalnız
15:09Merkez Bankası değil, bütün merkez
15:12bankalarının kafasındaki sorun. Bizim
15:15ekranda gördüğümüz petrol fiyatları
15:17düşüyor ama dizelin tonu 200 dolara
15:20çıktı. Amerika'da rationing başladı.
15:22Yani herkese istediği kadar mazot
15:25vermiyorlar. Doğalgaz belki şeyi işte
15:29ölçüm birimi 5 euroya kadar çıkacak.
15:32Dolayısıyla şu anda hürmü Babel Mandep
15:35açılsa bile kışın Türkiye gibi büyük
15:38ölçüde enerji ithal eden ülkeleri akılan
15:40almaz bir enflasyon şoku bekliyor ve
15:43buna karşı yapılabilecek hiçbir şey yok.
15:45Dolayısıyla sırf bu olay iş talebi
15:47zayıflatır diye faiz indirmeyi de ben
15:49çok mantıklı görmüyorum.
15:51>> Bir de hep konuşuyorduk ya faiz indirim
15:53kararında enflasyon kadar finansal
15:56istikrar da var. Tabii
15:57>> e şu anda finans finansal istikra bundan
15:59bir hafta öncesine göre daha güçlü değil
16:01Türkiye'de.
16:02>> Ama biraz biraz önce söyledin işte
16:04rezerv azaldı. Ne olursa olsun bir güven
16:06krizi olacak. Ölçeğini tam olarak şu an
16:08netleşmese de bu ortamda faiz indirmek
16:12insanları biraz da olsun ya acaba artık
16:14vakti geldi mi düşüncesine geçemez mi?
16:17Ya orada da yani yeniden dolara kaçış
16:20söz konusu olabilir. Daha da kötüye
16:22gidebilir. Şimdi finansal istikrara
16:24nasıl baktığına bağlı borsayı
16:26konuşuyorsak finansal istikrar yok ama
16:29Türkiye'de hakim finansal kuruluş ticari
16:33bankalar. Onların eminim belki arıcı
16:36kurumlara veyahut da fonlara bir miktar
16:38borç vermişlerdir ama bunun toplam
16:41kredilerinin yüzde bir kaçının
16:42geçeceğini zannetmiyorum. Dolayısıyla
16:45Türkiye'de finansal istikrarın bozulması
16:47diye bir şey söz konusu değil şu anda. O
16:49konuda da bence tedbir almaya gerek yok.
16:52>> Sistemik risk yok diyorsunuz değil mi
16:54Mehmet Şimşek gibi?
16:55>> Yok. Sistemik risk kesinlikle yok. Yani
16:57sisteman anladığımız ekonomide finans
17:00akımının bozulması ve büyük çok büyük
17:04müşteri adedi veyahut da çok büyük diğer
17:07kurumlarla bağlantısı olan kurumların
17:10sermaye yeterliliğini kaybetmesi
17:12demektir. Yani bizde fon endüstrisi,
17:16besler, katılım bankaları filan büyüdü
17:19ama bunlar ticari bankacının yanında
17:21devede kulak kalıyor. Orada oraya
17:24herhangi bir bulaşma riski ben
17:25görmüyorum. Açıkçası
17:27>> At Bey 80'lerin sonundan beri
17:29piyasadasınız değil mi?
17:30>> Eee 90 tam 90 Ekim ayından beri
17:33piyasadayım.
17:33>> 90 E bunu nereye koyarsınız? Türkiye
17:36finansal sisteminin yaşadığı skandal
17:39arasında ne vardı başka hatırdınız?
17:40Büyük
17:41>> bu en büyüğü. Ha
17:42>> tabii miktarı da büyor zaten. Sen
17:44geçceksin.
17:44>> Yok hayır bu bu gerçekten en büyüğü.
17:47Para kaybedenlerin sayısı açısından ve
17:51benim kafamdaki modele göre yank
17:54yansımaları açısından bu çok uzun süren
17:57uzun kuyruklu bir tehlikeyle karşı
17:59karşıyayız. Ondan sonra 94 krizini
18:02koyarım. Çünkü o da kamunun
18:04aptallığından kaynaklanmıştı.
18:06Yani kendi başımıza kriz çıkardık. Çünkü
18:08>> banker krizi daha önceydi değil mi?
18:10Banker krizi.
18:10>> Banker krizi. Evet. 1984'teydi.
18:15Orada ben tetkik edebildiğim kadarıyla
18:17kamu ne olup bittiğini anlamıyordu.
18:19Mesela Fed de 2007'de bu eşik altı
18:22krizini anlamadı. Bankacıları çağrısı o
18:24zaman zaten SPK da yok, BDDK da yok.
18:28Merkez Bankası ilgileniyor bu işlerle.
18:30Yani banker krizi çok ilginçtir. Sebebi
18:33de şu. O zaman faizlere limit var. Bu
18:37bankerler şirketler şirketlere tahvil
18:40ihraç ettiriyor. Ondan sonra onları
18:43iskonto ediyor. Yani tahvilin ihraç
18:45faizi 40 80 verimle 80 getirimli
18:49getiriyle vatandaşa veriyor. Sistem
18:53sürdüğü sürece yani daha fazla vatandaş
18:55geldiği sürece o 80'i ödüyorsun. Bir
18:57yerde patlıyor tabii.
18:59>> İmar Bankası
19:00>> İmar Bankası Adabank. O tam böyle bir
19:02şey değil ama o da bir dolandırıcılık
19:04>> o. Evet. Orada kimsenin canı yanmadı.
19:07>> Nasıl yazeler vardı?
19:09>> Yok. Hepsini ödedi devlet. Benim
19:11bildiğim kadarıyla bütün hangi 80'lerden
19:14beri bütün banka krizlerinde
19:17bir tek parasını alamayanlar Japon yeni
19:20borçlanıp konut alanlar oldu.
19:22>> A doğa yakın var.
19:23>> Evet. Onun dışında herkesin parasını
19:25ödedi devlet. O bence dünya tarihine
19:29geçecek bir sahtekarlıktır. Çünkü iki
19:32ayrı bilançosu vardı bankanın. Devlete
19:36gösterdiğinin ötesinde 20 milyar kadar
19:39mevduat toplayıp çalmıştı. Ve hala Hakan
19:42Uzan bugün Türkiye'de muteber bir insan.
19:46Belki de o yüzden bu krizler tekrarlıyor
19:49ve bunun bütün zararını tabii kamu ve
19:53vergi ödeyenler ödedi. Yalnız ona da
19:56ibaret değildi. Yani Digitürk'te futbol
19:58ihalesinde sahtekarlık yapıldı. Hakan
20:01Uzan'ın ya da Uzan ailesinden bir ferdin
20:04villası basıldığında milyonlarca Telsim
20:07kartı çıktı. Yani o bambaşka bir şeydi.
20:10>> Bu son olmaz tabii. Mevcut sistemde son
20:12kriz der misiniz abi? Bundan sonra
20:14buradan öyle bir ders çıkartacak ki
20:15Türkiye finansal piyasalarda bir daha
20:17böyle bir şey olmayacak.
20:18>> Valla olayın siyasi bağlantılarının
20:21üstüne gidilirse bir daha olmaz. Çünkü o
20:23kadar bilebilir. Bak bir daha bir kere
20:25daha hatırlatalım olayları.
20:26>> Siyaset kamudan
20:27>> siyaset
20:28>> siyasetin rolü olmadan bu çapta bir şey
20:30yapılamaz mı?
20:31>> Yapılamaz. Bak daha geçen Kasım ayında
20:35Mehmet Şimşek ve o zaman SPK başkanı
20:37değişmiş miydi hatırlamıyorum. Fonlarda
20:40manipülasyon var. tedbir alacağız dedi.
20:43Sonra bir tebliğ yayınlandı. 8 ay
20:45resmileştiremedi.
20:47Şimdi burada bana kimse siyasi bağlantı
20:49yok demesin. Kusura başka bir neden
20:51göremiyorum. Bu konuda en yetkili iki
20:53insan herhalde gidip bunu reise de
20:56söylemişlerdir veyahut da Sayın Cevdet
20:58Yılmaz'a söylemişlerdir ya da bildiğim
21:00kadarıyla devlet bakanlarından biri SPK
21:03ile ilgi. Hala var mı emin değilim. Ona
21:06da söylemişlerdir.
21:08Bu tedbirsizlik başka nasıl açıklan sen
21:10bana söyle. Ben kafamda bulamıyorum
21:12yani.
21:13>> Tabii
21:13>> eğer siyaset işin içine girmeseydi,
21:16girmezse bence SPK'da BDDK'da gayet
21:21yetkin kurumlar ve olayın farkına
21:23varıyorlar. Buna müsaade etmezler ama
21:25bence elleri kolları bağlandı.
21:28>> Bu arada Atilla Bey şey de var. Şimdi
21:29biliyorsunuz Mermi Şimşek'e iktidar
21:31içinden de muhalefet yapan ve eleştiren
21:34bir grup vardı. var yani biliyoruz. Bunu
21:36manşetlerde de görüyoruz, açıklamalarda
21:38görü olabilir. Her an altına oyuyorlar.
21:40>> Evet. Uzunca süredir ve hatta Mermi
21:42Şimşe eleştiri bakımından muhalefetten
21:44daha sert eleştiri yapan bir grup var.
21:47Ben biraz geçmişi karıştırdım. Dediğiniz
21:49ya Mehmet Şimşek geçen Kasım ayında bunu
21:51söylemişti ama bir yapamadı. Gücü
21:52yetmedi ve işte olmadı. Burada AK Parti
21:54için bir çekişmeden de bahsetmek lazım.
21:57Çünkü o dönem Mer Şimşe çok sert bir
21:59şekilde eleştiren insanların bazıları
22:03burada bu yapılanma yani bu Tera
22:06dediğimiz işte bu fon skandalının az
22:09veya çok aktörü. Onu söylemek lazım ya.
22:12O da öyle bir safraşma da olabilir yani.
22:14İşte Mermin Şimşek'in belki bunların
22:15müda bu tamamen spoktifatik bir şey ama
22:17Mermin Şimşek belki bunlara bir şey
22:18yapmak istedi. Bunların içindeki gücü
22:21bunu engellemeye çalıştı. Çünkü Mer Şimş
22:23gidecek gitti gidecek dedikodu hiçbir
22:25zaman bitmiyordu ve bu dedikodular
22:26muhalefetten de ihtiar tarafından
22:28geliyordu.
22:29>> Evet. Yani bir AKP içinde Sayın Erdoğan
22:33eskisi kala her şeye hakim değil. Pek
22:36çok konuda bu çatışmayı görüyoruz. işte
22:40Cem Küçüğün tetif edilmesi vesaire gibi.
22:44Bence de senin dediğin gibi oldu.
22:46Aslında burada Adalet Bakanlığı
22:49gerçekten hayırlı bir iş yapmak
22:50istiyorsa bu fonlara çok düşük
22:53fiyatlardan yatırım yapanların
22:56akrabalarını ve dostlarını araştırır.
22:58Çünkü onlar kendi isimleriyle yapmazlar.
23:01O bağlantılar üzerinden harekete geçer.
23:03Ama bunun yapılacağını hiç
23:04zannetmiyorum.
23:05>> Evet. Ben de şu anki Türkiye denk
23:07geminde bu mümkün değil yani.
23:08>> Evet. Peki şimdi her şey Türkiye için
23:10zorlaştı mı bu yani fon krizi sonrası?
23:14>> Yok yani borsa her ne kadar gündemde çok
23:18geri işgal etse de Türkiye ekonomisi
23:21veyahut da siyasi sosyolojisi anlamında
23:24çok güçlü bir kurum değil. Daha çok bir
23:26niş ürün. Ticari bankalarla ilgili Allah
23:29göstermesin söylenti ve sıkıntılar
23:31çıktığında olur ama
23:33>> öyle bir şey beklemiyorsunuz.
23:34>> Yok beklemiyorum ama ekonominin durumu
23:36iyi değil. ekonomiye galiba daha önce de
23:39söyledim. Kırılgan değil, hantal iş
23:42yapmıyor artık.
23:43>> H
23:43>> işte bugün kapasite kullanım oranı
23:46yayınlandı, yükselmiş. Reel sektör
23:49güveni düşmüş.
23:52Bloomberg'in tüketici güveni endeksi
23:54düştü. Yani böyle olduğu yerde
23:57dalgalanıyor. Hiçbir yere gitmiyor.
24:00Bundan sonra da pek gideceğini
24:02zannetmiyorum.
24:03Dediğim gibi eğer bu kışın petrol değil
24:08yakıt krizi çıkarsa özellikle doğalgaz
24:12darlığı başlarsa biz buluruz Rusya'dan
24:15ama onun da fiyatı petrol endeksli.
24:19>> Ciddi bir enflasyon şoku yiyebiliriz.
24:21>> Önümüzdeki sonbahar ve kış ayrı için en
24:24büyük risk yakıt.
24:26>> Evet.
24:27>> Tabii yakıt fiyatları olacak diyor.
24:28Enerji fiyatları olacak. Ama şimdi siz
24:30Yunus Emde çok konuşuyorsunuz. Cuma bu
24:32bununla ilgili yayın yapıyorsunuz. Ara
24:34seçilmede pek bir şey kalmadı.
24:36>> Ondan oraya kadar mı olan süre kritik ve
24:39on veya ondan sonraki dönemi daha
24:42kritik?
24:42>> Şimdi Trump'ın cumhuriyetçilerinin,
24:45kongrenin bir kanadını belki hatta iki
24:47kanadını birden kaybetmeleri durumunda
24:49kongre savaşı durdurur. Elinde Trump'a
24:52yeteri kadar şantaj yapacak malzeme var.
24:55Zaten İran'da çok zarar gördü. Bu savaşı
24:59uzatmaz. Diyelim ki hemen ertesi gün
25:01önümüz açıldı. Hemen açılmaz ya. Bir ay
25:03içinde açılır. Çok geç. Sebebi de çok
25:06basit. Stoklar bitti. Şimdi ilk önce şu
25:10anda tabii herkesin hesabı değişik.
25:13Hürmüz ve Babel Mandep'tten normaldeki
25:16seyrü seferin %60'ı kadar petrol ve
25:19doğalgaz geçiyor. Şimdi ilk önce
25:22ekrandaki petrol fiyatı düşer ama
25:25rafinerelerin, petrokimya tesislerin
25:28özellikle Çin'in çok ciddi miktarda
25:31neredeyse sıfıra düşen stoklarını telafi
25:34etmesi gerekecek. Yani petrol talebi
25:37orası açıldıktan sonra normalin çok
25:39üstüne çıkacak. Bunun dizel yani
25:43doğrudan tüfeğe etkisi olan dizel jet
25:46yakıtı işte evlerde hala kullanılıyorsa
25:49ya da santrallerde kullanılan fuel oil
25:51gibi yakıtlara indirim olarak yansıması
25:542-3 ay sürer. O zamana kadar da
25:57enflasyon almış başını gitmiş olur. Bu
26:00işi çok detaya girip insanları boğmak
26:02istemiyorum ama işin bir de nakliyat
26:04boyutu var, gübre boyutu var, alüminyum
26:07boyutu var, plastik boyutu var. Yani
26:10Körfezden çıkamayan yalnız petrol değil.
26:14Bütün buralarda fiyatlar yükseldi ve
26:16stok azaldı. Dolayısıyla tamam açıkça
26:21söylüyorum 2027'de brand 50 dolara
26:23düşerse hiç şaşırma. Bu da Türkiye için
26:26çok iyi olur. Ama bu kışı kurtarmaz.
26:29Kışın çok geç olacak. Ve bizim Merkez
26:32Bankası da dahil olmak üzere bütün büyük
26:35merkez bankaları çok ciddi bir sorunla
26:37karşı karşıya kalacaklar. Ya bu
26:40enflasyon şoku geçicidir. Petrol
26:42fiyatları düşüyor. Biz artık faiz
26:44arttırmayalım mı diyecekler. Yoksa
26:47manşet yüksek kaldığında Türkiye'de
26:49olduğu gibi insanların enflasyon
26:52beklentileri de yükselir. Bir daha biz
26:54bu işin sonunu alamayız deyip faiz mi
26:56arttıracaklar?
26:58Faiz arttırırlarsa o zaman işler daha da
27:01zora gider.
27:02>> Peki düşmezse düşmeme ihtimali da var
27:04dediğiniz ya 2020
27:04>> diyelim ki evet. eee
27:07>> ya o zaman finansal kriz geliyor her
27:09şeyden önce. Yani bu çok ciddi bir
27:11korku. Şimdi bir piyasaların durumuna
27:14bakalım. Gelişmekte olan piyasalar bu
27:17sene neredeyse %30 prim yaptı. Dow Jones
27:20düşüyor ama Nazdak'la S&P hala zirvelere
27:23çok yakın. Peki temel olarak bunu ne
27:25destekliyor?
27:27Yapay zeka destekliyor. Yapay zeka
27:30hikayelerini de hepimiz duyuyoruz. Yani
27:33en son olarak da Google itiraf etti.
27:36Yapay zeka laboratuvardan kaçıyor abil
27:39ve anlayacak bir tedbir de yok.
27:42Dolayısıyla o hikaye çok bulutlu. Yakıt
27:44krizi hiçbir şekilde dikkate alınmıyor.
27:48Amerikan seçimlerinde en büyük tehlike
27:51Trump'ın müdahale etmesi, edecek. Yani
27:55okuyorsun ciddi şeyleri, kaynakları New
27:57York Times, The Guardian gibi federal
28:00görevlileri gönderip sandıklara el
28:02koymayı düşündüğünü söylüyorlar. Bu
28:05akıllanmaz bir şey olur. Çünkü seçim
28:07bitmez. Yani kimin kazanıp kazanmadığı
28:09ikinci derecede kalır. Bu 50 eyaletin
28:12Amerika'daki 30 tanesi filan
28:15cumhuriyetçilerin kontrolünde. Yani hem
28:18vali hem meclis cumhuriyetçilerin
28:21çoğunluğunda.
28:22Onlar dava açabilirler seçimi iptal
28:24etmek için. Bu Amerikan tarihinde
28:26görülmemiş bir şey olabilir. Dolayısıyla
28:30üç şeyden çok korkuyorum. Yani finansal
28:32krize yol açacak. 1. Ekim'de Fed yeniden
28:35faiz arttırır. 2. Yapay zeka şirketleri
28:40kendi aralarında anlaşıp yeni model
28:42gelişmesinde morataryum ilan ederler. 3.
28:46Trump seçim sonuçlarını tanımaz.
28:48Dördüncüsü de yakıt krizi kış aylarında
28:53akıl almaz fiyat artışlarına sebebiyet
28:55verir. Bu doğrudan tahvilleri vurur ve
28:59tahvil piyasasındaki faiz yükselişleri
29:02önce hisse senetlerini sonra dünya
29:04ekonomisini etkiler. Beni en çok
29:06korkutan da şu: Krizler herkes beklerken
29:09olmaz. Bu sefer okuyorsun. Çok
29:11görüşlerine güvendiğim stratejistler.
29:14Son çeyrekte S&P 500'de tarihi bir ralli
29:17yaşanacak diyor. Yani belki onlar
29:20haklıdır bilemem ama işte bizi 20072008
29:25krizine götüren hava da aynısıydı. Aynı
29:27kokuyu alıp çok korkuyorum.
29:29>> Biz de bu sırada Cumhurbaşkanı Erdoğan'a
29:31tekrar seçtirmek için bir seçim
29:33yapıyoruz.
29:33>> Evet. Ya ben yani çok endişeliydim. Hani
29:36belki aday olmayacak filan gibi
29:37söylentiler geçiyordu.
29:39>> Seçilmiş bir. Çok teşekkür ederiz.
29:41Gelecek günleri zaten sizle konuşmaya
29:43devam edeceğiz. Hem Türkiye'de hem de
29:44küresel ekonomide nelerin olduğunu.
29:46Kendinize çok iyi bakın.
29:48>> Daha iyiye gitmeyecek.
29:51[müzik]
29:56Ah man.

About this transcript

This page contains the full transcript of Fon Skandalı: Turpun Büyüğü Heybede! Paralara Ne Olacak? Halka Arzlar İncelenmeli | Atilla Yeşilada by Mesele Ekonomi, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 3,912 words across 745 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.