YouTube2Text

Farzandingizni tadqiri sizni qo'lingizda, buni to'g'rilang. — Transcript

by Ilk Qadam · 11,247 words · 2,738 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:02Hozir ota-onalarning eng katta xatosi
  2. 0:04farzandimga eng oxirgi rusumdagi telefon
  3. 0:07olib berdim, chiroyli [musiqa]
  4. 0:09kiyimlarni kiydiryapman, ularga o'ziga
  5. 0:11alohida xona qilib beryapman, bo'ldi
  6. 0:13ota-onalik vazifasini zo'r o'tab qo'ydim
  7. 0:15degan tushuncha [musiqa] shakllanib
  8. 0:17qolgan. Lekin afsuski, bu ota-ona uchun
  9. 0:19kerak. E'tiborini yaxshilik bilan qarata
  10. 0:22olmagan farzandlar yomonlik bilan
  11. 0:24>> [musiqa]
  12. 0:24>> ota-onalarning e'tiborini qaratadi.
  13. 0:26Maktabda ota-onasini chaqirilishini
  14. 0:28istaydi. Ya'ni yaxshilik bilan
  15. 0:30kelmayaptimi, yomonlik [musiqa]
  16. 0:31bilan chaqirishni istaydi. Ya'ni u uchun
  17. 0:33qandaydir bir vaqt ajratishini xohlaydi.
  18. 0:35[musiqa]
  19. 0:36Farzandim kasal bo'lib qolganda,
  20. 0:37atrofida ishga ham bormay girdikapalak
  21. 0:39bo'ldik, nima yeysan, nima qo'yasan,
  22. 0:42nima kerak deb
  23. 0:43>> [musiqa]
  24. 0:43>> atrofda shuncha bolam qarab turib,
  25. 0:45"Oyijon, tuzalgim kelmayapti. Tuzalsam,
  26. 0:48[musiqa]
  27. 0:49yana ketib qolasizlar." Boyagi
  28. 0:50farzandimning oddiy gap, lekin shu
  29. 0:53darajada meni to'lqinlantirdi.
  30. 0:55>> [musiqa]
  31. 0:55>> Chunki farzandi uchun ota-onaning
  32. 0:58e'tiboridan, mehridan boshqa
  33. 1:01hech narsa kerak emas. [musiqa]
  34. 1:03Hech narsa kerak emas.
  35. 1:10>> Aziz podkastimiz kuzatuvchilari, bizning
  36. 1:14ko'rsatuvlarimizni ko'rayotgan
  37. 1:16insonlarning 97%
  38. 1:18haligacha bizning kanalimizga ulanib
  39. 1:21olmasdan ko'rishayotgan ekan. Agar sizga
  40. 1:23malol kelmasa, bizning podkastimizga shu
  41. 1:26ulanib qo'yib, keyin xabar beradigan
  42. 1:29tugmasini bosib qo'ysangiz, har safar
  43. 1:31yangi soni chiqqanda sizga yetib boradi.
  44. 1:34>> Assalomu alaykum, hurmatli "Ilk qadam"
  45. 1:36ko'rsatuvi tomoshabinlari, muxlislari va
  46. 1:38muxlisalari. Ko'pchilikning, ko'plab
  47. 1:41takliflari va iltimoslariga ko'ra, biz
  48. 1:45bugun "Ilk qadam" ko'rsatuvini butunlay
  49. 1:47o'zgacha tartibda olib boryapmiz. Ya'ni
  50. 1:49ayol ustozalarimiz bilan birgalikda
  51. 1:51boshlaymiz, inshaallah. O'ylaymizki,
  52. 1:54bu juda ham manfaatli suhbat bo'ladi.
  53. 1:56Suhbatimiz avvalda aytib o'tishimiz
  54. 1:58kerak, bugungi mehmonimiz juda
  55. 1:59ko'plagan, o'n minglagan shogirdlarga
  56. 2:02ega bo'lgan ustozimiz, azizamiz Osiyo
  57. 2:06Muxtorova.
  58. 2:07Xush kelibsiz, ustozim.
  59. 2:09>> Xush
  60. 2:10>> bugungi suhbatimiz hammamiz uchun
  61. 2:12foydali va manfaatli bo'ladi degan
  62. 2:14umiddamiz.
  63. 2:15Ilk qadam ko'rsatuvining asosiy maqsadi
  64. 2:18ko'pchilik mana shu qaysiki ma'noda
  65. 2:21vatanga yoki yurtga manfaati tekkan, ilm
  66. 2:24yo'lida ko'plab xizmati
  67. 2:26qaysiki ma'noda
  68. 2:28amalga oshirayotgan
  69. 2:31insonlarni ilm egalarini bir uchrashuvi
  70. 2:34bo'ladi va bu ko'rsatuvdan maqsadimiz
  71. 2:37mana shunday insonlarni namuna sifatida
  72. 2:40ular ko'plab ota-onalarga o'zlarini
  73. 2:42farzand tarbiyasi borasidagi va olgan
  74. 2:44qaysiki ma'noda maktab jarayonidagi
  75. 2:47bilimlar va ustozlar
  76. 2:49bilan bog'liq bo'lgan voqeliklarni aytib
  77. 2:51berishadi va
  78. 2:53sizga ham shu savol bilan murojaat
  79. 2:55qilamiz.
  80. 2:56Eng avval har bir insonning hayotida
  81. 2:59poydevor bo'ladigan bosqich bor, bu
  82. 3:01bolalik bosqichi.
  83. 3:03Sizning bolalik bosqichingiz haqida
  84. 3:05ko'pchilik bizdan savollar orqali
  85. 3:07so'rashgan, Osiyo Muxtorovaning bolalik
  86. 3:10bosqichlari qanaqangi o'tgan, qanaqa
  87. 3:12bola bo'lganlar, ular maktabda qanaqa
  88. 3:14o'qiganlar. Keling shu haqda birinchi
  89. 3:17savolimiz bilan sizga murojaat qilamiz.
  90. 3:19Sizning go'zal bolalik xotiralaringiz
  91. 3:21haqida suhbatlashsak.
  92. 3:23>> Avvalambor, assalomu alaykum. Taklif
  93. 3:26uchun alohida
  94. 3:27tashakkur.
  95. 3:29Ishonchingizni
  96. 3:30oqlayman degan umiddaman.
  97. 3:34Suhbatimiz barchaga manfaatli bo'lsin.
  98. 3:37Ayniqsa onajonlarga.
  99. 3:39>> Inshaalloh.
  100. 3:40>> Har bir
  101. 3:41farzandni o'zini maktabi bu ilk
  102. 3:45hayot yo'lidagi ostonasi hisoblanadi.
  103. 3:49Maktab davrini eslasam, qalbimga
  104. 3:51hayajon,
  105. 3:53chiroyli xotiralar keladi.
  106. 3:55Shuni ta'kidlab o'tmoqchi edimki,
  107. 3:57birinchi ustoz bu juda katta ahamiyatga
  108. 4:00ega.
  109. 4:01Farzandni ilk
  110. 4:04iste'dodini, ilk qalbini,
  111. 4:07ruhini uyg'ota oladigan inson, hayotga
  112. 4:10jajji qo'llaridan yetaklab olib kira
  113. 4:12oladigan inson bu birinchi ustozidir.
  114. 4:15Mana shunday go'zal birinchi ustoz bilan
  115. 4:18saylanganman.
  116. 4:19Zamira ustozimiz, ilk bor maktabni
  117. 4:22Samarqand viloyati
  118. 4:23Nurbuloq shaharchasidagi 41-maktabda
  119. 4:26o'qiganman.
  120. 4:28O'shanda esimda birinchi sinfga
  121. 4:32va ilk maktabga qadam qo'yganim.
  122. 4:35Hayajon bilan va biroz qo'rquv bilan
  123. 4:38turibman. Shunda ustozim yonimga
  124. 4:40kelganlarida
  125. 4:42hammani ichidan qarab sizni tanladim,
  126. 4:44siz bugun qo'ng'iroq chalasiz deb
  127. 4:47qo'ng'iroqni tutqazganlar.
  128. 4:50Hayajon bo'lgan, lekin buni mohiyatini
  129. 4:52sezmaganman. Qo'ng'iroq chalganman va
  130. 4:55o'shanda bilsam bu qo'ng'iroq shunchaki
  131. 4:57qo'ng'iroq emas, bu ustozimning menga
  132. 5:00bo'lgan ishonchi,
  133. 5:02juda katta mas'uliyat yuklagan
  134. 5:05va mana shu mas'uliyat bilan, ya'ni men
  135. 5:08ustozim menga ishonch bildirdi,
  136. 5:10menga umid bilan qaradi, endi ustozimni
  137. 5:14men shu ishonchlarini oqlashim kerak
  138. 5:17degan
  139. 5:19mas'uliyat bilan
  140. 5:20yaxshi o'qishga,
  141. 5:22yaxshi o'quvchi bo'lishga, namunali
  142. 5:24o'quvchi bo'lishga
  143. 5:25va barcha tadbirlarda yaxshi
  144. 5:27qatnashishga,
  145. 5:28ustozimni bir ma'noda ishonchlarini
  146. 5:32chiroyli qilib oqlashga harakat
  147. 5:33qilganman. Bilasizmi, ushbu ishonch
  148. 5:35maktab davrida ham men bilan birga
  149. 5:37bo'ldi, hattoki kollejda ham birga
  150. 5:39bo'ldi ushbu mas'uliyat va universitetda
  151. 5:42ham va ayni damda hozir magistratura
  152. 5:45bo'limidaman, ana o'shanda ham
  153. 5:47menga bu ustozimni bergan kichkinagina
  154. 5:50bir ishonchi hayotimga juda katta
  155. 5:52o'zgartirish kirgizgan.
  156. 5:54Shuni bilib olamanki, ayta olamanki, bu
  157. 5:57ustoz nafaqat bilim beradigan va balki
  158. 5:59ishonch va qalbiylar umid beradigan a,
  159. 6:03ekanligini o'shanda anglab yetganman.
  160. 6:06Ustozimning har bir o'gitlari,
  161. 6:08ustozimning har bir bergan ta'limlari
  162. 6:10hali ham qulog'im oldida jaranglaydi.
  163. 6:14Ustozimning bir aytgan hikoyalari hech
  164. 6:16qachon yodimdan chiqmaydi.
  165. 6:18A, bir kuni
  166. 6:20qanaqadir xafa holatda bo'lganmanmi yoki
  167. 6:23u hikoyani shunchaki o'sha vaqtda
  168. 6:24eshitganman, lekin hozir o'sha hikoyani
  169. 6:27mana endi
  170. 6:28a, yillar o'tib men mag'zini tushunib
  171. 6:31yetdim. O'shanda bola singari bir ot
  172. 6:34haqidagi hikoya ekan deb tushunganman,
  173. 6:36lekin a, vaqtlar o'tib bu hikoya yana
  174. 6:39mening qo'limga keldi, men uni o'qidim
  175. 6:41va ustozim ushbu hikoyani menga aytib
  176. 6:43bergandilarku, o'shanda nima maqsadda
  177. 6:45aytgandilar deb mohiyatini, ya'ni inson
  178. 6:48har bir yoshda bir hikoyani boshqacha
  179. 6:51tushunar ekan. O'shanda men oddiy bir ot
  180. 6:53hikoyasi ekan deb tushunganman va hozir
  181. 6:55bu
  182. 6:56a, o'quvchilarimga juda ko'p aytib
  183. 6:59bergan va juda ko'p insonlarning
  184. 7:01hayotini o'zgartirishga sabab bo'lgan,
  185. 7:04men uchun bu a, hikoya shiorga aylandi
  186. 7:07desam ham a, mubolag'a bo'lmaydi.
  187. 7:09>> Imkon bo'lsa shuni aytib bersangiz.
  188. 7:11>> U hikoyamiz qanaqa? Bir ot yugurib
  189. 7:13ketayotgan bo'ladi, bir quduqqa tushib
  190. 7:15ketadi.
  191. 7:17Odamlar harakat qiladi boyagi otni
  192. 7:19quduqdan chiqarishga, lekin hech qanaqa
  193. 7:22imkonsiz quduqdan chiqara olmaydi.
  194. 7:24Otning egasi keladi, quduqning egasi
  195. 7:26keladi va aytadiki, endi otni
  196. 7:27chiqarishning imkoni yo'q.
  197. 7:29A, men otimdan kechdim deydi. Quduq
  198. 7:32egasi ham, men ham qudug'imdan kechdim.
  199. 7:34Endi nima qilaylik desa, ko'mib
  200. 7:36yuboringlar deydi. Boyagi shunaqa
  201. 7:38chiroyli ot mo'ltirab osmonga qaraydi,
  202. 7:40ya'ni quduqdan tepaga qaraydi
  203. 7:43va hech qanaqangi najot yo'q. Hech
  204. 7:45qancha o'tmasdan
  205. 7:47boshi uzra tuproqlar sochila boshlaydi.
  206. 7:50Ot tushunib yetadiki, agar harakat
  207. 7:52qilmasa
  208. 7:54tuproqlar orasida qolib ketadi. Boyagi
  209. 7:56ot tepsinishni boshlaydi. Shunchaki
  210. 7:59tepsinishni boshlaydi. Uni boshi uzra
  211. 8:01tushayotgan tuproqlar oyog'ining ostiga
  212. 8:03tusha boshlaydi
  213. 8:05va hech qancha o'tmasdan ot terlab,
  214. 8:07charchab, horib qoladi va tuproqlar
  215. 8:10ko'tarilgan sari quduqqa, ya'ni ot
  216. 8:13chiqish imkoniyati yuqori bo'ladi va
  217. 8:15hech qancha o'tmasdan ot oxirgi
  218. 8:17kuchlarini sarflab quduqdan ozod bo'lib
  219. 8:20chiqib ketadi. Shunda ustozimiz
  220. 8:21aytgandilar ki, hech qachon hayotda
  221. 8:24to'xtab qolmaslik kerak. Hattoki bir ot
  222. 8:26to'xtab qolmadimi, sizni to'xtashga hech
  223. 8:28ham haqqingiz yo'qdir dedilar. Endi
  224. 8:30o'shanda shunaqa tushunganman. Endi
  225. 8:32hozirgi tushuncham bo'yicha
  226. 8:33o'quvchilarimga nima deymanki, tuproqlar
  227. 8:36bu inson hayotidagi sinovlar,
  228. 8:38har xil muammolar. Agar inson to'xtab
  229. 8:42qolsa, muammolarni ostida o'lib ketadi,
  230. 8:44qolib ketadi. Siz shunaqangi harakat
  231. 8:46qilingki, qo'lingizdan kelgancha, ya'ni
  232. 8:49harakat qilingki, boshingiz uzra
  233. 8:52tushayotgan tuproqlar, muammolar,
  234. 8:54g'amlar oyog'ingizni ostida zinapoya
  235. 8:57bo'lsin va mana shu zinapoyadan siz
  236. 8:59ulkan-ulkan yutuqlarga erishing. Bir
  237. 9:03otki uddalabdi, siz uddalaysiz. Axir
  238. 9:06otga aql degan ne'mat berilmagan, a
  239. 9:08sizga berilgan. Bir otki shu berilgan
  240. 9:11imkoniyatidan foydalanib shunchaki
  241. 9:13harakat qildi, siz ozgina harakat
  242. 9:16qilsangiz, har qanaqa muammodan chiqib
  243. 9:18ketasiz deb
  244. 9:20o'quvchilarimga aytganman.
  245. 9:21>> Juda ham ta'sirli voqea.
  246. 9:22>> Ha, shu hikoyalari juda ham xotiramda
  247. 9:25qolgan va
  248. 9:26yettinchi sinfgacha yurdda o'qiganman
  249. 9:29Farida ustozdan
  250. 9:31va Klara ustozdan juda ko'p hayotiy
  251. 9:34ibratli a
  252. 9:36hikoyalar, hayotiy ibratli maslahatlar
  253. 9:39olganmiz.
  254. 9:40>> Voy, agar imkoningiz bo'lsa,
  255. 9:41ustozlaringizdan olgan, siz uchun
  256. 9:43hayotingizda mana bugungiga qadar, xuddi
  257. 9:45ki mana shu hozir aytayotgan qissangiz
  258. 9:47kabi ta'sirini o'tkazgan ibratli bir
  259. 9:49o'gitlarimizni, ustozlarimizni bir
  260. 9:51eslatib o'tsangiz yana ham yaxshi
  261. 9:52bo'lardi. Bu ko'pchilik uchun manfaatli
  262. 9:54bo'ladi degan umiddamiz.
  263. 9:55>> Ustozim
  264. 9:57bizga ko'p aytardilar ki, har bitta
  265. 9:58inson hayotda vazifa bilan keladi.
  266. 10:02Hayotda shunchaki yashamang, hayotda
  267. 10:05nimadir,
  268. 10:06kimdir bo'lib keting va o'shanda men
  269. 10:08sizdan faxrlanib yuray, "Ha, bu mening
  270. 10:10o'quvchim", deb faxrlanay, derdilar. Bir
  271. 10:13kun aniq esimda, uni ham qalamga
  272. 10:14qiyoslaganlar.
  273. 10:16Aytganlarki, "Yo qalamni uchi bo'lib
  274. 10:18tarixga bitiklarni yozgin, yo qalamni
  275. 10:21keti bo'lib xatolarni o'chirgin, aslo
  276. 10:24qalamni o'rtasi bo'lib shunchaki
  277. 10:26yashamagin". Ya'ni, qalamni boshina ham,
  278. 10:29ya'ni oxirina ham o'zini vazifasi bor.
  279. 10:31Bitta qalamni, endi qalamniki vazifasi
  280. 10:34bor ekan, bu dunyoda sizni ham
  281. 10:36vazifangiz bor. Mana shu har bittangiz
  282. 10:39kimdir muhandis, kimdir o'qituvchi,
  283. 10:41kimdir
  284. 10:42hayotda olim bo'lib dunyoga keladi, u
  285. 10:45kasbi bilan tug'iladi, derdilar. Va har
  286. 10:49bitta gaplarini, hattoki
  287. 10:51>> [xoʻrsinish]
  288. 10:52>> mimikalarini shunaqa darajada
  289. 10:54o'rganardimda, uyga kelib
  290. 10:57bobojonim
  291. 10:58jo'yak ekib qo'yardilarda pomidorlar,
  292. 11:01bodringlar ekib qo'yardilar. Hammani
  293. 11:03uxlatardim, jo'yakiga kirardim, bir
  294. 11:06tunikadan doska yasab shu ustozimni har
  295. 11:09bitta gaplariga o'zim qo'shimcha qilib
  296. 11:10o'qigan kitoblarimni, har bitta
  297. 11:13pomidorga kichkina qog'ozchada
  298. 11:14ism-familiya yozib qo'yardim. Masalan,
  299. 11:18shu ana ismini, har bitta o'quvchini
  300. 11:20ism-familiyasini yozib chiqib, bir sinf
  301. 11:23holatiga kelib, tasavvurimda katta bir
  302. 11:25sinfda dars o'tyapman, deb o'quvchilarga
  303. 11:28matematikadan,
  304. 11:30tarixdan, adabiyotdan ustozimni
  305. 11:32o'gitlarini aytardim va juda ko'p
  306. 11:34kitoblarni men
  307. 11:37o'sha ilk o'quvchilarim o'sha ko'chatlar
  308. 11:40bo'lgan.
  309. 11:41Va bir kun aniq esimda, maktabdan jahlim
  310. 11:44chiqib kelgan, nimadandir,
  311. 11:45o'quvchilardan, endi har xil holat
  312. 11:47bo'lgan. Keyin
  313. 11:49bir maktabimizda to'polonchi bir bola
  314. 11:52bo'lardi, Nurullayev Dilshod degan. Shu
  315. 11:55u ko'chatni olib gapira olmaganmanda,
  316. 11:57tilini og'ritgim kelmagan. Nurullayev
  317. 11:59Dilshod degan ko'chatni olib olib borib,
  318. 12:02"Nimaga o'qimading?" deb turib, rosa
  319. 12:04ko'chatni savalaganman. Hayolimda
  320. 12:06Dilshodni savalayapman.
  321. 12:08Kelgan dodajonim,
  322. 12:09Xudo rahmatli dodajonim, turib
  323. 12:11qolganlarda. Qarasalar, u egatlar
  324. 12:13payhon, ayrimlari chiroyli turibdi
  325. 12:15pomidorlari bilan, ayrimlari shunaqangi
  326. 12:18darajada a, pomidorlar uzilib ketgan.
  327. 12:21Keyin bilganmanki, shunaqa
  328. 12:24hayolimga
  329. 12:25tezda kelganki, bu ko'chat-ku degan rahm
  330. 12:29paydo bo'lib qolgan. Na, nahotki shunaqa
  331. 12:32kirishib ketdim deb.
  332. 12:34Va dadajonim o'shanda Olim, bugun nima
  333. 12:37qilib tashlading?
  334. 12:39O'qituvchilikni charchamadingsan, darsda
  335. 12:41ham kelib shuncha quvvatni sen qanaqa,
  336. 12:44sen nimalariga, ko'chatlariga, meni
  337. 12:46ko'chatlarimni sindirding, urding deb
  338. 12:49koyiganlar. O'sha hech qachon esimdan
  339. 12:51chiqmaydi.
  340. 12:52A, ilk o'qituvchilikka bo'lgan
  341. 12:54qiziqishimni mana shu ustozlarim
  342. 12:55uyg'otgan. Ularni har bitta gaplarini,
  343. 12:58so'zlarini kelib, albatta men o'zimga
  344. 13:01hayotda tatbiq qilganman uyga kelib.
  345. 13:03>> O'g'limizga maktab tanladingizmi, a?
  346. 13:06>> Yaxshisini topolmayapman.
  347. 13:08>> [musiqa]
  348. 13:09>> Hali ham tanlamadingmi?
  349. 13:11>> Men tanladim.
  350. 13:14>> Nimaga?
  351. 13:16>> Musiqa.
  352. 13:20>> [musiqa]
  353. 13:25[kuylash][musiqa]
  354. 13:31[musiqa]
  355. 13:38[musiqa]
  356. 13:44[musiqa]
  357. 13:49>> Rahmat.
  358. 13:50>> E, qo'ying.
  359. 13:56>> [musiqa]
  360. 14:06>> Registon maktabi.
  361. 14:09>> Nihollar orqali, ko'chatlar orqali
  362. 14:12judayam o'sish joyimiz bor ekan.
  363. 14:14Esimda, bolaligimda xuddi hali maktabga
  364. 14:17bormaganman, xuddi siz kabi, qarangki,
  365. 14:19qo'limga cho'pni ukaska deb olib,
  366. 14:23yugurib kirib tovuqlarimiz bo'lardi.
  367. 14:25Odam bir 100 tacha tovuq olib berganlar.
  368. 14:28Shu tovuqxonaga kirib, har kuni ertalab
  369. 14:31kirib ketaman, mana ukaskachamni,
  370. 14:33cho'pimni olib qo'limga,
  371. 14:35kirib ularga akamlardan, opamlardan,
  372. 14:37ular nimaki she'rmi yoki ubu narsami
  373. 14:39yodlab kelsalar,
  374. 14:41onamga aytib berishardi.
  375. 14:43Va ularni eshitib turibman, qaytamga
  376. 14:45yodlab olardimda, ulardan tezroq yodlab
  377. 14:47olardim.
  378. 14:48Va xuddi shu yodlagan narsalarimni
  379. 14:50tovuqxonaga kirib, tovuqlarga
  380. 14:52o'rgatishni boshlardim, go'yoki men
  381. 14:54ularga ustoz bo'lib dars berardim. Hozir
  382. 14:57aytganingiz yodimga tushib ketdi.
  383. 14:59Menimcha o'ylaymanki, bu ustozlik
  384. 15:02shunaqangi bir vazifaki,
  385. 15:04inson shu orqali tug'iladi.
  386. 15:07Bu qobiliyatni to'g'ri shakllantirish
  387. 15:09mumkin, lekin asli qobiliyat baribir
  388. 15:11Alloh tomonidan bo'lsa kerakki, bu narsa
  389. 15:13bolalarda ko'proq ko'rinadi.
  390. 15:16O'zi yuqorida aytib o'tdingiz,
  391. 15:17insonga vazifalarni o'zi aslida Alloh
  392. 15:20taolo o'zi ruhiga singdirib bo'lgan.
  393. 15:22Faqat bu dunyoda chiqish eshigidan,
  394. 15:24ya'ni ona qornidan chiqishi bilan inson
  395. 15:27tanasi, jism sifatida
  396. 15:29inson nomi bilan unutuvchida.
  397. 15:31Bu oldingi berilgan vazifalar tabiiyki
  398. 15:34unutuladi, lekin bu qobiliyatlar
  399. 15:36bolalarda doim o'sha hali aytganimizdek
  400. 15:39iste'dod ko'rinishida, qobiliyat
  401. 15:41ko'rinishida jarayonda, hayot davomida
  402. 15:44ko'rinadi. Ko'pchilik bolalar
  403. 15:46qobiliyatli bo'ladimi yoki qobiliyatsiz
  404. 15:49bolalar ham bormi desam, aytamanki, o'zi
  405. 15:51aslida dunyoda qobiliyatsiz bola yo'q.
  406. 15:54Bu dunyoda inson tug'ilibdaki, hali
  407. 15:56aytganingizdek, qaysidir bir vazifa
  408. 15:58uchun dunyoga keladi.
  409. 16:00Va har bir qobiliyatni ochib bera
  410. 16:03olmaydigan ota-ona bo'lishi mumkin,
  411. 16:05ustoz bo'lishi mumkin, lekin bola
  412. 16:07qobiliyatsiz bo'lmasligi aniq.
  413. 16:09Shunday ekanki, aytmoqchi bo'lganim,
  414. 16:11qobiliyat ko'rinishida namoyon bo'ladi.
  415. 16:13Bolaligimizda juda ko'p vazifalarni biz
  416. 16:15ko'rsatamiz, kimdir rasm chizadi
  417. 16:17chiroyli, kimdir notiq bo'ladi, kimdir
  418. 16:19hali aytganingizdek ustozligini
  419. 16:21ko'rsatishi mumkin sizning
  420. 16:22timsolingizda.
  421. 16:24Va lekin shuni aniqlaguvchi avval ustoz
  422. 16:26ota-onadir.
  423. 16:28Va inshaalloh o'ylaymanki, ota-ona sizni
  424. 16:30to'g'ri yo'naltira olgan bu yo'nalish
  425. 16:32bo'yicha, ustozaligingizni ko'ra olgan,
  426. 16:35qaysiki ma'noda o'sha yoshligingizdagi
  427. 16:37beg'ubor bolalarcha
  428. 16:38tushuntirishlaringizni ko'ra olgan avval
  429. 16:40ustozingiz bo'lar ota-onalaringiz. Va
  430. 16:43men o'ylaymanki, ko'pchilik
  431. 16:44ota-onalarimiz mana shu bosqichda
  432. 16:47juda ham e'tiborli bo'lishi kerak. O'sha
  433. 16:49bolalarni qaysiki ma'noda baribir o'zini
  434. 16:52qobiliyatini jarayonda ko'rsatadida
  435. 16:54hayotda. O'sha vaqtda e'tiborli bo'lib,
  436. 16:57ko'rib, kuzatib, guvoh bo'lib va uni
  437. 16:59to'g'ri yo'naltira olsa, ya'ni to'g'ri
  438. 17:01ustozga bera olsa yoki deylik, masalan,
  439. 17:04maktab jarayoniga
  440. 17:06o'qiydigan farzandlarimiz bo'ladigan
  441. 17:07bo'lsa, ularga to'g'ri repetitorlarni
  442. 17:09deylik, masalan, ustozlarini belgilab,
  443. 17:11fanlarini to'g'ri menimcha yo'naltira
  444. 17:13olsa, bolalar o'ylaymanki, o'sha oldin
  445. 17:16ruhiga singdirilgan vazifalarni tezda
  446. 17:19alqab olishadi.
  447. 17:20Va bu hayotda juda ko'p saboqqa olib
  448. 17:23keladi, inshaalloh, yaxshi ma'noda.
  449. 17:25Va ustozlarimiz endi umrlari uzoq
  450. 17:28bo'lsin.
  451. 17:29Barcha ustozlarimiz biz uchun yaxshi,
  452. 17:30lekin biz inson sifatida, o'quvchi
  453. 17:33sifatida o'zimiz yoqtirgan fanlarimiz
  454. 17:34bo'lgan maktab jarayonida Osiyo
  455. 17:36ustozamizni eng yoqtirgan fanlari qaysi
  456. 17:39edi? Shuni bir aytib o'tsangiz, chunki
  457. 17:41baribir fan ustozlarga qarab ham inson
  458. 17:44kasb tanlaydi.
  459. 17:45Yo'nalish tanlaydi. Mana bu bosqich ham
  460. 17:47juda ham muhim bosqich hisoblanadi. Shu
  461. 17:50masalada ham bir o'zingiz fikrlaringizni
  462. 17:51aytsangiz.
  463. 17:52>> Maktabda
  464. 17:55esimda juda ham tarix fanini yaxshi
  465. 17:57ko'rganman, chunki tarix fanini yaxshi
  466. 17:59ko'rishimga
  467. 18:01Shirin ustoz degan ustozimiz
  468. 18:03bo'lardilar.
  469. 18:06>> [xoʻrsinish]
  470. 18:07>> Hamma
  471. 18:08kitobdagi borana ma'lumotlarni
  472. 18:12aytsa,
  473. 18:13men unga ozgina shu badiiy obrazlar
  474. 18:16bilan qo'shimcha berib,
  475. 18:18bir kun Abbosiylar shunday bo'libdi,
  476. 18:21keyin u yerdan unday chiqibdi deb shuni
  477. 18:23boyitib aytib berishni yaxshi ko'rardim,
  478. 18:25shuning uchun
  479. 18:27hamma jam turib mazza qilib eshitardi.
  480. 18:29Va keyingi darsga yanayam boshqa, hali
  481. 18:32o'tilmagan mavzularni tayyorlab
  482. 18:33borardim. Tarix fanini judayam
  483. 18:36sevganman.
  484. 18:37Va ona tili, adabiyot darsi hech qachon
  485. 18:40yuragimdan chiqmaydi. Ilk she'riyatga
  486. 18:43bo'lgan, adabiyotga bo'lgan qiziqishimni
  487. 18:46uyg'ota olgan ustozim bo'lganlar.
  488. 18:49Judayam yaxshi ko'rganman ona tili,
  489. 18:51adabiyot darsini.
  490. 18:52Va boshqa darslardan ham yaxshi
  491. 18:54ko'rganman, lekin mana shu uchta fanni
  492. 18:57mehrim boshqacha bo'lgan.
  493. 18:58>> Qarangki, bu hozirgi hayotingizda ham
  494. 19:00o'zining yaqqol namunasini beradi va
  495. 19:03bugungi kunda judayam ko'p, minglagan
  496. 19:05she'rlarni samarali va askiy ma'noda
  497. 19:08ko'pchilik uchun manfaatli, falsafiy
  498. 19:11hamda juda ko'p oqibatlarini askiy
  499. 19:14ma'noda ko'pchilikka ulashuvchi
  500. 19:16she'rlarni hozir aytib ommaga qilasiz va
  501. 19:20bundan ko'pchilik o'ylaymanki, o'zlariga
  502. 19:22manfaat olishadi.
  503. 19:23Va ko'pchilik
  504. 19:25onajonlarimizni ham iltimosi bor, bir
  505. 19:28chiroyli she'rlaringizdan o'qib
  506. 19:29bersangiz, imkon bo'lsa.
  507. 19:31O'zingiz eng yoqtirgan, qaysiki ma'noda
  508. 19:33yuragingizga yaqin bo'lgan
  509. 19:36bir she'rimiz bor edi.
  510. 19:39Saodatxon,
  511. 19:41telefonimni.
  512. 19:46>> [pishqirish]
  513. 19:47>> Kechiring, onajon.
  514. 19:49Kechiring, onajon.
  515. 19:51Ko'p ozor berdim,
  516. 19:53o'ylamay aytgan gap-so'zlarim bilan.
  517. 19:56Qaynadim goh sizni malhamim deya,
  518. 19:59davo izlab borgan dardlarim bilan.
  519. 20:02Dilingiz og'ridi, ko'rinmasada, sabab
  520. 20:06bo'ldim ichdan kuyishingizga.
  521. 20:08Aslida dunyoning hech bir tashvishi
  522. 20:11arzimaydi bitta kulishingizga.
  523. 20:14Har safar yaxshiman degan so'zingiz
  524. 20:17ko'z yoshni yashirgan tabassum ekan.
  525. 20:20Bolam deb kechdingiz ne-ne orzudan.
  526. 20:23Borligingiz mening uchun baxtim ekan.
  527. 20:27Kechiring, onajon.
  528. 20:29Oromdan kechib,
  529. 20:31bizlarga baxsh etgan umringiz uchun.
  530. 20:34Haqqingizni ado eta olmasman,
  531. 20:37umr bo'yi qilgan sabringiz uchun.
  532. 20:40Allohim asrasin sizni hamisha,
  533. 20:43yuzingizdan ketsin g'amning soyasi.
  534. 20:46Duoyingiz berar dilimga taskin,
  535. 20:49onajon, siz tengsiz mehr daryosi.
  536. 20:54>> Voy, ajoyib.
  537. 20:56Olqishlab qo'yamiz, deydi-da.
  538. 20:58>> [kulgu]
  539. 20:58>> Ustoz ham rahmat,
  540. 21:00juda ham manfaatli suhbat bo'ladi. Xudo
  541. 21:02xohlasa, endi asosiy savollarimizga
  542. 21:04o'tadigan bo'lsak, hozirgi kundagi
  543. 21:07farzandlarimiz, bugungi kundagi
  544. 21:09bolalarimiz oldingi farzandlardan tubdan
  545. 21:12farq qiladi.
  546. 21:13Va buning farqli tomonni plyuslari ham,
  547. 21:15minuslari ham bor, albatta.
  548. 21:17A, biz
  549. 21:19aynan ota-onalarni hozir ayni paytda
  550. 21:21tarbiyasi borasida qiyinchiliklarni
  551. 21:23ba'zida a, eshitib qolamiz va ko'plab
  552. 21:27savollar berishadi. Nimadib o'ylaysiz,
  553. 21:29bugungi kun farzandlarini tarbiyalashda
  554. 21:31ota-onalar qanday qiyinchiliklarga duch
  555. 21:33kelyapti?
  556. 21:35>> Birinchi qiyinchiliklardan
  557. 21:37ona o'zini maktab davri bilan, hozirgi
  558. 21:40bolalarni maktab davrini solishtirishda
  559. 21:42bu eng katta
  560. 21:44a, qiyinchilik bo'lyapti, deb o'ylayman.
  561. 21:45Chunki bizning maktab davrimiz bilan
  562. 21:48hozirgi bolalarni maktab davri bu juda
  563. 21:50ham katta osmon bilan yercha farq
  564. 21:52qiladi.
  565. 21:53Bizda deyarli texnologiyalar
  566. 21:55rivojlanmagan, hali internet olami kirib
  567. 21:57kelmagan. Bolalar hozir axborot oqimida
  568. 22:00yashayapti. Ma'lumotlar juda ham ko'p,
  569. 22:03mas'uliyatlar juda ham ko'p. Bizning
  570. 22:05sumkamizni
  571. 22:07vaznidan ko'ra hozirgi bolalarni maktab
  572. 22:09sumkalarini vazni ancha yuqoriroq.
  573. 22:12A, yelkalarida juda ham katta
  574. 22:14mas'uliyatlar, o'qituvchi tomonidan,
  575. 22:17a, ustozlar
  576. 22:19ustozlar tomonidan, ota-ona tarafidan,
  577. 22:21jamiyat tarafidan juda ham katta
  578. 22:23kutuvlar turibdi. Mas'uliyatlar turibdi.
  579. 22:26>> [xoʻrsinish][entikish]
  580. 22:27>> Aniq esimda sport to'garagi bilan
  581. 22:30mehnat to'garagiga borardim.
  582. 22:32To'qish to'garagiga borardim, boshqa
  583. 22:34to'garak bo'lmasdi va uyga kelib
  584. 22:36o'ynashga ham
  585. 22:38boshqa mashg'ulotlarni qilishga, uy
  586. 22:39ishlariga yordam berishga ham vaqtimiz
  587. 22:42bo'lardi. Hozirgi
  588. 22:43bolalarda bu juda ham muammo, chunki
  589. 22:46fanlar juda ham ko'paydi,
  590. 22:48texnologiyalar oqimi kirib keldi.
  591. 22:50Bugungi bolalarga kechagi dastur lar
  592. 22:53bilan, maktab dasturlari bilan
  593. 22:55ta'lim berish bu hech qanaqa natija
  594. 22:57bermaydi.
  595. 22:59Har bitta farzand alohida hozir shaxs,
  596. 23:02o'zini fikri, o'zini dunyoqarashi
  597. 23:05bor va
  598. 23:07farzandlarga
  599. 23:10tepadan emas,
  600. 23:11yoniga kelib, qalbiga kiribgina dars
  601. 23:14bermasangiz hozir
  602. 23:16farzandlar shunchalik nima, axborot
  603. 23:19oqimi shunchalik kengki,
  604. 23:22siz eng sevimli ustoz bo'la olishingiz
  605. 23:24kerak. Uni
  606. 23:26qalbiga kirib, sizning fanningizni
  607. 23:28yaxshi o'zlashtirishi uchun.
  608. 23:3013 yil oldin bolalarga dars berishni
  609. 23:32boshlagan bo'lsam, 13 yil oldingi
  610. 23:34bolalar bilan hozirgi bolalarni juda ham
  611. 23:37farqi bor.
  612. 23:38Dars qilishida ham, darslarni qabul
  613. 23:41qilishida ham, shunaqangi chalg'ituvchi
  614. 23:43hozir omillar ko'pki, ularni muhabbat
  615. 23:46bilan siz darsingizga yo'naltirmasangiz,
  616. 23:48bolalar hozir yo'nalmaydi.
  617. 23:51>> Haqiqatdan hozirgi kunda ma'lumotlar
  618. 23:53oqimi juda ham ko'p va turli xilda.
  619. 23:57Ularni joy-joyiga tartiblab, keraklisini
  620. 23:59olishni o'zi aslida bir mahorat bo'lib
  621. 24:01qoldi. Mana shunday paytda yosh
  622. 24:03ustozalarimizga ustoz sifatida siz
  623. 24:06qanday tavsiya bergan bo'lardingiz? Juda
  624. 24:08go'zal bir so'z aytdingiz, muhabbat
  625. 24:09bilan yondashish, teppadan emas, balkim
  626. 24:11uni yoniga yaqinlashib, qalbiga kirib
  627. 24:14borish. Mana shu jarayonda
  628. 24:16ustozalarimizga o'zingizni tavsiyangizni
  629. 24:17berib ketsangiz.
  630. 24:19>> Hozir farzandlarga ma'lumotlar juda ham
  631. 24:22ko'p atrofda.
  632. 24:24Ularga shunchaki kerak emas. Ularga
  633. 24:27haqiqiy hayotga amal qila oladigan va
  634. 24:30o'zini birinchi o'rinda sohasiga,
  635. 24:33qiziqqan sohasiga qarab farzandlarni
  636. 24:35yo'naltirish kerak va ushbu ustozalardan
  637. 24:39darslarni savollar bilan yo shunchaki
  638. 24:41ma'lumot berish emas, savollar bilan va
  639. 24:43hayotiy hikoyalar bilan
  640. 24:45darsni boshlashsa, bu juda ham maqsadga
  641. 24:47muvofiq bo'ladi.
  642. 24:49Har bitta oldin kitobni o'zim uchun yoki
  643. 24:52farzandlarim uchun o'qisam, hozir juda
  644. 24:55katta mas'uliyat bor, o'quvchilarim
  645. 24:57uchun kitob varaqlayapman. Ya'ni menda
  646. 24:59bitta mas'uliyat
  647. 25:00bugun o'quvchilarga qiziqarli nimadir
  648. 25:02aytib bera olishim kerak. Nafaqat hozir
  649. 25:04bolalarga, balki ayollarga va
  650. 25:07onajonlarimizga ham dars beraman.
  651. 25:10Hikoyalar bilan boshlashga,
  652. 25:12hayotiy nimadir o'rnak oladigan
  653. 25:15tadbiq qilib hayotda shunday dars
  654. 25:18tashkil qilishga hozir
  655. 25:21rag'bat qilganman va buni davom
  656. 25:23ettiryapman.
  657. 25:24Shunda o'quvchilarda natija
  658. 25:27bo'lishini
  659. 25:28o'z hayotimda ham ko'rib kelyapman.
  660. 25:31>> Ha, endi
  661. 25:32Ustozam, to'g'ri aytdingiz. Mana hozirgi
  662. 25:34kunda axborot oqimini juda ham katta
  663. 25:36miqdorda kirib kelishi, uni saralash
  664. 25:39jarayonida bolalarni o'zi, hali
  665. 25:41aytganimizdek, yetarli ilmi ni
  666. 25:43bo'lmasligiga ham ularni ko'p holatlarda
  667. 25:46noto'g'ri ma'lumotlarni qabul qilishiga
  668. 25:48sababchi bo'ladi. Bu holatlar mana ko'p
  669. 25:50internet bilan bog'liq bo'lgan
  670. 25:51vaziyatlarda bugungi kun bolalarimizda
  671. 25:53diqqat yetishmovchiligini ko'p
  672. 25:55kuzatamiz, xotiralar susayganligini ko'p
  673. 25:57kuzatamiz. Sababi hozir aytganimizdek,
  674. 25:59qo'llarda doimiy qo'l telefonlardan
  675. 26:01foydalanishi yoki tungi uyqularini
  676. 26:03to'liq bo'lmasligi, balki mana shu
  677. 26:06voqeliklarga sabab bo'layotgandir. Mana
  678. 26:08shu jarayonlarni oldini olish,
  679. 26:09bolalarimizda diqqat, xotiraning
  680. 26:11mustahkam bo'lishi masalasi bo'yicha
  681. 26:13qandaydir o'zingizni tavsiyalaringiz
  682. 26:15bo'lsa, onalarimiz uchun juda ham
  683. 26:17manfaatli bo'lardi.
  684. 26:19>> Birinchi o'rinda farzandni vaqtiga, har
  685. 26:21bir soniyasiga ota-ona mas'uldir.
  686. 26:25Vaqtini
  687. 26:26hozir men guvohi bo'layotgan menga
  688. 26:28kelayotgan bolalar beshta, kamida
  689. 26:30to'garakka boradi.
  690. 26:32Va eng yomon tarafi nima? Beshalasida
  691. 26:35ham hech qanaqa natija yo'q. Ota-onalar
  692. 26:38yoshligida nima orzu qilgan bo'lsa,
  693. 26:39qanday to'garakka borishni armon bo'lgan
  694. 26:41bo'lsa, hammasiga berib chiqyapti. Va bu
  695. 26:44eng katta xato deb o'ylayman. Farzandni
  696. 26:46o'zini qiziqqanini, qiziqishini bilib,
  697. 26:49masalan, ingliz tiliga qiziqadimi,
  698. 26:51shunga yo'naltirib, yaxshi natija
  699. 26:54olishini xohlasa, farzandga o'sha
  700. 26:57pulini beshta to'garakka emas,
  701. 27:00mablag'ini o'zini qiziqqan, farzandini
  702. 27:02qiziqqan to'garagiga ota-onalar mas'ul
  703. 27:05qilib qo'ysa, unda natija bo'ladi,
  704. 27:08farzandda hech qanaqa bosim bo'lmaydi va
  705. 27:10inson nimaga ulgura olmasa,
  706. 27:13qanaqadir hech narsani uddalay olmasa,
  707. 27:15insonda asabiylashish bo'ladi va hozirgi
  708. 27:17bolalarni eng katta diqqatni tarqoqligi
  709. 27:19ham bu asabiy bolalar judayam, chunki
  710. 27:22mas'uliyati judayam katta.
  711. 27:24Borgan sari kitoblar kattarayapti,
  712. 27:27mas'uliyatlar kattarayapti va
  713. 27:29ota-onalarni bir qancha boya
  714. 27:30aytganimizdek, talablari kattarayapti va
  715. 27:33buni bola ulgura olmay, ya'ni
  716. 27:36mas'uliyatni qila olmasamchi degan
  717. 27:39bosim bilan shu darajada bolalar harakat
  718. 27:41qilyaptiki, unda
  719. 27:43afsuski,
  720. 27:44uyqusi joyida bo'lmaslik, asabiylashlik
  721. 27:48va fanlarga bo'lgan e'tiborni susayib
  722. 27:50ketishi kuzatilyapti.
  723. 27:52Va shuni aytamanki, farzandingizni
  724. 27:54qiziqqan sohasida rivojlantiring va unga
  725. 27:58yordam bering, ko'mak bering va o'sha
  726. 28:00sohada u zo'r bo'ladi.
  727. 28:02>> Demak, bu borada ota-onalarimizga
  728. 28:04ko'proq farzandingizni eshiting demoqchi
  729. 28:06bo'lyapsiz va
  730. 28:08mana shu eshitish juda ko'p muammolarni
  731. 28:09aslida hal qiladi, to'g'rimi? Chunki
  732. 28:12qanchalik ko'p farzand eshitilsa, unga
  733. 28:14nima kerakligini his qila boshlaymiz va
  734. 28:17hali aytganingizdek, eng katta
  735. 28:18ota-onalarimizning bugungi kundagi
  736. 28:20xatoliklardan biri bu kutuvlarining
  737. 28:22noto'g'ri bo'lishi.
  738. 28:24Farzanddagi bor bo'lgan qobiliyatni
  739. 28:26to'liq eshitmasdan, ko'rmasdan turib,
  740. 28:28hali aytganingizdek, orzularidagi kasbni
  741. 28:30yoki o'zlari erisha olmagan qaysiki
  742. 28:32ma'nodagi
  743. 28:33fanlarni ularga imkon qadar
  744. 28:36repetitorlar orqali joylashtirib
  745. 28:38berishga harakat qilishadi va ulardan
  746. 28:40judayam
  747. 28:41qaysiki ma'noda oliy bir mukammal
  748. 28:43insonni kutishadi.
  749. 28:46Ko'pchilik onalarimizda ham hozir bu
  750. 28:49ba'zida men aytaman qaysiki ma'noda
  751. 28:52mukammallik sindromi bo'lib ketyapti.
  752. 28:55Ya'ni hamma narsa mukammal bo'lishi bu
  753. 28:58baribir to'liqlik emas. Mukammallik
  754. 29:01faqatgina xos bo'lgan xususiyat. To'g'ri
  755. 29:04xatoliklar bo'ladi, to'g'ri muammolar
  756. 29:06bo'ladi, lekin eng asosiysi bu
  757. 29:09xatoliklardan to'g'ri xulosani
  758. 29:11chiqarishda aslida. Chunki har bir
  759. 29:13xatolik ortida albatta muvaffaqiyat
  760. 29:15bo'ladi.
  761. 29:16Oddiygina mana deylik o'sha Tom
  762. 29:18Edisonning tajribasini ko'radigan
  763. 29:20bo'lsak ham, 10000 ta lampochkadan
  764. 29:23keyingi lampochkada faqatgina
  765. 29:24muvaffaqiyatli lampochka bo'lganligi va
  766. 29:27eng asosiysi mana shu 10000 ta xatolik
  767. 29:29sizga nima saboq berdi deganda
  768. 29:32menga 10000 ta xatolik qilish
  769. 29:34imkoniyatini berdi va bu xatolik ortida
  770. 29:37shuni qilmaslik kerakligini o'rgandim
  771. 29:40degan chiroyli tushunchalarni beradi va
  772. 29:42bugungi kunda ham farzandlarimizda hozir
  773. 29:45aytganimizdek judayam ko'p talablarni
  774. 29:47bo'lishi,
  775. 29:48oshig'cha mas'uliyatlarni ko'payib
  776. 29:50ketganligi va ulardagi o'sha
  777. 29:52qiziqishlarni
  778. 29:54tez so'nishiga sabab bo'ladigan bir
  779. 29:56holatlar bo'lyapti. Ko'pchilik
  780. 29:57ota-onalarimiz mana maktab boshlandi,
  781. 30:00maktab boshlangandan keyin farzandlarda
  782. 30:02tez o'qishga bo'lgan xohishni tushib
  783. 30:05ketishini kuzatadilar, ko'radilar va bu
  784. 30:08xohishni ko'tarish usullari haqida
  785. 30:09gaplashsak. Nimaga farzandlarimizda
  786. 30:12o'qish boshlanishi bilan avval boshida
  787. 30:14juda chiroyli boshlanadi,
  788. 30:16juda kuchli energiya bilan boshlaydi
  789. 30:18o'quvchilarimiz, farzandlarimiz, lekin
  790. 30:20orada ularda sustkashlik paydo bo'ladi.
  791. 30:23Va bu tushib ketishning sabablari nimada
  792. 30:26deb o'ylaysiz va buning qanday
  793. 30:28yechimlari bor? Bugungi kun onalarimizga
  794. 30:30shu bo'yicha ham tavsiyalar berib
  795. 30:31o'tsangiz.
  796. 30:33>> Tushib ketishning sababi maktab bilan
  797. 30:36ota-ona hamkor
  798. 30:38aslida hamkor. Bir-birlari bilan, ya'ni
  799. 30:41maktabni faqatgina
  800. 30:43ta'lim va tarbiyani hozirgi ota-onalar,
  801. 30:45ko'pchilik ota-onalar yuklab qo'yapti.
  802. 30:47Ham ta'lim berish kerak, ham tarbiya
  803. 30:49berish kerak. Maktab biz ta'lim
  804. 30:52beryapmiz
  805. 30:53tarbiyani ota-ona berish kerak degan
  806. 30:56>> Aslida
  807. 30:56>> Aslida mana shu katta muammo.
  808. 30:59Va ikki taraf ham
  809. 31:01birgalikda ham ta'lim, ham tarbiyani
  810. 31:04a
  811. 31:05bir yo'lga solib
  812. 31:07>> Hamjihatlik
  813. 31:08>> hamjihatlikda olib boradigan bo'lsa
  814. 31:10farzandlarda sustkashlik, farzandlarda
  815. 31:13hech qanaqangi
  816. 31:14a fan, fandan, to'garaklardan yoki
  817. 31:17o'qishni tushib ketish holati bo'lmaydi.
  818. 31:20Va eng asosiysi, ota-onadan farzand nima
  819. 31:23kutadi? Hozir ota-onalarning eng katta,
  820. 31:26ayrim ota-onalarning xatosi, farzandimga
  821. 31:29eng oxirgi rusumdagi telefon olib
  822. 31:31berdim, chiroyli kiyimlarni kiydiryapman
  823. 31:33ularga o'ziga xona qilib beryapman,
  824. 31:36bo'ldi ota-onalik vazifasini zo'r o'tab
  825. 31:38qo'ydim degan tushuncha shakllanib
  826. 31:40qolgan. Lekin afsuski, bu ota-ona uchun
  827. 31:43kerak. Aslida farzandga hech qanaqangi
  828. 31:45alohida xonani ham yoki o'sha hech
  829. 31:48qanaqa brend telefon katta ahamiyatga
  830. 31:51ega emas. Shunchaki ota-onani e'tibori,
  831. 31:53birga o'tkazgan vaqti bu juda muhimdir.
  832. 31:56Ota-onalar vaqtlarini, asosiy vaqtlarini
  833. 31:58farzandlariga ayashmasa
  834. 32:00maktab ham ham tarbiya, ham ta'limni
  835. 32:02ushlashsa o'quvchilarda yil oxirigacha
  836. 32:05hech qanaqangi darajada pastga
  837. 32:07tushishlik bo'lmaydi.
  838. 32:09Va yaqinda men achinarli narsaman, ikki
  839. 32:11kuncha o'zimga kela olmadim. Qadrdonimiz
  840. 32:13bor, bu juda katta psixologlar
  841. 32:16va farzand tarbiyasi haqida onalarga bir
  842. 32:19nimadirlar o'qib ber, tushuncha
  843. 32:22bermoqchi bo'lganlar va unga chiroyli
  844. 32:24qilib farzand tarbiyasi va jarangdor
  845. 32:26mavzular qo'yib a ommaga, ya'ni
  846. 32:29taqdim qilganlar. Kunini, soatini bir
  847. 32:31chiroyli, a ya'ni
  848. 32:34seminar shaklida. Meni o'ylantirgan
  849. 32:36narsa bilasizmi? Men o'yladimki,
  850. 32:39farzandni tarbiyasiga
  851. 32:42be'tibor bo'lmagan ota-onalar yo'q.
  852. 32:44Menimcha, judayam darajada zo'r bo'ladi
  853. 32:47degan kutuvlarim ko'p edi. Afsuski,
  854. 32:49sanoqli ota-ona murojaat qildi, onalar
  855. 32:51murojaat qildi.
  856. 32:53Judayam katta pul to'lab qo'yganmiz
  857. 32:57seminarga, har bitta o'rindiqqa va
  858. 32:59o'yladik, nima qilsak bo'ladi. Va keyin
  859. 33:02bir tanishim
  860. 33:03>> [xoʻrsinish]
  861. 33:03>> maslahat berdi. Hozirgi onalarni asosiy
  862. 33:06muammosi farzand tarbiyasi emas.
  863. 33:09Siz shunaqa bir mavzu qo'ying, eriga
  864. 33:12qanday yoqish. Siz shunday mavzu
  865. 33:14qo'ying, oilada ayollik energiyasi degan
  866. 33:17mavzu qo'ying,
  867. 33:18ayollarni kelishini ko'rasiz. Haqiqatan,
  868. 33:21men boshida shunday mavzu qildim, lekin
  869. 33:23baribir oxirida farzand tarbiyasini
  870. 33:25qo'ydim va jarangdor qilib,
  871. 33:27bir ayollarga, hozirgi eng global
  872. 33:30bo'lgan ayollarni qulog'iga yoqadigan
  873. 33:32bir mavzu qo'ydim. Va hech
  874. 33:34qancha o'tmasdan
  875. 33:36zallar to'lib-toshib ketdi. Va men
  876. 33:39nimaga xafa bo'ldim, bilasizmi?
  877. 33:42Hozirgi ayollar
  878. 33:44farzand tarbiyasi
  879. 33:46oxirgi o'rinlarga tushib qolganligiga,
  880. 33:48nahotki hamma ayol o'zi bilan, ayrim
  881. 33:51ayollar o'zi bilan o'zi muammosi bilan
  882. 33:53oralashib, farzand tarbiyasini eng
  883. 33:55so'nggiga qoldirayotganligiga juda xafa
  884. 33:58bo'ldim. Al-Buxoriy bobomizni ilmga olib
  885. 34:01borib, eshigini, madrasani tagida
  886. 34:04soatlab kutgan
  887. 34:06a
  888. 34:07to shomgacha kutgan onalarimiz hozir ham
  889. 34:09bor. Ular yashashyapti. To'g'ri, kamdir,
  890. 34:12lekin bor. Lekin juda ko'pchilik
  891. 34:15ayollarimiz
  892. 34:16o'zlarini muammolari bilan qorishib,
  893. 34:18farzand tarbiyasini eng oxirgi
  894. 34:20o'rinlarga qo'ygani va buni tamoman
  895. 34:22tarbiyaga yo'nalgan maktabga qo'ydim,
  896. 34:25albatta farzandim tarbiyali bo'lib
  897. 34:27chiqadi deb, butkul hamma mas'uliyatni
  898. 34:29maktabga ag'darib qo'yganligi va
  899. 34:31o'zlarini shunchalik darajada xotirjam
  900. 34:33tutayotganligi bu juda achinarli holat.
  901. 34:36Maktab, to'g'ri, ta'lim beradi, tarbiya
  902. 34:39darslarini ham beradi, Lekin
  903. 34:40ota-onachalik
  904. 34:43baribir
  905. 34:45oiladagi muhitni, oiladagi tarbiyani
  906. 34:48ololmaydi. Ota-onani o'rni boshqa.
  907. 34:51Farzandlar bilim olish uchun, farzandlar
  908. 34:53ko'nikma olish uchun, farzandlar ertaga
  909. 34:56yutuq inson bo'lish uchun quvvatni
  910. 34:58kimdan oladi? Ota-onadan oladi. Onani
  911. 35:01o'zini muammosi bilan, kayfiyati yo'q,
  912. 35:03tushkun, hayotdan xafa, norozi ona
  913. 35:07farzandiga qanaqa baxt bera oladi?
  914. 35:09Farzandiga qanday qilib sen kelajakda
  915. 35:12yutuq inson bo'lishing kerak, men senga
  916. 35:13ishonaman deya oladi? O'ziga
  917. 35:15ishonmayotgan onadan farzand qanaqa
  918. 35:17qilib
  919. 35:18vatanga bo'lgan, hayotga bo'lgan va
  920. 35:21o'ziga bo'lgan ishonchni ola oladi?
  921. 35:24Oldingi onalarimiz shu darajada
  922. 35:25farzandini kelajagiga ishongan ki,
  923. 35:27shunday olimlar dunyoga kelib, olimlar
  924. 35:30yetishib chiqqan. Ularni onalarini,
  925. 35:32ya'ni shu darajada e'tiqodlari,
  926. 35:34e'tiborlari, farzandlariga shunchalik
  927. 35:37kuchlari, sarmoyalari, vaqtlari
  928. 35:39shunchalik
  929. 35:40e'tiborlari kuchliligidan shunday
  930. 35:42olimlar yetishib chiqqan. Va
  931. 35:44o'ylaymanki,
  932. 35:45bu muammolar ham
  933. 35:47sizni o'ylantirayotgan, siqiltirayotgan
  934. 35:50o'sha onajonlarimizga aytamanki,
  935. 35:51muammolar bir kun o'tadi.
  936. 35:53Va farzandingizni yoshligi,
  937. 35:55farzandingizni hozirgi qobiliyati,
  938. 35:58farzandingizni hozirgi damdagi
  939. 36:00e'tiborsizligingiz
  940. 36:01butun farzandingizni kelajagiga bolta
  941. 36:04urishi mumkin.
  942. 36:05Va ayollar ichida yashayman, ayollar
  943. 36:07ichida a
  944. 36:09faoliyat olib boraman. Hozirgi juda ko'p
  945. 36:12ayollarimizda, deyarli 60% ayollarimizda
  946. 36:14tushkunlik holatlarini ko'raman. Oilaviy
  947. 36:16tushkunlik,
  948. 36:17turmush o'rtog'i bo'lgan munosabatlarda
  949. 36:20va balki oilaviy holatlarda,
  950. 36:21qaynona-kelin munosabatlarida bo'lgan
  951. 36:23tushkunlikni ko'raman va barcha alamini
  952. 36:26farzanddan olayotgan ota-onalarimizni,
  953. 36:28hattoki farzandlar kelib judayam
  954. 36:30[xoʻrsinish][entikish] tushkun holatda
  955. 36:31aytib bergan holatlari ham bo'lgan. Endi
  956. 36:33bunaqa holatda oiladagi kichkinagina
  957. 36:36ruh,
  958. 36:37kichkinagina, jajjigina qalb qalbga
  959. 36:39shuncha muammo bilan uydan chiqib
  960. 36:41ketayaptida. Endi u maktabga borib
  961. 36:43o'qib, qanaqa kayfiyatda dars olishi
  962. 36:45mumkin?
  963. 36:46Manaman degan tajribali ustoz unga
  964. 36:49a
  965. 36:50zo'r ustoz, o'zi bilan ustida
  966. 36:52ishlaydigan ustoz dars bersa ham,
  967. 36:54birinchi o'rinda kayfiyat juda katta
  968. 36:57ahamiyatga ega.
  969. 36:58Kayfiyat, xotirjamlik, farzanddagi
  970. 37:01xotirjamlik, bu ilm olishga katta bir
  971. 37:04darvoza vazifasini o'taydi.
  972. 37:05>> Oilaviy sakinlik.
  973. 37:06>> Albatta, oilaviy sakinlik. Oila xotirjam
  974. 37:09bo'lsa, oila tinch bo'lsa, ona doim
  975. 37:12qalbi xotirjam bo'lib, a qalbi tingan
  976. 37:16holatda bo'lsa, ota-onaga muhabbatli
  977. 37:18bo'ladigan bo'lsa, ana shu uydan
  978. 37:21yetuk-yetuk farzandlar ulg'ayib chiqadi.
  979. 37:23Bo'lmasam, u kichkinagina qalbi bilan
  980. 37:25oilasining muammosini o'ylasinmi,
  981. 37:27maktabga borib o'qisinmi, to'garagiga
  982. 37:30borsinmi? Unda juda ham katta farq,
  983. 37:32hozirgi farzandlarimizga bir ma'noda
  984. 37:35mas'uliyat ham yuklab qo'yyapmiz.
  985. 37:38Hozirgi bolalarimiz yoshiga nisbatan
  986. 37:39ancha ulg'ayib qolishyapti. Ko'pchilik
  987. 37:41bolalarimiz.
  988. 37:42>> Azizlar, turli biznes yo'nalishlari
  989. 37:45hamda turli podkastlar yoki intervyular
  990. 37:49va shunga o'xshash YouTube loyihalari
  991. 37:51uchun You Tube nomli agentlik bilan
  992. 37:54ishlayapmiz. Ular o'zining YouTube
  993. 37:56menejerlari bilan bizning mana shu
  994. 37:58loyihamizga yaxshigina o'zlarini
  995. 38:01hissasini qo'shishmoqda va ularni biz
  996. 38:03tavsiya qilamiz.
  997. 38:07>> Mana shu joyda a
  998. 38:08ustozim
  999. 38:10to'g'ri aytdiz. A ayniqsa mana shu
  1000. 38:12farzandlarimizda o'ziga bo'lgan
  1001. 38:14ishonchi, ota-ona bergan ishonchdagi
  1002. 38:17ishonchni hech bir ustoz bera olmaydi.
  1003. 38:21Eng olim zot bo'lsin, agar ota-ona
  1004. 38:24farzandga o'sha ishonchni bermagan
  1005. 38:26bo'lsa, sindirgan bo'lsa, uni tiklash
  1006. 38:28juda qiyin.
  1007. 38:30Hozir haqiqatan vaqt juda ham tez
  1008. 38:33o'tyapti. Bir narsani unutmasligimiz
  1009. 38:35kerakki, ota-onalarimizga aytgan
  1010. 38:37bo'lardikki, farzandlarimiz bizga
  1011. 38:39omonat.
  1012. 38:41Bu omonatni so'ralishi ikki dunyo
  1013. 38:43so'raladi.
  1014. 38:45Asl bizni qiladigan vazifamiz va onalik
  1015. 38:48eng katta bir nima deydi, buyuk asarimiz
  1016. 38:52bizni ona sifatida,
  1017. 38:54ustoz sifatida ham bu biz
  1018. 38:56tarbiyalayotgan farzandlar.
  1019. 38:58Ana shu farzandlarni haqiqatdan
  1020. 39:01tarbiyali va jamiyat uchun
  1021. 39:03fidoyi, vatanparvar,
  1022. 39:06haqiqatdan ummat uchun xizmat qiladigan
  1023. 39:09farzandlar bo'lib yetishib chiqishida
  1024. 39:11birinchi navbatda oiladagi qadriyatlar,
  1025. 39:14ularga berilgan odob,
  1026. 39:17men o'ylaymanki juda ham muhim.
  1027. 39:20Ayniqsa mana hozir yuqorida aytib
  1028. 39:21o'tdingiz, ko'pchilik ota-onalar
  1029. 39:24ta'lim dargohlarida tarbiyani ham
  1030. 39:26qo'shib yuklatilib qo'yilganligini.
  1031. 39:29Aslida tarbiyani
  1032. 39:31oilada olinadi. Ota-ona tomonidan
  1033. 39:33farzand tug'ilibdiki, unga chiroyli
  1034. 39:36tarbiyani, qadriyatlarini, oilaviy
  1035. 39:39holatlarni, milliy urf-odatlarini,
  1036. 39:41diniy odoblarini chiroyli tarzda
  1037. 39:44yetkazuvchi va namuna bo'luvchi bular
  1038. 39:47ota-onalar.
  1039. 39:48Va mana shunday holatlarda muammolar
  1040. 39:51bo'lganligi uchun ham hozir
  1041. 39:53maktablarimiz majbur o'ziga tarbiyani
  1042. 39:56ham qo'shib olishiga to'g'ri kelyapti.
  1043. 39:58Chunki
  1044. 39:59avvalo ta'limni natijaga chiqishi uchun
  1045. 40:02tarbiyada muammo bo'lmasligi kerak va
  1046. 40:04tarbiyani sifatli bo'lishi esa ta'limda
  1047. 40:07natijani yuqori bo'lishiga sabab
  1048. 40:09bo'ladi.
  1049. 40:10Bir so'ziz davomida ajoyib bir qissa
  1050. 40:12yodimga tushdi.
  1051. 40:15Juda ham bir yengilmas
  1052. 40:17davlat bo'lgan
  1053. 40:19va bu mamlakatni
  1054. 40:21erkaklarini shijoatidan juda ko'pchilik
  1055. 40:25atrofidagi qo'shni davlatlar hayiqib
  1056. 40:27turishgan.
  1057. 40:28Lekin kun keladi, vaqtlar o'tadiki,
  1058. 40:31zamonlar almashib shunday bir holat
  1059. 40:34bo'ladiki,
  1060. 40:35bir dushman yo qo'shni bu davlatni bosib
  1061. 40:39oladi.
  1062. 40:40Va
  1063. 40:41o'sha yerda istiqomat qilayotgan bir
  1064. 40:43donishmand, keksa chol
  1065. 40:45mana shu dushmanlar sarkardasini oldiga
  1066. 40:48borib
  1067. 40:49unga savol beradi.
  1068. 40:51"Yillar davomida yengilmagan
  1069. 40:53davlatimizni siz qanday yengdingiz?" deb
  1070. 40:55savol berganda
  1071. 40:57shunda sarkarda bir ajib bir suhbatni
  1072. 40:59aytadi.
  1073. 41:01"Bu holatga biz birdan kelmadik. Mana
  1074. 41:04shu yillar davomida biz sizlarni eng
  1075. 41:08nozik joylaringizga e'tibor qaratdik. U
  1076. 41:11nima edi desa,
  1077. 41:13ayollaringizga.
  1078. 41:15Qanaq qilib deyilgan savolga siz
  1079. 41:17bozorlarga kirib bordik.
  1080. 41:20Bozorlaringizga dunyo mollarni sochib
  1081. 41:22tashladik.
  1082. 41:24Va u bozorlarda asosiy talabgor
  1083. 41:28ayollardir. Va ayollar endi ko'zlari
  1084. 41:31faqat dunyo molini ko'radigan bo'lib
  1085. 41:33qoldi.
  1086. 41:34Oilasidagi farzandlariga e'tiborsiz
  1087. 41:37bo'lib qoldiki va mana shu dunyoga
  1088. 41:39qiziquvchi farzandlarni endi tarbiyalay
  1089. 41:42boshladilar. Ulardan esa qo'rqoqlar
  1090. 41:44paydo bo'ldi deydi.
  1091. 41:46Va bu narsa sekinlik bilan aslida
  1092. 41:48oshirildi. Buni hattoki sizlar sezmayam
  1093. 41:51qoldinglar
  1094. 41:53degan chiroyli javobni beradi va bu
  1095. 41:55javob haqiqat edi.
  1096. 41:57Xuddi bugungi kundagi holatga juda ham
  1097. 41:59o'xshash holat.
  1098. 42:01Ko'pchilik onalarimiz o'z muammolarini
  1099. 42:02yuqorida aytib o'tganingizdek
  1100. 42:04qaysiki ma'noda o'zlari bilan ovora
  1101. 42:07bo'lib qolishi va asosiy vazifa nima
  1102. 42:09ekanligini unutib qo'yishlari sababida
  1103. 42:11juda ko'pchilik farzandlarimizda ruhiy
  1104. 42:14sinishlarni ko'p guvohi bo'lamiz. Mana
  1105. 42:16shu maktab
  1106. 42:18qabul jarayonida ishtirok etganimda
  1107. 42:20bolalarimizda ruhiyatida muammolar,
  1108. 42:22nevrologik holatlarda muammolar,
  1109. 42:24ba'zilarida nutqiy muammolarni guvohi
  1110. 42:26bo'lganman va
  1111. 42:28shunday o'ylaganimizki biz biz bolalarni
  1112. 42:30yetti yoshdan emas, balki ikki yoshdan
  1113. 42:32boshlab ta'limini olishimiz kerak ekan.
  1114. 42:34Yetti yoshda biz kech qolarkanmiz degan
  1115. 42:36fikrga kelganmiz va bog'cha ta'limini
  1116. 42:38ikki yoshdan ochganimizda
  1117. 42:40bu jarayonda ham xuddi maktabdagi qabul
  1118. 42:42jarayonidagi muammolarni guvohi bo'ldik.
  1119. 42:44Ikki yosh ham aslida biz uchun kech
  1120. 42:47Biz ularni asl sababchisi bo'lgan
  1121. 42:50onalarini ham
  1122. 42:51bu borada
  1123. 42:53ilmini agarki rivojlantirmasak farzand
  1124. 42:55tarbiyasi borasida biz kech qolarkanmiz
  1125. 42:57degan tushunchalar bilan biz Registon
  1126. 42:59onalar maktabini ham tashkil qildik.
  1127. 43:01Bugungi kunda bilasiz xabaringiz bor,
  1128. 43:03har bir maktabimiz filiallarida
  1129. 43:05onalarimiz uchun Registon onalar maktabi
  1130. 43:07o'z faoliyatini olib boradi. Faoliyat
  1131. 43:09olib borishdan asosiy maqsadimiz esa ana
  1132. 43:12shu farzandlarimizni ta'limini,
  1133. 43:14tarbiyasini qaysiki ma'noda ilmli,
  1134. 43:17oqila, olima ayollar bilan birgalikda
  1135. 43:21onalarimizga ilm berish.
  1136. 43:23Va bugungi kunda ko'pchilik
  1137. 43:25ota-onalarimiz uchun qaysiki ma'noda
  1138. 43:28muammolar o'chog'iga aylanayotgan
  1139. 43:30telefonlar, gadjetlar masalasiga ham
  1140. 43:31e'tibor qaratadigan bo'lsak, mana hozir
  1141. 43:34yuqorida aytdik, diqqatning yo'qolishi,
  1142. 43:36qaysiki ma'noda xotiraning susayishiga,
  1143. 43:39jahldor bo'lib qolishiga, ba'zida mana
  1144. 43:41shu ishlatayotgan gadjetlar yoki
  1145. 43:43telefonlar yoki televizorlarning ham
  1146. 43:45ahamiyati yo'qmi ekan degan ma'noda
  1147. 43:48ko'pchilik baribir shu joyga ahamiyat
  1148. 43:50qildi, chunki asr vabosiga aylanib qoldi
  1149. 43:52desak ham bo'ladi.
  1150. 43:54Va buning ham
  1151. 43:55internetning ham o'ziga yarasha
  1152. 43:57madaniyati bormi foydalanishning va
  1153. 43:59bunday madaniyat bo'yicha biz
  1154. 44:02onalarimizga ham chiroyli tavsiya berib
  1155. 44:04o'tib ketsak, ya'ni buni biz 100%
  1156. 44:07cheklab qola olmaymiz baribir, chunki
  1157. 44:10Umar roziyallohu anhu bir ajoyib
  1158. 44:11fikrlari bo'lgan, siz o'zingizni
  1159. 44:14zamoningizga qarab emas, farzandingiz
  1160. 44:16yashayotgan zamonga qarab farzandlarni
  1161. 44:18tarbiyalang degan ma'noda. Ya'ni biz bu
  1162. 44:20borada to'liq yopib qo'ya olmaymiz,
  1163. 44:22lekin uning ishlatilish madaniyatini
  1164. 44:24ham, etikasini ham farzandlarimizga
  1165. 44:27to'g'ri yo'naltiradigan bo'lsak,
  1166. 44:28inshaalloh manfaatli bo'ladi. Bu borada
  1167. 44:30sizni ustoz sifatida onalarga
  1168. 44:33tavsiyalaringizni berib o'tsangiz
  1169. 44:35manfaatli bo'lardi.
  1170. 44:37>> To'g'ri.
  1171. 44:38Ayni hozir bu
  1172. 44:39global mavzu.
  1173. 44:41Siz to'g'ri aytingiz, ya'ni cheklab
  1174. 44:43bo'lmaydi va ularga to'g'ri ishlatish,
  1175. 44:46to'g'ri foydalanish ko'nikmalarini
  1176. 44:49farzandlarimizga
  1177. 44:51berishimiz kerak.
  1178. 44:52Birinchi o'rinda gadjetlar shu darajada
  1179. 44:56farzandlarimizni
  1180. 44:58ongiga, shuuriga shu darajada ta'sir
  1181. 45:00qilyaptiki, ya'ni biz undan ham qiziqroq
  1182. 45:02yoki undan ham go'zal bir
  1183. 45:05olamni farzandlarimizga tuhfa qilishimiz
  1184. 45:07kerak.
  1185. 45:08Farzand bu yana mening oilamga ham kirib
  1186. 45:10keldi, ya'ni
  1187. 45:13farzandim qo'l telefon olgan kunimizdan
  1188. 45:17boshlab
  1189. 45:18men farzandimga o'tkazib shuni
  1190. 45:19aytganman, bolam, mana bugun darsga
  1191. 45:22kerak bo'lganing uchun telefon olib
  1192. 45:24berdik.
  1193. 45:25Albatta unda vaholanki internet ham
  1194. 45:27bo'ladi.
  1195. 45:29Men 24 soat yoningizda bo'lmayman, sizga
  1196. 45:32tepangizda qarab turmayman, lekin shuni
  1197. 45:35bilib qo'yingki,
  1198. 45:37bugun
  1199. 45:39qo'lida telefon bo'lgan bolalarni
  1200. 45:41boshqarish uchun
  1201. 45:44bolalar kitob o'qishyapti.
  1202. 45:47Ertaga mana shu
  1203. 45:48a-a
  1204. 45:50boshqarilishini xohlamasangiz,
  1205. 45:53bugun qo'lingizga kitob ham oling.
  1206. 45:56Hamma narsada me'yor bo'lganidek,
  1207. 45:58ya'ni bunda ham me'yor bor.
  1208. 46:00Mana shu me'yorni bilsangizgina,
  1209. 46:03me'yorni qayerda to'xtash kerakligini
  1210. 46:05bilsangizgina, mana bugun ishlating.
  1211. 46:08A-a bu tanlov o'zingizniki, hayot
  1212. 46:10o'zingizniki
  1213. 46:11deb
  1214. 46:12aytganman.
  1215. 46:14A-a va shundan keyin ma'lum bir soatlar
  1216. 46:17o'rnatib,
  1217. 46:18a-a ma'lum bir vaqtlargagina telefon
  1218. 46:20berib va
  1219. 46:22uyimizga qo'yib qo'yadigan bo'ldik va
  1220. 46:24farzandlarimni telefonga birinchi
  1221. 46:26o'rinda a-a taqiq qo'yish emas,
  1222. 46:29o'zimni-o'zim isloh qilishim kerakligini
  1223. 46:31oldin o'zim ham uyda telefondan deyarli
  1224. 46:34kam foydalanaman ki, farzandlarim ko'rib
  1225. 46:37baribir o'zi menga aytmasa ham ichida
  1226. 46:39onam telefon ko'rib o'tiribdiku, a-a biz
  1227. 46:42bizga telefon o'ynama deb aytadi deb
  1228. 46:45o'ylamasligi uchun ham o'zimdan deyarli
  1229. 46:47xo'jayinim, turmush o'rtog'im ham men
  1230. 46:48ham telefondan kam foydalanaman.
  1231. 46:51Bir hikoya bor, o'sha hikoyani
  1232. 46:55eshitganimdan keyin farzandimga har
  1233. 46:57bitta aytayotgan o'gitimga juda qattiq
  1234. 47:00birinchi
  1235. 47:01qarab, uni
  1236. 47:04sinchkovlik bilan
  1237. 47:05nima maslahat beryapman, nimani tavsiya
  1238. 47:08qilyapman deb, keyin tavsiya beradigan
  1239. 47:10bo'lganman. Bu ustozimdan eshitganman bu
  1240. 47:13hikoyani ham.
  1241. 47:14Bir
  1242. 47:16farzand juda ham shirinlikni yaxshi
  1243. 47:17ko'radigan bir farzand bo'ladi, ya'ni
  1244. 47:19asalni yaxshi ko'rar ekan.
  1245. 47:21Shu asalni ko'p yer ekan, yer ekan,
  1246. 47:23keyin onasi aytadiki, bu asalni ko'p
  1247. 47:26yeyaptiki,
  1248. 47:27bir urushib qo'ysalar bir
  1249. 47:29ustozini oldiga olib boray deydi.
  1250. 47:31Ustozini oldiga olib borib, "Ustoz, bu
  1251. 47:33urushib qo'ying, bu ko'p asal yeyapti",
  1252. 47:35desa, ustozi qarab turib, "Bir haftadan
  1253. 47:38keyin keling", deydi. Keyin aytadi, u
  1254. 47:39yo'l bo'yi o'ylab ketadi, "Bitta asal
  1255. 47:42yemagin deb qo'yish shunchalik qiyin
  1256. 47:44ekan", deydi. Ha, bir
  1257. 47:46qattiq asal yemay, yedirishga, ya'ni
  1258. 47:48shirinlikni taqiqlovchi qanaqadir usuli
  1259. 47:50bo'lsa kerak, bir haftadan keyin shu
  1260. 47:52usulni qilsa kerak bolamga", deb bir
  1261. 47:53haftadan keyin olib keladi.
  1262. 47:56Bolani yoniga kelib, ustoz shunchaki
  1263. 47:58qarab, "Bolam, har bir narsani me'yori
  1264. 48:00yaxshi.
  1265. 48:01Asalni ham me'yorida yeng",
  1266. 48:04deb
  1267. 48:05aytadi.
  1268. 48:07Keyin ona qarab turib, "Bitta shu gapni
  1269. 48:09eshitish uchun men bir hafta kutdimmi?
  1270. 48:12A nimaga o'sha kuni shu gaplaringizni
  1271. 48:13aytsangiz bo'lmasmidi?" desa,
  1272. 48:15"O'sha kun ertalab men asal yegandim.
  1273. 48:19Endi o'sha asalni yemagin deyish uchun
  1274. 48:22farzandingizga ta'sir qilishligi uchun
  1275. 48:25oldin men shu narsani o'zim qilmagan
  1276. 48:27bo'lishim kerak.
  1277. 48:28Va bu hikoya juda katta hayotimga ibrat
  1278. 48:31olib kelgan. Har bitta ota-ona
  1279. 48:33farzandiga taqiq qilayotgan narsalarni
  1280. 48:35oldin o'zida yo'qmi? O'sha narsani
  1281. 48:38biroz tafakkur qilsa, juda ham yaxshi
  1282. 48:40bo'lardi.
  1283. 48:41Ota-onani
  1284. 48:43telefonni ishlatma yoki ko'p
  1285. 48:44ishlatyapsan degan so'zini, so'ziga
  1286. 48:47oldin ota-onani o'zi amal qilish kerak.
  1287. 48:50Ya'ni otani qo'lida telefon bo'lib yoki
  1288. 48:52onani qo'lida telefon bo'lib, farzandiga
  1289. 48:54telefon taqiqlashi bu juda katta
  1290. 48:58farzand uchun ham va aqlga bovar
  1291. 49:01qilmaydigan holat.
  1292. 49:04>> Go'yoki bu holatni biz qush uyasida
  1293. 49:06ko'rganini qiladi maqolga o'xshatsak
  1294. 49:08bo'larkan va o'ylaymanki namuna eng
  1295. 49:11avvalo o'z aytganingizdek oiladan
  1296. 49:13boshlanadi, oila boshi bo'lgan
  1297. 49:15ota-onalardan boshlanadi.
  1298. 49:17Agarki mana shu telefonni ham vaqt-soati
  1299. 49:20bilan telefonsiz vaqt masalasi bo'yicha
  1300. 49:22deylik masalan kelgandan keyin
  1301. 49:24shu to'qqizda hamma mana shu joyda
  1302. 49:26qo'yib qo'yish kerak telefonni deb
  1303. 49:27ma'lum bir telefon uchun maxsus joy
  1304. 49:29ajratib
  1305. 49:30va ularni qaysiki ma'noda birdan cheklab
  1306. 49:32qo'yish emas, bosqichma-bosqich
  1307. 49:34ishlatilish tartibini o'rgatib borilsa
  1308. 49:36bu madaniyat ham bolalarimizga singib
  1309. 49:38boradi.
  1310. 49:39Va ko'pchilik bolalarimizda mana shuning
  1311. 49:41natijasida ham mana hozir aytganimizdek
  1312. 49:43yuqorida uyqusizlik holatlarini
  1313. 49:45ko'payishi va bu o'z-o'zidan
  1314. 49:47bolalarimizning salomatligiga, ulardagi
  1315. 49:49gormonal holatlarning buzilishiga ham
  1316. 49:51olib kelyapti.
  1317. 49:53Va bu o'ylaymanki
  1318. 49:56bu madaniyatni asl sababchilar,
  1319. 49:58o'rgatuvchilar hali aytganimizdek har
  1320. 50:01bir narsa inson o'zidan boshlangani kabi
  1321. 50:03ota-onalardan boshlanadi va namuna har
  1322. 50:05doim avvalambor ota-ona o'zi bo'lishi
  1323. 50:07kerak.
  1324. 50:08Ota-ona men o'ylaymanki tarbiyani
  1325. 50:11ko'pchilik qanaqa beramiz, tarbiya
  1326. 50:12usullari haqida gapiringlar degan
  1327. 50:14ma'noda ko'p savol berishadi va
  1328. 50:16o'ylaymanki tarbiyaning usuli juda ham
  1329. 50:18ko'p. Lekin uning qaysi biri sizga
  1330. 50:20to'g'ri keladi, kelmaydi uni bilmaysiz.
  1331. 50:22Shuning uchun har bir inson o'ziga
  1332. 50:24yarasha tarbiya usullari mavjud. Lekin
  1333. 50:27uni ba'zida mana
  1334. 50:29jarayonlarimiz bo'ladi, haqiqatdan
  1335. 50:31namuna olsa arziydigan zotlardan,
  1336. 50:34haqiqatdan namuna olsa bo'ladigan
  1337. 50:36ibratli holatlardan olish mumkin,
  1338. 50:38o'rganish mumkin. Lekin eng yaxshi
  1339. 50:40tarbiyani beruvchi bu siz, hurmatli
  1340. 50:41ota-onalar.
  1341. 50:43Chunki
  1342. 50:44har qanday vaziyatda ham sizning kim
  1343. 50:46bo'lishingiz farzandingiz ertasini
  1344. 50:48belgilab beradi. Sizning bugungi
  1345. 50:50fikringiz farzandingizni ertagi
  1346. 50:52kelajagini belgilab beradi.
  1347. 50:54Shunday ekan imkon qadar eng asosiysi
  1348. 50:58har qanday yaxshilikni xohlayapsizmi
  1349. 51:00bolangizdan, farzandingizdan kimni
  1350. 51:01kutyapsiz?
  1351. 51:03O'shani avvalambor o'zingizda sinab
  1352. 51:04ko'ring. Buyuklarni kutmoqchimisiz, unga
  1353. 51:06qanday yondashish kerakligini albatta
  1354. 51:08o'zingizdan boshlang. Unga namuna
  1355. 51:10bo'ling. Uni odobli bo'lishini
  1356. 51:12xohlayapsizmi, o'sha qanday odobni
  1357. 51:13xohlayapsiz, siz xuddi shu narsani
  1358. 51:16o'zingizda sinab ko'ring va namunani
  1359. 51:17o'zingizdan boshlang degan bo'lardik.
  1360. 51:20Chunki hali aytganimizdek, har doim qush
  1361. 51:23uyasida ko'rgan vaziyatni qiladi.
  1362. 51:25Shunday ekan, mana bugungi kunda
  1363. 51:27bolalarimizda, ha, haqiqatdan telefondan
  1364. 51:29ko'p foydalanishning natijasida, unda
  1365. 51:32judayam ko'p qaysiki ma'noda qo'shimcha
  1366. 51:34dofamin ishlab chiqarish ko'payadida.
  1367. 51:36Qiziqarli ma'lumotlar, ha, kayfiyatni
  1368. 51:38ko'taruvchi holatlarni ko'pligi sababli,
  1369. 51:41bolalar ayniqsa bugungi kunda juda qisqa
  1370. 51:43va short mavzulardagi reelslarni
  1371. 51:45ko'rishadi.
  1372. 51:47Bular tabiiyki, ularga vaqtinchalik
  1373. 51:50yaxshi dofamin berishi mumkin, lekin
  1374. 51:53ularga qaram qilib qo'yish jarayoni
  1375. 51:54ko'proq bo'ladi.
  1376. 51:56Va buni oldini olish uchun ularga mana
  1377. 51:58shu kitob orqali ilm berish va kitobga
  1378. 52:02qiziqtirish masalalari bo'yicha ham
  1379. 52:04ustoz sifatida ota-onalarimizga
  1380. 52:07o'zingizni tavsiyalaringizni berib
  1381. 52:08ketsangiz yana ham manfaatli bo'lardi.
  1382. 52:10>> Yaxshi.
  1383. 52:12Bu hozir
  1384. 52:15kitob mavzusida bir
  1385. 52:17yaqinda tadqiqot o'tkazishdi
  1386. 52:19Germaniyada.
  1387. 52:20Germaniya
  1388. 52:22onalar hozir kitob o'qimayapti, bolalar
  1389. 52:25kitob o'qimayapti degan
  1390. 52:27bir muammoni olg'a suradi.
  1391. 52:29Shunda bir olim aytadi:
  1392. 52:31"Bolalar kitob o'qimayapti, chunki
  1393. 52:33onalar kitob o'qimayapti. Har kuni hech
  1394. 52:36bo'lmasa yarim soat kitob o'qiysiz.
  1395. 52:39Agar
  1396. 52:40yuragingiz toshib ketsa,
  1397. 52:42o'qiyolmasangiz, o'qiganga o'xshab kitob
  1398. 52:45ushlab o'tirasiz.
  1399. 52:47Va ushbu
  1400. 52:49ushbu terapiyadan keyin hech qancha
  1401. 52:51o'tmasdan
  1402. 52:52farzandlar qo'liga kitob olishni
  1403. 52:54boshlaydi.
  1404. 52:55Va bir ma'noda
  1405. 52:57qachonki ota-ona qo'liga kitob olsa,
  1406. 53:00yana farzandlar oladi. Oldin so'z bilan
  1407. 53:02tarbiya berilardi.
  1408. 53:04Hozir koʻz bilan.
  1409. 53:05Farzand, ya'ni uyida koʻrganini,
  1410. 53:08ota-onasida koʻrganini, ya'ni ota-onasi
  1411. 53:10u uchun eng mukammal va idealniy zot.
  1412. 53:13Ota-ona nimani, ota-onada nimani koʻrsa,
  1413. 53:16shakllantirsa, uni
  1414. 53:18farzandlar albatta qiladi. Ota-onani
  1415. 53:21qoʻlida bugun telefon boʻlsa,
  1416. 53:22farzandlarni qoʻlida ham telefon
  1417. 53:23boʻladi. Yaqinda oʻquvchilarimdan
  1418. 53:25test oldim.
  1419. 53:27Testda bilasizmi, meni juda ham
  1420. 53:29oʻylantirgan narsa
  1421. 53:32bir oʻquvchim
  1422. 53:35gaz chizgan, gazni oldida onasini
  1423. 53:38chizgan.
  1424. 53:39>> Yo Alloh.
  1425. 53:40>> Va keyin men onasini chaqirtirdim. Mana
  1426. 53:43bu oʻgʻlingiz chizgan rasm. Men oilani
  1427. 53:45chiz desam,
  1428. 53:46hech qanaqa
  1429. 53:48faqat siz va gazni chizgan. Na oʻgʻli
  1430. 53:51bor, na otasi bor, na ukasi, na singlisi
  1431. 53:54bor.
  1432. 53:55Ya'ni faqat u sizni oʻsha yerda koʻradi.
  1433. 53:58Ha, dedi, biz koʻpchiligimiz, 14 ta odam
  1434. 54:01turamiz.
  1435. 54:02Ertalabdan kechgacha men oshxonadan
  1436. 54:04chiqmayman, vaqtim yoʻq. Na farzandim
  1437. 54:07bilan gaplashishga, na farzandimga mehr
  1438. 54:09berishga, na farzandimga
  1439. 54:12tarbiya berishga ham, dars qilishga ham
  1440. 54:15vaqtim yoʻq. Chunki 14 ta ovqatni, 14 ta
  1441. 54:18insonga taom pishirishni katta vazifa
  1442. 54:21yuklangan deb aytdi. Demak, farzand
  1443. 54:23ota-onasini, ya'ni onasini oʻsha yerda
  1444. 54:26koʻradi.
  1445. 54:26>> Ashxona.
  1446. 54:27>> Yana bir farzand
  1447. 54:29katta telefon olib otasiga
  1448. 54:31otasi yotib bitta qoʻlda telefon ushlab
  1449. 54:34turibdi. U shunaqa muhrlanib qolganki,
  1450. 54:36farzandni miyasida otasi
  1451. 54:38oʻsha yotib telefon oʻynayapti.
  1452. 54:40Va
  1453. 54:42bolalar atrofida hech kim yoʻq, na
  1454. 54:44onasi, na hech kim yoʻq.
  1455. 54:46Va yana bitta chizgan, dadam, onam,
  1456. 54:50buvim, dodam degan, lekin bola yoʻq.
  1457. 54:53Oʻzing qanasan desam, oʻzim yoʻq. Demak,
  1458. 54:55u farzand, ya'ni oilada oʻzini
  1459. 54:59oʻrnini topa olmaganini va oʻzini oʻrni
  1460. 55:02yoʻqligini, umuman oila deb chizganda, u
  1461. 55:05oilani ichida
  1462. 55:07u hech kimmasligini bilgan va shunaqangi
  1463. 55:10ruhiy
  1464. 55:13shunaqa zarbali
  1465. 55:15bolalarimiz ham bor hozir jamiyatda,
  1466. 55:17afsuski,
  1467. 55:18ota-onalar bilan suhbatlashganimda,
  1468. 55:20ota-onalari ularga chiroyli sharoit
  1469. 55:22qilib berganini va o'qishga borib kelish
  1470. 55:25uchun alohida mashinalar qilib
  1471. 55:27berganini, farzandi nolishga, farzandi
  1472. 55:30umuman bunaqa
  1473. 55:33o'zini
  1474. 55:34hayotda o'rnim yo'q degan deyishga haqqi
  1475. 55:36yo'qligini aytyapti, lekin farzandlarni
  1476. 55:38ruhi, ular uni boshqacha ko'z bilan
  1477. 55:40qaraydi. Ya'ni onani e'tibori, onani
  1478. 55:43mehri, otani e'tibori bu juda katta
  1479. 55:47farzandlar uchun kelajakda poydevor
  1480. 55:49vazifasini bajaradi. Afsuski, juda ko'p
  1481. 55:52hozir bolalarda
  1482. 55:54mana shu mehr yetishmasligi, e'tibor
  1483. 55:57yetishmasligi bor.
  1484. 55:58>> Eshitilmaslik
  1485. 55:59>> Eshitilmaslik, bu juda katta.
  1486. 56:02>> To'g'ri. Bir oilani doiman bog'ga
  1487. 56:05o'xshataman.
  1488. 56:07Avvalambor,
  1489. 56:09o'sha bog'bon erkak kishi deb oladigan
  1490. 56:11bo'lsak,
  1491. 56:13avvalambor, qanday yerni tanlashiga
  1492. 56:16ahamiyat qilish kerak deb o'ylayman.
  1493. 56:19U o'sha tanlagan yeri agarki sho'rxok
  1494. 56:22bo'ladigan bo'lsa, quruq bo'ladigan
  1495. 56:24bo'lsa,
  1496. 56:25unga oliy sifatli nihollarni olib kelib
  1497. 56:28ekkani bilan
  1498. 56:30undan bir yaxshi natija ololmaydi.
  1499. 56:33Ota-onalar ham hozir yaxshi sharoit
  1500. 56:35qilib beryapman deydi-yu, lekin aslida
  1501. 56:37bola uchun yaxshi sharoit emas. Ularga
  1502. 56:40ajratilgan vaqt, imkoniyat, e'tibor va
  1503. 56:43mehr, ikki og'iz ularni eshitilishi,
  1504. 56:45ularga kuning qanaqa o'tdi, bugun
  1505. 56:47yaxshimisan, xursand bo'ldingmi, nima
  1506. 56:50seni xursand qildi degan ozginagina
  1507. 56:53savol-javobi, chiroyli suhbati kerak
  1508. 56:55aslida.
  1509. 56:57Mana shunday paytda men aytgim keladi
  1510. 56:58bog'bonlarimizga, avvalambor, yerni
  1511. 57:01qanaqa qilib tanlamoqchisiz?
  1512. 57:03O'sha yerdan siz ertaga chiroyli
  1513. 57:05nihollarni o'sib chiqishiga ko'zingiz
  1514. 57:07yetadimi? Mana shu joyga ahamiyat
  1515. 57:09qilingki, o'sha ilmli ayol bo'lsa
  1516. 57:13qaysiki ma'noda, kelajakda siz olim
  1517. 57:15farzandlarni kutishingiz mumkin. Ya'ni
  1518. 57:17o'sha yerdan nima kutayotganligingizni
  1519. 57:20siz biling.
  1520. 57:21Agarki sizning qo'lingizda shunchaki yer
  1521. 57:23berildimi, endi sizning mahoratli
  1522. 57:25bog'bonligingizni ko'radigan vaziyat
  1523. 57:28keldi. Toki o'sha yerda qanaqangi mehnat
  1524. 57:32bilan ishlov berilsa, u ham albatta obod
  1525. 57:35bo'ladi. Bu holatlarda ko'proq biz endi
  1526. 57:37onalarni xatolik.
  1527. 57:41Chunki ota-ona teng huquqli farzand
  1528. 57:44tarbiyasi borasida.
  1529. 57:46Toki men baribir oila erkaklarini ustun
  1530. 57:49deb bilaman bu borada.
  1531. 57:50Agarki o'sha hozir aytayotganimizdek
  1532. 57:53ko'pchilik holatlarda hozir bir guvoh
  1533. 57:55bo'lib qolamiz, ko'pchilik
  1534. 57:56bog'bonlarimiz tashqi bog'larga qarab
  1535. 57:58havas qilishadi-da, gullab-yashnaganini
  1536. 58:00ko'rib. Lekin o'ylashmaydiki, bu bog'ni
  1537. 58:03bog' qilgincha o'sha gullatgan bog'bon
  1538. 58:05egasi qancha mehnat qilgan, qancha
  1539. 58:07mashaqqat chekkan
  1540. 58:09va bu bog'ni nihollarni ifori
  1541. 58:13atrofga bekorga tarqamayapti.
  1542. 58:15Buning uchun ham bog'bonning mahorati,
  1543. 58:18ham o'sha yerning hosildorligi, hali
  1544. 58:21aytganimizdek ayolning ilmliligi,
  1545. 58:23tarbiyasi judayam katta o'rinni
  1546. 58:26egallaydi.
  1547. 58:27Shuning uchun men bu vaziyatda doimo
  1548. 58:30bog'bonlarimizga murojaat qilgan
  1549. 58:32bo'lardim. Agarki sizning oilangizda
  1550. 58:35qandaydir muammo bo'lyaptimi,
  1551. 58:37ayolingizning farzand tarbiyasida muammo
  1552. 58:39bo'lyaptimi, yoki siz nimanidir unda
  1553. 58:41kamchilik sifatida ko'rdingizmi,
  1554. 58:43birinchi navbatda hamma narsani hozirgi
  1555. 58:45kunda imkoni bor.
  1556. 58:46Deylik pazandachilikda muammosi bormi,
  1557. 58:48uni o'qitishingiz mumkin. Deylik siz
  1558. 58:50undan tibbiyot xodimasini yetishtirib
  1559. 58:52chiqmoqchimisiz, uni o'qitishingiz
  1560. 58:53mumkin. Hozir ilmlar judayam ko'p.
  1561. 58:56Faqatgina siz shunga imkoniyat qilib
  1562. 58:58bering. Siz shu ayolni o'qishiga
  1563. 59:00imkoniyat qilib bering. O'sha
  1564. 59:01kamchiligini tuzatishga yordam qiling.
  1565. 59:04Hech bo'lmasa uyingizga bitta chiroyli
  1566. 59:06kitobni olib kiring, sovg'a qilib.
  1567. 59:08Va shuni imkon qadar rag'batlantiring.
  1568. 59:10Shu ayolga nima ko'proq yoqadi? Shu
  1569. 59:13kitobga qiziqishi uchun unda qanaqangi
  1570. 59:15bir
  1571. 59:16hobisi bo'lishi mumkin yoki qiziqadigan
  1572. 59:18biror narsasi bo'lishi mumkin. Boshida
  1573. 59:20o'shani tavsiya qiling. Shuni o'qib
  1574. 59:22chiqsang, qaysiki ma'noda
  1575. 59:23evaziga mana bunday yutug'ni berishim
  1576. 59:25mumkin degan ma'noda rag'batlantiring.
  1577. 59:28Shundan energiya olib haligi ayol
  1578. 59:29o'qisin. O'qigan ayol u sekin-sekinlik
  1579. 59:32bilan ilmga kirishi bilan
  1580. 59:34ishoning, sizdan hech qanday sovg'a
  1581. 59:36talab qilmaydi.
  1582. 59:37Va u juda ko'p xatoliklarni anglab
  1583. 59:40yetadi. Oila bu orqali gullab-yashnashni
  1584. 59:43boshlaydi.
  1585. 59:44Va men bog'bonlarimizga aytgan
  1586. 59:47bo'lardimki, o'zingizni bog'ingizni
  1587. 59:49chegarasini chiroyli qilib o'rang.
  1588. 59:51Ya'ni devorlarini chiroyli qilib, baland
  1589. 59:54qilib, mustahkam qilib quring. Toki
  1590. 59:56o'sha devorlardan sovuq shamollar
  1591. 59:58o'tmasin. Sovuq shamollar nima? Bugungi
  1592. 1:00:01kundagi qanchadan-qancha muammolar.
  1593. 1:00:03Hozir aytayotganimizdek internet
  1594. 1:00:05olamidagi muammolar.
  1595. 1:00:07Qanchadan-qancha hozir nima deydi?
  1596. 1:00:09Ba'zida bu yerda aytish mumkin bo'lmagan
  1597. 1:00:11holatdagi muammolarni guvohi
  1598. 1:00:13bo'lamiz-da. Mana shu ish jarayonida,
  1599. 1:00:14faoliyatimizda
  1600. 1:00:16mana shuni oldini olish uchun ham siz
  1601. 1:00:18ilm devori bilan o'rang degan bo'lardim
  1602. 1:00:20bog'bonlarimizga.
  1603. 1:00:22Mana shu yerda bir ajib bir qissani men
  1604. 1:00:24ibrat olmas bo'lganligi uchun keltirib
  1605. 1:00:26o'tsam,
  1606. 1:00:28agar ki oilalarda ayollar eshitiladigan
  1607. 1:00:32bo'lsa, o'ylaymanki, juda ko'p
  1608. 1:00:34muammolarni yopishi mumkin. Juda ko'p
  1609. 1:00:37muammolarni yopishi mumkin.
  1610. 1:00:39Qissaga keladigan bo'lsak, a,
  1611. 1:00:42ikki yosh turmush quribdi. A, yigit va
  1612. 1:00:45qiz oila qurgandan keyin ancha vaqt
  1613. 1:00:48haligi yigit, a, oilasini atrofini
  1614. 1:00:51devorlar bilan o'ray boshlabdi.
  1615. 1:00:53U juda chiroyli qilib devorlarni
  1616. 1:00:55o'rabdi.
  1617. 1:00:56Lekin
  1618. 1:00:57kun kelibdiki, shu charchog'i tufayli
  1619. 1:01:01ish jarayonidan horib, tolib ayolini
  1620. 1:01:03eshitishga vaqt topolmayapti.
  1621. 1:01:07Ish, farzandlar, oila, mana ketma-ket
  1622. 1:01:09farzandlar tug'ilibdi. Lekin ayoliga
  1623. 1:01:12yetarli vaqt topolmayapti.
  1624. 1:01:14Haligi ayollar endi ba'zida haligi
  1625. 1:01:17aytganimizdek eshitilishga juda
  1626. 1:01:18muhtojlik tomoni bor-da.
  1627. 1:01:20Va eshitilmayotgan ayol sekinlik bilan
  1628. 1:01:25devordan teshik ochibdi.
  1629. 1:01:28U o'ylabdiki,
  1630. 1:01:30qaysiki ma'noda men uyda eshituvchim
  1631. 1:01:32yo'q, men gaplashmasam bo'lmaydi, bu
  1632. 1:01:34dardlarimni kim bilan gaplashmasam
  1633. 1:01:36bo'lmaydi degan ma'noda devordan teshik
  1634. 1:01:39ochishni boshlabdi va qarangki, teshik
  1635. 1:01:41ochilgandan keyin tabiiy atrofdan
  1636. 1:01:43o'tgan, qaytgan qo'ni-qo'shni ayollar
  1637. 1:01:45sekin mo'ralashni boshlabdi va uni
  1638. 1:01:47chaqiribdi. Bu esa oiladagi bor bo'lgan
  1639. 1:01:50gaplarni, ichidagi dardlarni tashqariga
  1640. 1:01:52olib chiqa boshlabdi.
  1641. 1:01:54Bu gaplar endi butun qishloqqa
  1642. 1:01:56yoyilibdi. Bu oilaning ichki qaysiki
  1643. 1:01:59ma'noda sirlar.
  1644. 1:02:02Va oila shu darajada kelibdiki, endi
  1645. 1:02:04erkak ajrashaman degan tushunchaga
  1646. 1:02:06kelibdi.
  1647. 1:02:08Shu mahallada yashaydigan bir keksa dono
  1648. 1:02:12kelib,
  1649. 1:02:14oilasiga kirib, ichkaridan devorlarni
  1650. 1:02:17qarab chiqibdi.
  1651. 1:02:19Qarasaki, devorda bir teshik bor ekan.
  1652. 1:02:21Teshikni ko'rib qolib, haligi erkakni
  1653. 1:02:24chaqiribdi
  1654. 1:02:25va ayolni chaqiribdi.
  1655. 1:02:27Bu mana shu qishloqda bo'layotgan hamma
  1656. 1:02:30gap-so'zlarning asli sababi mana shu
  1657. 1:02:33devordagi teshikda.
  1658. 1:02:36Nimaga deb hayron bo'libdi erkak. Bir
  1659. 1:02:38teshik bizni oilamizni shunchalik
  1660. 1:02:40ajratishga olib keldimi desa, albatta.
  1661. 1:02:42Nima uchun ochdingiz bu teshikni
  1662. 1:02:44deganda, haligi ayol aytgan ekan: "Meni
  1663. 1:02:46eshitadigan odamim yo'q. Men kim
  1664. 1:02:48bilandir suhbatlashishim kerak, aytishim
  1665. 1:02:50kerak. Dardkashim yo'qligi uchun men shu
  1666. 1:02:52teshikni ochishga majbur bo'ldim va eng
  1667. 1:02:54katta xatoligingiz aslida mana shu
  1668. 1:02:56ochilgan teshik va buning sababchisi kim
  1669. 1:02:58edi desa, eshitmayotgan eringizda".
  1670. 1:03:01Va shunda haligi keksa bir
  1671. 1:03:03dono
  1672. 1:03:04aytadilarki, agarda siz har qanday
  1673. 1:03:07vaziyatda ham ayolingizni eshitsangiz,
  1674. 1:03:09hamsuhbat bo'lsangiz, uning ichkaridagi
  1675. 1:03:11muammolarini bilasiz
  1676. 1:03:13va bu muammolarga siz tezlikda yechim
  1677. 1:03:15bera olasiz. Kech qolib emas, tezlikda
  1678. 1:03:18yechim bera olasiz va bu yechim juda ham
  1679. 1:03:20manfaatli bo'ladi, oila ichkarisida hal
  1680. 1:03:22bo'ladi.
  1681. 1:03:24Balkim bugungi kundagi holatlarda ish
  1682. 1:03:26deb, tashvish deb, farzandlar
  1683. 1:03:28yugur-yuguri deb, balkim qaysiki ma'noda
  1684. 1:03:31siz ayolingizni eshitmayotgandirsiz.
  1685. 1:03:33Lekin eng asosiy
  1686. 1:03:36nima dedi? Eshitilishga muhtoj bo'lgan
  1687. 1:03:38zotlar bugun ayollar, onalar va ularni
  1688. 1:03:41eshitgan zahoti juda ko'p muammolarda
  1689. 1:03:44o'ylaymanki yechim bo'ladi.
  1690. 1:03:46Hozir aytganimizdek juda ham ko'p
  1691. 1:03:48holatlarda
  1692. 1:03:49o'sha eshitilmagan ayol, eshitilmagan
  1693. 1:03:52oilalarda ayollar juda ham ko'p
  1694. 1:03:54holatlarda asabiylashishadi.
  1695. 1:03:56Bor bo'lgan umumiy holatdagi jahllarini
  1696. 1:03:59haligi tabiat qonuni borda, doim
  1697. 1:04:00kuchlilar zaiflarga hujum qilishadi.
  1698. 1:04:03Va tabiiyki masalan, ertalab jahl bilan,
  1699. 1:04:07g'azab bilan er ayolga murojaat qilib
  1700. 1:04:09ketdimi, shu g'azabni albatta ayol erga
  1701. 1:04:12qaytara olmaydi, chunki qaytarsa nima
  1702. 1:04:13vaziyat bo'lishini biladi, ya'ni er
  1703. 1:04:15uning kuchliligini biladi. U qaynonaga,
  1704. 1:04:18qaynotaga ham bu zaxrini socha olmaydi.
  1705. 1:04:19Eng bu yerda jabr ko'radigan zaiflar
  1706. 1:04:22kim? Albatta bu farzandlar. Shunday
  1707. 1:04:25ekan, tabiiyki ayol o'zidagi bor bo'lgan
  1708. 1:04:28jahlni, g'azabni boricha farzandlarga,
  1709. 1:04:31ya'ni o'zidan zaiflarga beradi va eng
  1710. 1:04:33achinarli holat aslida shu holat.
  1711. 1:04:36Va bu jarayonda hech bir gunohi
  1712. 1:04:38bo'lmagan, sababchi bo'lib qolmagan
  1713. 1:04:40bolalar mana shunday zaxarni ba'zida
  1714. 1:04:43yutishiga to'g'ri keladi va
  1715. 1:04:44bilishmaydiki mana shu yutilgan zahar
  1716. 1:04:47ertaga nihollarimiz bo'lgan mana shu
  1717. 1:04:48farzandlarimizni
  1718. 1:04:50noto'g'ri o'sishiga, ularni qaysiki
  1719. 1:04:53ma'noda, majoziy ma'noda qiyshayishiga
  1720. 1:04:55yoki bo'lmasa tanasini bukilib
  1721. 1:04:57qolishiga, jamiyatga tik qaray
  1722. 1:04:58olmasligiga sababchi bo'ladi, ruhiyatida
  1723. 1:05:00muammolar kelib chiqadi.
  1724. 1:05:02Ba'zida endi gap boshlayman degan
  1725. 1:05:04farzandlarga jim bo'l degan gapni ko'p
  1726. 1:05:06gapirishadi. Ishim ko'p yoki vaqtim yo'q
  1727. 1:05:09degan gaplarni ko'p gapirishadi. Kun
  1728. 1:05:11kelib logopedga ehtiyojimiz bo'lib
  1729. 1:05:13qoladi, nutqida masalalar bo'lib qoldi
  1730. 1:05:15deb hayron bo'lamiz. Aslida sababchi biz
  1731. 1:05:18o'zimiz bo'lamiz. O'ylaymanki, asli
  1732. 1:05:20sababchilar
  1733. 1:05:22bugungi farzandlarimizda qandaydir
  1734. 1:05:24muammo bo'lyaptimi,
  1735. 1:05:26asli sababchilar bizmiz.
  1736. 1:05:28Shifokori ham o'zimiz, tabibi ham
  1737. 1:05:31o'zimizmiz. Aslida biz ularga hozir
  1738. 1:05:33aytganimiz yetarlicha vaqt, mehr,
  1739. 1:05:36e'tibor va eshitilishini bersak, ularni
  1740. 1:05:38gapirishiga yo'l ochib bersak, ular o'z
  1741. 1:05:40fikrlarini tushunsalar, juda ham maroqli
  1742. 1:05:43bo'ladi va mana shu yerda bir qissani
  1743. 1:05:45aytgim keldi.
  1744. 1:05:46Buyuklarimizning bir onasi
  1745. 1:05:49har safar masjidlarni tozalashga
  1746. 1:05:51borayotganlarida, u yerdan ortib qolgan
  1747. 1:05:54qog'ozlar bo'ladi, usti yozilgan va
  1748. 1:05:56orqasi bo'sh, oppoq qog'oz.
  1749. 1:05:58Lekin u keraksiz bo'lganligi uchun
  1750. 1:06:00axlatga tashlangan bo'ladi va o'sha
  1751. 1:06:01chelakdagi hamma qog'ozlarni uyiga olib
  1752. 1:06:03kelayotganlarida,
  1753. 1:06:05farzandlariga o'sha yozilgan ustidagi
  1754. 1:06:07yozuv bo'yicha, "Menga orqasiga yozib
  1755. 1:06:10bering, bu nima deyilgan ekan?" deb
  1756. 1:06:11yozdirib, o'shani imkon qadar o'qitishga
  1757. 1:06:14harakat qilar ekan. Va qarangki, unday
  1758. 1:06:16farzand ustozlik qobiliyati shakllangan
  1759. 1:06:19va bugun u o'sha davrda o'zining eng
  1760. 1:06:21mahoratli ilm egalaridan biri bo'lgan
  1761. 1:06:24ekan. Ya'ni, ko'pchilik onalardan mana
  1762. 1:06:26shu jarayonda ibrat olishni juda ham
  1763. 1:06:28xohlagan bo'lardim.
  1764. 1:06:30Qaysi ma'noda desangiz,
  1765. 1:06:32o'zingizdan bilimdon hozir onalar ko'p
  1766. 1:06:34nihoyatda.
  1767. 1:06:36Nimadir farzand gapirsa bo'ldi, "Men
  1768. 1:06:37bilaman, gapirmay qo'yaver" degan
  1769. 1:06:39tushunchalar bo'ladi. O'zingizdan
  1770. 1:06:40bilimsiz onani yasang, o'sha
  1771. 1:06:43farzandingiz gapiryaptimi, siz o'sha
  1772. 1:06:45vaqtda diqqatingiz, e'tiboringiz bilan
  1773. 1:06:47xuddi ustozni tinglayotgandek eshiting.
  1774. 1:06:51Anavi bilimdonni yo'qotmang.
  1775. 1:06:52Va eshitilgan farzand o'zidan yana ham
  1776. 1:06:55yangicha, yangicha ideyalarni olib
  1777. 1:06:57keladi, yangi fikrlarni eshitilishini
  1778. 1:06:59ko'rgan farzand o'zida yana nimandir
  1779. 1:07:01o'rganishga ishtiyoq paydo bo'ladi. Va
  1780. 1:07:03shu jarayonda siz o'zi o'sha olim
  1781. 1:07:06insonlarni yetishtirasiz.
  1782. 1:07:08Mana shu jarayonda
  1783. 1:07:10ko'pchilik onalarimizda
  1784. 1:07:12xatolarini nima deydi, tabiiy bo'ladi.
  1785. 1:07:16O'zi xatolar nimadan
  1786. 1:07:18qilinadi, bilimsizlikdan qilinadi.
  1787. 1:07:20Xatolarni hammasi bilimsizlikdan,
  1788. 1:07:22bilmaslikdan kelib chiqadi va
  1789. 1:07:24o'ylaymanki buning uchun katta bir
  1790. 1:07:26oliygoh shart emas.
  1791. 1:07:28O'ylaymanki mana shu farzand tarbiyasi
  1792. 1:07:30bo'yicha juda ko'plagan, minglagan va
  1793. 1:07:33undan yuqori men o'ylaymanki darajadagi
  1794. 1:07:36kitoblarimiz borki, ularni olib uy
  1795. 1:07:39bekasi bo'ladimi, masalan deylik
  1796. 1:07:42ishlamagan taqdirda ham o'tirib oilada
  1797. 1:07:44o'qisa manfaatli ilm bo'ladi yoki
  1798. 1:07:47aytganimizdek juda ko'p hozir manfaatli
  1799. 1:07:49podkastlar bo'lyapti
  1800. 1:07:51ilmning turi juda ko'p oldin imkon yo'q
  1801. 1:07:54edi uydan chiqmasa borib o'rganmasa
  1802. 1:07:56bo'lmas edi. Hozir onlaynda qanchadan
  1803. 1:07:58qancha ilmlar bor va ayollarimiz
  1804. 1:08:01o'rganish kerak bo'lgan qanchadan qancha
  1805. 1:08:03fikrlar bor mana o'zingizda ham mahorat
  1806. 1:08:04maktabingiz bor
  1807. 1:08:06va notiqlik kurslaringiz bor va undan
  1808. 1:08:08tashqari o'ylaymanki ilm ulash maqsadida
  1809. 1:08:11juda ko'p onlayn kurslaringiz bor
  1810. 1:08:13bularga ham qatnashish imkoniyati
  1811. 1:08:15menimcha keng va imkoni bor faqatgina
  1812. 1:08:18xohish va harakat.
  1813. 1:08:20Mana shu xohish va harakatning o'zi
  1814. 1:08:23o'ylaymanki juda ko'p maqsadlarni,
  1815. 1:08:24yaxshi oliy maqsadlarni
  1816. 1:08:26qaysiki ma'noda yetishishiga sababchi
  1817. 1:08:29bo'ladi
  1818. 1:08:30va bugungi kunda maktablarda o'ylaymanki
  1819. 1:08:33ba'zi holatlar bo'ladi salbiy holatlar,
  1820. 1:08:35bullying holatlari ya'ni bolalarni
  1821. 1:08:38bir-biriga nisbatan masxaraboz qaysisi
  1822. 1:08:40ma'noda so'zlarni ishlatilishi, masxara
  1823. 1:08:43qilishi yoki ruhiy bosim berishi, so'z
  1824. 1:08:46orqali, nutq orqali, gaplar orqali
  1825. 1:08:49va bunday holatlarni oldini olish uchun
  1826. 1:08:52ko'pchilik ota-onalarga sizning qanday
  1827. 1:08:54tavsiyangiz bor?
  1828. 1:08:56>> Yaxshi.
  1829. 1:08:57>> [xoʻrsinish]
  1830. 1:08:59>> Bunday ota-onalarga
  1831. 1:09:01farzandining
  1832. 1:09:03qalbi ota-onasining mehri bilan ilm
  1833. 1:09:05ma'lum bo'lgan farzandlarda tashqi
  1834. 1:09:08tarafdan kelgan har bir
  1835. 1:09:10nojo'ya
  1836. 1:09:11laqablash yoki kamsitish bo'ladimi uni
  1837. 1:09:14ya'ni e'tibor berilmaydi.
  1838. 1:09:17Va qanaqadir kimtik, qalbi kimtik
  1839. 1:09:19bolajonlarimizga bu tez ta'sir qiladi.
  1840. 1:09:23Ham uydagi ota-onasidan yaxshi so'z
  1841. 1:09:26eshitmayapti,
  1842. 1:09:27ustozidan yoki bo'lmasam otasidan,
  1843. 1:09:29buvisidan, bobosidan yaxshi gap
  1844. 1:09:31eshitmayapti e o'rtoqlaridan ham
  1845. 1:09:35yaxshi gap eshitmasa, ya'ni bu farzandga
  1846. 1:09:37juda kuchli
  1847. 1:09:39a hattoki men yaqinda a guvohi bo'ldim,
  1848. 1:09:42o'z joniga qasd qilish darajasigacha
  1849. 1:09:44borildi.
  1850. 1:09:46Agar farzand ota-onadan yetarlicha mehr,
  1851. 1:09:49e'tibor va o'ziga bo'lgan ishonchni
  1852. 1:09:52a oladigan bo'lsa, buvilardan,
  1853. 1:09:54bobolardan, oila qadriyatlaridan
  1854. 1:09:56to'yingan mehrni oladigan bo'lsa,
  1855. 1:09:58atrofdagi bolalarni mehri, a atrofdagi
  1856. 1:10:01bolalarni kamsitishi yoki atrofdagi
  1857. 1:10:04bolalarni ularni
  1858. 1:10:05>> gap-so'zlari
  1859. 1:10:06>> gap-so'zlari hech qanaqa ta'sir
  1860. 1:10:08qilmaydi.
  1861. 1:10:09Ota-onani mehri farzand uchun
  1862. 1:10:11qo'rg'ondir.
  1863. 1:10:12A e'tibori qo'rg'ondir. Ya'ni men seni
  1864. 1:10:15yoningdaman. Kim nima desa desin, men
  1865. 1:10:18seni yoningda turaman, sen meni gapimga
  1866. 1:10:20ishon. Dunyodagi eng aqlli bola ham,
  1867. 1:10:23dunyodagi eng a salohiyatli bola ham,
  1868. 1:10:26a'lochi bola ham, eng chiroyli, ko'rkam
  1869. 1:10:29bola ham, ya'ni bu meni bolam.
  1870. 1:10:31A ya'ni kimki senga qarasa, o'zini
  1871. 1:10:34ko'ribdi.
  1872. 1:10:35Unga aslo e'tibor bermagin
  1873. 1:10:37a va a ha deb oddiy munosabat bildirib
  1874. 1:10:40ketgan. Seni meni ko'zim bilan ko'rsin.
  1875. 1:10:44Har bir ya'ni
  1876. 1:10:45oynani misolsan. Har bir banda ya'ni
  1877. 1:10:48senga qarasa o'zini ko'radi. Undan hech
  1878. 1:10:50qachon xafa bo'lmagin.
  1879. 1:10:52Hamma o'z qalbi bilan ko'radi deb
  1880. 1:10:54ota-ona tushuncha berib, farzandini
  1881. 1:10:56ruhlantirib, yonida agar bo'lsa, farzand
  1882. 1:10:59hech qanaqa bunaqangi a kamsitish,
  1883. 1:11:02tazyiqlarga aslo e'tibor bermaydi va
  1884. 1:11:04bunga oddiy qaraydi, uni hech qanaqa
  1885. 1:11:06ruhini buzib o'ta olmaydi, qo'rg'onini
  1886. 1:11:09buzib o'ta olmaydi.
  1887. 1:11:10Avvalambor yonida ota-onasi va ustozlari
  1888. 1:11:13a tursa, tura olsa.
  1889. 1:11:15>> To'g'ri aytasiz, juda ko'pchilik
  1890. 1:11:17ota-onalar bunday vaziyatlarda a qaysiki
  1891. 1:11:19ma'noda maktabga kelishadi, janjal
  1892. 1:11:21ko'tarishadi.
  1893. 1:11:23A darrov ikkinchi bolani qaysiki ma'noda
  1894. 1:11:26ayblashga harakat qilishadi.
  1895. 1:11:28Lekin o'ylaymanki, bu ham ilmsizlik
  1896. 1:11:30natijasida bo'ladi. To'g'ri, bunaqa
  1897. 1:11:32holatlar bolalar orasida tez-tez uchrab
  1898. 1:11:34turadi, lekin uni ham chiroyli ilm
  1899. 1:11:36tarzida yechish mumkin. Ibratli holatlar
  1900. 1:11:38bilan ikki bolani ham orasiga adolat
  1901. 1:11:41urug'i bilan birgalikda ekish mumkin
  1902. 1:11:43bo'ladi.
  1903. 1:11:44Va bu jarayonda bir voqelik esga tushdi.
  1904. 1:11:48Qaysiki ma'noda har kim o'zida borini
  1905. 1:11:49berarkanda hayotda.
  1906. 1:11:51>> To'g'ri.
  1907. 1:11:51>> Ikki qo'shni bo'larkan.
  1908. 1:11:53Bir qo'shni doim ikkinchi qo'shnini
  1909. 1:11:55uyini oldiga axlatini to'kib ketarkanda.
  1910. 1:11:57>> Ha.
  1911. 1:11:58>> Chelagi [tomoq qirish] bilan qo'yib
  1912. 1:11:59ketarkan.
  1913. 1:12:00Eng qizig'i u ikkinchi qo'shni esa
  1914. 1:12:03haligi har safar to'kilgan axlatni olib
  1915. 1:12:05chelakga solib, chelakini borib musrga
  1916. 1:12:08tashlab, axlatga tashlab,
  1917. 1:12:10a qaytishida o'zini uyidagi, bog'idagi
  1918. 1:12:13olmalar bilan
  1919. 1:12:14a haligi to'ldirib qo'yarkan chelakini.
  1920. 1:12:17Bunday holatdan kun kelib haligi
  1921. 1:12:19birinchi qo'shni qilgan holatdan juda
  1922. 1:12:21haligi xijolat bo'lib uyalibdi.
  1923. 1:12:24Va o'sha olma to'ldirilgan chelakni olib
  1924. 1:12:26chiqib,
  1925. 1:12:28qo'shnisiga
  1926. 1:12:29men sizga judayam har safar
  1927. 1:12:32yomon axlatni chiqarib qo'yaman,
  1928. 1:12:34odobsizlik qilaman, lekin siz bo'lsangiz
  1929. 1:12:36menga nimaga har safar chelagimni yuvib,
  1930. 1:12:40o'rniga olma to'ldirib ketirib qo'yasiz?
  1931. 1:12:42Bu nima haqoratmi? Deb so'rasa,
  1932. 1:12:45haligi aytgan ekan, bu dunyoda har kim
  1933. 1:12:47o'zida borini ulashkisi keladi.
  1934. 1:12:49>> To'g'ri.
  1935. 1:12:50>> Sizda demak axlat bor ekanki, siz
  1936. 1:12:51axlatni ulashyapsiz.
  1937. 1:12:53Menda esa olma bog'i bor. Men olma
  1938. 1:12:55ulashkim keladi.
  1939. 1:12:56>> Ha.
  1940. 1:12:56>> Xuddi shu tarzda o'ylaymanki, ota-onalar
  1941. 1:12:59ham o'zida bor bo'lgan tarbiyani bolaga
  1942. 1:13:01singdiradi. O'sha haqoratli gapni yoki
  1943. 1:13:04masxara gaplarni aytayotgan bola demak
  1944. 1:13:07oilada xuddi shu holatni ko'radiki,
  1945. 1:13:09albatta u narsani kelib maktabda yoki
  1946. 1:13:12atrofga shu vaziyatni sodir qiladi.
  1947. 1:13:15Bunday vaziyatda kelib ota-ona yugurib
  1948. 1:13:18haligi farzandni himoya qilish emas,
  1949. 1:13:19balki o'ylab ko'rish kerak, bu bola
  1950. 1:13:21bekorga bunaqa holatga kelib
  1951. 1:13:22qolmagandir. To'g'ri, balki uni ota-ona
  1952. 1:13:24aytmagandir, lekin balki u shunday
  1953. 1:13:26muhitdadir. U bu holatni bola bekorga
  1954. 1:13:29chiqarmayotgandir. Haligi aytganimizdek
  1955. 1:13:31yuqoridagi fikringizga ko'ra bola u
  1956. 1:13:33holatni ko'rgan, eshitgan.
  1957. 1:13:35Va imkon qadar endi bu xatolikni
  1958. 1:13:38bo'lmaslik yo'llarini qilishga harakat
  1959. 1:13:39qilish menimcha ota-onaning eng chiroyli
  1960. 1:13:42vazifalaridan biri deb hisoblayman.
  1961. 1:13:44Ko'pchilik ota-onalarni farzandlari
  1962. 1:13:46bilan suhbat qilish jarayonida guvoh
  1963. 1:13:48bo'lamiz. Ko'pchilik bolalarimiz xato
  1964. 1:13:50qilishdan qo'rqishadi.
  1965. 1:13:53Va hozir xato qilib qo'ysam, adam yoki
  1966. 1:13:55oyim urishadilar yoki gapiradilar. Men
  1967. 1:13:58uni qabul qila olmayman degan fikrlar
  1968. 1:14:00bo'ladi o'smirlarimizda, litsey
  1969. 1:14:02bo'limidagi o'quvchilarimizda ba'zida
  1970. 1:14:04guvoh bo'lib qolamiz. Umuman olganda,
  1971. 1:14:06bolalarda xato qilish bu normal holatmi,
  1972. 1:14:08nima deb o'ylaysiz? Bu borada ham
  1973. 1:14:10ota-onalarimizga tavsiyalarni berib
  1974. 1:14:11ketsangiz.
  1975. 1:14:14>> Xato qilishdan qo'rquv bor. Ustozimdan
  1976. 1:14:16bir
  1977. 1:14:17chiroyli gaplar esimga tushib ketdi.
  1978. 1:14:20Xato qilib qo'yib, ustoz hozir tanbeh
  1979. 1:14:22beradilar deb qo'rqib turganimizda,
  1980. 1:14:24ustoz aytardilar:
  1981. 1:14:27"Inson xato qiladi.
  1982. 1:14:29Yaxshi inson xatoni tuzatadi.
  1983. 1:14:32Ya'ni har bitta ilm o'ylab ko'rsangiz,
  1984. 1:14:35o'zimizga olingan yoki atrofga
  1985. 1:14:38berilayotgan har bitta ilm inson xatosi
  1986. 1:14:40orqali, anglashlar xatosi orqali
  1987. 1:14:43tushunishlar
  1988. 1:14:44insonda shakllanadi. Xato qilishdan,
  1989. 1:14:47ya'ni hech qanaqa qo'rqmaslik kerak.
  1990. 1:14:49Xatosiz natija bo'lmaydi.
  1991. 1:14:52Xatodan chiroyli
  1992. 1:14:54ko'nikma olish, ya'ni o'xshasa natija,
  1993. 1:14:57o'xshamasa ilm bo'lib qoladi deb deya
  1994. 1:14:59qarash,
  1995. 1:15:00bu yaxshi bo'ladi. Meni
  1996. 1:15:03birinchi farzandimda mana shu sohada
  1997. 1:15:05ozgina o'zimda tarbiyada
  1998. 1:15:07yanglishganlarimni
  1999. 1:15:09tushunib yetganman. "Xato qilishing
  2000. 1:15:11mumkin emas, sen mukammal bo'lishing
  2001. 1:15:13kerak" degan shunaqa kutuvlarni
  2002. 1:15:15qo'yganmanki, bola xato qilish,
  2003. 1:15:19qilmaslik uchun deyarli harakat qilmay
  2004. 1:15:21qo'ygan. Ya'ni hamma narsani hattoki
  2005. 1:15:23tashqariga chiqishini ham mendan, ya'ni
  2006. 1:15:26so'rab
  2007. 1:15:28qo'rqqan. To'rt yoshida aniq esimda,
  2008. 1:15:31gilamni kir qilib qo'ymaslik uchun,
  2009. 1:15:33dasturxonni kir qilib qo'ymasligi uchun,
  2010. 1:15:34o'zim ovqat yedirgan holatlarimda
  2011. 1:15:37hayron qolgan, "Kap-katta bola, nimaga
  2012. 1:15:39o'zing ovqat berasan?" desa, "Yo'q,
  2013. 1:15:41dastro'xonni kir qilib qo'yadi." Hattoki
  2014. 1:15:44borib shkafidan oddiy kiyimni kiyib,
  2015. 1:15:47maktab yoshiga chiqqanda ham taxmonidan
  2016. 1:15:49taxmonni buzib yuboradi deb o'zim
  2017. 1:15:50kiyimlarini olib, o'zim kiygizib qo'ygan
  2018. 1:15:52vaqtlarim bo'lgan va buni sekin tushunib
  2019. 1:15:54yetganmanki, bu tarbiyada juda katta
  2020. 1:15:56xato ketayotganligini, farzandimni
  2021. 1:15:59ishonchsiz qilib qo'yayotganimni,
  2022. 1:16:00qo'rqoq qilib qo'yayotganimni va u
  2023. 1:16:03boshqarishga juda ham moyil qilib
  2024. 1:16:05qo'yayotganimni tushunib yetganman.
  2025. 1:16:07Sababi, xato qilishdan qo'rqishlik,
  2026. 1:16:09ya'ni onam urishadi, hattoki ko'chaga
  2027. 1:16:11chiqarib yuborsam o'yincho'g'ini
  2028. 1:16:14shunaqa o'ynamasdan, hech kimga
  2029. 1:16:16bermasdan,
  2030. 1:16:17nimaga
  2031. 1:16:19ko'ksiga solib odam urishadi, agar buzib
  2032. 1:16:21qo'ysam yoki kimdir tegsa yoki ustini
  2033. 1:16:24hattoki o'ynamasdan, mazza qilib
  2034. 1:16:25bolaligini
  2035. 1:16:27surmasdan, ya'ni shunaqa xatolarimni
  2036. 1:16:30sezib yetganman va tushunib yetganmanki,
  2037. 1:16:32bu o'ta xatoligini. Farzand xato
  2038. 1:16:35qilsagina xatosidan iborat oladi.
  2039. 1:16:37Yaqinda shunaqa holat bo'ldi, o'g'lim
  2040. 1:16:39bir yarim yoshda edi o'shanda. Onamlarni
  2041. 1:16:42hovlilariga mehmonga bordik.
  2042. 1:16:44Pastda ekin ekilgan, hovli tepaga
  2043. 1:16:48supadan iborat, supani atrofida
  2044. 1:16:50yuriladi. Keyin boyagi bolam endi
  2045. 1:16:53yurishni boshlagan, supaga chiqib
  2046. 1:16:54ketaverdi, "Voy, tushib ketasan" deb
  2047. 1:16:56ushadim, "Tushib ketasan" deb ushadim.
  2048. 1:16:59Bir ko'zim shu, diqqatim shu bolamda
  2049. 1:17:02edi. Nimagadir diqqatim chalg'idida.
  2050. 1:17:06Bir narsa tars etib ketdi, qarasam
  2051. 1:17:09yaxshi yer, ekinzorda
  2052. 1:17:11bir yarim yoshli bolam loyga belanib
  2053. 1:17:13yotibdi.
  2054. 1:17:14Keyin olib shunaqa o'zimni aybdor his
  2055. 1:17:16qildim
  2056. 1:17:18va mana shu kichkina bir yarim yoshli
  2057. 1:17:20bola shundan ham hikmat chiqaribdi,
  2058. 1:17:22ya'ni keyingi ertasi kuni
  2059. 1:17:25devor, devor bo'ylab, devorni ushlab
  2060. 1:17:27o'tyaptida. Shunaqa, demak, bu xato,
  2061. 1:17:32demak, bu yiqilish bolada qanaqadir, bir
  2062. 1:17:35yarim yoshli bolada ko'nikma paydo
  2063. 1:17:37qildi, tajriba paydo bo'ldi. Demak, unga
  2064. 1:17:4016 marta yoki 40 marta unga borma.
  2065. 1:17:43Hojiboy Tojiboyev bir chiroyli
  2066. 1:17:45hikoyalar, latifalar bor edi-ku. Qoch
  2067. 1:17:48kuysan, qoch kuysan, ana kuyding. Demak,
  2068. 1:17:50ayrim bir
  2069. 1:17:52xatolar, ayrim bir nimalar farzandlar
  2070. 1:17:54uchun kerak ekan va mana shu
  2071. 1:17:57xatolarni qilishi, ya'ni o'zi nima
  2072. 1:18:00xatodan, nima xulosa chiqarding deb biz
  2073. 1:18:02ota-onalar so'rashimiz kerak ekanda
  2074. 1:18:05farzandlarimizga.
  2075. 1:18:06Yaqinda bir shunaqa
  2076. 1:18:09bundan nima o'sha tarbiyada meni
  2077. 1:18:13o'zgartira olgan bitta hikmatchi,
  2078. 1:18:14kichkina hikmatchi meni o'sha xatoyimni
  2079. 1:18:17anglatgan o'shanda. Ya'ni farzandini,
  2080. 1:18:20farzandimni o'ta ham mustaqil bo'lishiga
  2081. 1:18:23qo'ymasdan, xato qilishiga ruxsat
  2082. 1:18:24bermasdan, mukammal bo'lishini xohlagan
  2083. 1:18:26ona sifatida bitta hikoya juda ham
  2084. 1:18:29hayotimni o'zgartirgan. Unda
  2085. 1:18:31yozilishicha,
  2086. 1:18:32mukammal,
  2087. 1:18:33ya'ni uddabiron,
  2088. 1:18:35mukammallikni xohlaydigan,
  2089. 1:18:38chaqqon,
  2090. 1:18:40hamma ishga o'zi ulguradigan onalar
  2091. 1:18:43buyuk tanballarni voyaga yetqazadi deb
  2092. 1:18:46qo'yilgan ekan va shunday tafakkur
  2093. 1:18:48qildimki, demak, men buyuk tanbalni
  2094. 1:18:52ergashtiruvchi emas, ergashuvchi
  2095. 1:18:53tanbalni
  2096. 1:18:55men hozir voyaga yetqazyapmanmi?
  2097. 1:18:58Ertaga bu ota bo'lishi kerak.
  2098. 1:19:01Hozir men yetaklab yuribman, ertaga uni
  2099. 1:19:03ayoli yetaklaydimi? Shunaqa darajada
  2100. 1:19:06miyamga urdiki,
  2101. 1:19:08o'shandan keyin butunlay, tamoman
  2102. 1:19:10farzandimga ishonchni tutqazdim
  2103. 1:19:13va o'shanda
  2104. 1:19:16maktabga endi qadam qo'ygan vaqtlarida,
  2105. 1:19:18hattoki
  2106. 1:19:19bozorlik yozib yonimizdagi do'kondan bor
  2107. 1:19:23olib kelgan deb turib berib
  2108. 1:19:24yuborganimda, bolam shu qo'rqqanidan
  2109. 1:19:27turib-turib qaytib kelgan. Keyin borib
  2110. 1:19:29o'zim kuzatib borib, bitta-bittalab
  2111. 1:19:31o'rganib, shu ishonchni endi o'zim olgan
  2112. 1:19:33ishonchni o'zim qaytarishim deb shuni
  2113. 1:19:36ustida ishlaganman va guvoh bo'lyapman
  2114. 1:19:38ki,
  2115. 1:19:39ayollarning ichida ko'p ishlaganim uchun
  2116. 1:19:41kelinlar yig'lab kelishadi. Ustoz,
  2117. 1:19:44men o'ylab qolaman gohida, turmush
  2118. 1:19:47o'rtog'imga turmushga chiqqanmanmi yoki
  2119. 1:19:50qaynonamga turmushga chiqqanmanmi?
  2120. 1:19:52Turmush o'rtog'im hattoki oilamizdagi
  2121. 1:19:55kichkina holatlarni ham o'zi hal
  2122. 1:19:57qilmaydi. Onasiga topshirib qo'ygan. Biz
  2123. 1:20:00onasi
  2124. 1:20:02chizgan chiziqdan, qaynonam chizgan
  2125. 1:20:04chiziqdan hattoki hamma narsani qaynonam
  2126. 1:20:08hal qiladi.
  2127. 1:20:09Bu vaholanki erkak kishining oila
  2128. 1:20:11boshlig'ining
  2129. 1:20:13vazifasi, lekin buni onalar hal
  2130. 1:20:15qilyapti. Men judayam
  2131. 1:20:17judayam siqilib ketdim. Men hozir sabr
  2132. 1:20:20qilarman, lekin farzandim shuni ko'rib
  2133. 1:20:22katta bo'lyapti.
  2134. 1:20:24Va bu oddiy hol deb o'ylaydi. Ayolning
  2135. 1:20:26bozirlik qilishi, ayolning uydagi hamma
  2136. 1:20:29holatni muhayyo qilishi, bu
  2137. 1:20:33erkakni tokchada saqlanishi, bu oddiy
  2138. 1:20:35hol deb o'ylaydi farzandim dan
  2139. 1:20:36xavotirdaman, o'g'illarimdan
  2140. 1:20:38xavotirdaman deb yig'lab kelgan
  2141. 1:20:39kelinlarni ko'ramiz. Bu nima uchun
  2142. 1:20:41desangiz, xato qilishidan qo'rqqan,
  2143. 1:20:44ya'ni o'zini
  2144. 1:20:45xato qilma
  2145. 1:20:47deb farzandiga qanaqadir bir
  2146. 1:20:49chegaralarni qo'ygan
  2147. 1:20:51onajonlar, ayrim onajonlarning bu
  2148. 1:20:53judayam katta xatosi deb o'ylayman.
  2149. 1:20:55O'sha buyuk tanballarni yetishtirib
  2150. 1:20:57chiqmasligi uchun, qaysidir bir
  2151. 1:20:58kelinlarni yig'lashiga sabab bo'la
  2152. 1:21:01oladigan va og'riqlariga sabab bo'la
  2153. 1:21:03oladigan,
  2154. 1:21:05ya'ni shunday tanballarni yetishtirib
  2155. 1:21:06chiqmasligi uchun bugungi ota-onalar
  2156. 1:21:09ozgina farzandlarini mustaqil qo'yishga,
  2157. 1:21:11mustaqil qaror qabul qilishga,
  2158. 1:21:13qanaqadir buyruqlar bilan emas, balki
  2159. 1:21:16o'zining ham fikrini,
  2160. 1:21:18o'zining erkin
  2161. 1:21:20qarorlar qabul qilishiga qo'yib berish
  2162. 1:21:22kerak deb o'ylayman.
  2163. 1:21:23>> To'g'ri aytasiz.
  2164. 1:21:25Hozir aytganingizga yodimga tushdiki,
  2165. 1:21:27bizning o'zbekchiligimizda bir odat bor,
  2166. 1:21:29mehmon kutish. Bu judayam yaxshi,
  2167. 1:21:31judayam chiroyli urf-odat, lekin bir
  2168. 1:21:33narsaga ahamiyat qilaman, biz doimo
  2169. 1:21:36haligi kelmagan mehmon uchun
  2170. 1:21:37qayg'uramiz-da.
  2171. 1:21:38Va uyimizning to'rini va eng katta
  2172. 1:21:40xonasini aslida mehmon uchun mehmonxona
  2173. 1:21:42qilib qo'yamizda. Lekin men bir narsani
  2174. 1:21:45judayam hozir ota-onalarga aytgim
  2175. 1:21:46kelyaptiki, aslida bizni farzandlarimiz
  2176. 1:21:50biz uchun mehmon.
  2177. 1:21:51>> Ha.
  2178. 1:21:52>> O'zi o'zimiz aslida bu dunyo uchun
  2179. 1:21:53mehmonmizku. Shunday ekan, ularga eng
  2180. 1:21:56katta xonani beraylik, chunki ularda
  2181. 1:21:58shunaqangi hozir energiya ko'pki, ular
  2182. 1:22:01yugursin, yelsin, o'sha xonada mazza
  2183. 1:22:03qilishsin. Ular bor bo'lgan
  2184. 1:22:05iste'dodlarini o'sha xonalarda ochsin.
  2185. 1:22:08Hatto biz hozir aytganingizdek,
  2186. 1:22:11qaysiki ma'noda kiyimini kir qilmasin
  2187. 1:22:13deb juda ehtiyotlaymiz. Mayli kir
  2188. 1:22:15qilsin, yugursin, yelsin, yiqilsin,
  2189. 1:22:17lekin ibrat oladi. Haligi o'g'lingizni
  2190. 1:22:19vaziyatini aytyapman-da, ikkinchi marta
  2191. 1:22:21sekin devordan aylanib o'tdi-da, bu unga
  2192. 1:22:23tajriba bo'ldi.
  2193. 1:22:25Agarki biz ularni po'palaydigan bo'lsak,
  2194. 1:22:27alohida bir siqib qo'yadigan bo'lsak,
  2195. 1:22:29ularga imkoniyat bermaydigan bo'lsak,
  2196. 1:22:31ertaga bu imkoniyat eshiklarini biz
  2197. 1:22:33o'zimiz ochishimizga majbur bo'lamiz.
  2198. 1:22:35Toki biz bugundan boshlab harakatni
  2199. 1:22:38amalga oshirmas
  2200. 1:22:40mustaqillikni bolalarga xato qilishga
  2201. 1:22:42o'rgatmasak bermasak ekanmiz
  2202. 1:22:44va ularni ham aslida bu oilada, bu uyda
  2203. 1:22:48o'rni borligini aytmasak ekanmiz, ular
  2204. 1:22:51qaysiki ma'noda jamiyatda o'zlarini
  2205. 1:22:53ortiqcha deb hisoblab qolishi mumkin.
  2206. 1:22:56Mana shunday vaziyatlarda o'ylaymanki,
  2207. 1:22:59onalarimiz, otalarimiz eng katta xonani
  2208. 1:23:02ham shu farzandlariga berish kerak.
  2209. 1:23:05Toki o'sha farzandlar o'sha xonada ijod
  2210. 1:23:08qilsin. O'zini borini ochsin, o'sha
  2211. 1:23:11xonada katta kutubxona qilib qo'yingki,
  2212. 1:23:13mazza qilib o'sha yerda o'qishsin. Va
  2213. 1:23:16bir voqea esga tushdi.
  2214. 1:23:18Yevreylarda bir odat bor ekan,
  2215. 1:23:20ko'pchilik yoqtirmasada, lekin bu odati
  2216. 1:23:22menga judayam yoqdi. Qaysi ma'noda, ular
  2217. 1:23:25farzandlar xato qilgan vaqtida har
  2218. 1:23:28birini uyida kutubxonasi bor ekan.
  2219. 1:23:30Va farzand xato qilgan vaqtida bolalarni
  2220. 1:23:33kutubxonada saqlarkan.
  2221. 1:23:36Jazo sifatida bir kun kutubxonaga qamab
  2222. 1:23:38qo'yisharkan.
  2223. 1:23:39Va o'sha o'tirgan bola zerikkanidan
  2224. 1:23:42kitob olib o'qishni boshlarkan va u
  2225. 1:23:44tabiiyki ilmga qiziqishni oshiradida bu
  2226. 1:23:47jarayon, bu jazo. Va ota-onalarimizda
  2227. 1:23:50ham haligi baqir-chaqirlarsiz xato
  2228. 1:23:53qildimi agar farzandi, albatta unga
  2229. 1:23:55chiroyli ilm orqali ibratomuz bo'lgan
  2230. 1:23:58jazo tartibini o'ylab ko'ring, qo'llab
  2231. 1:24:00ko'ring. Agarki o'sha jazo qo'llayotgan
  2232. 1:24:02vaqtingizda ham men o'ylaymanki siz
  2233. 1:24:03birinchi o'zingizni qo'yib ko'ring.
  2234. 1:24:05Agar siz shu bolangizni o'rnida bo'lib
  2235. 1:24:07qolganingizda siz onangizdan nima kutgan
  2236. 1:24:09bo'lardingiz? Baqir-chaqir qilishinimi
  2237. 1:24:10yoki farzandim tushundim deyishinimi?
  2238. 1:24:12Qanday holatni kutgan bo'lsangiz shu
  2239. 1:24:14holatni siz farzandingizga qiling.
  2240. 1:24:16O'shanda sizning farzandingiz ishoning,
  2241. 1:24:19siz u uchun eng ideal ona bo'lasiz.
  2242. 1:24:22Qaysiki ma'noda farzandlar o'zi aslida
  2243. 1:24:24yaxshimi, yomonmi ota-onani xulqidan,
  2244. 1:24:26holatidan qat'iy nazar ota-onasi u uchun
  2245. 1:24:29ideal aslida.
  2246. 1:24:31Farzandlar shunday deb tasavvur qiladi
  2247. 1:24:32toki boshqa bir insonlarning guvohi
  2248. 1:24:35bo'lib ko'rmaguncha, jamiyatga
  2249. 1:24:36chiqmaguncha ota-ona ular uchun doim
  2250. 1:24:38ideal hisoblangan.
  2251. 1:24:40Lekin sekin-sekin astalik bilan
  2252. 1:24:42jamiyatga chiqishi, ilm olish natijasida
  2253. 1:24:44agarki ota-onalarda xatoliklar
  2254. 1:24:45bo'layotgan bo'lsa keyin bularni
  2255. 1:24:47solishtirishni boshlaydi.
  2256. 1:24:49Lekin asosiy hali aytganimizdek oila
  2257. 1:24:52baribir o'sha ibrat maskani.
  2258. 1:24:55Tarbiya o'chog'i.
  2259. 1:24:57Qanchaki ota-onalarimiz, oilalarda
  2260. 1:24:59farzandlarini kamolini, kelajagini
  2261. 1:25:02chiroyli bo'lishini xohlasa
  2262. 1:25:04bugundan boshlab shu farzandlarni shu
  2263. 1:25:06uyda yashashga o'rni, joyi bo'lsin,
  2264. 1:25:08o'sha o'zini xonasi bo'lsin. Ba'zida
  2265. 1:25:11farzandlarimizda o'sha xonasini beramiz,
  2266. 1:25:14to'g'ri, lekin o'sha xonada ham tartibni
  2267. 1:25:16ushlashga harakat qilamiz, ya'ni uning
  2268. 1:25:18xonasi bo'lishi bilan bir qatorda biz
  2269. 1:25:20uni boshqarishga harakat qilamiz, o'sha
  2270. 1:25:23Ha, yashang. Mana shu holatlarda ham men
  2271. 1:25:25o'ylaymanki juda noto'g'ri bosim berib
  2272. 1:25:28qo'yamiz. Bu hozir xonasiga aralashamiz,
  2273. 1:25:30ertaga biz uni o'zimiz bilmagan holatda
  2274. 1:25:32hayotiga aralashib qo'yishimiz mumkin.
  2275. 1:25:34Kelinlar masalasi bo'yicha hozir aytib
  2276. 1:25:36o'tgan voqeligingizda
  2277. 1:25:38men o'ylaymanki
  2278. 1:25:40juda ko'p kasblar ma'lum bir muddatlarda
  2279. 1:25:42o'qiydida, masalan deylik shifokorlik
  2280. 1:25:45uchun yetti yil, 10 yil kamida o'qiydi.
  2281. 1:25:48Deylik, masalan, pedagog bo'lish uchun
  2282. 1:25:50hozir aytganimizdek, 4 yil
  2283. 1:25:51qo'shimchasiga yana 2 yil
  2284. 1:25:53magistraturasini davom ettirish
  2285. 1:25:54imkoniyati bor, ya'ni ma'lum bir
  2286. 1:25:56yillarda o'qiydi shu soha bo'yicha.
  2287. 1:25:59Lekin qaynonalik masalasi bo'yicha ham
  2288. 1:26:02bular diplomsiz qaynonalar deymanda.
  2289. 1:26:04Aslida ular ko'proq mana ko'rgan,
  2290. 1:26:07qaynonasida ko'rgan tajribani
  2291. 1:26:10davom ettiruvchi bo'lib hisoblanib
  2292. 1:26:11qolishganda, lekin aslida qaynonalik
  2293. 1:26:14ham, onalik ham, kelinlik ham aslida bir
  2294. 1:26:16ilm ekanligini
  2295. 1:26:18tushunishlarini judayam xohlagan
  2296. 1:26:19bo'lardim.
  2297. 1:26:21Chunki
  2298. 1:26:22ilm baribir insonni yuksaltiradi.
  2299. 1:26:25Qaynonalarni men go'yoki bir anorga
  2300. 1:26:28o'xshataman, anorning po'stlog'iga
  2301. 1:26:29o'xshataman.
  2302. 1:26:31Ko'pchilik anorning ichki donalariga
  2303. 1:26:33qaraydida va ichki donalariga ahamiyat
  2304. 1:26:36qiladi. Lekin o'sha donalarni sochilib
  2305. 1:26:39ketmasligi uchun ularga ko'rinmas
  2306. 1:26:41qahramonlar, ya'ni o'sha haligi anorning
  2307. 1:26:43po'stlog'i sabab bo'ladi, o'sha
  2308. 1:26:45donalarni mahkam ushlab turish uchun.
  2309. 1:26:48Po'stloq qancha qalin bo'lsa, ya'ni
  2310. 1:26:50qaynona qanchalik ilmli bo'lsa, o'sha
  2311. 1:26:52butun avlodlarni, o'sha donachalarni
  2312. 1:26:56jips bo'lishi uchun, bir-biri bilan
  2313. 1:26:57oqibatli bo'lishi uchun ilm bilan
  2314. 1:26:59chiroyli qilib o'rab turadi.
  2315. 1:27:02Ba'zida hozirgi aytgan vaziyatingizda
  2316. 1:27:04bilmaslik natijasida deb o'ylayman,
  2317. 1:27:06balkim ilm yetishmasligi natijasida a,
  2318. 1:27:09balkim hayotida haqiqatdan bir qiyinroq
  2319. 1:27:12bir vaziyatga tushib qolganki qaynonasi
  2320. 1:27:14tazyiq yeb qolganligi uchun ko'pincha
  2321. 1:27:16shu holatni kelinlarda takror qilmoqchi
  2322. 1:27:19bo'lgan vaziyatlar bo'ladi. Men
  2323. 1:27:20qiynaldimki, endi bu ham qiynalsin degan
  2324. 1:27:22vaziyatlar bo'ladi.
  2325. 1:27:24Lekin shunday paytda
  2326. 1:27:25jaholat bilan emas, ma'rifat bilan
  2327. 1:27:28qaynonalikni shu ilm sifatida bir
  2328. 1:27:31o'rganish kerak, chunki buning
  2329. 1:27:32mas'uliyati judayam katta. U o'sha
  2330. 1:27:35qilayotgan jaholatli fikrni berayotgan
  2331. 1:27:37bir holatni aslida mana shu anor
  2332. 1:27:39donachalari, avlodlari uchun bo'lyaptida
  2333. 1:27:42bu. Butun
  2334. 1:27:44parchalanib ketishi mumkin. Birgina
  2335. 1:27:45aytgan so'zi butun oilani parchalab
  2336. 1:27:47yuborishi mumkin.
  2337. 1:27:49O'sha uchun aytmoqchi bo'lganimki,
  2338. 1:27:50qaynonalarimizga
  2339. 1:27:52aslida onalar har bir voqeani, har bir
  2340. 1:27:55holatni, har bir gapni yaxshi bo'lsin
  2341. 1:27:58deb qiladi. Go'yoki
  2342. 1:28:00lekin haligi aytganimizdek, asal ham
  2343. 1:28:03me'yorida bo'lgani yaxshi, oshiqchasi
  2344. 1:28:05zaharga aylanadi.
  2345. 1:28:07Haligi yaxshi bo'lsin deb qilingan
  2346. 1:28:08aslida farzand uchun yaxshi emasdir bu
  2347. 1:28:10holat. Shunday vaziyatda imkon qadar
  2348. 1:28:13farzandlarni eshitish, ularga imkoniyat
  2349. 1:28:16berish, ularni tushunish, ha, eski
  2350. 1:28:18ma'noda ularni imkon qadar ilmga
  2351. 1:28:21safarbar qilish, ilmli atrofidagi
  2352. 1:28:24insonlar bilan ham hattoki ilmli
  2353. 1:28:26insonlar, ha, odobli farzandlar bilan
  2354. 1:28:29birga bo'lishini, ya'ni muhitni chiroyli
  2355. 1:28:31qilib boshlab berishsa ota-onalarimiz,
  2356. 1:28:33ya'ni qanday muhitda, kimlar bilan
  2357. 1:28:35o'qiydi, o'rtoqlari kimlar degan haligi
  2358. 1:28:38tartibni ham o'ylab ko'rish kerak,
  2359. 1:28:40chunki muhit ham juda katta narsani hal
  2360. 1:28:42qiladi. Deylik, masalan, maktab
  2361. 1:28:43jarayonida oladigan bo'lsak, ertalab
  2362. 1:28:45bola sakkizdan, deylik, kechki oltigacha
  2363. 1:28:47maktabda bo'ladi va asosiy kun vaqti
  2364. 1:28:49maktabda o'tadi.
  2365. 1:28:51Va mana shunday paytda qanday maktabga
  2366. 1:28:53beryapmiz, qanday ustozlari bor va
  2367. 1:28:56atrofdagi o'rtoqlari kimlar, kimlarning
  2368. 1:28:58farzandlari va ular o'sha farzand orqali
  2369. 1:29:01baribir ko'rinadi. Masalan, muhit yaxshi
  2370. 1:29:04bo'lmasa, har xil gap-so'zlar, haligi
  2371. 1:29:06qo'pollik bo'ladigan bo'lsa, bola
  2372. 1:29:08albatta uni takrorlaydi oilaga kelgandan
  2373. 1:29:10keyin. Mana shunday vaziyatlarda juda
  2374. 1:29:13ham mana shu maktab tanlash, atrof
  2375. 1:29:15muhitni tanlab berish ota-onani birinchi
  2376. 1:29:17vazifasi deb bilaman, chunki muhitni
  2377. 1:29:19baribir ota-ona boshida tanlab beradi.
  2378. 1:29:22Toki bola o'zi ilmni olib, oq-qorani
  2379. 1:29:26ajratib olguncha.
  2380. 1:29:28Va ajratib olgandan keyin mana
  2381. 1:29:29boshlang'ich poydevorni ota-ona qilib
  2382. 1:29:31bersa mustahkam qilib, xuddi ki binoni
  2383. 1:29:33poydevor qancha mustahkam bo'lsa, haligi
  2384. 1:29:36turli xildagi zilzilalarga bardosh
  2385. 1:29:38bergani singari,
  2386. 1:29:40bola ham poydevorni, ilk poydevorni
  2387. 1:29:43mustahkam qilib bersa, o'sha bog'cha
  2388. 1:29:45jarayonidan boshlab, deylik, maktab
  2389. 1:29:46jarayoniga, hamma-hammasini chiroyli
  2390. 1:29:49muhit uchun qilib, chiroyli ilm
  2391. 1:29:51ulashuvchilar atrofida qilib qo'yilsa,
  2392. 1:29:53o'ylaymanki, bu buni juda uzoq yillar
  2393. 1:29:56o'zini haligi salobatini ko'rsatib
  2394. 1:30:00turadi va
  2395. 1:30:01o'ylaymanki, farzandlarimizdagi
  2396. 1:30:04bizda eng katta qiladigan
  2397. 1:30:06vazifamiz ham, sarmoyamiz ham aslida
  2398. 1:30:08shu. Haligi aytganimdek, eng bizni buyuk
  2399. 1:30:11asarimiz, biz tarbiyalayotgan
  2400. 1:30:14farzandlarimizdir. Va ko'pchiligimiz
  2401. 1:30:16mana shu jarayonda o'zini asosiy mana
  2402. 1:30:19shu asarni yaratuvchi qahramon sifatida
  2403. 1:30:22ota-onalar o'zini ko'rishini xohlagan
  2404. 1:30:24bo'lardim. O'sha asaringiz
  2405. 1:30:26barchaga manfaatli bo'lish uchun unga
  2406. 1:30:29nimani yozayapsiz? Mana shu yozayotgan
  2407. 1:30:32joyiga juda ahamiyatli bo'lish
  2408. 1:30:33kerakligini va yozayotganda ham chiroyli
  2409. 1:30:36ilm bilan, tarbiya bilan, ko'nikma bilan
  2410. 1:30:38berishlarini juda xohlagan bo'lardim.
  2411. 1:30:41Va sizdan yana bir narsani so'ragan
  2412. 1:30:43bo'lardimki,
  2413. 1:30:44o'sha mana farzandimizni kelajakda o'z
  2414. 1:30:47o'rnini topishi uchun yana ularga qanday
  2415. 1:30:51aqliy ko'nikmalardan tashqari emotsional
  2416. 1:30:53ko'nikmalarni
  2417. 1:30:54qanday tartibda berganimiz ma'qul?
  2418. 1:30:56Qanday ko'nikmalarni shakllantirganimiz
  2419. 1:30:58ma'qul? Bu borada ham o'z fikringizni
  2420. 1:31:00berib ketsangiz.
  2421. 1:31:02>> Yaqinda onajonlarimizdan bir taklif
  2422. 1:31:04tushdi. Farzandlarimiz balog'at yoshida,
  2423. 1:31:08o'spirin yoshida,
  2424. 1:31:10undan kichkinalari ham bor.
  2425. 1:31:11Farzandlarimiz bilan yaxshi munosabatda
  2426. 1:31:13o'rnatish uchun
  2427. 1:31:15bir tajribami, bir ko'nikmami,
  2428. 1:31:17nima bera olasiz?
  2429. 1:31:19>> Mhm.
  2430. 1:31:19>> Yoki qanday tajribalar qilsak bo'ladi
  2431. 1:31:22deb aytdilar. Men aytdimki,
  2432. 1:31:24bir tajriba aytaman, agar bajaramand
  2433. 1:31:27desangiz, men aytaman dedim. Hammasi,
  2434. 1:31:29hammalari bajaramand. Keyin natijalarini
  2435. 1:31:32men bilan bo'lishaman desangiz, men
  2436. 1:31:34aytaman.
  2437. 1:31:35Keyin
  2438. 1:31:36bo'lishamiz deyishdi. Uyga borasiz
  2439. 1:31:38dedim.
  2440. 1:31:41Hamma uylaringizni chiroyli qilib,
  2441. 1:31:43ko'rkam qilib yig'ishtirib,
  2442. 1:31:45mehmonxonangiz, ya'ni farzandlaringiz
  2443. 1:31:47kam kiradigan mehmonxonaga chiroyli
  2444. 1:31:50dasturxon yasatasiz.
  2445. 1:31:52Farzandlaringizni eng sevimli
  2446. 1:31:53ovqatlarini tayyorlaysiz. Mehmonga
  2447. 1:31:56qanaqa dasturxon tuzatsangiz,
  2448. 1:31:58eng zo'r idishlaringizni olib tuzatasiz.
  2449. 1:32:02Farzandlaringiz uchun,
  2450. 1:32:04ya'ni uyingizda bir chiroyli muhit
  2451. 1:32:06yaratasiz.
  2452. 1:32:08Mehmonga kiyadigan liboslaringizni
  2453. 1:32:10kiyasiz.
  2454. 1:32:11Va shunaqangi xushkayfiyatda bo'lasizki,
  2455. 1:32:14ya'ni mehmonlarning oldida qanaqa
  2456. 1:32:16tabassum bilan tursangiz, sabr bilan
  2457. 1:32:19tursangiz, shunaqa og'irlik, bosiqlik
  2458. 1:32:21bilan ular ularni kutib olasiz va
  2459. 1:32:22axlingizni o'tkazib,
  2460. 1:32:24farzandlaringizga mehmonga qanaqa
  2461. 1:32:27hurmat, izzat ko'rsatsangiz, xuddi
  2462. 1:32:28shunaqa qilasiz.
  2463. 1:32:31E, hamalar kulishyapti, tasavvur
  2464. 1:32:33qilishyaptida.
  2465. 1:32:34Keyin farzandlaringiz kelishadi, keyin
  2466. 1:32:36har birlarini yoki alohida, yoki har
  2467. 1:32:40birlarini oldiga kelib, qo'llarini
  2468. 1:32:42ushlaysiz. Yaqin masofada turasiz va
  2469. 1:32:45ko'zlariga tik qaraysiz va aytasiz,
  2470. 1:32:49past ovozda,
  2471. 1:32:51bolajonim,
  2472. 1:32:52qadrligim,
  2473. 1:32:55ona bo'lishimga sababchi bo'lgan
  2474. 1:32:56o'g'lonim yoki qizalog'im,
  2475. 1:32:59dunyoda men seni kelishingni judayam
  2476. 1:33:02istaganman.
  2477. 1:33:03Borimsan,
  2478. 1:33:05jahonimsan, jonimsan.
  2479. 1:33:08Muhabbatimni bir bo'lagisan, yuragimni
  2480. 1:33:10bir parchasisan.
  2481. 1:33:12Seni judayam yaxshi ko'raman. Gohida
  2482. 1:33:14koyiyman, gohida urishishim mumkin,
  2483. 1:33:17tanbeh berishim mumkin, lekin bilginki,
  2484. 1:33:20bu meni muhabbatimdan.
  2485. 1:33:23Seni yaxshi ko'rishimdan. Har qanaqa
  2486. 1:33:25holatda ham, men seni yoningda bo'laman.
  2487. 1:33:28Har qanaqa holatda ham, meni eng sevimli
  2488. 1:33:31farzandim bo'lib qolasan.
  2489. 1:33:33Hech qachon qo'llaringni qo'yib
  2490. 1:33:35yubormayman.
  2491. 1:33:36Hayotda,
  2492. 1:33:37men seni oyog'ingdagi tikonlarni
  2493. 1:33:39tozalamasman, lekin tikonlardan qanday
  2494. 1:33:43chetlanishni, men senga hayotim davomida
  2495. 1:33:46tajribalarim borasida men senga
  2496. 1:33:48o'rgataman.
  2497. 1:33:49Dunyodagi eng yaxshi inson bu, men uchun
  2498. 1:33:52sensan. Muhabbatim mevasi san.
  2499. 1:33:55Men seni kelishingni,
  2500. 1:33:58hayotimda oʻrning boʻlishini juda ham
  2501. 1:34:00istaganman. Sen oilamizni boshi,
  2502. 1:34:03farzandlarimni boshisan. Ukalaring seni
  2503. 1:34:05orqangdan, seni yoʻlingdan yurishadi.
  2504. 1:34:09Men senga ishonaman. Kelajakda buyuk
  2505. 1:34:11olim, buyuk ulamo boʻlishingga, oʻzing
  2506. 1:34:13xohlaganday inson boʻlishingga
  2507. 1:34:15ishonaman. Hech kim ishonmay qoʻyganda
  2508. 1:34:18ham men senga ishonaman. Dunyodagi eng
  2509. 1:34:21yaxshi koʻrgan farzandimsan. Seni juda
  2510. 1:34:24ham yaxshi koʻraman. Seni dunyolarcha
  2511. 1:34:26yaxshi koʻraman va har doim bilginki,
  2512. 1:34:30orqangda men va otang turibmiz. Hech
  2513. 1:34:33narsadan qoʻrqma, hech narsadan
  2514. 1:34:35choʻchima va har doim
  2515. 1:34:38men seni yaxshi koʻraman. Har qanday
  2516. 1:34:40holatda ham nima gaping boʻlsa, menga
  2517. 1:34:43kelib ayt, menga sirdosh boʻlishga,
  2518. 1:34:45maslakdosh boʻlishga, hayotda yoʻldosh
  2519. 1:34:47boʻlishga men
  2520. 1:34:49har doim
  2521. 1:34:51harakat qilaman va seni qoʻlingda tutib
  2522. 1:34:53turibman.
  2523. 1:34:54Biliginki,
  2524. 1:34:55men seni har doim tushunaman.
  2525. 1:34:57deb bagʻringizga uzoq muddat bosib
  2526. 1:34:59turasiz.
  2527. 1:35:02Va keyin keyingi bolangizga borib,
  2528. 1:35:05xuddi shu gaplaringizni boshqachasini,
  2529. 1:35:07oʻzini alohida aytasiz. Ya'ni hayotida
  2530. 1:35:10ularni juda katta tirgakki borligini,
  2531. 1:35:13mehriga, muhabbatga toʻla ota-onasi
  2532. 1:35:15borligini aytasiz dedim.
  2533. 1:35:17Oradan bir hafta oʻtdi.
  2534. 1:35:19>> [xoʻrsinish][entikish]
  2535. 1:35:20>> Onajonlar shunaqa toʻlqinlanib kelishdi.
  2536. 1:35:22Ustoz, biz farzandimizga
  2537. 1:35:25ertalabdan kechgacha sen uchun
  2538. 1:35:27ishlayapman, kim uchun ishlayapman
  2539. 1:35:29shuncha koʻchada?
  2540. 1:35:30>> Munnatiy vaziyatda.
  2541. 1:35:31>> Ha, a, sen uchun, kelajagingni yaratish
  2542. 1:35:34uchun ishlayapman derkanmanu, men seni,
  2543. 1:35:37ha, yaxshi bor, men seni yaxshi koʻraman
  2544. 1:35:39deb shunchaki aytarkanmanu,
  2545. 1:35:41bunaqa bagʻrimga bosmagan ekanman.
  2546. 1:35:43Farzandim shunaqa yigʻlayapti, men ham
  2547. 1:35:46shunaqa yigʻlayapman.
  2548. 1:35:48Oʻrtada, oʻrtada qanaqadir, ana, men
  2549. 1:35:50oʻyladimki, telefonni blutuziga
  2550. 1:35:52oʻxshagan nima yondi. Bu menimcha mehr
  2551. 1:35:54rishtasi boʻlsa kerak.
  2552. 1:35:56Oʻgʻlimda asabiylik, oʻsha qalbi
  2553. 1:35:58torligi,
  2554. 1:36:00a, narsani yoqmay qolishi
  2555. 1:36:01kuzatilayotuvdi
  2556. 1:36:03va ertasi kuni kelib, "Oyijon, yaxshi
  2557. 1:36:05yotib turdingizmi?" dedi. "Farzandim
  2558. 1:36:07bilan aloqam yaxshilandi. Men shuncha
  2559. 1:36:10mehmonlarni kutarkanmanu
  2560. 1:36:13o'zimni
  2561. 1:36:14meni kelajagim uchun menga
  2562. 1:36:17eng katta
  2563. 1:36:20qo'rg'on bo'ladigan bolajonlarimni
  2564. 1:36:22oshxonamga oddiy o'tkazib, hattoki
  2565. 1:36:25ovqatini ham shumlik bilan berarkanman.
  2566. 1:36:27"Sen ligi ovqat pishirdim shuncha,
  2567. 1:36:30horib toldim, charchadim" deb yana shu
  2568. 1:36:33darajada aytarkanman. Shunaqangi
  2569. 1:36:35to'lqinlandim
  2570. 1:36:36va har bitta farzandimni quchayotganimda
  2571. 1:36:39buyuk ne'matligini,
  2572. 1:36:41eng katta tuhfa ekanligini, menga omonat
  2573. 1:36:44ekanligini his qildim va farzandlarim
  2574. 1:36:48ham
  2575. 1:36:49fe'lida ham, qalbida ham, ya'ni
  2576. 1:36:52xarakterida ham o'zgarish bo'ldi.
  2577. 1:36:56Oddiy aytganda, oddiy quchoqlarkanmiz
  2578. 1:36:59deb, mehmonxonaga joy qilib degandim,
  2579. 1:37:00lekin bu juda katta olam-olam bizga
  2580. 1:37:03taassurot bo'ldi deb aytib qoldi. Ya'ni
  2581. 1:37:05qaysiki onaki farzandi bilan ozgina
  2582. 1:37:08qanaqa munosabatlarda qiynalayotgan
  2583. 1:37:09bo'lsa,
  2584. 1:37:11ya'ni men borman
  2585. 1:37:13degan texnika borda, farzandda
  2586. 1:37:16e'tiborini yaxshilikcha bilan, yaxshilik
  2587. 1:37:19bilan qarata olmagan farzandlar yomonlik
  2588. 1:37:21bilan ota-onalarni e'tiborini qaratadi.
  2589. 1:37:23Ya'ni maktabda ota-onasini
  2590. 1:37:25chaqirilishini istaydi. Ya'ni yaxshilik
  2591. 1:37:27bilan kelmayaptimi, yomonlik bilan
  2592. 1:37:29chaqirishini istaydi. Ya'ni u uchun
  2593. 1:37:31qandaydir bir
  2594. 1:37:33vaqt ajratishini
  2595. 1:37:34>> vaqt ajratishini xohlaydi.
  2596. 1:37:36>> Bir o'quvchim aytganda yig'lab
  2597. 1:37:39"Farzandim kasal bo'lib qolganda,
  2598. 1:37:41uchinchi sinf farzandim ertalabdan
  2599. 1:37:43kechgacha ikkalamiz ham ishlab
  2600. 1:37:44yuraveribmiz, yuraveribmiz,
  2601. 1:37:45farzandlarimizga e'tibor qaratmabmiz.
  2602. 1:37:48Shu kasal bo'lgandan keyin atrofida
  2603. 1:37:49ishga ham bormay girdikapalak bo'ldik.
  2604. 1:37:51"Nima yeysan, nima qo'yasan,
  2605. 1:37:54nima kerak?" deb atrofda shuncha bolamga
  2606. 1:37:57qarab turib
  2607. 1:37:58"Oyijon, tuzalgim kelmayapti.
  2608. 1:38:01Men tuzalgim kelmayapti, tuzalsam, ha,
  2609. 1:38:04tuzalsam yana ketib qolasizlar, yana
  2610. 1:38:07meni tark qilasizlar deb shu darajada
  2611. 1:38:10yig'ladimki, boyagi farzandimni oddiy
  2612. 1:38:12gap, lekin shu darajada meni
  2613. 1:38:14to'lqinlantirdi.
  2614. 1:38:15Men bir muddat yugurib ketayotgan
  2615. 1:38:18hayotda to'xtadim va nazar soldim. Nima
  2616. 1:38:20uchun yashayapmiz, kim uchun
  2617. 1:38:22yashayapmiz, nega yashayapmiz,
  2618. 1:38:24qayerga qarab ketyapmiz, kimlar uchun
  2619. 1:38:27yashayapmiz?
  2620. 1:38:28Hayron qoldim va
  2621. 1:38:30bugungi orzu-havaslarni deb farzandini
  2622. 1:38:33kelajagidan,
  2623. 1:38:34farzandini tamoman hayotidan yoki
  2624. 1:38:38tarbiyasidan voz kechib qo'ygan hamma
  2625. 1:38:41emas, ayrim onajonlar, ayrim otajonlar
  2626. 1:38:43bo'lsa,
  2627. 1:38:44bugungi eshittirishimizni ko'rib
  2628. 1:38:46o'zlariga yetarli xulosalar olsa
  2629. 1:38:48ajabmas, chunki farzandi uchun, yana bir
  2630. 1:38:52bora qaytaraman, ota-onani e'tiboridan,
  2631. 1:38:54mehridan boshqa
  2632. 1:38:56hech narsa kerak emas.
  2633. 1:38:59Hech narsa kerak emas. Farzandlar
  2634. 1:39:00aytganingizdek bizni qalbimizni
  2635. 1:39:02mevalari, mehmonlarimiz, mehmonlarimiz
  2636. 1:39:05bo'ladi.
  2637. 1:39:06Va farzandlarning his-tuyg'ularini
  2638. 1:39:08boshqarishda yana bir narsani aytib
  2639. 1:39:11o'tgan bo'lardimki,
  2640. 1:39:13axborot oqimi shunchalik ko'pki,
  2641. 1:39:15farzandlarimizda
  2642. 1:39:17ularni qaysi birini ishlatish, tanlab
  2643. 1:39:19ishlatish va
  2644. 1:39:21uni, ya'ni mustaqil tarzda
  2645. 1:39:22farzandlarimizga ko'nikma berishimiz
  2646. 1:39:25kerak. O'zini his-tuyg'ularini boshqara
  2647. 1:39:28olmayotgan farzand ertaga hech qachon
  2648. 1:39:31bir korxonani yoki bir
  2649. 1:39:34qaysidir bir o'zini kasbidagi, kasbiga
  2650. 1:39:37doir hech narsani boshqara olmaydi.
  2651. 1:39:39Farzandlarimizga o'zini hissiyotini
  2652. 1:39:41boshqarishni va o'zini o'zi boshqarishni
  2653. 1:39:44yaxshi o'rgatishimiz kerak. Bir muddat
  2654. 1:39:47ko'nikma bera olishimiz kerak. U o'zini
  2655. 1:39:49o'zi boshqara olsa, hissiyotlarini,
  2656. 1:39:51irodasini boshqara olsa, u butun bir
  2657. 1:39:55tashkilotni
  2658. 1:39:56boshqara oladigan farzand bo'lib
  2659. 1:39:58yetishadi.
  2660. 1:39:58>> To'g'ri. To'g'ri aytasiz. Ko'pchilik
  2661. 1:40:01onalarimiz,
  2662. 1:40:03og'riqli bir tomoni bor,
  2663. 1:40:05Vijdon azobi deyishadi ular tili bilan
  2664. 1:40:07aytganda, majbur ishlashadi oila,
  2665. 1:40:10ro'zg'or masalasi bo'yicha, lekin
  2666. 1:40:11ishlaydigan onalarimiz borda.
  2667. 1:40:13Va ishlaydigan onalarimiz uchun ham bir
  2668. 1:40:16tavsiya bering. Bolani boshiga 24 soat
  2669. 1:40:19turish kerakmi? Tarbiya bu ishlaydigan
  2670. 1:40:21onalarimiz uchun qanaqa bo'ladi?
  2671. 1:40:24>> Men
  2672. 1:40:25kimdir menga hozir 20 yil oldingi
  2673. 1:40:28hayotingizdagi yo'lki qilgan
  2674. 1:40:30xatoyingizni bir ayting, nima 20 yil
  2675. 1:40:33oldin sizda nima bo'lmaganu va hozir
  2676. 1:40:36sizda bor deb agar savol bersa, men
  2677. 1:40:38aytardimki
  2678. 1:40:39vaqtni taqsimlash menda bo'lmagan.
  2679. 1:40:41>> Hm.
  2680. 1:40:42>> Vaqt qilichdir. Agar uni kesmasangiz, u
  2681. 1:40:45sizni kesadi.
  2682. 1:40:46Ya'ni farzandimizni har bir daqiqasiga,
  2683. 1:40:49har bir soniyasiga biz javobgarmiz.
  2684. 1:40:52Endi
  2685. 1:40:54farzandlarimizni har bir daqiqasini
  2686. 1:40:56shunaqangi darajada
  2687. 1:40:58>> [xoʻrsinish]
  2688. 1:40:58>> rejalashimiz kerakki, unda bolamizni
  2689. 1:41:00o'zini haqqi ham bo'lishi kerak. Shu
  2690. 1:41:03aytganday nafsini ham haqqi kerak.
  2691. 1:41:05O'qish ham bo'lishi kerak, oila,
  2692. 1:41:07aylanish, uni shunaqangi tarzda
  2693. 1:41:10rejalashtirishimiz kerak va unga o'zi
  2694. 1:41:12rejalashtirishi kerak va unga biz
  2695. 1:41:14ko'makdosh bo'lishimiz kerak. Mana
  2696. 1:41:16shunday kunini, haftalarini, oyini va
  2697. 1:41:20yillarini rejalashtirgan farzandlarda
  2698. 1:41:23qandaydir bir mas'uliyat shakllanadi
  2699. 1:41:25va ushbu mas'uliyatni bir ko'rinadigan
  2700. 1:41:29joyga, xonasiga bir eng ko'p ish
  2701. 1:41:30boradigan joyga ilib qo'yadigan bo'lsa,
  2702. 1:41:33har ko'rganda, masalan, bir oyda uchta
  2703. 1:41:35kitob tugatish bo'lsa, boyagi bola
  2704. 1:41:37yurgan bo'lsa, men uchta kitob tugataman
  2705. 1:41:39degan ekanman deb, ya'ni birinchi
  2706. 1:41:41o'rinda va'dalarni o'zgalarni emas,
  2707. 1:41:43o'ziga o'ziga qo'ygan va'dasini
  2708. 1:41:46va'dasiga, ya'ni
  2709. 1:41:48vafo qiladigan, xiyonat qilmaydigan
  2710. 1:41:50o'zini orzulariga farzandlar yetishib
  2711. 1:41:52chiqadi
  2712. 1:41:53deb o'ylayman. Ya'ni farzandlarimizni
  2713. 1:41:55har bir daqiqasini
  2714. 1:41:58taqsimlash, chiroyli taqsimlash bu
  2715. 1:42:01farzandlarimizni kelajagiga ham va
  2716. 1:42:02hoziriga ham
  2717. 1:42:04juda katta
  2718. 1:42:06foyda beradi.
  2719. 1:42:07>> To'g'ri, foyda beradi.
  2720. 1:42:08>> To'g'ri, Demak, yetarli vaqt
  2721. 1:42:10ajratishimiz
  2722. 1:42:11manfaatli vaqt, qisqa bo'lsada, lekin
  2723. 1:42:13manfaatli, chiroyli suhbat va eshitilish
  2724. 1:42:15bo'lishi kerak. Juda ham katta rahmat
  2725. 1:42:17sizga ustoz. Bugun o'ylaymanki, juda
  2726. 1:42:19ko'pchilik ota-onalarimiz uchun
  2727. 1:42:21manfaatli va ajoyib suhbat bo'ldi va
  2728. 1:42:23o'ylaymizki, keyingi navbatdagi ilk
  2729. 1:42:25qadam podkastlarimizga ham siz va siz
  2730. 1:42:27kabi ajoyib ustozalarimizni taklif
  2731. 1:42:30qilamiz va o'ylaymizki, bu
  2732. 1:42:33inshaallah ko'pchilik ota-onalarimizga,
  2733. 1:42:34ayniqsa onajonlarimizni farzand
  2734. 1:42:36tarbiyasi borasidagi
  2735. 1:42:38ko'plagan savollariga mana shu
  2736. 1:42:40podkastimiz orqali javob beramiz. Xayr,
  2737. 1:42:42salomat bo'ling. Keyingi podkastlarda
  2738. 1:42:44ko'rishguncha.

About this transcript

This page contains the full transcript of Farzandingizni tadqiri sizni qo'lingizda, buni to'g'rilang. by Ilk Qadam, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 11,247 words across 2,738 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.