Enflasyon Döneminde Portföyünüzü Bu Şekilde Kurun — Transcript

Full transcript

1. 0:00Yıl 1980. Amerika'da seçime bir hafta
2. 0:02kalmış. Canlı yayında on milyonlarca
3. 0:04insan ekran başında aday koltuğunda
4. 0:07oturan adam kameraya dönüp şu cümleyi
5. 0:09söylüyor. Bizim enflasyonumuz halk çok
6. 0:12iyi yaşadığı için yok. Bizim
7. 0:13enflasyonumuz devlet çok iyi yaşadığı
8. 0:15için var diyor. Yani meali şu demek.
9. 0:18Enflasyonun nedeni halkın çok iyi
10. 0:20yaşaması değil. devletin çok iyi
11. 0:22yaşamasıdır." diyor o adam. Ronald Rean
12. 0:25bu lafı ettikten bir hafta sonra da
13. 0:27Amerika'da 44 eyaleti alıp Beyaz Saray'a
14. 0:29gidiyor, başkan oluyor. Şimdi bugün o
15. 0:31konuşmanın üzerinden tam 46 yıl geçmiş.
16. 0:34Türkiye'de resmi enflasyona baktığınızda
17. 0:36işte %32 civarı. Amerika'nın borcuna
18. 0:39bakıyorsunuz işte 3940 trilyon dolar ve
19. 0:41her gün her gün 7 milyar dolar artıyor.
20. 0:44Şimdi o yüzden ben bu videoda şunu
21. 0:46göstereceğim. Enflasyon bir kaza
22. 0:48değildir arkadaşlar. Ve enflasyon
23. 0:50kimsenin beceriksizliği de değil.
24. 0:52Hükümetin de beceriksizliği değil.
25. 0:54Enflasyon dediğimiz şey tarihin en eski
26. 0:56vergisidir. Hem de öyle bir vergidir ki
27. 0:59ne meclisten geçirirsiniz, ne kimseden
28. 1:01onay alırsınız ve size makbuz da hiç
29. 1:03kesilmez. Ve bunun eee 2000 yıllık
30. 1:06kanıtı var. Yani hepsini de önünüze
31. 1:08koyacağım. Böyle örnekler vereceğim.
32. 1:10Roma'nın ilk gümüş paraları sikkelerden
33. 1:12başlayıp Weymar'ın trilyonluk
34. 1:14banknotlarına, oradan da savaş sonrası
35. 1:16Amerika'ya kadar geleceğiz. Sonra da
36. 1:18bizim mahallemize Türkiye'ye döneceğiz.
37. 1:21En sona videonun en sonunda tek bir
38. 1:23pusula kalacak elinizde. O pusulada
39. 1:26portföyünüzü, yatırımlarınızı,
40. 1:27hayatınızı bu vergiden koruyan tek şey
41. 1:29ne olduğunu öğreneceksiniz.
42. 1:31Yatırım 101 kanalına hoş geldiniz. Ben
43. 1:33Berkay. Beni tanımayanlar olabilir.
44. 1:35Burası Türkiye'nin en büyük yatırım ve
45. 1:37finansal okur yazarlık kanalı. Bu
46. 1:38kanalda manşetin arkasına ne dönüyor ve
47. 1:41o dönen şey sizin paranızı ne yapıyor
48. 1:43onu konuşuyoruz. Bugün bu kanalda
49. 1:45anlattığım belki en eski en eski hikaye
50. 1:48olacak. Şaka değil. Böyle 2000 yıl
51. 1:50geriye gideceğiz. Eğer kanala abone
52. 1:52olmadıysanız lütfen abone olun ve
53. 1:53bildirimleri açın ki videoları
54. 1:55kaçırmayın. Şimdi resmi hikayeyi hepimiz
55. 1:58ezbere biliyoruz değil mi? Enflasyon eee
56. 2:00olarak bize ne anlatır? Enflasyon
57. 2:02kötüdür derler. Devletler onunla
58. 2:04mücadele ediyor derler. İşte merkez
59. 2:06bankaları fiyat istikrarı için gece
60. 2:08gündüz çalışır derler ve enflasyon
61. 2:11gelince de suçlu ya dışarıdadır, dış
62. 2:14mihraklardadır, ya savaştır ya da
63. 2:17fırsatçı şirketlerdir. Bakın bu
64. 2:19hikayenin bir kısmı doğru ve bu hikaye
65. 2:21sadece Türkiye'de söylenmiyor. Bu hikaye
66. 2:23bugün Amerika'da da Avrupa ülkelerinde
67. 2:26de söyleniyor. Özellikle Amerika zaten
68. 2:28Türkiye'ye çok benzemiş durumda bazı
69. 2:30konularda. Ama verilere baktığımızda çok
70. 2:33daha rahatsız edici bir şey görürsünüz.
71. 2:35Tarih boyunca devletler enflasyonun
72. 2:38mağdur falan olmazlar. Tam tersine en
73. 2:40büyük kazananı olurlar. Peki neden? Çok
74. 2:43basit bir muhasebe gerçeği var. Bunu
75. 2:45anlatacağım. Dünyanın en borçlu kurumu
76. 2:48kimdir arkadaşlar? Düşündüğünüzde
77. 2:51aslında cevabı çok kolay. Devletlerin ta
78. 2:53kendisi. Türkiye'sinden Amerika'sına,
79. 2:56Japonya'sına. Dünyanın en borçlu
80. 2:58kurumları devletler. Peki enflasyon
81. 3:00dediğimiz şey ne? Borçlunun en yakın
82. 3:03arkadaşı değil mi? Siz bunu en iyi son
83. 3:06belki 5-6 senede işte kredili ev alanlar
84. 3:09069 050 ile ne oldu? Borcu enflasyonuna
85. 3:12eritti. Şöyle düşünün.
86. 3:15Bir devletin para bulmak için kaç yolu
87. 3:17var? Aslında en temelde üç yolu vardır.
88. 3:19Birinci yolu vergilerdir. Vergi
89. 3:21toplarsınız. İşte vergileri
90. 3:22arttırırsınız ama ne olur? Bunu herkes
91. 3:24görür. Herkes hisseder ve eee hele ki
92. 3:27seçim zamanı oy kaybedersiniz.
93. 3:28Dolayısıyla buna çok girmezler eee
94. 3:30ülkeler. İkincisi borçlanırsınız.
95. 3:33O borçlanmak demek ne demek? İşte tahvil
96. 3:36çıkartırsınız. O tahvili yurt içindeki
97. 3:38ya da yurt dışındaki yatırımcılara
98. 3:39satarsınız. Ama o borçtur sonuçta
99. 3:42faiziyle de geri ödemeniz lazım. Peki
100. 3:44üçüncü seçenek ne? Paranın kendisinin
101. 3:47değerini düşürmek. Bakın bunu ilk başta
102. 3:49kimse fark etmez. Ama bu 3üncü yolun
103. 3:51iktisatta da resmi bir adı vardır.
104. 3:53Senyoraj geliri ya da enflasyon vergisi
105. 3:56olarak geçer. Bunu ben uydurmuyorum.
106. 3:58Yani ders kitaplarında yazıyor, EMF
107. 4:00raporlarında geçiyor. Eee ve devletler
108. 4:02bunun bir vergi olduğunu çok çok iyi
109. 4:04bilirler. Sadece işte seçim
110. 4:06meydanlarında ya da işte eee
111. 4:09televizyonlarda bu kelimeyi ağızlarına
112. 4:11almazlar. Bu cümleleri söylemezler. Peki
113. 4:14bu vergi nasıl çalışır? Bunu en iyi
114. 4:16anlamanın yolu ilk nerede icat
115. 4:18edildiğine bakmak dedim ve biraz tarihe
116. 4:20sizi götüreceğim. 2000 yıl geriye
117. 4:22götüreceğim sizi. Şimdi e Roma'nın Roma
118. 4:26İmparatorluğu'nun parası Denus diye
119. 4:28küçük bir gümüş sikke aslında.
120. 4:31İmparator Augustus o zaman eee bu
121. 4:34sikkeenin %97'si saf gümüş. Yani
122. 4:36elinizdeki para gerçekten gümüş endeksi
123. 4:38gibi madenin ta kendisini taşıyorsunuz.
124. 4:40İlk paralardan bahsediyoruz. Sonra ne
125. 4:42oluyor? İmparatorluğun masrafları
126. 4:45kabarmaya başlıyor. İşte sınırda ordular
127. 4:47başkentte bedava tahıllar dağıtıyorlar.
128. 4:49Yemekler dağıtıyorlar. E bir yandan da
129. 4:52Roma İmparatorluğu'un gelişmesi için dev
130. 4:54inşaatlar dönüyor. E vergiyi arttırırsan
131. 4:56ne olacak? Halk isyan çıkaracak. Ne
132. 4:59yapıyor da imparatorlar? Parayı
133. 5:00bozuyorlar. Gümüşün içine bakır
134. 5:02katıyorlar ve kenarından kırpıyorlar
135. 5:04böyle. Eee dolayısıyla aynı gümüşten
136. 5:07daha fazla eee sikke basmaya
137. 5:09çalışıyorlar. Yapıyorlar da bunu ve
138. 5:11basılan her fazladan para hazine için
139. 5:14bedava harcama gücü demek. August'ta e
140. 5:17ilk başladığı dönemde %97 olan gümüş
141. 5:19oranı, paralarda, paradaki gümüş oranı
142. 5:22milattan sonra 270'lere geldiğimizde
143. 5:24%5'lerin altına düşüyor. Artık eee sikke
144. 5:28dediğimiz para gümüş görünümlü bir bakır
145. 5:30parçasına dönüyor. Peki sonuçta ne
146. 5:32oluyor derseniz aslında çok da tahmin
147. 5:34edebileceğiniz gibi fiyatlar kontrolden
148. 5:36çıkıyor ve imparatorluk tarihe 3. yüzyıl
149. 5:39krizi diye geçen bir kaosa sürükleniyor.
150. 5:42Eee, bu aslında tarihin ilk büyük fiyat
151. 5:44kontrolü denemesi ve krize dönüyor.
152. 5:46Başka bir imparator yine 300'lü yıllarda
153. 5:48ismini hatırlamıyorum yüzlerce mala,
154. 5:50yüzlerce hizmete tavan fiyat koyuyor.
155. 5:53Eğer konulmazsa da cezası ölümdür,
156. 5:55idamdır diyor. İşe yarıyor mu dersiniz?
157. 5:57Bu da işe yaramıyor işte. Çünkü mallar
158. 5:58tezgahtan toplanıyor, kara borsa
159. 6:00çıkıyor. Yani tarihten aldığımız,
160. 6:03alacağımız ilk ders şu arkadaşlar.
161. 6:05Parayı bozduysanız fiyatı yasaklayarak
162. 6:07enflasyonu durduramazsınız. Dolayısıyla
163. 6:09bu eee Türkiye için de aslında geçerli
164. 6:12bir kural. Ama asıl dikkatinizi çekmek
165. 6:14istediğim şey mekanizmanın ta kendisi.
166. 6:17Roma vatandaşı için ne değişti?
167. 6:18Cebindeki paranın alım gücü eriti.
168. 6:20Devlet için ne değişti? Aynı gümüşten
169. 6:22daha fazla para yani daha fazla asker,
170. 6:24daha fazla tahıl, daha fazla saray
171. 6:26yapabildiler. Kimse kimsenin kapısını
172. 6:28çalıp vergi istemedi ama vergi kuruşuna
173. 6:31kuruşuna tahsil edilmiş durumda. Şimdi
174. 6:33bu tabii ki Roma'nın icadı ama Roma la
175. 6:35birlikte ölmüyor. 1540'lara geldiğimizde
176. 6:38İngiltere kralı 8. generala savaşacak.
177. 6:41savaş parasını bulmak için büyük tahşiş
178. 6:44diye geçen bir iş var tarihte. Bunu
179. 6:47başlatıyor. Çok benzer bir şey. Onlar da
180. 6:50işte paradaki gümüş oranı %92'den %25'e
181. 6:54indiriyor. Eee, peki halk fark ediyor mu
182. 6:56derseniz tabii ki ediyor. Yani gözüyle
183. 6:58paraya bakıyor. İşte o, eee, sikkelerin
184. 7:01üstünde kralın portresi var ya, o gümüş
185. 7:04kaplama aşındıkça eee, çıkıntılı yer
186. 7:06ortaya çıkıyor ve neresi derseniz kralın
187. 7:08burnu. Altından da bakır görününce halk
188. 7:11bir lakap takıyor Henry'ye. Bakır burun
189. 7:13eee diye bir lakap. Bu da tarihe geçmiş
190. 7:16önemli olaylardan bir tanesi. E biraz
191. 7:18daha yakın bir tarihe 1920'lere 23
192. 7:21Veymar Almanya'sınna geldiğinizde eee
193. 7:23Almanya'da Dünya Savaşı'nı eee nasıl
194. 7:26finanse etti derseniz vergiyle değil
195. 7:28borçla ve para basarak finanse ediyor
196. 7:30aslında. Bir de üstüne savaş kaybedince
197. 7:32eee ve tazminatlar ortaya çıkınca eee
198. 7:35artık Alman hazinesi böyle matba gibi
199. 7:37para basıyor. 1923 Kasım ayında 1 dolar
200. 7:41kaç mark biliyor musunuz? Yani tarihte
201. 7:43yazan bilgiden bahsediyorum. 4.2 trilyon
202. 7:47bir somun ekmek aşağı yukarı 200 milyar
203. 7:49mark. İnsanlar o dönem maaşını el
204. 7:52arabasıyla taşıyormuş ve para o kadar
205. 7:54değersiz ki banknot yakmak odun
206. 7:57yakmaktan, odun almaktan daha ucuza
207. 7:59geliyor. Bayağı para yakarak
208. 8:01ısınıyorlar. Şimdi bu fotoğrafları 2ü
209. 8:03tarih kitabı okuduğunuzda interneti
210. 8:05karıştırdığınıza ulaşabiliyorsunuz. Peki
211. 8:07bu felakette kazanan kimdi? Kaybedenler
212. 8:09belli zaten. İşte maaşlılar, çalışanlar.
213. 8:11Kazanan kim arkadaşlar? Borçlular. Peki
214. 8:13o dönem Almanya'nın en büyük borçlusu
215. 8:16kim? Almanya devletinin ta kendisi.
216. 8:18Savaştan kalan eee o borç tamamen
217. 8:20ödenmiş duruyor. Şimdi bir soru o zaman.
218. 8:23Roma'yı anlattık, Henry'yi anlattık.
219. 8:26Almanya Veymarı'na geldik. Bu üç
220. 8:27hikayenin ortak noktası sizce ne? Bir
221. 8:29düşünün arkadaşlar. Üçünde de devlet
222. 8:33harcamasını vergiyle değil paranın
223. 8:35kendisini bozarak finanse ediyor. Ama
224. 8:37üçünde de aynı sorun var. Yöntem çok
225. 8:39kaba. Çünkü matba çalıştırıyorsunuz ya
226. 8:41da sikke dediğimiz parada bir şey yapmak
227. 8:43gözle görülüyor. Yani halk bunu er ya da
228. 8:46geç anlıyor. Eee dolayısıyla sistem
229. 8:48çöküyor. İşte bu yüzden 20. yüzyılın
230. 8:51ikinci yarısında bu işin çok daha zarif
231. 8:53bir versiyonu geliştiriliyor. Görünmeyen
232. 8:55bir versiyonu. Bunu icat eden ülke kim
233. 8:58derseniz bugün dünyanın rezerv parasını
234. 9:00basan ülke. Tam bu esnada size
235. 9:03Finvest'in yepyeni modülünden bahsetmek
236. 9:05istiyorum. Portföy ve yatırım koçu.
237. 9:07Portföy ve yatırım koçu üyelerimizin
238. 9:09kendi portföylerini kurduğu ve takip
239. 9:11ettiği bir sistem. Kurmak çok kolay.
240. 9:13Örnek olarak Midasinizi yüklediğiniz
241. 9:15anda portüünüz şak diye açılıyor. Başka
242. 9:18bir aracı kurum kullanıyorsanız da
243. 9:19şablonumuza hisseleriniz ve adetlerinizi
244. 9:21girmeniz yeterli. 2 dakikada hazırsınız.
245. 9:24Portföyünüzü yüklediğiniz anda arkada
246. 9:26bir algoritma çalışmaya başlıyor. Beta,
247. 9:29sharp, volatilite ve maksimum düşüş gibi
248. 9:31metriklerle hem biz hem de Amerika
249. 9:33tarafında portföyünüzü ne kadar iyi
250. 9:35yönettiğiniz, eksiklikleriniz ya da iyi
251. 9:37yaptığınız şeyleri çıkartıyor. Üstelik
252. 9:39her akşam bunu tekrarlıyor. Hamleleriniz
253. 9:42değiştikçe analizle güncelleniyor. Yani
254. 9:44arkanızda sürekli sizi izleyen bir
255. 9:47yatırım uzmanı olduğunu düşünün. Her
256. 9:48sabah gelen raporda neler var derseniz
257. 9:51bir hisseniz adil diğerinin çok üzerine
258. 9:53çıktıysa pahalılaştı kar almayı
259. 9:55düşünebilirsin diyor. Çok paralel
260. 9:57hareket eden hisseleriniz varsa
261. 9:58çeşitlendirme uyarısı yapıyor. Bilenço
262. 10:01ve temeddü tarihleri önceden haber
263. 10:03veriyor. Teknik ya da temel olarak bir
264. 10:05şirkette bir fırsat ya da bir tehdit
265. 10:08oluştuysa onu da söylüyor. Uyarı almanız
266. 10:10gerektiği ve ne yapmanız gerektiğini
267. 10:12size ipuçlarıyla anlatıyor. Tek yapmanız
268. 10:15gereken her sabah portföym sekmesini
269. 10:17açmak ve bildirimleri takip etmek.
270. 10:19Portföy ve yatırım Koçu sadece Patreon
271. 10:22üyelerimize özel aşağıdaki linkten üye
272. 10:25olun. Finest'i hemen kullanmaya
273. 10:27başlayın.
274. 10:281945 yılı savaş bitmiş. Amerika'nın kamu
275. 10:31borcu milli gelirin %106'sına dayanmış.
276. 10:35O güne kadarki eee tüm zamanların rekoru
277. 10:37tabii bu. Şimdi klasik iktisada
278. 10:40sorarsanız bu borcu ödemek onlarca yıl
279. 10:42sürecek. E dolayısıyla acı bir kemer
280. 10:45sıkmanız lazım. Peki Amerika bu borcu
281. 10:47nasıl ödedi? Eski geçen ay bu videoyu
282. 10:50biliyorsunuz anlattık. Benzer bir dönem
283. 10:52hani bu borcu Amerika ne yapmak istiyor?
284. 10:54O videoyu izleyenler cevabı biliyor.
285. 10:56Cevap ödenmedi arkadaşlar. Borç eritti.
286. 10:59Uygulanan reçen reçetenin adı
287. 11:01literatürdeki aslında ilk finansal
288. 11:03baskı. Eee faiz enflasyon altında
289. 11:06tutuldu. Mevduat faizine yasal tavan
290. 11:09koydular. İşte emeklilik fonları,
291. 11:11bankaları düşük faizi devlet tahvili
292. 11:13almaya mecbur ettiler ve paranın yurt
293. 11:15dışına kaçmasını kısıtladılar. Tasarruf
294. 11:18sahibine enflasyonun yenebileceği hiçbir
295. 11:20kapı bırakmadılar. Sonra da enflasyonun
296. 11:22borcu yıl yıl eee kemirmesini izlediler.
297. 11:25İşte bu görünmez vergi tek başına
298. 11:27Amerika'da milli gelirin %3 ile %4 e
299. 11:31kadar eritmiş durumda. Sonuçta 1946'da
300. 11:34%106 olan borç 1970'lere geldiğimizde
301. 11:36ortalarında %23. Tek bir olağanüstü
302. 11:39vergi kanunu çıkarmadan tarihin en büyük
303. 11:42borç dağı 30 yılda buhar olup gitti.
304. 11:44Peki bunun bedelini kim ödedi? Tabii ki
305. 11:46Amerikan halkı ödedi. O dönemde eee 30
306. 11:49yıl boyunca eee devasa bir sermaye
307. 11:52transferinden bahsediyoruz. Şimdi işin
308. 11:54ilginci bu mekanizmayı eee olaydan e
309. 11:58onlarca yıl önce anlatan bir iktisatçı
310. 12:00var. harfiyen tarif etmiş kişi John
311. 12:03Meard Kees daha 1919'da şunu yazıyor.
312. 12:07Enflasyonu sürdürerek hükümetler
313. 12:09vatandaşların servetini önemli bir
314. 12:11kısmını gizlice ve fark edilmeden er
315. 12:14koyabilir diyor ve ekliyor. Bu yöntemi
316. 12:17milyonda bir kişi bile teşhis edemez
317. 12:19diyor. Bu anlattığı kitap bu arada merak
318. 12:22edenler için şu eee ekranda gördüğünüz
319. 12:25kitap John Kees'in kitabı. Genel Teori
320. 12:29kitabı, istihdam, faiz ve paranın genel
321. 12:31teorisi. Böyle meraklılar varsa
322. 12:34okuyabilirler ya da internetten eee
323. 12:36bunları araştırabilirsiniz.
324. 12:38Şimdi siz şu anda aslında o milyonda bir
325. 12:40kişinin tarafına geçiyorsunuz. Şimdi o
326. 12:42zaman bu motoru söküp içine bakalım. Bu
327. 12:44vergi tam olarak hangi kanallardan
328. 12:46tahsis ediliyor? Şimdi birinci kanal
329. 12:48Senyoraj demiştik. Devlet arkadaşlar
330. 12:50Merkez Bankası üzerinden para yaratıyor
331. 12:53ve o parayla aslında bir harcama
332. 12:55yapıyor. Dolaşıma gelen her yeni lira ne
333. 12:58oluyor? Sizin cebinizdeki liraları
334. 13:00inceltiyor. Aslında banknotunuzda kimse
335. 13:03elini sürmüyor ama o banknotun satın
336. 13:05alabildiği şey eee aslında azalmış
337. 13:07oluyor. Aradaki fark da hazineye gelir
338. 13:10olarak yazılıyor. İkinci kanal borç
339. 13:11erimesi. Devletin borcu nominaldir. Lira
340. 13:14liradır. Yani enflasyon %32 iken
341. 13:17Türkiye'den bahsediyorum 1 trilyon
342. 13:18liralık iç borcun gerçek yükü sadece bir
343. 13:21yılda yaklaşık 242 milyar lira hafifler.
344. 13:24Peki o 240 milyar lira nereden gelir?
345. 13:26İşte o tahvili, o bonoğu, mevduatı
346. 13:28tutanlardan gelir. Yani sizden gelir.
347. 13:30Alacaklıdan borçluya doğru sessiz
348. 13:33sedasız bir servet transferi olur. 3üncü
349. 13:35kanal bence en sinsi vergi dilimi
350. 13:38sürüklenmesi. Şimdi vergi gelir vergi
351. 13:40silimleri enflasyon kadar güncellenmezse
352. 13:42ne oluyor? Maaşınız gerçekten hiç
353. 13:45artmasa bile kağıt üstündeki artışla üst
354. 13:47dilime tırmanıyorsunuz. Bunu Türkiye'de
355. 13:49her yıl bizzat yaşıyorsunuz.
356. 13:51Biliyorsunuz yılın ilk yarıncısı, yılın
357. 13:53ilk yarıcısında elinize geçen net maaşın
358. 13:55düşmesinin sebebi tam olarak bu.
359. 13:57Meclistekiler oturup vergi oranını
360. 13:59arttırmadı ama sizin ödeniniz vergi
361. 14:01arttı. Şimdi şu soruyu kendinize sorun.
362. 14:03Enflasyon gerçekten istisnasız herkes
363. 14:06için kötü olsaydı tarihte bu kadar sık,
364. 14:09bu kadar sistematik, bu kadar farklı
365. 14:11rejimde tekrar eder miydi? Roma'da işte
366. 14:14Tudor İngiltere'sinde, Weymar'da, savaş
367. 14:16sonrası Amerika'da, Washington'da hep
368. 14:18aynı desen. Bu tabii ki tesadüf değil.
369. 14:21Teşvik yapısı aynı olduğu sürece sonuçta
370. 14:23aynı. Harcamak kolay, vergi koymak zor
371. 14:26ama parayı seyrettelttirtmek ise
372. 14:28görünmez. Bunlar bizim için bir teori
373. 14:30değil. Çünkü biz bu mekanizmayı zaten
374. 14:32ders kitabından öğrenmedik. Özellikle
375. 14:34son 3-4 yılda Türkiye'deki herkes bunu
376. 14:37yaşayarak öğrendi. 2021 ile 2023 arasını
377. 14:39hatırlayın. Politika faizi 8.5'a kadar
378. 14:42indi. Resmi enflasyon Ekim 2022'de
379. 14:4585'ti.
380. 14:47Aradaki o makas yakın tarihin en sert
381. 14:49negatif reel faiz dönemlerinden birisini
382. 14:51yarattı. Şimdi o dönemde parasını vadeli
383. 14:55TL mevduatta tutan biri işte piyasa
384. 14:57karışık nereye gideceğini bilmeyen. 2
385. 14:59yılın sonunda alım gücünü kabaca üçte
386. 15:01birine varan kısmını kaybetti. Aynı
387. 15:03dönemde kim kazandı? Ucuza
388. 15:05borçlanabilenler, işte kredi çekenler,
389. 15:07nominal borç taşıyanlar. En büyük
390. 15:09nominal borçlusun borçlunun kim olduğunu
391. 15:12artık zaten biliyorsunuz. 1946
392. 15:14Amerika'sının reçetesi neyse bizim
393. 15:16yaşadığımız aslında tam da onun
394. 15:18akrabası. Devlet en boşluğu. Bugün tablo
395. 15:21aynı mı derseniz bugün tablo farklı.
396. 15:23Yani bugün Haziran 2026 itibariyle,
397. 15:25Temmuz 2026 itibariyle enflasyon 32,
398. 15:28politika faiz 37 işte fiili fonlama %40.
399. 15:31Yani Türkiye'de mevduat uzun bir aradan
400. 15:32sonra pozitif reel faiz veriyor. İşte
401. 15:36dezenflasyon programı hafif hafif de
402. 15:38olsa işliyor. Tasarruf sahibi için bir
403. 15:40pencere açılmış. Eee ama bizim gibi
404. 15:43borcu yüksek devletler için pozitif reel
405. 15:45faiz çok pahalı bir lüks ve tarih bize
406. 15:48bu lüksün ancak katlanabildiği kadar
407. 15:50sürdüğünü gösteriyor. Şimdi durun bir
408. 15:53saniye böyle o borcu yönetenlerin
409. 15:55yerinize kendinizi koyun. Önünüzde üç
410. 15:58kapı var. Bir büyüme mecisi, bir büyüme
411. 16:00mucizesi lazım. Seçmenin asla
412. 16:02affedemeyeceği bir kemer sıkma ya da
413. 16:051946 reçetesi lazım. İlk ikisinin siyasi
414. 16:08maliyeti ortada. Tarih bize hep aynı
415. 16:11kapının seçildiğini gösteriyor. Merkez
416. 16:13bankalarının son yıllarda rekor düzeyde
417. 16:15altın almasının, altının rekor üstüne
418. 16:17rekor kırmasının arkasındaki yapısal
419. 16:19hikayeyi anlatırken hep bunu
420. 16:20söylüyordum. Piyasa finansal baskını
421. 16:23sessizce geri dönme ihtimalini
422. 16:24fiyatlıyor. Yani enflasyon kalıcı
423. 16:27biçimde hayatımızda olmaya devam edecek.
424. 16:29Bu videodan tek bir şey alıp
425. 16:31çıkacaksınız o da şu olsun. Reel faiz
426. 16:33pusulası. Nominal getiriye değil getiri
427. 16:36eksi enflasyona bakın. Reel dediğimiz
428. 16:38şey bu. Roma'dan bugüne kadar bu
429. 16:41verginin bütün mükelleflerin ortak
430. 16:43özelliği neydi derseniz nominal rakama
431. 16:45kanıyorlardı. Şimdi bunun bu pusulanın
432. 16:48dör tane pratik sonucu var ve baştan
433. 16:50söylüyorum bunlar tabii ki yatırım
434. 16:51tavsiyesi değil ama tarihin öğrettiği
435. 16:54ilkeler 1. Reel varlıklar. Enflasyon
436. 16:57vergisi nominal varlıklardan kesilir.
437. 17:00Parası, tahvili, sabit alacağı olandan.
438. 17:03üretken şirket hisseleri, altın,
439. 17:05gayrimenkul gibi reel varlıklar bu
440. 17:08verginin bu vergi tabanı dışında kalır.
441. 17:11Portföyünüzün omurgasında reel varlık
442. 17:13taşımak, kazandıklarınızla bunu yapmak
443. 17:15bu 2000 yıllık mekanizmaya karşı bilinen
444. 17:18en tek yapısal savunmadır. Hisse
445. 17:21tarafında kritik ayrım şu: Maliyet
446. 17:23artışını fiyata geçirebilen, fiyatlama
447. 17:25gücü olan şirketler enflasyon
448. 17:27dönemlerinin görece kazananı oluyor.
449. 17:29Bunu biz tarafında da Amerika tarafında
450. 17:31da aynı mantık. İkincisi altın. Roma'da
451. 17:34da Weymar'da da 1970'lerde de aynı işi
452. 17:37görüyor. Kimsenin borcu olmayan bir
453. 17:39paradan bahsediyoruz. Altının arkasında
454. 17:41eritilecek bir borç defteri yok.
455. 17:43Bozulacak bir söz yok. Vergiyi koyan
456. 17:46taraf yani merkez bankaları son yıllarda
457. 17:48zaten rezervlerine rekoy düzeyde altın
458. 17:50ekledi. Çünkü bir değişim içerisindeyiz.
459. 17:53Bu bile size bir şey anlatıyor olmalı.
460. 17:55Tahsildar bile kendini bu vergiden
461. 17:57korumaya çalışıyor. Yani Amerikan doları
462. 18:00mesela yerine biraz daha rezerv
463. 18:02çeşitlendirmesi yapıyorlar. Üçüncüsü
464. 18:06para birimi çeşitlendirmesi. Geçtiğimiz
465. 18:07günlerde söylemiştim. Bazen bizde
466. 18:09bireysel yatırımcılar işte çok dolara
467. 18:11geçiyor. Ya enflasyon vergisi ulusal
468. 18:14para üzerinden kesilir ama şunu
469. 18:16kaçırmayın. Doların kendisi de bir
470. 18:18devletin parası. Hem de 39 trilyon dolar
471. 18:21borcu olan bir devletin parası. Yani
472. 18:23dövize geçmek, dolar almak, vergiden
473. 18:25kurtulmak değil, vergi dairesini
474. 18:27değiştirmek sadece. Yani Türkiye'den
475. 18:29Amerika'ya geçmek. Asıl koruma yine reel
476. 18:31varlıkta. Bunu unutmayın. Yani dolar
477. 18:33diye bir yatırım olmaz. Ben yıllardır
478. 18:35bunu söylüyorum ama işte üye olanlar,
479. 18:37takip edenler farkında. Dördüncüsü
480. 18:40nominal değil uzun vadeye dikkat edin.
481. 18:42Pozitif reel faiz penceresinde bugün
482. 18:45mesela eee son 1,5 yıldır TL mevduat,
483. 18:48sabit getirili araçlar cazipti. Okey. Bu
484. 18:50pencere kapanıyor yavaş yavaş. Bu
485. 18:52pencereden faydalanmak mantıklı ama
486. 18:54sorun şurada başlıyor. Pencerenin
487. 18:56kapanabileceğini unutup, kapanacağını
488. 18:58unutup bütün birikimi uzun vadeli bu
489. 19:00nominal getiriye kitlemek. Hiç
490. 19:02unutmuyorum. Belki 20 sene öncedir
491. 19:04annemin çok yakın bir arkadaşı böyle
492. 19:05yüksek faiz döneminde evini satıyor.
493. 19:08Kirada yaşarım üzerine de faizle
494. 19:09geçirelim diye satmıştı evini. Üzerinden
495. 19:12yıllar geçti. Hala o evi yerine
496. 19:14koyamadı. Bazen böyle zihni sinir
497. 19:16fikirlerle bana yazan arkadaşlar oluyor.
498. 19:18Böyle bir şey tabii ki asla önermem.
499. 19:21Devlet teşvikli ürünlerde pusula aynı.
500. 19:23Mesela besteki %20 devlet katkısı gerçek
501. 19:26ve değerli bir transfer. Ama oradaki
502. 19:28fonların getirisi her zaman reel bazda
503. 19:31ölçmeye çalışın. Doğru fon dağılımı
504. 19:33yapmaya çalışın. Enflasyon üstünde mi
505. 19:36altında mı bakmaya çalışın. Bunlar
506. 19:38standart e önemli hatırlatmalar. Tabii
507. 19:40ki yatırım eee tavsiyesi değil. Herkesin
508. 19:43risk profiline, vadesine, ihtiyacına
509. 19:44göre farklı. Peki ben ne yapıyorum? Açık
510. 19:47açık şunu söyleyeyim. Ben portföreyimde
511. 19:49altın tutmuyorum. Benim sadece besimde
512. 19:51altım var. Bende vadeli mevduat da yok.
513. 19:53Benim portföyümün tamamı hisselerde.
514. 19:56Amerika hisseleri ve BIST hisseleri.
515. 19:58Buradan kazandığım paralarla gayrimenkul
516. 20:00alıyorum. Türkiye'yi bıraktım artık yurt
517. 20:02dışından alıyorum. Neden? Çünkü
518. 20:04yıllardır eee izlediğim şey şu.
519. 20:06Enflasyon dönemlerinde bile iyi giden
520. 20:09şirketler var. Fiyatlama gücü olan,
521. 20:11maliyeti müşteriye geçirebilen, geliri
522. 20:13enflasyonla birlikte büyüyen şirketler.
523. 20:15Bunları hep anlatıyoruz biz. Ben o
524. 20:18şirketleri seçebildiğime inandığım için
525. 20:20reel varlık savunmamı doğrudan hisse
526. 20:22üzerinden kurabiliyorum. E sonuçlar
527. 20:25zaten hem beni hem de portföyümü takip
528. 20:27edenleri fazlasıyla mutlu ediyor. Bunu
529. 20:29da ara sıra burada paylaşıyorum. Altta
530. 20:30da görüyorsunuz sürekli popup çıkıyor.
531. 20:33Ama altını çizeyim. Bu benim tercihim ve
532. 20:35benim risk profilim. Yani eee ben e bu
533. 20:39işi hisselerle yapabiliyorum. Herkes bu
534. 20:41işi hisselerle yapamıyorsa eee size
535. 20:43tabii ki hisse alın diyemem ama pusula
536. 20:45hepimiz için aynı. Nominele değil reele
537. 20:47bakacağız. E burada hangi hisselerde
538. 20:51olduğumu, güncel dağılımı her ay Patreon
539. 20:53da zaten takip edenler biliyor. Hani
540. 20:55merak edenler oraya bakabilir.
541. 20:57Dolayısıyla e reçete belli ama
542. 21:00uygulamalar eee kişiden kişiye farklılık
543. 21:02gösterebilir. Şimdi kapatalım. Eee
544. 21:05Regan'a dönelim. O cümleyi kurduktan
545. 21:07sonra bir hafta sonra seçimi kazandı
546. 21:08demiştim. Eee ama hikayenin ironisi şu.
547. 21:11Rigan'ın kendi döneminde Amerika'nın
548. 21:13borcu yaklaşık 3 katına çıkmış durumda.
549. 21:16Eee, yani bu işin kişilerle, partilerle,
550. 21:18ideolojilerle ilgili değil. Tamamen
551. 21:20teşvik yapısı ile ilgili. Harcamak
552. 21:22kolay, vergi koymak zor, parayı
553. 21:24incelttirmek, enflasyon görünmez. Bu bu
554. 21:27denklem 2000 yıl önce Roma'da neyse
555. 21:29bugün de aynı. Önümüzdeki aylarda
556. 21:32enflasyon düştükçe sorun çözüldü
557. 21:34manşetlerini göreceksiniz. O manşetleri
558. 21:37okurken bu videoyu hatırlayın. Asıl soru
559. 21:39enflasyonun düşüp düşmediği değil. Sizin
560. 21:42getirinizin enflasyon üstünde olup
561. 21:44olmadığı. Bu farkı verginin tahsilat
562. 21:47tarafını çok iyi biliyorsunuz. Artık
563. 21:49öğrendiniz. Eee umarım eee faydalı bir
564. 21:53video olmuştur. Bu tür makro hikayelerin
565. 21:55devamı için lütfen abone olmayı
566. 21:57unutmayın. Portföyümün güncel halini
567. 22:00haftalık derinlemesine notlarını Patron
568. 22:02üyeliğinde paylaşıyorum. Bir sonraki
569. 22:03videoda görüşmek üzere diyelim. Hoşça
570. 22:05kalın.
571. 22:10>> [müzik]
572. 22:16[müzik]