YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Dzieci mają wszystko a czują się zaniedbane - Tomasz Bilicki

Dzieci mają wszystko a czują się zaniedbane - Tomasz Bilicki — Transcript

by FUNDACJA DBAM O MÓJ ZASIĘG · 8,588 words · 1,821 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:06Jeszcze raz dobry wieczór. Dzień dobry.
0:08Cześć. Nagrywanie jest włączone.
0:12Jednej osoby tutaj brakuje, jak się
0:14zapewne państwo domyślacie.
0:17Nie maćka Dębskiego z fundacji Dbam o
0:20mój zasięg, który jest organizatorem
0:22tego przedsięwzięcia, ale to tylko
0:24dlatego, że stoi w korku i za chwilę do
0:26nas dołączy. Natomiast my zaczniemy
0:30na początku
0:32bez Maćka.
0:36wszystkie pytania organizacyjne
0:38dotyczące tego jak nagranie będzie
0:40dostępne, na jak długo będzie dostępne.
0:43Wszystko to wie organizator. Ja wbrew
0:45pozorom tylko jestem gościem
0:48na tym spotkaniu i bardzo też dziękuję
0:50fundacji Dbam o mój zasięg, za
0:53zaproszenie
0:55do tego przedsięwzięcia.
1:01W temacie zostało użyte słowo
1:04unieważnienie.
1:08Powiedzcie proszę, w jaki sposób można
1:12unieważnić dziecko?
1:17Śledzę czat, także możecie spokojnie się
1:19wypowiadać. Jak można unieważniać
1:22dziecko? Jak można unieważnić dziecko
1:26nie słuchając jego zdania, ignorując
1:29potrzeby? Olać, lekceważąc, zaprzeczając
1:31temu, co czuję, co ty znów myślisz.
1:34Ignorować, nie zwracać na nie uwagi, nie
1:37stawiać go jako swój priorytet, nie
1:39zauważając go, nie spełniać potrzeb, nie
1:41patrząc w oczy, nie mając czasu,
1:46nie dając sprawczości dziecku. Dziękuję
1:48za te wszystkie wypowiedzi. Nie słuchać
1:50aktywnie, nie poświęcać uwagi, stawiać
1:53na dalszy plan za każdym razem
1:55ignorować, zaprzeczać komunikatom,
1:57umniejszać potrzeby, mówić, że jego
2:00potrzeby nie są ważne, że są ważniejsze
2:02w życiu rzeczy
2:04ciągle zwracać uwagę,
2:07zaspokajać jedynie finansowo, nie
2:09emocjonalnie,
2:12patrząc się w ekran cały czas,
2:17umniejszać jego problemy, zaprzeczać
2:19emocje. porównywać z innymi, krytykować.
2:21Dziękuję za to. Dziękuję za to, co
2:24mówicie i być może środowiska,
2:28w których pracujecie,
2:31to jest normalne, że dzieci się nie
2:33unieważnia
2:35albo to unieważnianie zdarza się
2:37rzeczywiście rzadko.
2:40Natomiast ja regularnie spotykam
2:43unieważniane dzieci, ale też
2:46unieważnianych rodziców.
2:48unieważnianych nauczycieli i
2:50nauczycielki,
2:52unieważniane pokolenia,
2:55unieważnione różnego rodzaju cechy,
2:58które ludzie mają.
3:00Ci z was, którzy mnie
3:04znacie,
3:06to wiecie, że często wymieniam sześć
3:09podstawowych trudności,
3:11jakie można mieć w zakresie zdrowia
3:13psychicznego.
3:17Tą trudnością
3:20jest handra, kryzys, neuroróżnorodność,
3:25niska samoocena, traumy i zaburzenia
3:27psychiczne. I o tym generalnie nie
3:28będziemy dzisiaj mówić, bo nie chciałbym
3:31powielać tych materiałów, które są
3:33dostępne w ramach w ramach tego, co
3:37mówiłem na temat interwencji kryzysowej
3:39czy zdrowia psychicznego.
3:41Tak na marginesie.
3:44Bardzo ciekawe tutaj wypowiedź pani
3:46Justyny, że można unieważniać dziecko
3:48poprzez nieestawianie zdrowych granic.
3:51To rzeczywiście
3:53bardzo ciekawa refleksja, bardzo ciekawa
3:55myśl. Chętnie się do tego odniosę
3:58później.
4:01Dzieci,
4:03podobnie jak wszyscy ludzie
4:06czują różnego rodzaju emocje.
4:10Niektóre z tych emocji są przyjemne,
4:12inne są nieprzyjemne.
4:18Nikt z nas dorosłych nie chciałby,
4:22żeby dziecko czuło lęk, smutek,
4:27złość, tęsknotę czy też zazdrość.
4:31Czy zgadzacie się z tą tezą? Czy
4:34zgadzacie się z tezą, że nikt z nas
4:36dorosłych nie chciałby, żeby nasze
4:38dziecko czuło smutek, lęk,
4:42tęsknotę,
4:46złość?
4:52Bardzo fajnie teraz nam to wyszło, bo
4:56zobaczcie, nie, że
4:59oczywiście to jest niewykonalne, pani
5:01Anno, to ja się z tym zgadzam. Niektórzy
5:04z was tutaj piszą, że tak nie chcieliby,
5:08żeby dzieci czuły takie
5:11y emocje.
5:14To mi też pokazuje,
5:17że zależy wam na tym, żeby wasze dzieci
5:20były szczęśliwe, a odczuwanie smutku,
5:23lęku, złości nie kojarzy nam się
5:28ze szczęściem.
5:32Zastanówmy się, co by było,
5:35gdyby istniały tabletki na wykluczanie
5:38nieprzyjemnych emocji.
5:42Na przykład dajemy naszemu dziecku
5:44tabletkę na złość
5:47i nasze dziecko nigdy
5:51nie czuje złości.
5:55Czy nasze dziecko tylko by na tym
5:57zyskało, czy by może też coś straciło?
6:02Jak czujecie?
6:05Dziękuję. Nie będzie mogłoby się bronić.
6:09Byłoby robotem. Nie wiedziałoby gdzie są
6:12granice,
6:14których przekroczyć nie pozwoli.
6:17Ja życzę dzieciom, żeby czasami się
6:20złościły.
6:26Czym innym jest się złościć? Czym innym
6:28jest uderzyć kogoś pod wpływem złości?
6:33Czym innym jest się złości, czym innym
6:35jest rozwalić telefon o ścianę.
6:41Agresja, która czasami występuje przy
6:43złości wtedy, kiedy człowiek nie panuje
6:45nad sobą w stanie bardzo silnych emocji,
6:51to jest działanie,
6:53a złość jest emocją, jest uczuciem. No
6:56tutaj też chciałbym, żebyśmy umówili się
6:59na potrzeby tego spotkania,
7:02że
7:05będę zamiennie stosował określenie
7:08emocje i uczucie i zamiennie ku
7:11przerażeniu być może niektórych z was
7:14będę stosował określenia strach i lęk.
7:17Chociaż zdaję sobie sprawę z faktu, że
7:20wiele osób podkreśla wyraźną różnicę
7:23pomiędzy strachem a lękiem. Jeden taki
7:25wątek na czacie się też pojawia, który
7:27chciałbym tutaj dostrzec,
7:31że to, że ludzie czują także trudne
7:33emocje pozwala im lepiej zrozumieć
7:35innych. Pewnie tak jest,
7:39ale bez strachu nie ma reakcji. Napisała
7:41pani Aneta.
7:45Mogę powiedzieć tak samo, że złość wiele
7:47osób napędza.
7:49To, że się złościsz na krzywdę dzieci
7:52pokazuje, że jesteś dobrym człowiekiem,
7:54że nie zgadzasz się na to.
7:56To, że się złościsz wtedy, kiedy ktoś
7:59narusza twoje granice, ignoruje twoje
8:02potrzeby,
8:03pokazuje co jest dla ciebie ważne.
8:08Ja życzę dzieciom, żeby czasami
8:12czuły złość.
8:17No dobra. A
8:19niech będzie smutek.
8:22Gdyby istniała taka substancja
8:24chemiczna, która pozwala na to, że
8:26dzieci przestają się smucić i przestają
8:28płakać.
8:30Czy to byłoby korzystne dla dzieci?
8:40Znowu pisze dużo osób, że niekorzystne.
8:44Też tutaj rozumiem, że żeby czuć radość
8:46trzeba doświadczyć smutku. Rozumiem to.
8:48Tu każda emocja jest potrzebna.
8:51Nasza rolą jest przepracować. Piszecie:
8:52"No tak, ale czemu dokładnie służy
8:54smutek?"
8:57O, być może bez smutku nie byłoby
8:59empatii.
9:05By w sobie wszystko trzymały, gdyby nie
9:07płakały. Jak rozumiem, panie Agnieszko,
9:10moje dziecko ma depresję. Pracujemy nad
9:12smutkiem. Tak, panie Anno, rzeczywiście
9:15obniżony nastrój, smutek
9:19permanentny,
9:21występujący długoterminowo
9:24jest objawem depresji.
9:27Czy to oznacza, że chcielibyśmy w ogóle
9:29smutek? Życzę oczywiście dziecku, żeby
9:31się nie smuciło cały czas, pani dziecko,
9:35czy żeby ta depresja odeszła.
9:41Natomiast co takiego daje nam smutek?
9:44O czym mówi nam smutek? Bierzesz
9:46pastylkę, wyłączasz smutek, czego nie
9:50wiesz,
9:54co tracisz.
10:01O, właśnie. Bez smutku nie
10:03wiedzielibyśmy, co jest dla nas ważne.
10:06Bez smutku nie wiedzielibyśmy, co
10:07straciliśmy, na czym nam bardzo
10:09zależało.
10:12Nie mówię tutaj o smutku jako objawie
10:14chorób, zaburzeń psychicznych czy
10:16traumy.
10:19Ale jeżeli tak jest,
10:22że
10:23zaprosiłeś na swoje urodziny kilka
10:26koleżanek i nikt nie przyszedł, to to,
10:28że się smuszysz czy płaczesz to
10:30pokazuje, jak ważne dla ciebie były te
10:32urodziny i te koleżanki.
10:37Pani Karolina jeszcze dopiero że smutek
10:40pokazuje tego, czego brakuje. Tak
10:42właśnie jest.
10:44Łykasz pastylkę na smutek i nie wiesz,
10:46co jest dla ciebie ważne, czego teraz
10:48nie ma przy tobie.
10:52No dobrze, a lęk, strach?
10:57Przecież nie chcemy, żeby nasze dzieci
10:59się bały. Mamy wiele, wiele poradników w
11:03Stanach Zjednoczonych. Oni się
11:04specjalizują w tym, jak wychować
11:06nielękowe dziecko, jak wychować
11:08optymistyczne dziecko,
11:11jak wychować dziecko, które niczego się
11:12nie boi.
11:17O, też ciekawy wątek. Tutaj tak dużo
11:20jest wypowiedzi na czacie, za co
11:21dziękuję, że nie nadążam, nie nadążam
11:24scrollować.
11:26Yyy yyy fajnie to pokazaliście, że
11:28smutek może być rozwojowy,
11:32że smutek może oznaczać y, że ktoś jest
11:35krzywdzony. Tak jak ból zęba nie
11:37oznacza, no nikt nie lubi bólu zęba,
11:41ale ból zęba oznacza, że z tym zębem
11:43jest coś nie w porządku. Może tak samo
11:46jest smutek. Lęk ostrzega przed
11:49zagrożeniem.
11:53Tak, dzięki za to. Jestem przekonany,
11:58że gdybyśmy nigdy nie czuli lęku i
12:00smutku
12:02na tym webinarze, nie byłoby dzisiaj
12:04osób uczestniczących.
12:10Lęk i strach nas chroni. Oczywiście mam
12:12nadzieję, że również zdrowy rozsądek
12:16bierze w tym udział,
12:19ale to jest sygnał dla nas, jak tutaj
12:22pani Agnieszka podpowiada. Panie Ania,
12:24nie wiedzielibyśmy co jest zagrożeniem,
12:28ale też nie moglibyśmy poczuć odwagi,
12:30poczuć, że robimy coś mimo lęku.
12:36No dobrze. A tęsknota?
12:40Kolejna trudna emocja w życiu naszych
12:42dzieci.
12:44Tęsknota. Czy my chcielibyśmy, żeby
12:46nasze dziecko przestało tęsknić?
12:56Zobaczcie,
12:59wiele osób pisze po prostu nie.
13:02Tak. Zobaczcie, tęsknota pokazuje nam,
13:04kto jest dla nas ważny. Tęsknota mówi
13:07naszemu dziecku,
13:10kto jest dla tego dziecka ważny.
13:14O braku czegoś, kogoś. Tęsknota pokazuje
13:18więzi. Pięknie o tym piszecie.
13:22Tęsknota to jest wyraz miłości o
13:23potrzebie bycia blisko.
13:26Co kto jest dla nas ważny? Tak właśnie
13:28myślę,
13:30że to nam daje tęsknota.
13:34No dobrze. A
13:37a zazdrość,
13:40nie zawiść, zazdrość.
13:44Czy zazdrość do czegokolwiek jest
13:47potrzebna?
13:53informuje o brak, o czegoś, motywuje,
13:54pokazuje to, czego nam brakuje,
13:56mobilizuje do działania, pomaga
13:58wyznaczać sobie cel. Zdrowa zazdrość
14:01jest rozwojowa.
14:08I ja myślę, że zobaczcie, że te pięć
14:12podstawowych
14:14emocji,
14:18smutek
14:20z płaczem czasami,
14:23który nam mówi
14:27o tym, co jest dla nas ważne, czego nie
14:29mamy.
14:31ręki strach, które nas chronią,
14:33ostrzegają przed niebezpieczeństwami.
14:36Tak jak ból zęba nas informuje,
14:40że coś jest nie w porządku, wymagamy
14:43leczenia.
14:45Złość,
14:47która też czasami nas napędza, ale
14:49przede wszystkim pokazuje nam, że ktoś
14:54naruszył nasze granice,
14:57że ktoś się nie liczy z naszymi
14:58potrzebami.
15:03Tęsknota,
15:05która uczy nas,
15:09kto jest dla nas ważny, kogo
15:11potrzebujemy, kto jest dla nas bliski.
15:17I wreszcie zazdrość. Tutaj była taka
15:18mowa, że to, że zazdrość jest taką
15:20emocją, która potrafi
15:23być dla człowieka bardzo destrukcyjna.
15:26Myślę, że zawiść bardziej zazdrość taka
15:28pozytywna. yyy przekładać na przykład w
15:32tym, że yyy twórca terapii koherencji
15:36Bruce Ecker potrzebuje 10 sesji
15:41yyy na do tego, żeby dokonać tak zwanej
15:43rekonsolidacji pamięci. To jest to jest
15:46główna metoda pracy terapeutów
15:48konstruktywistycznych.
15:52Polski superwizor terapii koherencji
15:54doktor Michał Jasiński potrzebuje 15 20
15:57sesji, a ja 30. Ja im zazdroszczę. Chcę
16:01być lepszy, dlatego chcę się uczyć.
16:10Tutaj dużo z was wspomniało o tym, że
16:14wszystko zależy od tego,
16:16jak długo dana emocja trwa. Ja się z tym
16:19zgadzam.
16:22Czym innym jest odczuwać lęk?
16:28Czym innym jest żyć w stanie lęku
16:30uogólnionego cały czas?
16:34Czym innym jest się zezłościć wtedy,
16:36kiedy moje granice są naruszone?
16:40A czym innym jest złościć się cały czas
16:43i być pełnym złości,
16:46drażliwości,
16:48być wybuchowym człowiekiem.
16:52Czym innym
16:55jest się smucić
16:57wtedy, kiedy sytuacja zaprasza nas do
16:59tego, a czym innym jest być smutnym
17:01prawie cały czas.
17:05Czym innym jest żyć zazdrością o coś, a
17:08czym innym jest się inspirować
17:11zazdrością.
17:15Mówię o tym wszystkim dlatego,
17:18że teraz zrobię coś strasznego
17:23i ja po prostu złożę dzieciom takie
17:26życzenia,
17:28żeby dzieci potrafiły się czasami
17:31smucić, żeby potrafiły czasami płakać,
17:33złościć się, bać.
17:37I dziecko, które się smuci, które się
17:39boi, które tęskni,
17:43a jest zdrowym dzieckiem,
17:46nie potrzebuje, żeby zabrać ten smutek,
17:50nie potrzebuje, żeby zabrać ten lęk.
17:53Ono moim zdaniem potrzebuje połączyć się
17:56z mózgiem osoby dorosłej
18:01i wiedzieć, że ta osoba dorosła będzie
18:03obok i pomoże w znoszeniu tego
18:05dyskomfortu psychicznego. Bycie obok nie
18:08oznacza bycie w tym samym pomieszczeniu.
18:11Nie oznacza być centymetr obok.
18:15dlatego, że są dzieci, które będą nas
18:17potrzebowały centymetr obok, a będą
18:20takie dzieci, które będą nas
18:21potrzebowały gdzieś daleko w tym czasie.
18:25Ale moim zdaniem dziecko nie potrzebuje
18:28tego, żeby zabierać wszystkie trudne
18:30emocje tu i teraz natychmiast albo żeby
18:33chronić dziecko przed wszystkimi
18:36trudnymi emocjami.
18:39Pytanie oczywiście bardzo szerokie. Kim
18:41jest mózg osoby dorosłej?
18:44z którym dziecko łączy się przeżywając
18:46trudne emocje.
18:49Czy ty
18:51jesteś spokojny, stonowany?
18:56Czy ty potrafisz
18:58sam przeżywać dyskomfort psychiczny?
19:02Czy ty potrafisz być sam przyjacielem,
19:04przyjaciółką
19:06samego siebie? Samej siebie.
19:09Myślę,
19:11że to jest coś bardzo ważnego, że to
19:14pytanie o to, dlaczego młodzi ludzie
19:18dzisiaj często nie potrafią znosić
19:19dyskomfortu psychicznego, nie jest
19:22pytaniem o młodych ludzi, jest pytaniem
19:24o nas.
19:27jacy my jesteśmy, towarzysząc
19:29przeżywaniu tych trudnych emocji, łącząc
19:32się z naszymi dziećmi,
19:37oni mają w sobie bardzo dużo
19:38wyrozumiałości.
19:42Kiedy przegadujemy to z nastolatkami,
19:47to bardzo często jestem
19:51pod wielkim wrażeniem ich wypowiedzi.
19:55Coraz więcej młodych ludzi wie,
19:58że emocje mają w sobie swoją wewnętrzną
20:00mądrość.
20:03Także emocje trudne
20:05mają swoją wewnętrzną mądrość.
20:11I czasami mówię, słuchajcie, to były tak
20:15fantastyczne wypowiedzi, że ja się
20:16zastanawiam, czy gdyby to była dyskusja
20:18osób dorosłych,
20:20to czy one byłyby podobnie głębokie.
20:25I wielu młodych ludzi wtedy z taką
20:26wyrozumiałością pod naszym adresem
20:30właśnie nie unieważniając dorosłych mówi
20:33Tomek wiesz bo z nami to często o tym
20:36ludzie teraz rozmawiają coraz częściej
20:40a nasi rodzice nauczyciele nauczycielki
20:45wychowali się w świecie gdzie nie można
20:47było mówić o emocjach
20:49jakie są tego konsekwencje to być może
20:52też starczy nam dzisiaj
20:53żeby o tym opowiedzieć.
20:59Jeżeli twoje dziecko bywa smutne,
21:04czasami się boi złości,
21:07to nie znaczy, że jesteś złym rodzicem,
21:09że jesteś złą nauczycielką, złym
21:11nauczycielem,
21:13ponieważ człowiek zdrowy psychicznie
21:17i dziecko zdrowe psychicznie to nie jest
21:19osoba, która nigdy się nie boi, nigdy
21:22się nie smuci, nigdy nie płacze i nigdy
21:24się nie złuści.
21:26To jest osoba,
21:29która
21:31większość czasu czuje się dobrze.
21:36Chyba, że jakieś nagłe wydarzenie miało
21:38miejsce, trudne, że ktoś jest w
21:39kryzysie, wtedy miesiąc, a nawet do
21:41trzech miesięcy można być w takim
21:42kryzysie.
21:47Natomiast generalnie człowiek zdrowy
21:49psychicznie, czy dorosły, czy dziecko,
21:54to jest osoba, która większość czasu
21:57czuje się dobrze, odczuwa raczej
21:59pozytywne
22:02uczucia, emocje.
22:04Natomiast jest to osoba responsywna,
22:07czyli taka,
22:09która reaguje adekwatnie do sytuacji, w
22:12jakiej się znajduje. I to jest normalne,
22:15że jeżeli pies albo chomik odszedł ci za
22:19tęczowy most,
22:21to się smucisz i płaczesz.
22:30Trochę wyprzedzę temat, bo pojawiło się
22:32pytanie
22:34pani Moniki.
22:37Co robić, kiedy pytamy, czy wszystko
22:39jest dobrze, czy coś się dzieje, widząc
22:42nasze dziecko, które odczuwa trudne
22:44emocje,
22:46odpowiada, że wszystko jest okej, a tak
22:48naprawdę nie jest. Przyczyny mogą być
22:49bardzo różne.
22:53Z jednej strony
22:55może to być dziecko, które nie chce z
22:58nami o tym rozmawiać, ponieważ rozmowa
23:00na ten temat dlaatego dziecka kojarzy
23:02się z jeszcze większym cierpieniem,
23:05bo takie ma doświadczenie,
23:08że przez moralizowanie,
23:11zarzucanie gradem pytań, gradem jedynie
23:15słusznych dobrych rad,
23:19unieważnianie czasami, o którym sobie
23:22szerze jeszcze powiem,
23:24że lepiej nic nie mówić, że tak jest
23:26bezpieczniej.
23:28Ale z drugiej strony to
23:32równie dobrze
23:35może być tak, że dziecko chce nas
23:36chronić,
23:38nie chce nam zrobić krzywdy
23:40i wtedy kiedy cierpi, nie chce się
23:43dzielić z nami tym cierpieniem, bo nas
23:44kocha.
23:46Taka opcja też istnieje.
23:49Bardzo wiele młodych ludzi powiedziało
23:51mi w życiu: "Ja z rodzicem to o tym nie
23:53porozmawiam. Moja mama, mój tata mają
23:56dość problemów. Ja sobie ogarnę to sam.
24:00Albo z koleżanką, z kolegą, a nie z
24:02rodzicem. Rodziców zbyt bardzo kocham.
24:04Za bardzo mi
24:06na nich zależy.
24:09Też kolejny wątek, który tutaj
24:10podejmujecie na czacie, te, które udaje
24:13mi się podejrzeć.
24:16To jest wątek tego, że fajnie, kiedy
24:17dorosły
24:24potrafi okazywać uczucia i emocje.
24:28Zobaczcie, powiedzieliśmy o śmierci
24:30osoby bliskiej. Oczywiście reakcja na
24:32śmierć osoby bliskiej
24:34może być różna u różnych ludzi.
24:38Dzieci bardzo różnie znoszą śmierć.
24:45Natomiast jeżeli dziecko
24:48przeżywa bardzo tę śmierć, jest smutne,
24:50tęskni, przecież życie po śmierci też
24:53jest jakimś sposobem układania relacji z
24:55osobą zmarłą, tylko te relacje są inne.
25:00Tam często jest bardzo dużo smutku.
25:02Czasami dochodzi obwinianie siebie o
25:04wiele rzeczy.
25:07Nawet takie poczucie wiktymizacji,
25:09traktowania się jako ofiary
25:12tego wydarzenia.
25:14To jeśli tak jest, że dziecko to
25:17przeżywa,
25:18a ty starasz się być twardym, bo myślisz
25:21sobie: "Ja nie mogę teraz płakać przy
25:23swoim dziecku, no to przecież takie
25:26dziecko w ten sposób jest unieważniane."
25:31To jest taki sposób unieważniania, o
25:33którym bardzo mało się mówi.
25:35unieważniasz swoje dziecko, bo
25:37pokazujesz swojemu dziecku swoim
25:39przykładem, że odczuwania tych emocji
25:42jest zbędne i niepotrzebne i niesłuszne.
25:49Dlatego
25:52myślę,
25:54że to co jest wyzwaniem dla nas
25:57wszystkich
25:59i czuję, że pokolenie alfa nas do tego
26:01zaprasza,
26:03czy nadchodzące teraz pokolenie AI, tak
26:06myślę, że będą się nazywać,
26:09że oni nas zapraszają do tego, żeby
26:11przestać ich unieważniać,
26:15że oni naprawdę chcą się z nami
26:16połączyć.
26:18Oni tak bardzo chcą się połączyć z
26:20mózgami osób dorosłych, zaryzykuję takie
26:22twierdzenie,
26:25że często czują się samotni dlatego, że
26:27to mózgi dorosłych nie są na to gotowe.
26:32mózgi dorosłych nie są gotowe
26:37do tego, żeby uważniać
26:42emocje
26:44dziecka.
26:48Dziękuję też, że opisujecie prywatne
26:51historie
26:52na czacie. Nie jestem się w stanie do
26:54nich odnieść.
26:55m zachęcam do tego, żeby m skorzystać z
27:00jakiejś rozmowy indywidualnej z
27:02psychologiem, z psychoterapeutą,
27:05dlatego że
27:09gdybym teraz odnosił się do wszystkich
27:11tych historii, to całkowicie
27:13zgubilibyśmy temat i i i główny wątek
27:16tego spotkania.
27:20Mam na myśli takie osobiste wpisy, a co
27:22robić w konkretnej sytuacji. Nie myślę,
27:24że warto to z kimś przegadać
27:26indywidualnie.
27:33Jeżeli fajnie to moim zdaniem
27:36przyjęliście na samym początku, kiedy
27:38opisywaliście,
27:41że
27:44można dziecko w bardzo prosty sposób
27:46unieważniać.
27:49w takiej sytuacji, w której mówimy:
27:53"Nic się nie stało,
27:55ogarnij się, inni mają gorzej.
27:59Dlaczego ty w ogóle to czujesz?
28:03Przecież to nie była jakaś duża sprawa.
28:07Bóg tak chciał,
28:09ale weź już się uspokój.
28:12No dlaczego ty się tak zachowujesz?
28:16Ja rozumiem, że czasami robimy to z
28:18miłości,
28:21robimy to z troski
28:24przede wszystkim o to,
28:31że nie chcemy, żeby nasze dziecko
28:32odczuwało tych trudnych emocji.
28:35A ja mówię do dzieci i nastolatków
28:37inaczej.
28:39A ja mówię najczęściej widzę, że jest ci
28:41smutno.
28:43Jeżeli chcesz, możesz mi o tym
28:44opowiedzieć. Nie musisz.
28:49Jak mi nie chce opowiedzieć, to po
28:51prostu mówię, jak będziesz coś pode mnie
28:53potrzebował, potrzebowała, to jestem,
28:57ale nie musisz.
29:02Jeżeli ktoś mi coś opowie, to wtedy
29:04mówię najczęściej.
29:07Teraz już zrozumiałem, dlaczego jesteś
29:09smutny i tak bardzo płaczesz.
29:12Bądź smutny i płacz tyle, ile
29:13potrzebujesz. To zupełnie w porządku. To
29:16okej. Nie dziwię ci się, że płaczesz.
29:20I to nazywamy
29:23normalizacją.
29:26Normalizacją tych trudnych emocji, które
29:29mają charakter adaptacyjny, reaktywny.
29:32Jeszcze raz powtórzę, że nie mówię tutaj
29:35o lęku ogólnionym. czy o obniżonym
29:38nastroju objawie depresji,
29:41chociaż w jakiś sposób i z zaburzeniami
29:44lękowymi, depresją można też
29:46empatyzować, ale to troszkę inna
29:47historia.
29:50Natomiast
29:51takie normalizowanie, empatyzowanie,
29:54dania prawa do tego,
29:57żeby dzieci czuły to, co to co czują,
30:00jest dla mnie bardzo istotne. I dla mnie
30:02bardzo istotne jest dać dziecku połączyć
30:04się z naszym mózgiem.
30:06z mózgiem osoby dorosłej.
30:11Zobaczcie, że my w różnych
30:14w różnych miejscach
30:19unieważniamy
30:22emocje dzieci już od samego początku.
30:26Zdarza się, że dwu, trzyletni
30:31chłopiec, dziewczynka, no oni biegną
30:33chodnikiem, przewracają się, podchodzi
30:36osoba dorosła i pierwsze co wyrywa się
30:38tej osobie dorosłej to powiedzenie: "Nie
30:40płacz, już nie boli". Ja wiedziałem, że
30:43tak będzie, a nie mówiłem:
30:46"To jest unieważnienie tego bólu, to
30:47jest unieważnienie tego cierpienia.
30:54rzecz jest w tym, moim zdaniem,
30:58że my robimy to przede wszystkim dla
31:00siebie,
31:02czyli że my dorośli
31:10unieważniamy emocje dzieci po to,
31:12żebyśmy żeby oni się lepiej poczuli, a
31:14przy okazji żebyśmy my się lepiej
31:16poczuli.
31:17No bo to znaczy, że jestem skuteczną
31:19mamą.
31:23Bo to znaczy,
31:29że my potrafimy pocieszyć swoje dziecko,
31:32że my potrafimy zabrać lęk, zabrać
31:34smutek. Tylko moja teza jest taka, że
31:36dziecko nie potrzebuje, żeby go zabrać.
31:38Potrzebuje być blisko nas.
31:51Unieważnianie
31:53emocji dzieci
31:55wydaje się być bardziej intuicyjne niż
31:59ich uważnianie. I teraz zobaczmy,
32:03co się dzieje z dzieckiem, którego
32:05emocje są unieważnione.
32:10No przede wszystkim czuję się dziwakiem,
32:13że czuję to co czuję.
32:16Takie dziecko czuje się nierozumiane.
32:19No bo za tymi emocjami stoją stoi jakiś
32:22przekaz, jakaś informacja, jakaś
32:24potrzeba. Często potrzeba zupełnie
32:26niespełniona.
32:34Takie dziecko ma w sobie przekonanie, że
32:36często lepiej nic nie czuć, że te emocje
32:40są zbędne, jak pisze pani Anna.
32:48że są niepotrzebne,
32:52odcina się od tych emocji.
32:58Tutaj pani Asia
33:00cytuje: "No dlaczego taka smutna buźka?"
33:03No uśmiechnij się, proszę. Mamusia
33:05uwielbia twój uśmiech. Tak. Uśmiechnij
33:07się dla mnie.
33:09Ponieważ mamusia uwielbia twój uśmiech,
33:11to uśmiechnij się dla mnie.
33:13Bo moje samopoczucie jako mamy jest
33:16tutaj najważniejsze. To co ty czujesz
33:17jest nieistotne. Tak rozumiem pani
33:19Joanno, ten wpis
33:22i to jest to jest też bardzo ciekawe,
33:25że zobaczcie mamy światowy dzień
33:26uśmiechu i to co się dzieje w światowy
33:29dzień uśmiechu to nie ma nic wspólnego z
33:31prawdziwym uśmiechem i radością.
33:34dlatego, że w mediach społecznościowych
33:36światowy dzień uśmiechu,
33:40wszyscy piszą: "Spójź do lustra i się do
33:42siebie uśmiechnij. Bądź radosny, bądź
33:44wesoły,
33:47ale może ktoś nie ma ochoty być wesoły.
33:53Ja rozumiem, że radość jest ważna.
33:58Tutaj też ciekawy wątek widzę
34:00unieważniania przez babcię i dziadków.
34:05To też jest taki rodzaj unieważniania
34:07nawet ciała dziecka. No ale pocałuj
34:10babcię w podziękowaniu za prezent, ale
34:13usiądź dziadkowi
34:17na kolanach.
34:19Pamiętam kiedyś taki śmieszny przypadek.
34:22Ja mogę państwu opowiadać historię moich
34:24pacjentek i pacjentów pod warunkiem
34:26zapewnienia im pełnej anonimowości.
34:28Pamiętam kiedyś taki taką śmieszną
34:31sytuację.
34:33po świętach Bożego Narodzenia.
34:36Przyszedł do mnie nastolatek w pierwszym
34:39okresie adolescencji,
34:4213 lat.
34:44No i się go pytam, jak tam święta? On
34:47mówi: "Dobrze,
34:50wykazałem się wielką odwagą".
34:53Ja mówię: "No to
34:56opowiadaj, jeżeli chcesz". A on mówi:
34:59"Po pierwsze
35:03odmówiłem babci z jedzenia trzeciego
35:05schabowego pierwszy raz w życiu.
35:09A potem jak już zyskałem takiej odwagi,
35:11że mnie na to było wreszcie stać,
35:14to poszedłem do rodziców i zapytałem,
35:16gdzie są moje pieniądze z komunii.
35:18Dawno się tak nie uśmialiśmy wtedy.
35:23Zobaczcie, można unieważniać emocje,
35:24uczucie dziecka.
35:28Można też unieważniać opinę dziecka.
35:34Nie chodzi mi w tym o to,
35:37żeby
35:39robić wszystko to,
35:42co dzieci chcą.
35:45Ja jestem generalnie zwolennikiem
35:46odróżniania tego,
35:50co dzieci chcą od tego, czego dzieci
35:53potrzebują. Chcieć, a potrzebować to
35:55jest czasami zupełnie inna historia.
36:00Natomiast warto byłoby chociażby zapytać
36:04dziecka
36:07o
36:09opinię w jakiejś sprawie. Wyobrażam
36:12sobie taką historię.
36:14że od 15 lat ze swoim nastolatkiem
36:18jeździmy na wakacje do Mielna.
36:23Nasz nastolatek jak słyszy mielo, to mu
36:25się tak ręce trzęsą.
36:29wraca któregoś dnia ze szkoły i my
36:31mówimy: "Słuchaj synu, bardzo dobra
36:35informacja.
36:36W tym roku na wakacje
36:42jedziemy jedziemy do Mielna nie na
36:45miesiąc jak co roku, tylko na dwa
36:47miesiące."
36:49To może warto byłoby jeszcze zapytać
36:51tego nastolatka, co on na ten temat
36:52sądzi. Ja rozumiem, że jest takie
36:55pojęcie jak władza rodzicielska.
36:59Ja rozumiem, że no prędzej czy później
37:02my te władze tracimy. Zresztą też bardzo
37:05często unieważniając wiek adolescencji,
37:07unieważniając jego cele.
37:11Natomiast warto byłoby pytać dzieci w
37:14sprawach, które je dotyczą. To nie
37:16pytanie dzieci
37:18to też jest kolejny aspekt
37:20unieważniania.
37:24Spotykam też regularnie dzieci, które są
37:26unieważniane
37:29przez nadopiekuńczość
37:32swoich rodziców.
37:36I
37:40jeżeli niesiesz ze swoim dzieckiem
37:42plecak do szkoły,
37:45odrabiasz za to dziecko prace domowe,
37:50martwisz się, że twoje dziecko
37:55przez 15 minut było głodne,
38:00a ty na pewno jesteś złą matką, złym
38:01ojcem, że nie zrobiłeś kanapki na czas.
38:04na twoje dziecko to 15letni bąbelek,
38:08to może warto byłoby powoli zmienić
38:10trochę strategię.
38:15Ja osobiście uważam, że jest osiem
38:18rodzajów przemocy, mimo tego, że
38:19powszechnie
38:26pięć się uznaje. Tak, czyli najczęściej
38:28mówi się o przemocy fizycznej,
38:29psychicznej, seksualnej, ekonomicznej, o
38:32zaniedbaniu. W Polsce w Stanach
38:34Zjednoczonych zaniedbanie jest
38:35traktowane jako oddzielna kategoria.
38:39Ja myślę, że są jeszcze trzy dodatkowe
38:42rodzaje przemocy.
38:44Jednym z tych rodzajów przemocy jest
38:47natopiekuńczość.
38:51Natopiekuńczość
38:54to nic innego
38:57jak powiedzenie dziecku: "Jesteś
38:58beznadziejny, ja to zrobię lepiej. Nie
39:00nadajesz się do tego.
39:06W ogóle nawet nie staraj się tego
39:07zrobić. Ja to zrobię wiele razy lepiej
39:09niż ty.
39:13Na to opiekuńczość jest unieważnianiem
39:15sprawczości dziecka.
39:18Podobnie jak nadmierna kontrola. Panie
39:19Ewo,
39:23też tak uważam.
39:29Ja kiedyś
39:32na swojej szkole,
39:35przepraszam rodziców, jeśli poczujecie
39:36się tym urażeni, ale tak kiedyś było, że
39:41że wywiesiłem taki plakat na innej niż
39:43teraz uczę.
39:45Drogi rodzicu, który odwozisz swoje
39:48dziecko samochodem
39:52i najchętniej wjechałbyś nim do szatni,
39:55a mieszkasz 200 met od szkołą, od
39:58szkoły,
40:00który niesiesz za dziecko
40:04plecak, worek na buty, pracę plastyczną,
40:07którą sam namalowałeś.
40:10Chronisz dzieckko przed wiatrem,
40:11deszczem, śniegiem.
40:15Otwierasz ciężkie drzwi wejściowe,
40:16pomagasz dziecku ściągnąć buty
40:19i zmienić kurtkę.
40:22Bardzo cię, bardzo ci dziękuję, że
40:25zapobiegasz bezrobociu psychoterapeutów.
40:28Natopiekuńczość
40:29w tym kontekście, podobnie jak całe
40:32unieważnianie dziecka, prowadzi między
40:33innymi do niskiej samooceny.
40:36Unieważnianie prowadzi do poczucia
40:38osamotnienia, niezrozumienia,
40:42do izolacji,
40:43do niskiej samooceny,
40:46do cierpienia.
40:49I kolejny bardzo ważna, kolejna bardzo
40:52ważna rzecz,
40:55mianowicie
40:56unieważnianie dziecka prowadzi do tego,
40:59że młody człowiek nie potrafi potem
41:02znosić dyskomfortu psychicznego.
41:10No bo zobaczcie,
41:13jeżeli
41:17będzie tak, że ja powiem swojemu
41:19dziecku: "Bez sensu, że to czujesz,
41:22ogarnij się, przejdzie ci, nie panikuj,
41:24nie przesadzaj".
41:28No to moje dziecko nie będzie się uczyć
41:30znoszenia dyskomfortu psychicznego,
41:33tylko będzie się uczyło rozpuszczania
41:35trudnych emocji i rozpuszczania
41:38tych przeżyć.
41:41Dziecko będzie marzyć o tym, żeby być
41:43pustynią, nie czuć nic.
41:48Co więcej, zobaczcie, że jest takie
41:50jeszcze jedno bardzo unieważniające
41:52powiedzenie.
41:57Mianowicie jak będziesz dorosły
42:03to zobaczysz jakie można mieć prawdziwe
42:06problemy.
42:08Po pierwsze to nieprawda. Dziecko ma
42:12masę problemów. Nastolatki dzisiaj okej
42:15mają fajne ciuchy, telefony, ale
42:16problemów mają od groma.
42:20Ale potem bardzo wielu młodych ludzi
42:27ma ten kłopot, że nie chce być dorosłym.
42:31Nie policzę na palcach wielu rąk, ilu
42:34młodych ludzi, ilu nastolatków przez te
42:3625 lat pracy powiedziało mi: "Tomek,
42:40ja nie chcę dorosły, nie chcę dorosnąć.
42:43Mam już 17, 16 lat. Boże, niedługo moja
42:4618.
42:49Ja nie chcę dorosnąć. Ratunku,
42:52dorosłość jest straszna,
42:55bo to myśmy
42:58rzucili takie zaklęcie.
43:01Kolejnym unieważniającym zaklęciem
43:06jest chłopaki nie płaczą.
43:09Kiedy unieważniasz płacz, płacz chłopca.
43:15Zresztą tak samo unieważniający
43:17płeć
43:20potrafi być komunikat do dziewczyny.
43:24No podjęłaś wreszcie męską decyzję. To
43:27była decyzja z jajami.
43:30To unieważnia kobiecość.
43:36Natomiast
43:37chłopaki nie płaczą, to
43:40cały czas wiem, że ludzie to słyszą.
43:44Nastolatki w niektórych środowiskach
43:47cały czas mają taki wizerunek,
43:51że powinni być maco, chodzić do lasu,
43:53przegryzać tętnicę jelenią.
43:59A wszystko to
44:03dlatego, że inaczej nie będą atrakcyjni
44:05dla innych.
44:07Jeżeli wśród was są nauczycielki i
44:09nauczyciele, to proponuję zrobić na
44:11przykład na godzinie wychowawczej
44:14taki eksperyment.
44:19Otóż
44:21ja ja to robię bardzo często, tak mniej
44:24więcej od siódmej ósmej klasy wzwyż.
44:30Mianowicie
44:34proszę chłopców w klasie obecnych,
44:39żeby podnieśli rękę, jeżeli czasami
44:42płaczą.
44:46Podnosi się 20, 30, maksymalnie 50% rąk.
44:52Ja też podnoszę. Ja czasem płaczę.
44:59Wiem, że ten świat nie jest
45:00heteronormatywny,
45:02ale potem proszę kobiety obecne w
45:05klasie,
45:06żeby podniosły ręce, jeśli uważają, że
45:08chłopak, który czasami płacze,
45:12jest cieniasem i nie jest
45:15słabym człowiekiem i i nie jest wart
45:17tego, żeby mieć z nim relacje. I żadna
45:19kobieca ręka nigdy nie podniosła się do
45:21góry.
45:24A potem pytam kobiety obecne w tej sali,
45:26która z was uważa, że chłopak może
45:29czasami płakać
45:31i to jest w porządku, to jest okej, nie
45:33ma w tym nic złego, nic słabego i z
45:35reguły 100% rąk
45:38podnosi się do góry.
45:42Czego to jest wynikiem? To jest wynikiem
45:44zaklęcia unieważniającego chłopców i ich
45:47płacz pod tytułem Chłopaki nie płaczą.
45:51A widzimy potem w statystykach osób
45:53dorosłych,
45:56że
45:58rzeczywiście faceci nie płaczą, no bo
46:01faceci się zabijają, faceci się wieszają
46:04najczęściej
46:07cztero, pięciokrotnie częściej niż
46:08kobiety,
46:10bo ich płaszcz był unieważniany, bo nie
46:12wypada im płakać,
46:14a jeszcze płakać i prosić o pomoc.
46:19Wiem, że to też jest rozwojowe, ale coś
46:21takiego dzieje się z nami, że my
46:23przestajemy potrafić
46:27prosić o pomoc.
46:31Zobaczmy, małe dziecko o wszystko prosi.
46:35Tato, boję się.
46:38Mamo,
46:39jestem głodny. Głodna.
46:43Proszę pani, niech pani mi pokaże, jak
46:44to zrobić. Ja nie umiem
46:47i wiem, że to jest rozwojowe, to chodzi
46:49też pewnie o jakoś o usamodzielnianie
46:51się,
46:53ale bardzo wielu z nas przestało mieć
46:56zdolność do proszenia o pomoc. Utraciło
46:59tę zdolność proszenia o pomoc.
47:05I myślę, że to w znacznej mierze również
47:09jest kwestia
47:11unieważniania. Nie przesadzaj, nie bądź
47:14atencjuszem.
47:16No ty do psychologa,
47:18co sąsiedzi powiedzą, co rodzina powie,
47:20albo nikomu nie mów, że byliśmy u
47:22psychiatry.
47:24Myślę, że takie sytuacje ca znaczy wiem,
47:26że takie sytuacje cały czas się dzieją
47:29dzieją wśród nas.
47:32Właśnie fajną rzecz pani Gosia teraz
47:34napisała. Tak straciłem trochę zdolność
47:37do czytania tego czata. Wiem, że wy
47:40sobie też czytacie wzajemnie. Dziękuję
47:41za te wpisy.
47:43Yyy,
47:45ale myślę sobie, że to jest fajna rzecz
47:48to, co pani napisała, że jak rodzic
47:49będzie umiał prosić o pomoc, to może
47:51dziecko też będzie umiało prosić o
47:52pomoc. Często ludzie mnie pytają:
47:55"Proszę pana, no mój syn, moja córka, no
47:57nie chcę iść do psychoterapeuty, nie
47:58chcę iść do psychologa, nie chcę iść do
47:59psychiatry. Co ja mogę zrobić? Może pani
48:02iść? Może pan iść
48:06i pokazać
48:08tej osobie, że warto o siebie zadbać.
48:12W ogóle to jest tak, że z jednej strony
48:17my
48:19unieważniamy
48:22często nasze dzieci, ich emocje,
48:25uczucia, myśli, problemy,
48:29ale też często my unieważniamy samych
48:31siebie,
48:34bo jeżeli przyjdzie do ciebie za chwilę
48:36to dziecko i teraz w trakcie tego
48:38webinaru 15letnie i powie ci, że jest
48:41głodna,
48:43to prawdopodobnie jak przerwiesz ten
48:45webinar po to, żeby szybko pobiec do
48:47kuchni i zrobić swojemu 15latkowi
48:49kanapki,
48:51a dobrze ci tu, jeśli tak jest i
48:55wystygnie ci gorąca czekolada, którą
48:57sobie naszykowałeś, naszykowałeś na ten
48:59webinar,
49:01to co ty pokażesz swojemu dziecku? Ty
49:03dasz przykład, jak unieważniać samego
49:05siebie,
49:07jak unieważniać swoje potrzeby,
49:10jak unieważniać swoje pragnienia, jak
49:12unieważniać swoje prawo do odpoczynku.
49:17Dlatego namawiam cię do tego, że jeśli
49:20ten
49:2115
49:23będzie
49:25prosił o te kanapki,
49:29to
49:31zawsze możesz powiedzieć:
49:33"Lodówka jest pełna. Dziękuję ci za
49:36informację, że jesteś głodna.
49:38Głodny. Możesz sobie zrobić. Możesz też
49:41mnie zrobić przy okazji, fajnie by było.
49:44I wcale nie musisz myśleć o tym,
49:48że jesteś złą matką, złym ojcem, że
49:50teraz jesteś na tym webinarze, pijesz
49:52gorącą czekoladę,
49:55a
49:57twoje dziecko jest głodne.
50:00Y, jest pytanie
50:06o ośmiolatka.
50:09To nie ma, tu nie da się odpowiedzieć na
50:11to pytanie.
50:13Znam takiego ośmiolatka, który spokojnie
50:16może sam sobie zrobić kanapki
50:18i znam takiego 15nastolatka,
50:21przy którym chciałbym być obecny, jak
50:23będzie to wykonywał.
50:26Ale jeżeli
50:28twoje dziecko potrafiłoby to zrobić,
50:31to niech zrobi. Jeśli czujesz, że twoje
50:34dziecko
50:36mogłoby pójść w tę stronę, niech robi.
50:42Nawet jeśli nie zrobi czegoś idealnie,
50:44nawet jeśli ty zrobisz lepsze kanapki.
50:50Niektórzy mają szczęście do
50:52sześciolatków robiących im kanapki.
50:55Ale to nie jest też kwestia wychowania
50:57czy umiejętności rodzica.
51:00Tutaj żaden zarzut do tych, którzy mają,
51:03którzy chwalą się, znaczy pokazują o
51:05tym, że sześciolatek, może nie chwalą
51:06się, pokazują, że sześciolatek też może
51:08zrobić kanapki.
51:10To nie, nie nic pod waszym adresem, nie?
51:13Ale czasami tak trochę jest, że my byśmy
51:15chcieli, żeby nasze dziecko było taką
51:16chodzącą agencją prijarowską, że
51:19wychodzimy z domu, wsiadamy do windy,
51:21tam sąsiadka, my mówimy: "Proszę
51:22zobaczyć", sama się ubrała, ma tylko 5
51:25lat, zrobiła sobie kanapki.
51:27Tak, tak, tak. Właśnie tak, tak. To pani
51:29Luizo, zrozumiałem, że pani jest dumna z
51:31tego. I rzeczywiście jest tak, że jakaś
51:34pięcio, sześciolatka to zrobi, ktoś to
51:36zrobi później. Każdy ma własne tempo
51:38rozwoju. I tak na marginesie
51:40nieuznawanie tego tempa rozwoju też jest
51:45też jest unieważnianiem.
51:48Jeśli ty chcesz przyspieszyć, jeżeli
51:50jeżeli rodzic
51:52jest scenarzystą
51:55i reżyserem jednocześnie swojego
51:58dziecka,
52:00bo ma jakiś pomysł, plan na rozwój
52:02swojego dziecka,
52:05to dobrze, że masz dziecko, które ci się
52:07buntuje,
52:09bo ja bym wolał, żeby to dziecko grało w
52:13reżyserowanym przez siebie, przez samego
52:15siebie filmie, do którego samo napis
52:16pisze scenariusz
52:19i liczę na to, że to dziecko będzie się
52:22czuło tak bezpiecznie, tak dobrze, że
52:24nie zrobi sobie temu krzywdy.
52:28Natomiast
52:29oczekiwanie, że dziecko będzie żyło w
52:31jakimś scenariuszu, który ty wymyśliłeś,
52:34rozumiem, jako rodzice mamy pewne
52:35pragnienia,
52:38natomiast też uważam, że to jest jeden
52:41ze sposobów unieważniania swojego
52:44dziecka.
52:46Unieważnić można też
52:50moment
52:52przełomowy w rozwoju dziecka. Na
52:53przykład zobaczcie,
52:56kiedy dziecko ma półtora roku,
53:02no rok, półtora, niektóre trochę
53:04wcześniej, trochę później
53:07zaczyna chodzić
53:09i wszyscy uważniają to dziecko wtedy.
53:12Wszyscy uważniają tę umiejętność.
53:16Nie spotkałem chyba rodzica, który
53:18powiedział, ale głupio, że że zacząłeś
53:20chodzić.
53:23Raczej wszyscy się cieszą. Dobrze, że
53:25mamy kilka aparatów telefonicznych.
53:26Możemy dzwonić po po całej rodzinie.
53:32Kiedy dziecko ma mniej więcej 2 lata,
53:34półtora roku, 2 lata, 2 i pó zaczyna
53:36mówić.
53:38I też ta umiejętność dziecka jest
53:41uważniana.
53:44Wszyscy się cieszą, chwalą.
53:48Dziecko otrzymuje bardzo dużo
53:49pozytywnych wzmocnień.
53:52Ale z drugiej strony zobaczcie,
53:56kiedy potem to dziecko ma 12, 13, 14 lat
54:02i wykona swój pierwszy krok w dorosłość,
54:07przestaje być dzieckiem, staje się
54:08nastolatkiem.
54:10Uważniasz to,
54:14czy może unieważniasz
54:16i mówisz: "Nie, no kiedyś to ty byłeś
54:18grzeczny, kiedyś to ty byłeś porządny.
54:21Kiedyś to ty czytałeś komiksy.
54:24Nie wiem co się z tobą dzieje.
54:29Kiedy potem twoje 12 13 14letnie dziecko
54:35mówi pierwsze słowo jako dorosły.
54:39Uważniasz to czy unieważniasz?
54:44Kiedy twoje dziecko w wieku adolescencji
54:46nastoletnim
54:48uczy się bardzo potrzebnych
54:49umiejętności, podejmowanie decyzji,
54:56poszukiwanie tożsamości,
55:01umiejętność znalezienia wsparcia poza
55:06swoją rodziną,
55:10bo tak możesz unieważnić swojego
55:12nastolatka. i powiedzieć: "Wiesz co, ja
55:14tutaj naprawdę mam bardzo duże
55:15wątpliwości, dlaczego ty ze mną w ogóle
55:17nie rozmawiasz, a jak glazurnik
55:19przyszedł nam płytki w łazience położyć,
55:21to wszystko mu opowiedziałeś, a mnie
55:22nic."
55:25No tak, ale zobacz ile jest w tym
55:28twojego egocentryzmu,
55:30bo ty masz taki scenariusz,
55:33a twoje twoj nastolatek uczy się bardzo
55:36ważne umiejętności właśnie teraz
55:38szukania wsparcia i relacji z osobami
55:40obcymi.
55:44To jest do uważnienia.
55:46Widzę, że rozmawiałeś z glazurnikiem.
55:49Widzę, że nie ma w tobie lęku przed
55:51osobami obcymi, że potrafisz o tym
55:52pogadać, o różnych sprawach.
55:55Ważna umiejętność przyszłości.
55:58No bo zobaczcie, że jeżeli nasze dziecko
56:00nie nauczy się poszukiwać wsparcia u
56:03osób obcych poza najbliższymi,
56:06to utraci zdolność
56:10wyprowadzenia się z domu i przeżycia
56:11naszej śmierci.
56:16wspomniałem kilkanaście minut temu,
56:20że
56:23dzieci, których emocje, uczucia myśli,
56:25potrzeby, pragnienia są unieważniane,
56:28że one często chciałyby przestać coś
56:30czuć.
56:32I wyobraźmy sobie takiego człowieka,
56:35który jest unieważniany całe życie i
56:38gdzieś w innych środowiskach nie nauczył
56:42się bycia uważnianym,
56:45bo uważnić też mogą nie tylko rodzice,
56:49rówieśnicy też mogą unieważnić na
56:52przykład przewspomnianą tutaj wcześniej
56:53przemoc relacyjną. Wiecie, że to jest
56:55rzecz dla mnie bardzo niepokojąca i
56:58bardzo istotny wątek, ale można kogoś
57:01rówieśnik może kogoś unieważnić albo
57:03uważnić albo przyjaciel albo partnerka.
57:06Natomiast wyobraźmy sobie człowieka,
57:08który generalnie jest unieważniany
57:10i nie potrafi znosić dyskomfortu
57:12psychicznego.
57:14To co on taki dorosły później zrobi
57:17wtedy, kiedy pojawi się snutek, lęk,
57:20złość? jak on będzie sobie radził z tymi
57:23uczuciami i emocjami?
57:35No nie będzie sobie radził, ale on nie
57:37jest w stanie znosić
57:40przecież tej złości i tego smutku, lęku.
57:43No dziękuję wam. Ja właśnie tak to
57:45widzę. Jak pani Gosia, jak pani Adriana,
57:48jak pani Monika,
57:50jak pani Asia,
57:53jak pan Szymon. Być może taki dorosły
57:55człowiek będzie potrzebował
57:56rozpuszczalników.
57:59Takim rozpuszczalnikiem trudnych emocji
58:01potrafi być alkohol, narkotyki,
58:05obsesyjne granie, hazard, seks.
58:09Może stanie się agresywny, bo nie będzie
58:12w stanie pomieścić w sobie tych
58:13trudności.
58:16Może w którymś momencie dojdzie do
58:17wniosku, że to życie nie ma sensu. Ten
58:19świat nie jest światem, w którym można
58:21byłoby funkcjonować.
58:24I jedynym sposobem na zakończenie
58:26funkcjonowania na tym świecie jest
58:28śmierć.
58:31Cięcie się też tak może być pani
58:34Katarzyno, nie?
58:37I ja życzę młodym ludziom z pokolenia
58:40Alfa, żeby oni się nauczyli znosić
58:43dyskomfort bez rozpuszczalników.
58:47I teraz powiem coś bardzo trudnego,
58:51że my wcale nie jesteśmy takim cudownym
58:55pokoleniem, bo być może wśród was
58:58zrodziła się taka myśl: "No moment,
59:00moment, moment, jakie w ogóle
59:01unieważnianie? Ja to z kluczem na szyi
59:04biegałem między blokami czy tam po lesie
59:07i w ogóle nikt się nie przejmował moimi
59:09uczuciami ani emocjami."
59:13Tak.
59:15I dlatego jesteśmy takim cudownym
59:17pokoleniem,
59:19pokoleniem ludzi, którzy mają większości
59:22adekwatną samoocenę,
59:24którzy lubią samych siebie.
59:29Rozumiem, że w miejscowościach, w
59:31których jesteście, sklepy monopolowe
59:33bankrutują jeden za drugim.
59:37Rozumiem, że w środowiskach waszych
59:40budujemy my jako dorośli trwałe więzi,
59:43relacje. Jesteśmy dla siebie życzliwi.
59:47Tak nie jest.
59:50I nie chciałbym chyba też nas jakoś
59:52etykietyzować, że jesteśmy jakimś
59:55szczególnie patologicznym pokoleniem
59:57dysfunkcyjnym,
59:59ale ja bym chciał, żeby oni nie
1:00:01odziedziczyli po nas tego wszystkiego.
1:00:07I
1:00:09wielu z nas ma rozmaite traumy, urazy,
1:00:14za sobą doświadczenia. A z jednej strony
1:00:16być może i kochających rodziców, ale
1:00:18rodziców przemocowych,
1:00:20rodziców uzależnionych,
1:00:22rodziców, gdzie były kłótnie,
1:00:25gdzie nikt się nie liczył z naszymi
1:00:26potrzebami.
1:00:29Ja się nie zgadzam z tym, że złe czasy
1:00:32kształtują mocnych ludzi.
1:00:37Jeżeli ktoś z was tak uważa, to może
1:00:39pojedzie na Ukrainę i taki transparent
1:00:43wkopie gdzieś koło okopów.
1:00:45gdzieś w tych miasteczkach
1:00:48gazy na przykład, że że tam mocni ludzie
1:00:53właśnie teraz
1:00:55są kute ich serca i umysły. Nie sądzę.
1:00:59Jesteśmy poobijani
1:01:03i być może to, że zaczniemy uważniać
1:01:07samych siebie i dawać przykład i to nie
1:01:11jest egoizm, narcyzm, egocentryzm,
1:01:13to być może, że zaczniemy uważniać
1:01:16nasze dzieci wokół,
1:01:19będzie jakimś przełomem. W to wierzę.
1:01:21Dlatego
1:01:23napisałem książkę razem z Markiem
1:01:25Kaczmarzykiem,
1:01:26profesorem z Uniwerytetu Śląskiego pod
1:01:29tytułem Unieważnieni.
1:01:31Marek mnie w tej książce pyta o
1:01:33nastolatki.
1:01:35Jest w drukarni 12 grudnia.
1:01:40Będziesz dostępna wersja papierowa.
1:01:42Wiem, że teraz jest dostępna w przed
1:01:44sprzedaży w wydawnictwie
1:01:47Dawid Mendrala.
1:01:50Kto z was uważa, że to ma sens, co teraz
1:01:52opowiadam, zapraszam. Kto nie, wyrzućcie
1:01:56to, co mówię do śmietnika.
1:01:59Zgadzam się ze wszystkimi komplementami
1:02:01pod adresem Marka Kaczmarzyka i ponieważ
1:02:04zauważyłem tutaj wpis Maćka Dębskiego,
1:02:07że jest z nami, to też dziękuję tobie
1:02:09bardzo Maćku za organizację tego
1:02:12webinaru.
1:02:14Na sam koniec pozostawiłem
1:02:20dwie takie formy unieważniania, które
1:02:22może nie są takie oczywiste.
1:02:27Panie Ewo, tak w wydawnictwie Dawid
1:02:28Mendrala na stronie internetowej jak
1:02:30wpiszecie Tomasz Biicki unieważnieni to
1:02:32można. Ale koniec reklamy.
1:02:38Po pierwsze można unieważnić całe
1:02:40pokolenie.
1:02:43Ja myślę, że pokolenie alfa jest też
1:02:47całe unieważnione
1:02:49pod kątem naszego niezrozumienia
1:02:54tego, co się dzieje wśród nich, jeśli
1:02:57chodzi o korzystanie z technologii,
1:03:01czym jest dla nich technologia.
1:03:04I to unieważnienie, moim zdaniem ma
1:03:06bardzo różne aspekty.
1:03:12Z jednej strony
1:03:14wielu dorosłym wydaje się, że to jest
1:03:16takie ekstra,
1:03:18że moje dziecko siedzi z tabletem w
1:03:20restauracji
1:03:22i jest cicho.
1:03:27Że to jest takie fajne, że mogę nagrać
1:03:29przedstawienie
1:03:30teatralne mojego dziecka z przedszkola.
1:03:34kiedy moje dziecko zamiast 100 twarzy
1:03:37widzi
1:03:38100 aparatów telefonicznych,
1:03:43ale wcale tak nie jest i wiele rozmów z
1:03:47nastolatkami na ten temat
1:03:50przeprowadziłem i wiecie co, oni są na
1:03:53nie.
1:03:57Jakiś czas temu wszedłem z Kilkorgiem
1:04:00nastolatków, tak przyznałem się, do fast
1:04:02fooda,
1:04:04fast foodu. I
1:04:08tam weszła rodzina z z małym dzieckiem,
1:04:11miało kilka lat, poruszało się pomiędzy
1:04:14stolikami jak nietoperz. W ogóle nie
1:04:17patrzyło na to co jest wokół. Jadło też
1:04:19jak nietoperz.
1:04:20I nie opowiadam tego dlatego, że byłbym
1:04:22to jakoś oburzony i tak dalej. Za tym
1:04:24też stoi jakaś prawda emocjonalna. Tam
1:04:26też,
1:04:27tam też musi być to czegoś objaw.
1:04:31Natomiast
1:04:35yyy moje nastolatki były na nie.
1:04:39I bardzo często tak właśnie jest,
1:04:44że
1:04:45młodzi ludzie mówią mi o tym, że mają
1:04:48młodsze rodzeństwo
1:04:50dwu, trzy, czteroletnie. Ich rodzice
1:04:52dają im tablety, telefony i oni są tym
1:04:54oburzeni. Oni krzyczą na swoich
1:04:56rodziców.
1:04:58Podobnie zresztą jak wielu młodych ludzi
1:05:01mówi mi: "Tomek,
1:05:04jak rodzice wchodzą do mojego pokoju, to
1:05:06oprócz tego, że bez pukania i od razu
1:05:08zapalają światło, czego nie cierpię, to
1:05:09zaczynają rozmowę znowu grasz".
1:05:13Ale
1:05:15jak ja wychodzę ze swojego pokoju,
1:05:19to oni zawsze mają telefon w ręku.
1:05:26Ja nie jestem przeciwnikiem technologii.
1:05:29Podobnie pewnie jak Maciek jestem
1:05:31zwolennikiem higieny cyfrowej. Nie wiem
1:05:33czy rozumiemy ją tak samo,
1:05:37ale ja też w tym wszystkim mam trochę
1:05:39dość narzekania.
1:05:41Jestem za tym, żebyśmy
1:05:43nie tylko żyli z dziećmi w świecie
1:05:45offline, ale ja też chcę z żyć z nimi w
1:05:49świecie online.
1:05:51I tak od razu wam powiem, tak u mnie w
1:05:53szkole, ja jeden dzień w tygodniu tylko
1:05:54uczę w szkole, to jest jutro. To jest
1:05:56bardzo lubię ten dzień, bo lubię chodzić
1:05:58do szkoły. Tak, w przerwach
1:06:01czasami na długiej przerwie, tak, gramy
1:06:03w PlayStation.
1:06:05Tak, są takie momenty na lekcji, że
1:06:09proszę ich o to, żeby wyciągnęli
1:06:11smartfony z kieszeni
1:06:14i ustalili jakieś fakty
1:06:16ostatnio na przykład o Rzeczniku Praw
1:06:18Obywatelskich i o Rzeczniku Praw
1:06:20Dziecka.
1:06:22I nie chcę do tego tabletów, ponieważ
1:06:25chcę chcę im pokazać, znaczy chc oni
1:06:27odkryli, życzę im tak, żeby odkryli, że
1:06:30ten smartfon, który mają w kieszeni może
1:06:32też służyć do bardzo wielu,
1:06:35bardzo dobrych rzeczy.
1:06:38I namawiam was do tego, że jeżeli nie
1:06:42wiecie dużo o technologii i o tym, co
1:06:44wasze dzieci robią
1:06:46w świecie online,
1:06:49to ja w sumie zapraszam was do tego,
1:06:51zachęcam was do tego, żeby rozważyć taką
1:06:54możliwość, aby poprosić swoje dziecko,
1:06:57żeby pokazało wam, co ono tam robi,
1:07:00żebyście być może wy też zaproponowali
1:07:03coś temu dziecku ze świata online
1:07:06również.
1:07:07Świat offline, nie porzucajmy go. To nie
1:07:10jest tak, że świat online to jest
1:07:12planeta B, a my musimy z A uciec na B.
1:07:15Ale ja czuję, że przestrzeń online
1:07:18powiększyła przestrzeń offline.
1:07:21I tak ja lubię czasami zagrać w CS-a,
1:07:26Minecrafta,
1:07:27oczywiście relacyjnie razem,
1:07:33być też z nimi w tym.
1:07:37Na moich obozach młodzieżowych gramy
1:07:39czasami,
1:07:41to jest zdecydowanie mniejsza część
1:07:43dnia,
1:07:44ale zauważyłem, że kiedy gramy, to
1:07:46zawsze wykorzystywane muszą być dwa,
1:07:48trzy, cztery pady.
1:07:50To znaczy oni chcą grać razem ze sobą.
1:07:54Sytuacje, żeby ktoś grał sam
1:07:57na obozie, no bardzo,
1:08:01bardzo rzadko. Nie wiem, czy się z czymś
1:08:03takim w ogóle w sumie co spotkałem. Ja
1:08:05sobie zdaję sprawę z faktu, jak
1:08:07funkcjonują media społecznościowe,
1:08:10jak wykorzystują młodych ludzi, w jaki
1:08:13sposób się reklamują. Rozumiem to.
1:08:16Natomiast jestem za tym, żebyśmy nie
1:08:18unieważniali w czambu młodego pokolenia
1:08:20pod kątem kultury online czy cywilizacji
1:08:24online.
1:08:27Ja mam takie wrażenie, że myśmy pomiędzy
1:08:30nami dorosłymi wychowywanymi w czasach
1:08:32nad Niennem, a nimi ze smartfonami
1:08:36czasami wybudowali przepaść
1:08:39i w ten sposób unieważniliśmy to
1:08:40pokolenie, mówiąc jeszcze dodatkowo po
1:08:42pandemii bez sensu.
1:08:45Mają, są dziwni
1:08:48tylko ten online i online i online.
1:08:51Wydaje mi się, że
1:08:53że to też jest pewna forma pewna forma
1:08:57unieważniania ich.
1:09:00I
1:09:04druga rzecz taka nieoczywista.
1:09:09Mianowicie
1:09:11około 90% z nas w naszym społeczeństwie
1:09:16to są osoby
1:09:20neurotypowe,
1:09:22ale 10% z nas, jestem przekonany, że
1:09:25także są na tym webinarze.
1:09:27To są osoby neuroatypowe,
1:09:29czyli neuroróżnorodne.
1:09:31Wiem, że te określenia nie są idealne.
1:09:35Wiem, że niektórzy widzą różnic między
1:09:37neuratypowością a neuroróżnorodnością.
1:09:40Nie mamy dosłowa
1:09:44na określenie
1:09:47na określenie
1:09:50neuroróżnorodności
1:09:51ani po polsku, ani po angielsku. Znowu
1:09:53po angielsku to bym to musiał
1:09:54przetłumaczyć jako neuroodmienność.
1:09:58To też jest dziwne.
1:10:00Natomiast mam tutaj na myśli osoby,
1:10:02które się rozwijają w spektrum autyzmu i
1:10:04rozwijają się za DHT.
1:10:07I to są osoby powszechnie unieważniane
1:10:10za sprawą unieważniania ich
1:10:12neuroróżnorodności.
1:10:16Otóż jeśli tak jest,
1:10:19że oczekujesz, że osoba neuroróżnorodna
1:10:21będzie neurotypowa,
1:10:24to unieważniasz
1:10:27drugiego człowieka.
1:10:30Nie, nigdy nie wyrasta się z ADHD,
1:10:33nigdy nie wyrasta się ze spektrum
1:10:35autyzmu.
1:10:37Zmieniają się pewne symptomy,
1:10:41zmieniają się pewne formy
1:10:42funkcjonowania.
1:10:45Natomiast zobaczmy,
1:10:48dużo częściej osoby rozwijające się w
1:10:50spektrum autyzmu i z ADHD
1:10:55doświadczają depresji, zaburzeń
1:10:57lękowych, niskiej samooceny, poczucia
1:10:59bycia dziwakiem,
1:11:03nawet różnych przypadłości czysto
1:11:05somatycznych, takich jak astma. No już
1:11:08nie mówię o uzależnieniach. Na na
1:11:09ostatnim światowym kongresie ADHD w
1:11:11Pradze były pokazywane wyniki badań,
1:11:16które to czwarta osoba dorosła z ADHD
1:11:18jest uzależniona.
1:11:21Ale zobaczcie, to nie są symptomy
1:11:23spektrum autyzmu ADHD, to są powikłania,
1:11:28ponieważ
1:11:30jeżeli ty będziesz oczekiwał, że osoba w
1:11:33spektrum autyzmu rozwijająca się
1:11:35spektrum autyzm czy zahd
1:11:37stanie się całkowicie neurotypowa,
1:11:39unieważnisz ją, pojawią się powikłania
1:11:43i ja osobiście mimo tego, że diagnozuję
1:11:47osoby neuroróżnorodne i pracuję z
1:11:49osobami neuroróżnorodnymi,
1:11:51nie oczekuje, że porzucą swoją
1:11:53neuroróżnorodność.
1:11:55To porzucenie w pewien sposób jest
1:11:57możliwe
1:11:59poprzez maskowanie.
1:12:01Tak, da się spacyfikować osobę z ADHD. W
1:12:04naszym pokoleniu robiono to regularnie,
1:12:07bo to był niegrzeczny bachor po prostu
1:12:10i da się to spacyfikować, ale
1:12:13konsekwencje tego będą
1:12:17bardzo dotkliwe w postaci
1:12:21tych właśnie
1:12:28przepraszam bardzo, zawahałem się, ale
1:12:32wszystko w moim studiu się wyłączyło.
1:12:33Ale już się włączyło z powrotem,
1:12:36także chyba jest tak jest. Okej.
1:12:38Dziękuję za ten komunikat. Wszystko tu
1:12:40zgasło na sekundę. Nie wiem dlaczego tak
1:12:42się stało.
1:12:47Unieważniając osoby neuroróżnorodne
1:12:50doprowadzisz do sytuacji, w której one
1:12:52zaczną maskować swoją neuroróżnorodność.
1:12:54To nie jest nic dobrego. Ma to szereg
1:12:56powikłań.
1:12:58To nie znaczy, że te osoby nie
1:12:59potrzebują wsparcia. To nie znaczy, że
1:13:01ja teraz głosuję za tym, żeby wycofać
1:13:03nauczycieli współorganizujących proces
1:13:05kształcenia. Czy wręcz przeciwnie, mamy
1:13:07ich, powinniśmy mieć ich jeszcze więcej,
1:13:10także dla innych rodzajów
1:13:12neuroróżnorodności, sytuacji w szkołach,
1:13:15że powinniśmy wzmacniać diagnostykę w
1:13:16tym zakresie.
1:13:18Y, natomiast taki chyba tradycyjny
1:13:22model, w którym dążę do tego, żeby osoba
1:13:26rozwijąca się w spektrum autyzmu
1:13:29patrzyła mi w oczy, nawiązywała ze mną
1:13:33relacje z własnej inicjatywy,
1:13:36podchodziła
1:13:37do jakiejś do jakiejś grupy.
1:13:42Śmiała się tylko dlatego, że inni się
1:13:44śmieją. nie wie o co chodzi, ale ale po
1:13:47prostu tak wypada, bo tak będę lepiej
1:13:49odbierany. Ja jestem na nie.
1:13:53Yy od spektrum autyzmu ADHD ma się też
1:13:56zalety.
1:13:58Ja zdaję sobie sprawę, że różny jest
1:14:00poziom funkcjonowania szczególnie osób
1:14:02autystycznych.
1:14:03Mamy tutaj w tych, prawda, DSM5, mam L1,
1:14:06L2, L3 w zależności od tego jak bardzo
1:14:08wsparcia ta osoba potrzebuje, wsparcia w
1:14:10rozwoju,
1:14:13ale
1:14:16ja was zapraszam do tego, żeby na
1:14:18początku przywitać osobę neuroróżnorodną
1:14:21akceptacją.
1:14:25I
1:14:27tutaj też pani Marlena fajnie to
1:14:29napisała. Teraz taka moda. Pani
1:14:31Agnieszko, no czasami trzeba wziąć leki
1:14:34rzeczywiście, ale pewnie pewnie nie
1:14:36zawsze. Dziękuję pani Elu za
1:14:40za te te polecajkę.
1:14:46Moja propozycja jest taka, ponieważ ja
1:14:47nie byłem w stanie czytać już tego czatu
1:14:50w którymś momencie. Tak bardzo wam
1:14:52dziękuję za tyle wypowiedzi, ale był
1:14:54skutek uboczny, czyli po prostu to jak
1:14:56szybko mi się to przewija tutaj to nie
1:14:58nadążam.
1:15:00Proponuję, żebyśmy te ostatnie 15 minut
1:15:03zostawili na na pytania,
1:15:07także jeżeli macie jakieś teraz nawet
1:15:10może już nie zadaliście, ale ja po
1:15:11prostu przeoczyłem,
1:15:14to zapraszam.
1:15:16Przyglądam się naszemu czatowi. Mamy 13
1:15:19minut do końca. Nie wiem jak wam, ale
1:15:22mnie bardzo szybko zleciało.
1:15:29Możecie też napisać, jak się tutaj
1:15:31czuliście na tym webinarze, co było dla
1:15:34was ważne, co było dla was nieważne, z
1:15:37czym się zgadzacie, z czym się nie
1:15:39zgadzacie.
1:15:43Rozumiem, że chodzi o taki takie
1:15:44wykluczanie, panie Anno, w rozumieniu na
1:15:47przykład też przemocy relacyjnej,
1:15:48przemocy, która wyklucza i ona jest
1:15:50bardzo dotkliwa.
1:15:53Można znaleźć takie materiały.
1:15:56Też profesor Jacek Pyżalski się szeroko
1:15:59tym zajmuje, ale też i ja również
1:16:04starałem się w tym temacie coś coś
1:16:08wymyśleć i i staram się przeciwdziałać
1:16:11temu wykluczeniu.
1:16:12Samoświadomość emocjonalną. Tak, panie
1:16:14Szymonie, dziękuję za to słowo. W ogóle
1:16:16taką samoświadomość, samoregulację,
1:16:19ale też akceptację własnych trudnych
1:16:22emocji.
1:16:24Tak, wydaje mi się, że to jest, że to
1:16:26jest w ogóle fajne też słowo,
1:16:27samoświadomość emocjonalna.
1:16:32Dziękuję za dobre słowa,
1:16:36pani Magdo, nie, ale jest to
1:16:37inspirujące.
1:16:39Jest to nie nie wiem też czy ten plakat
1:16:41miałby taki efekt,
1:16:44ale może przygotuję. Nawet teraz mam
1:16:46taką myśl pani Magdu, zainspirowany
1:16:48przez panią czy na 20 listopada
1:16:51kolejną rocznicę uchwalenia konwencji o
1:16:53prawach dziecka. Czy bym może takiego
1:16:56plakatu nie przygotował z jakimś
1:16:57grafikiem? To ciekawa propozycja pani
1:16:59Magdo. Dziękuję
1:17:01też dziękuję za dobre słowo. Można też
1:17:04przekazywać uwagi krytyczne.
1:17:12Dziękuję za dobre słowo.
1:17:19A co jeśli rodzice unieważniają autyzm
1:17:21dziecka? Bardzo dziękuję pani Magd za
1:17:23to.
1:17:25Ja nie wiem jak z nimi rozmawiać. Mogę
1:17:27powiedzieć jak ja rozmawiam?
1:17:29Ja po pierwsze
1:17:31rozmawiam na detektywa Colombo. Ci,
1:17:34którzy mnie znacie wiecie co to oznacza.
1:17:37Według mnie detektyw Colombo w piątej
1:17:40minucie każdego odcinka serialu
1:17:44wie kto zabił, a mimo wszystko nadal
1:17:46zadaje pytania.
1:17:49I ja rzeczywiście w takiej sytuacji
1:17:52zadaję rodzicom bardziej pytania niż ich
1:17:54pouczam.
1:17:55Czyli mówię rodzicom, zastanawiam się
1:17:58czy państwa dziecko nie mówi tak
1:18:00jednostajnie. Ciekawe z czego to może
1:18:02wynikać.
1:18:04Zauważyłem ostatnio, że na lekcji
1:18:06powiedziałem być blisko kogoś i pani
1:18:09córka zrozumiała, że to chodzi o to, że
1:18:11stać blisko kogoś, a nie być blisko
1:18:13kogoś w rozumieniu więzi.
1:18:19Więc staram się po pierwsze raczej
1:18:21zadawać pytania i po drugie bardzo
1:18:23empatyzuję z tym oporem.
1:18:26Wiem, że to dla wielu z was może się
1:18:28wydawać dziwne. No jak to rodzice
1:18:30unieważniają autyzm dziecka, a ja
1:18:34empatyzuję z tym oporem. Tak, bo ja
1:18:37rozumiem, że rodzice bardzo często
1:18:39najpierw unieważniają spektrum autyzmu
1:18:42czy ADHD
1:18:44i na przykład nie idą na diagnozę.
1:18:47Bo boją się wyniku tej diagnozy,
1:18:50bo wiedzą, że jeśli ta diagnoza będzie
1:18:52pozytywna,
1:18:54to oni stracą w swoich oczach zdrowe
1:18:57dziecko i będą musieli przeżywać żałobę.
1:19:01będą się musieli nauczyć żyć na nowo.
1:19:05Oczywiście dla dziecka diagnoza jest
1:19:06korzystna i poszukiwanie wsparcia jest
1:19:08korzystne, ale zauważyłem też, że
1:19:11empatyzacja z oporem rodzica,
1:19:14uznanie też rodzica, uważnienie lęku
1:19:17rodzica
1:19:19też ma duże znaczenie. I tak jak
1:19:22spotykam osobę rozwijającą się w
1:19:24spektrum autyzmu i na początku daję
1:19:25akceptację
1:19:28zamiast wymieniania listy tego, co
1:19:29musisz zmienić,
1:19:31tak samo tutaj również jestem w stanie
1:19:35zaakceptować, że to jest dla rodzica
1:19:37trudne.
1:19:39I wreszcie potem, kiedy już jest ta
1:19:41diagnoza, to wielu rodziców chciałoby,
1:19:43żeby moje dziecko było jak najbardziej
1:19:45neurotypowe,
1:19:47bo wtedy lepiej sobie poradzi w życiu.
1:19:49tak naprawdę jest jest odwrotnie, wcale
1:19:51nie lepiej sobie poradzi w życiu, bo
1:19:54będzie miało prawdopodobnie masę
1:19:56powikłań.
1:20:00Natomiast rozumiem, że że rodzic może
1:20:03mieć
1:20:04takie myśli.
1:20:07Rodzic też jest człowiekiem.
1:20:11Staram się mówić spokojnie, empatycznie,
1:20:14z taką akceptacją. Tutaj wy to widzicie.
1:20:17To jest taka może biała książka z
1:20:19napisem ADHD.
1:20:21Y, to jest przepiękna praca plastyczna.
1:20:26Tam są obrazki w środku.
1:20:28Y, artysty z ADHD, który tam maluje
1:20:31trudności jakie ma. Namalował trudności
1:20:34jakie ma w wyniku ADHD i zalety jakie ma
1:20:37w wyniku ADHD. I ja często, często z
1:20:40rodzicem staram się też tak rozmawiać.
1:20:42Wiem, że to będą trudności. Zastanawiam
1:20:44się, czy nie będą też z tego wynikać
1:20:47jakieś zalety.
1:20:50Czy na przykład Emma Watson tak dobrze
1:20:52zagrałaby Hermione w filmie z Harrym
1:20:55Potterem, gdyby nie miała DHD? Czy
1:20:59kiedykolwiek mielibyśmy komputer z
1:21:01systemem operacyjnym Windows, gdyby nie
1:21:03ADHD Bill Gatesa?
1:21:06Bardzo wiele na to wskazuje, że Maria
1:21:07Kiwiskłodowska
1:21:09to osoba rozwijająca się w spektrum
1:21:11autyzmu. Tak, ja wiem. Ja wymieniam też
1:21:12osoby z zespołem Savanta, czyli osoby,
1:21:14które są ponadprzeciętnie uzdalnione,
1:21:16nie zawsze tak to wygląda, ale poznałem
1:21:20masę osób neuroróżnorodnych, które z
1:21:23faktu bycia neuroróżnorodmi uczynili
1:21:25pewien rodzaj
1:21:28nie lansu, nie mody, jakby nie bycia
1:21:31poczucia bycia modnym, tylko że też
1:21:33wykorzystują te zalety, które z tego z
1:21:35tego wynikają i i czasami pokazanie tego
1:21:40drugiego
1:21:42Z drugiej strony medalu też jest dla
1:21:44wielu
1:21:45dla wielu potrzebne, nie?
1:21:50Dużo młodzieży się samokalecza, jakby
1:21:52zrobiło się to modne. Ja to nie traktuję
1:21:54jako mody, tylko myślę tak, każdy
1:21:57przeżywa trudne emocje, nie każdy sobie
1:21:59z tym radzi, a każdy ma koleżankę i
1:22:02kolegę, który powie, powiedział: "Wiesz,
1:22:04jak mnie było źle, to ja się pocięłam i
1:22:06mi pomogło."
1:22:09I w tym sensie jest to przekazywane.
1:22:11Oczywiście nie tylko w takich sprawach
1:22:12młodzi ludzie się tną, nie tylko z
1:22:14takich powodów.
1:22:18Chaos wieczorno-domowy. Rozumiem. Tak,
1:22:21może być taki chaos.
1:22:25Panie Gosiu, polecam. Ja się nie
1:22:27inspirowałem w swojej książce
1:22:30Julem. To znaczy nie inspirowałem się
1:22:32Julem w tym sensie, że bardzo docenię.
1:22:34Natomiast nie powoływałem się tam na
1:22:35Jula, tylko powoływałem się na na własne
1:22:39jakby na własne przemyślenia.
1:22:42Szanowni państwo,
1:22:48dwa zadania domowe.
1:22:53Tutaj jest pytanie, czy to będzie plakat
1:22:54dla rodziców, może plakat dla dorosłych
1:22:56po prostu. Dwa zadania domowe.
1:23:01Zadanie domowe numer jeden, zrobić coś
1:23:04teraz bardzo dobrego dla siebie,
1:23:07ponieważ tylko zrobienie czegoś bardzo
1:23:09dobrego dla siebie teraz
1:23:11jest
1:23:13czymś, o czym tutaj rozmawialiśmy.
1:23:15Uważnijcie teraz swoje potrzeby.
1:23:19Być może warto je uważniać każdego dnia.
1:23:21I drugie zadanie domowe, które mam dla
1:23:24was. Jeżeli tak czujecie,
1:23:28że coś być może zrobiliście źle w
1:23:30wychowaniu dzieci, że coś może
1:23:32zrobilibyście inaczej, gdybyście coś
1:23:34wiedzieli, gdybyście wcześniej
1:23:37przeczytali książkę Jaspera Jula,
1:23:39gdybyście może wcześniej zobaczyli
1:23:42jakiś webinar, gdybyście może wcześniej
1:23:44trafili na Maćka Dębskiego i
1:23:47zrobilibyście coś inaczej, to życzę wam,
1:23:50żebyście się nie obwiniali.
1:23:53Życzę, żebyście uważnili swoją
1:23:55wyrozumiałość dla siebie,
1:23:58dlatego że po pierwsze na szczęście nie
1:24:00ma idealnych rodziców. Mówię na
1:24:02szczęście dlatego, że to uważnia też
1:24:06akceptację słabości dzieci. Jeśli
1:24:09dorośli byliby idealni, dzieci, które
1:24:12mają też przecież słabości,
1:24:15nie byłyby w stanie przetrwać. Tak to
1:24:17patrzą na mamę i tatę, sobie myślą: "No
1:24:19mama to źle zrobiła, tata to źle zrobił,
1:24:21to może nie jest ze mną tak źle. To
1:24:23unieważ uważnia
1:24:26akceptację słabości. Dlatego życzę życzę
1:24:29wam, żebyście teraz się nie obwiniali,
1:24:32żebyście teraz zastanowili się, czy
1:24:34lepiej jest inwestować energię
1:24:37w obwinianie siebie, czy lepiej jest
1:24:39teraz inwestować energię w wyrozumiałość
1:24:42dla siebie i w to, że być może będzie
1:24:46można coś zmienić w przyszłości. Jeszcze
1:24:49raz bardzo dziękuję fundacji Dbam o mój
1:24:50zasięg i tobie, Maćku, sądząc po oknie z
1:24:54tyłu dojechałeś bezpiecznie.
1:24:59Tak,
1:25:01Tomku, ścisć mikrofon, boęga.
1:25:07>> Dzięki bardzo za to, że Tomku byłeś z
1:25:10nami i jesteś.
1:25:13Z kwestii technicznych to powiem, że
1:25:16pewnie jutro zgramy ten wykład cały i on
1:25:21będzie dostępny na YouTubie. Wyślemy wam
1:25:23linki. Tak samo wyślemy wam linki do
1:25:26zaświadczeń.
1:25:29Yyy, ja tutaj nic nie dodam. Może tylko
1:25:32to, że Tomek będzie 17 listopada w Gdyni
1:25:36na naszej konferencji, jak co roku. Już
1:25:40się nie mogę ciebie doczekać, Tomku
1:25:42osobiście.
1:25:44Bardzo dziękuję
1:25:47za te twoje słowa. Zresztą widać po
1:25:50komentarzach, że one były szalenie
1:25:52istotne dla wielu osób
1:25:56i myślę, że takie webinary mogą zmieniać
1:25:58życie
1:26:00osobom, które potrzebują takiej zmiany.
1:26:03Dziękuję wam wszystkim.
1:26:05>> Dzięki.
1:26:06Trzymajcie się cieplutko. Tomku, zaraz
1:26:09do ciebie zadzwonię, a do was wszystkich
1:26:14życzę wam dobrego odpoczynku
1:26:18i rzeczywiście odrobienia, rzetelnego
1:26:20odrobienia pracy domowej, którą zadał
1:26:22Tomek. Wyłączam nagrywanie. Yeah.

About this transcript

This page contains the full transcript of Dzieci mają wszystko a czują się zaniedbane - Tomasz Bilicki by FUNDACJA DBAM O MÓJ ZASIĘG, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 8,588 words across 1,821 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.