YouTube2Text

Delhi Sultanate History in Telugu | ఢిల్లీ సుల్తానుల పూర్తి చరిత్ర | 1206–1526 | UPSC APPSC TGPSC — Transcript

by The Great IAS · 9,363 words · 1,884 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:00భారతదేశ చరిత్రలో ఒక కొత్త రాజకీయ శకం
  2. 0:03ప్రారంభమైంది.
  3. 0:04ఢిల్లీ కేంద్రంగా ఒక శక్తివంతమైన
  4. 0:07సుల్తానుల పాలన ఆవిర్భవించింది.
  5. 0:10కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ స్థాపించిన ఈ
  6. 0:12సుల్తానానుల పాలన ఉత్తర భారత రాజకీయ
  7. 0:15చరిత్రలో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది
  8. 0:18పలికింది.
  9. 0:20బానిస, ఖిల్జీ, తుగ్లక్, సయ్యద్ లోడి ఐదు
  10. 0:25రాజవంశాలు ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని పాలించాయి.
  11. 0:29సైనిక విజయాలతో ఢిల్లీ సుల్తానులు ఉత్తర
  12. 0:32భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలకు తమ
  13. 0:35అధికారాన్ని విస్తరించారు.
  14. 0:38పరిపాలన సంస్కరణలు అద్భుత వాస్తు శిల్పం
  15. 0:42సాంస్కృతిక పరిణామాలు
  16. 0:44ఈ యుగం చరిత్రపై చెరగని ముద్ర వేసింది.
  17. 0:481526 లో మొదటి పానిపట్టు యుద్ధంతో ఢిల్లీ
  18. 0:52సుల్తానుల పాలన ముగిసింది.
  19. 0:55రండి ఈ చారిత్రక యుగాన్ని తెలుసుకుందాం.
  20. 1:03నమస్కారం యూపీఎస్సి ఆస్పిరెంట్స్ ఈరోజు
  21. 1:05మనం ఒక అద్భుతమైన చారిత్రక జర్నీలోకి
  22. 1:07వెళ్ళబోతున్నాం. ఢిల్లీ సల్తనేట్ అసలు
  23. 1:09కేవలం బతకడమే కష్టంగా ఉన్న ఒక స్టేజ్
  24. 1:11నుంచి ఎవరూ ఎదిరించలేని ఒక నిరంకుశ
  25. 1:14రాచరికంగా ఎలా మారిందో ఈరోజు డీకోడ్
  26. 1:16చేద్దాం. ఇది 13వ శతాబ్దపు రాజకీయ
  27. 1:18ముఖచిత్రాన్ని పూర్తిగా మార్చివేసిన
  28. 1:21మామెలుకు రాజవంశం యొక్క ప్రయాణం. ఎలాంటి
  29. 1:23ఆర్భాటాలు లేకుండా నేరుగా సబ్జెక్ట్ లోకి
  30. 1:25వెళ్ళిపోదాం. ఇక్కడ ఓ చిన్న లాజిక్
  31. 1:27ఆలోచించండి బానిసలు అంటే మనకు సాధారణంగా
  32. 1:30గుర్తొచ్చేది ఏంటి ఇతరులకు సేవ చేసేవాళ్ళు
  33. 1:33కదా కానీ బానిసలుగా లైఫ్ స్టార్ట్ చేసిన
  34. 1:36కొందరు వ్యక్తులు ఇండియాలో ఇంత సువిశాలమైన
  35. 1:38సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తులు ఎలా
  36. 1:40అయిపోయారు? వాళ్ళకి ఎదురైన ఛాలెంజెస్
  37. 1:42ఏంటి? వాళ్ళని ఆ స్థాయికి తీసుకెళ్ళిన
  38. 1:44సీక్రెట్ ఏంటి? ఈ ప్రశ్నను కొంచెం మీ
  39. 1:46మైండ్ లో పెట్టుకోండి. ఎందుకంటే మనం
  40. 1:48ముందుకు వెళ్లే కొద్దీ దీనికి చాలా
  41. 1:50స్పష్టమైన ఆన్సర్ దొరుకుతుంది. చాలా మంది
  42. 1:52స్టూడెంట్స్ చేసే కామన్ మిస్టేక్ ఏంటంటే
  43. 1:54బానిస వంశం అనగానే వీళ్ళని సాధారణ పని
  44. 1:57వాళ్ళుగా ఊహించేసుకుంటారు. కానీ అది
  45. 1:59కరెక్ట్ కాదు. ఇక్కడ మామూలు కంటే అరబిక్
  46. 2:02లో యాజమాన్యం కలిగి ఉండటం అని అర్థం.
  47. 2:04యూపీఎస్సి ప్రిలిమ్స్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో
  48. 2:06మీరు క్యాచ్ చేయాల్సిన పాయింట్ ఏంటంటే
  49. 2:08వీళ్ళు టర్కీ నుంచి ఇంపోర్ట్ చేసుకున్న
  50. 2:10ఎలైట్ మిలిటరీ స్లేవ్స్ అంటే కచ్చితంగా
  51. 2:13యుద్ధ తంత్రాల కోసం సైనిక సేవల కోసం
  52. 2:15మాత్రమే స్పెషల్ ట్రైనింగ్ తీసుకున్న
  53. 2:17కమాండర్స్ అన్నమాట ఇంట్లో పనులు చేసే
  54. 2:19బానిసలకు ఈ మామలుకులకు చాలా తేడా ఉంది
  55. 2:21సుమా సో ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా
  56. 2:24గమనించండి. ఈ టైం లైన్ కచ్చితంగా మీ
  57. 2:26బ్రెయిన్ లో రిజిస్టర్ అయిపోవాలి. 13వ
  58. 2:28శతాబ్దంలో ఢిల్లీ సుల్తానెట్ ను శాసించిన
  59. 2:30మెయిన్ హీరోలు వీళ్లే. 126 లో
  60. 2:33కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ స్టార్ట్ చేస్తే 1210
  61. 2:36లో ఇల్టుట్మిష్ ఆ తర్వాత 1236 లో రజియా
  62. 2:39సుల్తానా అండ్ ఫైనల్లీ 1265 లో బాల్బన్
  63. 2:42పవర్ లోకి వచ్చారు. ఇది కేవలం పేర్ల
  64. 2:45లిస్ట్ కాదండి ఒక సామ్రాజ్యం ఎలా
  65. 2:47స్ట్రాంగ్ గా కేంద్రీకరించబడింది అనడానికి
  66. 2:49బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్ ఇక మన ఫస్ట్ మేజర్
  67. 2:51రూలర్ దగ్గరికి వచ్చేద్దాం. ఆయనే
  68. 2:53ఇల్టుట్మిష్ సుల్తానేట్ కు రియల్
  69. 2:56కన్సాలిడేటర్ ఐబక్ సుల్తానేట్ కు జస్ట్
  70. 2:58ఫౌండేషన్ వేస్తే దాన్ని అసలైన
  71. 3:00సామ్రాజ్యంగా నిలబెట్టింది మాత్రం
  72. 3:02ఇల్టుట్మిష్ మాత్రమే ఆయన సింహాసనం ఎక్కే
  73. 3:04టైం కి పరిస్థితి ఎలా ఉందంటే ఒక పక్క లోపల
  74. 3:06శత్రువులు ఇంకో పక్క బయట నుంచి దాడులు ఆయన
  75. 3:09ముందు ప్రధానంగా మూడు పెద్ద టార్గెట్స్
  76. 3:11ఉన్నాయి. ఫస్ట్ ఐబ కొడుకును ఓడించి బాబు
  77. 3:13సింహాసనం అనేది వంశ పారంపర్యంగా రాదు
  78. 3:15దమ్మున్న వాడికే దక్కుతుంది అని ప్రూవ్
  79. 3:17చేశాడు. సెకండ్ ముల్తాన్ లాహోర్లను కబ్జా
  80. 3:20చేసిన కుబాచా లాంటి టఫ్ కాంపిటీటర్స్ ని
  81. 3:21పక్కకు తప్పించాడు. ఇక థర్డ్ అండ్ మోస్ట్
  82. 3:24ఇంపార్టెంట్ పాయింట్ గ్వాలియర్ అజ్మీర్
  83. 3:26లాంటి ఏరియాస్ లో స్వాతంత్రం
  84. 3:27ప్రకటించుకున్న రాజపుతులను చాలా స్ట్రాంగ్
  85. 3:29గా అంచివేశడు. అలా ముక్కలైపోతున్న
  86. 3:32రాజ్యాన్ని ఒక సింగిల్ కంట్రోల్ లోకి
  87. 3:34తెచ్చాడు. సరిగ్గా అప్పుడే అంటే 1218 లో
  88. 3:37ఒక భయంకరమైన ఇన్సిడెంట్ జరిగింది.
  89. 3:40అప్పట్లో ప్రపంచాన్నే గడగడలాడిస్తున్న
  90. 3:42మంగోలులు సెంట్రల్ ఆసియాలోని అతి పెద్ద
  91. 3:44క్వారిజమియా సామ్రాజ్యాన్ని తుడిచి
  92. 3:46పెట్టేశారు. ఆ మంగోల్ సునామి కాస్త
  93. 3:48డైరెక్ట్ గా మన సింధూ నది దాకా
  94. 3:50వచ్చేసింది. అయితే ఇక్కడ ఇల్టుడ్మిష్
  95. 3:51చేసిన మ్యాజిక్ ఏంటో తెలుసా ఆయనేమి
  96. 3:53ఆవేశపడి వాళ్ళ మీదకు యుద్ధానికి
  97. 3:55వెళ్ళలేదు. చాలా తెలివిగా డిప్లమాటిక్ గా
  98. 3:57వ్యవహరించి మంగోలులకు ఏ మాత్రం
  99. 3:59రెచ్చగొట్టే ఛాన్స్ ఇవ్వకుండా ఢిల్లీ
  100. 4:01సుల్తానెట్ ను ఒక పెద్ద డిజాస్టర్ నుంచి
  101. 4:03సేవ్ చేశాడు. ఓకే ఎగ్జామ్ పాయింట్ ఆఫ్
  102. 4:06వ్యూ లో ఇక్కడ కొన్ని కీ ఫాక్ట్స్
  103. 4:07కచ్చితంగా నోట్ చేసుకోండి. ఇల్టుట్మిష్
  104. 4:10బెంగాల్ బీహార్లలో రూల్ చేస్తున్న ఇవాజును
  105. 4:12ఓడించి తన పవర్ ఏంటో చూపించాడు. బట్
  106. 4:15వెయిట్ ఇక్కడే యూపీఎస్సీ మిమ్మల్ని ఒక
  107. 4:17చిన్న ట్రాప్ లో పడేస్తుంది. ఇల్టుట్మిష్
  108. 4:19కి ఎప్పుడూ ఓటమే లేదు అనుకుంటారేమో. లేదు.
  109. 4:22గుజరాత్ చాలుక్యుల మీద ఆయన చేసిన అటాక్
  110. 4:25ఫెయిల్ అయింది. వాళ్ళు ఇల్టుట్ మిష్ ను
  111. 4:27గట్టిగా దెబ్బతీసి వెనక్కి పంపేశారు. ఈ
  112. 4:29పాయింట్ కచ్చితంగా మీ నోట్స్ లో హైలైట్
  113. 4:31చేసి పెట్టుకోండి. ఇక నెక్స్ట్ ఎపిసోడ్
  114. 4:33చూద్దాం రజియా సుల్తాన మరియు ఆ చహల్ గనీల
  115. 4:36మధ్య జరిగిన అసలైన పవర్ గేమ్ ఎల్టుట్మిస్
  116. 4:39చనిపోయే ముందు ఒక సెన్సేషనల్ డిెసిషన్
  117. 4:41తీసుకున్నాడు. తన కొడుకులు ఎవ్వరు పనికి
  118. 4:44రారని ఫిక్స్ అయిపోయి ఏకంగా తన కూతురు
  119. 4:46రజియాను వారసురాలుగా డిక్లేర్ చేశడు.
  120. 4:48రజియా టైంలో అసలు ఫైట్ ఎవరి మధ్య జరిగిందో
  121. 4:51ఒకసారి ఇమాజిన్ చేసుకోండి ఒకవైపు రాచరికం
  122. 4:54అంటే అబ్సల్యూట్ సుల్తాన్ పవర్ ఇంకోవైపు
  123. 4:56చెహల్ గాని అంటే రాజ్యంలో అత్యంత పవర్ఫుల్
  124. 4:59అయిన ఒక 40 మంది టర్కిష్ సర్దారుల గ్రూప్
  125. 5:02ఈ సర్దారులకు ఏంటంటే తమ చేతిలో కీలు
  126. 5:04బొమ్మలా ఉండేవాడే సుల్తాన్ గా ఉండాలి అని
  127. 5:06ఒక బ్లైండ్ రూల్ కానీ మన రజియా వాళ్ళకి
  128. 5:09తలగేట అయిపే కాదు. ఆమె క్యారెక్టర్ ఎంత
  129. 5:12డేరింగ్ అంటే ఆ టర్కీష్ సర్దారుల
  130. 5:14అహంకారాన్ని దెబ్బతీయడానికి ఏకంగా
  131. 5:16సాంప్రదాయ స్త్రీల దుస్తులనే పక్కన
  132. 5:18పెట్టేసింది. ఏ ముసుగు లేకుండా పబ్లిక్ గా
  133. 5:20ఓపెన్ గా దర్బార్ నిర్వహించింది.
  134. 5:22అదిఒకటేనా యుద్ధభూమిలో ఒక మగ చక్రవర్తిగా
  135. 5:25ఏనుగు మీద కూర్చుని స్వయంగా ఆర్మీని లీడ్
  136. 5:27చేసింది. అప్పటి పితృస్వామ్య సమాజంలో
  137. 5:30ముఖ్యంగా ఆ టర్కీ సర్దారులకు ఇదంతా
  138. 5:32చూస్తుంటే రక్తం మరిగిపోయింది. క్విక్ గా
  139. 5:35ఇంకో ప్రీలిమ్స్ రివిజన్ చూద్దాం. రజియా
  140. 5:37పవర్ లోకి రాగానే తనను అపోజ్ చేసిన మజీర్
  141. 5:40నిజాం ఉల్ముల్క్ జునేదీని చిత్తుగా
  142. 5:42ఓడించింది. కానీ ఆమె చేసిన ఒక చిన్న
  143. 5:44అపాయింట్మెంట్ ఆమె పతనానికే దారితీసింది.
  144. 5:47అదేంటంటే అబిసీనియాకు చెందిన యాకూత్ ఖాన్
  145. 5:50కు అశ్వశాల అధిపతిగా అంటే రాయల్
  146. 5:52స్టేబుల్స్ కి హెడ్ గా ప్రమోషన్ ఇవ్వడం ఒక
  147. 5:54టర్క్ కాని వ్యక్తికి అంత పెద్ద పొజిషన్
  148. 5:56ఇవ్వడాన్ని ఈ చహల్ గానిీ గ్రూప్ అస్సలు
  149. 5:58యాక్సెప్ట్ చేయలేకపోయింది. దాన్నే సాకుగా
  150. 6:01చూపించి ఆమెపై తిరుగుబాటు స్టార్ట్
  151. 6:02చేశారు. ఇక ఇప్పుడు ఢిల్లీ సుల్తానేట్
  152. 6:05చరిత్రలోనే అత్యంత కీలకమైన మరియు అత్యంత
  153. 6:08కఠినమైన బాల్బన్ సెకండ్ లోకి ఎంటర్
  154. 6:10అవుతున్నాం. ఇది 1246 నుండి 1287 వరకు
  155. 6:14నడిచింది. రజియా చనిపోయాక సుల్తాన్ ఏట్ లో
  156. 6:17అది ఒక పెద్ద గందరగోళం కానీ ఆ అస్థిరత్వం
  157. 6:19నుంచే ఒక టఫ్ అండ్ రూత్లెస్ రూలర్ బయటకి
  158. 6:22వచ్చాడు. అతనే గియాజుద్దీన్ బాల్బన్.
  159. 6:25ఈయనకి ఒక్కటే ఓపిక ఎక్కువ. డైరెక్ట్ గా
  160. 6:29సింహాసనం కోసం ఎగబడకుండా ఫస్ట్
  161. 6:30నసీరుద్దీన్ మహమ్మూద్ కింద నాయిబ్ గా అంటే
  162. 6:33డెప్యూటీగా జాయిన్ అయి తన బేస్ స్ట్రాంగ్
  163. 6:35చేసుకున్నాడు. మధ్యలో 1253 లో ఇమాదుద్దీన్
  164. 6:39రైహాన్ అనే ఇండియన్ ముస్లిం లీడర్షిప్ లో
  165. 6:41కొంతమంది సర్దారులు కలిసి బాల్బన్ ను పదవి
  166. 6:43నుంచి దించేశారు. కానీ బాల్బన్ సైలెంట్ గా
  167. 6:46తన పవర్ ఎంచుకొని మళ్ళీ బౌన్స్ బ్యాక్ అయి
  168. 6:481265 లో నేరుగా సుల్తాన్ గా సింహాసనం
  169. 6:51ఎక్కాడు. అసలైన అబ్సల్యూట్ మొనార్కీ అంటే
  170. 6:54ఏంటో చూపించింది ఈయనే. బాల్బన్ కు
  171. 6:57ప్రాక్టికల్ గా ఒక విషయం క్లారిటీ ఉంది.
  172. 6:59సుల్తాన్ కు ఎప్పటికైనా అస్సలైన డేంజర్
  173. 7:01ఉందంటే అది ఆ చహల్ గానిీ గ్రూప్ నుంచి అని
  174. 7:04అందుకే తను కూడా ఒకప్పుడు ఆ 40 మందిలో
  175. 7:06ఒకడే అయినా సరే ఆ సిస్టం ని రూట్స్ తో సహా
  176. 7:09పీకేయాలని డిసైడ్ అయ్యాడు. తన హోదాని
  177. 7:11పెంచుకోవడానికి ఇరాన్ పురాణాల్లోని
  178. 7:13అఫ్రాసియా వంశానికి చెందిన వాడిని అని
  179. 7:15డిక్లేర్ చేసుకున్నాడు. కుర్చీ కోసం కనీసం
  180. 7:18సొంత బంధువు అని కూడా చూడకుండా కజిన్ షేర్
  181. 7:20ఖాన్ కే పాయిజన్ ఇచ్చి చంపేశాడు. అండ్
  182. 7:22పరిపాలనలోకి ఏ ఒక్క భారతీయ ముస్లిం ఎంటర్
  183. 7:25అవ్వకుండా కంప్లీట్ గా బ్యాన్ చేశాడు. ఇక
  184. 7:28లా అండ్ ఆర్డర్ విషయంలో బాల్బన్ స్టైల్
  185. 7:30మామూలు ఉండదు. చరిత్రలో దీన్నే బ్లడ్ అండ్
  186. 7:33ఐరన్ పాలసీ అంటారు. ఢిల్లీ చుట్టుపక్కల
  187. 7:36ఉన్న మేవాటీలు కానీ గంగా యమునా దోయాబ్
  188. 7:38లోని దొంగలు కానీ ప్రాబ్లం క్రియేట్
  189. 7:40చేస్తున్నారని తెలిసి వాళ్ళను అత్యంత
  190. 7:42దారుణంగా అంటించివేశడు. అడవులకు అడవులే
  191. 7:44నరికించేసి తనను ఎదిరించిన వాళ్ళను ఊచకోత
  192. 7:47కోయించాడు. ఒక మాటలో చెప్పాలంటే బాల్బన్
  193. 7:50తన రాజ్యంలో ఎంతటి భయాన్ని క్రియేట్
  194. 7:52చేశారంటే మళ్ళీ ఇంకెవ్వరు ఆయన వైపు
  195. 7:54కన్నెత్తి చూడడానికి కూడా వణకిపోయేవారు.
  196. 7:57అడ్మినిస్ట్రేషన్ పరంగా బాల్బన్
  197. 7:59తీసుకొచ్చిన రిఫార్మ్స్ ఒకసారి చూద్దాం.
  198. 8:01మంగోల్ దాడులను లోపల వచ్చే తిరుగుబాట్లను
  199. 8:03తట్టుకోవడానికి సైనిక విభాగాన్ని ఆర్థిక
  200. 8:06విభాగం నుంచి సెపరేట్ చేసి దివాన్ ఈ
  201. 8:08అర్జస్ అనే ఒక పవర్ఫుల్ సెంట్రల్ ఆర్మీని
  202. 8:10సెటప్ చేశాడు. అలాగే రాజ్యంలో అసలు ఏం
  203. 8:13జరుగుతుందో ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకోవడానికి
  204. 8:15ప్రతి డిపార్ట్మెంట్ లో స్పైస్ ని అంటే
  205. 8:17గూడాచారులను దింపాడు. ఇంకో ఆసక్తికరమైన
  206. 8:20విషయం ఏంటంటే బాల్బన్ ఎంత క్రూరుడో
  207. 8:22జస్టిస్ ఇచ్చే విషయంలో అంతే
  208. 8:24నిష్పాక్షికంగా ఉండేవాడు. తప్పు చేస్తే
  209. 8:26వాడు ఎంత పెద్ద ఆఫీసర్ అయినా సరే
  210. 8:27వదిలిపెట్టేవాడు కాదు. ఇక్కడ ఈ రెండు
  211. 8:30పదాలు ఉన్నాయి కదా ఇవి యూపీఎస్స కి మోస్ట్
  212. 8:32ఫేవరెట్ అవే సిజారా మరియు పైబోస్ ఇవి
  213. 8:35బేసిక్ గా ఇరానియన్ కల్చర్ కి
  214. 8:37సంబంధించినవి. సుల్తాన్ ముందు ఎవరైనా సరే
  215. 8:39నేల మీద పడి సాష్టాంగ నమస్కారం చేయాలి
  216. 8:41దీన్నే సిజాదా అంటారు. అలాగే సుల్తాన్
  217. 8:43కాళ్ళను ముద్దు పెట్టుకోవాలి. దీన్నే
  218. 8:45పైబోస్ అంటారు. యాక్చువల్ గా ఇస్లామిక్
  219. 8:47రూల్స్ కి ఇవి ఆపోజిట్ అయినా సరే సుల్తాన్
  220. 8:50దేవుని ప్రతినిధి అని అందరికంటే సుప్రీమ్
  221. 8:52అని ప్రూవ్ చేయడానికి బాల్బన్ వీటిని
  222. 8:53ఫోర్స్ గా ఇంప్లిమెంట్ చేశాడు. అసలు
  223. 8:55దర్బార్లో ఎవరైనా నవ్వితే కూడా శిక్షలు
  224. 8:57వేసేవాడంటే అర్థం చేసుకోండి. రైట్ ఇప్పటి
  225. 9:00వరకు మనం కవర్ చేసిన టాపిక్ ని ఒకసారి
  226. 9:01ఫాస్ట్ గా బ్రెయిన్ లోకి ఎక్కించుకుందాం.
  227. 9:03ఐబక్ ఏం చేశాడు? గజినితో సంబంధాలు కట్
  228. 9:06చేసి ఒక ఇండిపెండెంట్ రాజ్యానికి బేస్
  229. 9:07వేశాడు. నెక్స్ట్ ఇల్టుట్మిష్ వచ్చి
  230. 9:09దాన్ని ఒక సింగిల్ పవర్ ఫుల్ సామ్రాజ్యంగా
  231. 9:11మార్చి మంగోలు నుంచి కాపాడాడు. రజియా
  232. 9:14సుల్తాన్ అయితే అత్యంత ధైర్యంగా ఆ చహల్
  233. 9:16గాని సర్దారులతోనే ఫైట్ చేసింది. అండ్
  234. 9:18లాస్ట్ కి బాల్ వచ్చి ఏకంగా చహల్ గాని
  235. 9:20సిస్టం ని క్లోజ్ చేసి ఒక సూపర్ స్ట్రాంగ్
  236. 9:22కేంద్రీకృత అధికారాన్ని ఢిల్లీ సుల్తానేట్
  237. 9:24లో ఫిక్స్ చేశాడు. ముగించే ముందు నేను
  238. 9:27మీకు ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ థాట్ ఇస్తాను.
  239. 9:28ఆలోచించండి. బాల్బన్ తన కఠినమైన పాలనతో
  240. 9:32మంగోలుల నుండి రాజ్యాన్ని కాపాడాడు.
  241. 9:34కరెక్టే కానీ ఉన్నత పదవులన్నింటిలో ఓన్లీ
  242. 9:37టర్క్లనే కూర్చోబెట్టి మిగిలిన టర్క్ కాని
  243. 9:39వాళ్ళందరినీ ముఖ్యంగా ఇండియన్ ముస్లింలను
  244. 9:41పూర్తిగా దూరం పెట్టాడు కదా ఈ
  245. 9:43డిస్క్రిమినేషన్ వల్లే సమాజంలో చాలా మంది
  246. 9:45ఆయనకు యాంటీ అయిపోయారు. ఈ చిన్న పవర్ బేస్
  247. 9:48వల్లే ఆయన చనిపోయాక మామిలకు రాజవంశం
  248. 9:50పతనానికి మరియు సరికొత్త ఖిల్జీల
  249. 9:52తిరుగుబాటుకు దారి తీసిందా? జస్ట్ థింక్
  250. 9:54అబౌట్ ఇట్. హిస్టరీ అంటే ఎప్పుడూ డేట్స్
  251. 9:57అండ్ ఫాక్ట్స్ కాదు. అది డెసిషన్స్
  252. 9:59క్రియేట్ చేసే ఇంపాక్ట్. మరిన్ని
  253. 10:01ఇంట్రెస్టింగ్ డీటెయిల్స్ తో మళ్ళీ
  254. 10:02కలుద్దాం. కీప్ లెర్నింగ్, కీప్ అనలైజంగ్
  255. 10:0413వ శతాబ్దం. ఒకసారి ఊహించుకోండి బహుశా
  256. 10:08చరిత్రలోనే అత్యంత భయంకరమైన కాలం అది.
  257. 10:11భారతదేశానికి వాయువ్య దిశలో ఉన్న సహజమైన
  258. 10:13పర్వత శ్రేణులు శతాబ్దాల పాటు ఎన్నో
  259. 10:16విదేశీ దాడుల నుండి మనల్ని ఒక కవచంలా
  260. 10:18రక్షించాయి. కానీ ఆ భౌగోళిక రక్షణ గోడలు
  261. 10:22బద్దలయ్యే సమయం ఆసన్నమైంది. ఒక మహా
  262. 10:24భయంకరమైన తుఫాను వాయువ్య సరిహద్దుల నుండి
  263. 10:27ముంచుకొస్తుంది. యూపీఎస్సీ అభ్యర్థులుగా
  264. 10:30మీరు ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవాల్సిన అత్యంత
  265. 10:31ప్రధానమైన అంశం ఏమిటంటే ఈ భౌగోళిక
  266. 10:34దుర్భేద్యత ఒక్కసారిగా ఎలా సవాలు
  267. 10:36చేయబడింది అనేది. మధ్యయుగ భారతదేశ
  268. 10:39చరిత్రలో అసలు ఢిల్లీ సుల్తానేట్ ఉనికికే
  269. 10:42ప్రమాదం తెచ్చిపెట్టిన ఆ క్లిష్ట సమయాన్ని
  270. 10:44మనం ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
  271. 10:46ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా గమనించండి.
  272. 10:48పశ్చిమాసియాలో అప్పటివరకు ఎంతో బలంగా
  273. 10:51పాతకుపోయిన క్వారిజ్మీ సామ్రాజ్యం కాబుల్
  274. 10:54కాందహార్ గజినీలపై తన పట్టును పూర్తిగా
  275. 10:56కొల్పోయింది. సరిగ్గా అదే సమయంలో ఎవ్వరూ
  276. 11:00ఊహించని ఒక భయంకరమైన ముప్పు తెరపైకి
  277. 11:02వచ్చింది. ఇస్లామిక్ ప్రపంచం మొత్తం
  278. 11:04కకావికలం అవుతున్న వేళ ఢిల్లీ మాత్రమే ఒక
  279. 11:07సురక్షితమైన ఆశ్రయంగా మిగిలింది. ఎంతో
  280. 11:09మంది యువరాజులు, విద్యావేత్తలు, మత
  281. 11:12పండితులు ప్రాణభయంతో ఢిల్లీకి ఇవ్వాలసి
  282. 11:14వచ్చారు. అలా ఆ ప్రాంతంలో మిగిలిన ఏకైక
  283. 11:17ముస్లిం రాజ్యంగా ఢిల్లీ సుల్తానటి
  284. 11:19మారింది. కానీ ఆలోచించండి అంతటి మహా
  285. 11:21సామ్రాజ్యాలనే నాశనం చేసిన శక్తి ఢిల్లీని
  286. 11:24మాత్రం ఊరికే వదిలిపెడుతుందా కచ్చితంగా
  287. 11:26లేదు ఈ లాజిక్ తోనే మన విశ్లేషణ
  288. 11:28మొదలవుతుంది. ఆ ఊహించని ముప్పు మరెవరో
  289. 11:31కాదు మంగోలులు దేవుడి శాపంగా భావించబడిన
  290. 11:35ఒక మహా విధ్వంసం క్రీస్తుశకం 1218 లో తనను
  291. 11:39తాను స్క్వాడ్జ్ ఆఫ్ గాడ్ అంటే దేవుడి
  292. 11:42శాపంగా అభివర్ణించుకున్న చంగేస్ఖాన్
  293. 11:43రంగప్రవేశం చేశాడు. యూపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్
  294. 11:46కోణంలో ఇక్కడ మీరు ఈ టైం లైన్ ను
  295. 11:48జాగ్రత్తగా గమనించాలి. 1218 లో ముందుగా
  296. 11:51క్వారిజమీ సామ్రాజ్యంపై దాడి జరిగింది.
  297. 11:53జాక్సాటిస్ నది నుండి కాస్పియన్ సముద్రం
  298. 11:56వరకు ఉన్న నగరాలను నేలమట్టం చేస్తూ కేవలం
  299. 11:58మూడేళ్లలో అంటే 1221 నాటికి ఆ మంగోల్ మూపు
  300. 12:02మన సరిహద్దు అయిన సింధూ నది వరకు
  301. 12:04చేరుకుంది. క్వారిజ్మీ యువరాజు
  302. 12:06జలాలుద్దీన్ ను తరిమికొడుతూ చంగీస్ ఖాన్
  303. 12:08స్వయంగా ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఆ తర్వాత 12:41
  304. 12:11నాటికి తైర్ బహదూర్ లాహోర్ పై దాడి చేసి
  305. 12:14నాశనం చేశాడు. ఇక్కడ మీరు ఖచ్చితంగా
  306. 12:17గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక కాన్సెప్ట్ ఏంటంటే
  307. 12:19ఈ నిరంతర దాడుల వల్ల సింధూ నది భారతదేశ
  308. 12:22పశ్చిమ సరిహద్దుగా తన గుర్తింపును
  309. 12:24పూర్తిగా కోల్పోయింది. మరి దీన్ని ఎలా
  310. 12:26ఎదుర్కొన్నారు మొదటి దశ ఇల్తుమిష్
  311. 12:29అవలంబించిన దౌత్యపరమైన తప్పించుకునే
  312. 12:32వ్యూహం ఇంతటి భయంకరమైన శత్రువును
  313. 12:35ఎదుర్కోవడం ప్రాక్టికల్ గా సాధ్యమేనా
  314. 12:37అప్పటికి భారతదేశంలో ఉన్న టర్కిష్ రాజ్యం
  315. 12:40చాలా బలహీనంగా అసంఘటితంగా ఉంది. అందుకే
  316. 12:43ఢిల్లీ పాలకుడైన ఎల్తుత్మిష్ ఒక తెలివైన
  317. 12:46మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు. దీన్నే మనం
  318. 12:48హిస్టరీలో డిప్లమాటిక్ ఇవేషన్ లేదా
  319. 12:50దౌత్యపరమైన తప్పించుకునే వ్యూహం అంటాం.
  320. 12:53ప్రాణభయంతో తన వద్దకు ఆశ్రయం కోసం వచ్చిన
  321. 12:55ఆ క్వారిజ్మీ యువరాజు జలాలుద్దీన్ కు
  322. 12:57ఆశ్రయం ఇవ్వడం కుదరదని చాలా
  323. 12:59మర్యాదపూర్వకంగా నిరాకరించాడు. ఒకవేళ
  324. 13:02పొరపాటున ఆశ్రయం ఇచ్చి ఉంటే చెంగిస్ఖాన్
  325. 13:04ఆగ్రహానికి భారతదేశం కూడా బలైపోయేది. ఈ
  326. 13:07ఒక్క దౌత్యపరమైన నిర్ణయం ఢిల్లీని పెను
  327. 13:10విద్వంసం నుండి కాపాడింది. కానీ దీనివల్ల
  328. 13:12లాహోర్ ముల్తాన్ ప్రాంతాలు మాత్రం
  329. 13:14ఇల్తుత్మిష్ అలాగే అతని ప్రతిద్దులైన
  330. 13:16యల్దోజ్ కుబాచాల మధ్య సంఘర్షణకు కేంద్రంగా
  331. 13:19మారిపోయాయి. ఆ తర్వాత పరిస్థితులు మారాయి.
  332. 13:22రెండవ దశ బల్బన్ కాలం బలం మరియు దౌత్యం.
  333. 13:261245 నాటికి మొంగోళ్ళులు ఏకంగా సింధూ
  334. 13:30నదిని దాటి ముల్తాన్పై దాడి చేశారు.
  335. 13:32ఇప్పుడు కేవలం మర్యాద పూర్వక దౌత్యంతో
  336. 13:34వారిని ఆపలేం. అందుకే బల్బన్ వ్యూహాన్ని
  337. 13:36మార్చక తప్పలేదు. ఇక్కడ ఈ ఇద్దరు పాలకుల
  338. 13:38మధ్య ఉన్న వ్యూహాత్మక వ్యత్యాసాన్ని మీరు
  339. 13:40విశ్లేషించాలి. ఇల్తుత్మిష్ కేవలం
  340. 13:42సున్నితంగా నిరాకరించడం ద్వారా సమస్యను
  341. 13:44దాటవేశాడు. కానీ బల్బన్ ఫోర్స్ అండ్
  342. 13:47డిప్లమసీ అంటే సైనిక బలం మరియు దౌత్యం
  343. 13:50రెండింటిని బ్యాలెన్స్ చేశాడు. ప్రిలిమ్స్
  344. 13:51కోసం ఒక ముఖ్యమైన పాయింట్ నోట్ చేసుకోండి.
  345. 13:54బల్బన్ తన వాయువ్య సరిహద్దులను
  346. 13:56కాపాడుకోవడానికి ఎంత అప్రమత్తంగా
  347. 13:57ఉండేవాడంటే దాన్ని వదిలి దూర ప్రాంతాలపై
  348. 14:00దండయాత్రలకు ఎప్పుడూ వెళ్ళలేదు. బల్బన్
  349. 14:02డిజైన్ చేసిన ఈ బార్డర్ డిఫెన్స్ నిజంగా
  350. 14:04ఒక మాస్టర్ క్లాస్ దీన్ని మూడు దశలుగా
  351. 14:07అర్థం చేసుకోండి. మొదటిది పశ్చిమ
  352. 14:09సరిహద్దులో పాడైపోయిన తబర్హింద సునాం
  353. 14:12సమానా కోటలను పటిష్టం చేశాడు. రెండవది
  354. 14:15దౌత్యపరంగా ఇరాన్ లోని మంగోల్ పాలకుడైన
  355. 14:18ఇల్కాన్ వద్దకు తన రాయబారులను పంపాడు.
  356. 14:21మూడవది మంగోలులను అదుపులో ఉంచడానికి ప్రతి
  357. 14:24సంవత్సరం సైనిక దాడులు చేసేవాడు. ఇక్కడ
  358. 14:26గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే పంజాబ్ లోని
  359. 14:29కొంత భాగాన్ని బంగోళ్ళ నియంత్రణలో
  360. 14:30ఉంచడానికి బల్బన్ మౌనంగా అంగీకరించాడు.
  361. 14:33కానీ ముల్తాన్ బియాస్ నది లైన్ మాత్రం
  362. 14:35అత్యంత కట్టుదిటంగా ప్రాణాలకు తెగించి
  363. 14:38రక్షించాడు. ఈ భయంకరమైన రక్షణ పోరాటంలోనే
  364. 14:41బల్బన్ పెద్ద కుమారుడు యువరాజు మహమూద్
  365. 14:43ప్రాణాలు కోల్పోవడం చరిత్రలో ఒక విషాదం.
  366. 14:46ఇక మూడవ అత్యంత తీవ్రమైన దశ.
  367. 14:49అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ ఎదుర్కున్న
  368. 14:50ప్రత్యక్ష పోరాటం. ఈ సమయానికి మధ్య ఆసియా
  369. 14:53రాజకీయాల్లో ఒక పెద్ద మార్పు వచ్చింది.
  370. 14:56ట్రాన్స్ ఆక్సియానా ప్రాంతాన్ని
  371. 14:57పాలిస్తున్న జగతాయి మంగోళలు దావాఖాన్
  372. 15:00నాయకత్వంలో ఇప్పుడు పరోక్షదాళ్లు కాకుండా
  373. 15:03నేరుగా ఢిల్లీని జయించాలనే లక్ష్యంతో
  374. 15:04రావడం మొదలు పెట్టారు. 1303వ సంవత్సరం
  375. 15:08ఒక్కసారి ఆ టెన్షన్ ఊహించండి ఏకంగాల 20వేల
  376. 15:11మంది మంగోల్ సైనికులు ఢిల్లీని
  377. 15:13ముట్టడించారు. అప్పటికీ అలావుద్దీన్
  378. 15:15ఖిల్జీ రాజ్పుతానాలోని చిత్తూరు పోరాటంలో
  379. 15:17బిజీగా ఉన్నాడు. విషయం తెలియగానే
  380. 15:19హుటాహుటిన తిరిగి వచ్చి ఢిల్లీ సమీపంలోని
  381. 15:22తన కొత్త రాజధాని సిరి కోటలో సైన్యాన్ని
  382. 15:24మోహరించాడు. సుమారు రెండు నెలల పాటు
  383. 15:26ఢిల్లీ ప్రజలు రోజువారి దాడులతో భయం భయంగా
  384. 15:28బతికారు. చివరకు ఆ సిరి కోటను ఏమీ చేయలేక
  385. 15:31మంగోలు వెనిదిరిగారు. ఈ మొత్తం మంగోల్
  386. 15:34మూపు కాన్సెప్ట్ ని ఈజీగా
  387. 15:36గుర్తుంచుకోవడానికి ఇక్కడ ఒక అద్భుతమైన
  388. 15:38మెమరీ ట్రిగ్గర్ ఉంది. అదే ఐబిఏ స్ట్రాటజీ
  389. 15:42ఐ ఫర్ ఇల్తుత్మిష్ అతను మంగోలులను
  390. 15:44దౌత్యపరంగా ఇగ్నోర్ చేశాడు. బి ఫర్ బల్బన్
  391. 15:47అతను కోటలను నిర్మించి రక్షించాడు. ఏ ఫర్
  392. 15:50అలావుద్దీన్ అతను ప్రత్యక్షంగా అటాక్
  393. 15:52చేశాడు. ఇక ప్రిలిమ్స్ కి ఈ మూడు
  394. 15:54సంవత్సరాలు పక్కాగా మైండ్ లో ఫిక్స్
  395. 15:56చేసుకోండి. 1299 లో కుత్లుక్వాజా ఢిల్లీ
  396. 15:59పై మొదటిసారి తీవ్రమైన దాడి చేశాడు. 1303
  397. 16:02లో సిరి కోట ముట్టడ జరిగింది. ఫైనల్ గా
  398. 16:051306 లో దావాఖాన్ మరణంతో భారతదేశంపై ఈ
  399. 16:09మంగోల్ ముప్పు శాశ్వతంగా ముగిసింది.
  400. 16:11మంగోల్ ముప్పు ముగిసింది సరే కానీ
  401. 16:14సామ్రాజ్యం లోపల పరిస్థితి ఏంటి? ఇక్కడే
  402. 16:16మొదలయ్యాయి అంతర్గత తిరుగుబాట్లు. ఇప్పుడు
  403. 16:19ఒకసారి భౌగోళికంగా మన దృష్టిని వాయువ్య
  404. 16:22సరిహద్దుల నుండి ఢిల్లీ సామ్రాజ్యం
  405. 16:24లోపలికి మళ్ళద్దాం. ఒకవైపు మంగోళీలు
  406. 16:26దాడులు చేస్తుంటే సుల్తానులు ఇంకో పెద్ద
  407. 16:28సమస్యను ఎదుర్కొన్నారు. యూపీఎస్సీ
  408. 16:31అభ్యర్థులు తరుచుగా పడే ఒక క్లాసిక్
  409. 16:33ట్రాప్ గురించి మనం ఇక్కడ ఖచ్చితంగా
  410. 16:34మాట్లాడుకోడాలి. ఈ అంతర్గత తెలుగు పాటలను
  411. 16:37చదివేటప్పుడు చాలామంది వీటిని కేవలం
  412. 16:39మతపరమైన కోణంలో ఐక్య హిందూ ప్రతిఘటన లేదా
  413. 16:42హిందూ రెసిస్టెన్స్ గా భావిస్తారు. కానీ
  414. 16:45అది చారిత్రక వాస్తవం కాదు. ఎందుకంటే ఈ
  415. 16:48తిరుగుబాట్ల వెనక ఉన్న అసలు కారణాలు చాలా
  416. 16:51లోతైనవి అవి పూర్తిగా భౌగోళిక రాజకీయ
  417. 16:54సంబంధమైనవి. ఇక్కడ ఈ రెండు వర్గాల మధ్య
  418. 16:57ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని అర్థం చేసుకోండి.
  419. 16:59ఒకవైపు చూస్తే స్థానిక ప్రాబల్యం ఉన్న
  420. 17:01ముస్లిం నాయకులు అనే ముస్లిం చీఫ్స్
  421. 17:03ఢిల్లీలోని టర్కిష్ పాలకుల బలహీనతను
  422. 17:06ఆసరాగా చేసుకొని స్వాతంత్రం
  423. 17:07ప్రకటించుకోవాలని చూశారు. మరోవైపు
  424. 17:09రాజపుత్ర రాజులు మరియు స్థానిక జమీందారులు
  425. 17:12ఈ ఆక్రమణదారులను తరిమికొట్టి తమ పాత
  426. 17:15భూభాగాలను తిరిగి పొందాలని పోరాడారు.
  427. 17:17ఇక్కడ గమనించాల్సిన మరో ఆసక్తికరమైన విషయం
  428. 17:20ఏమిటంటే వీరు కేవలం సుల్తానుల పైనే
  429. 17:22కాకుండా తమలో తాము కూడా పోరాడుకున్నారు.
  430. 17:25స్థానికంగా ఏడవ శతాబ్దం నుండి 12వ శతాబ్దం
  431. 17:27వరకు బలంగా వేళ్లునుకున్న ప్రాంతీయ
  432. 17:30మనోభావాలను ఈ నాయకులు తమకు అనుకూలంగా
  433. 17:32వాడుకున్నారు. అంతే తప్ప ఇదొక మతపరమైన
  434. 17:34ఐక్యపోరాటం కాదు. ముఖ్యంగా తూర్పున ఉన్న
  435. 17:38బెంగాల్ మరియు బీహార్ ప్రాంతాలను తమ
  436. 17:40ఆధీనంలో ఉంచుకోవడం ఢిల్లీ సుల్తానులకు ఒక
  437. 17:42నిరంతర తలనొప్పిగా మారింది. 1225 లో ఇల్తు
  438. 17:45మిష్ చేతిలో ఇవాజ్ ఓడిపోయాడు. ఆ తరువాత
  439. 17:481280 లో తుగ్గ్రిల్ అనే నాయకుడు
  440. 17:51స్వాతంత్రం ప్రకటించుకున్నాడు. దీనిని ఎంత
  441. 17:53సీరియస్ గా తీసుకున్నారంటే బల్బన్ స్వయంగా
  442. 17:56రంగంలోకి దిగి మూడేళ్ల పాటు అతి కఠినమైన
  443. 17:58దండయాత్ర చేసి మరి తుగరిల్ను వేటాడి
  444. 18:00చంపేశాడు. బల్బన్ తన రాజధానిని వదిలి
  445. 18:03చేసిన ఏకైక సుదూర దండయాత్ర ఇదేనని
  446. 18:05గుర్తుంచుకోండి. కానీ ఇక్కడ ఒక పెద్ద ఐరీ
  447. 18:08ఏంటంటే బల్బన్ మరణం తర్వాత అతని సొంత
  448. 18:11కొడుకు బుగ్ర ఖాన్ ఢిల్లీ సింహాసనం నాకు
  449. 18:13వద్దని చెప్పి అదే బెంగాల్లో స్వతంత్ర
  450. 18:15పాలకుడిగా ఉండిపోయాడు. ఈ సుదూర ప్రాంతాల
  451. 18:18సంగతి అటుంచితే అసలు ఢిల్లీ చుట్టుపక్కల
  452. 18:20పరిస్థితులు ఎలా ఉండేవో చూద్దాం. గంగా
  453. 18:22దోబ్ మరియు రాజపుతాన ఏకీకరణ రాజధాని
  454. 18:26ఢిల్లీకి సమీపంలో ఉన్న గంగా యమునా దోబ్
  455. 18:29ప్రాంతం కూడా ఆ రోజుల్లో పూర్తిగా
  456. 18:30సురక్షితంగా లేదు. అహిచత్ర రాజధానిగా ఉన్న
  457. 18:33కటేహరియా రాజపుత్రులు తరచు బదాయోన్
  458. 18:36ప్రాంతంపై దాడులు చేసేవారు. దీనికి చెక్
  459. 18:38పెట్టడానికి బల్బన్ ఒక రూత్లెస్ దోప్
  460. 18:41పాలసీని అంటే కఠినమైన విధానాన్ని
  461. 18:43అవలంబించాడు. ముందుగా ఆ గంగా దోప్
  462. 18:45ప్రాంతంలో ఉన్న దట్టమైన అడవులన్నింటిని
  463. 18:48నరిగించేశాడు. మిలిటరీ కదలికల కోసం భద్రత
  464. 18:50కోసం రహదారులను నిర్మించాడు. బరన్,
  465. 18:53అమ్రోహ, సంభాల్ ప్రాంతాలను పూర్తిగా
  466. 18:55సురక్షితం చేశాడు. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా
  467. 18:58ఢిల్లీ సరిహద్దుల వరకు వచ్చి భయాందోళనలు
  468. 19:00సృష్టిస్తున్న మేవాట్ ప్రాంతపు భట్టి
  469. 19:03రాజపుత్రులను కనికరం లేకుండా అణచివేశాడు.
  470. 19:06ఇక రాజపుతానపై నియంత్రణ కూడా సుల్తానులకు
  471. 19:09ఎప్పుడూ ఒక స్థిరంగా ఉండేది కాదు.
  472. 19:11అభ్యర్థులు ఇక్కడ ఖచ్చితంగా రివైజ్
  473. 19:13చేసుకోవాల్సిన పాయింట్స్ కొన్ని ఉన్నాయి.
  474. 19:151226 లో ఇల్తుత్మిష్ రణతంబోర్ మరియు
  475. 19:18జలోర్లను ఆక్రమించిన గుజరాత్ మాల్వాల్లో
  476. 19:21మాత్రం పూర్తిగా విఫలమయ్యాడు. అలాగే
  477. 19:24తర్వాత వచ్చిన బల్బన్ సైతం రణతంబోర్ మరియు
  478. 19:26గ్వాలియర్ ను జయించలేకపోయాడు. దీన్ని
  479. 19:28బట్టి చూస్తే రాజపుత్రులు చాలా బలంగా
  480. 19:31ఉన్నట్లే కదా మరి టర్కులు ఎలా
  481. 19:33నిలబడగలిగారు? దీనికి సమాధానం ఒక్కటే
  482. 19:35రాజపుత్ర రాజుల మధ్య నిరంతర ఆధిపత్య పోరు
  483. 19:38ఉండటం వల్ల వారంతా కలిసి ఎప్పుడూ టర్కులపై
  484. 19:41ఒక ఉమ్మడి కూటమని ఏర్పాటు చేయలేకపోయారు.
  485. 19:43వాళ్ళల్లో వాళ్ళు కొట్టుకోవడం వల్లే
  486. 19:45సుల్తానులకు ఇక్కడ అతి పెద్ద అడ్వాంటేజ్
  487. 19:47లభించింది. ముగింపుగా ఆలోచించండి. ఒకవైపు
  488. 19:50వాయువ్య సరిహద్దుల్లో మంగళుల లాంటి
  489. 19:52ప్రపంచంలోనే అత్యంత భయంకరమైన శత్రువుల
  490. 19:54నుండి రాజ్యాన్ని కాపాడుకోవడం మరోవైపు
  491. 19:56రాజధాని చుట్టుపక్కల గంగా దోబ్ మరియు
  492. 19:58తూర్పు రాజస్థాన్ ప్రాంతాలలో కనికరం
  493. 20:01లేకుండా రాజ్యాన్ని ఏకీకృతం చేయడం. ఈ
  494. 20:03రెండు ప్రక్రియల ద్వారా ఢిల్లీ సుల్తానులు
  495. 20:05అత్యంత బలమైన కేంద్రీకృత రాచరికాన్ని
  496. 20:07స్థాపించారు. ఈ కన్సాలిడేషన్ లేదా ఏకీకరణ
  497. 20:10ఎంత బలంగా జరిగిందంటే ఇది భారతదేశ
  498. 20:13చరిత్రలో తదుపరి అధ్యాయానికి అంటే దక్కన్
  499. 20:16మరియు దక్షిణ భారతదేశ ఆక్రమణలకు ఒక
  500. 20:18పర్ఫెక్ట్ లాంచ్ ప్యాడ్ ను సెట్ చేసింది.
  501. 20:20అసలు ఆ బలమైన పునాది మీద సుల్తానేట్
  502. 20:23దక్కన్ లోకి ఎలా విస్తరించిందో మనం ముందు
  503. 20:25ముందు విశ్లేషిద్దాం. కానీ ఒక్క క్షణం
  504. 20:27ఆలోచించండి. ఒకవేళ ఈ భౌగోళిక వ్యూహాలే
  505. 20:29లేకపోతే ఈరోజు భారతదేశ ముఖచిత్రం ఎలా
  506. 20:32ఉండేది ఈ ప్రశ్నతో నేను మిమ్మల్ని
  507. 20:34వదిలేస్తున్నాను. మరింత లోతైన ఆసక్తికరమైన
  508. 20:37విశ్లేషణతో మళ్ళీ కలుద్దాం. చదువుతూ
  509. 20:39ఉండండి విశ్లేషిస్తూ ఉండండి. ఆల్ ద బెస్ట్
  510. 20:41నమస్కారం ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా
  511. 20:43గమనించండి. ఒకే ఒక రాజవంశం అప్పటివరకు
  512. 20:46బలంగా పాతుకుపోయిన టర్కిష్
  513. 20:48గుత్తాధిపత్యాన్ని ఎలా బద్దలు కొట్టింది?
  514. 20:50కేవలం కొన్ని దశాబ్దాల్లోనే భారత ఉపఖండం
  515. 20:53అంతటా ఒక సువిశాల సామ్రాజ్యాన్ని ఎలా
  516. 20:56నిర్మించింది? ఈరోజు ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్ లో
  517. 20:58మనం ఖిల్జీలు మరియు తుగ్లకుల సామ్రాజ్య
  518. 21:01యంత్రాంగం అంటే ఈ ఇంజిన్ ఆఫ్ ఎంపైర్ ఎలా
  519. 21:03పనిచేసిందో ఒక మాస్టర్ క్లాస్ లాగా లోతుగా
  520. 21:07విశ్లేషిద్దాం. మొదటగా 1286 సంవత్సరాన్ని
  521. 21:10గమనిద్దాం. బల్బన్ మరణం తర్వాత ఢిల్లీలో
  522. 21:13ఒక పెద్ద గందరగోళం అంటే ఒక భారీ పవర్
  523. 21:15వాక్యూమ్ ఏర్పడింది. టర్కిష్ ఉన్నత
  524. 21:17వర్గాలు అత్యున్నత పదవులను తమ
  525. 21:19గుత్తాధిపత్యంలో ఉంచుకోవాలని చూశారు. కానీ
  526. 21:21అప్పటికే మంగోల్ దాడులను సమర్థవంతంగా
  527. 21:24ఎదుర్కొని బలపడిన ఖిల్జీల లాంటి నాన్
  528. 21:26టర్కిష్ వర్గాలు ఈ అవకాశాన్ని
  529. 21:28అందిపుచ్చుకున్నాయి. సరిగ్గా 1290 లో
  530. 21:31జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీ నాయకత్వంలో ఖిల్జీలు
  531. 21:33అధికారంలోకి రావడంతో అత్యున్నత పదవులపై
  532. 21:36ఉన్న టర్కిష్ మొనోపోలీ శాశ్వతంగా
  533. 21:38ముగిసిపోయింది. ఇక్కడ మనం ఒక ముఖ్యమైన
  534. 21:41కాన్సెప్చువల్ కాంట్రాస్ట్ అర్థం
  535. 21:42చేసుకోవాలి. జలాలుద్దీన్ ఖిల్జీ కేవలం
  536. 21:45ఆరేళ్ళు మాత్రమే పాలించాడు. అతని విధానాలు
  537. 21:48చాలా మృదువుగా ఉండేవి. భారతదేశంలో
  538. 21:50మెజారిటీ ప్రజలు హిందువులు కాబట్టి ఇది
  539. 21:52ఎప్పటికీ పూర్తిగా ఇస్లామిక్ రాజ్యంగా
  540. 21:54ఉండలేదని అతను స్పష్టంగా నమ్మాడు. కఠినమైన
  541. 21:57శిక్షలు అమలు చేయడానికి అతను ఇష్టపడలేదు
  542. 21:59కూడా కానీ అతని అల్లుడు అలావుద్దీన్
  543. 22:02ఖిల్జీ విధానం దీనికి పూర్తి భిన్నం తన
  544. 22:05మామను నమ్మక ద్రోహంతో చంపి 1296లో
  545. 22:08అధికారంలోకి వచ్చిన అలావుద్దీన్ అత్యంత
  546. 22:11కఠినమైన క్రూరమైన విధానాలను అవలంబించాడు.
  547. 22:14తనను ఎదిరించిన వారికి ఏమాత్రం కనికరం
  548. 22:16లేకుండా కఠినమైన శిక్షలు అమలు చేశాడు.
  549. 22:19అలావుద్దీన్ ఖిల్జీకి ఒక వాస్తవం చాలా
  550. 22:22స్పష్టంగా తెలుసు. అంతర్గత తిరుగుబాట్లకు
  551. 22:24ప్రధాన కారణం ఆ నొబిలిటీ అంటే ఉన్నత
  552. 22:27వర్గాలే అని అందుకే ఆ ఉన్నత వర్గాలను
  553. 22:29నడ్డి విరిచేందుకు వరసపెట్టి కఠినమైన
  554. 22:31నిబంధనలు తీసుకొచ్చాడు. తిరుగుబాటుదారుల
  555. 22:34ఆస్తులను వెంటనే జప్తు చేశాడు. సుల్తాన్
  556. 22:36అనుమతి లేకుండా వారు విందులు చేసుకోవడం
  557. 22:38కానీ వివాహ సంబంధాలు కలుపుకోవడం కానీ
  558. 22:40పూర్తిగా నిషేధించాడు. మద్యం మత్తు
  559. 22:43పదార్థాలను బ్యాన్ చేశాడు. వీటన్నిటితో
  560. 22:46పాటు ఒక కఠినమైన స్పైస్ సర్వీస్ అంటే
  561. 22:48గూఢచారి వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశాడు. దీని
  562. 22:51దెబ్బకి నోబుల్స్ ఎవరు అతనిపై కుట్ర
  563. 22:53చేయడానికి కనీసం సాహసించలేకపోయారు. పాత
  564. 22:56ఉన్నత వర్గం మొత్తం దాదాపుగా నాశనమైంది.
  565. 22:59ఇప్పుడు మనం క్రోనాలజీ పై దృష్టి పెడదాం.
  566. 23:01యూపీఎస్స కి ఈ క్రమం అంటే చాలా ఇష్టం.
  567. 23:041299లో గుజరాత్ దండయాత్రతో ఈ సామ్రాజ్య
  568. 23:07విస్తరణ వేగవంతమైంది. ఆ తర్వాత 1301లో
  569. 23:10రణతంబూర్ ముట్టడి వెంటనే 1303లో చిత్తూర్
  570. 23:12విజయం సాధించారు. ఇక 1309 నాటికి ఢిల్లీ
  571. 23:16సుల్తనైట్ సైన్యాలు ఏకంగా దక్షిణ
  572. 23:18దండయాత్రలు ప్రారంభించాయి. కేవలం పదఏళ్ల
  573. 23:20వ్యవధిలో ఉత్తరాది నుంచి దక్షిణాది వరకు
  574. 23:22జరిగిన ఈ పేరు లాంటి విస్తరణను మీ మనసులో
  575. 23:25ఒక మ్యాప్ లాగా ప్రింట్ చేసుకోండి. ఇది
  576. 23:27ఖచ్చితంగా ఒక ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ పాయింట్
  577. 23:29అండి. ఇక్కడున్న పాలకులను, వారి
  578. 23:31ప్రాంతాలను చాలా జాగ్రత్తగా నోట్
  579. 23:33చేసుకోండి. మ్యాచ్ ద ఫాలోయింగ్ ప్రశ్నలు
  580. 23:35ఇక్కడి నుంచే పడతాయి. గుజరాత్ పాలకుడు
  581. 23:37రాయ్ కరన్. ఇతను యుద్ధం చేయకుండానే
  582. 23:40పారిపోయాడు. రణతంబోర్ పాలకుడు హమీర్ దేవా.
  583. 23:43ఇతను అల్లావుద్దీన్ ను తీవ్రంగా
  584. 23:44ఎదిరించాడు. చిత్తోర్ రాజు రతన్ సింగ్.
  585. 23:47ఇతను సజీవంగా పట్టుబడ్డాడు. ఇక దేవగిరి
  586. 23:50పాలకుడు రాయి రామచంద్ర. ఇతను లొంగిపోయిన
  587. 23:53తర్వాత అలావుద్దీన్ ఇతనికి రాయి రాయన్ అనే
  588. 23:55బిరుదుని ఇచ్చి గౌరవించాడు. ఈ పేర్లు ఈ
  589. 23:57ప్రాంతాలు గుర్తుంచుకోవడం ఎగ్జామ్ కి ఎంతో
  590. 24:00ముఖ్యం. గుజరాత్ విజయాల తర్వాత
  591. 24:02అల్లావుద్దీన్ దృష్టి నేరుగా రాజస్థాన్ పై
  592. 24:04పడింది. 1301 లో రణతంబోర్ ముట్టడి
  593. 24:07జరిగింది. ఇక్కడ ఒక ఎగ్జామ్ ట్రాప్ ఉంది
  594. 24:10కొంచెం జాగ్రత్తగా వినండి. ప్రసిద్ధ కవి
  595. 24:12అమీర్ కుస్రో ఈ దండయాత్రలో అల్లావుద్దీన్
  596. 24:14తో పాటే ఉన్నాడు. ముట్టడి ముగిసే సమయంలో
  597. 24:17రాజపుత్ర మహిళలు ఆత్మాహుతి చేసుకోగా
  598. 24:19పురుషులు పోరాడి వీరమరణం పొందారు.
  599. 24:21పర్షియన్ భాషలో జౌహర్ గురించి వ్రాయబడిన
  600. 24:24మొట్టమొదటి ప్రత్యక్ష వర్ణన ఇదే ఇది
  601. 24:26చిత్తూర్లో కాదు 1301 లో రణతంబోర్ లో
  602. 24:29జరిగిందని మీరు కచ్చితంగా
  603. 24:30గుర్తుంచుకోవాలి. ఇక 1303 చిత్తూర్
  604. 24:33దండయాత్ర విషయానికి వద్దాం. ఇక్కడ
  605. 24:35వాస్తవానికి పురాణానికి మధ్య ఉన్న తేడాను
  606. 24:38మనం యూపీఎస్సీ కోణంలో అర్థం చేసుకోవాలి.
  607. 24:40చారిత్రక వాస్తవం ఏమిటంటే గుజరాత్ కు
  608. 24:43వెళ్ళే మార్గంపై స్ట్రాటజిక్ డామినెన్స్
  609. 24:45అంటే వ్యూహాత్మక పట్టు సాధించడానికే
  610. 24:47అలావుద్దీన్ చిత్తోర్ పై దాడి చేశాడు.
  611. 24:49కానీ పద్మినీ రాణి కోసం దాడి చేశాడనే ఒక
  612. 24:52ప్రసిద్ధ పురాణం మనకు వినిపిస్తూ ఉంటుంది.
  613. 24:54ఆధునిక చరిత్రకారులు దీనిని పూర్తిగా
  614. 24:56తిరస్కరించారు. ఎందుకో తెలుసా ఈ కథ దాదాపు
  615. 24:59200 ఏళ్ల తర్వాత 1540 లో మాలిక్ మొహమ్మద్
  616. 25:03జైసీ రాసిన ఒక కల్పిత పద్యం ఆధారంగా
  617. 25:05పుట్టింది కాబట్టి ఎగ్జామ్ లో అడిగితే మనం
  618. 25:07చారిత్రక వాస్తవాన్నే గుర్తించాలి. ఇక్కడ
  619. 25:10మనం గమనించాల్సిన విషయం అల్లావుద్దీన్
  620. 25:12చాలా ప్రాక్టికల్ పాలకుడు రాజస్థాన్
  621. 25:15మాల్వా ప్రాంతాలను జయించిన తర్వాత అక్కడ
  622. 25:17డైరెక్ట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అంటే ప్రత్యక్ష
  623. 25:19పాలన ఏర్పాటు చేశాడు. ముస్లిం సైనిక
  624. 25:21బలగాలను నియమించాడు. కానీ దక్కన్ దక్షిణ
  625. 25:24భారతదేశం విషయానికి వచ్చేసరికి అతని
  626. 25:26విధానం పూర్తిగా మారిపోయింది. దక్షిణాది
  627. 25:28రాష్ట్రాలు ఢిల్లీకి చాలా దూరం కాబట్టి
  628. 25:30అక్కడ ప్రత్యక్ష పాలన సాధ్యం కాదని అతను
  629. 25:33ప్రాక్టికల్ గా గ్రహించాడు. అందుకే కేవలం
  630. 25:35భారీ సంపదను దోచుకోవడం ఆ రాజుల చేత
  631. 25:38యన్యువల్ ట్రిబ్యూట్ అంటే వార్షిక కప్పను
  632. 25:40చెల్లించేలా ఒప్పందం చేసుకోవడం మాత్రమే
  633. 25:42చేశాడు. రాజస్థాన్లో ప్రత్యక్ష పాలన
  634. 25:44దక్షిణాన కేవలం దోపిడి. ఈ స్పష్టమైన
  635. 25:47వ్యత్యాసాన్ని ఒక కీ పాయింట్ లాగా
  636. 25:49గుర్తుంచుకోండి. ఈ దక్షిణ దండయాత్రలకు
  637. 25:51నాయకత్వం వహించింది మరెవరో కాదు. మలిక్
  638. 25:54కాపూర్ 1309 నుండి 1311 మధ్య కాలంలో ఈ
  639. 25:58దండయాత్రలు ఒక క్రమ పద్ధతిలో జరిగాయి.
  640. 26:01మొదటగా తెలంగాణ ప్రాంతంలోని వరంగల్ ఆ
  641. 26:03తర్వాత ఆధునిక కర్ణాటకలోని ద్వారసముద్ర
  642. 26:06అక్కడి నుండి ఏకంగా తమిళనాడులోని మబార్
  643. 26:08మరియు మధురై వరకు అతని సైన్యాలు
  644. 26:10చొచ్చుకుపోయాయి. ముస్లిం సైన్యాలు ఇంత
  645. 26:13దూరం దక్షిణాదికి రావడం చరిత్రలో బహుశా
  646. 26:16అదే తోలిసారు. ఈ దక్షిణ దండయాత్రల వల్ల
  647. 26:19ఢిల్లీకి అపూర్వమైన సంపద చేకూరింది.
  648. 26:21దక్షిణాది రాజులందరూ వార్షిక కప్పం
  649. 26:23చెల్లించడానికి అంగీకరించారు. అయితే ఇక్కడ
  650. 26:25ఒక ఆసక్తికరమైన సర్ప్రైజింగ్ ఫాక్ట్
  651. 26:28గమనించండి. మాలిక్ కాఫూర్ సైన్యాలు మబార్
  652. 26:30చేరుకునే సమయానికే అక్కడ ముస్లిం
  653. 26:32వ్యాపారుల కాలనీలు అప్పటికే స్థిరపడి
  654. 26:34ఉన్నాయి. అంటే అర్థం ఏమిటి సైనిక దాడుల
  655. 26:36కంటే ముందే వాణిజ్య సంబంధాలు చాలా బలంగా
  656. 26:39ఉండేవని. ఈ వరుస విజయాలతో మాలిక్ కాఫుర్
  657. 26:41ప్రతిష్ట బాగా పెరిగిపోయింది.
  658. 26:43అల్లావుద్దీన్ అతన్ని మాలిక్ నాయిబ్ అంటే
  659. 26:45సామ్రాజ్య ఉప ప్రతినిధిగా నియమించాడు. సరే
  660. 26:48దక్షిణాది నుండి ఇంత అపూర్వమైన సంపద
  661. 26:51ఢిల్లీకి చేరినప్పటికీ రాజకీయ సుస్థిరత
  662. 26:54మాత్రం లోపించింది. 1316 లో అల్లావుద్దీన్
  663. 26:57మరణించిన తర్వాత మళ్ళీ గందరగోళం మొదలైంది.
  664. 26:59మలిక్ కాఫుర్ హత్యకు గురయ్యాడు. ఆ తర్వాత
  665. 27:02కుస్రో అనే పాలకుడు కొద్ది కాలం
  666. 27:04ఉన్నప్పటికీ 1320 లో కియాసుద్దీన్ తుగ్లక్
  667. 27:07నేతృత్వంలో తుగ్లక్ రాజవంశం అధికారంలోకి
  668. 27:09వచ్చింది. ఈ మార్పు కేవలం పాలకుల మార్పు
  669. 27:12మాత్రమే కాదు సుమా సామ్రాజ్య విధానంలో
  670. 27:14అంటే వాళ్ళ ఇంపీరియల్ పాలసీలో ఒక భారీ
  671. 27:16మార్పుకు నాంది పలికింది. ముఖ్యంగా
  672. 27:19మెయిన్స్ ఆన్సర్ రైటింగ్ కు ఈ కాన్సెప్ట్
  673. 27:21క్లారిటీ మీకు చాలా అవసరం. అలావుద్దీన్
  674. 27:23మరియు తుగ్లక్ల దక్షిణ విధానంలో ఉన్న
  675. 27:25స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని గమనించండి.
  676. 27:27అల్లావుద్దీన్ దక్షిణాది రాష్ట్రాల నుండి
  677. 27:29కేవలం కప్పం తీసుకొని వదిలేశాడు. కానీ
  678. 27:31గియాజుద్దీన్ తుగ్లక్ మరియు ముఖ్యంగా అతని
  679. 27:33కుమారుడు మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ ఒక
  680. 27:35ఫార్వర్డ్ పాలసీ తీసుకున్నారు. అంటే
  681. 27:37దక్షిణ రాష్ట్రాలను కేవలం దోచుకోవడం
  682. 27:39మాత్రమే కాదు వాటిని నేరుగా ఢిల్లీ
  683. 27:41సామ్రాజ్యంలో కలుపుకోవడం అనగా డైరెక్ట్
  684. 27:43అనక్సేషన్ ప్రారంభించారు. మొహమ్మద్ బిన్
  685. 27:46తుగ్లక్ కాలంలో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ దాని
  686. 27:48గరిష్ట భౌగోళిక విస్తరణను చేరుకుంది.
  687. 27:50మబార్ ను ఆక్రమించారు. ఒడిస్సా పై దాడి
  688. 27:53చేసి అపారమైన సంపద తెచ్చారు. బల్బన్ కాలం
  689. 27:56నుండి స్వతంత్రంగా ఉన్న బెంగాల్ ను తిరిగి
  690. 27:57లొంగ తీసుకున్నారు. 1324 నాటికి ఢిల్లీ
  691. 28:01సామ్రాజ్య సరిహద్దులు ఏకంగా మధురై వరకు
  692. 28:03విస్తరించాయి. చివరికి 1328 లో
  693. 28:06కర్ణాటకలోని కంపెనీని కూడా ఆక్రమించడంతో
  694. 28:08దాదాపుగా భారతదేశం మొత్తం ఒకే ప్రత్యక్ష
  695. 28:11పాలన కిందకు వచ్చేసింది. ఇప్పుడు మనం
  696. 28:13ముగించే ముందు ఒకసారి రివిజన్ చేసుకుందాం.
  697. 28:16ఖిల్జీల మృదువైన పాలన నుండి అల్లావుద్దీన్
  698. 28:18కఠినత్వానికి ఆపై తుగ్లకుల దూకుడు ఆక్రమణల
  699. 28:21వరకు మనం ఒక స్పష్టమైన పరిణామాన్ని చూసాం.
  700. 28:24ఇప్పుడు మెయిన్స్ కోణంలో ఒక ముఖ్యమైన
  701. 28:26విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్న గురించి ఆలోచించండి.
  702. 28:29దాదాపు దేశమంతా విస్తరించిన ఈ భారీ
  703. 28:32అపూర్వమైన విస్తరణే చివరికి ఢిల్లీ
  704. 28:34సుల్తానేట్ పతనానికి దారి తీసిందా? ఢిల్లీ
  705. 28:37నుండి వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న
  706. 28:39ప్రాంతాలను ప్రత్యక్షంగా పాలించడం వల్ల
  707. 28:41తలెత్తిన ఆ పరిపాలన మరియు ఆర్థిక సవాళ్లే
  708. 28:44ఆ సామ్రాజ్య పునాదులను కదిలించాయా ఈ
  709. 28:47పాయింట్ ని బాగా విశ్లేషించండి. నమస్కారం
  710. 28:48ఆస్పిరెంట్స్ యూపిఎస్సి ప్రిపరేషన్ అనగానే
  711. 28:51మిడిల్ ఇండియన్ హిస్టరీ మనకు ఎంత కీలకమో
  712. 28:53ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన పని లేదు. రైట్
  713. 28:55ముఖ్యంగా ఢిల్లీ సతనైట్ గురించి
  714. 28:57చదివేటప్పుడు అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ
  715. 28:59సింహాసనానికి వచ్చే సమయానికి ఒక పెద్ద
  716. 29:01మార్పు జరిగింది అప్పటికే సుల్తానేట్
  717. 29:03గంగాలోయ మరియు తూర్పు రాజస్థాన్ లాంటి
  718. 29:06మధ్య భాగంలో చాలా స్ట్రాంగ్ గా
  719. 29:07స్థిరపడింది. ఈ స్టెబిలిటీ వాళ్ళకి ఎంత
  720. 29:10కాన్ఫిడెన్స్ ఇచ్చిందంటే తమ పరిపాలన
  721. 29:12మెరుగుపరచడానికి అలాగే సైన్యాన్ని బలోపితం
  722. 29:14చేయడానికి అనేక అంతర్గత సంస్కరణలు మరియు
  723. 29:16సాహసోపితమైన ప్రయోగాలు చేయడం మొదలు
  724. 29:18పెట్టారు. రైట్ ఇక మొదటి భాగం
  725. 29:20అల్లావుద్దీన్స్ మార్కెట్ కంట్రోల్
  726. 29:22రిఫార్మ్స్ అల్లావుద్దీన్ మార్కెట్
  727. 29:24నియంత్రణ సంస్కరణలు ఎటువంటి ఆలస్యం
  728. 29:26లేకుండా నేరుగా అల్లావుద్దీన్ కి
  729. 29:28ఖిల్జిరాలోకి వెళ్ళిపోదాం. ఆనాటి
  730. 29:30చరిత్రకారుల ప్రకారం అల్లావుద్దీన్ చేసిన
  731. 29:33అత్యంత అద్భుతమైన రీఫామ్ ఏంటంటే అతని
  732. 29:35మార్కెట్ కంట్రోల్ పాలసీ. ఇప్పుడు కొంచెం
  733. 29:38శ్రద్ధగా గమనించండి. అసలు అల్లావుద్దీన్
  734. 29:40మార్కెట్లను ఎందుకంత కఠినంగా
  735. 29:41నియంత్రించాల్సి వచ్చింది? ఊరికే సరదా
  736. 29:43కాదు కదా దీని వెనుక ఒక పర్ఫెక్ట్ లాజికల్
  737. 29:46చైన్ ఉంది. ఆ సమయంలో ఢిల్లీ పై మంగోల్
  738. 29:49దండయాత్రల ముప్పు చాలా తీవ్రంగా ఉండేది.
  739. 29:51వారిని ఎదుర్కోవాలంటే కచ్చితంగా ఒక భారీ
  740. 29:53సైన్యం కావాలి. అయితే అంత పెద్ద
  741. 29:55సైన్యానికి ఎక్కువ జీతాలు ఇస్తే రాజ్య
  742. 29:57ఖజానా చాలా త్వరగా ఖాళీ అవుతుంది. కాబట్టి
  743. 30:00సైనికులకు తక్కువ జీతాలు ఇవ్వాలని డిసైడ్
  744. 30:01అయ్యాడు. కానీ ఆ తక్కువ జీతంతో ఒక
  745. 30:04సైనికుడు గౌరవంగా బతకాలంటే నిత్యవసర
  746. 30:06వస్తువుల ధరలు తక్కువగా ఉండాలి. అవునా?
  747. 30:09అందుకే కమాోడిటీ ప్రైసెస్ అంటే వస్తువుల
  748. 30:11ధరలను ఖచ్చితంగా ఫిక్స్ చేశాడు. ఇది కేవలం
  749. 30:14ఓ ఆలోచన కాదు రాజ్య మనుగడకు ఒక చారిత్రక
  750. 30:17అవసరం. ఇక ప్రిలిమ్స్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో
  751. 30:19మీరు ఖచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన ఒక
  752. 30:21ఇంపార్టెంట్ టర్మ్ ఉంది అదే షహనా
  753. 30:24అలావుద్దీన్ ఢిల్లీలో మూడు సపరేట్
  754. 30:25మార్కెట్లను ఏర్పాటు చేశాడు. ఒకటి ఫుడ్
  755. 30:28గ్రైన్స్ కి, రెండవది వస్త్రాలకు, మూడవది
  756. 30:30గుర్రాలు మరియు పశువులకు. ఈ ప్రతి
  757. 30:33మార్కెట్ కి షహనా అనే ఒక ఉన్నతాధికారి
  758. 30:35ఉండేవాడు. ఇతను ఏం చేసేవాడంటే వ్యాపారుల
  759. 30:37రిజిస్టర్ ను మెయింటైన్ చేస్తూ
  760. 30:39దుకాణదారులను వాళ్ళు అమ్మే ధరలను చాలా
  761. 30:42స్ట్రిక్ట్ గా కంట్రోల్ చేసేవాడు. ఎవరైనా
  762. 30:44ఎక్కువ ధర కమ్మినా లేదా తూకంలో మోసం
  763. 30:46చేసినా ఇక వాళ్ళకు పడే శిక్షలు చాలా
  764. 30:48దారుణంగా ఉండేవి. ఇప్పుడు ఈ గణంకాలను
  765. 30:51ఒకసారి బ్రేక్ డౌన్ చేద్దాం. ఇది మన
  766. 30:52ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ సైన్యానికి అవసరమైన
  767. 30:55మొదటి శ్రేణి గుర్రం అంటే ఫస్ట్ గ్రేడ్
  768. 30:57హార్స్ ధర 100 నుండి 120 టంకాలు అదే
  769. 31:00సైన్యధర పోనీ ధర కేవలం 10 నుండి 25 టంకాలు
  770. 31:03మాత్రమే. ఇక ఒక అశ్వికదాల సైనికుడి
  771. 31:05వార్షిక జీతం ఎంత ఉండేదో తెలుసా 238
  772. 31:08టంకాలు ఈ తక్కువ జీతంతో అతను తనను తాను
  773. 31:11పోషించుకోవాలి తన గుర్రాన్ని కూడా
  774. 31:12మెయింటైన్ చేయాలి. ఇక్కడ మీరు
  775. 31:14మర్చిపోకూడని అత్యంత ముఖ్యమైన ఫాక్ట్
  776. 31:16ఏంటంటే తన సైనికులకు ప్యూర్ క్యాష్ రూపంలో
  777. 31:19అంటే నగదు రూపంలో జీతాలు చెల్లించిన మొదటి
  778. 31:21ఢిల్లీ సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ
  779. 31:23నేనే. ఇక రెండవ భాగం ఖిల్జీస్ డైరెక్ట్
  780. 31:26అగ్రేరియన్ పాలసీస్ ఖిల్జీ యొక్క
  781. 31:28ప్రత్యక్ష వ్యవసాయ విధానాలు పట్టణాల్లో
  782. 31:31కేవలం మార్కెట్లు కంట్రోల్ చేస్తే సరిపోదు
  783. 31:33కదా ఆ సైన్యాన్ని పోషించడానికి రెవెన్యూ
  784. 31:35కావాలి అందుకే అల్లావుద్దీన్ దృష్టి
  785. 31:37గ్రామీణ వ్యవసాయ రంగం పై పడింది. ఇక్కడ
  786. 31:40మీరు గమనించాల్సిన ఒక మైండ్ బ్లోయింగ్
  787. 31:41నెంబర్ 50% యమునా నది దగ్గర ఉన్న మీరత్
  788. 31:45నుంచి అలహాబాద్ వరకు ఉన్న ఆ ఫర్టైల్ దోయా
  789. 31:47ప్రాంతంలో పండించే పంటలో సగం అంటే 50%
  790. 31:51నేరుగా రాజ్యానికి పన్నుగా చెల్లించాలి.
  791. 31:53పైగా ఈ పన్ను ఊరికే కాదు ఖచ్చితమైన భూమి
  792. 31:56కొలత ఆధారంగా విధించేవారు. ఢిల్లీ
  793. 31:58సుల్తానత్ చరిత్రలో భూమిని కొలిచి పన్ను
  794. 32:00విధించిన మొదటి రాజు ఇతనే ఇది ఆ కాలంలో
  795. 32:03రైతులపై మోపబడిన చాలా భారీ భారం అని
  796. 32:05చెప్పొచ్చు. ఇక్కడే అల్లావుద్దీన్ ఒక
  797. 32:08సంచలనాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నాడు.
  798. 32:10గ్రామాల్లో ఖుత్ మరియు ముకద్దం అనబడే
  799. 32:12గ్రామ పెద్దలు ధనిక భూస్వాములు ఉండేవారు.
  800. 32:15వీరు గతంలో ఏం చేసేవారంటే తమకున్న పవర్ తో
  801. 32:18ఆ పన్ను భారాన్ని సామాన్య పేదలపై
  802. 32:20మోపేవారు. కానీ అల్లావుద్దీన్ ఈ స్థానిక
  803. 32:23ఎలైట్ కులీనులను పూర్తిగా అణచివేశాడు.
  804. 32:26సామాన్య రైతుల మాదిరిగానే వారు కూడా తమ
  805. 32:28పాడి పశువులు మరియు ఇళ్లపై ఖచ్చితంగా
  806. 32:31పన్నులు చెల్లించవలసి వచ్చింది. బరాణి
  807. 32:33మాటల్లో చెప్పాలంటే ఒకప్పుడు గుర్రాలపై
  808. 32:36తిరిగే ఈ కుత్తుల భార్యలు ఇప్పుడు వేరే
  809. 32:38ఇళ్లల్లో పనిచేయాల్సిన పరిస్థితి
  810. 32:39వచ్చింది. మూడవ భాగం తుగ్లక్స్ క్యాపిటల్
  811. 32:42ట్రాన్స్ఫర్ ఎక్స్పరిమెంట్ తుగ్లక్
  812. 32:44రాజధాని మార్పిడి ప్రయోగం. అల్లావుద్దీన్
  813. 32:46చనిపోయిన తర్వాత ఈ కఠినమైన మార్కెట్
  814. 32:48నియంత్రణలు ముగిసాయి. ఇప్పుడు మనం
  815. 32:50చరిత్రలో అత్యంత వివాదాస్పదమైన దురదృష్టకర
  816. 32:53దార్శనికుడు అయిన మొహమ్మద్ బి తుగ్లక్
  817. 32:55కాలంలోకి వెళ్దాం ఆయన చేసిన మొదటి
  818. 32:57జాగ్రఫికల్ ప్రయోగం రాజధాని మార్పిడి 1500
  819. 33:01కిలోమీటర్లు ఢిల్లీ నుంచి దౌలతాబాద్ కు
  820. 33:04అంటే దేవగిరికి ఉన్న దూరం ఇది దక్షిణ
  821. 33:06భారతదేశాన్ని మరింత సులభంగా కంట్రోల్
  822. 33:08చేయడానికి తన రాజధానిని మార్చాలని తుగ్లక్
  823. 33:10భావించాడు. దౌలతాబాద్ ను రెండవ రాజధానిగా
  824. 33:13చేయాలనుకున్నాడు. కానీ మండు వేసవిలో సాగిన
  825. 33:15ఈ ప్రయాణం చాలా క్రూరంగా మారింది.
  826. 33:18దౌలతాబాద్ చేరుకున్న తర్వాత అధికారులకు
  827. 33:20ప్రజలకు తమ సొంత ఊరైన ఢిల్లీ మీద
  828. 33:22విపరీతమైన బెంగ పట్టుకుంది. చివరకు
  829. 33:25దక్షిణాన్ని దౌలతాబాద్ నుంచి కంట్రోల్
  830. 33:26చేయడం ఎంత కష్టమో ఉత్తరాన్ని దౌలతాబాద్
  831. 33:29నుంచి కంట్రోల్ చేయడం కూడా అంతే కష్టమని
  832. 33:31గ్రహించి ఈ ప్రయోగాన్ని వదిలేశాడు. కానీ
  833. 33:33ఇక్కడ ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ పాయింట్ ఉంది
  834. 33:35గమనించండి. ఈ ప్రయత్నం ఫెయిల్ అయినప్పటికీ
  835. 33:37ఇదొక అద్భుతమైన లాంగ్ టర్మ్ బెనిఫిట్ ని
  836. 33:39ఇచ్చింది. దౌలతాబాద్ కు వలస వెళ్ళిన
  837. 33:41అనేకమంది సూఫీ సాధువులు మేధావులు మళ్ళీ
  838. 33:44వెనక్కి వెళ్ళకుండా అక్కడే స్థిరపడ్డారు.
  839. 33:45దీనివల్ల దక్కన్ ప్రాంతంలో కొత్త
  840. 33:47సాంస్కృతిక మతపరమైన ఆలోచనలు బాగా
  841. 33:49వ్యాపించాయి. ఒక రకంగా చెప్పాలంటే ఇది
  842. 33:51ఉత్తర మరియు దక్షిణ భారతదేశాలను కల్చరల్
  843. 33:53గా మరింత దగ్గర చేసింది. నాలుగవ భాగం ది
  844. 33:56టోకెన్ కరెన్సీ ఫెయిల్యూర్ టోకెన్ కరెన్సీ
  845. 33:58వైఫల్యం. రాజధాని ప్రయోగం తర్వాత తుగ్లక్
  846. 34:02బ్రెయిన్ లో వచ్చిన మరో గొప్ప కానీ
  847. 34:03వినాశకరమైన ప్రయోగం టోకెన్ కరెన్సీ ఇది
  848. 34:06నిజంగా ఒక గ్రేట్ ఐడియాయే కానీ
  849. 34:07ఎగ్జిక్యూషన్ లో దారుణంగా దెబ్బతింది.
  850. 34:09దీని వెనుకున్న ఎకనామిక్ లాజిక్ ఏంటంటే
  851. 34:1114వ శతాబ్దంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా విపరీతమైన
  852. 34:14వెండి కొరత ఏర్పడింది. అందుకే అచ్చం
  853. 34:16వెండిటంక వెలువతో సమానమైన కాన్స్య నానెలను
  854. 34:18తుగ్లక్ జారీ చేశాడు. కానీ ప్రాబ్లం
  855. 34:20ఏంటంటే ఈ కొత్త నానల ముద్రణపై రాజ్యం తన
  856. 34:23గుత్తాధిపత్యాన్ని అంటే మోనోపోలీని
  857. 34:25నిలుపుకోలేకపోయింది. నకిలి నానాల ముద్రణను
  858. 34:28అసలు అడ్డుకోలేకపోయింది. ఇమాజిన్
  859. 34:30చేసుకోండి ప్రతి ఇల్లు టంకసాలగా
  860. 34:32మారిపోయింది. రిజల్ట్ మార్కెట్లో కరెన్సీ
  861. 34:34విలువ పూర్తిగా క్రాష్ అయిపోయింది. చివరకు
  862. 34:37తన తప్పు తెలుసుకున్న తుగ్లక్ నకిలీ
  863. 34:39నాణాలకు కూడా తన ఖజానా నుంచి ఒరిజినల్
  864. 34:41వెండి నాణాల నుంచి ఆ ఫేక్ నాణ్యాలను కోట
  865. 34:43వెలుపల గుట్టలుగా పారబోయాల్సి వచ్చింది.
  866. 34:45ఇక్కడ ప్రిలిమ్స్ కోసం ఈ ఫాక్ట్ కచ్చితంగా
  867. 34:48నోట్ చేసుకోండి. అసలు తుగ్లక్కు ఈ టోకెన్
  868. 34:50కరెన్సీ ఐడియా ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది
  869. 34:53చైనాలో కుబ్లాయ్ ఖాన్ సక్సెస్ఫుల్ గా
  870. 34:54ప్రవేశపెట్టిన పేపర్ కరెన్సీ మరియు
  871. 34:56ఇరాన్లో గజాన్ ఖాన్ చేసిన టోకెన్ కరెన్సీ
  872. 34:59ప్రయోగాలు అతనికి ఇన్స్పిరేషన్ ఇచ్చాయి.
  873. 35:01ఐదవ భాగం తుగ్లక్స్ అగ్రికల్చరల్ అండ్
  874. 35:04మిలిటరీ పాలసీస్ తుగ్లక్ వ్యవసాయ మరియు
  875. 35:07సైనిక విధానాలు. ఈ వరుస ఫెయిల్యూర్స్
  876. 35:09చాలవన్నట్లు తుగ్లక్ తన దృష్టిని ఫారిన్
  877. 35:12పాలసీ మీద మిలిటరీ మీద అలాగే దోయా
  878. 35:14ప్రాంతంలో తను స్వయంగా క్రియేట్ చేసిన
  879. 35:15వ్యవసాయ సంక్షోభం వైపు మల్లించాడు. సైనిక
  880. 35:18పరంగా ఈ టైం లైన్ ఒకసారి గమనించండి. మొదట
  881. 35:21మంగోలులను జీలం నది వద్ద ఓడించాడు. అది
  882. 35:23సక్సెస్ ఆ తర్వాత ఇరాక్ మరియు ఖురాసాను
  883. 35:26జయించడానికి ఒక భారీ సైన్యాన్ని రెడీ
  884. 35:28చేశాడు. కానీ అక్కడి పొలిటికల్
  885. 35:30పరిస్థితులు మారడంతో ఆ ప్రాజెక్టును రద్దు
  886. 35:31చేశాడు. ఆ తర్వాత కుమా ఓన్ కొండల
  887. 35:34ప్రాంతంలో కరాచీల్ దండయాత్ర చేపట్టాడు.
  888. 35:36ఇది అబ్సల్యూట్ డిజాస్టర్ అండి. వాతావరణం
  889. 35:39అనుకూలించకప వేల మంది సైనికులు వెళితే
  890. 35:42అందులో కేవలం 10 మంది మాత్రమే ప్రాణాలతో
  891. 35:44తిరిగి వచ్చారంటే ఆ పరిస్థితి ఎంత
  892. 35:46భయంకరంగా ఉందో మీరు అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఇక
  893. 35:48అగ్రికల్చర్ విషయానికి వస్తే యూపీఎస్స
  894. 35:50వాళ్ళ ఫేవరెట్ టర్మ్ ఒకటి ఉంది. అదే
  895. 35:53దివానే అమీరే కోహి దోయా ప్రాంతంలో అవగాహన
  896. 35:56లేకుండా విధించిన అధిక పన్నుల వల్ల
  897. 35:58భయంకరమైన కరువు వల్ల లక్షలాది మంది
  898. 36:00చనిపోయారు. వ్యవసాయం తీవ్రంగా దెబ్బతింది.
  899. 36:03అప్పుడు ఆ డామేజ్ కంట్రోల్ కోసం సాగును
  900. 36:06విస్తరించడానికి తుగ్లక్ ఏర్పాటు చేసిన ఒక
  901. 36:08ప్రత్యేక వ్యవసాయ శాఖ ఇది. ఈ కొత్త
  902. 36:10డిపార్ట్మెంట్ ద్వారా వ్యవసాయాన్ని డెవలప్
  903. 36:12చేయడానికి అతను ఒక అద్భుతమైన క్రాప్
  904. 36:14రొటేషన్ స్కీమ్ ని తీసుకొచ్చాడు. బార్లీ
  905. 36:16స్థానంలో గోధుమ ఆ తర్వాత చెరకు ద్రాక్ష
  906. 36:19మరియు ఖర్జూరా పండించాలని భూమిని
  907. 36:21బ్లాకులుగా విభజించి రైతులకు స్పెషల్
  908. 36:23రుణాలు ఇచ్చాడు. పేపర్ మీద ఇది చాలా గొప్ప
  909. 36:26ఆదర్శవంతమైన ఆలోచన. కానీ రియాలిటీలో
  910. 36:28అవినీతిపరులైన అసలు అనుభవం లేని అధికారులు
  911. 36:31ఆ డబ్బును తమ సొంతానికి వాడేసుకోవడంతో ఈ
  912. 36:33పథకం కూడా దారుణంగా ఫెయిల్ అయింది. ఆరవ
  913. 36:36భాగం నొబిలిటీ అండ్ డిసింటిగ్రేషన్ కులీన
  914. 36:39వర్గం మరియు విచ్చిన్నం. తుగులక్ కేవలం
  915. 36:42ఎకనామిక్ జోగ్రఫికల్ ఎక్స్పెరిమెంట్స్
  916. 36:44మాత్రమే కాదు సోషల్ గా కూడా ప్రయోగాలు
  917. 36:46చేశాడు. నిజానికి కులిన వర్గంతో అతను
  918. 36:49చేసిన ఈ ప్రయోగాలే చివరికి సుల్తానేటి
  919. 36:51పతనానికి దారి తీసేయడంలో సందేహం లేదు.
  920. 36:54జాతి కులం అనే తేడా లేకుండా కేవలం వాళ్ళ
  921. 36:56మెరిట్ ని బట్టి పదవులు ఇవ్వాలని
  922. 36:58తుగ్గులకు నమ్మాడు. పాత కులీన కుటుంబాలకు
  923. 37:00చెందిన వారినే కాకుండా వంటవారు నేత
  924. 37:02కార్మికులు లాంటి లోయర్ కాస్ట్ వారికి
  925. 37:04అలాగే హిందూ మతం నుంచి కన్వర్ట్ అయిన
  926. 37:06వారికి కూడా ఉన్నత పదవులు ఇచ్చాడు. ఇది ఆ
  927. 37:09పాత ఇలైట్ కులీన వర్గానికి ముఖ్యంగా
  928. 37:12జియావుద్దీన్ బరా లాంటి కన్జర్వేటివ్
  929. 37:14చరిత్రకారులకు తీవ్ర ఆగ్రహం తెప్పించింది.
  930. 37:17ఈ కొత్త నోబుల్స్ మధ్య ఎటువంటి ఐకమత్యం
  931. 37:20లేకపోవడం సుల్తాన్ పై విధేయత లేకపోవడం
  932. 37:22వల్ల ఈ విశాలమైన సామ్రాజ్యం అంతటా వరుసగా
  933. 37:25తిరుగుబాట్లు చెలరేగాయి. చివరి భాగం ఫైనల్
  934. 37:28రివిజన్ అండ్ యూపీఎస్సీ క్వశ్చన్స్ తుది
  935. 37:30పునర్విమర్శ మరియు యూపీఎస్స ప్రశ్నలు. సరే
  936. 37:33ఆస్పిరెంట్స్ ఇప్పుడు ఒక రాపిడ్ ఫైర్
  937. 37:35రివిజన్ చేద్దాం. ఇవి యూపీఎస్స మీకోసం
  938. 37:37సిద్ధం చేసే ట్రిక్కీ ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్స్
  939. 37:40కొంచెం జాగ్రత్తగా వినండి. పాయింట్ వన్
  940. 37:42కరాచిల్ దండయాత్ర అనేది చైనాను
  941. 37:44జయించడానికి కాదు సుమా అది కేవలం చైనా
  942. 37:47వైపు నుంచి గుర్రాల సరఫరాను కంట్రోల్
  943. 37:49చేయడానికి హిమాలయ ప్రాంతంలో చేసిన ఒక
  944. 37:51దండయాత్ర మాత్రమే. పాయింట్ టూ
  945. 37:53అల్లావుద్దీన్ తన సైనికులకు ఇక్తా లాంటి
  946. 37:55భూమి రూపంలో కాకుండా కేవలం ప్యూర్ క్యాష్
  947. 37:58రూపంలోనే చెల్లించాడు. పాయింట్ త్రీ
  948. 38:00అల్లావుద్దీన్ మార్కెట్ కంట్రోల్స్ అన్నీ
  949. 38:02కేవలం హిందువులను శిక్షించడానికే అని
  950. 38:04బరాని ఆరోపించాడు. కానీ వాస్తవానికి
  951. 38:06అప్పటి ఓవర్లాండ్ ట్రేడ్ అనేది ఖురాసానీలు
  952. 38:08మరియు ముల్తానీలు అయిన ముస్లిం వ్యాపారుల
  953. 38:10చేతుల్లో కూడా ఉంది. పరాని ఈ విషయాన్ని
  954. 38:12ఉద్దేశపూర్వకంగానే దాచిపెట్టాడు. చివరగా
  955. 38:15మీకు ఒక పవర్ఫుల్ క్వశ్చన్
  956. 38:16వదిలేస్తున్నాను ఆలోచించండి. చరిత్ర అనేది
  957. 38:19పాలకులను వారి దార్శనిక ఉద్దేశ్యాలను అంటే
  958. 38:22వాళ్ళ ఇంటెన్షన్స్ ని బట్టి జడ్జ్
  959. 38:23చేస్తుందా లేక వాళ్ళ ప్రాక్టికల్
  960. 38:25ఎగ్జిక్యూషన్ ని బట్టి తీర్పిస్తుందా?
  961. 38:27అలావుద్దీన్ యొక్క కఠినమైన వాస్తవికత
  962. 38:29అతన్ని ఒక సక్సెస్ఫుల్ పాలకుడిగా నిలపగా
  963. 38:31మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ యొక్క గొప్ప ఐడియాలు
  964. 38:34విఫలమైన ఆదర్శాలు సుల్తానేట్
  965. 38:36విచ్చిన్నానికి దారితీసాయి. ఒక యూపీఎస్సీ
  966. 38:38ఆస్పిరెంట్ గా ఆచరణ సాధ్యమైన ప్రణాళిక ఎంత
  967. 38:41ముఖ్యమో ఈ చరిత్ర మనకు స్పష్టంగా
  968. 38:43బోధిస్తుంది. రైట్ మరో ఇంట్రెస్టింగ్
  969. 38:45టాపిక్ తో మళ్ళీ కలుద్దాం. కీప్ స్టడీంగ్
  970. 38:46అండ్ ఆల్ ద బెస్ట్. నమస్కారం ఆస్పిరెంట్స్
  971. 38:48మధ్యయుగ భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత
  972. 38:51శక్తివంతమైన ఢిల్లీ సుల్తనేట్ ఒక మహా
  973. 38:53సామ్రాజ్యంగా వెలుగుంది ఎలా
  974. 38:55కుప్పకూలిపోయిందో ఈరోజు మనం ఈ విశ్లేషణలో
  975. 38:57డీకోడ్ చేయబోతున్నాం. ఇది కేవలం యుద్ధంలో
  976. 39:00ఓడిపోయిన కథ కాదు ఒక మహా సామ్రాజ్యం లోపలి
  977. 39:02నుండి అంటే ఇంటర్నల్ గా ఎలా సిధిలమైందో
  978. 39:05చెప్పే ఒక అద్భుతమైన చారిత్రక పాఠం. సో ఒక
  979. 39:08భారీ సామ్రాజ్యం అంతర్గతంగా ఎలా
  980. 39:10కుప్పకులుతుంది? యూపీఎస్సీ ఆస్పిరెంట్స్
  981. 39:13గా మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన ఒక అబ్సల్యూట్
  982. 39:15ట్రూత్ ఏమిటంటే ఏ సామ్రాజ్యం రాత్రికి
  983. 39:17రాత్రే పడిపోదు. బయటి శత్రువుల దండయాత్రల
  984. 39:20కన్నా ముందు లోపలి వ్యవస్థాగత లోపాలు ఒక
  985. 39:23రాజ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయి. ఈనాటి మన
  986. 39:25ఎక్స్ప్లెయినర్ లో ఆ తప్పుదారి పట్టిన
  987. 39:27పీస్మెంట్ పాలసీలు మరియు సామ్రాజ్యాన్ని
  988. 39:29తుడిచిపెట్టిన ఆ దారుణమైన దండయాత్ర
  989. 39:31గురించి ఒక సినిమాటిక్ డీటెయిల్ తో
  990. 39:33తెలుసుకుందాం. ఈ పతనానికి అసలు పునాదులు
  991. 39:35పడింది మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ పాలన రెండవ
  992. 39:37సగంలోనే. తన సామర్థ్యానికి మించి
  993. 39:39రాజ్యాన్ని పెంచేయడం అంటే జియోగ్రాఫికల్
  994. 39:42ఓవర్ ఎక్స్టెన్షన్ వల్ల సెంట్రల్ కంట్రోల్
  995. 39:44పూర్తిగా తప్పిపోయింది. ఒకసారి కేంద్ర
  996. 39:46నియంత్రణ పోయాక ఏమవుతుంది నలుమూలల నుండి
  997. 39:48భయంకరమైన తిరుగుబాట్లు మొదలయ్యాయి. ఇది
  998. 39:51పతనానికి నాంది పలికింది. ఇది ఎలా
  999. 39:53జరిగిందో క్రమ పద్ధతిలో గమనిద్దాం. మొదటి
  1000. 39:56దశలో బెంగాల్, మాబార్, అవాద్ లాంటి దూర
  1001. 39:59ప్రాంతాల్లో అల్లర్లు తిరుగుబాట్లు
  1002. 40:01చెలరేగాయి. రెండవ దశలో వీటిని
  1003. 40:03అణచివేయడానికి దక్షిణ భారతదేశానికి
  1004. 40:05వెళ్ళిన సైన్యంలో భయంకరమైన ప్లేగు వ్యాధి
  1005. 40:07ప్రబలింది. దాదాపు మూడింట రెండవంతుల
  1006. 40:10సైన్యం అక్కడే నాశనమైంది. ఇక మూడవ దశలో
  1007. 40:13సరిగ్గా ఇదే అదునుగా భావించిన హరిహర మరియు
  1008. 40:16బుక్కరాయులు దక్షిణాన విజయనగర
  1009. 40:18సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. అలాగే నాలుగవ
  1010. 40:20దశలో విదేశీ నోబుల్స్ డెక్కన్ ప్రాంతంలో
  1011. 40:22బహమనీ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. ఇక్కడ
  1012. 40:25ఒక ఇంపార్టెంట్ ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్
  1013. 40:26గుర్తుపెట్టుకోండి. విజయనగర మరియు బహ్మని
  1014. 40:28సామ్రాజ్యాలు మొహమ్మద్ తుగ్లక్
  1015. 40:30కష్టకాలంలోనే ఆవిర్భవించాయి. తర్వాత
  1016. 40:32వచ్చిన ఫిరోజ్ తుగ్లక్ కాలంలో కాదు ఈ
  1017. 40:34గంధరగోళం మధ్యలో మొహమ్మద్ తుగ్లక్
  1018. 40:37చనిపోవడంతో ఆ విచ్చిన్నమవుతున్న
  1019. 40:38సామ్రాజ్యాన్ని కాపాడే భారం ఆయన దాయాది
  1020. 40:41అయిన ఫిరోజ్ తుగ్లక్ పై పడింది. మరి ఆయన
  1021. 40:43ఏం చేశాడు కఠినమైన అణచివేతకు బదులుగా
  1022. 40:46నోబుల్స్ ని, సైన్యాన్ని, మత గురువులను
  1023. 40:48శాంతింప చేయడానికి ఒక ప్రమాదకరమైన
  1024. 40:50అపీస్మెంట్ పాలసీ అంటే బుజ్జగింపు
  1025. 40:53విధానాన్ని ఎంచుకున్నాడు. వీరిద్దరి
  1026. 40:55అడ్మినిస్ట్రేటివ్ స్టైల్స్ మధ్య ఉన్న
  1027. 40:56తీవ్రమైన వైరుధ్యాన్ని గమనిస్తే మనకు అసలు
  1028. 40:59స్టోరీ అర్థమవుతుంది. ఒకవైపు మొహమ్మద్
  1029. 41:01తుగ్లక్ స్ట్రిక్ట్ సెంట్రల్ కంట్రోల్
  1030. 41:03అంటే కఠినమైన కేంద్ర నియంత్రణ ద్వారా
  1031. 41:06రాష్ట్రాన్ని పాలించడానికి ప్రయత్నించాడు.
  1032. 41:08కానీ దానికి పూర్తి విరుద్ధంగా ఫిరోజ్
  1033. 41:10తుగ్లక్ సైనిక పదవులను మరియు ఇక్తాలను
  1034. 41:12అనగా భూ కేటాయింపులను హెరిటరీగా అంటే వంశ
  1035. 41:16పారంపర్యంగా మార్చేసాడు. ఒక సైనికుడు
  1036. 41:18వృద్ధుడైనా చనిపోయినా అతని కొడుకు లేదా
  1037. 41:20అల్లుడు ఆ పదవిలోకి వస్తారు. వినడానికి
  1038. 41:23ఇది ఉదారంగా అనిపించిన లాంగ్ రన్ లో ఇది
  1039. 41:25సుల్తాన్ అధికారాన్ని పూర్తిగా
  1040. 41:27దెబ్బతీసింది. ఈ నిర్ణయం వల్ల పరిపాలన
  1041. 41:30మరియు సైనిక వ్యవస్థలో ఎలాంటి
  1042. 41:32అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అండ్ మిలిటరీ రాట్ అంటే
  1043. 41:34క్షీణత వచ్చిందో చూద్దాం. సైనికులకు
  1044. 41:36జీతాలు క్యాష్ రూపంలో కాకుండా ల్యాండ్
  1045. 41:39రెవెన్యూ అసైన్మెంట్స్ ద్వారా
  1046. 41:40చెల్లించేవారు. దీంతో సైనికులు డ్యూటీ
  1047. 41:42మానిపోయి పన్నులు వసూలు చేసుకోవడానికి
  1048. 41:44మిడిల్ మెన్ అంటే దళారుల మీద ఆధారపడటం
  1049. 41:47మొదలు పెట్టారు. ఆర్మీలో డిసిప్లిన్
  1050. 41:49పూర్తిగా పోయింది. ఇన్స్పెక్షన్ సమయంలో
  1051. 41:51క్లర్క్స్ కు లంచాలు ఇచ్చి పనికి రాని
  1052. 41:53గుర్రాలను పాస్ చేయించుకునేవారు. అంతేకాదు
  1053. 41:55అకౌంట్స్ లో తేడాలు వచ్చిన అఫీషియల్స్ ని
  1054. 41:57శిక్షించే పద్ధతిని రద్దు చేశాడు. ఇవన్నీ
  1055. 42:00వ్యవస్థలో అవినీతిని పెంచి పోషించాయి.
  1056. 42:02పరిపాలనా పరంగా ఇన్ని లసుగులు ఉన్నప్పటికీ
  1057. 42:05ఫిరోజ్ తుగ్లక్ తన ప్రజా సంక్షేమ పనులతో
  1058. 42:08ఒక భిన్నమైన ముద్ర వేశడు. ఇప్పుడు ఆయన
  1059. 42:11ప్రవేశపెట్టిన రిలీజియస్ టాక్స్ పాలసీలు
  1060. 42:13మరియు వెల్ఫేర్ కార్యక్రమాల గురించి
  1061. 42:15కొంచెం లోతుగా విశ్లేషిద్దాం. యూపీఎస్స
  1062. 42:18ప్రీలిమ్స్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో ఇది
  1063. 42:19అబ్సల్యూట్లీ క్రూషియల్ ఫాక్ట్ జాగ్రత్తగా
  1064. 42:22నోట్ చేసుకోండి. అప్పటివరకు ల్యాండ్
  1065. 42:23రెవెన్యూలో కలిసి ఉన్న జిజియాను వేరు చేసి
  1066. 42:26దాన్ని ఒక సెపరేట్ టాక్స్ గా విధించిన
  1067. 42:28మొదటి సుల్తాన్ ఫిరోజ్ తుగ్లక్ అంతేకాదు
  1068. 42:31షరియా ప్రకారం బ్రాహ్మణులకు ఎలాంటి
  1069. 42:33ఎగ్జెంప్షన్ అంటే మినహాయింపు లేదని చెప్పి
  1070. 42:35వాళ్ళ మీద కూడా జిజియాను అత్యంత కఠినంగా
  1071. 42:37వసూలు చేశాడు. కానీ పబ్లిక్ వర్క్స్
  1072. 42:40విషయానికి వస్తే ఆయన చేసిన పనులు
  1073. 42:42ఎకనామికల్ గా చాలా ఉపయోగపడ్డాయి. ఇరిగేషన్
  1074. 42:45కోసం సుట్లిజ్ నుండి హన్సీ వరకు అలాగే
  1075. 42:47యమునా నది కెనాల్స్ తవ్వించాడు. హిస్సార్
  1076. 42:49ఫిరోజ ఫిరోజాబాద్ లాంటి ఎన్నో కొత్త
  1077. 42:51టౌన్స్ డెవలప్ చేశాడు. ఇవి నేటికీ మన
  1078. 42:54ఆధునిక భారతదేశంలో ఉండటం విశేషం. ఈ
  1079. 42:56అద్భుతమైన నిర్మాణాల అన్నింటిని ఆర్గనైజ్
  1080. 42:58చేయడానికి ఏకంగా ఒక లార్జ్ డిపార్ట్మెంట్
  1081. 43:01ఆఫ్ పబ్లిక్ వర్క్స్ ని కూడా ఏర్పాటు
  1082. 43:02చేశాడు. ఇది నిజంగా ఒక గొప్ప అచీవ్మెంట్.
  1083. 43:05ఇలా పబ్లిక్ వర్క్స్ తో బిజీగా ఉన్న
  1084. 43:07ఫిరోజ్ తుగ్లక్ తన అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో
  1085. 43:09మరొక అతి పెద్ద హిస్టారికల్ బ్లండర్
  1086. 43:11చేశాడు. అదేమంటే వేలాది సంఖ్యలో రాయల్
  1087. 43:14స్లేవ్స్ ని అంటే బానిసలను ప్రోగు చేయటం.
  1088. 43:17ఈ నెంబర్ చూడండిలక్ష80వే
  1089. 43:20అవునులక్ష80వేల
  1090. 43:22మంది స్లేవ్స్ వినడానికి చాలా ఆశ్చర్యంగా
  1091. 43:25ఉంది కదు రాయల్ కార్ఖానాల్లో పనిచేయడానికి
  1092. 43:27మరియు మిలిటరీలో తనకు లాయల్ గా ఉండడానికి
  1093. 43:30ఆయన ఈ భారీ స్థాయిలో బానిసల సైన్యాన్ని
  1094. 43:32తయారు చేశాడు. గవర్నర్లు ఎక్కడ దండయాత్ర
  1095. 43:34చేసినా సరే అక్కడ నుండి బానిసలను ఢిల్లీకి
  1096. 43:37పంపాల్సిందే అని ఆర్డర్ వేశడు. ఇంత భారీ
  1097. 43:40సంఖ్యలో ఉన్న బానిసలు తనకు అత్యంత విశ్వాస
  1098. 43:42పాత్రంగా ఉంటారని ఫిరోజ్ గుడ్డిగా
  1099. 43:44నమ్మాడు. కానీ ఆయన చనిపోగానే అస్సలు ఆట
  1100. 43:47మొదలైంది. ఈ లక్షలాది మంది బానిసలు
  1101. 43:50సుల్తాన్ వారసులకు లాయల్ గా ఉండాల్సింది
  1102. 43:52పోయి తమకంటూ ఒక సెపరేట్ ఇంట్రెస్ట్ గ్రూప్
  1103. 43:54గా మారిపోయారు. అంటే కింగ్ మేకర్స్ లాగా
  1104. 43:57తయారైపోయారు. ఢిల్లీ పీఠంపై ఎవరు
  1105. 43:59కూర్చోవాలి అన్నది వాళ్లే డిసైడ్ చేయడం
  1106. 44:01మొదలు పెట్టారు. ఢిల్లీ సుల్తానేట్
  1107. 44:03పతనానికి ఇదొక మేజర్ రీజన్. ఒకవైపు
  1108. 44:06అవినీతితో నిండిన సైన్యం మరోవైపు
  1109. 44:08స్వతంత్రులైన ప్రొవిన్షియల్ గవర్నర్లు
  1110. 44:10ఇంకోవైపు రాజ్యమేలుతున్న బానిసలు ఇలా
  1111. 44:13లోపలి నుండి పూర్తిగా ఫ్రాక్చర్ అయిపోయిన
  1112. 44:16ఈ సామ్రాజ్యంపై పడిన ఫైనల్ డెడ్లీ బ్లో
  1113. 44:191398 లో వచ్చిన తైమూర్ దండయాత్ర. మెయిన్స్
  1114. 44:22లో ఈ పతనాన్ని అడ్రెస్ చేసేటప్పుడు ఈ
  1115. 44:24స్టెప్ బై స్టెప్ ప్రాసెస్ రాయడం మీ
  1116. 44:26స్కోర్ ని అమాంతం పెంచుతుంది. 1388 లో
  1117. 44:29ఫిరోజ్ చనిపోవడంతోనే అడ్మినిస్ట్రేటివ్
  1118. 44:31ప్రాబ్లమ్స్ అన్ని ఒక్కసారిగా పైకి
  1119. 44:33వచ్చాయి. ఆ తర్వాత ఫిరోజీ బానిసలు వాళ్ళకు
  1120. 44:35నచ్చిన క్యాండిడేట్స్ ని సింహాసనం పై
  1121. 44:37కూర్చోపెట్టడానికి డైరెక్ట్ గా ఎంటర్
  1122. 44:38అయ్యారు. ఈ కన్ఫ్యూజన్ లో ప్రొవిన్షియల్
  1123. 44:40గవర్నర్లు కంప్లీట్ గా ఇండిపెండెంట్
  1124. 44:42అయ్యారు. ఇలా ముక్కలైపోయిన బలహీనమైన
  1125. 44:44ఢిల్లీని టార్గెట్ చేస్తూ 1398 లో తైమూర్
  1126. 44:47చాలా ఈజీగా దండెత్తాడు. అసలు తైమూర్
  1127. 44:50రాకముందే ఢిల్లీ సుల్తానేటి ఎంతగా వీక్
  1128. 44:52అయిపోయిందో చెప్పడానికి చరిత్రలో ఒక ఫేమస్
  1129. 44:54అటైర్ ఉంది. అప్పటి సుల్తాన్ నసీరుద్దీన్
  1130. 44:57మహమ్మూద్ గురించి జనాలు ఏమనుకునేవారో
  1131. 44:59చూడండి. విశ్వనాధుని సామ్రాజ్యం ఢిల్లీ
  1132. 45:01నుండి పాలం వరకు విస్తరించి ఉంది. పాలం
  1133. 45:04అనేది ఢిల్లీకి దగ్గరలో ఉన్న ఒక చిన్న
  1134. 45:06గ్రామం అంటే లార్డ్ ఆఫ్ ద యూనివర్స్ అని
  1135. 45:08పిలిపించుకునే సుల్తాన్ పవర్ కేవలం ఒక
  1136. 45:11చిన్న గ్రామం దాటి బయటకి వెళ్ళలేని
  1137. 45:12పరిస్థితికి దిగజారిపోయింది. ఇప్పుడు 1398
  1138. 45:16తైర్ దండయాత్ర తాలకు ఇంపాక్ట్ ని
  1139. 45:18గమనిద్దాం. తైమూర్ ఇక్కడ సెటిల్
  1140. 45:19అవ్వడానికి రాలేదు. ఢిల్లీ సుల్తానులు
  1141. 45:21కూడబెట్టిన అపారమైన వెల్త్ ని ప్లండర్
  1142. 45:24చేయడం అంటే దోచుకోవడమే అతని ఏకైక మోటివ్
  1143. 45:27ఢిల్లీని నిర్దాక్షణయంగా తగలబెట్టాడు.
  1144. 45:29హిందూ ముస్లిం అని తేడా లేకుండా వేలాది
  1145. 45:32ప్రాణాలు బలి తీసుకున్నాడు. ఇండియా నుండి
  1146. 45:34వెళ్తూ వెళుతూ తన రాజధాని సమర్ఖండ
  1147. 45:36నిర్మాణానికి వేలాది మంది ఇండియన్
  1148. 45:38ఆర్టిజన్స్ ని అంటే కళాకారులను, శిల్పులను
  1149. 45:41బలవంతంగా తీసుకువెళ్ళాడు. తైమూర్ ఇక్కడ
  1150. 45:43రాజ్యాన్ని స్థాపించకపోయినా ఢిల్లీ
  1151. 45:45సుల్తానుల స్ట్రాంగ్ రూల్ కు శాశ్వతంగా
  1152. 45:48ఎన్కార్డ్ వేశాడు. ఇప్పటివరకు మనం
  1153. 45:50నేర్చుకున్న ఈ ఎంటైర్ కాన్సెప్ట్ ని
  1154. 45:52యూపీఎస్స ప్రీలిమ్స్ కి ఉపయోగపడేలా
  1155. 45:54ఒక్కసారి పర్ఫెక్ట్ గా రివిజన్ చేద్దాం.
  1156. 45:55ఇది చాలా ముఖ్యం శ్రద్ధగా వినండి. ఈ
  1157. 45:58మహాసామ్రాజ్యం డిసింటిగ్రేట్ అవ్వడానికి
  1158. 46:00దారితీసిన సిస్టమిక్ కాసెస్ ఏంటంటే ఫస్ట్
  1159. 46:04మొహమ్మద్ తుగ్లక్ కాలంలో జరిగిన ఓవర్
  1160. 46:06ఎక్స్టెన్షన్ సెకండ్ ఫిరోజ్ తుగ్లక్
  1161. 46:08తీసుకొచ్చిన హెరిడిటరీ సిస్టం వల్ల
  1162. 46:10నోబుల్స్ మరియు ఆమీలో వచ్చిన విపరీతమైన
  1163. 46:12కరప్షన్ థర్డ్ ఏ మాత్రం కంట్రోల్ లేని ఒక
  1164. 46:16రోగ్ స్లేవ్ ఫ్యాక్షన్ అంటే బానిస వర్గం
  1165. 46:19పవర్ లోకి రావడం. ఫైనల్ గా మనం
  1166. 46:21గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఫాక్ట్ ఏమిటంటే తైమూరి
  1167. 46:23సామ్రాజ్యాన్ని తనంతటదాను నాశనం చేయలేదు.
  1168. 46:26అప్పటికే లోపల నుండి విచ్చిన్నమైన ఈ
  1169. 46:28పొలిటికల్ ఫ్యాబ్రిక్ ని అతను సింపుల్ గా
  1170. 46:31ఎక్స్ప్లాయిట్ చేసుకున్నాడు అంతే చివరిగా
  1171. 46:33మీ యూపీఎస్స మెయిన్స్ ప్రిపరేషన్ కోసం ఈ
  1172. 46:36క్వశ్చన్ ని ఒకసారి అనలైజ్ చేయండి. ఫిరోజ్
  1173. 46:38షా తుగ్లక్ అపీజ్మెంట్ పాలసీలు ఢిల్లీ
  1174. 46:41సుల్తానేట్ పతనానికి ఎలా బీజాలు వేసాయో
  1175. 46:43విశ్లేషించండి. ఒక పాలకుడి బ్లైండ్
  1176. 46:45పాలసీలు ఫ్యూచర్ లో ఎలాంటి డిజాస్టర్ కి
  1177. 46:48దారి తీస్తాయో ఈనాటి మన క్లాస్ ఆధారంగా ఒక
  1178. 46:50ఎక్సలెంట్ ఆన్సర్ రాయడానికి ట్రై చేయండి.
  1179. 46:52ఈ అనాలసిస్ మీకు 100 శాతం క్లారిటీ
  1180. 46:54ఇచ్చిందని భావిస్తున్నాను. కీప్ లెర్నింగ్
  1181. 46:56ఆస్పిరెంట్స్ మరో పవర్ఫుల్ టాపిక్ తో
  1182. 46:58మళ్ళీ కలుద్దాం.
  1183. 46:59హలో ఆస్పిరెంట్స్ వందలేళ్ళు దేశాన్న
  1184. 47:01వెళ్ళిన ఒక మహా సామ్రాజ్యం కేవలం అంతర్గత
  1185. 47:04కలహాలతో అలాగే ఒక్క బయటి దెబ్బతో మన కళ్ళ
  1186. 47:07ముందే పేకమేలా కూలిపోవడం చరిత్రలో
  1187. 47:09ఎప్పుడైనా గమనించారా? ఢిల్లీ సుల్తానేట్
  1188. 47:11పతనం సరిగ్గా అలాంటి ఒక డ్రమాటిక్ అండ్
  1189. 47:14కృషియల్ హిస్టారికల్ ఈవెంట్. యూపీఎస్సీ
  1190. 47:16పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో ఇది చాలా చాలా
  1191. 47:17ఇంపార్టెంట్ టాపిక్. సో ఏమాత్రం లేట్
  1192. 47:20చేయకుండా నేరుగా మన ఫస్ట్ హిస్టారికల్
  1193. 47:21ఈవెంట్ లోకి వెళ్ళిపోదాం. 1398
  1194. 47:24తైర్ దండయాత్ర. అయితే ఇక్కడ మీరు ఒక విషయం
  1195. 47:27బాగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. 1398 కి ముందే
  1196. 47:30ఢిల్లీ సుల్తానేట్ పునాదులు కదలడం
  1197. 47:32స్టార్ట్ అయింది. అప్పటికే మాల్వా గుజరాత్
  1198. 47:34లాంటి ప్రావిన్సులు మేము ఇండిపెండెంట్ అని
  1199. 47:37ప్రకటించుకున్నాయి. ఒక రకంగా సుల్తానేట్
  1200. 47:39అప్పటికే పగుళ్లు బారిన ఒక పాత భవనం లాగా
  1201. 47:41ఉంటే 1398లో
  1202. 47:43తైమూర్ దండయాత్ర ఆ భవనం మీద పడిన ఒక పెద్ద
  1203. 47:46పిడుగు లాంటిది అంతే. అప్పటికే వీక్ గా
  1204. 47:49ఉన్న ఆ సిస్టం ఈ దెబ్బతో మొత్తం
  1205. 47:51కుప్పగూలిపోయింది.
  1206. 47:52అసలు తైమూర్ ఢిల్లీలోకి ఎంటర్ అయినప్పుడు
  1207. 47:54ఏం జరిగిందో తెలుసా దేర్ వాస్
  1208. 47:56అబ్సల్యూట్లీ నో అపోజిషన్ ఏమాత్రం
  1209. 47:58వ్యతిరేకత లేదు అసలు ఎవ్వరూ అడ్డుకోలేదు.
  1210. 48:01ఇది అప్పటి పాలకుల చేతకానితనానికి అతి
  1211. 48:03పెద్ద ఉదాహరణ. ఎవరు ఆపకపోవడంతో తైమూరు ఏం
  1212. 48:06చేశడంటే వరుసగా మూడు రోజుల పాటు ఢిల్లీ
  1213. 48:09నగరాన్ని అత్యంత దారుణంగా దోచుకున్నాడు.
  1214. 48:11వేలాది మంది అమాయకులను ఊచకోత కోసాడు.
  1215. 48:14అపారమైన సంపదను కొల్లగొట్టాడు. ఫైనల్ గా
  1216. 48:171399 లో అతను ఇండియా నుంచి వెనుదిరిగే
  1217. 48:19నాటికి ఒకప్పుడు ఎంతో పవర్ఫుల్ గా ఉన్న
  1218. 48:21తుగ్లక్ డైనాస్టీకి కోలుకోలేని చావు దెబ్బ
  1219. 48:23తగిలింది. ఢిల్లీలో ఒక భారీ పవర్ వాక్యూమ్
  1220. 48:26ఏర్పడింది. ది సయ్యద్ డైనాస్టీ 1414 నుంచి
  1221. 48:301451 వరకు మరి ఈ పవర్ వాక్యూమ్ లో పవర్
  1222. 48:34లోకి వచ్చింది ఎవరు? తైమూరు దండయాత్ర
  1223. 48:36తర్వాత ఏర్పడిన ఆ విపరీతమైన గందరగోళ మధ్య
  1224. 48:39ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని తాత్కాలికంగా
  1225. 48:41పట్టుకొని వేలాడిన బలహీనమైన పాలకులు
  1226. 48:43తెరపైకి వచ్చారు. వాళ్లే ఈ సయ్యద్దులు.
  1227. 48:46అసలు వీరికి పవర్ ఎలా వచ్చింది ఇండియా
  1228. 48:48వదిలి వెళ్ళే ముందు తైమూర్ తన
  1229. 48:50రిప్రజెంటేటివ్ గా కిజర్ ఖాన్ అనే
  1230. 48:52వ్యక్తిని ముల్తాన్ గవర్నర్ గా అపాయింట్
  1231. 48:54చేశాడు. తైమూర్ వెళ్ళిపోగానే కరెక్ట్ గా
  1232. 48:56ఇదే అపర్చునిటీని వాడుకొని కిజర్ ఖాన్
  1233. 48:591414 లో ఢిల్లీని ఆక్రమించి సయ్యద్
  1234. 49:02డైనాస్టీని ఎస్టాబ్లిష్ చేశాడు.
  1235. 49:04హిజ్రిఖాన్ 1421లో మరణించిన తర్వాత ఈ
  1236. 49:07డైనాస్టీలో పాలకుల మార్పు చాలా వేగంగా
  1237. 49:09జరిగింది. ముందుగా ముబారక్ షా ఆ తర్వాత
  1238. 49:12మొహమ్మద్ షా పవర్ లోకి వచ్చారు. ఇక్కడ మనం
  1239. 49:14గమనించాల్సిన ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ పాయింట్
  1240. 49:16ఏంటంటే మొహమ్మద్ షా ఎప్పుడు తన సొంత
  1241. 49:18ఆస్థానంలో జరిగే కుట్రలను ఎదుర్కోవడానికే
  1242. 49:20టైం అంతా స్పెండ్ చేశాడు. దీనివల్ల అతనికి
  1243. 49:22తన నోబెల్స్ మీద ముఖ్యంగా బుహలుల్ ఖాన్
  1244. 49:24లోడీ లాంటి పవర్ఫుల్ వ్యక్తుల మీద
  1245. 49:26కంట్రోల్ పూర్తిగా తప్పిపోయింది. ఇక 1445
  1246. 49:30లో ఆలం షా అధికారంలోకి వచ్చాడు. హిస్టరీలో
  1247. 49:32ఇతని గురించి ఒక ఆసక్తికరమైన కాస్త
  1248. 49:35విడ్డూరమైన ఫాక్ట్ ఉంది. సయ్యద్
  1249. 49:37ప్రిన్సెస్ అందరిలో అత్యంత వీకెస్ట్ ఇతనే
  1250. 49:40ఎంత వీక్ అంటే ఆ రాజ్యభారాన్ని మోయలేక
  1251. 49:43ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని బహలూల్ లోడీ చేతుల్లో
  1252. 49:45తనంతర తానుగా పెట్టేసి ప్రశాంతంగా బదౌన్
  1253. 49:48అనే ప్రాంతానికి రిటైర్మెంట్ తీసుకొని
  1254. 49:49వెళ్ళిపోయాడు. వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా
  1255. 49:52ఇది నిజం. ఒక రాజు వాలంటరీగా కింగ్డమ్ ని
  1256. 49:55అప్పగించడం చరిత్రలో నిజంగా చాలా రేర్ ఓకే
  1257. 49:58ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా గమనించండి ఇది మన
  1258. 50:01ఫస్ట్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఇక్కడి నుంచి
  1259. 50:03వచ్చే హై యల్డ్ ఫాక్ట్స్ ఇవి సయ్యద్
  1260. 50:05డైనాస్టీ ఫౌండర్ కిజర్ ఖాన్ వీళ్ళ టైం
  1261. 50:07లైన్ 1414 ట 1451 ఫైనల్ రూలర్ ఆలంషా ఇక్కడ
  1262. 50:11యూపీఎస్సీ మిమ్మల్ని ట్రాప్ చేసే అవకాశం
  1263. 50:13ఉంది. ఆలంషా యుద్ధంలో చనిపోయాడు అని
  1264. 50:15స్టేట్మెంట్ ఇవ్వచ్చు బట్
  1265. 50:16గుర్తుపెట్టుకోండి అతను బదౌన్కు
  1266. 50:18స్వచ్ఛందంగా రిటైర్మెంట్ తీసుకున్నాడు.
  1267. 50:19ఇది ఎగ్జామ్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో మీరు
  1268. 50:21మిస్ కాకూడని కీవర్డ్ రైస్ ఆఫ్ ద లోడీస్
  1269. 50:241451 టు 1526 ఆలంషా నిష్క్రమణతో ఢిల్లీ
  1270. 50:29పొలిటికల్ డైనమిక్స్ పూర్తిగా మారిపోయాయి.
  1271. 50:31ఇదొక మేజర్ కాన్సెప్చువల్ షిఫ్ట్ ఇక్కడే
  1272. 50:34మనం పొరపాటు పడే ఛాన్స్ ఉంది సో కేర్ఫుల్
  1273. 50:36గా వినండి. లోడీలకు ముందు ఢిల్లీ ని
  1274. 50:38పరిపాలించిన సుల్తానులు అందరూ టర్క్
  1275. 50:39తెలుగుకు చెందిన వారు. కానీ సయ్యద్దుల
  1276. 50:42తర్వాత వచ్చిన ఈ లోడీలు ఆఫ్ఘన్ జాతీయులు.
  1277. 50:44సో ఢిల్లీని పాలించిన ఫస్ట్ ఆఫ్ఘన్ రూలర్
  1278. 50:47ఎవరు అంటే ఎలాంటి డౌట్ లేకుండా మీ ఆన్సర్
  1279. 50:50బుహ్లుల్ లోడి అవ్వాలి. ఇక్కడి నుంచే
  1280. 50:52ఢిల్లీలో టర్కిష్ ఆధిపత్యం ముగిసి ఆఫ్ఘన్
  1281. 50:54ఆధిపత్యం మొదలైంది. ఈ ఫస్ట్ ఆఫ్ఘాన్ రూలర్
  1282. 50:57అయిన బుహ్లలు లోడి 1451లో సింహాసనం
  1283. 51:01అధిష్టించి దాదాపు 1489లో
  1284. 51:03తను చనిపోయే వరకు రాజ్యాన్ని ఏలాడు. అతని
  1285. 51:06డెత్ తర్వాత ఈ డైనస్టీలోనే కాదు మొత్తం
  1286. 51:08ఆఫ్ఘాన్ రూలర్స్ అందరిలోనూ అత్యంత
  1287. 51:10పవర్ఫుల్ అయిన అతని కొడుకు సికందర్ లోడి
  1288. 51:13పవర్ లోకి వచ్చాడు. సికందర్ లోడి ద
  1289. 51:16గ్రేటెస్ట్ లోడీ సావరన్ 1489 నుంచి 1517
  1290. 51:20వరకు ఉన్న సికందర్ లోడీ కాలాన్ని మనం
  1291. 51:22సుల్తానెట్ ఎరాలో ఆఫ్గన్ పవర్ కి పీక్
  1292. 51:24స్టేజ్ గా చెప్పొచ్చు. ఇతను మిలిటరీ పరంగా
  1293. 51:27అద్భుతమైన విజయాలు సాధించాడు. ఫస్ట్
  1294. 51:29బీహార్ మొత్తాన్ని తన కంట్రోల్ లోకి
  1295. 51:31తెచ్చుకున్నాడు. దారిలో ఎదురైన చాలా మంది
  1296. 51:33రాజ్పూత్ చీఫ్స్ ని ఓడించాడు. ఆ తర్వాత తన
  1297. 51:36ఫోకస్ ని ఈస్ట్ వైపుకి టర్న్ చేసి ఏకంగా
  1298. 51:38బెంగాల్ రూలర్ ని భయపెట్టి ఒక ట్రీటీకి
  1299. 51:40ఒప్పుకునేలా ఫోర్స్ చేశాడు. దీని రిజల్ట్
  1300. 51:42ఏంటంటే సుల్తానేట్ బార్డర్స్ ఎక్కడి నుంచో
  1301. 51:45కాదు అటు పంజాబ్ నుంచి ఇటు బీహార్ వరకు
  1302. 51:47ఎక్స్పాండ్ అయ్యాయి. అయితే కేవలం మిలిటరీ
  1303. 51:50మాత్రమే కాదు సికందర్ లోడి ఒక ఎక్సలెంట్
  1304. 51:53అడ్మినిస్ట్రేటర్ కూడా ట్రేడ్ అండ్
  1305. 51:54కామర్స్ పెరగడానికి దేశవ్యాప్తంగా కొత్త
  1306. 51:57రోడ్లు వేశడు. ముఖ్యంగా ఎకానమీకి బ్యాక్
  1307. 51:59బోన్ అయిన రైతుల కోసం వ్యవసాయం కోసం ఎన్నో
  1308. 52:02ఇరిగేషన్ ఫెసిలిటీస్ కల్పించాడు. ఇలా
  1309. 52:04ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ అగ్రికల్చర్ మీద
  1310. 52:06ఫోకస్ చేసి రాజ్యాన్ని ఎకనామిక్ గా కూడా
  1311. 52:08చాలా స్ట్రాంగ్ చేశాడు. సరే మళ్ళీ
  1312. 52:11ఒక్కసారి ప్రిలిమ్స్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో
  1313. 52:13ఇక్కడ ఉన్న కీ పాయింట్స్ ని మైండ్ లో లాక్
  1314. 52:14చేసుకుందాం. సికందర్ లోడీ రైన్ వచ్చేసి
  1315. 52:171489 ట 1517 ఎక్స్పాన్షన్ పంజాబ్ టు
  1316. 52:20బీహార్ బెంగాల్ ట్రీటీ అలాగే రోడ్లు అండ్
  1317. 52:23ఇరిగేషన్ డెవలప్మెంట్ వర్క్స్ ఇవన్నీ చాలా
  1318. 52:25క్రూషియల్ ఇవి స్టేట్మెంట్ బేస్డ్
  1319. 52:27క్వశన్స్ లో ఖచ్చితంగా అడిగే ఛాన్స్ ఉంది.
  1320. 52:29ది ఫెటల్ అరోగెన్స్ ప్రాణాంతక అహంకారం
  1321. 52:33ఇబ్రాహిం లోడి సికందర్ లోడి మరణం తర్వాత ఈ
  1322. 52:36స్టోరీలో అస్సలు క్లైమాక్స్ స్టార్ట్
  1323. 52:38అవుతుంది. పవర్ లోకి వచ్చింది ఇబ్రహీం
  1324. 52:40లోడి కానీ తండ్రి దగ్గర ఉన్న
  1325. 52:42అడ్మినిస్ట్రేటివ్ స్కిల్స్ కొడుక్కి
  1326. 52:44రాలేదు. పైగా విపరీతమైన అహంకారం ఈ డోమినో
  1327. 52:47ఎఫెక్ట్ ఎలా ఉందో చూడండి. రాజు కాగానే
  1328. 52:49ఇబ్రహీం తన ఆస్థానంలో ఉన్న వృద్ధ
  1329. 52:51అనుభవజ్ఞులైన నోబుల్స్ ని అందరి ముందు
  1330. 52:53పబ్లిక్ గా ఇన్సల్ట్ చేయడం మొదలు
  1331. 52:55పెట్టాడు. ఇది భరించలేక రివోల్ట్ చేసిన
  1332. 52:57వాళ్ళందరికీ డెత్ సెంటెన్స్ విధించాడు.
  1333. 52:59సిచువేషన్ ఎంతలా దిగజారిందంటే అతని సొంత
  1334. 53:02మామ అల్లావుద్దీన్ కూడా అతనిపై తిరుగుబాటు
  1335. 53:04చేశాడు. ఇదే టైంలో పంజాబ్ గవర్నర్ గా ఉన్న
  1336. 53:07అత్యంత పవర్ ఫుల్ దౌలత్ ఖాన్ లోడీని కూడా
  1337. 53:09ఇబ్రహీం ఘోరంగా అవమానించాడు. ఇక్కడ మీకోసం
  1338. 53:13ఒక ప్రశ్న ఒక పవర్ఫుల్ ప్రావిన్స్ కి
  1339. 53:15గవర్నర్ గా ఉండి రాజ్యసభలో అంత పబ్లిక్
  1340. 53:17ఇన్సల్ట్ ఫేస్ చేసిన దౌలత్ ఖాన్ లోడి
  1341. 53:19సైలెంట్ గా ఊరుకుంటాడా రాజు అహంకారం వల్ల
  1342. 53:23విపరీతమైన కోపంతో ఉన్న దౌలత్ ఖాన్ ఎలాంటి
  1343. 53:25తీవ్రమైన స్టెప్ తీసుకున్నాడు జస్ట్ థింక్
  1344. 53:27అబౌట్ ఇట్ అతను తీసుకున్న ఆ డెసిషన్
  1345. 53:29మొత్తం ఇండియన్ హిస్టరీనే మార్చేసింది.
  1346. 53:32కోపంతో రగిలిపోతున్న దౌలత్ ఖాన్ లోడి
  1347. 53:34డైరెక్ట్ గా కాబుల్ లో ఉన్న మొగల్ పాలకుడు
  1348. 53:36బాబర్ కి ఒక సీక్రెట్ ఇన్విటేషన్ పంపాడు.
  1349. 53:38ఇండియా మీదకి దండెత్తిరా ఇబ్రహీం లోడీని
  1350. 53:40గద్దెతించడానికి నాకు ఫుల్ సపోర్ట్
  1351. 53:42ఉంటుంది అని బాబర్ని ఇన్వైట్ చేశడు.
  1352. 53:44చూసారా ఒక పాలకుడి పర్సనల్ ఇన్సల్ట్స్
  1353. 53:46అండ్ ఆ లోడీల అంతర్గత కలహాలు ఒక విదేశీ
  1354. 53:49దండయాత్రకు డోర్స్ ఎలా ఓపెన్ చేశయో ఇక్కడ
  1355. 53:51మనం క్లియర్ గా చూడొచ్చు. ద ఫస్ట్ బాటిల్
  1356. 53:54ఆఫ్ పానిపట్ మొదటి పానిపట్ యుద్ధం 1526
  1357. 53:58ఇన్విటేషన్ అందుకున్న బాబర్ ఒక స్ట్రాంగ్
  1358. 54:00ఆర్మీతో ఢిల్లీని ఆక్రమించడానికి
  1359. 54:02బయలుదేరాడు. 1526 పానిపట్ యుద్ధభూమిలో
  1360. 54:05బాబర్ కి ఇబ్రహీం లోడీ సైన్యాలకు మధ్య
  1361. 54:07ఫైనల్ షోడౌన్ జరిగింది. కానీ బాబర్
  1362. 54:10సుపీరియర్ మిలిటరీ టాక్టిక్స్ ముందు
  1363. 54:11కానన్స్ అంటే ఫిరంగుల ముందు ఇబ్రహీం
  1364. 54:13సైన్యం ఏమాత్రం నిలబడలేకపోయింది. ఈ
  1365. 54:15యుద్ధంలో ఇబ్రాహీం లోడి ఘోరంగా ఓడిపోవడమే
  1366. 54:18కాదు ప్రాణాలు కూడా కోల్పోయాడు. ఇబ్రహీం
  1367. 54:20డెత్ తో భారతదేశంలో వందల ఏళ్లుగా
  1368. 54:22సాగుతున్న ఢిల్లీ సుల్తాన్ శాఖనికి
  1369. 54:23శాశ్వతంగా ఎనకాడ పడిపోయింది. ఇక్కడ ఒకసారి
  1370. 54:26ఈ నెంబర్ ని గమనించండి. కేవలం 75
  1371. 54:29సంవత్సరాలు. అవును ఎంతో ప్రామిసింగ్ గా
  1372. 54:32స్టార్ట్ అయిన బహులుల్ లోడి పాలన సికందర్
  1373. 54:34లోడి టైం లో పీక్స్ కి వెళ్లి ఫైనల్ గా
  1374. 54:36ఇబ్రహీం లోడి అరోగెన్స్ తో కొలాప్స్
  1375. 54:38అవ్వడానికి పట్టిన టైం జస్ట్ 75 ఇయర్స్
  1376. 54:40మాత్రమే ఢిల్లీ హిస్టరీలో ఆఫ్గన్
  1377. 54:42డామినెన్స్ చాలా షార్ట్ లివ్ డన్ అని
  1378. 54:44చెప్పొచ్చు. ఓకే ఆస్పిరెంట్స్ ఇప్పుడు
  1379. 54:47ఫైనల్ రివిజన్ టైం ఇప్పటివరకు మనం డిస్కస్
  1380. 54:49చేసిన ఈవెంట్స్ ని మైండ్ లో ఒక టైం లైన్
  1381. 54:52లాగా సెట్ చేసుకోండి. రాపిడ్ ఫైర్ లాగా
  1382. 54:54రీకాల్ చేద్దాం. 1398 లో తైమూర్ ఇన్వేషన్
  1383. 54:57తుగ్లక్స్ కి ఎన్కార్డ్ వేసింది. ఆ
  1384. 54:59వాక్యూమ్ లో 1414 నుంచి 1451 వరకు సైద్
  1385. 55:03డైనస్టీ నడిచింది. ఆ నెక్స్ట్
  1386. 55:04కాన్సెప్చువల్ షిఫ్ట్ ఫస్ట్ అఫ్గన్
  1387. 55:06రూలర్స్ అయిన లోడీ డైనాస్టీ వచ్చింది.
  1388. 55:08ఫైనల్ గా 1526 ఫస్ట్ పానిపట్ బ్యాటిల్ తో
  1389. 55:12సుల్తానేట్ కంప్లీట్ గా ముగిసిపోయింది. ఈ
  1390. 55:14క్రమాన్ని ఎగ్జామ్ కోసం బాగా
  1391. 55:16గుర్తుంచుకోండి. ముగించే ముందు మీకోసం ఒక
  1392. 55:18ప్రవోకేటివ్ క్వశ్చన్ ఒకవేళ ఇబ్రహీం లోడి
  1393. 55:21తన అహంకారంతో నోబుల్స్ ని ఇన్సల్ట్ చేస్తూ
  1394. 55:23ఒక నియంతలా బిహేవ్ చేయకుండా దౌత్యంతో అంటే
  1395. 55:26డిప్లమసీతో వారిని కలుపుకొని పోయి ఉంటే
  1396. 55:28చరిత్ర ఎలా ఉండేది అసలు బాబర్కు ఇండియా పై
  1397. 55:30అటాక్ చేసే ఛాన్స్ దొరికేదా ఢిల్లీ
  1398. 55:32సుల్తానేట్ ఇంకా మనుగడ సాగించేదా ఈ
  1399. 55:34ఆల్టర్నేటివ్ హిస్టరీ గురించి ఆలోచించండి.
  1400. 55:36ఎందుకంటే మెయిన్స్ పరీక్షలో ఇలాంటి
  1401. 55:38థింకింగ్ ప్రాసెస్ మీకు చాలా హెల్ప్
  1402. 55:39అవుతుంది. ఐ హోప్ మీకు ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్
  1403. 55:41ద్వారా ఈ క్రూషియల్ హిస్టారికల్ ఈవెంట్స్
  1404. 55:43అన్నీ క్రిస్టల్ క్లియర్ గా అర్థమయ్యాయి
  1405. 55:44అనుకుంటున్నాను. కీప్ లెర్నింగ్, కీప్
  1406. 55:46రివైజింగ్. ఆల్ ద బెస్ట్ ఆస్పిరెంట్స్
  1407. 55:48మళ్ళీ కలుద్దాం. నమస్కారం. యూపీఎస్సీ
  1408. 55:50ఆశవాహులకు స్వాగతం. ఈరోజు మనం ఢిల్లీ
  1409. 55:52సుల్తానేట్ పరిపాలన మరియు సామాజిక ఆర్థిక
  1410. 55:55జీవితం గురించి ఒక లోతైన కాన్సెప్చువల్
  1411. 55:57విశ్లేషణ చేయబోతున్నాం. యూపీఎస్సీ పరీక్షల
  1412. 56:00త్రికోణంలో చూస్తే రాజులు ఎవరితో యుద్ధం
  1413. 56:02చేశారు అన్న దానికంటే వారు ఎలాంటి పరిపాలన
  1414. 56:04విధానాలను అవలంబించారు అన్నదే చాలా
  1415. 56:06ముఖ్యం. దానికి సంబంధించిన పూర్తి
  1416. 56:08వివరాలను కాన్సెప్చువల్ క్లారిటీతో ఈరోజు
  1417. 56:10మనం నేర్చుకుందాం. ఈ పరిపాలన యంత్రాంగంలో
  1418. 56:13అన్నింటికంటే పైన ఉండేది సుల్తాన్
  1419. 56:15రాజ్యంలో సుల్తాన్దే సర్వాధికారం ఆయనే
  1420. 56:17కమాండర్ ఇన్ చీఫ్ మరియు హైయెస్ట్ కోర్ట్
  1421. 56:19ఆఫ్ అపీల్ అంటే సైన్యం ఆయన చేతుల్లోనే
  1422. 56:22ఉంటుంది ఆఖరి తీర్పు కూడా ఆయనదే ఇక్కడ మనం
  1423. 56:25గమనించాల్సిన అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం
  1424. 56:27ఒకటి ఉంది. సుల్తాన్లు తమను తాము
  1425. 56:29అబ్బాసిద్ ఖలీఫాకు లెఫ్టెనెంట్ ఆఫ్ ద
  1426. 56:31ఫెయిత్ ఫుల్ గా ప్రకటించుకున్నారు. కానీ
  1427. 56:33యూపీఎస్స ఇక్కడే మనల్ని బోల్తా
  1428. 56:34కొట్టిస్తుంది. ఖలీఫాతో సుల్తాన్లకు
  1429. 56:37ఉన్నది కేవలం నైతిక బంధం మాత్రమే.
  1430. 56:38చట్టపరంగా సుల్తానులు ఎవరికీ లోబడి లేరు
  1431. 56:41వారి మాటే శాసనం. న్యాయ విచారణ విషయానికి
  1432. 56:44వస్తే ఢిల్లీ సుల్తానులు ఎంత కఠినంగా
  1433. 56:46ఉండేవారో తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు.
  1434. 56:48బాల్బన్ తన సొంత బంధువులను గాని
  1435. 56:50ఉన్నతాధికారులను గాని ఏమాత్రం
  1436. 56:52ఉపేక్షించేవాడు కాదు. తప్పు చేస్తే శిక్ష
  1437. 56:54పడాల్సిందే. ఇక మహమ్మద్ తుగ్లక్ అయితే
  1438. 56:56ఇంకో అడుగు ముందుకేసి అంతకుముందు
  1439. 56:58న్యాయస్థానాల పరిధి నుండి మినహాయింపు
  1440. 57:00పొందిన మత పెద్దలకు అంటే ఉలెమాలకు కూడా
  1441. 57:02కఠినమైన శిక్షలు అమలు చేశాడు. అంటే రాజ్యం
  1442. 57:05ముందు ఏ ఒక్కరి వ్యక్తిగత హోదా గొప్పది
  1443. 57:07కాదు. సుల్తాన్ కి ఎదురు లేదు అన్నదే
  1444. 57:09ఇక్కడ కీలకమైన పాయింట్ ఇక సుల్తాన్ తర్వాత
  1445. 57:12కేంద్ర పరిపాలనలో అత్యంత కీలకమైన పదవి
  1446. 57:15వజీర్ ఈ వజీర్ పాత్ర కాలానుగుణంగా ఎలా
  1447. 57:18మారిందో మనం అర్థం చేసుకోవాలి. 13వ
  1448. 57:20శతాబ్దంలో ఈ వజీర్లు ఎక్కువగా సైనిక
  1449. 57:22నాయకులుగా ఉండేవారు. కానీ 14వ శతాబ్దం
  1450. 57:25వచ్చేసరికి వీరు రెవెన్యూ వ్యవహారాల్లో
  1451. 57:27అద్భుతమైన నిపుడులుగా రూపాంతరం చెందారు.
  1452. 57:30దీనికి బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్ మొహమ్మద్
  1453. 57:32తుగ్లక్ కాలంలో పనిచేసిన వజీర్ ఖవాజా
  1454. 57:34జహాన్ సుల్తాన్ రాజధానిలో లేనప్పుడు
  1455. 57:36పరిపాలన బాధ్యతలన్నీ వజీర్ భోజస్కంధాల
  1456. 57:38పైనే ఉండేవి. ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా
  1457. 57:41గమనించండి. ఇది ప్రిలిమ్స్ కి అత్యంత
  1458. 57:43కీలకమైన విభాగం ఎగ్జామ్ లో ఈ పదాలు తరచుగా
  1459. 57:46కనిపిస్తుంటాయి. దివాని రిసాలత్ అంటే
  1460. 57:49మతపరమైన వ్యవహారాలు మరియు గ్రాంట్లు
  1461. 57:51చూసుకునే శాఖ దీనికి చీఫ్ సదర్ నేతృత్వం
  1462. 57:54వహించేవారు. దివాన్ ఈ ఇన్షా అంటే అధికారిక
  1463. 57:57మరియు రహస్య ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు నడిపే
  1464. 57:59శాఖ బరీద్ అనగా రాజ్యపు గూఢాచారులు లేదా
  1465. 58:03ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెంట్స్ ఇక వకీల్ ఈ దర్
  1466. 58:06అంటే రాజభవనం మరియు కార్ఖానాలను
  1467. 58:09పర్యవేక్షించే ఉన్నతాధికారి ఈ అరబిక్
  1468. 58:11పర్షియన్ పదాలను మీరు ఖచ్చితంగా మెమరైజ్
  1469. 58:13చేయాలి. వజీర్ శాఖ తర్వాత అత్యంత
  1470. 58:16ప్రాముఖ్యత కలిగిన మరొక ముఖ్యమైన శాఖ
  1471. 58:18దివాని అర్జస్ ఇది పూర్తిగా సైనిక
  1472. 58:20వ్యవహారాల కోసం ఏర్పాటు చేసిన ఒక
  1473. 58:22డెడికేటెడ్ మిలిటరీ డిపార్ట్మెంట్ దీని
  1474. 58:24అధిపతిని అరీస్ ఈ మమాలిక్ అంటారు. ఒక
  1475. 58:27విషయం స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోండి
  1476. 58:29సైన్యానికి కమాండర్ ఇన్ చీఫ్ సుల్తాన్
  1477. 58:31మాత్రమే అరీస్ కు యుద్ధభూమిలో సైన్యాన్ని
  1478. 58:33నడిపించే అధికారం ఉండదు. కేవలం సైన్యాన్ని
  1479. 58:35నియమించడం వారికి జీతాలు ఇవ్వటం ఆయుధాలు
  1480. 58:38సమకూర్చడం లాంటి లాజిస్టిక్స్ బాధ్యతలన్నీ
  1481. 58:39అరీస్ ఈ మమాలిక్ చూసుకునేవాడు. బాల్బన్
  1482. 58:42కాలంలో దీనిని వజీర్ శాఖ నుండి వేరు చేసి
  1483. 58:44ఒక ప్రత్యేక శాఖగా మార్చారు. సరే
  1484. 58:46సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేశారు బాగానే ఉంది.
  1485. 58:49కానీ ఆ సైన్యం పై పూర్తి నియంత్రణ ఎలా
  1486. 58:51సాధించారో చూద్దాం. పాత సైనికులకు వంశ
  1487. 58:54పారంపర్యంగా వస్తున్న ఇక్తాభూములను
  1488. 58:56వెనక్కి తీసుకోవాలని బాల్ ప్రయత్నించాడు.
  1489. 58:58కానీ సైనికుల ఆందోళనల వల్ల వెనక్కి
  1490. 59:01తగ్గాడు. అయితే అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ ఈ
  1491. 59:03విషయంలో ఏ మాత్రం రాజీ పడలేదు. ఒక్క
  1492. 59:06కలంపోటుతో వంశ పారంపర్య హక్కులన్నింటిని
  1493. 59:08రద్దు చేసి సైనికులకు నేరుగా నగదు రూపంలో
  1494. 59:11జీతాలు ఇవ్వడం ప్రారంభించాడు. సైనికులు
  1495. 59:13గుర్రాలను మార్చకుండా ఉండటానికి దాగ్
  1496. 59:15సిస్టం అంటే గుర్రాలకు ముద్ర వేసే
  1497. 59:17విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టాడు. ఇది అప్పటి
  1498. 59:19సైనిక వ్యవస్థలో ఒక గేమ్ చేంజర్.
  1499. 59:22అలావుద్దీన్ ఖిల్జీ సైనికులకు నగదు
  1500. 59:23చెల్లించాడు అని చెప్పుకున్నాం కదా. ఆ
  1501. 59:25జీతం ఎంతో తెలుసా? ఒక సాధారణ సైనికుడికి
  1502. 59:28ఏటా ఖచ్చితంగా 238 సిల్వర్ టంకాలు
  1503. 59:31చెల్లించేవాడు. ఒకవేళ సైనికుడు అదనంగా మరో
  1504. 59:33గుర్రాన్ని నిర్వహిస్తే అదనంగా 78 టంకాలు
  1505. 59:36ఇచ్చేవాడు. ఇంత భారీ స్థాయిలో లక్షలాది
  1506. 59:39మంది సైనికులకు నేరుగా నగదు రూపంలో జీతాలు
  1507. 59:41చెల్లించిన మొదటి సుల్తాన్ అతనే ఈ
  1508. 59:43సువిశాలమైన పటిష్టమైన సైన్యం వల్లే
  1509. 59:45భయంకరమైన మంగోలుల దండయాత్రలను అతను
  1510. 59:47సమర్ధవంతంగా తిప్పికొట్టగలిగాడు.
  1511. 59:50ఇప్పటివరకు కేంద్ర పరిపాలన గురించి
  1512. 59:51మాట్లాడుకున్నాం. మరి ప్రొవిన్షియల్
  1513. 59:53స్థాయికి వస్తే అక్కడ మనకు ఇక్తా వ్యవస్థ
  1514. 59:55కనిపిస్తుంది. ఇంత విశాలమైన రాజ్యాన్ని
  1515. 59:57ఢిల్లీలో కూర్చొని పాలించడం సాధ్యం కాదు
  1516. 59:59కాబట్టి సామ్రాజ్యాన్ని ఇక్తాలుగా అంటే
  1517. 1:00:02ప్రాదేశిక విభాగాలుగా విభజించి ముఖ్యమైన
  1518. 1:00:04టర్కీష్ నోబుల్స్ గా అప్పగించేవారు. ఈ
  1519. 1:00:06ఇక్త అధికారులను ముక్తి లేదా వాలి అని
  1520. 1:00:09పిలిచేవారు. వీరు రైతుల నుండి భూమి శిస్తు
  1521. 1:00:12వసూలు చేయడంతో పాటు తమ పరిధిలో
  1522. 1:00:13శాంతిభద్రతలను కాపాడాల్సి వచ్చేది. కేంద్ర
  1523. 1:00:16ప్రభుత్వానికి దూరంగా ఉన్న ప్రాంతాలను తమ
  1524. 1:00:18గుప్పెట్లో ఉంచుకోవడానికి ఇదొక అద్భుతమైన
  1525. 1:00:19వ్యూహం. ఈ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ హైరార్కీని
  1526. 1:00:22లేదా పరిపాలన క్రమాన్ని పైనుండి కిందికి
  1527. 1:00:24ఒకసారి గమనించండి. ప్రావిన్సుల స్థాయిలో
  1528. 1:00:27ముక్తి ఉంటారు. ఆ ప్రావిన్సులను తిరిగి
  1529. 1:00:29షిక్లు అంటే జిల్లా స్థాయి విభాగాలుగా
  1530. 1:00:31విభజించారు. వాటి కింద పరగణాలు ఉండేవి.
  1531. 1:00:34దీనికి అధికారి ఆమె ఇక పరగణాల కింద
  1532. 1:00:37అట్టడుగు స్థాయిలో గ్రామాలు ఉండేవి.
  1533. 1:00:39సుమారు 84 నుండి 100 గ్రామాలను కలిపి ఒక
  1534. 1:00:41యూనిట్ గా పరిగణించేవారు. దీన్నే చౌరాసి
  1535. 1:00:44అని కూడా వ్యవహరించేవారు. ఈ పై నుండి
  1536. 1:00:46కిందికి ఉన్న క్రమాన్ని మీరు ఖచ్చితంగా
  1537. 1:00:48మైండ్ లో ఫిక్స్ చేసుకోవాలి. ఇక్కడ మళ్ళీ
  1538. 1:00:50మనక ఒక ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఉంది. ఈ లోకల్
  1539. 1:00:52ఆఫీసర్స్ పేర్లలోనే అభ్యర్థులు ఎక్కువగా
  1540. 1:00:54కన్ఫ్యూజ్ అవుతుంటారు. ఆమెల్ అంటే పరగణ
  1541. 1:00:57అధికారి ఖుత్ అనగా సంపన్న గ్రామ భూస్వామి
  1542. 1:01:01ముకద్దం అంటే గ్రామ పెద్ద లేదా విలేజ్
  1543. 1:01:04హెడ్ మ్యాన్ ఇక పట్వారి అంటే గ్రామ
  1544. 1:01:06అకౌంటెంట్ ఇక్కడ యూపీఎస్స ట్రాప్ ఏంటంటే
  1545. 1:01:09ఖుత్ మరియు పట్వారీల నిర్వచనాలను అటు ఇటు
  1546. 1:01:12మార్చి జతపరచమని అడుగుతారు. కాబట్టి చాలా
  1547. 1:01:14జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోండి.
  1548. 1:01:16అడ్మినిస్ట్రేషన్ పక్కన పెడితే నాటి
  1549. 1:01:18సామాజిక ఆర్థిక పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయో
  1550. 1:01:20చూద్దాం. ఇబ్బనిబటూట అనే ఆఫ్రికన్
  1551. 1:01:22యాత్రికుడు భారతదేశ వ్యవసాయం గురించి
  1552. 1:01:24ఏమన్నాడో చూడండి.ద ద సాయిల్ వాస్
  1553. 1:01:26soోఫర్టైల్ దట్ ఇట్ కుడ్ ప్రొడ్యూస్ ట
  1554. 1:01:28క్రాప్స్ ఎవరీ ఇయర్ రైస్ beీంగ్సోన్త్రీ
  1555. 1:01:31టైమ్స్ ఏ ఇయర్ అంటే ఇక్కడి భూమి ఎంత
  1556. 1:01:33సారవంతమైందంటే ఏడాదికి రెండు పంటలు
  1557. 1:01:36పండించేవారు. అలాగే వరిని ఏడాదికి ఏకంగా
  1558. 1:01:38మూడు సార్లు పండించేవారట. దీనిని బట్టి
  1559. 1:01:40అప్పట్లో మన వ్యవసాయ రంగం ఎంత సుసంపన్నంగా
  1560. 1:01:43ఉందో దిగుబడి ఏ స్థాయిలో ఉండేదో మనం అర్థం
  1561. 1:01:45చేసుకోవచ్చు. సాధారణంగా మధ్యయుగ
  1562. 1:01:48భారతదేశంలో గ్రామాలన్నీ తీవ్రమైన
  1563. 1:01:50పేదరికంతో మగ్గిపోయాయని మనం అనుకుంటే అది
  1564. 1:01:52పొరపాటే. గ్రామాల్లో కుత్ల వంటి సంపన్న
  1565. 1:01:55రైతులు అలాగే సొంతంగా స్వయం ప్రతిపత్తి గల
  1566. 1:01:57భూములు ఉన్న హిందూ రాజులు కూడా ఉండేవారు.
  1567. 1:01:59వీరు అత్యున్నత జీవన ప్రమాణాలు పాటిస్తూ
  1568. 1:02:02ఎంతో ఖరీదైన ఇరాకీ గుర్రాలపై స్వారీ
  1569. 1:02:04చేస్తూ గ్రామ పంచాయతీల్లో తమ పూర్తి
  1570. 1:02:06ఆధిపత్యం చెలాయించేవారు. ఈ రూరల్ జెనరీ
  1571. 1:02:08ఎంత పవర్ఫుల్ అంటే అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీ
  1572. 1:02:11లాంటి అత్యంత కఠినమైన పాలకులు కూడా వీరి
  1573. 1:02:13ప్రభావాన్ని అరికట్టడానికి తీవ్రంగా
  1574. 1:02:15శ్రమించాల్సి వచ్చింది. వ్యాపారం
  1575. 1:02:17జరగాలన్నా పరిపాలన సాగాలన్నా కమ్యూనికేషన్
  1576. 1:02:20చాలా ముఖ్యం. ఆ రోజుల్లో ఢిల్లీ నుండి
  1577. 1:02:23దౌలతాబాద్ కు ప్రయాణించడానికి ఏకంగా 40
  1578. 1:02:25రోజులు పట్టేది. కానీ మహమ్మద్ తుగ్లక్
  1579. 1:02:28కాలంలో ఈ కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ ఎంత
  1580. 1:02:29అద్భుతంగా ఉండేదంటే గుర్రాలు మరియు పరుగు
  1581. 1:02:32తీసే మనుషులతో ఒక అల్ట్రా ఎఫిషియంట్
  1582. 1:02:34పోస్టల్ రిలే సిస్టం ని ఏర్పాటు చేశారు.
  1583. 1:02:37ఊహించుకోండి ఆ పోస్టల్ రన్నర్
  1584. 1:02:38పరిగెడుతున్నప్పుడు అతని చేతిలోని గంటలు
  1585. 1:02:40మోగుతుంటే ఆ శబ్దం విన్న వెంటనే తర్వాత
  1586. 1:02:42టవర్ లోని వ్యక్తి మెసేజ్ అందుకోవడానికి
  1587. 1:02:44సిద్ధంగా ఉండేవాడు. ఈ అద్భుతమైన వ్యవస్థ
  1588. 1:02:46ద్వారానే గంగాజలాన్ని కూడా 40 రోజుల
  1589. 1:02:49దూరంలో ఉన్న దౌలతాబాద్ కు సుల్తాన్ కోసం
  1590. 1:02:51నిత్యం తర్లించేవారట.
  1591. 1:02:53ఇప్పుడు మనం వాణిజ్యం మరియు వ్యాపారం
  1592. 1:02:55గురించి మాట్లాడుకుందాం. భారతదేశం
  1593. 1:02:57అద్భుతమైన పత్తి, మస్లిం బట్టలు మరియు
  1594. 1:02:59ఇండిగోను ఎర్ర సముద్రం ఆగ్నేయ ఆసియా
  1595. 1:03:02ప్రాంతాలకు ఎగుమ చేసేది. దానికి బదులుగా
  1596. 1:03:04పశ్చిమాసియా నుండి మేలు జాతి గుర్రాలు,
  1597. 1:03:06చైనా నుండి పట్టు మరియు సిరామిక్ పింగాణి
  1598. 1:03:09పాత్రలు, ఆఫ్రికా నుండి ఏనుగు దంతాలు
  1599. 1:03:11దిగుమ చేసుకునేది. మన టెక్స్టైల్ ఎగుమతులు
  1600. 1:03:14ఎంత భారీ స్థాయిలో ఉండేవంటే దానికి
  1601. 1:03:16ప్రతిఫలంగా విదేశాల నుండి బంగారం, వెండి,
  1602. 1:03:18వరదలాగా మన దేశంలోకి వచ్చిపడేవి. ఫేవరబుల్
  1603. 1:03:21బాలెన్స్ ఆఫ్ ట్రేడ్ కు ఇది పక్కా
  1604. 1:03:22నిదర్శనం. ఒకవైపు వ్యవసాయం మరోవైపు
  1605. 1:03:25విపరీతమైన వాణిజ్యం పెరగడంతో ఆటోమేటిక్ గా
  1606. 1:03:28పట్టణాలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందాయి.
  1607. 1:03:30ఢిల్లీ, దౌలతాబాద్, గుజరాత్లోని క్యాంబే,
  1608. 1:03:32బెంగాల్లోని సోనార్గావు వంటివి ఆ కాలంలో
  1609. 1:03:35మెగాసిటీలుగా అవతరించాయి. ఇంతటి వాణిజ్య
  1610. 1:03:37విప్లవానికి ప్రధాన కారణం సుల్తాన్లు
  1611. 1:03:39ప్రవేశపెట్టిన పటిష్టమైన కరెన్సీ వ్యవస్థ.
  1612. 1:03:42స్టాండర్డ్ బరువుతో ఉండే సిల్వర్ టంక
  1613. 1:03:44మరియు కాపర్ దిర్హం నాణాల వల్ల వాణిజ్యం
  1614. 1:03:47చాలా సులభతరమైంది. ఈ ఎకనామిక్ భూమి వల్ల
  1615. 1:03:49ముల్తానీలు మార్వాడీలు వంటి వ్యాపార
  1616. 1:03:52వర్గాలు కోట్లకు పడగలెత్తారు. ఈ 14వ
  1617. 1:03:54శతాబ్దపు ఆర్థిక వృద్ధికి సరికొత్త
  1618. 1:03:56సాంకేతికత కూడా అద్భుతంగా తోడైంది. రెండవ
  1619. 1:03:59శతాబ్దంలో చైనాలో కనుగొన్న కాగితం ఎనిమిదవ
  1620. 1:04:01శతాబ్దంలో అరబ్ ప్రపంచం మీదుగా 14వ
  1621. 1:04:04శతాబ్దం నాటికి భారతదేశంలో విరివిగా
  1622. 1:04:06వాడకంలోకి వచ్చింది. అలాగే స్పిన్నింగ్
  1623. 1:04:07వీల్ అంటే రాట్నం రాకతో వస్త్ర పరిశ్రమ
  1624. 1:04:10ఉత్పత్తి వేగం అమాంతం పెరిగింది.
  1625. 1:04:12వ్యవసాయంలో లోతైన బావుల నుంచి నీరుతోడే
  1626. 1:04:14రాహత్ అనే పరికరం మరియు నిర్మాణ రంగంలో
  1627. 1:04:17ఆర్చెస్, డోమ్స్ అత్యుత్తమ మోటార్ లాంటి
  1628. 1:04:20సాంకేతికతలు ఈ కాలంలోనే విస్తృతంగా
  1629. 1:04:22వాడబడ్డాయి. ఇది వాస్తవానికి ఒక రకమైన
  1630. 1:04:25టెక్నాలజికల్ రెవల్యూషన్. ముగించే ముందు
  1631. 1:04:27ప్రిలిమ్స్ కోసం మరోసారి క్విక్ రివిజన్
  1632. 1:04:29చేద్దాం. యూపీఎస్స ఈ టర్మినాలజీస్ పైనే
  1633. 1:04:31ఫోకస్ చేస్తుంది. రాహత్ అనగా లోతైన బావుల
  1634. 1:04:34నుండి నీటిని తోడే యంత్రం. దీన్ని
  1635. 1:04:35పొరపాటున పర్షియన్ వీల్ అని కూడా అంటారు.
  1636. 1:04:38దునియా అంటే పత్తిని ఏకే విల్లు ఇది
  1637. 1:04:40టెక్స్టైల్ రంగాన్ని వేగవంతం చేసింది.
  1638. 1:04:42సిల్వర్ టంక మరియు కాపర్ దిర్హం అనేవి ఈ
  1639. 1:04:45కాలపు ప్రామాణిక నాణాలు. ఇక ముల్తానీలు
  1640. 1:04:47మరియు బోహురాలు అనేవారు భూభాగ మరియు
  1641. 1:04:50తీరప్రాంత వాణిజ్యాన్ని శాసించిన అతి
  1642. 1:04:51పెద్ద వ్యాపార వర్గాలు. ఈ కీవర్డ్స్ ని
  1643. 1:04:53మర్చిపోకండి. ఇదంతా విన్న తర్వాత మీ
  1644. 1:04:56ఆలోచనను తట్టిలేపే ఒక మెయిన్స్ తరహా
  1645. 1:04:58ప్రశ్నతో ముగిస్తాను. కేవలం కత్తులతో
  1646. 1:05:00సామ్రాజ్యాన్ని నిలబడవు కదా. ఇక్త మరియు
  1647. 1:05:03దాగ్ వ్యవస్థల ద్వారా జరిగిన పటిష్టమైన
  1648. 1:05:05సైనిక కేంద్రీకరణ దానికి తోడుగా రాహత్
  1649. 1:05:07మరియు రాట్నం వంటి సాంకేతికతల కలయిక ఈ
  1650. 1:05:10విశాలమైన ఢిల్లీ సుల్తానేట్ సామ్రాజ్య
  1651. 1:05:12సుస్థిర స్థాపనకు ఎలా పునాది వేసాయో
  1652. 1:05:14విశ్లేషించండి. ఈ కోణంలో మీరు ఆలోచించడం
  1653. 1:05:17ప్రారంభిస్తే మీకు అద్భుతమైన
  1654. 1:05:19కాన్సెప్చువల్ క్లారిటీ వస్తుంది. ఈ
  1655. 1:05:20ఎక్స్ప్లెయినర్ మీకు ఎంతో ఉపయోగపడిందని
  1656. 1:05:22ఆశిస్తున్నాను. మళ్ళీ మరొక ముఖ్యమైన
  1657. 1:05:24యూపిఎస్సి అంశంతో కలుద్దాం. ఆల్ ది బెస్ట్
  1658. 1:05:27యుపిఎస్సి ఆస్పిరెంట్స్ వెల్కమ్ ఢిల్లీ
  1659. 1:05:29సుల్తానేట్ అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది
  1660. 1:05:31కేవలం యుద్ధాలు రాజులు మాత్రమేనా అస్సలు
  1661. 1:05:33కాదు వాస్తవానికి ఆ కాలం నాటి ఆర్థిక
  1662. 1:05:36వ్యవస్థ సామాజిక పరిస్థితులు రాజ్య
  1663. 1:05:38స్వభావం ఎన్నో ఆశ్చర్యకరమైన నిజాలను
  1664. 1:05:41దాచుకున్నాయి. ఈ సోర్స్ మెటీరియల్ ను
  1665. 1:05:42డీకోడ్ చేస్తూ ఎలాంటి అపోహలు లేకుండా
  1666. 1:05:45వాస్తవాలను విశ్లేషించే ఈ ఎక్స్ప్లైనర్ కి
  1667. 1:05:47మీకు స్వాగతం. ఏది కేవలం కట్టు కథో ఏది
  1668. 1:05:49అసలైన చరిత్రో ఇప్పుడు మనం క్లియర్ గా
  1669. 1:05:52యూపిఎస్సి పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో
  1670. 1:05:53తెలుసుకుందాం. ఇక ఏ మాత్రం టైం వేస్ట్
  1671. 1:05:54చేయకుండా నేరుగా టాపిక్ లోకి వెళ్ళిపోదాం.
  1672. 1:05:57మొదటి విభాగం సుల్తానులు ప్రభువులు మరియు
  1673. 1:06:00కోర్టు జీవితం ఇప్పుడు కొంచెం శ్రద్ధగా
  1674. 1:06:02గమనించండి రాయల్ కార్ఖానాస్ అనేవి నిజంగా
  1675. 1:06:05చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ కాన్సెప్ట్ ఇవి నేరుగా
  1676. 1:06:08స్టేట్ కంట్రోల్ లో నడిచే వర్క్ షాపులు
  1677. 1:06:10సుల్తాన్ కు అవసరమైన పట్టు, బంగారం, వెండి
  1678. 1:06:13లాంటి అత్యంత ఖరీదైన వస్తువులను ఇక్కడే
  1679. 1:06:15తయారు చేసేవారు. యూపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్
  1680. 1:06:17దృష్టిలో పెట్టుకొని ఒక ఇంపార్టెంట్
  1681. 1:06:18ఫాక్ట్ చెప్తాను బాగా గుర్తుంచుకోండి.
  1682. 1:06:20ఒకానొక సందర్భంలో సుల్తాన్ కోసం స్పెషల్
  1683. 1:06:22గా తయారు చేసిన ఒక జత బూట్ల ఖరీదు ఏకంగా
  1684. 1:06:2570వేల టంకాలు పాశ్చాత్య దేశాలు ఇంకా ఎంతో
  1685. 1:06:28వెనుకబడిఉన్న ఆ సమయంలో ఇక్కడి సుల్తానులు
  1686. 1:06:31ప్రపంచం మొత్తం ఆశ్చర్యపోయేలా అత్యంత
  1687. 1:06:33గొప్ప విలాసవంతమైన ప్రమాణాలను
  1688. 1:06:35నెలకొల్పారు. వారు వాడే ప్రతి చిన్న
  1689. 1:06:38వస్తువు బంగారం, వెండి, ముత్యాలతో నిండి
  1690. 1:06:41ఉండేది. ఇక హరీం విషయానికి వస్తే ఇది
  1691. 1:06:43కేవలం రాణుల కోసం మాత్రమే ఏర్పాటు చేసింది
  1692. 1:06:45కాదు. సుల్తాన్ తల్లి అత్తలు ఇతర మహిళా
  1693. 1:06:48బంధువులు అలాగే వందలాది బానిసలతో కలిసి
  1694. 1:06:50ఉండే ఒక భారీ భవన సముదాయం ఇది. దీనికి హై
  1695. 1:06:53సెక్యూరిటీ ఉండేది. అయితే ఇక్కడ అసలు
  1696. 1:06:55పాయింట్ ఏంటంటే సుల్తానుల ఈ ఆడంబరాన్ని
  1697. 1:06:57చూసి ఆస్థానంలోని నోబుల్స్ కూడా వారిని
  1698. 1:06:59అనుకరిస్తూ అత్యంత విలాసవంతమైన భవనాలు
  1699. 1:07:01నిర్మించుకోవడంలో గ్రాండ్ గా విందులు
  1700. 1:07:03చేయడంలో ఒకరితో ఒకరు తీవ్రంగా పోటీ
  1701. 1:07:05పడేవారు. మరి ఈ నోబెల్స్ కు అంత
  1702. 1:07:07విలాసవంతంగా బ్రతకడానికి డబ్బు ఎక్కడి
  1703. 1:07:09నుండి వచ్చేది ఈ ఆదాయాల పోలిక చూస్తే మీకే
  1704. 1:07:12అర్థమవుతుంది. తుగ్లక్ కాలంలో సామ్రాజ్యం
  1705. 1:07:14విస్తరించడంతో మంత్రుల జీతాలు ఊహించని
  1706. 1:07:16స్థాయిలో పెరిగాయి. మతపరమైన వ్యవహారాలు
  1707. 1:07:19చూసే చీఫ్ సదర్కు సంవత్సరానికి 60వేల
  1708. 1:07:21టెంకాలు వస్తే ఫిరోజ్ తుగ్లక్ వజీర్ అయిన
  1709. 1:07:23ఖానీ జహాన్ కు ఏకంగా 15 లక్షలు వచ్చేది.
  1710. 1:07:27ఇక సైనిక వ్యవహారాలు చూసే అరచ్ ఈ మమాలిక్
  1711. 1:07:29బషీర్ చనిపోయే నాటికీ దాదాపు 13 కోట్ల
  1712. 1:07:32సంపదను వదిలేశాడు. ఇక్కడ మీరు క్యాచ్
  1713. 1:07:34చేయాల్సిన కాన్సెప్ట్ ఏంటంటే ఇంత భారీ
  1714. 1:07:36ఆస్తి సాధారణంగా వారి కుమారులకు
  1715. 1:07:38వారసత్వంగా సురక్షితంగా వెళ్ళేది.
  1716. 1:07:40దీనివల్ల రాజ్యంలో ఒక కొత్త భూస్వామ్య
  1717. 1:07:42వర్గం అంటే ల్యాండెడ్ జెనరీ చాలా బలంగా
  1718. 1:07:45తయారయింది. రెండవ విభాగం పట్టణ జీవితం
  1719. 1:07:48మరియు బానిసత్వం ఇప్పటివరకు పాలకుల
  1720. 1:07:52అపారమైన సంపదను చూసాం కదా ఇప్పుడు దానికి
  1721. 1:07:54కంప్లీట్ ఆపోజిట్ పిక్చర్ చూద్దాం. ఇక్కడ
  1722. 1:07:57కనిపిస్తున్న జీవన వ్యయం మరియు వేతనాల
  1723. 1:07:59డేటాను జాగ్రత్తగా అబ్సర్వ్ చేయండి.
  1724. 1:08:01ఆధునిక చరిత్రకారుల అంచన ప్రకారం ఫిరోజ్
  1725. 1:08:04తుగ్లక్ కాలంలో ఐదుగురు సభ్యులు ఉన్న ఒక
  1726. 1:08:06సాధారణ కుటుంబం నెలకు కేవలం ఐదు టెంకాలతో
  1727. 1:08:09బ్రతికేయగలిగేది. అంటే ఆహార ధాన్యాలు చాలా
  1728. 1:08:11చవకగా దొరికేవి. కానీ అల్లావుద్దీన్
  1729. 1:08:13ఖిల్జీ కాలంలో ఒక నైపుణ్యం కలిగిన
  1730. 1:08:16ఆర్టిజన్ అంటే కళాకారుడి నెలవారి వేతనం
  1731. 1:08:18చూస్తే కేవలం ఒకటిన్నర నుండి రెండు
  1732. 1:08:20టెంకాలు మాత్రమే ఉండేది. దీన్ని బట్టి
  1733. 1:08:22సుల్తానేట్ సమాజంలో ఎకనామిక్
  1734. 1:08:24ఇనీక్వాలిటీస్ అంటే ఆర్థిక అసమానతలు ఎంత
  1735. 1:08:27దారుణంగా ఉండేవో మనం స్పష్టంగా అర్థం
  1736. 1:08:29చేసుకోవచ్చు. ఈ తీవ్రమైన ఆర్థిక అసమానతలకు
  1737. 1:08:32తోడు ఆనాటి సమాజంలో ఉన్న అత్యంత దయనీయమైన
  1738. 1:08:35వ్యవస్థ బానిసత్వం. వీరికి బానిసలు ఎలా
  1739. 1:08:38దొరికేవారు? ముఖ్యంగా యుద్ధంలో పట్టుకోవడం
  1740. 1:08:40మార్కెట్లో కొనుగోలు చేయడం లేదా
  1741. 1:08:42వారసత్వంగా పొందడం ద్వారా బానిసలను
  1742. 1:08:44సేకరించేవారు. అంతేకాదు వారిని ఆఫ్రికా,
  1743. 1:08:47అందులోనూ ముఖ్యంగా అబిసినియా నుండి భారీగా
  1744. 1:08:49దిగుమతి చేసుకునేవారు. యూపిఎస్సి
  1745. 1:08:51ఆస్పిరెంట్స్ ఇక్కడ ఒక పాయింట్ నోట్
  1746. 1:08:53చేసుకోండి. బానిసలను సేకరించడంలో ఫిరోజ్
  1747. 1:08:55తుగ్లక్ కు ఒక రకమైన అబ్సేషన్ ఉండేది.
  1748. 1:08:58అందుకే అతని వద్ద ఏకంగాఒల80 వేల మంది
  1749. 1:09:00బానిసలు ఉండేవారు. వారిని రాజభవన సేవలకు
  1750. 1:09:03మరియు రకరకాల చేతివృతులకు వాడుకునేవారు.
  1751. 1:09:06మూడవ విభాగం కులం మహిళలు మరియు సామాజిక
  1752. 1:09:10ఆచారాలు
  1753. 1:09:11ఇప్పుడు ఒకసారి నాటి సామాజిక ఆచారాల వైపు
  1754. 1:09:14చూద్దాం. ప్రముఖ యాత్రికుడు ఇబ్బటు
  1755. 1:09:16ప్రస్తావించిన ఈ అంశం అత్యంత ముఖ్యమైన
  1756. 1:09:19యూపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్ ఫాక్ట్. అతను ఇక్కడ
  1757. 1:09:21సతీ ఆచారాన్ని స్వయంగా చూసి ఎంతగా
  1758. 1:09:24భయపడ్డాడో తన రచనల్లో చాలా స్పష్టంగా
  1759. 1:09:26రాశాడు. అయితే ఇక్కడ అసలు ఎగ్జామ్ ట్రాప్
  1760. 1:09:29ఏమిటంటే ఆ రోజుల్లో సతీ సహగమనం చేయడానికి
  1761. 1:09:32ముందుగా సుల్తాన్ నుండి ఖచ్చితంగా
  1762. 1:09:34ముందస్తు అనుమతి తీసుకోవాల్సి వచ్చేది.
  1763. 1:09:36అంటే ఇది ఒక లీగల్ ప్రాసెస్ లాగా రాజ్య
  1764. 1:09:38అనుమతితో జరిగేదని మనం అర్థం చేసుకోవాలి.
  1765. 1:09:40ఇది కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి. మహిళల
  1766. 1:09:43పరిస్థితి గురించి మాట్లాడేటప్పుడు పరదా
  1767. 1:09:45పద్ధతి అంటే పరదా సిస్టం గురించి
  1768. 1:09:47ఖచ్చితంగా చెప్పుకోవాలి. ఉన్నత వర్గాల
  1769. 1:09:49మహిళలు దీనిని తమ గౌరవానికి చిహ్నంగా
  1770. 1:09:51భావించేవారు. అంతేకాకుండా నిరంతరం
  1771. 1:09:53యుద్ధాలు దాడులు జరిగే ఆ కాలంలో
  1772. 1:09:55ఆక్రమణదారుల భయం కూడా ఈ పద్ధతి పెరగడానికి
  1773. 1:09:58ఒక ముఖ్య కారణం. ఇక్కడ మీరు గమనించాల్సిన
  1774. 1:10:00మెయిన్ పాయింట్ ఏమిటంటే ఈ పరదా పద్ధతి
  1775. 1:10:03కేవలం ముస్లింలకే పరిమితం కాలేదు. ఉత్తర
  1776. 1:10:05భారతదేశంలోని హిందూ ఉన్నత వర్గాలు కూడా
  1777. 1:10:07దీన్ని విస్తృతంగా అడాప్ట్ చేసుకున్నాయి.
  1778. 1:10:09ఆ అభద్రత భావాల వల్ల మహిళల స్వేచ్ఛ బాగా
  1779. 1:10:11తగ్గిపోయింది. ఆల్రైట్ కాన్సెప్ట్లలోకి
  1780. 1:10:14మరింత లోతుగా వెళ్ళే ముందు ఇప్పటివరకు మనం
  1781. 1:10:16కవర్ చేసిన కొన్ని కీలక వాస్తవాలను
  1782. 1:10:18ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ద్వారా ఫాస్ట్ గా
  1783. 1:10:20రివిజన్ చేద్దాం. ఒక వెండి టెంక అంటే 48
  1784. 1:10:23జిటాల్స్ కు సమానం. అలాగే హిందూ చట్టం
  1785. 1:10:25ప్రకారం జాయింట్ ఫ్యామిలీ ఆస్తి కాకుండా
  1786. 1:10:27ఆస్తి కనుక ముందే విభజించబడి ఉంటే అప్పుడు
  1787. 1:10:30వితంతువులకు ఆస్తిపై పూర్తి హక్కులు
  1788. 1:10:32ఉండేవి. అంటే వితంతువుల ఆస్తి హక్కులు ఆ
  1789. 1:10:34కేసులో కొంత మెరుగ్గా ఉండేవి. ఇంకో
  1790. 1:10:36ఇంపార్టెంట్ పాయింట్ ముస్లిం సమాజం
  1791. 1:10:38అప్పట్లో ఏకతాటిపై లేదు. అది జాతిపరంగా
  1792. 1:10:41టర్కులు ఇరానియన్లు అఫ్గన్లు అంటూ
  1793. 1:10:43తీవ్రంగా విభజించబడి ఉండేది. నాలుగవ
  1794. 1:10:46విభాగం రాష్ట్ర స్వభావం అంటే ద నేచర్ ఆఫ్
  1795. 1:10:50ద స్టేట్ యూపీఎస్సీ లో కాన్సెప్చువల్
  1796. 1:10:52ప్రశ్నలు అడిగేటప్పుడు అభ్యర్థులు
  1797. 1:10:54ఎక్కువగా బోల్తా పడే ఒక ట్రాప్ గురించి
  1798. 1:10:55ఇప్పుడు డిస్కస్ చేద్దాం. ఇక్కడున్న ఈ
  1799. 1:10:57కొటేషన్ చూడండి. ద టర్కిష్ స్టేట్ ఇన్
  1800. 1:10:59ఇండియా వాస్ మిలిటరిస్టిక్ అండ్
  1801. 1:11:01అరిస్టోక్రటిక్ అంటే భారతదేశంలో టర్కిష్
  1802. 1:11:04రాజ్యం అనేది కేవలం సైనిక మరియు
  1803. 1:11:06కులీనమైనది. అధికారం అంతా కొద్దిమంది
  1804. 1:11:08పవర్ఫుల్ టర్కిష్ మిలిటరీ లీడర్స్
  1805. 1:11:09చేతుల్లోనే ఉండేది. అయితే ఇక్కడ మీరు మిస్
  1806. 1:11:11అవ్వకుండని పాయింట్ ఒకటి ఉంది. ఈ
  1807. 1:11:13సుల్తానేట్ పాలన ఢిల్లీ దాటి గ్రామీణ
  1808. 1:11:15ప్రాంతాల్లో కూడా నడవాలంటే అక్కడ లోకల్గా
  1809. 1:11:17ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్న హిందూ జమీందారుల
  1810. 1:11:19సహకారం తప్పనిసరి. ఆ జమీందారులతో
  1811. 1:11:22నిశశబ్దంగా పవర్ షేర్ చేసుకోవడం వల్లనే
  1812. 1:11:24సుల్తానేట్ అన్ని సంవత్సరాలు మనుగడ
  1813. 1:11:25సాగించగలిగింది. మతం విషయంలో స్టేట్ పాలసీ
  1814. 1:11:28ఎలా ఉండేదో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ షరియా
  1815. 1:11:30వర్సెస్ జవాబిత్ కాన్సెప్ట్ చాలా
  1816. 1:11:32క్రూషియల్ అధికారికంగా సుల్తాన్లు
  1817. 1:11:34ఇస్లామిక్ పవిత్ర చట్టమైన షరియాను
  1818. 1:11:36గౌరవిస్తామని ప్రకటించేవారు. కానీ
  1819. 1:11:38ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచిస్తే అల్లావుద్దీన్
  1820. 1:11:40ఖిల్జీ లాంటి పాలకులకు ఒక విషయం చాలా
  1821. 1:11:41క్లియర్ గా తెలుసు భారతదేశం లాంటి
  1822. 1:11:44మెజారిటీ హిందూ దేశంలో షరియాను యాస్ ఇటీస్
  1823. 1:11:46గా అమలు చేయడం అసాధ్యం అని అందుకే వారు
  1824. 1:11:49పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం జవాబిత్ అంటే
  1825. 1:11:51సెక్యులర్ స్టేట్ రెగ్యులేషన్స్ లేదా
  1826. 1:11:53లౌకిక రాష్ట్ర నిబంధనలను రూపొందించారు.
  1827. 1:11:55అందుకే బరానీ లాంటి చరిత్రకారులు ఈ
  1828. 1:11:58సుల్తానేట్ రాజ్యాన్ని నిజమైన ఇస్లామిక్
  1829. 1:12:00రాజ్యంగా ఒప్పుకోలేదు. దీన్ని కేవలం లౌకిక
  1830. 1:12:02పరిగణనలతో నడిచే జహాగా మాత్రమే చూశారు.
  1831. 1:12:06ఐదవ విభాగం జిజియా మరియు మత స్వేచ్ఛ. మరి
  1832. 1:12:10ఆ రాజ్యంలో జిమ్మీస్ అంటే ముస్లిమేతరుల
  1833. 1:12:13పరిస్థితి ఏమిటి? వాళ్ళకి రిలీజియస్
  1834. 1:12:14ఫ్రీడం ఉండేదా? జిజియా పన్ను ఎలా
  1835. 1:12:17వేసేవారు? ఈ జిజియా టాక్స్ ఎవల్యూషన్ ను
  1836. 1:12:19మనం మూడు దశల్లో చూడొచ్చు. ప్రారంభ దశలో
  1837. 1:12:21జిజియాను విడిగా వసూలు చేసేవారు కాదు.
  1838. 1:12:23దాన్ని సాధారణ భూమి సిస్తుతో పాటే కలిపి
  1839. 1:12:25వసూలు చేసేవారు. తర్వాత దశలో ఫిరోజ్
  1840. 1:12:27తుగ్లక్ అనేక అక్రమ పన్నులను రద్దు చేసి ఈ
  1841. 1:12:29జిజియాను మాత్రం ఒక సెపరేట్ టాక్స్ గా
  1842. 1:12:31మార్చాడు. ఇక మూడోది అత్యంత ముఖ్యమైన
  1843. 1:12:33యూపిఎస్సి ఫాక్ట్ అంతకుముందు ఇస్లామిక్
  1844. 1:12:35చట్టంలో బ్రాహ్మణులకు మినహాయింప లేకపోయినా
  1845. 1:12:37వారు జిజియా కట్టేవారు కాదు కానీ ఫిరోజ్
  1846. 1:12:39తుగ్లక్ కచ్చితంగా బ్రాహ్మణులపై కూడా ఈ
  1847. 1:12:41జిజియాను ఇంపోజ్ చేశాడు. టాపిక్ కంక్లూడ్
  1848. 1:12:43చేసే ముందు ఇదిగో మన రెండవ ప్రిలిమ్స్
  1849. 1:12:46బూస్టర్ ఈ రాజ్యాంగ మరియు పరిపాలన పదజాలం
  1850. 1:12:49నేరుగా ఎంసిక్యూస్ లో ట్రాప్ లాగా
  1851. 1:12:51వస్తుంది. చాలా కేర్ఫుల్ గా వినండి.
  1852. 1:12:53జిమ్మీస్ అంటే జిజియా పన్ను చెల్లించి
  1853. 1:12:55మిలిటరీ సర్వీస్ నుండి మినహాయింపు మరియు
  1854. 1:12:57రాజ్య రక్షణ పొందే ముస్లిం ఇతరులు జవాబిత్
  1855. 1:13:00అంటే ఇస్లామిక్ చట్టం ఆచరణ సాధ్యం కాని
  1856. 1:13:03పరిస్థితుల్లో సుల్తాన్లు తీసుకొచ్చిన
  1857. 1:13:05స్టేట్ రెగ్యులేషన్స్ ఇక జహందారి అంటే
  1858. 1:13:08బరాని ప్రకారం పరిపాలనలో మతాన్ని పక్కన
  1859. 1:13:10పెట్టి కేవలం లౌకిక అంటే సెక్యులర్
  1860. 1:13:12పరిగణనలు తీసుకోవడం ఈ మూడు పదాల అర్థాలను
  1861. 1:13:15మీ బ్రెయిన్ లో లాక్ చేసుకోండి. ఫైనల్ గా
  1862. 1:13:18ఈ సెషన్ ద్వారా మీ కాన్సెప్చుల్ క్లారిటీ
  1863. 1:13:20ఎంతగా పెరిగిందో చెక్ చేసుకోవడానికి ఈ
  1864. 1:13:22యూపీఎస్సీ ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశ్చన్ చూడండి.
  1865. 1:13:24ఢిల్లీ సుల్తానేట్ రాజ్యం నిజమైన
  1866. 1:13:26స్వభావాన్ని అంచనా వేయండి. ఇది స్వచ్ఛమైన
  1867. 1:13:28మతరాజ్యమా లేక సైనిక కులీన వర్గమా?
  1868. 1:13:31జవాబిత్ ఆధారంగా మూల్యాంకనం చేయండి.
  1869. 1:13:33ఇప్పుడు ఈ ప్రశ్న గురించి లోతుగా
  1870. 1:13:35ఆలోచించండి. ఈరోజు ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్ లో
  1871. 1:13:37మనం డిస్కస్ చేసిన షరియా వర్సెస్ జవాబిత్
  1872. 1:13:39నోబుల్స్ ఆధిపత్యం ఇవన్నీ ఈ ప్రశ్నకు
  1873. 1:13:41అద్భుతమైన ఆన్సర్ రాయడానికి మీకు
  1874. 1:13:43ఖచ్చితంగా హెల్ప్ అవుతాయి. ఈ నాలెడ్జ్ తో
  1875. 1:13:45మీరు ఈ టాపిక్ పై కంప్లీట్ కమాండ్
  1876. 1:13:47సాధిస్తారని ఆశిస్తున్నాను. దట్స్ ఇట్ ఫర్
  1877. 1:13:49నౌ కీప్ స్టడీంగ్ ఆల్ ది వెరీ బెస్ట్
  1878. 1:13:51మీ ప్రిపరేషన్ ను నెక్స్ట్ లెవెల్ కి
  1879. 1:13:52తీసుకెళ్ళాలనుకుంటున్నారా
  1880. 1:13:54లెవెల్త్రీ ఫ్యూచర్ [సంగీతం] ఆఫీసర్
  1881. 1:13:56మెంబర్షిప్ లో జాయిన్ అవ్వండి.
  1882. 1:14:00జాయిన్ బటన్ పై క్లిక్ చేయండి. తర్వాత
  1883. 1:14:03లెవెల్త ఫ్యూచర్ ఆఫీసర్ ను సెలెక్ట్ చేసి
  1884. 1:14:06జాయిన్ అవ్వండి.

About this transcript

This page contains the full transcript of Delhi Sultanate History in Telugu | ఢిల్లీ సుల్తానుల పూర్తి చరిత్ర | 1206–1526 | UPSC APPSC TGPSC by The Great IAS, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 9,363 words across 1,884 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.