YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → จากจิตวิทยาสู่จิตภาวนา - ป อ ปยุตฺโต (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์)

จากจิตวิทยาสู่จิตภาวนา - ป อ ปยุตฺโต (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์) — Transcript

by ป อ ปยุตฺโต (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์) · 1,518 words · 1,365 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:08[เพลง]
0:13ซีดีธรรมบรรยายชุดจาก
0:17จิตวิทยาสู่จิตตภาวนา
0:21โดยพระพรหมคุณาภรณ์
0:24ปอประยุทโตวัดญาณเวศกวันตำบบาง
0:30อำเภอ
0:32สามพรานจังหวัด
0:34นครปฐมบรรยายเพื่อการถ่ายธรรมวีดิทัศน์
0:38สำหรับนิสิตในโครงการฝึกปฏิบัติทางจิตตาม
0:42แนว
0:43พุทธศาสตร์ภาควิชาจิตวิทยาการศึกษาและการ
0:48แนะแนวมหาวิทยาลัย
0:51เกษตรศาสตร์ที่สถานพำนักสงสายใจธรรมเขา
0:55สำโรงดงยาง
0:57อำเภอพนมสารคา
1:00จังฉเชิงเทรา
1:02บรรยายเริ่มตั้งแต่วันที่ 28 สิงหาคม
1:08พุทศักราช
1:09[เพลง]
1:112534 ครั้งที่ 1 จาก
1:15จิตวิทยาสู่จิตตภาวนา
1:18[เพลง]
1:31เจริญพรท่านผู้สนใจเจริญภาวนาทุก
1:35ท่านวันนี้อาตมาจะพูดในหัวข้อ
1:40เรื่องจิตวิทยากับการเจริญ
1:44ภาวนาหัวข้อนี้ก็จะว่าด้วยความ
1:48สัมพันธ์ระหว่างจิตวิทยากับข้อปฏิบัติที่
1:53เกี่ยวกับจิตใจในพระ
1:57พุทธศาสนาทีนี้เมื่อพูดถึงคำว่าจิตวิทยา
2:00ก็คงต้องทำความเข้าใจกันหน่อยว่าจิตวิทยา
2:05ในที่นี้ก็คือวิชาการสมัย
2:08ใหม่ที่เราเรียกชื่ออย่างนั้นซึ่งเกิด
2:12ขึ้นในประเทศตะวันตกแล้วก็พัฒนามาใน
2:15ประเทศตะวัน
2:17ตกเมื่อพูดถึงจิตวิทยาตะวันตกมาสัมพันธ์
2:22กับพระ
2:23พุทธศาสนาเป็นเรื่องของความสัมพันธ์ใน
2:26เชิง
2:27วิชาการเพื่อให้ความเข้าใจในเรื่องนี้ชัด
2:31เจนอาตมาเห็นว่าควรจะโยงไปหาเรื่องความ
2:36สัมพันธ์ในเชิงเหตุการณ์ด้วยหรือความ
2:39สัมพันธ์ในเชิง
2:41ประวัติศาสตร์ว่าที่จริงนั้นเวลานี้ในโลก
2:46ตะวันตกก็มีความสนใจพระพุทธศาสนากัน
2:51มากพูดได้ว่ามีความสนใจเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
2:56เมื่อ 2-3 วันนี้อาตมาฟังวิทยุ voa คือ
3:01วิทยุเสียง
3:03อเมริกาก็พูดถึงความเจริญอย่างรวดเร็วของ
3:08พุทธศาสนาในประเทศอเมริกาเาบอกว่าเมื่อ 20
3:12ปีก่อน
3:13โน้นศูนย์หรือสำนักต่างๆทางพุทธศาสนามี
3:18สักหยิบมือเดียวแต่ปัจจุบันนี้มีถึง 425
3:23แห่งซึ่งนับว่าเป็นจำนวนที่มากแล้วก็มี
3:28สถิติที่ยังไม่ถึงกับยืยืนยันว่าจำนวนชาว
3:31พุทธนี่เพิ่มจากแสนเป็น 2 หรือ 3 ล้านคน
3:36แล้วเจะเอาไปเทียบกับชาวยิวว่ามีแค่สัก
3:41ประมาณ 4 ล้านคนซึ่งนับว่าเป็นการเจริญ
3:46ก้าวหน้าของพุทธศาสนาในช่วงเวลาที่นับว่า
3:49รวดเร็ว
3:51มากความจริงนั้นพุทธศาสนาได้รับความสนใจ
3:55จากตะวันตกมานานก็เรียกได้ว่าถึงศตวรรวัด
4:01แล้วก่อนที่จะมาเจริญอย่างรวดเร็วในช่วง
4:0420 ปีในช่วงก่อนโน้นก็คือเมื่อยุค
4:08อาณานิคม
4:10ที่ฝรั่งเข้ามาทางประเทศอาเซียแล้วก็ใน
4:15การปกครองก็ต้องการเรียนรู้เรื่อง
4:18วัฒนธรรมของท้องถิ่นด้วยแต่การเรียนรู้
4:22เรื่องวัฒนธรรมนี้ทำให้มาเรียนรู้เรื่อง
4:24ศาสนาด้วยแล้วก็รู้จัก
4:27พุทธศาสนาผู้ที่สนใจศึกษาพระพุทธศาสนาบาง
4:30คนก็ได้มีความสนใจอย่างจริงจังจนกระทั่ง
4:34ว่าหันไปศึกษาค้นคว้าเรื่องพระพุทธศาสนา
4:38อย่างเดียวเป็นงานของชีวิตใหม่บางท่านก็
4:42หันมานับถือพุทธศาสนาในตอนช่วงก่อนโน้น
4:48ความสนใจพุทธศาสนานั้นจะเป็นไปในรูปแบบ
4:51ของความสนใจเชิงปัญญาหรือเชิงวิชาการโดย
4:55เฉพาะระยะนั้นเป็นยุคที่อุตสาหกรรมกำลัง
4:59เจริญใหม่ๆแล้วก็คนก็ฝากความหวังไว้กับ
5:03อุตสาหกรรมแลอุตสาหกรรมซึ่งประกอบด้วย
5:06เทคโนโลยีนี้ก็เจริญขึ้นมาด้วยอาศัย
5:08วิทยาศาสตร์คนกำลังอยู่ระยะที่ตื่น
5:11วิทยาศาสตร์
5:12มากก็มีความภูมิใจในวิทยาศาสตร์กัน
5:18อยู่และจุดที่ทำให้ชาตะวันตกหันว่าสนใจ
5:22พุทธศาสนามากก็คือการที่เห็นว่าพระ
5:25พุทธศาสนานี้มีคำสอนที่สอดคล้องกับ
5:28วิทยาศาสตร์ดังที่เราจะเห็นว่าในสมัยก่อน
5:31โน้นฝรั่งจะอ้างเรื่องกาลามสูตรกันมากเขา
5:36ก็มีความแปลกประหลาดอัศจรรย์ใจที่
5:38พุทธศาสนาไม่เหมือนกับศาสนาใดเลยเพราะ
5:42ศาสนาส่วนใหญ่นั้นจะเน้นเรื่องศรัทธาต้อง
5:44เชื่อตามที่ศาสนา
5:47สอนแต่เมื่อมาเจอพระพุทธศาสนาสอนอย่าง
5:50กาลามสูตรบอกว่าอย่าเชื่อเพียงเพราะได้
5:54ยินได้ฟังตามกันมาตลอดจนกระทั่งว่าอย่า
5:57เชื่อแม้แต่ว่าด้วยช่วยมองเห็นว่าท่านผู้
6:00นี้เป็นเป็นครูของเราอย่างนี้ก็ทำให้
6:04ฝรั่งมีความตื่นเต้นเห็นว่าคำสอนในพระ
6:08พุทธศาสนาสอดคล้องกับ
6:11วิทยาศาสตร์นี้ก็เป็นเรื่องเก่าๆที่เป็น
6:14มาทีนี้มาในถึงยุคปัจจุบันนี้ในระยะสัก
6:1720-30 ปีนี้แนวความสนใจก็เปลี่ยนไปคือ
6:23เกิดจากสภาพความเปลี่ยนแปลงในทางสังคมการ
6:27พัฒนาอุตสาหกรรมนั้น
6:31เป็นมาระยะหนึ่งก็ทำให้คนเกิดปัญหาจากการ
6:35พัฒนาคนจำนวนไม่
6:37น้อยได้มีปัญหาจากการดำเนินชีวิตที่ผิด
6:41พลาดอย่างที่ฝรั่งเรียกว่า
6:45ไสลวิธีใช้ชีวิตที่ผิดพลาดก็ทำให้เกิด
6:49ปัญหาในทางจิตใจมากซึ่งบางทีเขาก็โทษว่า
6:54เกิดจากการใช้เทคโนโลยีในทางที่ผิดแต่
6:57เรียกว่าเป็นปัญหาในยุคอุตสาหกรรมเมื่อคน
7:01มีปัญหาทางจิตใจมากทั้งๆที่มีวัตถุพรั่ง
7:04พร้อมมากขึ้นก็ทำให้เขามาสนใจพุทธศาสนาใน
7:09แง่ใหม่มองเห็นศาสนาตวันออกซึ่งรวมทั้ง
7:12พุทธศาสนาด้วยนี้มีการเน้นเรื่องการ
7:15ปฏิบัติทางจิตใจโดยเฉพาะก็คือเรื่องสมาธิ
7:19เนี่ยเป็นจุดเด่นช่วงหลังนี้ก็ทำให้ฝรั่ง
7:23เี่หันมาสนใจพุทธศาสนาในแง่การแก้ปัญหา
7:26ทางจิตใจด้วยการฝึกปฏิบัติสมาธิหรือการ
7:30เจริญภาวนานี่เป็นความโน้มเอียงแล้วก็
7:36ความเป็นไปโดยทั่วไปในสังคมของตะวันตก
7:39เช่นในประเทศอเมริกาเป็นต้นซึ่งไม่ใช่
7:42เฉพาะในวงการวิชาการแต่หมายถึงว่าคนทั่วๆ
7:46ไปในสังคม
7:47นั้นแต่ว่าพร้อมกับการที่คนทั่วไปมีความ
7:52สนใจมีความโน้มเอียงมาอย่างนี้ทางวิชาการ
7:56โดยเฉพาะจิตวิทยาก็หันไปสนใจด้วยแล้วก็มี
8:00การศึกษาเรื่องพุทธศาสนากันทั้งในเชิง
8:04วิชาการ
8:06จิตวิทยาภาคทฤษฎีและก็ภาคปฏิบัติโดยเฉพาะ
8:10ก็อย่างที่กล่าวแล้วก็คือการปฏิบัติสมาธิ
8:13เราก็จะได้เห็นว่าในระยะหลังนี้ 20-30 ปี
8:17เนี่ยก็มีศูนย์ปฏิบัติ
8:20สมาธิตั้งขึ้นในประเทศตะวันตกโดยเฉพาะ
8:24อเมริกานี้มากมายพุทธศาสนาแบบเซ็นเข้าไป
8:28แบบทิเบตเข้าไปแล้วก็แบบเถรวาทเข้าไป
8:33อย่างสถาบันของทิเบศที่เรียกว่านาปะ
8:36อิิที่เมืองโอร์โคโลราโดอันนั้น
8:41ก็มีการตั้งเป็นสถาบันการ
8:46ศึกษานอกจากฝึกสมาธิซึ่งเป็นภาคปฏิบัติ
8:49แล้วก็มีการสอนจิตวิทยาในเชิงวิชาการด้วย
8:53มีการให้ปริญญาซึ่งเท่าที่ทราบก็ให้ถึง
8:56ปริญญาโทแล้วก็วิชาตะวันตกพากันไปเรียน
9:00แล้วก็ฝึกปฏิบัติ
9:03ด้วยสำนักของทิเบศนี้ก็มีสาขาไปทั่ว
9:07ประเทศอเมริกามากมายเมื่อหลายปีก่อนก็มี
9:10ถึง 30 40 แห่งนี้ปัจจุบันนี้อาตมาก็ไม่
9:14ได้ติดตามซึ่งก่อนนั้นนิกายเซ็นซึ่งเป็น
9:18พุทธศาสนาเน้นสมาธิของญี่ปุ่นก็ได้รับ
9:21ความนิยมอยู่ก่อนแล้วแพร่หลายอยู่จน
9:25กระทั่งทิเบศขึ้นมาเรียกได้ว่าพอจะทันๆ
9:28กันนี้ฝ่ายเถรวาท
9:30โดยมากก็จะเป็นชาวตะวันตกเองที่มาศึกษาใน
9:36ประเทศทางด้านอาเซียอาคเนนี้มาฝึกปฏิบัติ
9:40บางทีก็มาบชพระฝึกสมาธิเจริญภาวนาแล้วก็
9:46กลับไปประเทศของตนมีการไปตั้งศูนย์เผย
9:50แพร่พระ
9:52พุทธศาสนาโดยวิธีที่เน้นภาคปฏิบัติหรือ
9:56การเจริญภาวนาก็มีกันขึ้นในแห่งต่างๆต่า
9:59อย่างเช่นที่เมืองบาเล่ที่รัฐแมสจุเที่
10:04นั่นอาตมาก็เคยไป
10:06เยี่ยมก็มีเนื้อที่ประมาณสัก 80 หรือ 85
10:11ไร่หรือ 85 เออรก็จำไม่แม่นแล้วนี่ก็มี
10:17ผู้เข้าปฏิบัติทำเป็น
10:19คอร์สในคอร์สหนึ่งๆก็มีประมาณสัก 150 คน
10:24ก็เป็นที่น่าสังเกตว่าส่วนมากจะเป็นคน
10:27หนุ่มสาวแทบทั้งสิ้นอันนี้ก็เป็นภาพ
10:32ของความสนใจพระพุทธศาสนาในประเทศตะวันตก
10:36ในปัจจุบันซึ่งเน้นมาทางสมาธิจนกระทั่ง
10:38ว่าการปฏิบัติสมาธินี้จะกลายเป็นแฟชั่นไป
10:44แต่ย้อนหลังไปกว่านั้นที่จริงนักจิตวิทยา
10:47ก็มาสนใจเรื่องพุทธศาสนานี้แม้ก่อนยุคที่
10:51มีความตื่นในเรื่อง
10:54สมาธิคือว่าสมาธิในระยะแรกๆก็มีความสนใจ
10:59อยู่ในวงของคนจำนวนหนึ่งแล้วก็นัก
11:02จิตวิทยาก็สนใจในการที่จะนำ
11:06มาใช้ในทางจิตบำบัติและก็ในทางทฤษฎีวิชา
11:13จิตวิทยาของ
11:14ตนซึ่งก็อาจจะกล่าวได้ว่าก็เกิดจากการที่
11:19มองเห็นปัญหาของมนุษย์ในยุคอุตสาหกรรมนี่
11:22แหละรวมความว่าเรื่องความสนใจในพุทธศาสนา
11:26โดยเฉพาะภาคปฏิบัติการเจริญภาวนานี้เกิด
11:29ขึ้นในตะวันตกมากขึ้นมากขึ้นในระยะที่มี
11:32การเปลี่ยนแปลงของสภาพชีวิตและ
11:35สังคมซึ่งมนุษย์ในยุคนี้ได้เกิดความผิด
11:39หวังกับการเจริญก้าวหน้าในทางอุตสาหกรรม
11:43แล้วก็เพราะว่าเกิดปัญหาต่างๆขึ้นมามาก
11:46โดยเฉพาะปัญหาทางจิตใจจนกระทั่งมา
11:49ปัจจุบันนี้ก็คือเกิดปัญหากับสภาพแวดล้อม
11:52ซึ่งทำให้ปัญหาต่างๆนี่ประดังกันมาก
11:56มายแล้วก็ความรู้สึกที่ที่ว่าวิชาการของ
12:00ตะวันตกเองแม้แต่จิตวิทยานี้ก็ไม่เพียงพอ
12:03ในการที่จะแก้ปัญหาเหล่านั้นแล้วก็พร้อม
12:06ทั้งความใฝ่รู้ด้วยก็ทำให้กระแสความสนใจ
12:10นี้มาบรรจบเข้ากับเรื่องพระ
12:13พุทธศาสนาก็เท่ากับว่าชาวตะวันตกหรือนัก
12:16วิชาการโดยเฉพาะจิตวิทยานี้มาสนใจพระ
12:21พุทธศาสนาเหมือนกับว่าต้องการจะนำเอาขุม
12:24ปัญญาทางพุทธศาสนาไปใช้ประโยชน์ในวง
12:28วิชาการของจิตวิทยาสมัยใหม่หรือจิตวิทยา
12:31ตะวันตกนั้นมองในแง่หนึ่งก็เหมือนกับว่า
12:34ถ้าเรามองเอาจิตวิทยาตะวันตกเป็นหลักก็ดู
12:37คล้ายกับว่าจิตวิทยาตะวันตกนี้มายอมรับ
12:41เอาจิตวิทยาของพุทธศาสนาเป็นวิชาการที่
12:44พึง
12:45ศึกษาแต่ถ้ามองในแง่ของพุทธศาสนาเราก็ถือ
12:49ว่าพุทธศาสนาเป็นตัวของตัวเองคือมีระบบ
12:53จิตวิทยาที่ถือว่ามีความสมบูรณ์ในตัวของ
12:56ตัวเองอันนี้ก็เป็นเรื่องที่ควรจะทำความ
12:59เข้าใจกันเบื้องต้นแล้วในแง่นี้ก็เลยโยง
13:03ไปหาเรื่องคววามเหมือนหรือความแตกต่างของ
13:07จิตวิทยาในพุทธศาสนากับของตะวันตกซึ่งแม้
13:11เราจะพูดในเชิงความสัมพันธ์แต่ก็ควรจะมอง
13:13ความแตกต่างไว้ด้วยเพราะว่าการที่เราจะ
13:17เข้าใจเรื่องนี้ได้ชัดเจนได้มองเห็นภาพ
13:20ที่กระจ่างก็จะต้องอาศัยความเข้าใจเกี่ยว
13:24กับความแตกต่างนี้บ้างไม่มากก็น้อยทันนี้
13:28จิตวิทยาตะวันตกนั้นตามประเพณีของเขาได้
13:33เจริญขึ้นมาพัฒนามาโดยมากก็จะอยู่ในแง่
13:38ของการเน้นเกี่ยวกับการแก้ปัญหาของคนป่วย
13:41ทางจิตใจนี่เป็นจุดเริ่มต้นแล้วก็เป็น
13:47เป็นแดนสำคัญของการพัฒนาทางจิตวิทยานี่
13:51จากการที่พยายามแก้ปัญหาคนป่วยทางจิตและ
13:54ก็มีการศึกษาเพื่อความรู้ความเข้าใจจิตใจ
13:56มนุษย์พัฒนาเป็นทฤษฎีขึ้นมาซึ่งความรู้ึง
14:00เชิงทฤษฎีก็เพื่อแก้ปัญหาทางด้านจิตใจของ
14:03คนไข้เหล่านั้นด้วยแล้วต่อมาก็มีการใช้ใน
14:07ทางบวกด้วยใช้ในทางบวกนี่อย่างเรื่องการ
14:11เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการพัฒนาเกี่ยวกับแรง
14:15จูงใจการใช้ในวงการศึกษาอะไรต่างๆแต่
14:21ว่ามีอันหนึ่งก็คือความสัมพันธ์กับค่า
14:25นิยมในยุคอุตสาหกรรมการพันาของ
14:29จิตวิทยาตะวันตกนั้นไปประสานกับค่านิยมใน
14:34ยุคอุตสาหกรรมทำให้คนทั่วไปนี้มอง
14:38จิตวิทยาเด่นไปในแง่ของการนำมาเป็นอุบาย
14:41หรือใช้ประโยชน์ในการจัดการกับผู้
14:44อื่นเพื่อสนองความต้องการของตนคล้ายๆว่า
14:48คนรู้จิตวิทยามีจิตวิทยาดีเพื่อจะได้นำมา
14:52ใช้ในทางบวกเพื่อจะได้แสวงหาผลประโยชน์
14:55ของตนเองทำจุดหมายของตนในการการอยู่ในยุค
14:59แสวงหาวัตถุนี้ให้ได้ผลดียิ่งขึ้นแลกลาย
15:02เป็นการจัดการกับผู้อื่นเพื่อให้เป็นไป
15:04ตามความปรารถนาของตนเองอันนี้อย่างที่เรา
15:09มีคำพูดกันว่าคนนี้มีจิตวิทยาดีคนนั้นมี
15:12จิตวิทยาดีเความหมายของตะวันตกมักจะพูดไป
15:16ในแง่ของการที่ว่าจะนำจิตวิทยามาใช้ในการ
15:20ที่ทำจุดมุ่งหมายของตนให้สำเร็จความมุ่ง
15:23หมายนั้นอาจจะเป็นความมุ่งหมายที่ดีหรือ
15:26ไม่ดีก็ได้แต่ในยุคอุตสาหกรรมนั้นค่านิยม
15:30เป็นไปในทางที่ว่าจะแสวงหาความพรั่งพร้อม
15:33ทางวัตถุลาภผลเกียรติยศให้แก่ตนเองเพราะ
15:37ฉะนั้นการมองถึงการใช้จิตวิทยามาสนองจุด
15:41หมายของตนเองก็เลยเป็นไปในแง่เหล่านี้การ
15:44แวงหาลาภยศเป็นต้นซึ่งเป็นไปในเรื่องของ
15:47การสนองความต้องการของตนเองอันนี้ก็เป็น
15:52แง่หนึ่งที่ควรจะสนใจเกี่ยวกับจิตวิทยา
15:55ตะวันตกที่ได้พัฒนา
15:57มาแล้วก็ปัจจุบันนี้ก็จิตวิทยาตะวันตกก็
16:02มาเผชิญกับปัญหาของคนในยุคอุตสาหกรรมแนว
16:05โน้มก็จะต้องเปลี่ยนไปคือการที่ว่าจะต้อง
16:08มาแก้ปัญหาของ
16:09มนุษย์ที่ประสบปัญหาจากการแสวงหาในยุค
16:14อุตสาหกรรมหรือตามคานิยมในยุคเทคโนโลยี
16:18สมัยก่อนโน้นซึ่งเป็นเรื่อยมาจนกระทั่ง
16:21ถึงปัจจุบันทีนี้มองในฝ่าย
16:25พุทธศาสนาพุทธศาสนานั้นมองปัญหาจิตใจของ
16:30คนนี้ไม่ได้จำกัดอยู่ในวงของการป่วยทาง
16:33จิตคือไม่ไม่ได้เน้นเรื่องคนไข้โรคจิตแต่
16:39ปัญหาจิตใจของคนในพุทธศาสนานั้นหมายถึง
16:43ปัญหาของมนุษย์ทั่วไปทุกคนที่ยังมีความ
16:46ทุกข์หรือยังมีความบกพร่องยังเป็นคนที่
16:48ไม่สมบูรณ์พูดง่ายๆก็คือมนุษย์ทุกคนที่
16:52ยังไม่ไร้
16:53ทุกข์ปัญหาของมนุษย์ทุกคนที่ยังไม่ไร้
16:56ทุกข์นี่เป็นจุดสนใจของพระพุทธศาสศาสนา
16:58ทั้งสิ้นเพราะฉะนั้นมองในแง่นี้แล้ว
17:01พุทธศาสนาก็สนใจปัญหาของคนธรรมดาสามัญที่
17:04อยู่ในสังคมทั่วไปนี้เองแล้วก็
17:08ขยายความสนใจนี้ให้ครอบคลุมไปทั้ง
17:13เรื่องปัญหานั้นที่มีผลต่อชีวิตของบุคคล
17:17และก็ที่มีต่อสังคมไปด้วยและการมองปัญหา
17:22ของมนุษย์นี้พระพุทธศาสนาก็ไม่ได้มองแบบ
17:25แยกส่วนคือมองเรื่องจิตใจของมนุษย์ปัญหา
17:30จิตใจของมนุษย์นี้โดยสัมพันธ์กับวิถี
17:35ชีวิตของมนุษย์ทั้งหมดการดำเนินชีวิตทุก
17:37แง่ทุกด้านหรือกิจกรรมพฤติกรรมทุกอย่าง
17:40เพราฉะนั้นพุทธศาสนานี้มองจิตวิทยาในแง่
17:44ของการแก้ไขปัญหาและการพัฒนามนุษย์เราก็
17:48มองว่าจิตวิทยาในพุทธศาสนานี้เป็นเรื่อง
17:51ของกระบวนการพัฒนามนุษย์แล้วถ้าเราพูดว่า
17:55จิตวิทยาก็อาจจะทำให้เข้าใจผิดเพราะทำให้
17:57รู้สึกรู้สึกว่ามีการแยกวิชาเกี่ยวกับจิต
18:00ใจออกมาจากระบบอื่นซึ่งระบบของพุทธศาสนา
18:04ทั้งหมดนั้นโยงเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
18:07เป็นองค์รวมไม่สามารถจะแยกเป็นเรื่อง
18:09เดียวได้อันนี้ต่อไปที่ควรจะมองก็คือ
18:14เรื่องของการใช้วิธีการกล่าวได้ว่าทั้ง
18:18พุทธศาสนาและก็จิตวิทยาสมัยใหม่นี้ใช้
18:22วิธีการแบบวิทยาศาสตร์นี่ถ้าเราจะใช้
18:25ศัพท์ให้เข้ากับยุคสมัยซึ่งวิธีการทาง
18:29วิทยาศาสตร์นี้อาจจะมีความหมายที่ต่างไป
18:31จากวิธีวิทยาศาสตร์ที่เข้าใจกันทั่วไปก็
18:34ได้แต่เพื่อให้เข้าใจก็โยงไปหาศัพท์ที่
18:37ใช้กันอยู่คือวิธีการวิทยาศาสตร์นั้นก็
18:40เป็นเรื่องของการถือประสบการณ์เป็นสำคัญ
18:43แล้วก็ใช้การตรวจสอบและทดลองทีนี้ความ
18:47หมายของการตรวจสอบและทดลองในพุทธศาสนากับ
18:52ในจิตวิทยาสมัยใหม่หรือตะวันตกนี้ก็อาจจะ
18:56ไม่ตรง
18:57กันในจิตวิทยาของตะวันตกนั้นวิธีการ
19:01วิทยาศาสตร์เน้นไปทางด้านวัตถุคือการที่
19:05จะต้องตรวจสอบทดลองให้ออกมาเป็นรูปธรรม
19:09ให้แสดงผลออกมาให้เป็นสิ่งที่มองเห็นได้
19:13บางทีก็ดูที่พฤติกรรมในภายนอกการแสดงออก
19:16ทางด้านที่ปรากฏในเชิงสังคมอะไรต่างๆ
19:20เหล่านี้แต่ของพระพุทธศาสนานั้นคำว่า
19:24ประสบการณ์ที่เราจะมองเนี่ยหมายถึง
19:26ประสบการณ์ของจิตใจ
19:30ประสบการณ์ที่เราได้รับ
19:32ที่รู้ประจักษ์ในทางจิตใจของตน
19:36เองซึ่งเทียบกับทางตะวันตกก็คือ
19:39introspection แต่ก็เมื่อศึกษาละเอียดจะ
19:42เห็นว่ามันก็ไม่เหมือนกันทีเดียว
19:44ประสบการณ์ทางจิตใจโดยตรงนี้เป็นเรื่อง
19:47สำคัญคือคนเรานี้จะรู้ความรักความโกรธ
19:50ความหลงอะไรต่างๆก็รู้ในจิตใจของตนเองโดย
19:53ตรงเป็นประสบการณ์ที่ชัดเจนแน่นอนแต่ก็
19:56เป็นสิ่งที่เป็นเรื่องเฉพาะตน
19:58อันนี้ประสบการณ์นี้ทางพุทธศาสนาถือว่า
20:01เป็นสิ่งที่
20:03สำคัญแล้วประสบการณ์นี้ก็โยงทางจิตใจนี้
20:07ก็โยงออกมาสู่พฤติกรรมทางรูปธรรมภายนอก
20:10ด้วยซึ่งทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งในระบบ
20:13ของชีวิตของมนุษย์ซึ่งไม่ยะไม่อาจจะแยก
20:17จากกันก็เรียกว่าเป็นความสัมพันธ์ตามระบบ
20:20ของเหตุปัจจัยอย่างที่เรียกว่าเป็นองค์
20:22รวมเพราะว่าระบบของชีวิตทั้งหมดนั้นเป็น
20:25อันหนึ่งอันเดียวกันทุกส่วนอิาซึ่งกันและ
20:28กันเพราะฉะนั้นพุทธศาสนานี้ก็จะถือว่า
20:32ประสบการณ์ทางจิตใจก็จะต้องมีผลโยงมาทาง
20:36ด้านพฤติกรรมและพฤติกรรมก็มีผลลงไปถึงทาง
20:39ด้านจิตใจ
20:40ด้วยจากนี้ก็ทำให้เรามองเห็นว่าบางทีทาง
20:44ด้านจิตวิทยาตะวันตกนั้นก็มักจะมองเน้น
20:48เรื่องของด้าน
20:50จิตวิทยาด้านปัญหาชีวิตจิตใจของมนุษย์
20:53เนี่ยโดยเน้นเป็นอย่างๆไปโดยที่ว่าต่าง
20:57สำนักก็ยึดเอาแต่แต่ละจุดแล้วก็ไปเน้นจุด
20:59นั้นบางทีถึงกับปฏิเสธด้านอื่นอย่างบาง
21:02สำนักก็อาจจะเน้นสนใจ
21:05เฉพาะเรื่องจิตไร้สำนึกหรือให้ความสำคัญ
21:09กับเรื่องนี้มากเป็นพิเศษบางสำนักก็เอา
21:12เฉพาะเรื่องพฤติกรรมถือแต่ว่าพฤติกรรม
21:15อย่างเดียวเท่านั้นที่เป็นของแน่นอนเป็น
21:17ของจริงไม่ยอมรับเรื่องภายในจิตใจเลย
21:20อย่างนี้เป็นต้นเรียกว่าแยกเน้นกันไปเป็น
21:23อย่างๆแต่ในพุทธศาสนานั้นถือว่ามองทุก
21:28ด้านถือว่าทุกส่วนนั้นมีความสำคัญและมี
21:33ความสัมพันธ์กันอยู่ในระบบของชีวิตจิตใจ
21:36ของมนุษย์ทั้งสิ้นจึงต้องมีการโยงประสาน
21:39กันแล้วก็มองความเป็นปัจจัยแก่กันและ
21:42สัมพันธ์กันซึ่งความสัมพันธ์ของแต่ละด้าน
21:46ของชีวิตจิตใจของมนุษย์นี้ที่มาสัมพันธ์
21:49กันนั้นก็จะมีความสำคัญที่อาจจะไม่เท่า
21:53กันซึ่งอันนี้เราจะมองว่ามีความสำคัญเท่า
21:56ไหนก็สัมพันธ์กับระดับพัฒนาการของบุคคล
22:00แต่ละคนด้วยเช่นเรามองถึงบุคคลที่มี
22:03พัฒนาการอยู่ในระดับต้นในระดับนี้เรื่อง
22:07ของด้านพฤติกรรมภายนอกก็จะมีความสำคัญมาก
22:11แต่เมื่อบุคคลนั้นมีพัฒนาการระดับสูงขึ้น
22:14ไปเรื่องทางด้านจิตใจที่ลึกซึ้งจนกระทั่ง
22:17ระดับปัญญาก็จะมีความสำคัญมากยิ่งขึ้นจน
22:20กระทั่งด้านพฤติกรรมภายนอกนี้ถือว่าลงตัว
22:23อย่างที่เรียกว่าแทบไม่ต้องเอาใจใส่ดัง
22:26นั้นพุทธศาสนานี้จะมองภาพรวมโดยที่เห็น
22:30องค์ประกอบต่างๆเหล่านี้ทุกระดับทุกขั้น
22:32ตอนทุกส่วนมาโยงมาสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน
22:36จะเน้นเรื่องใดก็ต้องมาสัมพันธ์กับเรื่อง
22:39ของความเป็นไปในชีวิตจิตใจที่แท้จริง
22:42อย่างที่ว่าเช่นพัฒนาการของบุคคลในกระบวน
22:45การพัฒนามนุษย์เป็นต้นอันนี้อาตมาก็อยาก
22:49จะชี้ให้เห็นอีกอันหนึ่งซึ่งถ้าพูดตาม
22:51หลักแล้วเราอาจจะกล่าวได้ว่าพุทธศาสนา
22:56นั้นมอง
22:59กฎธรรมชาติโดยแยกออกไปเป็นด้าน
23:05ๆคือในด้านที่เกี่ยวกับชีวิตจิตใจของ
23:09มนุษย์นี้จะมีส่วนที่เป็นกฎธรรมชาติที่
23:12สำคัญอยู่ 2 ส่วนได้แก่จิตนิยามกับกรรม
23:16นิยามจิตนิยามก็คือกฎเกี่ยวกับการทำงาน
23:20ของจิตใจแล้วก็กรรมนิยามก็คือกฎเกณฑ์
23:26เกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์
23:28พฤติกรรมและก็ผลของพฤติกรรมนั้นๆอันนี้
23:32พุทธศาสนาถือว่าเป็นคนละกฎเป็นกฎธรรมชาติ
23:36คนละ
23:37ด้านโดยรวมแล้วมันก็สัมพันธ์เป็นกฎเดียว
23:40กันแต่ว่าสามารถแยกศึกษาเป็นคนละกฎเพราะ
23:44ฉะนั้นเราจะมีเรื่องจิตตนิยามกับกรรม
23:47นิยามเป็น 2 ส่วนแล้วเมื่อศึกษา 2 ส่วน
23:51นี้เราจะบอกถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิต
23:53นิยามกับกรรมนิยามอีกทีซึ่งต่างกับ
23:56จิตวิทยาตะวันตกตกซึ่งถ้าเรามองจากแง่มุม
23:59ของพุทธศาสนาจะเห็นว่าการมองเรื่องกฎ
24:03ธรรมชาติที่เกี่ยวกับชีวิตจิตใจมนุษย์นี่
24:06ยังสับสนป่นเปอยู่เช่ว่าอย่างการที่มอง
24:10เป็นเรื่องพฤติกรรมอย่างเดียวอะไรนี้เลย
24:12โดยมองเรื่องจิตใจมันเป็นเรื่องพฤติกรรม
24:15อะไรต่างๆก็อย่างนี้ก็เท่ากับว่าสับสน
24:17ระหว่างจิตตนิยามกับกรรมนิยามเป็นต้นอัน
24:20นี้ก็เป็นแง่หนึ่งที่ควรจะได้นำมาพูดไว้
24:23พอให้เป็นหัวข้อสำหรับ
24:26สังเกต
24:28ันนี้อีกอย่างหนึ่งจากการที่ว่าทางตะวัน
24:32ตกเนี่ยมองแยกเรื่องเกี่ยวกับระบบจิตใจ
24:36ปัญหาชีวิตของมนุษย์นี่เป็นส่วนๆเป็น
24:38เรื่องๆก็ทำให้มีการแยกเรื่องจิตกับปัญญา
24:43ออกไปในชนิดที่ว่าบางทีก็เอาอย่างเดียว
24:47ไม่ได้มองเห็นความสำคัญอีกอย่างโดยเฉพาะ
24:50มักจะเอาแต่เรื่องจิตใจโดยที่ว่าบางทีไม่
24:54ได้สนใจเรื่องปัญญาบางทีสนใจบ้างก็ไม่
24:57ค่อยเห็นความสัมพันธ์ระหว่างกันหรือก็
24:59เน้นไปอย่างใดอย่างหนึ่งว่าต้องอันนี้
25:01สำคัญอันนั้นจึงจะสำคัญอะไรอย่างงี้ซึ่ง
25:04พระพุทธศาสนาก็อย่างที่กล่าวแล้วว่าเรา
25:07ถือว่าทั้งหมดนี้เป็นส่วนประกอบเป็นองค์
25:10ร่วมหรือเป็นปัจจัยรวมอยู่ในระบบความ
25:13สัมพันธ์อันหนึ่งอันเดียวกันเพราะฉะนั้น
25:16เรื่องจิตกับปัญญาในพุทธศาสนานี้จะมีความ
25:19สัมพันธ์กันอย่างมากแล้วถือว่าจะเป็น
25:22เรื่องที่แยกจากกันไม่ได้มีผลต่อกันด้วย
25:27เพะปัญหาของมนุษย์นั้นโดยเฉพาะปัญหาทาง
25:30จิตใจก็จะมีสาเหตุทางจิตใจด้วยแต่แล้วก็
25:34จะมีสาเหตุทางด้านปัญญาด้วยแล้วว่าให้ลึก
25:39ซึ้ง
25:40แล้วสาเหตุทางด้านจิตใจนี้จะเป็นส่วนที่
25:44เบื้องต้นกว่าเมื่อสืบลึกลงไปถึงที่สุดก็
25:47จะเป็นปัญหาทางด้านปัญญาหรือการขาด
25:50ปัญญาเพราะฉะนั้นในขั้นสุดท้ายการแก้
25:54ปัญหาจิตใจหรือระบบชีวิตของมนุษย์ทั้งหมด
25:57เนี่ยจึงต้องเอาปัญญาเป็นตัวแก้
26:00ปัญหาเป็นตัวตัดสินซึ่งปัญญาจะกลายมาเป็น
26:04ตัวแก้ปัญหาทางด้านจิตใจและนำจิตใจมนุษย์
26:07ไปสู่อิสรภาพหรือเราอาจจะพูดว่านำมนุษย์
26:10นั่นเองไปสู่
26:12อิสรภาพอย่างเราพูดถึงคำว่าทุกข์ของ
26:15มนุษย์นี้ทุกข์ของมนุษย์
26:17นี้เรากล่าวถึงสาเหตุทางด้านจิตสาเหตุทาง
26:22ด้านระดับจิตใจพระพุทธศาสนาจะใช้คำเป็น
26:25วิชาการง่ายๆว่าสาเหตุดจิตใจก็คือตัณหา
26:30แต่สาเหตุทางจิตใจนี้หรือระดับตัณหานั้น
26:34ยังไม่ใช่เป็นขั้นสุดท้ายการแก้ปัญหาทาง
26:39ด้านตัณหาอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะแก้
26:41ปัญหาทุกข์ของมนุษย์ได้แก้ปัญหาปัญหาของ
26:44มนุษย์ไม่จบสาเหตุทางด้านปัญญาที่ลงลึกลง
26:49ไปอีกก็คืออวิชชาเพราะฉะนั้นเรื่องเดียว
26:52กันนี้เราก็สืบปัญหา 2 ระดับแล้วจะแก้
26:55ปัญหาให้จบต้องแก้ถึงการทำทำลายที่อวิชชา
26:58หรือถ้าจะมองภาพรวมกันไปถึงระบบชีวิตของ
27:01มนุษย์ทั้งหมดเราก็จะมองได้ถึง 3 ชั้นคือ
27:05ระดับแรกเป็นระดับพฤติกรรมระดับ
27:09พฤติกรรมก็ได้แก่สาเหตุทางด้านความทุจริต
27:12หรือเจตนาที่ไม่ถูกต้องเจตนาที่ไม่ดีงาม
27:17เราเรียกว่าเป็นปัญหาในระดับศีลคือระดับ
27:20พฤติกรรมแล้วต่อไปก็ทางระดับจิตใจก็เป็น
27:24สาเหตุระดับตัณหาแล้วก็สืบลึกลงไปก็เป็น
27:28สาเหตุระดับปัญญาและทั้ง 3 ระดับนี้มี
27:31ความสัมพันธ์โยงเป็นปัจจัยแก่กันอย่างไร
27:34การแก้ปัญหาควรจะดำเนินตามลำดับอย่างไร
27:37และการแก้ถึงที่สุดจะต้องจัดการอย่างไร
27:40เนี่ยอันนี้ก็คือเป็นจุดสนใจและเป็นสิ่ง
27:45ที่พระพุทธศาสนาสอนไว้เอาละอาตมาว่านี่ก็
27:49ได้พูดมาในเรื่องของความสัมพันธ์ของ
27:52จิตวิทยาสมัยใหม่กับพุทธศาสนาเน้นใน
27:56เรื่องความแตกต่างบางอย่างให้ให้เข้าใจ
27:58ภาพรวมพอสมควรทีนี้อาตมาก็จะวกกลับมา
28:02อย่างที่ว่าในตอนต้นถึง
28:06เรื่องความเป็นไปในสังคมตะวันตกที่ทำให้
28:11มีความสนใจในพุทธศาสนามากขึ้นโดยเฉพาะก็
28:15เรื่องเกี่ยวกับข้อปฏิบัติทางด้านจิตใจ
28:17นี้อาตมาได้กล่าวแล้วว่าความเปลี่ยนแปลง
28:21ของสภาพชีวิตและสังคมปัญหาที่เกิดขึ้นใน
28:25ชีวิตและสังคมมนุษย์ในยุคพันาโดยเฉพาะก็
28:29คือในยุคอุตสาหกรรมที่ผ่านมานี่แหละที่นำ
28:32มาสู่ความสนใจในพระพุทธศาสนาแบบที่เป็น
28:36อยู่ความเจริญในยุคอุตสาหกรรมที่เกิดขึ้น
28:40ในประเทศตะวันตกนั้นได้ทำให้คนมีความ
28:43พรั่งพร้อมทางวัตถุมาก
28:45ขึ้นแต่แล้วก็ปรากฏว่าชีวิตของมนุษย์ที่
28:51เจริญพั่งพร้อมด้วยวัตถุมากขึ้นนี้กลับมี
28:54ปัญหามากขึ้นในด้านจิตใจ
28:58เราอาจจะใช้ศัพท์ของฝรั่งที่เขพูดอยู่
29:01เสมอปัญหาในทางชีวิตจิตใจของสังคม
29:04อเมริกันปัจจุบันนี้เป็นตัวอย่างก็ได้แก่
29:08เรื่อง
29:09สสคือความเครียดอันนี้จะเป็นศัพท์ที่เด่น
29:12มากในปัจจุบันแล้วก็
29:15alienation ความรู้สึกแปลกแยกแล้วก็ Bom
29:19ความเบื่อหน่ายแล้วก็
29:22liness ความว้าเหว่เดียวดายหรือความคาม
29:27โดดเดี่ยวเดียวดายแล้วก็อีกอย่างหนึ่งคือ
29:31emptiness ความรู้สึกี้คือว่างเปล่าไร้
29:35ความหมายเป็น Inner emptiness ความรู้
29:38สึกว่างเปล่าในภายในสภาพจิตใจที่เป็น
29:41ปัญหาเหล่านี้กำลังรบกวนรังควานความสุข
29:45ของคนในประเทศตะวันตกเป็นอย่างมากจน
29:47กระทั่งพยายามหาทางออกจนบางทีก็เห็นถึง
29:51กับว่ารู้สึกเหมือนว่าความเจริญพรั่ง
29:54พร้อมทางวัตถุนั้นไม่มีความหมายเสียเลยใน
29:56เมื่อปัญหาเหล่านี้มีอยู่แล้วก็มีความบีบ
30:00คั้นกดดันนซึ่งรวมศัพท์พูดง่ายๆในทาง
30:03พุทธศาสนาก็คือคำว่ามีความทุกข์นั่นเอง
30:06เคยมีฝรั่งที่เขียนหนังสือที่เกี่ยวกับ
30:10ความเจริญของสังคม
30:12อเมริกันได้สรุปสภาพชีวิตจิตใจของคนใน
30:16สังคมอเมริกันในปัจจุบันไว้ว่ามีสภาพที่
30:20เป็นปัญหาเนี่ย 3 อย่างที่สำคัญประการที่
30:241 ก็คือมีความรู้สึกว้าเหว่โดดเยความรู้
30:28สึกว้าเวตโดดเดี่ยวนี้ก็ทำให้เกิดมีความ
30:32ต้องการที่จะเข้าสังกัดในหมู่มีหมู่คณะมี
30:38ชุมชนหรือคอมมิวนิที่ตนจะได้เข้าร่วมอยู่
30:42แล้วก็มีความจงรักภักดีอันนี้ก็เป็นสภาพ
30:48จิตใจหนึ่งเป็นความต้องการที่เกิดขึ้นมา
30:51ซึ่งบางทีเจะยอมสละแม้แต่ความเฉลียวฉลาด
30:55สติปัญญาเกียรติยศเพื่อจะได้ไปอยู่ในชุม
30:59ชนหรือ comunity อย่างนี้ที่เขาจะได้แก้
31:02ปัญหาความว้าเวโดดเดี่ยวนี้อันนี้ประการ
31:06ที่ 2 ก็คือความรู้สึกที่คล้ายๆกันนั่น
31:10แหละแต่เป็นอีกด้านหนึ่งคือความรู้สึก
31:12อ้างวงว่างเปล่าหรือกลวงภายในคือในจิตใจ
31:17นี่มันกลวงมันว่างมันเปล่าไม่มีอะไรเลยที
31:22นี้ความอ้างวงว่างเปล่ากลวงภายในนี่ก็จะ
31:25ทำให้เกิดความต้องการหลักยึดเหนี่ยว
31:29ต้องการกฎเกณฑ์ต้องการบทบาทต้องการสถานะ
31:32ที่ชัด
31:34เจนตลอดจนกระทั่งว่าต้องการอำนาจที่บอก
31:37ว่าจะต้องทำอะไรเพราะคนในสังคมอเมริกัน
31:41นี้เชิดชูเสรีภาพแต่ไปๆมาๆแล้วสังคมมีทาง
31:45เลือกจนกระทั่งว่าเลือกไม่ถูกในที่สุดคน
31:48อ่อนเพลียเหนื่อยหน่ายต่อการที่จะชใช้
31:51ปัญญาในการคิดในการเลือกสิ่งต่างๆเลือก
31:54ไม่ถูกตอนแรกก็มีความขยันที่ที่จะเลือก
31:57ต่อมามันมันคิดบ่อยมันชักหนักเกินไปคิด
32:01ไม่ไหวไม่อยากจะคิดปัจจุบันนี้คนสังคมมี
32:04การมาถึงขั้นที่ว่าไม่อยากจะคิดแล้วเพราะ
32:09ฉะนั้นปล่อยให้เขามาสั่งให้ทำอะไรดีกว่า
32:12คือมีอะไรจะให้ทำก็บอกมาเพราะะนั้นคนพวก
32:16นี้ก็เลยยอมให้มีชุมชนขึ้นมาแล้วแล้วชุม
32:21ชนนั้นอาจจะวางกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆมี
32:24วินัยที่เข้มงวดมีคำสั่งออกมาให้ทำอะไรก็
32:27ทำไปตามโดยที่ว่ายอมไปตามนั้นโดยที่ว่า
32:31ไม่มีการขัดขืนไม่ต้องคิดหาเหตุผลทั้งๆ
32:34ที่เป็นสังคมที่ให้โอกาสในการคิดเหตุผล
32:38มากมีเสรีภาพในทางความคิดแต่ว่าคนเบื่อ
32:41หน่ายหมดแรงที่จะคิดไม่ต้องการใช้เสรีภาพ
32:44นั้นกลับต้องการสยบยอมภาวะในสังคมเป็นการ
32:48ปัจจุบันอันหนึ่งที่บางคนนักจิตวิทยา
32:51ตะวันตกถึงกยกขึ้นมาเขียนเป็นเรื่องได้
32:53แก่ภาวะที่เรียกว่า psychic
32:56surrender ความสยบยอมในทางจิตใจจอันนี้
32:59ก็เป็นปัญหาหนึ่งในสังคมตะวันตกแลประการ
33:02ที่ 3 ก็คือสภาพจิตที่เรียกว่าความเลื่อน
33:05ลอยไม่มีความหมายไร้จุดหมายเรียกว่า lack
33:09of
33:10Direction คือรู้สึกว่าอะไรตอะไรมันเต็ม
33:13ไปหมดความเจริญต่างๆก็มีให้เลือกมากมาย
33:17เป็นเรื่องสับสนไม่ชัดเจนข่าวสารก็มากมาย
33:21ท่วมท้นโดยเฉพาะเข้าสู่ยุคที่เรียกว่ายุค
33:24ข่าวสารข้อมูลข่าวสารข้อมูลก็มากเหลือ
33:27เกินปัญญาไม่พอที่จะคิดพิจารณาเรื่อง
33:30เหล่านี้คนก็เข้าสภาวะอย่างที่ว่าเมื่อ
33:34กี้คือหมดแรงที่จะคิดหมดแรงที่จะพิจารณา
33:39มีความรู้สึกเลื่อนลอยไม่มีความหมายมื่อ
33:43กี้นี้ต้องการกฎเกณฑ์คำสั่งมาเลยจะเอาไง
33:45ก็เอาทีนี้ต้องการหลักความเชื่อในข้อนี้
33:48จะต้องการหลักความเชื่อที่ตายตัวเพราะ
33:51ฉะนั้นเมื่อชุมชนนั้นเตั้งขึ้นมาแล้วนอก
33:54จากมีกฎเกณฑ์แล้วก็กรอกหลักความเชื่อเข้า
33:57หูไปทุกวันทุกวันคนพวกนี้ก็จะเชื่อไปตาม
34:00นั้นโดยไม่ต้องคิดสงสัยหาเหตุผลเพราะ
34:04ฉะนั้นคนในกลุ่มพวกนี้จะมีลักษณะที่ว่า
34:07พูดอะไรเป็นแบบเดียวกันทำอะไรเป็นแบบ
34:09เดียวกันเพราะว่ามันมีลักษณะที่ว่ามันมี
34:13สิ่งที่มาเติมให้เขาเต็มขึ้นมาในภายในหาย
34:17ๆเลื่อนลอยให้มีความหมายให้ดำเนินชีวิต
34:20อย่างมีทิศทางขึ้นอันนี้กลายเป็นว่าสังคม
34:23ที่เจริญไปอย่างมากมายมีเสรีภาพให้ปัญญา
34:28ให้คนมีความคิดแต่ผลที่สุดมันกลับตรงกัน
34:32ข้ามคนกลับไม่ต้องการใช้ปัญญาไม่ต้องใช้
34:35ความคิดอยากจะเป็นอยู่อย่างที่เรียกว่า
34:39ให้เขาสั่งมาสำเร็จรูปนี่คือสภาพจิตใจที่
34:43เป็นปัญหาในสังคมอเมริกันขณะนี้เพราะ
34:46ฉะนั้นเราจะเห็นสภาพของคนที่ว่าทั้งๆที่
34:49เจริญด้วยความรู้และสติปัญญาแต่สภาพความ
34:52หลงใหลงมงายก็มีขึ้นเป็นคู่แข่งกันและแล
34:57อีกอันหนึ่งที่ฝรั่งเองพูดก็คือว่าขณะนี้
35:00สังคมิการแทบจะไม่มีภาวะที่เรียกว่า
35:02Public Happiness เลยภาวะความสุขที่
35:06เป็นปับที่เป็นของส่วน
35:09รวมคือขาดความอบอุ่นขาดความไว้วางใจกัน
35:15ขาดความมีไมตรีจิตที่แท้จริงหรือขาดน้ำใจ
35:19จริงต่อกันอันนี้เป็นสภาพจิตที่เป็นปัญหา
35:23ซึ่งเนื่องกันอยู่กับ 3 ข้อที่อาตมากล่าว
35:26มานั้น
35:27ทีนี้จิตวิทยาในความหมายที่อาตมากล่าว
35:30ข้างต้นที่ทางสังคมอุตสาหกรรมนี้ได้นำเอา
35:35จิตวิทยาตะวันตกไปใช้นี่ก็คือจิตวิทยาใน
35:39แง่ของความหมายที่ว่าเป็นการที่สามารถใช้
35:43อุบายในการจัดการกับเพื่อนมนุษย์เพื่อ
35:46สนองความต้องการของตนเองก็กลายเป็นว่า
35:49จิตวิทยาในความหมายนี้ได้กลับมาเป็นส่วน
35:53ที่ซ้ำเติมปัญหานี้ให้มากขึ้นหรือกลับมา
35:56เป็นปัจจัยส่วนหนึ่งที่ก่อปัญหาทางจิตใจ
35:59แก่มนุษย์ยุคปัจจุบันในสังคมตะวันตกนั้น
36:02งั้นกลายเป็นว่ามองไปมองมาจิตวิทยาตะวัน
36:05ตกนี้มีส่วนร่วมในการก่อปัญหาแก่ชีวิตจิต
36:09ใจของคนตะวันตกไปด้วยก็จากเรื่องความเป็น
36:14ไปในสังคมเหล่านี้ที่ทำให้เกิดปัญหาทาง
36:16ชีวิตจิตใจของมนุษย์นี้เป็นจุดอันหนึ่ง
36:19ที่มากระตุ้นเราให้วงการจิตวิทยาเนี่ย
36:23ขยายความสนใจจากความเจ็บไข้ป่วยทางจิตของ
36:27คนไข้ในคลินิกอย่างที่อาตมากล่าวตอนต้น
36:30แล้วว่าเดิมนั้นจิตวิทยานี้จุดเน้นความสน
36:33ใจอยู่ที่คนไข้ที่ป่วยทางจิตในคลินิกการ
36:36รักษาในคลินิกตอนนี้สภาพสังคมที่เปลี่ยน
36:40ไปแบบนี้ที่มองเห็นชัดว่าคนมีปัญหาทางจิต
36:43ใจได้ทำให้วงการจิตวิทยาตะวันตกขยายความ
36:46สนใจจากปัญหาความเจ็บไข้ป่วยทางจิตของคน
36:50ไข้ในคลินิกนี้ออกมาสู่อาการเจ็บไข้หรือ
36:55ความป่วยของคนคนทั่วไปคือปัญหาทางจิตใจ
36:58ของคนในสังคมทั้งหมดเพราะฉะนั้นเราพูดตาม
37:03ภาษาที่เขาบอกว่าฝรั่งนั้นได้ขยายความสน
37:08ใจจาก Six Person คือบุคคลที่เจ็บ
37:11ป่วยมาสู่ SI Society มาสู่สังคมที่ป่วย
37:16ขณะนี้ก็มีศัพท์เรียกว่า SI
37:19Society หรือจากบุคคลที่ป่วยหรือ SI
37:23Person มาสู่ So Call Normal person
37:27มายังคนที่เรียกๆกันว่าเป็นปกติคือคนที่
37:31ดูๆก็เป็นปกติแต่ว่าในิ Society ซึ่งคน
37:35ที่เรียกว่าเป็น Normal หรือปกติเนี่ย
37:37กลายเป็นคนที่มีปัญหาแล้วเบอกว่าอันนี้
37:42เป็นการที่ขยาย Concept และจุดหมายของการ
37:47บำบัดทางจิตของตะวันตกหรือจิตวิทยาตะวัน
37:50ตกนี้ให้กว้างออกไปแล้วก็ทำให้เกิดการ
37:54เปลี่ยนแปลงความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่อง
37:56เรื่องความเจ็บป่วยและสุขภาพฉะนั้นความ
37:59เปลี่ยนแปลงของจิตวิทยาตะวันตกอย่างหนึ่ง
38:01ในปัจจุบันก็คือการเปลี่ยนแปลงในความเข้า
38:04ใจเกี่ยวกับเรื่องความเจ็บป่วยและก็
38:08สุขภาพซึ่งมีความหมายกว้างออกไปจากเรื่อง
38:11ความเจ็บไข้ทางจิตที่ปรากฏชัดอย่างที่ว่า
38:15เช่นเป็นโรคจิตโรคประสาทเนี่ยออกมาสู่
38:17ปัญหาความเครียดความเบื่อหน่ายอะไรต่างๆ
38:21ความรู้สึกอ้างว้างเปล่าเปลี่ยวเดียวดาย
38:24ความเหงาว้าเหว่คความรู้สึกร้ยความหมาย
38:27อะไรต่างๆความขาดทิศทางอะไรต่างๆในจิตใจ
38:31ของคนทั่วๆไปในสังคมทีนี้ในเมื่อจิตวิทยา
38:36ตะวันตกขยายความหมายจิตวิทยาของตนออกมา
38:39อย่างนี้แล้วมันก็เลยกลายเป็นเหตุหนึ่ง
38:41ที่ทำให้มาบรรจบกับพุทธศาสนาเพราะอาตมา
38:45นี้ได้บอกไปแล้ว
38:47ว่าพุทธศาสนานั้นเมื่อพูดถึงปัญหาชีวิต
38:51จิตใจของมนุษย์ไม่ได้เน้นที่ความเจ็บไข้
38:53ได้ป่วยทางจิตใจของคนเป็นโรคจิตหรือเรา
38:57เรียกกันว่าป่วยทางจิตพุทธศาสนานี้แทบจะ
39:00ไม่พูดถึงเลยแต่พูดถึงปัญหาจิตใจของทุกคน
39:04ที่ยังไม่ไร้ทุกข์ก็คือคนธรรมดาสามัญนี้
39:08ซึ่งปัญหาของคนในทางจิตใจชีวิตทั้งหมด
39:11เนี่ยจะมีในระดับต่างๆกันเบาบ้างสั้นน้อย
39:15บ้างตราบใดที่ยังไม่เป็นคนสมบูรณ์ยังไม่
39:18ละกิเลสหมดสิ้นก็ยังอยู่ในวงความสนใจของ
39:20พุทธศาสนาทั้งสิ้นคราวนี้การที่ว่า
39:25จิตวิทยาตะวันตกจะมาบรรจบกับพุทธศาสนาที่
39:28มาสนใจนี้ก็กล่าวได้ว่าปมีจุดสำคัญ 2 จุด
39:32ใหญ่ๆก็ 1 ก็คือความสนใจในการแก้ปัญหาจิต
39:40ใจหรือการหาความสุขให้แก่จิตใจโดทั่วๆไป
39:43อย่างที่บอกว่าแก่คนสามัญมนุษย์นี่แหละ
39:46นี่เป็นเรื่องหนึ่งคือการแก้ปัญหาจิตใจ
39:49และก็อ่าซึ่งอันนี้ก็ไปมีความสัมพันธ์กับ
39:56เรื่องเรื่องของการได้ยินกิตติศัพท์ของ
39:58ตะวันออกซึ่งมีสิ่งที่จะเสนอให้แก่การแก้
40:01ปัญหานี้โดยเฉพาะก็คือเรื่องสมาธิจน
40:04กระทั่งว่าทางตะวันตกนี้ได้มีความสนใจ
40:07เรื่องสมาธิการเป็นแฟชั่นไป
40:10เลยแล้วก็พลอยให้นางเมืองไทยเราตะวันออก
40:14นี้เราเคยมีภาพไม่ดีต่อสมาธิมาสมัยหลังๆ
40:18นี่คนสมัยใหม่ก็กลับไปสนใจสมาธิไปด้วย
40:21ซึ่งฝรั่งเองก็เขียนบอกว่าการที่คนใน
40:24ประเทศอาเซียตะวันออกเฉียงใต้หันไปสนใจจ
40:28สมาธินี้เขาถือว่าความสนใจสมาธิในโลก
40:32ตะวันตกมีส่วนเป็นอิทธิพลด้วยอันนี้เป็น
40:35ข้อเขียนของฝรั่งกล่าวไว้เองก็นี้เป็นแง่
40:39ที่ 1 คือความสนใจที่จะแก้ปัญหาทางจิตใจ
40:42หาความสุขให้กับจิตใจโดยได้ยินกิตติศัพท์
40:44เรื่องข้อปฏิบัติเกี่ยวกับจิตใจโดยเฉพาะ
40:47สมาธิก็เลยทำให้มาสนใจพุทธศาสนาแล้วก็แง่
40:51ที่ 2 ก็ที่กล่าวมาแล้วก็คือการขยายความ
40:55หมายของความเจ็บป่วยทางจิตหรือขอบเขตความ
40:58สนใจในวงการ
41:00จิตวิทยาเอ่อทีนี้ก็การขยายความหมายนี้ก็
41:04มาประสานตรงกับความหมายของปัญหาความทุกข์
41:07พื้นฐานในความหมายของพุทธศาสนาอย่างที่
41:09กล่าวเมื่อกี้อ้าแล้วอาตมาก็คิดว่าอันนี้
41:13ก็เป็นเรื่อง
41:16ที่ชี้จุดสำคัญของความสัมพันธ์ระหว่าง
41:20พุทธศาสนากับจิตวิทยาตะวันตกโดยเฉพาะก็
41:24คือแง่ที่ว่าจิตวิทยาตะวันตก
41:26มาสนใจพุทธศาสนาอย่างไรและก็สนใจในจุดไหน
41:30ประเด็นไหนนะย้ำอีกทีว่า 1 ก็คือสนใจการ
41:35แก้ปัญหาจิตใจหาความสุขให้แก่จิตใจมนุษย์
41:39โดยได้ยินกิตติศัพท์เรื่องสมาธินำเอา
41:44เรื่องสมาธินี้ไปใช้และประการที่ 2 เกิด
41:46จากการขยายความหมายของความของปัญหาจิตใจ
41:50และชีวิตของมนุษย์นี้ออกจากความเจ็บป่วย
41:53ของจิตใจมาสู่ปัญหาพื้นฐานของชีวิตมนุษย์
41:57ซึ่งตรงกับความหมายของ
42:00พุทธศาสนาเพราะฉะนั้นตอนนี้เราจะไม่เอา
42:04เฉพาะ
42:06เรื่องคนป่วยโรคจิตที่มีจำนวนน้อยในสังคม
42:09เท่านั้นแต่มุ่งแก้ปัญหาพื้นฐานของมนุษย์
42:12ทุกคนซึ่งในพุทธศาสนานี้การแก้ปัญหาของ
42:15มนุษย์นี้จะต้องโยไปหากระบวนการพัฒนา
42:18มนุษย์มนุษย์จะแก้ปัญหาไม่ตกถ้าไม่พัฒนา
42:22ตนเองเพราะฉะนั้น 2 เรื่องนี้จึงสัมพันธ์
42:25กันการแก้ปัญหาของมนุษย์ก็ต้องสัมพันธ์
42:28กับกระบวนการพัฒนามนุษย์ด้วย
42:31แต่ก็ตอนนี้ก็เป็นอันว่านักจิตวิทยาตะวัน
42:36ตกเริ่มเข้ามาหาพุทธศาสนาโดยสนใจระบบวิธี
42:40ในการแก้ปัญหาหรือว่าทำชีวิตจิตใจให้มี
42:42ความสุขแล้วก็เลยสนใจ Meditation นั่นเอง
42:45ศัพท์ภาษาอังกฤษที่เขาเรียกสมาธิก็คือ
42:48Meditation แต่ศัพท์เหล่านี้ที่จริงบาง
42:51ทีก็ใช้กันจนกระทั่งว่ามีความสับสนและพา
42:54ซึ่งถ้ามีโอกาสเราก็จะต้องมีการอภิปราย
42:57หรือชี้แจงกันอีกเพราะคำว่า Meditation
43:00นี่ก็เป็นศัพท์ที่คลุมๆถ้าใช้ว่าตรงกับ
43:04สมาธิมันก็เป็นเพียงด้านหนึ่งของข้อ
43:08ปฏิบัติทางจิตใจในพุทธศาสนาซึ่งจะไม่ครอบ
43:11คลุมพุทธศาสนาทั้งหมดหรือไม่ครอบคลุมคำ
43:14ที่เราใช้ว่าการเจริญ
43:16ภาวนาเดี๋วนี้นักจิตวิทยาตะวันตกนั้น
43:20เมื่อมาสนใจอย่างเรื่อง Meditation แล้ว
43:23ก็เลยเข้ามาศึกษาด้วยตนเองแล้วก็มีการทด
43:25ลองปบัตด้วยแลถ้าหากว่าเป็นในระดับนี้มัน
43:31ก็ยังเป็นการเข้ามาใช้ประโยชน์จากพระ
43:35พุทธศาสนาหรือเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา
43:37เพียงระดับหนึ่งคือระดับของวิธีการซึ่ง
43:41เป็นเรื่องของการใช้วิธีการมาแก้ปัญหา
43:45แล้วก็จะมีความรู้สึกเป็นแบบว่าเป็นการมา
43:49เอาสิ่งดีในพุทธศาสนาไปเสริมจิตวิทยาตอน
43:53ตกหมายความว่าเขามีความเชื่อตามสำนักของ
43:57ตนของตนเช่นว่าสำนักไซโค analysis
44:00จิตวิเคราะห์เขาก็มีความเชื่อตามแนวความ
44:03คิดของตนเองมีทฤษฎีของตนเองแลเสร็จแล้วก็
44:06มาเอาความรู้เกี่ยวกับข้อปฏิบัติใน
44:08พุทธศาสนาเช่นสมาธินี้ไป
44:11เสริมการใช้ในการปฏิบัติการก็ตามหรือว่า
44:16ในทางทฤษฎีก็ตามเช่นว่าในการแก้ปัญหาคน
44:19ป่วยโรคจิตหรือขยายออกมาสู่ชีวิตของคนใน
44:22สังคมทั่วไปไปเสริมทฤษฎีอะไรต่างๆนี้ที
44:26นี้ถ้าหากว่าทำแบบนี้แล้วเราจะเห็นว่ามัน
44:30จะมีปมปัญหาที่สำคัญเกิดขึ้นคือในเรื่อง
44:34ของจิตวิทยาซึ่งเป็นการแก้ปัญหาของตัว
44:37มนุษย์เองเนี่ย
44:39ในการที่จะมา
44:41ใช้มาเอาแต่เฉพาะระดับวิธีการแก้ปัญหาไป
44:47เสริมของตนเองเนี่ยมันจะเป็นเรื่องที่มัน
44:52วกเข้าสู่ปัญหาใหญ่ที่สำคัญต่อไปอันนี้
44:56มันเป็นยังไงก็จะต้องขยายความกันนิดหน่อย
45:00คือเจติวิทยานี้เกี่ยวกับตัวมนุษย์แท้ๆ
45:04ถึงรากถึง
45:07แก่นไม่เหมือนกับวิทยาศาสตร์ทางวัตถุถ้า
45:11เราจะเอาจิตวิทยาเป็นวิทยาศาสตร์
45:13วิทยาศาสตร์ทางจิตใจเราก็ลองไปเทียบกับ
45:18วิทยาศาสตร์ทางวัตถุวิทยาศาสตร์ทางวัตถุ
45:22นั้นพัฒนาขึ้นมาแล้วก็มีเทคโนโลยี
45:26เทคโนโลยีซึ่งอาศัยความรู้ในวิทยาศาสตร์
45:29บริสุทธิ์เนี่ยไปประดิษฐ์ไปสร้างสรรค์
45:33สิ่งต่างๆเพื่ออำนวยความสะดวกสบายทีนี้
45:37สิ่งที่เกิดจากวิทยาศาสตร์แบบนั้นที่ไป
45:39เป็นเทคโนโลยีเนี้ยมันเกี่ยวข้องกับชีวิต
45:41มนุษย์แค่เปลือกนอกตัวเขาเป็นด้านนอกของ
45:45ชีวิตเท่านั้นเพราะฉะนั้นวิทยาศาสตร์แบบ
45:49นั้นไม่จำเป็นจะต้องเข้าถึงความจริงพื้น
45:51ฐานของมนุษย์ก็ได้คือเรียนรู้เกี่ยวกับ
45:55โลกวัตถุมีความรู้เท่าไหรก็ประดิษฐ์สิ่ง
45:58ของขึ้นมาให้มนุษย์ใช้ไปอเพราะฉะนั้น
46:01วิทยาศาสตร์ก็ใช้ประโยชน์ไปด้วยพร้อมกับ
46:06ว่าในเวลาเดียวกันก็พัฒนาตัวเองในแง่ของ
46:11ความรู้ความเข้าใจพัฒนาพัฒนาทฤษฎีนี้
46:15เจริญก้าวหน้าไปด้วยความเจริญก้าวหน้าของ
46:19ทฤษฎีก็เพิ่มขึ้นแต่ว่าไอ้การใช้ประโยชน์
46:26ก็ใช้ไปเลยทีเดียวบางทีความรู้นั้นพัฒนา
46:28ไปพัฒนาไปอ่าต่อมาก็รู้เห็นว่าความรู้ที่
46:32ค้นพบแต่ก่อนนี้ผิดอ้าผิดก็แล้วไปมันก็
46:35ไม่เสียหายกับชีวิตมนุษย์เท่าไหร่เพราะ
46:37มันเป็นเรื่องการใช้ประโยชน์ภาย
46:39นอกแต่ถึงอย่างงั้นก็ตามเราก็จะได้เห็น
46:43ว่าการที่เรามีความรู้ทางวัตถุหรือโลก
46:46วัตถุโลกธรรมชาติแวดล้อมเนี่ยยังไม่ถูก
46:50ต้องสมบูรณ์เนี่ยแล้วนำมาใช้ประโยชน์บาง
46:53ทีมันก็ก่อปัญหากับชีวิตมนุษย์เหมือน
46:55เหมือนกันอย่างที่เราประสบปัญหาเกี่ยวกับ
46:58สารเคมีเกี่ยวกับธรรมชาติแวดล้อมเสีย
47:01เนี่ยแล้วก็เกิดจากการที่ว่ามนุษย์มีความ
47:03รู้ทางวิทยาศาสตร์ระดับหนึ่งแล้วก็นำความ
47:06รู้นั้นมาใช้ประโยชน์ในทางเทคโนโลยีเสร็จ
47:09แล้วต่อ
47:11มาปรากฏว่ามันเกิดโทษขึ้นก็ค้นพบว่าที่
47:15จริงนั้นไอ้ความรู้ที่ได้มาตอนแรกมันไม่
47:18ถูกต้องอย่างนี้เป็นต้นแต่นี่ก็เรียกว่า
47:20อย่างที่กล่าวข้างต้นคือว่ามันยังเป็น
47:22เรื่องที่เกี่ยวกับเปลือกนอกชีวิตด้านนอก
47:25ของมนุษย์ไม่สำคัญเท่าไหร่ทีนี้ถ้าเรามา
47:28ถึงเรื่องจิตวิทยาที่เข้าถึงแก่นถึงตัว
47:30มนุษย์แท้ๆเนี่ยเราจะใช้วิธีที่ว่าลองผิด
47:34ลองถูกก้าวไปไม่ได้คือถ้าตราบใดที่
47:37จิตวิทยายังไม่รู้จักธรรมชาติของมนุษย์
47:41อย่างถูกต้องแล้วการแก้ปัญหาของชีวิตจิต
47:44ใจมนุษย์ก็จะถูกต้องจริงไม่ได้เช่นเดียว
47:47กันอันนี้มันเป็นคล้ายๆอย่างที่เรียกว่า
47:49ดิลมาเพราะฉะนั้นมันก็เลยกลายเป็นเรื่อง
47:52ที่ว่าถ้าหากว่าจิตวิทยาตะวันตกนี้มี
47:56ปัญหากับการเข้าใจจธรรมชาติของมนุษย์ยัง
47:59ไม่ถูกต้องถ้าเป็นอย่างนั้นแม้จะเอาวิธี
48:02การทางพุทธศาสนาไปใช้มันก็จะยังแก้ปัญหา
48:06ไม่ได้สิ้นเชิงไม่ถูกต้องอยู่นั่นเอง
48:09ฉะนั้นปัญหาเรื่องการวิธีการหรือปัญหา
48:12ระดับวิธีการหรือการแก้ปัญหามันต้องโยงไป
48:15สู่ปัญหาระดับตัวองค์ความรู้คือเกี่ยวกับ
48:19เรื่องธรรมชาติของมนุษย์ด้วยก็ในที่นี้ก็
48:23เท่ากับเป็นการสรุปว่า
48:26การแก้ปัญหาของมนุษย์ในระดับวิธีการนั้น
48:28จะถูกต้องได้ต่อเมื่อมีความรู้เข้าใจ
48:32ธรรมชาติของมนุษย์โดยเฉพาะทางด้านจิตใจ
48:34อย่างถูกต้องซึ่งความเข้าใจธรรมชาติของ
48:37มนุษย์นี้ก็รวมไปถึงความเข้าใจจุดหมายของ
48:40ชีวิตมนุษย์ไปด้วยโยงอยู่ด้วยกันเพราะ
48:44ฉะนั้นในกรณีที่ศึกษาพุทธศาสนาไปเสริม
48:47จิตวิทยาตะวันตกโดยเฉพาะเอาวิธีการไปใช้
48:51เนี่ยก็ย่อมมีความเสี่ยงต่อความผิดพลาด
48:54ถ้าภาพมนุษย์หรือภาพจิตใจมนุษย์ที่มีอยู่
48:58นั้นไม่ถูกต้อง
49:00คือแล้วก็ยังมองธรรมชาติของมนุษย์และจุด
49:03หมายของชีวิตมนุษย์อย่างเดิมเพราะฉะนั้น
49:07เราจะเห็นว่าปัจจุบันนี้มีการเอาสมาธิของ
49:10ตะวันออกนี้ไปใช้เพื่อสนองค่านิยมของ
49:16สังคมอุตสาหกรรมคือการที่เอาสมาธิไปใช้
49:19เพื่อจะให้มีความ
49:22สามารถมากขึ้นในการที่จะดดำเนินธุรกิจอัน
49:27นี้ก็เป็นการประยุกต์ในกรณีที่เกิดความ
49:30สัมพันธ์
49:31ระหว่างจิตวิทยาตะวันตกกับข้อปฏิบัติทาง
49:36จิตใจในตะวันออกซึ่งจะต้องมีการวิเคราะห์
49:40กันอีกว่าเป็นความสัมพันธ์ที่ถูกต้องจริง
49:43หรือไม่ก็โดยอาศัยพื้นฐานอย่างที่อาตมา
49:46กล่าวมาเอาละก็เป็นอันสรุปในตอนนี้ว่าจาก
49:50เหตุผลที่กล่าวมาก็จะต้องมีการศึกษา
49:53พุทธศาสนาหรือเรื่องจิตใจใจของพุทธศาสนา
49:56ทั้ง 2 ระดับคือ 1 ความเข้าใจเกี่ยวกับ
49:59ธรรมชาติของมนุษย์และจุดหมายของชีวิตอัน
50:02นี้เป็นตัวแกนที่สำคัญแล้วก็ 2 การแก้
50:06ปัญหาของมนุษย์ในระดับวิธีการอันนี้ก็
50:10เท่าที่กล่ามาก็จะเห็นว่าตะวันตกเนี่ยสน
50:14ใจในระดับวิธีการมากกว่าคือมาเอาเรื่อง
50:18สมาธิไปใช้แต่ว่าพร้อมกันนั้นก็จะโยงเข้า
50:22มาหาเรื่องความรู้เรื่องทฤษฎีอะไรต่างๆ
50:26ด้วยแต่ว่ามันเป็นเพียงทฤษฎีในระดับที่จะ
50:30เอาวิธีการนั้นไปใช้ซะมากกว่าที่จะเข้า
50:32ถึงตัวทฤษฎีที่
50:34สมบูรณ์ทีนี้เรามามองว่าในกรณีนี้ก็ต้อง
50:39พูดกันในแง่ของการยอมรับมองจากแง่ของเรา
50:42ก่อนว่าเรามองว่าพุทธศาสนาเป็นระบบที่มี
50:46ความสมบูรณ์ในตัวทีนี้การที่จะเข้าถึงตัว
50:51แท้ตัวจริงมองเห็นภาพรวมหรือระบบของพุทธ
50:55ศาสนาได้ทั่วตลอดจนกระทั่งถึงกับเห็น
50:59ธรรมชาติของมนุษย์และจุดหมายของชีวิต
51:02มนุษย์นั้นก็จะต้องศึกษาทฤษฎีพุทธศาสนา
51:06ทั้งหมดด้วยทันนี้มีข้อแม้อีกในทาง
51:10พุทธศาสนาเองที่บอกว่าแต่การที่จะเข้าใจ
51:14พุทธศาสนาได้เข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ได้
51:17นั้นการศึกษาเพงทฤษฎีย่อมไม่เพียงพอเพราะ
51:21ความรู้ที่แท้จริงจะเกิดขึ้นต้องพิสูจน์
51:25ด้วยประสบการณ์ตรงในการปฏิบัติหรือในการ
51:28ภาวนาเพฉะนั้นก็ไอ้การปฏิบัติหรือภาวนา
51:32นี้ก็เป็นตัวที่จะตรวจสอบความรู้ทางทฤษฎี
51:38ทำให้ความรู้หรือการศึกษาทฤษฎีนั้นไม่เขว
51:41ไม่ผิดพลาดไม่เข้าใจผิดั้นนักจิตวิทยา
51:46ตะวันตกนั้นสนใจการปฏิบัติหาประสบการณ์
51:48ทางจิตอยู่แล้วอย่างที่ว่าเมื่อกี้นี้ว่า
51:51สนใจ
51:52สมาธิแต่ว่าการปฏิบัติโดยไม่รู้รู้ทฤษฎี
51:55รองรับก็อาจจะหลงไปอีกเหมือนกันนี้เมื่อ
51:59กี้นี้เรามองว่าทฤษฎีนั้นไม่สมบูรณ์ต้อง
52:02มีการปฏิบัติแต่ในเวลาเดียวกันปฏิบัติ
52:05เล่าการปฏิบัติโดยไม่รู้ทฤษฎีรองรับก็อาจ
52:08จะหลงไปกับประสบการณ์เบื้องต้นหรือ
52:11ประสบการณ์หลากหลายที่ตนมีขึ้นอย่างใด
52:13อย่างหนึ่งซึ่งอาจจะเป็นทางที่ทำให้เข้า
52:16ใจไขว้เขวนี้ประสบการณ์ที่เจอในการ
52:20ปฏิบัติโดยไม่มีทฤษฎีรองรับก็คือการที่
52:24ไม่ได้ประสบการของผู้ที่เคยปฏิบัติมาก่อน
52:28มาเป็นเครื่องตรวจสอบเรารู้ปริยัติหรือ
52:31ทฤษฎีนั้นทฤษฎีในความหมายพุทธศาสนาไม่ใช่
52:35หมายความว่าเป็นความรู้เชิงเหตุผลแต่
52:40ทฤษฎีในทางพุทธศาสนาในที่นี้เราเพียงแต่
52:43ยืมคำว่าทฤษฎีมาใช้ที่จริงไม่ถูกต้องคำ
52:47ว่าทฤษฎีในที่นี้หมายถึง
52:49ว่าบันทึกประสบการณ์ของผู้ที่ได้ผ่านการ
52:54ปฏิบัติมาแล้วนั่นเองเองซึ่งได้
52:56ประสบการณ์จริงเพราะฉะนั้นการที่เรารู้
52:59ทฤษฎีของพุทธศาสนาก็เพื่อเอาประสบการณ์
53:02ของคนที่เคยปฏิบัติมาแล้วโดยเฉพาะของพระ
53:05พุทธเจ้าเองเนี่ยมาตรวจสอบกับประสบการณ์
53:08ของเรานั้นในแง่นี้ก็เหมือนกับไทฤษฎีนั้น
53:12ที่เอามาตรวจสอบก็คือการตรวจสอบ
53:15ประสบการณ์ด้วยประสบการณ์นั่นแหละแต่เป็น
53:17การตรวจสอบประสบการณ์ของเราเฉพาะตัวด้วย
53:21ประสบการณ์ที่เป็นของท่านที่เรายอมรับว่า
53:24เป็นผู้เข้าถึงความจริงแล้วหรือว่าได้
53:27บรรลุผลของการปฏิบัติแล้วก็เลยมันก็เลยวน
53:31กลับไปกลับมาว่าการศึกษาทฤษฎีจะสมบูรณ์
53:36ต่อเมื่อมีประสบการณ์ตรงจากการปฏิบัติแต่
53:39การปฏิบัติจะได้ผลสมบูรณ์ต่อเมื่อมีความ
53:42รู้ทางทฤษฎีคือเอาประสบการณ์ของท่านที่
53:45ได้ปฏิบัติมาก่อนนี้มาเป็นเครื่องตรวจสอบ
53:49ด้วยเพราะฉะนั้นก็เลยต้องรู้ต้องเข้าใจ
53:54แล้วมีทั้ง 2 ด้านเรื่องทฤษฎีนั้นก็คือ
53:57สิ่งที่เราเรียกว่า
53:59ปริยัติและก็ส่วนที่เป็นปฏิบัติก็เรียก
54:03ว่า
54:04ภาวนาก็อันที่นี้ก็เท่ากับบอกว่าต้อง
54:07ศึกษา
54:08พุทธศาสนาทั้งในแง่หลักการเพื่อเข้าใจ
54:12ธรรมชาติของมนุษย์และจุดหมายของชีวิตเป็น
54:16การศึกษาด้านทฤษฎีหรือ
54:19ปริยัติแล้วก็ประการที่ 2 ต้องมีการปฏิัต
54:25วิธีการที่เป็นการพิสูจน์ความจริงของ
54:27ปริยัติให้มีผลจริงแท้ก่ชีวิตด้วยซึ่งเรา
54:30เรียกว่าปฏิบัติหรือภาวนาอันนี้ก็เป็นการ
54:33สรุปในตอนหนึ่งนี้อาตมาจะขอผ่านไปถ้าพูด
54:37แค่นี้ก็คิดว่าความเข้าใจความสัมพันธ์นี้
54:40ก็มีความชัดเจนน่าจะพอสมควรทีนี้จะโยงไป
54:44หาตัวอย่างตัวอย่างนี้จะเป็นการช่วยความ
54:47เข้าใจให้มาก
54:48ขึ้นอาตมาจะพูดถึงตัวอย่างการแก้ปัญหาโดย
54:52สอดคล้องกับความเข้าใจในธรรมชาติและจุด
54:54หมายของ
54:55มนุษย์ได้พูดไปแล้วว่าที่มาของปัญหาจิตใจ
54:59หรือปัญหาชีวิตของคนปัจจุบันที่ก็เกิด
55:03ขึ้นในยุคอุตสาหกรรมและสาระสำคัญของปัญหา
55:07จิตใจนี้คือ
55:08อะไรจะขอสรุปว่าที่มาของปัญหาจิตใจของคน
55:12ปัจจุบันนี้ได้แก่ความขัดแย้งระหว่างสภาพ
55:17ความเป็นจริงในชีวิตและ
55:19สังคมกับสภาพจิตใจของมนุษย์ซึ่งไม่มี
55:22ปัญญาที่จะรับมือให้สอดคล้องเท่าทันกัน
55:26กับสภาพชีวิตและสังคมที่เป็นจริงนั้นขอ
55:29ย้ำอีกทีหนึอาจจะตามทันยากบอกว่าที่มาของ
55:33ปัญหาชีวิตจิตใจของคนปัจจุบันคือความขัด
55:38แย้งระหว่างสภาพความเป็นจริงในชีวิตและ
55:41สังคมกับสภาพจิตใจของมนุษย์ซึ่งไม่มี
55:44ปัญญาที่จะรับมือให้สอดคล้องเท่าทันกัน
55:48กับสภาพชีวิตจิตใจที่เป็นจริงนั้นคือสภาพ
55:51ชีวิตจิตใจของคนในปัจจุบันเนี่ยมันเป็นไป
55:54อย่างโน้นอย่างนี้เปลี่ยนแปลงไปแล้วจิตใจ
55:59ของคนที่อยู่ในสภาพความเป็นจริงนั้นไม่มี
56:02ปัญญาพอที่จะรับมือกับสภาพอย่างนั้น
56:05ได้เมื่อไม่มีปัญญาพอที่จะรับมือกับมัน
56:09มันก็เกิดความขัดแย้งแล้วก็เป็นปมปัญหา
56:12ขึ้นมาอาตมาจะขอยกตัวอย่างเป็นคำพูดสัก 4
56:17ประโยคให้เห็นลักษณะของความเป็นไปของจิต
56:20ใจของมนุษย์ในสังคมอุตสาหกรรมที่พัฒนา
56:23แล้วที่กำลังมีปัญหายุ่งยากอยู่เช่นว่า
56:281 ในขณะที่สังคมมีคนมากมายคับคั่งยิ่ง
56:32ขึ้นบุคคลแต่ละคนกลับโดดเดี่ยวเดียวดาย
56:36ว้าเหว่ยิ่ง
56:39ขึ้น
56:432 คนในยุคปัจจุบัน
56:48เนี่ยต้องการให้ตัว
56:50เองตนเนี่ยได้รับการยอมรับให้เด่นให้
56:55ปรากฏทำอะไรให้แก่ตัวเองเราก็พูดได้ว่าใน
56:59ขณะที่คนกำลังใฝ่หาต้องการ
57:03ให้สังคมหรือคนอื่นยอมรับตัวตนของตนอย่าง
57:08เต็ม
57:09ที่สังคมกลับปฏิบัติต่อบุคคลอย่างไม่เป็น
57:13ตัวเป็นตนยิ่งขึ้นอันนี้ในตะวันตกเขา
57:17กำลังพูดว่าสังคมเขาเนี่ยมีปัญหาเรื่อง
57:19impersonal คือคนเกลายเป็น
57:22impersonal ไม่เป็นตัวเป็นตนเพราะระบบ
57:25ของอุตสาหกรรมระบบบิวรี่อะไรต่างๆเหล่า
57:29เนี้ยแล้วระบบของอุตสาหกรรมเองเช่นว่าการ
57:33ทำงานในโรงงานเป็นต้นเนี่ยปฏิบัติต่อคน
57:36เหมือนไม่เป็นคนทีนี้มันสวนทางกับวิถี
57:42จิตวิทยาของตะวันตกที่เป็นมาที่ว่าคน
57:46เนี้ยต้องการที่จะให้คนอื่นยอมรับตัวตน
57:50ถึงกับว่าในแนวจิตวิทยาตะวันตกในทางการ
57:53ศึกษามีการพูดว่าว่าเขามีความมุ่งหมายให้
57:58มี Self
58:00maximization คือแม้แต่การศึกษาก็เพื่อ
58:03ทำให้ตัวตนเนี่ยมันขยายใหญ่ขึ้นทำให้ใหญ่
58:05ที่สุดเท่าที่จะทำได้เราเรียกว่า Self
58:08maximization อันนี้วิถีชีวิตในสังคม
58:11ตะวันตกแนวความคิดพื้นฐานอะไรต่างๆระบบ
58:15ชีวิตอุตสาหกรรมอะไรต่างๆ
58:18เนี่ยทำให้คนเนี่ยมุ่งหมายในเรื่องนี้ที่
58:21จะแสดงออกของตัวตนทำให้ตัวตนได้รับการยอม
58:25รับมากขึ้นแต่พร้อมกันนั้นเองระบบสภาพที่
58:28เป็นจริงของระบบสังคมชีวิตนั้นไม่เป็น
58:31อย่างนั้นกลับเป็นระบบที่ปฏิบัติต่อบุคคล
58:35ในทางที่ไม่เป็นตัวเป็นตนยิ่งขึ้นมันก็
58:37เกิดความขัดแย้งและไม่สมปรารถนาเป็นอย่าง
58:40ยิ่งอ้าวต่อไปข้อที่
58:433 ในขณะที่อุตสาหกรรมและก็เทคโนโลยี
58:49ด้วยช่วยให้คนมีวัตถุปนเปรอพรั่งพร้อม
58:52เต็ม
58:53บ้านแต่ในใจของคนนั้นกลับว่างเปล่ากลวง
58:57โบ๋ยิ่งขึ้นอันนี้ขอให้ดูว่าเป็นจริงหรือ
59:01เปล่าคือคนในยุคอุตสาหกรรมที่เป็นมานี่
59:05เราเรียกได้ว่าเป็นสังคมวัตถุนิยมถือว่า
59:08ความสุขนั้นอยู่ที่การมีวัตถุพั่งพร้อมที
59:12นี้อุตสาหกรรมเทคโนโลยีต่างๆนี้ก็มาช่วย
59:15ให้คนเนี่ยมีวัตถุปรนเปรอพรั่งพร้อมอย่าง
59:18ที่เรียกเมื่อกี้ว่าเต็มบ้านคนมีวัตถุ
59:21พรั่งพร้อมเต็มไปหมดเต็มล้นบ้านอยู่ใน
59:26อยู่รอบ
59:27ตัวในขณะที่มีวัตถุปรนเปรอพรั่งพร้อมอยู่
59:31รอบตัวแต่ในใจนั้นกลับว่างเปล่ากลวงอย่าง
59:36ที่ว่าอันนี้มันก็เป็นสภาพที่ขัดกันซึ่ง
59:41มันเป็นปัญหาอย่างแน่นอนแล้วก็ต่อไปในขณะ
59:45ที่คนผู้กลวงในอย่างที่ว่ามา
59:49นี้ก็พยายามไปหาความเต็มจากข้างนอกมาเติม
59:53ให้กับตัวเองคนที่กลวงในข้างในว่างเปล่า
59:57นี้ก็ออกไปข้างนอกไปหาอะไรต่ออะไรมาเติม
1:00:01ไปหาวัตถุมาเติมไปหาสังคมภายนอกมาหา
1:00:05กิจกรรมทางสังคมมาเติมให้กับตัวเองเพื่อ
1:00:07ให้เกิดความรู้สึกเต็มวิ่งหนีจากตัวเอง
1:00:10ออกไปหาก็จะไปพึ่งพาสังคมให้ช่วยเติมให้
1:00:14ตนเองให้ตัวเองนี้เกิดความรู้สึกเต็มขึ้น
1:00:17มาแต่ก็ปรากฏว่าสังคมนั้นได้ทำให้เขาาอก
1:00:22หักเพราะว่าคนในสังคมนั้นขาดความจริงใจ
1:00:27ขาดไมตรีที่แท้จริงต่อกันอันนี้ความเต็ม
1:00:31ก็ไม่มีออกไปหาสังคมนึกว่าจะช่วยเติมเต็ม
1:00:36ให้กับตัวเองกลับกลับมาด้วยความผิดหวังอก
1:00:39หักยิ่งอ้างวงว่างเปล่ายิ่งขึ้นเพราะ
1:00:43ฉะนั้นนี่ก็คือสภาพในข้อที่ 4 ที่บอกว่า
1:00:46ในขณะที่คนพู้ปลวงในพยายามหาสิ่งภายนอกมา
1:00:49เติมตัวเองให้เต็มวิ่งหนีจากตัวเองออกไป
1:00:53หาไปพึ่งพาสังคม
1:00:55สังคมก็ทำให้เขาอกหักเพราะว่าในสังคมนั้น
1:00:58ไม่มีความจริงใจขาดไมตรีที่แท้จริงอันนี้
1:01:03ก็เป็นสภาพตัวอย่างซึ่งสังคมตะวันตกกำลัง
1:01:06ประสบอยู่แล้วสังคมที่พัฒนาตามแบบ
1:01:09อุตสาหกรรมถ้าไม่รู้สึกตัวไม่ปรับไม่
1:01:13เตรียมแก้ไขป้องกันก็จะต้องเป็นอย่างนี้
1:01:16าว
1:01:18นี้ก็จะจำกัดขอบเขตของปัญหาให้แคบเข้าอีก
1:01:22อาตมาก็จะยกตัวอย่างปัญญหา
1:01:24ที่จำกัดลงมาอีกสักตัวอย่างหนึ่งแว่า
1:01:29ปัญหาว่าในขณะเคนเหงาว้าเหว่
1:01:33มีความรู้สึกนี้มากอยู่คนเดียวไม่ได้
1:01:37อย่างที่บอกเมื่อกี้บอกว่าข้างในมันกลวง
1:01:40มันว่างเปล่าความรู้สึกที่อ้างวงว่าง
1:01:43เปล่าเหงาเดียวใดอะไรต่างๆในครอบงำจิตใจ
1:01:46ของคนในสังคมปัจจุบันมากแล้วเสร็จแล้วคน
1:01:50พวกนี้ก็วิ่งหนีตัวเองออกไปหาสิ่งันนอกมา
1:01:54เติมให้กับตัวเองสภาพอย่างนี้เขาเรียกว่า
1:01:57เป็นสภาพที่ว่าไม่สามารถอยู่คนเดียวหรือ
1:02:02ว่าไม่สามารถมีความสุขในการอยู่กับตนเอง
1:02:05ทันนี้ในขณะที่คนมีความเหงาว้าเหว่อยู่
1:02:09แล้วในการอยู่คนเดียว
1:02:11เนี่ยวัฒนธรรมตะวันตกแก้ปัญหาอย่างไร
1:02:16นะมาช่วยคนอย่างไรบ้างเอาละตัวปัญหาคือ
1:02:21ขณะที่คนเหงาว้าเว่อยู่แล้วในการอยู่คน
1:02:24เดียวนี่เรายกเป็นตัวกระทู้หรือปัญหาขึ้น
1:02:27มาแล้วเรามีวิธีปฏิบัติอย่างไรในการแก้
1:02:30ปัญหาวัฒนธรรมอุตสาหกรรมที่เกิดขึ้นใน
1:02:33ตะวันตกแทนที่จะไปแก้ปัญหาที่ต้นต่อคือ
1:02:36แทนที่จะแก้ปัญหาว่าทำไงจะให้เขาอยู่คน
1:02:40เดียวโดยไม่ต้องว้าเหว่ไม่เอาอย่างนั้นนะ
1:02:44เขาเหงาว้าเหว่ในการอยู่คนเดียวจุดที่ต้น
1:02:48ตอคือว่าทำยังไงจะทำให้เขาอยู่คนเดียวโดย
1:02:51ไม่อ้างว้างว้าเวได้วิธีของสังคมตะวันตก
1:02:56อุตสาหกรรมวัฒนธรรมอุตสาหกรรมก็คือว่า
1:03:00เปลี่ยนความเหงาเปล่าเปลี่ยวในการอยู่คน
1:03:02เดียวไปเป็นความเหงาเปล่าเปลี่ยวทั้งที่
1:03:06อยู่กันเต็มหมู่นี่นี่คือว่าสภาพที่เป็น
1:03:10อยู่ในปัจจุบันเนี่แหละที่กำลังเป็น
1:03:13ปัญหาก็เลยกลายเป็นว่าซ้ำปัญหาเป็น 2 และ
1:03:17ปัญหาเดิมไม่ได้แก้อยู่คนเดียวก็เหงา
1:03:20เปล่าเปลี่ยวแล้วยังเพิ่มปัญหาใหม่ก็คือ
1:03:23อยู่กันเต็มหมู่ก็ยังเหงาเปล่าเปลี่ยว
1:03:26ปัจจุบันอย่างที่กล่าวเบื้องต้นแล้วว่า
1:03:28สังคมปัจจุบันนี้ทั้งที่อยู่กันคับ
1:03:32คั่งแต่ว่าในใจคนนี่อ้างว้างว้าเหวี่ย
1:03:36ยิ่ง
1:03:37ขึ้นแต่ละคนก็วิ่งหนีจากตัวเองเพื่อไปหา
1:03:41สิ่งเติมเต็มจากข้างนอกแล้วก็อย่างที่ว่า
1:03:44เมื่อกี้ก็ไปเจอกับสังคมที่หักหลังเขาไม่
1:03:48ยอมให้เขาพึ่งหรือไม่ได้เต็มใจที่จะให้
1:03:52อะไรแก่เขาเพราะแต่ละคนคนในสังคมนั้นต่าง
1:03:56ก็หนีจากตัวเองมาด้วยกันทั้งนั้นเพื่อจะ
1:03:59มาหามารับ
1:04:01เอามาเติมให้กับตัวเองต่างคนต่างมีจุด
1:04:04พร่องความว่างเปล่าในตนที่จะมาหามาเติมก็
1:04:09เลยไม่สามารถช่วยกันและกันได้สังคมนั้นก็
1:04:12ไม่สามารถจะสนองความต้องการของบุคคลเราก็
1:04:16มาเจอกันในสังคมในระบบที่เรียกว่าแม้มี
1:04:20การยิ้มก็ยิ้มแบบธุรกิจคือไม่ใช่ยิ้มแบบ
1:04:24จริงใจก็เป็นอันว่ามีความพร่องว่างเปล่า
1:04:28มาบุคคลมาพร้อมด้วยความพร่องความว่าง
1:04:31เปล่าในตัวเองแล้วก็มาเจอกับสังคมโดยเอา
1:04:36ความว่างความพร่องความเปล่ากลับไปด้วย
1:04:40เพิ่ม
1:04:41ขึ้นอันนี้ปัญหาของสังคมปัจจุบันที่ีนิวก
1:04:46มาทาง
1:04:47พุทธศาสนาแต่พุทธศาสนานั้นมองอีกอย่างพระ
1:04:50พุทธศาสนาบอกว่าต้องแก้ที่ต้นต่อคือตัว
1:04:54ตัวจุดของปัญหาโดยตรงก่อนคือต้องไปแก้ที่
1:04:58ว่าเมื่อคนเขาเหงาว้าเว่อยู่แล้วในการ
1:05:00อยู่คนเดียวก็ต้องแก้ให้เขาว่าอยู่คน
1:05:03เดียวได้โดยมีความสุขไม่เหงาไม่ว้าเวอัน
1:05:06นี้อันนี้ก็เราก็เปลี่ยนวิธีการของ
1:05:11พุทธศาสนาก็เปลี่ยนเปลี่ยนเป็นว่าเปลี่ยน
1:05:15ความเหงาเปล่าเปลี่ยวในการอยู่คนเดียวไป
1:05:18เป็นการมีความสุขในการอยู่เดียวนี่เรา
1:05:21เรียกว่าอยู่เป็นสุขในวิเวกหรือวิเวกกับ
1:05:24สุขซึ่งเป็นจุดที่เน้นย้ำในพุทธศาสนาพอทำ
1:05:28ให้คนอยู่เป็นสุขคนเดียวได้อยู่กับตัวเอง
1:05:31ได้เต็มในตัวแล้วไม่ต้องวิ่งไปหาที่เติม
1:05:34ข้างนอกเพราะข้างในมันเต็มเขาออกไปสู่
1:05:39สังคมก็มีความชื่นชมเบิกบานสุขในหมู่
1:05:43อีกเพราะแต่ละคนในสังคมนั้นต่างก็เต็มมา
1:05:47ด้วยกันต่างก็พร้อมที่จะให้แล้วก็มีอะไร
1:05:50ที่จะให้แก่ผู้อื่นเพราะไม่พร่องที่จะมา
1:05:53แย่งมาหาจากผู้อื่นเพราะฉะนั้นมันก็จะมี
1:05:56ภาวะที่เรียกว่ามีความจริงใจมีไมตรีเกิด
1:06:00ขึ้นได้เราไม่ต้องมียิ้มที่เรียกว่ายิ้ม
1:06:04ธุรกิจคือยิ้มให้ไม่ใช่ยิ้มเอาที่ว่ายิ้ม
1:06:10เอาก็คือยิ้มที่
1:06:14หน้าแต่ว่ามืออ้าไปล้วงกระเป๋านะอันนี้ก็
1:06:19เป็นสภาพที่เป็นไปในสังคมปัจจุบันนี้มาก
1:06:22แล้วก็จะฝึกกันอย่างงั้นด้วยจิตวิทยาถูก
1:06:25นำมาสนองความต้องการอันนี้คือจะให้คนยิ้ม
1:06:28ที่หน้าและพร้อมกับอ้ามือไปล้วงกระเป๋า
1:06:31ให้ได้ด้วยถ้าหากว่าใครทำอย่างนี้ได้
1:06:34สำเร็จโอ้เรียกว่าคนนั้นมีจิตวิทยานี่
1:06:38เพราว่าเด็กว่ายิ้มธุรกิจก็กลายเป็นว่า
1:06:42ฝึกให้คนยิ้มแต่การยิ้มนี้เป็นการยิ้ม
1:06:45หลอกๆก็เป็นการยิ้มที่ไม่จริงใจซึ่งในทาง
1:06:50พุทธศาสนาถือว่าคนจะต้องมีความเต็มในตัว
1:06:53และการยิ้มนั้นจะยิ้มด้วยน้ำำใจยิ้มด้วย
1:06:57ใจ
1:06:58จริงคนนั้นก็จะเต็มบริบูรณ์มาในตัวเสร็จ
1:07:03แล้วก็มาพบกับความเต็มกลับไปเป็นบุคคลที่
1:07:07เต็มบริบูรณ์มาแล้วมาพบกับสังคมที่เต็ม
1:07:09บริบูรณ์ด้วยเพราะฉะนั้นจะอยู่คนเดียวก็
1:07:11มีความสุขมาอยู่ร่วมสังคมก็เป็นสังคมที่
1:07:14มีความสุขด้วยมีความชื่นบานหันษาอันนี้
1:07:18มันก็เป็นเรื่องของการที่ว่าทำไงจะแก้
1:07:20ปัญหาให้ตรงจุดนี้ก็เป็นเรื่องที่เราจะยก
1:07:24มาเปรียบเทียบถึงวิธีการของพุทธศาสนากับ
1:07:27เรื่องของตะวันตกเพราะฉะนั้นก็เป็นการที่
1:07:32ว่าประเด็นก็อยู่ที่การทำให้มีความสุขใน
1:07:35การอยู่กับตัวคนเดียวได้โดยไม่ต้องวิ่ง
1:07:37หนีตัว
1:07:39เองแล้วก็เป็นจุดสำคัญอย่างหนึ่งในการแก้
1:07:42ปัญหาซึ่งแก้ปัญหาจากบุคคลแล้วในใจบุคคล
1:07:46ก็ขยายไปสู่สังคมทั้งหมด
1:07:49ด้วยแต่วิธีการแก้ปัญหานั้นทางพุทธศาสนา
1:07:52อ้าแทนที่จะเอาตัวคนเดียวนี้กลับไปเน้น
1:07:55วิธีแก้มาจากสังคมอีกนะแต่ว่าพุทธศาสนาจะ
1:08:01ยืดหยุ่นเช่นการแก้ปัญหาว่าทำไงจะให้คน
1:08:04เนี่ยมีความสุขในการอยู่คนเดียว
1:08:07ได้สำหรับคนที่ถึงขั้นจริงๆถ้านบอกว่าแก้
1:08:11ดระดับปัญญาใช้โยนิโสมนสิการอย่างเดียวพอ
1:08:16ก็แก้ที่ตัวเองเลยแต่คนส่วนใหญ่จะไม่ได้
1:08:19อย่างนั้นเพราะฉะนั้นสำหรับคนส่วนใหญ่
1:08:21แล้ววิธีการแก้ปัญญหาของบุคคลจะเริ่มมา
1:08:25จากวิธีการทางสังคมกลับเป็นอย่างนั้นไป
1:08:28โดยพุทธศาสนาจะให้เริ่มจากการมี
1:08:30กัลยาณมิตรนะเราจะให้มีให้คนนั้นที่ไม่มี
1:08:35ความสุขในการอยู่คนเดียวที่มีความอ้าง
1:08:38ว้างว้าเหว่ว่างเปล่าในภายในเนี่ยได้มี
1:08:41กัลยาณมิตรกัลยาณมิตรก็คือคนที่เต็มข้าง
1:08:45ในคนที่เต็มข้างในนี้ก็มาช่วยคนที่อ้าง
1:08:49ว้างภายในนั้นชวยโดยช่วยทางด้านจิตใจก่อน
1:08:54การช่วยในด้านจิตใจนี้ก็คือทำให้เขาเนี่ย
1:08:58ทำให้คนที่ว่างเปล่าภายใน
1:09:01เนี่ยอยู่กับสังคมชนิดไม่อกหักหมายความ
1:09:04เ้ามาเจอคนในสังคมแล้วคือกัลยาณมิตรเนี่ย
1:09:08ที่ไม่ทำให้เขารู้สึกว่าถูกทรยศหรือหัก
1:09:15หลังก็ทำช่วยให้เามีความเต็มไปในภายในใจ
1:09:19ได้ทีนี้ต่อไปกัลยาณมิตรนั้นนอกจากถ้วย
1:09:23ทางด้านจิตใจแล้วก็จะช่วยด้านปัญญาด้วย
1:09:27ด้านปัญญานี้ก็จะเป็นการที่ช่วยให้คนนั้น
1:09:30ได้เกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับชีวิต
1:09:32จิตใจของตนเองจนกระทั่งว่าคนนั้นเป็น
1:09:36อิสรภาพมีอิสรภาพเพราะช่วยตัวเองได้่าว่า
1:09:40การช่วยในระดับจิตใจเี่ยังไม่ทำให้คนมี
1:09:42อิสรภาพต่อเมื่อช่วยแก้ปัญหาถึงระดับ
1:09:45ปัญญาคนนั้นจึงจะมีอิสรภาพเพราะฉะนั้น
1:09:48หน้าที่ของ
1:09:49กัลยาณมิตรเป็นการแก้ปัญหาจากด้านสังคม
1:09:52เข้ามาหาบุคคลคนแต่ก็เริ่มจากสังคมนั้นมา
1:09:56หาจิตใจก่อนแล้วด้านจิตใจยังไม่พอต้องถึง
1:09:59ปัญญานี่ก็คือระบบของพุทธศาสนาทีนี้เมื่อ
1:10:04ถึงด้านปัญญาแล้วบุคคลนั้นจะช่วยตัวเอง
1:10:07ได้แล้วเป็นอิสระอย่างแท้จริงโดยที่มี
1:10:11ความสามารถที่จะทำตัวเองให้เป็นสุขในการ
1:10:14อยู่คน
1:10:15เดียวเพราะฉะนั้นในการแก้ปัญหานี้จึงได้
1:10:18บอกแต่ข้างต้นว่าพุทธศาสนาเป็นระบบที่
1:10:21องค์ประกอบหลายอย่างมีความสัมพันธ์เชื่อม
1:10:23โยงกันในการแก้ปัญหาแม้แต่บุคคลที่มีความ
1:10:27เหงาว้าวไปอยู่ในใจเราต้องการกัลยาณมิตร
1:10:31เราต้องการสังคมที่มีปฏิสัมพันธ์กันโดย
1:10:33ศีลคือมีความสัมพันธ์ในเชิงสังคมที่ดีที่
1:10:37ไม่เบียดเบียนที่ไม่เอารัดเอาเปรียบไม่
1:10:39มุ่งหาประโยชน์จากกันมีความก็มันก็โยงไป
1:10:43หาจิตใจซึ่งจากนั้นก็ทำให้จิตรู้สึกเต็ม
1:10:47อิ่มแล้วก็โดยที่ว่าบุคคลนั้นเองในที่สุด
1:10:50แล้วจะต้องมีปัญญาที่รู้เข้าใจความจิจริง
1:10:54แห่งชีวิตซึ่งในการที่จะทำให้หายว่าง
1:10:58เปล่านี้ก็มีสิ่งที่เรียกว่าเป็น
1:11:02พาราด็อกซ์เกิดขึ้นในพุทธศาสนาบอกว่าการ
1:11:05ที่เขาจะหายว่างเปล่าก็ต่อเมื่อเขาเข้าใจ
1:11:07ความว่างเขาจะหมดความรู้สึกว่างเปล่า
1:11:11เมื่อเขารู้จักความว่างอันนี้ก็นำเข้าสู่
1:11:14หลักการที่เรียกว่าอนัตตาเมื่อคนรู้จัก
1:11:18ความว่างรู้จักอนัตตาเข้าถึงความจริงของ
1:11:21ชีวิตอย่างที่สุดหรือเรียกีกภาษาหนว่าถึง
1:11:24สุญญตาแล้วเขาจะหายจะหมดความรู้สึกว่าง
1:11:28เปล่าอันนี้ก็จะเป็นยังไงจะไม่ใชจะยังไม่
1:11:33อธิบายในที่นี้แต่ก็จะพูดสั้นๆบอกว่าตกลง
1:11:38การแก้ปัญหาในขั้นสุดท้ายต้องถึงปัญญา
1:11:41ปัญญาที่รู้จักความว่างเปล่าจากตัวตนคือ
1:11:45รู้จักอนัตตารู้จักเข้าใจชีวิตและโลกนี้
1:11:48ตามความเป็นจริงเมื่อรู้จักด้วยปัญญาคำ
1:11:53ว่าว่ารู้จักนี่หมายถึงปัญญาแรู้จักความ
1:11:57ว่างแล้วก็จะเกิดภาวะทางจิตคือความว่าง
1:12:02ของจิตใจจากกิเลสและความทุกข์นะตอนแรกรู้
1:12:06จักความว่างด้วยปัญญาต่อมาจิตใจมีผลเกิด
1:12:10ขึ้นทางจิตใจก็คือว่าจิตใจว่างจากกิเลส
1:12:14และความ
1:12:16ทุกข์นี่คือการแก้ปัญหาระดับจิตใจที่มีผล
1:12:20โยงมหาปัญญาความว่างในที่นี้ก็คือความ
1:12:23เป็นอิสระในความหมายหนึ่งทีนี้เมื่อจิต
1:12:28ว่างจากกิเลสความทุกข์แล้วกลายเป็นว่าจิต
1:12:31นั้นก็เต็ม
1:12:33อิ่มจิตนี้เต็มอิ่มก็เป็นจิตเป็นความ
1:12:37ปฏิบัติระดับจิตใจการทำจิตใจให้เต็มอิ่ม
1:12:40นี้ก็คือการปฏิบัติในระดับ
1:12:45สมาธิแล้วเมื่อเมีจิตเต็มอิ่มใน
1:12:49สมาธิคือมีระดับจิตเป็นสมาธิเนี้ยเขาออก
1:12:54ไปมีความสัมพันธ์ในทางสังคมก็จะมี
1:12:57ปฏิสัมพันธ์ที่มีความชุ่มชื่นเบิกบานใน
1:13:00สังคมนั้นในกรณีนี้กลายเป็นพูดกลับกันว่า
1:13:05จากปัญญาส่งผลมาสู่ระดับจิตหรือสมาธิแล้ว
1:13:09ระดับจิตหรือสมาธิส่งผลไปหาพฤติกรรมในทาง
1:13:12สังคมคือระดับศีลเราก็เลยมองว่าระบบของ
1:13:15พุทธศาสนานี่มันเวียนกลับไปกลับมาการ
1:13:19ปฏิบัติฝึกนั้นฝึกจากศีลเข้าไปหาสมาธิ
1:13:22แล้วไปหาปัญญาแต่ในทางกลับกันเวลาส่งผล
1:13:27นี่ปัญญาส่งผลมาสู่จิตและส่งผลมาสู่
1:13:30พฤติกรรมระดับศีลทั้งหมดนี้เป็นระบบของ
1:13:33ความสัมพันธ์ในองค์รวมของชีวิตมนุษย์
1:13:38เพราะฉะนั้นเรื่องในทาง
1:13:42พุทธศาสนาในแง่นี้ก็มีแง่ที่เราจะพิจารณา
1:13:46โดยสัมพันธ์กับจิตวิยาตะวันตกแลเป็นจุด
1:13:48หนึ่งที่จิตวิทยากับตะวันตกกำลังหันมาสน
1:13:51ใจ
1:13:52พุทธศาสนาซึ่งฝรั่งกำลังมาสนใจเรื่องความ
1:13:56ว่างเรื่อง emptiness เรื่องอยู่สุญญตา
1:13:59กันอยู่ก็ไม่น้อยแลอันนี้ก็กลับเป็นจุด
1:14:02ที่จะนำไปแก้ปัญหาสังคมปัจจุบันที่คนรู้
1:14:05สึกอ้างว้างว้าเวว่างเปล่ากลวงในภายใน
1:14:09อย่างที่กล่าวมานั้นในข้อสังเกตในกรณีนี้
1:14:13ก็คือว่าการอยู่
1:14:17เดียวอาจจะก่อให้เกิดโรคจิตก็ได้หรืออาจ
1:14:20จะเป็นการแก้โรคจิตก็ได้ทั้งนี้ก็อยู่ที่
1:14:23ว่าจะมีสภาพจิตใจและปัญญาอย่างไรบางท่าน
1:14:27ถึงก็บอกให้แยกมีคำว่า be alone กับ be
1:14:32lly be alone นี่อาจจะเป็นสิ่งที่ดี
1:14:36ถ้าปฏิบัติให้ถูกต้องก็คือได้วิเวกสุแล้ว
1:14:40ก็จะไม่ be Lan แต่ถ้า be lany แล้วก็
1:14:44ไม่ไหวก็จะต้องเป็นปัญหาจิตใจซึ่งเนื่อง
1:14:47จากการขาดปัญญาที่แท้จริงแม้ในพระสูตรพระ
1:14:51พุทธเจ้าก็เคยตรัสแยกความแตกต่างระหว่าง
1:14:56ความอยู่เดียวที่แท้กับความอยู่เดียว
1:14:58เทียมความอยู่เดียวแท้เป็นอย่างหนึ่งคือ
1:15:02ความมีจิตใจและปัญญาในสภาพที่ทำให้ตนเอง
1:15:05นี้อยู่เป็นสุขแต่ว่าความอยู่เดียวชนิด
1:15:10ที่เทียมก็คือความมีสภาพจิตที่ขาดการฝึก
1:15:17จิตขาดการพัฒนาไม่มีปัญญาที่รู้เข้าใจ
1:15:20ความจริงก็จะทำให้เกิดปัญหาจากกิเลสและ
1:15:23ความทุกข์ขึ้นมาก็เลยเราก็มีความว่างแบบ
1:15:28เต็มกับความว่างแบบกลวงโบ๋ไร้ความหมาย
1:15:32แล้วก็มีความว่างแบบที่เห็นแจ้งด้วยปัญญา
1:15:36กับความว่างเปล่าทาง
1:15:38อารมณ์คือการรู้จักความว่างกับการรู้สึก
1:15:42ว่างเปล่าถ้าเป็นการรู้จักความว่างอันนี้
1:15:46คือปัญญาถ้าความรู้สึกว่างเปล่านั้นคือ
1:15:49เป็นด้านจิตหรืออารมณ์แล้วก็ความว่างแบบ
1:15:53แบบเวิ้งว้างไม่รู้ทิศทางน่า
1:15:55กลัวกับความว่างที่โปร่งโล่งทำให้เกิด
1:15:59ความคล่องตัวอันนี้มันเป็นไปได้ทั้ง 2
1:16:01อย่างสำหรับบางคนนั้นจะมีความว่างประเภท
1:16:05ที่ว่าเวิงวงไม่รู้ทิศทางจะไปไหนสับสนน่า
1:16:10กลัวแต่สำหรับบางคนแล้วท่านที่พัฒนาจิต
1:16:14ปัญญาดีก็จะมีความว่างชนิดที่โปร่งโล่ง
1:16:17คล่องเบิกบานผ่องใสอันนี้ก็เป็นตัวอย่าง
1:16:23อย่างที่อาตมายกมาพูดเพื่อจะให้เห็น
1:16:25เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างจิตวิทยาสมัย
1:16:29ใหม่กับข้อปฏิบัติทางจิตใจในพุทธศาสนา
1:16:32ซึ่งจะเน้นในแง่ที่ว่าจะเห็นว่าจะนำไปใช้
1:16:35ประโยชน์อย่างไรซึ่งทางตะวันตกก็มุ่ง
1:16:38ประโยชน์ในแง่อย่างที่กล่าวมานี้เพราะ
1:16:41ปัญหาใหญ่อย่างหนึ่งในสังคมตะวันตก
1:16:43ปัจจุบันซึ่งมาจากวัฒนธรรมอุตสาหกรรมก็
1:16:46คือความรู้สึกว่างเปล่าความมี Inner
1:16:50emptiness ความรู้สึก empty ที่นี้แล้ว
1:16:55ก็มาเรียนรู้ฝึกวิธีแก้ปัญหานั้นแก้ความ
1:16:59รู้สึกว่างเปล่านั้นด้วยการรู้จักความ
1:17:02ว่างที่ทำให้เต็มกลายเป็นว่าบุคคลที่
1:17:07พัฒนาจิตปัญญาดีแล้วเข้าถึงความว่างรู้
1:17:12แจ้งความว่างดย
1:17:13ปัญญาเป็นผู้
1:17:16ว่างแต่เป็นผู้เต็มเขาเต็มเพราะเขาว่าง
1:17:20ถ้าเข้าใจนี้จะเข้าใจสาพพุทธศาสนาได้แบบ
1:17:24หนึ่งบุคคลที่เต็มเพราะว่างะก็คนที่
1:17:29พร่องก็เพราะว่าไม่ว่างอันนี้ปัญหา
1:17:33ปัจจุบันอาตมาว่าเท่าที่พูดมาก็จะทำให้พอ
1:17:36มองเห็นภาพได้อนี้ก็เป็นเรื่องที่เน้นให้
1:17:41เห็นความสำคัญของปัญญาในพระพุทธศาสนาด้วย
1:17:44ที่ว่าในการแก้ปัญหาในขั้นสุดท้ายแล้ว
1:17:47ปัญหาจิตใจจะต้องแก้ด้วยปัญญาเป็นการแก้
1:17:51ปัญหาในขั้นตัดสินที่จะนำจิตใจของมนุษย์
1:17:56ไปสู่
1:17:58อิสรภาพแล้วก็บุคคลผู้นั้นถ้ามองในแง่ของ
1:18:02การเป็นอยู่ในสังคมเราก็จะบอกได้ว่าเขาจะ
1:18:06มีความสุขในการอยู่คนเดียวอยู่คนเดียวก็
1:18:09มีความสุขแล้วเมื่อเขาออกไปสู่สังคมอยู่
1:18:13ร่วมกับผู้อื่นเขาก็จะอยู่ในสังคมอย่าง
1:18:17เป็นสุขและช่วยทำสังคมให้เป็นสุขด้วยจะ
1:18:20กลายเป็นสังคมที่มีความเต็มอิ่มเพราะเขา
1:18:24ไปด้วยแล้วถ้าหากว่าคนในสังคมโดยทั่วไป
1:18:27เป็นอย่างนี้กันมันก็ย่อมทำให้เกิดสังคม
1:18:30ที่ดีงามชีวิตก็เป็นชีวิตที่ดีงามเป็น
1:18:33ชีวิตที่เต็มเป็นชีวิตที่มีความสุขและทำ
1:18:37ให้สังคมก็พลอยมีความสุขด้วยเอาตมาก็พูด
1:18:41มาก็ต้องการให้เห็นเข้ามาถึงหลักการของ
1:18:44พุทธศาสนาบางอย่างที่ตะวันตกกำลังเพ่งมอง
1:18:50ด้วยเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ก็คิดว่า
1:18:53การพูดในเรื่องความสัมพันธ์ระหว่าง
1:18:56จิตวิทยาคือจิตวิทยาสมัยใหม่หรือจิตวิทยา
1:19:00ที่มาจากตะวันตกกับข้อปฏิบัติทางจิตใจใน
1:19:03พระพุทธศาสนาก็พอสมควรกับเวลาหรือเกิน
1:19:06เวลาแล้วเพราะฉะนั้นก็ขอยุติแต่เพียงเท่า
1:19:10นี้ขออนุโมทนาทุกท่านและขอให้ทุกท่าน
1:19:14เจริญงอกงามในการภาวนาเพื่อได้รับ
1:19:18ประโยชน์จากพระพุทธศาสนาทั้งในระดับจิตใจ
1:19:21และปัญญาแลออกมาสู่พฤติกรรมในทางสังคม
1:19:25อยู่ร่วมกับเพื่อนมนุษย์ด้วยโดยทั่วกัน
1:19:27ทุกท่านตลอดกาลนาน
1:19:36เทอ

About this transcript

This page contains the full transcript of จากจิตวิทยาสู่จิตภาวนา - ป อ ปยุตฺโต (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์) by ป อ ปยุตฺโต (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์) , generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 1,518 words across 1,365 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.