YouTube2Text

"Dżuma", Streszczenie, opracowanie lektury. Parabola o złu, odpowiedzialności i egzystencjalizmie. — Transcript

by Wiedza z wami · 2,680 words · 454 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:05Witajcie serdecznie drodzy maturzyści i
  2. 0:07dzisiaj na warsztacie będzie dżuma,
  3. 0:09powieść parabola. Na początku oczywiście
  4. 0:12wyjaśnię wam po raz jeszcze kolejny
  5. 0:15rzecz jasna czym jest parabola. Parabola
  6. 0:17to inaczej przypowieść. Jako gatunek
  7. 0:20literacki mogliście się zapoznać z nią w
  8. 0:22Biblii, a konkretnie w Ewangeliach.
  9. 0:24Przypowieść zawiera dwie płaszczyzny.
  10. 0:27płaszczyznę dosłowną i płaszczyznę
  11. 0:29alegoryczną. Rzecz jasna przekładając to
  12. 0:31na dżumę, płaszczyzna dosłowna to
  13. 0:33historia, która wydarzyła się w ciągu
  14. 0:35dziewięciu miesięcy bliżej
  15. 0:37nieokreślonego roku w algierskim mieście
  16. 0:41Oran. Natomiast ta płaszczyzna
  17. 0:43niedosłowna, czyli metaforyczna, to tak
  18. 0:46naprawdę metafora II wojny światowej,
  19. 0:48holokaustu, totalitaryzmu czy w ogóle
  20. 0:50metafora zła na świecie. I przejdźmy
  21. 0:54teraz do tego, co najczęściej jest
  22. 0:55pomijane w waszych wypracowaniach, a o
  23. 0:58czym należy pamiętać, czyli tak zwanego
  24. 1:00absurdu, bo przecież duma jest absurdem,
  25. 1:02a bardzo ważne jest, aby wyjaśnić sobie
  26. 1:05przed omawianiem tej lektury, czym jest
  27. 1:07filozofia egzystencjalizmu i w jaki
  28. 1:09sposób ona podchodzi do tego absurdu. I
  29. 1:13tu, moi drodzy, spieszę z wyjaśnieniem.
  30. 1:15Albert Kemi napisał taki esej mit
  31. 1:18Syzyfa, w którym przedstawia tego
  32. 1:19mitologicznego bohatera jako człowieka,
  33. 1:22no właśnie szczęśliwego. I mówiąc
  34. 1:25najkrócej, najprostszym językiem, istotą
  35. 1:28kary Syzyfa było to, że kiedy wtaczał
  36. 1:30pod górę ten kamień, to wiedział już, że
  37. 1:32nigdy ten kamień na szczycie góry nie
  38. 1:34osiądzie, a spadnie i ta praca czeka go
  39. 1:37po raz kolejny i kolejny i kolejny i tak
  40. 1:39w nieskończoność. Na tym polegało jego
  41. 1:42cierpienie, że uświadamiał sobie swój
  42. 1:44los. Ale teraz Albert Kemi mówi: "A co
  43. 1:47jeżeli Syzyw całkowicie świadomy swojego
  44. 1:49losu nie tylko go przyjmie, ale też
  45. 1:51będzie po prostu zdawał sobie z tego
  46. 1:54sprawę i z satysfakcją będzie wykonywał
  47. 1:56tę czynność. Wtedy bogom kara się nie
  48. 1:59uda." Należy więc wyobrazić sobie Syzyfa
  49. 2:02szczęśliwym. Ale w jakim rozumieniu? w
  50. 2:04tym, że jego bunt, jego opór przeciwko
  51. 2:06bożej karze polega na tym, że on po
  52. 2:09prostu cieszy się ze swojej pracy,
  53. 2:11wykonuje ją sumiennie i nie myśli o tym,
  54. 2:14czy kamień spadnie, czy nie spadnie, czy
  55. 2:16to się skończy, czy się nie skończy, bo
  56. 2:18to nie zakończenie jest najważniejsze.
  57. 2:20Najważniejsza jest droga do celu. I tu,
  58. 2:22moi drodzy, pojawia nam się filozofia
  59. 2:24egzystencjalizmu. To jest kierunek
  60. 2:27XXwieczny i on jest bardzo trudny.
  61. 2:29zakłada, bowiem, że człowiek jest
  62. 2:30osamotniony, ale też w dużej mierze ta
  63. 2:33jego samotność to też i czas na to, żeby
  64. 2:36sam siebie tworzył. Co znaczy samemu
  65. 2:38siebie tworzyć? To znaczy, że to my
  66. 2:40decydujemy jak zachowamy się w
  67. 2:42konkretnej sytuacji. Otóż yyy Jean Paul
  68. 2:45Sart, czyli właśnie filozof tego nurtu i
  69. 2:48przyjaciel swego czasu Alberta Kemi
  70. 2:50napisał, że tak naprawdę wolność polega
  71. 2:53na tym, że to ja decyduję o tym, co
  72. 2:55zrobię z tym, co mi uczyniono, czyli to
  73. 2:58ja zdecyduję, jak zareaguję na to, co
  74. 3:00mnie spotyka. I przyjrzyjmy się teraz
  75. 3:02bohaterom dumy. Żaden z nich nie jest
  76. 3:04jakoś bardzo indywidualnie zarysowany.
  77. 3:07Niewiele o nich wiemy, ale to jest
  78. 3:09typowe dla przypowieści, bo tu nie
  79. 3:10chodzi o skonkretyzowanych jednostkowych
  80. 3:13bohaterów, a tak naprawdę o postawy. I
  81. 3:15myślę, że wszyscy ucząc się o tej
  82. 3:17powieści będziecie pamiętać o tych
  83. 3:18najważniejszych postawach, a więc
  84. 3:20doktora Bernarda Rie, Jean Tarou, Josepa
  85. 3:24Granda, ojca Panlo, jak również i
  86. 3:27Kotarda, czyli tego właśnie czarnego
  87. 3:29charakteru naszej powieści. A przy
  88. 3:31okazji też będziecie pamiętać o
  89. 3:32postaciach drugoplanowych, takich na
  90. 3:34przykład jak doktor Castell, czy
  91. 3:36dozorca,
  92. 3:38czy chociażby pewien złośliwy staruszek,
  93. 3:41którego jedyną przyjemnością było plucie
  94. 3:43na koty wygrzewające się na słońcu. Ale
  95. 3:45o co tak naprawdę chodzi? Myślę, że
  96. 3:47każdy z was chociaż raz w życiu widział
  97. 3:50program w rodzaju rozbitkowie zamknięci
  98. 3:52na bezludnej wyspie albo zamknięci w
  99. 3:54jakimś super luksusowym apartamencie i
  100. 3:57mają sobie radzić przez ileś tam
  101. 3:58tygodni. wytwarza się wtedy takie
  102. 4:00wyizolowane środowisko, zupełnie odcięte
  103. 4:03od świata na zewnątrz i ono musi jakoś
  104. 4:06funkcjonować i no już to naukowcy
  105. 4:09zauważyli znacznie wcześniej, zaczyna
  106. 4:11się w takim wyizolowanym środowisku
  107. 4:14tworzyć coś, co stanowi taką miniaturę,
  108. 4:17małe społeczeństwo, które rzecz jasna,
  109. 4:19jeżeli jest w sytuacji na przykład
  110. 4:21zagrożenia życia, zaczyna się ujawniać,
  111. 4:25pokazywać swoje prawdziwe oblicze.
  112. 4:27Czytając dżumę widzimy jak z początku
  113. 4:30mieszkańcy miasta nie do końca
  114. 4:31dowierzają, że to wszystko się naprawdę
  115. 4:33dzieje. Bramy miasta zostają zamknięte z
  116. 4:36chwilą ogłoszenia epidemii. Szczury
  117. 4:38umierają masowo. Niestety zaraza
  118. 4:40przenosi się też na ludzi.
  119. 4:42Niestety duża w tym zasługa w
  120. 4:44cudzysłowie także rady miasta i innych
  121. 4:47lekarzy takich jak doktor Risar, którzy
  122. 4:49powiadomieni przez doktora Rie o tym, że
  123. 4:51tu się coś święci i to bardzo
  124. 4:53niedobrego, zwlekali z decyzją o
  125. 4:55zamknięciu miasta i ogłoszeniu stanu
  126. 4:57epidemii, bo bali się po prostu paniki.
  127. 5:00Moi drodzy, jak bardzo dobrze my to
  128. 5:01znamy, chociażby z filmów, seriali, albo
  129. 5:04nie daj Boże z życia naszego własnego
  130. 5:06osobistego, w którym to właśnie w obawie
  131. 5:09przed tym, żeby nie wywoływać paniki,
  132. 5:11władze zwlekają jak tylko mogą z
  133. 5:13ogłoszeniem jakiegoś niebezpieczeństwa.
  134. 5:16Ale dlaczego panika jest niebezpieczna?
  135. 5:18Myślę, że wiele filmów i seriali
  136. 5:20odpowiada na to pytanie. Z drugiej
  137. 5:22jednak strony, czy ludzie pozostający w
  138. 5:25niewiedzy to jest odpowiedzialność,
  139. 5:26którą włodarze miasta albo w kraju są w
  140. 5:29stanie na siebie przyjąć. Uważam, że
  141. 5:31każdy zasługuje na prawdę i to nawet tą
  142. 5:33najtrudniejszą, aby mógł zdecydować o
  143. 5:36tym, co zrobić ze swoim życiem. Niemniej
  144. 5:39jednak moi drodzy jako powieść pokazuje
  145. 5:41nam jak reagują ludzie. Ludzie reagują w
  146. 5:44sposób rozmaity. Tak jak powiedziałam, z
  147. 5:46początku mieszkańcy miasta bronią się
  148. 5:48przed tą myślą, ale kiedy masowość
  149. 5:50śmierci się nasila i uwaga, w mieście
  150. 5:53tworzone są getta, w których przebywają
  151. 5:55ludzie odgrodzeni, zdrowi od chorych, a
  152. 5:59ludzi umiera już tak dużo, że specjalne
  153. 6:01tramwaje wywożą zwłoki poza obręby
  154. 6:04miasta do krematorium, to niebezpiecznie
  155. 6:07się zbliżamy do czegoś, co znamy
  156. 6:09niestety z II wojny światowej, czyli na
  157. 6:11przykład obrazy get w miastach
  158. 6:13utworzonych przez Niemców. yyy utworzone
  159. 6:16przez Niemców. No i oczywiście masowa
  160. 6:18śmierć, wywożenie do yyy obozów
  161. 6:20koncentracyjnych, a następnie śmierć w
  162. 6:22komorze gazowej i spalenie zwłok w
  163. 6:24krematorium. Myślę, że Albertowi Kemii
  164. 6:27bardzo dokładnie o to chodziło. Chciał
  165. 6:29bowiem pokazać jak przy takim w takim
  166. 6:34stanie ludzie się zachowują. No i
  167. 6:36oczywiście później ludzie popadają w
  168. 6:38rozpacz, trudno jest im w ogóle się z
  169. 6:40tym pogodzić. Nie brakuje takich, którzy
  170. 6:42mając zdrowie próbują się wydostać z
  171. 6:45miasta, tak jak dziennikarz Raymond
  172. 6:47Ramber, który ostatecznie decyduje się
  173. 6:49pozostać i myślę, że spory wpływ ma na
  174. 6:52to postawa doktora Rie,
  175. 6:55ale mamy też taką postać jak Jean Tarou.
  176. 6:58Jean Taru, który jest bardzo tajemniczym
  177. 7:00gościem w tym mieście, który poświęcił
  178. 7:02życie na walkę z karą śmierci.
  179. 7:04Oczywiście samemu też zadając śmierć, co
  180. 7:06możemy wysnąć z kontekstu, postanawia
  181. 7:09się poświęcić, walczyć z dżumą i
  182. 7:12oczywiście zakłada wspólnie z doktorem
  183. 7:14Rie oddziały sanitarne. Co to są te
  184. 7:16oddziały sanitarne? Yyy, zadałam na
  185. 7:19kartkówce pytanie, czy oddziały
  186. 7:21sanitarne mają walczyć ze szczurami i po
  187. 7:24prostu no niestety wiele osób mi
  188. 7:26napisało, że tak, ale przecież nie o
  189. 7:28szczury chodziło. Chodziło tu bowiem o
  190. 7:30pomoc chorym, o ich segregację, o
  191. 7:32stopniowanie zakażenia, o ich szansę na
  192. 7:35wyzdrowienie, bo przecież bohaterowie
  193. 7:38nie poddają się mimo trudności tej
  194. 7:40sytuacji, zamknięcia bram miasta i tego,
  195. 7:43że w pewnym momencie, zwłaszcza pod
  196. 7:45koniec wiosny, Juma przyjmuje naprawdę
  197. 7:48potworny obrót, doktorzy Castel i Rie
  198. 7:51opracowują serum, czyli coś w rodzaju
  199. 7:53szczepionki przeciwko tej chorobie.
  200. 7:55Niemniej jednak moi drodzy to
  201. 7:57bohaterstwo Jean Taru i Bernarda Rie to
  202. 8:00takie bohaterstwo noszące często miano
  203. 8:02świętości bez Boga. Zwłaszcza
  204. 8:04zainteresowany jest tym Jean Tarou,
  205. 8:06który uważa, że możliwe jest osiągnięcie
  206. 8:08stopnia świętości, czyli po prostu
  207. 8:10poświęcenie swojego życia dla innych,
  208. 8:12nie wierząc w Boga. Wtedy nadaje się
  209. 8:14sens swojemu życiu. I wówczas, moi
  210. 8:16drodzy, bardzo pięknie kłania nam się
  211. 8:18filozofia egzystencjalizmu, która mówi
  212. 8:21tak: "To ty nadajesz swojemu życiu sens,
  213. 8:23nie możesz poddać się w walce ze złem".
  214. 8:25Musisz z nim walczyć, mimo że nie masz
  215. 8:27pewności, czy ta walka się uda. Dlaczego
  216. 8:30o tym mówię? Dlatego, że w obecnej
  217. 8:32wersji matura przewiduje, że napiszecie
  218. 8:34rozprawkę, w której do lektur szkolnych
  219. 8:36dodacie konkretne konteksty. I wiele
  220. 8:39osób myśli, że ten kontekst to musi być
  221. 8:41inny utwór literacki. Tak samo na
  222. 8:44maturze ustnej. Tymczasem kontekstem
  223. 8:46może być właśnie filozofia
  224. 8:48egzystencjalizmu. Trzeba ją tylko dobrze
  225. 8:50zrozumieć i umieść umieć wpleść. Tak
  226. 8:53samo według tego nurtu działa doktor
  227. 8:56Bernard Rie, który poświęca pracy
  228. 8:59zasadniczo całe swoje życie. Wiemy, że
  229. 9:02zanim nastąpi ta kulminacyjna straszna
  230. 9:05choroba w mieście i zamknięcie bram
  231. 9:06miasta, doktor żegna się z żoną, która
  232. 9:08wyjeżdża do sanatorium w górach. nie
  233. 9:10widzą się przez dłuższy czas, a wreszcie
  234. 9:12doktor dowiaduje się, że żona zmarła. Co
  235. 9:15jest ciekawe w tej postaci, to to, że
  236. 9:17doktor Bernard miał szansę dojechać do
  237. 9:19żony, a jednak został w mieście i
  238. 9:22postanowił poświęcić się dla tych ludzi,
  239. 9:24poświęcić się ratowaniu osób chorych.
  240. 9:27Jego najważniejszym przesłaniem jest to,
  241. 9:29że po prostu tego wymaga ludzka
  242. 9:31uczciwość. To jest prawdziwy pasjonat
  243. 9:33pracy, lekarz, który jest niewiarygodnie
  244. 9:36oddany swojej pracy swoim pacjentom. A
  245. 9:38jednak moi drodzy tutaj pragnę
  246. 9:41podkreślić, że on nie liczy na żadną
  247. 9:43nagrodę. To jest właśnie ten
  248. 9:44egzystencjalizm, czyli konieczność walki
  249. 9:46ze złem nawet w obliczu sytuacji, w
  250. 9:49której nikt ci nie podziękuje. Nikt nie
  251. 9:51powie: "O jak świetnie, że byłeś czy
  252. 9:53byłaś, po prostu chodzi o zwyczajną
  253. 9:55ludzką uczciwość i przyzwoitość, o brak
  254. 9:57zgody na zło. Jest ojciec pan Lo." Z
  255. 10:00reguły myślę, że to pochodzi z bryków.
  256. 10:03Wszyscy mi mówią, że ojciec pan wygłosił
  257. 10:05dwa kazania. W pierwszym oczywiście
  258. 10:07powiedział ludziom, że ta dżuma to jest
  259. 10:09kara za grzechy. W drugim zmienił
  260. 10:10zdanie, a to drugie wynikało z tego, że
  261. 10:13ojciec Pnow był świadkiem śmierci
  262. 10:14niewinnego dziecka. Tak, to się wszystko
  263. 10:16zgadza, ale nie spłycajmy postaci ojca
  264. 10:19Panlo tylko do tego. Przyjmijmy, że jest
  265. 10:21to bardzo wykształcony jezuita,
  266. 10:23człowiek, który w mieście również miał
  267. 10:25rozmaite zasługi. I ten człowiek w swoim
  268. 10:27pierwszym kazaniu stosuje wszystkie
  269. 10:29retoryczne możliwe chwyty, łącznie z
  270. 10:31tym, że tak naprawdę ucieka się do
  271. 10:34stylizacji biblijnej. yyy porównuje
  272. 10:36dżumę do takiego wielkiego pożaru w
  273. 10:40stodole świata i oczywiście mówi też
  274. 10:42ludziom, że jest to próba ich wiary. No
  275. 10:45ale czy można powiedzieć ojcu
  276. 10:46umierającego dziecka czy samemu
  277. 10:48umierającemu dziecku, że to próba ich
  278. 10:50wiary? Wtedy ojciec panl zaczyna
  279. 10:52rozumieć jedną bardzo ważną rzecz, a
  280. 10:54mianowicie taką, że albo w obliczu tej
  281. 10:56tragedii przestanie wierzyć w Boga, albo
  282. 10:59po prostu mu zaufa. Nawet jeżeli nie
  283. 11:02zauważył i do końca życia nie dowie się,
  284. 11:05dlaczego to zło tak naprawdę się stało.
  285. 11:07I tu, proszę państwa, chociaż Albert
  286. 11:09Kemi był człowiekiem niewierzącym, to ja
  287. 11:11widzę bardzo ważne i celowe nawiązanie
  288. 11:13do uwaga biblijnej księgi Hioba. Bowiem
  289. 11:16w biblijnej księdze Hioba, jak wiecie,
  290. 11:18na bohatera, zresztą fikcyjnego, spada
  291. 11:20cały ogrom nieszczęść, łącznie ze stratą
  292. 11:23rodziny i potwornie bolesną chorobą, a
  293. 11:25jednak Hiop nie odwraca się od Boga.
  294. 11:27Kiedy jednak zadaje pytanie, dlaczego
  295. 11:29tyle cierpienia, Bóg nie odpowiada, każe
  296. 11:31mu jedynie zaufać. Bóg w tej wierności
  297. 11:34pozostaje. Niemniej jednak ta to pytanie
  298. 11:38zawieszone w powietrzu, skąd się wzięło
  299. 11:40zło, też pozostaje. Właśnie to jest
  300. 11:43istota wiary, żeby zaufać, nawet jeżeli
  301. 11:45się nie wie, nie zna się przyczyny. I
  302. 11:47podobnie jest z ojcem Pan Lo. On
  303. 11:49decyduje się zaufać, chociaż nie wie,
  304. 11:52nie zna i nie pozna przyczyny do samej
  305. 11:54śmierci. jednak angażuje się w pracę
  306. 11:56oddziałów sanitarnych i umiera z krzyżem
  307. 11:58na piersi, wierząc, że to wszystko
  308. 12:01jednak miało jakiś sens w oczach Boga.
  309. 12:03Chociaż my, ludzie tym swoim małym
  310. 12:05rozumkiem tego możemy nie ogarniać. I
  311. 12:07wreszcie postać Kotarda. Kotard to
  312. 12:10człowiek bardzo specyficzny. To
  313. 12:12człowiek, który miał iść do więzienia.
  314. 12:14jest jakimś tam sobie rentierem w
  315. 12:16oranie, ale z pewnością wiecie, że
  316. 12:20również w czasie dumy na przykład zadaje
  317. 12:22się z przemytnikami i za pieniądze
  318. 12:25pomaga ludziom wydostać się z
  319. 12:26zamkniętego miasta, co jest oczywiście
  320. 12:28nielegalne.
  321. 12:30Kotar odżywa, mimo że tutaj nad miastem
  322. 12:33ciąży widmo śmierci, kotar nagle staje
  323. 12:35się bardzo towarzyski, nawiązuje różne
  324. 12:37relacje. Jemu ta sytuacja się bardzo
  325. 12:39podoba. Często mówię na lekcjach, że
  326. 12:42kotar to uosobienie postawy, która
  327. 12:45raczej charakteryzuje się korzystaniem z
  328. 12:47czyjegoś cierpienia, z czyjegoś
  329. 12:49nieszczęścia. Ale tak naprawdę warto też
  330. 12:52zauważyć, że Kotar to człowiek, który
  331. 12:54nie chciał wziąć odpowiedzialności.
  332. 12:56Odpowiedzialność to kolejne słowo, które
  333. 12:58jest bardzo istotne filozofii
  334. 12:59egzystencjalizmu. Egzystencjalizm powie
  335. 13:02wam bowiem, że to wy jesteście
  336. 13:03odpowiedzialni za wasze błędy i za wasze
  337. 13:06życie. I waszym zadaniem jest także
  338. 13:08wzięcie odpowiedzialności za to, aby
  339. 13:10walczyć ze złem. Kotar jednak tego
  340. 13:13brania odpowiedzialności odmawia. No i
  341. 13:15rzecz jasna ta próba ucieczki od niej
  342. 13:17kończy się dla niego dramatycznie. Wiemy
  343. 13:19bowiem, że kiedy już otworzono ponownie
  344. 13:22bramy miasta i wreszcie w lutym
  345. 13:24kolejnego roku Juma ustąpiła, Kotar nie
  346. 13:28chciał iść do więzienia,
  347. 13:30a strzelał wręcz do ludzi w ataku
  348. 13:32paniki. Co nam chce powiedzieć Albert
  349. 13:34Kemi w ten sposób? No że nawet jeżeli
  350. 13:36dzieje się skrajne zło, bo przecież II
  351. 13:38wojna światowa, holokaust, terror to
  352. 13:41jest skrajne zło, to w dalszym ciągu od
  353. 13:44nas samych zależy jak postąpimy. I
  354. 13:47jeżeli postąpimy właściwie, uczciwie i
  355. 13:50nadamy sens swojemu działaniu, weźmiemy
  356. 13:53odpowiedzialność, to przyniesie to jakiś
  357. 13:55bardzo ważny skutek. przyniesie to jakiś
  358. 13:58owoc, nawet jeżeli my nie będziemy tego
  359. 14:00świadomi. I moi drodzy, to się bardzo
  360. 14:02ładnie układa z taką lekturą jak inny
  361. 14:05świat Gustawa Herlinga Grudzińskiego. Bo
  362. 14:07przecież Grudziński mówi wam, że w
  363. 14:10obozie, w którym się znalazł, w obozie
  364. 14:12pracy na Syberii, większość ludzi
  365. 14:14działała tak, żeby przetrwać. Po prostu
  366. 14:16to było takie zjawisko tam normalne i
  367. 14:19wytłumaczalne. A jednak pojawiały się
  368. 14:21osoby, które zachowały się bardzo
  369. 14:23heroicznie w obliczu tego nieszczęścia,
  370. 14:25nawet za cenę własnego życia. I
  371. 14:27Grodziński mówi wam: "To od was zależy,
  372. 14:29czy weźmiecie odpowiedzialność i
  373. 14:31przeciwstawicie się złu, czy zachowacie
  374. 14:33tę moralność do końca, czy nie. Są
  375. 14:36bowiem ludzie, którzy jednak decydują
  376. 14:38się na tę postawę heroiczną. To się
  377. 14:40nazywa heroizm etyczny, czyli
  378. 14:43postępowanie w taki sposób, który jest
  379. 14:45zwyczajnie przyzwoity w sytuacji, w
  380. 14:47której wszyscy myślą o ratowaniu się i o
  381. 14:50tym, żeby po prostu zaspokoić swój
  382. 14:52podstawowy instynkt, czy też poczucie
  383. 14:54bezpieczeństwa albo instynkt polegający
  384. 14:57na tym, żeby znaleźć coś do zjedzenia i
  385. 14:59przetrwać nawet kosztem innych.
  386. 15:01Rzeczywiście wpisuje się to w te
  387. 15:04wszystkie relacje, historie z okresu II
  388. 15:06wojny światowej, ale pod koniec Bernard
  389. 15:10Lie, który okazuje się być kronikarzem
  390. 15:12Jumy i jednym z trzech narratorów. To
  391. 15:14taka ciekawostka dla piszących
  392. 15:16rozszerzenie, jeżeli pojawi się temat o
  393. 15:18narracji. Bernarde przestrzega, że Juma
  394. 15:21to jest bakcyl, który nie umiera nigdy i
  395. 15:23trzeba bardzo być ostrożnym, żeby nie
  396. 15:25tchnąć jej w twarz drugiego człowieka. I
  397. 15:27tu już widzimy ten paraboliczny sens
  398. 15:29całej tej historii. Duma, czyli zło,
  399. 15:31jest czymś, co nie umiera nigdy i musimy
  400. 15:34być cały czas czujni, żeby przez nasze
  401. 15:36działanie, przez nasze słowa to zło nie
  402. 15:39rozprzestrzeniło się dalej. Ale to
  403. 15:41ostrzeżenie jest bardzo wymowne,
  404. 15:43zwłaszcza w obliczu wydarzeń, których
  405. 15:45także i my jesteśmy świadkami na całym
  406. 15:47świecie. Przecież widzimy, że zło tak
  407. 15:49naprawdę nigdy nie umiera. Co bym
  408. 15:52chciała, żebyście pamiętali o dżumie,
  409. 15:54jeżeli już zdecydujecie się na
  410. 15:56przywołanie tego tekstu literackiego w
  411. 15:58waszych wypracowaniach, że duma to nie
  412. 16:00tylko określone postawy, że duma to też
  413. 16:04właśnie historia o braniu
  414. 16:05odpowiedzialności za własne życie i o
  415. 16:08takim aktywnym przeciwstawianiu się złu,
  416. 16:11nawet wtedy, jeżeli nie wie się, czy się
  417. 16:14po prostu wygra. żebyście pamiętali jak
  418. 16:16tutaj przysługuje się tej powieści
  419. 16:18filozofia egzystencjalizmu i na czym ona
  420. 16:20polega. No i też nie sprowadzajcie on
  421. 16:23ojca pan wyłącznie do tych dwóch kazań i
  422. 16:26yyy wyłącznie do tego, że stał się
  423. 16:28świadkiem śmierci niewinnego dziecka.
  424. 16:30Duma to znacznie więcej. I teraz jeszcze
  425. 16:33jeden temat, na który warto zwrócić
  426. 16:35uwagę w tej powieści. Mianowicie miasto.
  427. 16:37Miasto Oran. Miasto które odwraca się od
  428. 16:40natury. Napisano na ten temat już bardzo
  429. 16:42wiele tekstów. Niestety ja w waszych
  430. 16:44wypracowaniach maturalnych, kiedy nawet
  431. 16:46była mowa o mieście, o przestrzeni do
  432. 16:49życia, o naturze, nie spotkałam się z
  433. 16:51przywołaniem przykładów z dżumy. A
  434. 16:53właśnie to jest bardzo ważne. Zauważcie,
  435. 16:55że w opisie w powieści miasto nie tylko
  436. 16:57jest odwrócone tyłem do portu, ale też
  437. 16:59wyraźnie zaznacza pisarz, że nie ma tam
  438. 17:01ogrodów, nie ma tam ptaków, czyli po
  439. 17:03prostu nie ma natury. A więc mieszkańcy
  440. 17:05miasta celowo się od niej odwracają i co
  441. 17:07się dzieje? natura się mści, bo razem z
  442. 17:10tą epidemią natura wdziera się do miasta
  443. 17:13i powoduje, że człowiek płaci cenę za
  444. 17:16to, że tak naprawdę się od niej oddalił.
  445. 17:18A zatem moi drodzy popatrzcie na to.
  446. 17:20Popatrzcie na te dwa motywy. A więc
  447. 17:22natura, przyroda i miasto zamknięte.
  448. 17:25Miasto, które jest przestrzenią, w
  449. 17:27której ludzie wegetują, bo oni tak
  450. 17:29naprawdę nie żyją, nie cieszą się tym
  451. 17:30życiem tak jak powinni.
  452. 17:33a dżuma stanie się waszym takim tekstem
  453. 17:35bardzo przyjaznym podczas egzaminu
  454. 17:37maturalnego.

About this transcript

This page contains the full transcript of "Dżuma", Streszczenie, opracowanie lektury. Parabola o złu, odpowiedzialności i egzystencjalizmie. by Wiedza z wami, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 2,680 words across 454 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.