YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → Dârülerkam Üniversite Sohbeti 24 | Saadettin PARLAK | 24.10.2026

Dârülerkam Üniversite Sohbeti 24 | Saadettin PARLAK | 24.10.2026 — Transcript

by Yavuz Selim Gençliği · 4,191 words · 910 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:03Euzubillahimineşşeytanirracim.
0:06Bismillahirrahmanirrahim.
0:10Elhamdülillahi
0:11rabbil alemin. Vesselatü vesselamü ala
0:15resulina Muhammedin ve alihi ecmain.
0:20Allahümme alimna ma yenfauna ve nfa'na
0:23bima allemtena ve zidna ilmen ve fehmen
0:28ve ihlasan ve nura ve elhikna bi
0:30salihin.
0:33Radıyallahu Teala anna ve anküm ve an
0:36kafetil müslimin ve yesserallahu lena ve
0:40leküm ecmain.
0:43Mevla Teala Hazretlerine ebedi hamdü
0:46sena, nihayetsiz, sonsuz şükürler olsun.
0:51Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve
0:53sellem efendimiz Hazretlerine
0:57sonsuz salatü selam, tazim ve hürmetler
1:00olsun.
1:02Mevla bu celse'mizi katında makbul
1:05eylesin.
1:06Burada beraber geçireceğimiz zamanı
1:09bizler için
1:10cennet
1:12kazancı eylesin.
1:14Huzur-u ilahiyesinde, rızasında
1:17ermemizin vesilesi, sebebi kılsın.
1:20Canı sıkılan, yorulan, bunalan nefsimizi
1:24kahretme konusunda bizlere
1:27galibiyetler nasip eylesin.
1:30Ruhumuzun dinlendiği, faydalandığı,
1:32istifade ettiği
1:34bir meclis olmasını nasip eylesin.
1:37Kimi insan bir meclise oturur, o meclis
1:41cennet bahçelerinden bir bahçe olsa
1:44eğer meclise nefsiyle oturmuş,
1:47söze nefsiyle kulak vermiş olanları
1:50nefsiyle seyretmiş ise
1:53>> [boğazını temizler]
1:53>> oradan nefsin alacağı haz anlatılan
1:55birkaç fıkradan, yapılacak birkaç
1:57espriden, bir takım el kol
2:00hareketleriyle yapılacak gülüşmelerden
2:02ibaret olur.
2:04Fakat bir kimse nefsini bir kenara
2:06itebilmiş,
2:08ruhuyla bir mecliste oturmayı
2:10başarabilmiş,
2:11ruhuyla istifade etmek gibi bir kapı
2:14kendisine açılmış ise,
2:16o kimse
2:17nefsin sıkıldığı, yorulduğu, usandığı
2:20bir meclis olsa dahi nefis yorulurken
2:25ruh yücelir.
2:26Mevla nefsimizi, ruhumuzun beslendiği,
2:29meclisimizi ruhumuzun beslendiği bir
2:32meclis eylesin.
2:34Ve ruhun beslendiği meclislerdeki
2:36huzurumuzu artırsın.
2:38Ruh nefse galip bir hayata muvaffak
2:41eylesin.
2:43Şimdi benim uzun zamandır aslında çok
2:45arzu ettiğim ve gençlerle yapmak
2:47istediğim bir ders var.
2:49Tabii bu ders belki biraz sıkıcı bir
2:51ders olabilir.
2:52O nedenle ders modunda da işlemek
2:54istemiyorum ama
2:56bizim güzel ahlakla alakalı birtakım
2:59hedeflerimiz var.
3:01Hayatın gayesi güzel ahlak.
3:04Yani Aleyhissalatu vesselam Efendimiz
3:06buyuruyor ki, "Ben güzel ahlakı
3:08tamamlamak için gönderildim."
3:11Aleyhissalatu vesselam dini tamamlıyor,
3:13aklı tamamlıyor, ilmi tamamlıyor.
3:17Bütün bunları da tamamlıyor olduğu halde
3:19ahlakı tamamlamak için gönderildim
3:21diyor.
3:23Bakıyoruz ki bir insanda çok derin ilim
3:25olsa ama ahlak olmasa, o ilim
3:29ifsat edici oluyor. O ilim kan
3:31dökebiliyor. O ilim kalp kırabiliyor.
3:35Eğer bir insanda akıl varsa ama ahlak
3:38yoksa, öfkelendiği anda akıl baştan
3:41gidiveriyor. Ya da bir efendim sevinç
3:44anında, huzur anında, rıza anında akıl
3:47hükmedemez hale gelebiliyor.
3:50Bir insan dindar oluyor mesela.
3:52Namazında, niyazında bir insan ahlaki
3:54problemleri var.
3:56Bakıyorsun ki efendim adam Müslüman,
3:58dindar, namazını kılan, oruç tutan bir
4:00adam
4:01ama faizde parası olabiliyor. 200 milyon
4:04para yetmiyor, daha fazlasını
4:06isteyebiliyor. Kanaat edemiyor, azla
4:09yetinemiyor, mutlu olamıyor, gözü
4:11doymuyor, hırsı kesilmiyor.
4:13Dindar ama ahlaklı değil.
4:16Ahlak öyle bir noktada ki ahlak varsa
4:18din sende çok güzel görünüyor.
4:22Ahlak öyle bir şey ki ilim varsa sende
4:24ama ahlakla beraber ilim sende çok
4:27lezzetli, kıymetli, ulaşılmak için
4:29herkesin arzu ettiği bir şeye
4:30dönüşüveriyor.
4:32Akıllıysan ve ahlakın varsa o akıl
4:35insanlara yol gösteriveriyor.
4:37O nedenle bütün işin başı ahlak ile
4:40başlıyor. Netice hedef ahlaka çıkıyor.
4:43Şöyle bir şey değil yani ahlak yani olsa
4:46güzel olur ama olmasa da olur bir
4:48fazilet değil ahlak. Faziletlerin
4:51toplandığı, elde edilmesi gereken bir
4:53adablar topluluğu değil. Ahlak dinin
4:56temel hedefidir.
4:58Bütün ibadetlerimizin, zikrimizin,
5:00sohbetlerimizin, dini gayretimizin
5:03mizanıdır ahlak.
5:05Bir insan ne kadar ibadet ederse etsin,
5:07o ibadetler ahlakıyla görünüyorsa, ahlak
5:11ağacında meyveler veriyorsa o ibadetler
5:15ruha şifa ibadetler oluyor.
5:17Çünkü ruh ibadetten beslenir, aynı
5:20ağacın sudan beslendiği gibi.
5:23Eğer ruh ibadetten besleniyorsa
5:25ibadetler o ruhta bakarsın haya olur,
5:28şecaat olur, iffet olur vesaire güzel
5:31ahlaklar olur.
5:32Ama ibadet ruhu beslemekten ziyade nefsi
5:36besleyen ya da nefsi yoran bir tarzda
5:38devam ediyorsa
5:40o güzel ahlak ağacında meyve
5:43göremiyoruz. Ama kötü ahlak bahçesi o
5:46ibadetlerin nefisle yapılmasından neşet
5:49ederek bakıyorsun ki bazı kötü
5:52ahlaklar dini hayat yaşanıyor olduğu
5:55halde
5:56orada kendini büyütebiliyor.
5:59Onun için ahlak bizim en temel
6:01hedeflerimizden,
6:02en temel cihatlarımızdandır.
6:05Hangi ahlaklar bende var? Hangi ahlaklar
6:08bende olmalı? Bende var olan ve
6:10temizlemem gereken kötü ahlaklar neler?
6:13Bunlarla nasıl mücadele etmeliyim? Elde
6:16etmem gereken güzel ahlaklar, bir
6:18müminde mutlak olması gereken güzel
6:20ahlaklar neler? Onlara nasıl
6:22ulaşabilirim? Bir müminin hayatıyla
6:25alakalı günlük, haftalık, aylık hedefler
6:28içerisinde olmalı.
6:30Ahlaka dair programlarımız yok.
6:34Vakıflarımız, derneklerimiz, işte
6:36birtakım teşkilatlar, STK'lar
6:38toplantılar yaparlar. Hatta bu
6:41faaliyetleri yürütenlerin bir tanesinin
6:43de sloganı önce ahlak ve maneviyattır.
6:46Mesela ahlak adına ne gibi programlar
6:48var diye sorsak mesela Ekrem Hocam,
6:50ahlakla alakalı ne gibi çalışmalar var?
6:54Hayalle alakalı yaptığınız mazideki
6:56çalışmaları, dokümanları verin bize de
6:58faydalanalım desek önce ahlak ve
7:00maneviyat olduğuna göre sizde şecaatle
7:03alakalı, cömertlikle alakalı, tevazuyla
7:06alakalı çokça yapılmış faaliyetler ve
7:09bunların elde dokümanları olsa gerektir.
7:11Yapılan faaliyetlerin kimde nasıl
7:13neticeler verdiğine dair bir şeyler
7:16olması gerekir desen bakıyorsun her şey
7:18sadece sloganda kalmış. Faaliyetlerin
7:20merkezinde ahlak yok. Sözde var en başta
7:23ama çalışmalarda daha farklı hedefler
7:26var. Ya talebelere ulaşalım, sohbetlere
7:28getirebilelim, şunu yapabilelim. Hepimiz
7:30için böyle. Ama ahlak konusu
7:34Aleyhisselatü Vesselam Efendimiz "İkra."
7:36ile insanlara hitap etmeye başlamadan
7:39önce onda tekamül etmiş bir şey idi.
7:43Sahabe Efendilerimizin Aleyhisselatü
7:45Vesselam'ın önüne diz kırıp "La ilahe
7:48illallah Muhammedün Resulullah." dediği
7:50anda kendilerinde görünen şeydi güzel
7:53ahlak. Şimdi bizim dindarlığımız var.
7:56Din adına gayretimiz var. Dini emirlerle
7:59alakalı ciddi bir program yoğunluğumuz
8:01olabiliyor. Birbirimizi dini ibadetler
8:04konusunda teşvik edip birbirimizi takip
8:07edebiliyoruz. Fakat ahlaki zaafiyetler
8:10noktasında birbirimizi takip etmediğimiz
8:13gibi böyle bir takip gündem edildiği
8:16anda aramıza kırgınlık giriyor.
8:18Yani namaza gelmiyor, hadi namaza
8:20gidelim desem bir adama seviniyor. Allah
8:23senden razı olsun, beni takip et diyor
8:24mesela. Sabah namaza kalktın mı, niye
8:27kalkmadın, bak seni kaldıracağım, bugün
8:28namaza beraber gideceğiz desen
8:31bundan insan hoşlanıyor. Allah senden
8:33razı olsun, beni kendime bırakmıyorsun
8:35diyor.
8:36Ama gel o arkadaşa de ki bak sen
8:38yani
8:39şöyle şöyle bir ahlaki problemin var.
8:42Bundan vazgeç dediğin an hemen araya bir
8:44soğukluk giriyor.
8:46Yani sen buna karışamazsın ya da
8:48karışabilirsin gibi
8:50ahlakla alakalı sınıra dokunduğun anda
8:53insanda itiraz başlıyor.
8:55Ama oruçta, ibadette, sohbette, Kur'an
8:58öğrenmeliyiz de, okumalıyız da
9:00bunlarla alakalı çalışmalar herkesin hoş
9:03gördüğü ve bir yere kadar katılmaya
9:05gayret ettiği çalışmalardır.
9:08Konu ahlaka geldiği anda kimse kimsenin
9:12ahlakıyla alakalı bir
9:14ağaca dokunmuyor, bir bahçeyi sulamıyor
9:17ya da oradaki dikenleri koparalım diye
9:19bir gayrete giremiyor. Çünkü o alan
9:21birilerine göre hürriyet alanıdır.
9:24Hürriyet alanıma girme, hürriyet alanına
9:26giremem. Hürriyet sanki benim dilediğim
9:29gibi, istediğim gibi yaşamamı bana
9:32sağlık veriyormuş gibi
9:34bir hal arz ediyor.
9:36Şimdi bizim bir kere güzel ahlakla
9:38alakalı bakışımız şu olmalı. Güzel ahlak
9:41faziletler topluluğu değildir. Güzel
9:44ahlak dinin maksadıdır. Güzel ahlak
9:47dinin hedefidir. Aleyhissalatu vesselamı
9:50Kur'an-ı Kerim bize güzel ahlakıyla
9:53methetmiştir. Sallallahu aleyhi vesellem
9:55efendimizi Allah-u Teala senin üzerinde
9:58Cenab-ı Hakk'ın lütfu ihsanı çokça
10:00çoktur diye böyle genellemeler yaptıktan
10:03sonra ve inneke ala hulukin azim. En
10:06yüce ahlakın üzerindesin diye ahlakını
10:08methetmiş. Halbuki ilmi de yücedir,
10:11dindarlığı da yücedir, dini gayreti
10:13yücedir, cihadı yücedir. Ama ahlaka özel
10:17bir vurgu yapılmıştır. Çünkü bütün öteki
10:19güzellerin güzelliği ahlakınız kadardır.
10:22Bir insanı düşünün ki hani 10 kuruşluk
10:26ilmi olsun.
10:27Ahlakı varsa o 10 kuruşluk ilim çok
10:31hizmet ediyor. Çok insana dokunuyor, çok
10:33kimseye yol gösteriyor. Bir insanın
10:361.000 liralık
10:37ilmi olsun ama ahlakı 5 kuruş ise o
10:411.000 liralık ilim
10:435 kuruşluk hizmet yapmıyor. İnsanlara
10:45dokunduğu yerde insanları incitiyor,
10:48hizmet etmiyor, sadece kendi benliğine,
10:51enaniyetine çalışan bir gayret olmuş
10:54oluyor.
10:56Sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz
10:59Mevla Teala onu İbrahim aleyhisselamın
11:02soyundan ikram etmiştir.
11:04Allah Teala İbrahim aleyhisselama iki
11:05tane peygamber evlat nasip etmiş. Birisi
11:08İshak aleyhisselam, birisi İsmail
11:11aleyhisselam. Her ikisi de müjdeyle
11:13İbrahim aleyhisselama verilmiştir.
11:15Melekler özellikle gelmiş ve bunu
11:18müjdelemişlerdir.
11:20Ve febeşşernahu bi gulamin halim,
11:23febeşşernahu bi gulamin alim
11:25ifadeleriyle
11:27sana ilim sahibi bir evladı müjdeliyoruz
11:30diye melekler gelmiş İshak aleyhisselam
11:32müjdesini vermişlerdir.
11:34Seni ahlak sahibi bir evlat ile
11:37müjdeliyoruz diye gelmişler ve ona da
11:39İsmail aleyhisselamı Allah Teala ikram
11:42etmiş.
11:43Allah Zülcelal ilmiyle methedilen İshak
11:46aleyhisselamın soyundan değil de
11:48ahlakıyla müjdelenen İsmail
11:50aleyhisselamın soyundan sallallahu
11:52aleyhi ve sellem efendimizi getirmiştir.
11:54Bu ahlakın dindeki konumuyla alakalı,
11:57Allah katındaki kıymetiyle alakalı da
12:00insana bir
12:02işaret vermektedir.
12:04Şimdi evet dedim ya bu ahlak konusunu
12:07ben ders gibi işlesem sizi yorabilirim.
12:10Gençler de efendim böyle onları yoracak
12:12sohbetlerden ziyade
12:14içinde bol gırgırı, şamatası olan, böyle
12:17gürültülü sohbetleri seviyorlar
12:19maalesef.
12:20Biz de o sohbetleri yapamıyoruz
12:21açıkçası, özür dileyerek söylüyorum.
12:24Onun için ben her sohbetin konusunu
12:25ahlak yapmayacağım ama
12:27ara ara bu ahlak konusunu böyle parça
12:30parça dokunup
12:32bunu istiyorum ki bir ders silsilesi
12:34haline tamamlayabileyim.
12:36Çünkü bu konu herkesin üzerinde durduğu
12:40yani başlık olarak vurguladığı ama
12:43altını doldurmak için gereken himmet ve
12:46gayretin gösterilmediği bir konudur.
12:49Şimdi ahlak nedir, ahlaklı olmak nedir
12:52diye sorduğumuzda
12:55ulemamız ahlakı şöyle tarif ediyor.
12:57Ahlak
12:59bizden tabii bir şekilde zuhur eden
13:03şeydir.
13:04Durup düşünmeden
13:06aklımızı, fikrimizi katmadan bizden
13:09kendiliğinden, tabii bir şekilde meydana
13:12gelen sözler, fiiller, davranışlar
13:15bunlar ahlakı oluşturuyor.
13:18Her ortamda, ortamdan ortama, efendim,
13:20durup da aklın yorum yapmadan, camiden
13:23çarşıya, çarşıdan, efendim, okula,
13:26okuldan kantine ortama göre, şahıslara
13:29göre değişmeyen, her yerde tabii bir
13:31şekilde kendini gösteren tavra ahlak
13:34diyoruz.
13:36Eğer bu ahlak birilerinde başka,
13:39birilerinde başka, bir ortamda başka,
13:41diğer ortamda başka ve bu başka şekilde
13:44tezahür etmesini
13:46ilim kontrol ediyorsa, akıl kontrol
13:48ediyorsa, nefis kontrol ediyorsa, böyle
13:51yapmalıyım diyerek kendimi şey yapmaya
13:53zorluyorsak, burada şunu terk etmeliyim
13:56diyerek terk etmeye zorluyorsak orada
13:58bir gayretli olduğumuz muhakkaktır ama
14:01ortada bir ahlaktan bahsetmek mümkün
14:03değildir. Çünkü ahlak durup düşünmeden
14:07üzerine, efendim, ziyade bir ilim, bir
14:09akıl, bir gayret, bir mücadele vermeden
14:12bizden tabiatıyla meydana gelen şeydir.
14:16Mesela bazı insanlar güler yüzlü
14:19olurlar.
14:20Güler yüzlü eşlerdir. Bakarsın ki durup
14:22dururken bile gülerler. Bir yerde bir
14:25fıkra anlatılsa hemen gülerler.
14:27Bir yerde bir komik bir şey görse
14:29kendiyle alakalı olmasa bile hemen
14:31güler. Sevdiği bir arkadaşını görse
14:34direkt yüzünde tebessümü görürsün.
14:36Gülmek onun ahlakıdır. En ciddi bir yere
14:38girer
14:39bakar yine gülümsemeye başlar.
14:42Hatta bazen bak falanca yere gidiyoruz
14:44sakın orada gülme diye tembih ederler.
14:47Yani ahlakına hakim ol,
14:49ilmini kullan, aklını kullan, bir şey
14:52yap, kendini orada millete rezil etme,
14:54sakın gülme diye ona tembih edilir.
14:56Çünkü bu tembih yapılmazsa kendi haline
14:59bırakılırsa gülümsemek onda tabii bir
15:01şekilde husule gelecektir. Bazı tam
15:04tersi somurtkandır.
15:06Her yerde somurtur.
15:07İlgilenirsin, selam verirsin, selam
15:09alması soğuktur. Kucaklarsın, sarılması
15:12soğuktur. Bir meclise beraber ben gidip
15:14yemek yersin, yemek yerken bile bir
15:17böyle bir sıcaklık alamazsın. Kötü biri
15:20değildir ama somurtkanlık onun
15:21ahlakıdır. Annesine karşı da öyledir,
15:24babasına karşı da öyledir, yakın
15:26arkadaşlarına karşı da öyledir. O kadar
15:28tabiidir ki onun ahlakıdır somurtkanlık.
15:31Ona bazen dersin ki bak falanca yere
15:33gidiyoruz biraz gülümsemeye çalış, yüzün
15:35gülsün, tebessüm et. Biri bir şey
15:37anlattığı zaman gözüne bak, tebessüm et
15:39falan. Ya burada bu senin ahlakın bunu
15:42kontrol etmeye çalış, bunu düzeltmeye
15:44çalış falan diye tembih edilir. O
15:46somurtkanlık bu arkadaşın ahlakıdır.
15:49Öteki tebessüm etme ve gülümseme diyen
15:51ahlakıdır. Ama ahlakın hepsi böyledir.
15:55Şimdi biz hayadan bahsedeceğiz,
15:57cesaretten bahsedeceğiz, sabırdan
15:59bahsedeceğiz, hay efendim, bunlar hepsi
16:01birer ahlaktır. Şimdi namaz da bir
16:04ahlaktır. Namaz kılma konusu bazı
16:07insanlarda deren akışı gibidir. O kadar
16:09tabiidir ki hiçbir zaman namazla alakalı
16:12ya acaba kıldım mı bugün eksik mi öyle
16:14bir tereddüdü yoktur. Namaz hayatın
16:16içerisinde nefes alıp vermek kadar tabii
16:19bir şekilde meydana gelir. Namaz
16:21kılabilmek adına kendini bir şekilde
16:23zorladığı, mücadele etmek zorunda
16:25kaldığı bir durum olmaz. Namaz onda bir
16:27ahlak haline gelmiştir. Tabiatıyla namaz
16:30onda husule gelir. Şöyle bir şey
16:32düşünmez. Ya falanca yere gideceğim,
16:34acaba orada namazı kılabilir miyim?
16:38Kılabilirim yani. Orada hiçbir sıkıntı
16:39olmaz. Öyle bir endişesi olmaz.
16:42Birileri der ki bak bu namaz kılmaya
16:43müsaade etmezler der. O ayrı. Ama ben
16:47bir yere gidiyorum. Namaz namaz
16:49suhuletle ve onda meydana gelir. Çünkü
16:51onda ahlaka dönüşmüştür.
16:54Şimdi bakın burada mesela nezaket
16:56dersin, nezahet dersin, zerafet dersin,
16:59kibarlık dersin, tatlı dil dersin.
17:01Bunların hepsi
17:02ahlak haline gelmesi gereken İslami
17:05değerlerdir. Kimisi bu ahlak ile beraber
17:08durur.
17:09Annesine de nazik ve kibardır. Babasına
17:12karşı keza öyledir. Arkadaşlarına karşı,
17:15çevresine karşı, ya yani böyle evindeki
17:18çiçeğe, eşyaya karşı bile o nezaketi
17:21vardır. Eğer ahlakında nezaket varsa
17:24kapıyı açarken, kapatırken bile efendim
17:26işte yemiş olduğu kabı sofraya koyarken,
17:29kaldırırken bile onda o vardır. Bunu
17:31düşünmeden yapar. Ayakkabısını giyerken,
17:34yürürken bile onda o nezaket vardır.
17:36Çünkü onda ahlaka dönüşmüştür. Kendini
17:39bunun için zorlamaz. Eğer zorluyorsa
17:42henüz o ahlak olmamıştır. Ahlak için bir
17:45mücadele veriliyordur. Bu mücadele
17:47değerlidir ama henüz ahlak olmamıştır.
17:52Fakat
17:53şimdi [boğazını temizler] burada dikkat
17:55edin. Bir meselemiz daha var. Asıl evet
17:57ahlak böyle bir şeydir dedik ama
18:00bu ahlakı terbiye eden mürebbi kim?
18:04Diyelim adamda merhamet diye bir ahlak
18:06var.
18:08Ters bir örnek vereceğim size şimdi.
18:10Merhametli adam.
18:12Ama bu merhamet
18:14ahlakı nefsin terbiyesine gelişen bir
18:17ahlak olabilir.
18:19Bazense imanın ve ruhun terbiyesine
18:22gelişen bir ahlak olabilir.
18:25Bir örnek arz edeyim.
18:27Bizim vakti zamanda bir eski
18:29talebelerimizden biri vardı.
18:32Böyle bir
18:34Doğu ilinde, Iğdır oralarda bir yerde
18:36bir üniversite kazandı.
18:37Orada okuyor.
18:40Günün birinde aradı beni. Ben senelerce
18:42duymadım, görmedim arkadaş bir gün
18:44aradı.
18:45"Hocam dedi sizden bir konuda yardım
18:47istiyorum. Beni reddetmeyeceğinizi ümit
18:50ediyorum. Lütfen elimizden tutun bize
18:52yardım edin. Gerçekten sizin
18:54himmetinize, yardımınıza çok muhtacız."
18:56dedi.
18:57"Hayırlı olsun." dedim. "Ne yapabiliriz?
18:58Nedir durum?" falan.
19:00"Ya hocam burada bizim işte
19:01arkadaşlarımız yurttan ayrılmak zorunda
19:03kaldılar, dışarıda kaldılar. Bizim
19:06bunlara acilen bir ev bulmamız lazım. Ev
19:08bulamıyoruz.
19:10Efendim ev açmamız lazım. Yurt
19:11bulamadık, ev açmamız lazım ama ev
19:14içinde paraya ihtiyacımız lazım. Biraz
19:16para [boğazını temizler] kendi aramızda
19:17topladık ama işte vakıf olarak bize
19:19destek olabilir misiniz?" falan gibi
19:21böyle
19:22dertli dertli
19:23Mesela babayla arası yok, anneyle arası
19:26yok, çevreyle arası yok. Böyle problemli
19:28bir arkadaşın bir anda böyle derin bir
19:30merhametle arkadaşlarını
19:32bu çıkmazdan kurtulmak için çırpınışı ve
19:35beni aramış olması beni çok etkiledi.
19:38Dedim "Arkadaşım bunlar kimmiş bu
19:39arkadaşlar?"
19:41"Ya bunlar kız arkadaşlarımız.
19:43Üniversitede işte 3. sınıfta bizim kız
19:45arkadaşlarımız yurtta kalıyorlardı. Ama
19:48işte yurtla bir problem yaşayıp dışarı
19:50çıkmışlar."
19:52Şimdi bu arkadaş merhametli mi?
19:54Merhametli ama bu merhameti nefis
19:56terbiye ediyor.
19:58O merhameti nefis kullanıyor.
20:00O merhamet nefsin elinde gelişen bir
20:02merhamet. Nefsin arzularına hizmet eden
20:05bir merhamet ya da merhamet gibi kendini
20:07gösteren gizli bir şehvet var burada,
20:10nefis var. Ama nefsin elinde merhamet
20:13olarak görünüyor.
20:15Ya dedim bu arkadaşlarımızın anneleri
20:17yok mu, babaları yok mu, abileri yok mu?
20:19Sokakta bunlar size güvenerek mi
20:21kalmışlar yani bu böyle.
20:24>> [homurdanır]
20:24>> Şimdi bu arkadaşlarda merhamet var, evet
20:26var. Ama bu merhamet imanın kontrolünde
20:29gelişen merhamet değil. İmanın terbiyeli
20:32merhamet değil. Bahçıvan elinde
20:34yetişmemiş. Öyle efendim hüdayinabit
20:36yetişivermiş. Ya da aynı şekilde şöyle
20:39düşünün. Mesela haya,
20:41utanma duygusu.
20:43Bu bir ahlak.
20:45Acaba bu haya dediğimiz şey herkeste bir
20:47yere kadar var.
20:49Peki bu hayayı terbiye eden vücuttaki
20:52mürebbi ne?
20:54Bu hayayı nefis mi terbiye ediyor?
20:56Yoksa bu hayayı imanımız, ruhumuz mu
20:59terbiye ediyor?
21:01Bakıyorsun bir adam
21:03takmış koluna bir kızı geziyor.
21:06Kimseden utanmıyor.
21:08Elinde sigarası böyle caminin önünde
21:10geçiyor. Kimseden utanmıyor.
21:12Müziği sonuna kadar açıyor, bangır
21:14bangır bangır cuma vakti efendim caminin
21:17önünden kimseden utanmadan geçiyor.
21:20Babasıyla sohbet, ağzında çirkin çirkin
21:22küfürler savurup durabiliyor, kimseden
21:25utanmıyor.
21:26Ama efendim işte
21:28hastanede doktor falancayla görüşecek.
21:31Ya çok çekiniyorum, acaba nasıl tabir
21:33eder, nasıl olur falan. Böyle
21:35kıyafetlerini değiştiriyor, kelimeler
21:37ayarlıyor, konuşmalar hazırlıyor. Doktor
21:39beyle görüşecek, rektör beyle görüşecek,
21:42dekan beyle görüşecek. Bir utangaç bir
21:45adama dönüşüveriyor.
21:47Şimdi bu adam hayalı mı?
21:49Evet bu adamda bir haya var.
21:51Fakat bu haya imanın kontrolünde bir
21:54haya değil, nefsin kontrolünde.
21:56İman kendisine zarar getirmeyecek
21:59şekilde hayayı terbiye eder. Hayayı öyle
22:02terbiye eder ki o haya imanı muhafaza
22:04eder. İmanın lekelenmesini, imanın zarar
22:07görmesini engellemek üzere hayata
22:09müdahale eder haya.
22:11Ama nefis hayayı kontrol ediyorsa bu
22:14sefer nefsimizin konfor alanını
22:17daraltacak, nefsimizin dünya zevkine
22:19mani olacak engelleri ortadan kaldırmak
22:22için hayayı nefis kullanır. Çünkü o
22:25doktorun yanında, o dekanın yanında
22:28utangaç, çekingen, kelimelerini seçerek
22:30konuşan, boynu bükük, mahcup biri olmak
22:33zorunda.
22:34Bu sefer nefis ona öyle bir haya telkin
22:37ediyor. O sokakta kimseden çekinmeyen,
22:39anne babasıyla bile eyvallahı olmayan,
22:42ağzı bozuk adam bakıyorsun ki bir
22:46yarım saatte bir
22:47rol oynuyor ki haya o biçim. Belki de
22:50rol değil, gerçekten onu yapıyor. Ama bu
22:52kimin kontrolünde? Nefsin kontrolünde.
22:55Şimdi bizim bir takım ahlaklarımız var.
22:58Peki bu ahlakları kim terbiye ediyor?
23:00Kimin elinde bu ahlaklar yüceliyor,
23:02büyüyor?
23:04Dindarlık dediğimiz şey, bu da bir
23:06ahlak.
23:07İnsanın, "Efen, dindar bir insanım.
23:10Hayatımı dine göre şekillendiriyorum."
23:13diye bir şey diyoruz, doğru. Dindarlık
23:16bizim her anımızda taşıdığımız bir
23:18sıfat. Peki dindarlık ahlakımız kimin
23:21kontrolünde? Gerçekten dindarlık
23:24dediğimiz, ibadetlerle şekillenen,
23:27sünnetlerle, vaciplerle falan şekillenen
23:30dindarlık kavramı
23:32nefsimizin kontrolünde mi giderek
23:35büyüyor
23:36yoksa ruhumuzun şekillendirdiği ve
23:39kontrol ettiği bir dindarlıkla mı gün
23:41geçiriyoruz?
23:43Doktor, adam dindar. Camide çok hassas.
23:47Ama aynı dindar adam sokağa çıktığı
23:49zaman
23:50yani o dindarlık onu namaza getirip
23:52götürüyor. Ama sokakta gözünü kontrol
23:55etmiyor. Sokakta kulağına hükmetmiyor.
23:58Sokakta oturup kalktığı, yiyip içtiği,
24:00girip çıktığı mekanlarda ona dokunmuyor.
24:03Okulda, kampüste, sohbet ederken,
24:05telefonda, efendim internette dolaşırken
24:07ona bir şey söylemiyor.
24:09Ama namazı ona kıldırıyor. Namazı terk
24:12ettirmiyor. Efendim, işte haramı, helali
24:15bilgi anlamında ona yüklüyor. Ortamına
24:18göre de din adına tavır aldırıyor.
24:20Ama pek çok yerde ıskalıyor yani.
24:23Burada bakıyoruz ki bu eğer imanın
24:26kontrolünde, ruhun kontrolünde bir
24:29dindarlık olsa, ruh bu dindarlığı
24:31kendini korumak için, kendini
24:34lekelemeden büyütmek için, kendi
24:36dindarlık alanını muhafaza etmek için
24:38onu terbiye eder.
24:40Ama nefsin kontrolünde bir dindarlıksa,
24:42nefis o dindarlıktan dünya elde etmek
24:45ister. O dünyalıktan menfaat devşirmek
24:48ister. Bakıyorsun ki nefsin elindeki
24:50dindarlık, camide seni takva sahibi çok
24:53hassas bir insan yapıyor. Sokağa
24:56çıktığın zaman seni böyle efendim caizin
24:59bir tık altında, böyle birtakım
25:01haramlarla meşgul eden, ara ara tövbe
25:03sana ettiren bir dindarlığa
25:05dönüşüveriyor.
25:06Dindarlık bazen insanda tabii bir hal
25:09alıyor, ama nefsin kontrolünde
25:11olabiliyor. Hem ahlakı tespit etmeliyiz,
25:14hem de bu ahlakın
25:16neyin kontrolünde şekillendiğini, geçen
25:19senelere geriye doğru bakıp da bu ahlak
25:21gelişiyor mu, gelişiyorsa kimin
25:24kontrolünde gelişiyor diye bunu
25:27mutlaka
25:28böyle
25:30tane tane incelemeliyiz yani. Çetelesini
25:32çıkarmalı, muhasebesini iyi yapmalıyız.
25:37Bakacağız ki ahlaklarımızdan
25:40kim faydalanıyor?
25:43Maddemiz mi, manamız mı? Dünyamız mı,
25:45ahiretimiz mi? Ahlaklarımız efendim
25:49bize dünyada mı fayda verecek ahlaklar,
25:52ahirette mi? Yoksa nasıl yani? Bu
25:54muhasebe ile ahlaklarımızın gelişimini
25:57ve kimin kontrolünde geliştiğini mutlaka
26:00güzel tespit etmeliyiz.
26:02Şimdi Cenab-ı Hak da buyuruyor ki
26:09bu ayet-i kerimedir bizim sohbetimizin
26:11başlığı. Konumuz ne?
26:13Eee
26:15güzel ahlak cihadımız. Güzel ahlakla
26:18alakalı bir cihada ihtiyacımız var.
26:21Kafirle cihat ediyoruz, değil mi?
26:23Münafıkla cihatımız var. Efendim
26:26Müslüman çevreyle bir cihatımız var.
26:29Nefsimizle de bir
26:31var.
26:32Güzel ahlakları nefsimizi güzel
26:34ahlaklarla bezemek, kötü ahlaklardan
26:36nefsi temizlemek de bir cihat.
26:38Mevla da diyor ki "Vellezine cahedu fina
26:41kim bizim yolumuzda cehd eder, gayret
26:44ederse lenehdiyennum subulena onu arzu
26:47ettiği, hedeflediği neticelere biz
26:49ulaştırırız."
26:52Şimdi bakın yani her şey terbiye
26:55ediliyor. Çiçekler terbiye ediliyor
26:56değil mi? Ağaçlar. Bahçıvan geliyor.
26:59Bakıyor çiçeğe
27:01su veriyor.
27:02Eğer ortam getiriyor başka bir tarafa
27:04güneşli olduğu yere koyuyor.
27:06Ya da bazen efendim aşılıyor onu başka
27:08bir şeyden aşılıyor. Onu tedavi ediyor.
27:10Toprağını değiştiriyor. Bazen gübre
27:12koyuyor.
27:14Onu terbiye ediyor. Çiçek bu yapılan
27:16çalışmalara karşılık veriyor.
27:18Bazen geliyor efendim bahçıvan ağaca
27:20dalları buduyor. Efendim koparıp atıyor.
27:23Ağacı böyle sanki ağaca zarar vermiş
27:25gibi yapıyor. Ağacın efendim toprağını
27:27karıştırıyor, gübreliyor falan, ilaç
27:29sürüyor, bir şey ediyor.
27:31Ağacı yeniden canlandırıyor. Ağacı
27:33terbiye ediyor.
27:35Bahçıvan elinde çiçekler, ağaçlar
27:38terbiye ediliyor.
27:40Hayvanlar da terbiye ediliyor.
27:42İmam Gazali diyor ki terbiye normalde mü
27:44insana ait bir sıfattır.
27:47İnsanlar hayvanattan, cemadattan
27:50ahlakıyla ayrılır.
27:52Çünkü baktığın zaman yani arılar
27:56bal yapma konusunda insanlardan daha çok
27:59daha bilgili, çok daha tecrübeli, çok
28:01daha usta. Hiçbir insan ilmi oraya kadar
28:04ulaşmıyor.
28:05İlimde onları geçemiyoruz.
28:07İpek böceğini ipek üretiminde
28:09geçemiyoruz. Bizden çok daha
28:11başarılılar.
28:12E güç kuvvet desen hani böyle pazu
28:14gücüyle beraber insan kendini insan
28:16yapsa
28:18yani ayılar bizden çok daha güçlü yani.
28:20Sırtlanlar bizden çok daha vahşi, çok
28:22daha kuvvetli. Yani bedeni büyüklük de
28:25olmuyor. Filler bizden çok daha cüsseli.
28:27Yemek içmek desen efendim senin bir ömür
28:30yemediğini balina bir günde yiyor. Yemek
28:32içmekle de o gücü o farklılığı elde
28:35edemiyorsun. Konuşmaksa hayvanlar zaten
28:37konuşuyorlar, irtibatları var. Sen de
28:39hayvanlarla konuşamıyorsun, kendi
28:41insanlarla konuşuyorsun. Konuşmak
28:42onların da melekesi yani. Böyle.
28:46O zaman insanı hayvandan ayıran şey
28:48tekamüldür. 100 sene önceki hayvanla
28:51bugünkü aynı hayvan. 1000 sene önceki
28:52hayvan bugünkü hayvan aynı hayvan.
28:54Değişmiyor.
28:56Efendim, kedi aynı kedi.
28:58İnsan insan ahlakıyla terakki ediyor ya
29:01da tedenni ediyor, alçalabiliyor.
29:03Hayvandan daha aşağı da düşebiliyor.
29:05Melek mertebesine de ahlakıyla
29:07çıkabiliyor. İnsanı insan yapan şey
29:09ahlakıdır. Hayvandan ayıran şey
29:11ahlakıdır. Dinin terbiyesinden geçen
29:14ahlakıdır. Ruhu tekamül ettiren
29:17ahlakıdır.
29:19Bakıyorsun şimdi
29:21ayı dediğin hayvan bu. Yaratılışı
29:23itibarıyla vahşi bir hayvan.
29:25İnsana hizmet etmek için yaratılmış bir
29:27hayvan gibi değil. Ama bu vahşi olan
29:29hayvan fıtratına rağmen terbiye
29:32ediliyor. Bazen dövülerek, bazen aç
29:34bırakılarak, bazen iple bağlanarak ayıya
29:37dans ettiriyorlar. Ayı dans ediyor.
29:40Müziğe eşlik ediyor. Otur diyor,
29:42oturuyor. Kalk diyor, kalkıyor. Veriyor
29:44efendim bir şey, aç diyor. Şişeyi hayvan
29:46açıyor. İç diyor, içiyor.
29:49Terbiye ediyor ayıyı insan.
29:52Halbuki ayı terbiye edilecek bir varlık
29:54olmadığı halde.
29:55E bakıyorsun ki efendim şeyler var.
29:58Doğan kuşları, şahin kuşları.
30:00Bunları avcılar alıyorlar.
30:02Karanlık bir odaya kapatıyorlar. Bunları
30:05aç bırakıyorlar. Arada et veriyorlar ve
30:07bir zaman sonra onu odaya kapatan kişi,
30:11onu özgürlüğüne mani olan kişi onun
30:13efendisi oluyor. Onu efendi kabul
30:15ediyor. Konuyor omuzuna, konuyor eline.
30:18Avın peşine gidiyor. Avı yakalayıp
30:20getirip sahibine veriyor. Ona zarar
30:22vermeden, parçalamadan.
30:24Sahibi de ona bir miktar et veriyor. O
30:26vahşi olan hayvan o adamın yanında evcil
30:29bir hizmetkara dönüşüveriyor.
30:34Daha enteresanı köpekler.
30:36Yani köpeğin salyası pistir. Bir hayvana
30:39dokunsa onun eti yenmiyor böyle.
30:42Ama o köpeği avcı eğitiyor, av köpeği
30:46yapıyor. Onu bir tavşanın peşine
30:48salıyor, köpek gidip onu yakalıyor ama
30:52salyasını dokunmadan sana getiriyor.
30:55Terbiye ediyor. Bu hayvana bunu
30:57öğretiyor. Ya bu hayvan bunu nasıl
30:58öğrenebilir yani? Öğretiyor bunu ona,
31:00öğreniyor.
31:02>> [ani nefes alır]
31:02>> Geliyorsun sıra insana. İnsan asıl
31:05rağbet insan diyor ki ahlak. Çok
31:07doğuştan şeyde beşikte gelen ahlak
31:09mezarda çıkar.
31:11Ya ayılar değişiyor, hayvanlar
31:13değişiyor. Niye insan aynen devam
31:16ediyor? İnsanoğlu etrafını terbiye
31:19etmek, etrafı şekillendirmek, bahçeyi
31:21ben terbiye edeyim, doğayı ben terbiye
31:23edeyim, evi ben şekillendireyim, odayı
31:25ben süsleyeyim. Fakat bana gelince ben
31:28zaten
31:29terbiye edilmesi gereken biri değilim.
31:31Ben zaten böyleyim diye bakıyor.
31:35Bakıyorsun ki insana diyorsun ki yani
31:37insanda terbiye edilmeli. İnsan terbiye
31:39edilirse o çok çok mükemmel bir şey
31:42olur. Bak insanı Allah-u Teala diyor ki
31:44ben sizin zahirinizi terbiye ettim.
31:46Size bir fiziki güzellik verdim.
31:49Gözlerinizi öyle güzel bir yere koydum
31:51ki o gözleri daha güzel bir yere
31:53koyamıyorsunuz. Ve diyorsun ki bu
31:55gözleri buraya koyan Allah ne güzel
31:57terbiye etmiştir. Bu gözler olabilecek
32:00en güzellerde en güzel şekilde hizmet
32:02ediyorlar. Kulak da böyle, burun da
32:05böyle, el ayak da böyle, ağız da böyle,
32:07böyle yani. Allah-u Teala zahirimize bir
32:09şekil vermiş. Her azayı bir yere
32:12yerleştirmiş. Sonra da bize diyor ki bak
32:14diyor sizin zahirinizi ben terbiye
32:16ettim. Ne güzel terbiye ettim. Daha
32:18güzelini düşünemezsiniz, daha güzelini
32:20tasavvur edemezsiniz. Sizin zahirinizi
32:23öyle süsledim ki kainattaki en güzel
32:26varlık oldunuz. Eğer batınınızı da, iç
32:30aleminizi de, ahlakınızı da benim
32:32koyduğum ölçülerle düzeltirseniz o zaman
32:34meleklere aşan bir güzelliği elde
32:36edersiniz. O zaman iç alemle alakalı
32:39problemleri tespit edip terbiye
32:41edeceksiniz.
32:43Fakat gelin beraber düşünelim. Şöyle bir
32:45durum oluyor.
32:48Adam hata kabul etmiyor. Hata kabul
32:50edemiyoruz yani.
32:51Tamam. Ya şu konuda ya hayır ben o
32:53konuda yanlış değilim.
32:55Sana gelse birisi dese ki bak sen şöyle
32:57şöyle bir eksiğin var. Yani iradene
32:58hakim değilsin, kendine sahip değilsin,
33:01kelimelerine dikkat etmiyorsun,
33:02kırıyorsun, incitiyorsun falan.
33:05Hayır ben öyle biri değilim. Sen öyle
33:06zannediyorsun. Bir kere hata kabul
33:08etmiyor insan.
33:10Bir bu.
33:11İkincisi
33:13bir hata ortada zahir olduğu zaman o
33:16hataya kendi dışında suçlar aramaya
33:18başlıyor.
33:19Yürürken yolda bir yere takılsa adam
33:22ya önümü görmedim, baş baş düştüm
33:24demiyor da ne diyor? Bunu buraya kim
33:26koymuş diyor. Bunu buraya koyan insan
33:28hiç mi düşünmemiş diyor. Yani onu koyan
33:30adam suçlu oluyor. Oraya takılan kendisi
33:32suçlu olmuyor.
33:34Bir mesele olduğu zaman ya sen çok
33:36öfkeli sin. Çok öyle öfkeli tepki
33:37veriyorsun. [boğazını temizler] Çok
33:38bağırıyorsun dediğinde
33:40hayır o şöyle yaptı, böyle yaptı, şöyle
33:42yaptı. Yani onun bunları yapmış olması
33:45bu neticeyi doğurdu. Suçlu olan odur
33:47oluyor.
33:48Öfkeyle alakalı bende bir problem var ve
33:50düzeltmeliyim ve insana intikal etmiyor.
33:52Çünkü onu öyle yapmak gerekirdi diye
33:54bakıyor.
33:56Bazen [boğazını temizler] insan öyle bir
33:57çıkmaza giriyor ki evet diyor tamam
33:59kabul. Hata bende.
34:02E ne olacak şimdi? Cevap şu oluyor.
34:05Beni de böyle sevin kardeş. Benim de
34:07ahlakım böyle. Benim babam da çok
34:10öfkeliydi. Dedem de çok öfkeliydi. Ama
34:13biz öğleye kadar öfkeli, öğleden sonra
34:14neşemiz gelir. Kahvaltıdan sonra
34:16kendimize geliriz. Kahvaltıya kadar bana
34:18sabredeceksin. Ben de böyle bir insanım.
34:21Açken benle konuşmayacaksın.
34:24Efendim ne bileyim benle yorgunken gelip
34:26benle konuşmayacaksın. Mesai den sonra
34:28benle bu şu konuları konuşmayacaksın.
34:30Yani herkes sana göre şekil alacak ki
34:33sen insanlarla yaşayabilesin diye. Ama
34:35sen kendindeki bu tespit ettiğin yanlışı
34:37düzeltmeyeceksin. Sabahleyin daha
34:39dikkatli olmayacaksın. Mesai den sonra
34:42daha hassas olmayacaksın. Bazı konulara
34:44girildiği zaman kendini o konulara göre
34:46şekillendirmeyeceksin.
34:48Herkes sana göre şekil alacak. Niye?
34:51Çünkü sen de kusur yok.
34:53Allah-u Teala insanı terbiye edilsin
34:56diye yaratmış. Bak ben alemleri terbiye
34:58ettim. Ne güzel terbiye ettim. Sizin
35:00terbiyenizi ihtiyarına bıraktım.
35:03Siz benim bu ölçülerimle ihtiyari olarak
35:07kendi tercihinle terbiye kabul
35:08edeceksiniz ve güzel olacaksınız diyor.
35:11Şimdi biz Allah nasip ederse bu
35:13derslerde ben sizi çok yormayayım böyle.
35:15Tamam.
35:17Bu ahlak derslerindeki hedefim yani
35:20böyle bir kere güzel ahlaklar nelerdir?
35:23Kötü ahlaklar nelerdir?
35:25Bu kötü ahlakların hayatımızdaki
35:27karşılıkları böyle çok pratik yerde
35:29kendini gösteren efendim işte alametleri
35:33nelerdir? Bu ahlaktan nasıl
35:35kurtulabiliriz? Gibi işte bir derste ki
35:39kibir ve ucupla alakalı olabilir. Bir
35:42ders haya ile alakalı olabilir. Bir ders
35:45riya ile alakalı bir ders yapabiliriz.
35:48Şecaat ile alakalı müstakil bir ders
35:51yapabiliriz. Hem kötü ahlaklardan ve o
35:54ahlakların tezahürlerinden hayatı
35:56temizlemek adına hem de güzel ahlaklarla
35:59alakalı böyle işte 8-10 ders yapsak
36:03elimizde bir yekün doküman oluşur.
36:06Giderek de geliştiririz. Daha iyisini
36:08belki elde edebiliriz. Şimdi bugün böyle
36:11bir çerçeve çizmiş oldum. Siz de sabırla
36:13dinlediniz. Böylece sabır ahlakınızı
36:16izhar etmiş oldunuz. Allah sabrınızı,
36:18metanetinizi artırsın. Güzel ahlaklarla
36:21her birinizi, her birimizi süslesin.
36:24Velhamdülillahi Rabbil Alemin. Lillahi
36:27Teala El Fatiha.

About this transcript

This page contains the full transcript of Dârülerkam Üniversite Sohbeti 24 | Saadettin PARLAK | 24.10.2026 by Yavuz Selim Gençliği, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,191 words across 910 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.