YouTube2Text

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, AA Editör Masası’nda gündeme ilişkin soruları yanıtladı — Transcript

by Anadolu Ajansı · 9,319 words · 2,085 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:002026 Anadolu Ajansı Editör Masası'nın
  2. 0:03konuğu Dışişleri Bakanı Sayın Hakan
  3. 0:05Fidan. Sayın Bakanım hoş geldiniz.
  4. 0:07>> Teşekkür ediyorum.
  5. 0:07>> Alışık olmadığımız bir saatte bir editör
  6. 0:09masası yapıyoruz. Çünkü gerçekten de çok
  7. 0:12özel bir gündemimiz var. Eee ayağınızın
  8. 0:15tozuyla geldiniz. Türkiye, Suudi
  9. 0:17Arabistan ve Pakistan
  10. 0:19eee bir anlaşmaya imza attılar.
  11. 0:22Mekke Savunma Anlaşması, Mekke
  12. 0:24Anlaşması. Öncelikle bununla başlamak
  13. 0:27istiyoruz. Mekke Anlaşması'na
  14. 0:30Türkiye'nin bu anlaşmadaki hedefleri
  15. 0:32nedir?
  16. 0:33Türkiye böyle bir anlaşmaya ihtiyaç
  17. 0:35duyuyor muydu? Bunu da konuşalım
  18. 0:36isterim. Bu anlaşmayı bize biraz anlatır
  19. 0:39mısınız?
  20. 0:40>> Tabii memnuniyetle. Eee dün ifade
  21. 0:43ettiğiniz gibi gerçekten tarihi bir
  22. 0:45gündü. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde
  23. 0:47yürüttüğümüz dış politikamızın
  24. 0:49gerçekten eee uzun yıllardır
  25. 0:51hedeflediğimiz bazı
  26. 0:53köşe taşları var. Eee onlardan birinin
  27. 0:56gerçekleşmesiyle alakalı bir olaya
  28. 1:00tanıklık ettik.
  29. 1:02Şimdi eee
  30. 1:03bölgemizde uzun yıllardır devam eden bir
  31. 1:06istikrarsızlık var biliyorsunuz.
  32. 1:08Savaşlar, eee işgaller,
  33. 1:12sürgünler, yerinden edilmiş insanlar.
  34. 1:14Yani bunlar eee uzun zamandır bizim
  35. 1:17kendi Yakın Doğumuzda, kendi yakın
  36. 1:19Güneydoğumuzda, o dünyada genel olarak
  37. 1:22eee Orta Doğu ismiyle kabul görmüş olan
  38. 1:24coğrafyada eee devam eden olaylar. Tabii
  39. 1:26bu sistemsizlik uzun yıllardır iktidarda
  40. 1:29bulunan bir AK Parti hükümetlerinin çok
  41. 1:31yakından takip ettiği, analiz ettiği ve
  42. 1:34eee bu sorunlara kalıcı nasıl bir eee
  43. 1:37düzenleme eee getiririz diye sürekli eee
  44. 1:39üstünde kafa yorduğumuz bir husustu.
  45. 1:42Eee açıkçası son birkaç yıldır eee bu
  46. 1:44konudaki eee görüşlerimizi eee daha eee
  47. 1:47olgunlaştırarak pratikte ne türden
  48. 1:49adımlar atabiliriz, ilk önce
  49. 1:51tespitlerimiz, daha sonra bunların eee
  50. 1:53ilgili taraflarla paylaşılması, derken
  51. 1:56somutlaştırılması aşamasına nihayetinde
  52. 1:58çok şükür geldik.
  53. 2:00Bizim amacımız,
  54. 2:01her zaman söylüyoruz yani bölgesel
  55. 2:03sahiplenmemizin artırılması önemli.
  56. 2:05Çünkü dışarıdan gelen hegemonlar
  57. 2:07bölgedeki sorunları çözmüyorlar, daha da
  58. 2:10akut hale getiriyorlar. Maliyeti çok
  59. 2:12yüksek oluyor.
  60. 2:13Bölge ülkelerinin kendi güvenliklerini,
  61. 2:16kendi ekonomik istikrarlarını, kendi
  62. 2:18kalkınmalarını, kendi refahlarını
  63. 2:20kendilerinin aslında garanti altına
  64. 2:22alıcı, daha kurumsal noktalara gitmeleri
  65. 2:24gerekiyor. Biz bölge ülkelerinin hemen
  66. 2:26hemen hepsiyle çok iyi ilişkilerimiz var
  67. 2:28ama bunlar gerçekten konjonktüre dayalı,
  68. 2:31siyasi algılara, anlayışlara dayalı, her
  69. 2:34an değişebilen yapıda olan ilişkiler
  70. 2:36idi. Ama Türkiye'nin dış politikası uzun
  71. 2:39zamandır Cumhurbaşkanımızın liderliğinde
  72. 2:41aynı. Biz bunu daha kalıcı hale
  73. 2:43getirmenin daha faydalı olduğunu hep
  74. 2:44düşündük. Yani aradaki kardeşlik
  75. 2:46ilişkisi dediğimiz veya iyi ilişki
  76. 2:47dediğimiz konuların daha yapısal, daha
  77. 2:50profesyonel, daha kendi kendine
  78. 2:51gidebilen bir noktada olması gerekiyor
  79. 2:53bütün bölgenin istikrarı için.
  80. 2:55O açıdan
  81. 2:56biz
  82. 2:57özellikle zaman zaman da bu bana hep
  83. 2:59sorulurdu. Yani bölgesel vizyonunuz
  84. 3:02Türkiye olarak nedir diye. Biz hep şunu
  85. 3:03söyledik. Bir bölgede aslında savunma
  86. 3:06ittifakına ihtiyaç var. Savunma ittifakı
  87. 3:09yani
  88. 3:10ülkeler birbirlerinin güvenliğinden emin
  89. 3:12olmadan üstüne ekonomik yapılar bina
  90. 3:14edemiyorlar. Yani bu tarihin de
  91. 3:16gösterdiği bir husus. Biz bunu Avrupa
  92. 3:18Birliği'nde de gördük. Yani Amerikan
  93. 3:19güvenlik şemsiyesinin sağladığı atmosfer
  94. 3:21içerisinde Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun
  95. 3:23hayata geçtiğini, daha sonra bunun
  96. 3:25evrildiğini gördük. Burada da yani
  97. 3:27bölgedeki istikrarsızlıkların
  98. 3:28giderilmesi,
  99. 3:30en azından durdurulması ve
  100. 3:32daha büyük ekonomik ve sosyal
  101. 3:34entegrasyonu sağlanarak
  102. 3:36bölge halkının refahının ilerletilmesi
  103. 3:38konusunda büyük bir irade var. Bu kolay
  104. 3:41bir iş değil. Çok başındayız. Bunun
  105. 3:44bilincindeyiz. Bunun bütün zihinsel,
  106. 3:47kavramsal hazırlıkları, planları var.
  107. 3:50Bunları kurumsal olarak nasıl hayata
  108. 3:52geçireceğiz, ona ilişkin çalışmalarımız
  109. 3:54var ve bunları yaparken ne türden
  110. 3:56sorunlarla karşılaşacağız, onları
  111. 3:58biliyoruz. Bunları tam 2 yıl 8 aydır eee
  112. 4:03ben
  113. 4:04ortaklarımızla, imza attığımız ortaklar
  114. 4:06ve diğer bölge ülkeleriyle kesintisiz
  115. 4:08konuşuyorum. Cumhurbaşkanımız lider
  116. 4:10seviyesinde yaptığı görüşmelerde tabii
  117. 4:11ki hep gündeme getiriyor.
  118. 4:14Bu bizim üzerimizde çok çalışıldı.
  119. 4:15>> 2 yıldır bu anlaşma hazırlanıyor muydu?
  120. 4:18>> Tabii.
  121. 4:19Yani bunu fikir düzeyinden kavrama,
  122. 4:22kavramdan eee anlaşma eee noktasına
  123. 4:25geçmesi
  124. 4:27>> Şimdi Sayın Bakanım, eee anlaşmanın
  125. 4:29detaylarına yavaş yavaş arkadaşlarımla,
  126. 4:31editör arkadaşlarımla birlikte eee
  127. 4:33girmek istiyorum. Öncelikle şu eee
  128. 4:36NATO'nun 5. maddesine benzediği ifade
  129. 4:40edilen
  130. 4:40>> Evet.
  131. 4:40>> üç ülkeden birisine herhangi bir saldırı
  132. 4:43durumunda
  133. 4:44bu eee bütün pakt da yapılmış bir
  134. 4:47saldırı addedilecektir ilkesi. Bu
  135. 4:50NATO'nun 5. maddesiyle aynı mı? Burada
  136. 4:53yaklaşımımız nedir?
  137. 4:54>> Burada yani teknik olarak eee aynı.
  138. 4:57Teknik olarak aynı. Zaten onun için bir
  139. 4:59güvenlik paktı kuruyorsunuz. Onun için
  140. 5:02eee nihai derecede bir eee ittifaka eee
  141. 5:06katılma kararı alıyor diğer ülkeler.
  142. 5:08Yani birbirinin koruyucu eee desteğinden
  143. 5:12faydalanmak için. Burada bir sıkıntı
  144. 5:13yok.
  145. 5:14>> Bir yükümlülük getiriyor yani imza
  146. 5:16ülkelerine. Peki hemen aktive olacak bir
  147. 5:18durum mu? Bunu biraz detaylandırır
  148. 5:20>> Tabii yani onu şöyle detaylandırayım.
  149. 5:22Çok fazla detaya girip yani
  150. 5:23izleyicilerimizi de sıkmadan esas
  151. 5:25itibarıyla bu türden anlış Bakın biz
  152. 5:271952'den itibaren NATO'dayız. Çok uzun
  153. 5:29yıllardır. Yani NATO toplantılarına
  154. 5:32gidiyoruz, katılıyoruz. İşte en son NATO
  155. 5:33zirvesini biz yaptık, kavram kağıtlarını
  156. 5:35hazırladık, stratejilere, planlara,
  157. 5:38programlara katkıda bulunuyoruz. Yani
  158. 5:40NATO eee bütün tarihinde bir veya iki
  159. 5:42defa, iki defa herhalde en son kontrol
  160. 5:45ettiğimde şeye girmiştir. Ortak müdahale
  161. 5:47kararı alıp bir operasyona girmiştir.
  162. 5:48Bir Afganistan'daki bir hususu
  163. 5:49destekledi. Bir de eee
  164. 5:53bu Kosova
  165. 5:53>> Kosova'da.
  166. 5:54>> da destekledi. Onun dışında NATO'nun
  167. 5:57hazırlıkları, NATO'nun en büyük
  168. 5:59caydırıcılığı eee
  169. 6:03defensive pozisyonda bir caydırıcılık
  170. 6:05yeteneği geliştirmek. Yani
  171. 6:07sen bana saldırırsan ben hazırlığını
  172. 6:09yapmış, bu kadar büyük bir topluluğa
  173. 6:10sahip eee askeri gücüm. Benim
  174. 6:16gücümü
  175. 6:17test etme. Dolayısıyla ben saldırıya
  176. 6:19uğramıyorum. Benim bulunduğum coğrafyada
  177. 6:22eee siyasi, ekonomik ne kadar sorunu
  178. 6:24varsa hallederek kalkınıyor ve daha
  179. 6:25normal bir yolda gidiyor. Şimdi bu
  180. 6:27önemli. Çünkü bütün gelişmeleri eee
  181. 6:30önünü tıkayan şey şiddettir, savaştır,
  182. 6:32eee göz yaşıdır.
  183. 6:35Bunu caydırıcılık gücünüzü
  184. 6:37artırıyorsunuz. İkinci bir husus da ya
  185. 6:39bu türden ittifaklara girmenin yolu eee
  186. 6:41bir dışarıya mesaj vermekten ziyade bu
  187. 6:44ittifakta imza atan ülkeler
  188. 6:46birbirlerinin
  189. 6:47eee güvenliğine tehdit olmayacaklarını,
  190. 6:49aslında birbirlerinin güvenliğine
  191. 6:51tersine garanti olacaklarını eee ortaya
  192. 6:53koyuyorlar, taahhüt ediyorlar. Başlangıç
  193. 6:55noktası bu. Bir güvenlik ittifakına
  194. 6:57girdiğiniz zaman
  195. 6:59dışarıdaki bir aktöre karşı değil,
  196. 7:01içeride biz birbirimizle artık bundan
  197. 7:03sonra dayanışma halindeyiz.
  198. 7:05Birbirimizden eee
  199. 7:07bir bir diğerimizden diğerine şey
  200. 7:08gelmez, zarar gelmez meselesi. Bu önemli
  201. 7:10bir başlangıç noktası. Daha sonra
  202. 7:13eee mevcut tehditlere göre eee çalışmak
  203. 7:15gerekiyor. Şimdi eee NATO'da onu
  204. 7:17söylüyordum. Yani yapılan hazırlık
  205. 7:18çalışmaları vardır, ortak çalışabilirlik
  206. 7:20vardır. Burada da eee belki daha ileride
  207. 7:23sorarsanız işleyişi nasıl olacak diye
  208. 7:25birkaç tane husus var.
  209. 7:27>> Yani en çok merak edilen konu bu eee
  210. 7:29saldırı durumunda hemen eee bir
  211. 7:32yükümlülük doğuyor mu ve bu yükümlülük
  212. 7:35nasıl eee işlevsel hale geliyor?
  213. 7:37>> eee anlaşma metnine baktığınız zaman
  214. 7:39orada tabii genel eee taahhütler var. Bu
  215. 7:42genel taahhütlerin hangi eee, pratikte
  216. 7:45net şekilde hayata geçeceği her zaman
  217. 7:47için eee, ifade ettiğim gibi bir şeye
  218. 7:48bağlı, tartışmaya ve ilgili kurumların
  219. 7:51karar almasına bağlı. Yani bir defa bir
  220. 7:53ülkenin bu konuda çağrıda bulunuyor
  221. 7:54olması lazım. Yani ben şu konuda
  222. 7:56sıkıntıdayım, bana bu konuda yardımcı
  223. 7:58olun. Bir.
  224. 7:59Yardımın keyfiyetini de ülke tanımlar.
  225. 8:02Der ki, benim istihbarata ihtiyacım var,
  226. 8:04lojistiğe ihtiyacım var, mühimmata
  227. 8:06ihtiyacım var. Olmadı daha ileri safhada
  228. 8:08askeri ünitelere ihtiyacım var. Yani
  229. 8:10bunlar çok aşamalı, tehdidin boyutuna
  230. 8:12göre değişen hususlar.
  231. 8:14Eee,
  232. 8:17Şu ana kadar eee, yapılan çalışmalarda
  233. 8:20eee, bizim ortaya koyduğumuz perspektif
  234. 8:22şu. Eee, şimdi bizim bir eee, yapısal
  235. 8:25olarak eee, bakanlar eee, komitesi
  236. 8:27olacak. Aynen NATO'da olduğu gibi
  237. 8:29Dışişleri Bakanları, eee, Savunma
  238. 8:31Bakanları ve Genelkurmay Başkanlığı'nın
  239. 8:32olduğu siyasi ve askeri komite var.
  240. 8:35Siyasi ve askeri komite liderlerin
  241. 8:37ortaya koyduğu vizyonu bu ittifak
  242. 8:40içerisinde eee, karara bağlayan,
  243. 8:43çalışmaları yapan eee, komite. Bunun
  244. 8:47ortaya koyduğu vizyonu hayata geçirecek
  245. 8:50bir genel sekreterlik olacak. Bir
  246. 8:51teşkilat olacak. Eee, bu da önemli bir
  247. 8:54yapısal adım. Yani biz burada imza
  248. 8:56attık, ayrıldık yok. Bu genel
  249. 8:58sekreterlik daha sonra eee, üç ülke
  250. 9:00arasındaki bu savunma ittifakı ile
  251. 9:02ilgili konuları yakından takip edecek,
  252. 9:04alınan kararların uygulanmasını. Burada
  253. 9:07eee, şu anda çalışmaya başlamadık. Daha
  254. 9:09imzalar yeni atıldı. Eee, ilk komite
  255. 9:11toplantısından sonra muhtemelen bakanlar
  256. 9:13olarak eee, liderlerin onayına
  257. 9:15sunacağımız hususlar, sekreteryanın
  258. 9:17kurulması, yapısı, işleyişi ve verilecek
  259. 9:20ilk ödevler eee, olur. Burada tabii eee,
  260. 9:23çok fazla husus var, askeri konular.
  261. 9:25Yani ortak çalışabilirlik dediğimiz,
  262. 9:27yani NATO'da interoperability diye eee,
  263. 9:30kavramsallaştırılan çok önemli bir husus
  264. 9:32var. Eee, yani farklı ordu yapıları olan
  265. 9:34eee, ülkelerin eee, beraber bir arada,
  266. 9:37eee, iş görebilmesi, çalışabilmesi,
  267. 9:40karşılıklı eğitim, destek, eee,
  268. 9:42hususları, lojistik mevzuları, eee,
  269. 9:44tehdit analizleri, istihbarat paylaşımı
  270. 9:46ve en önemlisi savunma sanayi
  271. 9:48alanlarında işbirliği. Yani dün, eee, en
  272. 9:50çok liderler arasında konuşulan konu,
  273. 9:52eee,
  274. 9:53savunma sanayi alanındaki, eee,
  275. 9:55işbirliği ve buradaki teknolojilerden
  276. 9:57ülkelerin birbirinden istifade etmesi.
  277. 10:00Eee, ifade ettiğim gibi yani bu, eee,
  278. 10:02ciddi ve süreklilik gerektiren kurumsal
  279. 10:04bir iş. Bunun da kendi içinde artık,
  280. 10:07eee, otomatiğe bağlanmış bir çalışması
  281. 10:10olacak. Yani ülkeler, eee,
  282. 10:12sıkıştıkça, "Ya biz ne yapacaktık
  283. 10:14beraber?"
  284. 10:16deme durumunda olmayacaklar.
  285. 10:17Farkındaysanız yani bizim her zaman
  286. 10:19için, eee, yani vurguladığımız husus,
  287. 10:22eee, dış politikada veya herhangi bir
  288. 10:24konuda başarıyı rastgeleliğe bırakmamak
  289. 10:27gerekiyor. Kurumsallaştırmak gerekiyor,
  290. 10:29devamlı hale getirmek gerekiyor. Bugün
  291. 10:31iyisiniz, yarın kötüsünüzden ziyade
  292. 10:34belli, eee,
  293. 10:36menfaatler, eee, etrafında eee,
  294. 10:39ülkelerin bir ittifaka üye olmaları
  295. 10:41gerekiyor. Bir diğer konu da, eee, bu üç
  296. 10:44ülke çekirdek ülke.
  297. 10:46>> Onu soracağım. Eee, ona geçmeden önce
  298. 10:48Yusuf Bey, eee, sizin bir sorunuz vardı.
  299. 10:50>> Sayın Bakanım, teknik olarak aslında 5.
  300. 10:51maddeyle aynı dediniz. Anlaşmanın ayrıca
  301. 10:54hiçbir ülkeyi hedef almadığı da, eee,
  302. 10:56ilan edildi. Ancak tabii ki şu anda
  303. 10:58devam eden bir İran savaşı, Rusya
  304. 11:00tehdidi, eee, İsrail'in bölgede
  305. 11:02saldırganlığı durumu söz konusu.
  306. 11:04Bu anlaşmanın, eee, caydırıcılık
  307. 11:07anlamındaki hedefle, hedefi nedir?
  308. 11:09Başlıca tehditleri ne olarak tanımlıyor?
  309. 11:12>> Şöyle şu anda, eee, dediğim gibi biz,
  310. 11:14eee,
  311. 11:15yani [boğazını temizler]
  312. 11:16bir herhangi yazıya, çizgiye bağlanmış
  313. 11:18bir, eee, üstüne, altına imza attığımız
  314. 11:20ortak tehdit diye bir husus yok. Biz
  315. 11:22artık birbirimizin güvenliğiyle yakından
  316. 11:25ilgileneceğiz taahhüdünde eee,
  317. 11:27bulunuyoruz. Bu bir başlangıç noktası.
  318. 11:29Ama ben size olayın ruhunu anlatayım.
  319. 11:30Yani, eee, ruhu nasıl geliştiyse,
  320. 11:33tartışmalar nasıl yapıldıysa, e pratikte
  321. 11:35de hem yazıya geçişte, legalitede hem
  322. 11:37de, eee, ünitelerin ve eylemlerin
  323. 11:40oluşturulmasında da, eee, o ruh
  324. 11:42doğrultusunda harekete geçildiğini
  325. 11:43görürsünüz olaylarda. Bizim
  326. 11:44tartışmalarımız
  327. 11:46şu andaki siyasal, eee, zeminin öncesi,
  328. 11:49eee, savaş zeminin öncesinde başladı.
  329. 11:51Yani, İran-Amerika Savaşı, İran-İsrail
  330. 11:53Savaşı o dönem yoktu. Eee,
  331. 11:57ama bölgedeki, eee, biz, eee, gerek
  332. 11:59Amerika'nın, eee, yeniden güvenlik
  333. 12:01endişelerini değiştireceğini, işte
  334. 12:03birtakım başka olaylar vardı, onların da
  335. 12:05olacağını, Türkiye'nin kendi terörle
  336. 12:06mücadelesi var, bunların gündeme
  337. 12:08geleceğini hep biliyorduk.
  338. 12:09Şimdi, eee,
  339. 12:11ülkeler, eee, açıkçası bu ittifaka
  340. 12:13girerken, eee, şunun altını da çizmek
  341. 12:15gerekiyor.
  342. 12:16Eee,
  343. 12:18Suudi Arabistan,
  344. 12:20Pakistan,
  345. 12:21Türkiye,
  346. 12:23dış politika tavırlarına baktığınız
  347. 12:25zaman,
  348. 12:27yayılmacı
  349. 12:30politikaları olan ülkeler değil.
  350. 12:32Kendi sınırları içerisinde,
  351. 12:34kendi dertleriyle, kalkınmalarıyla
  352. 12:36meşgul,
  353. 12:37mümkünse de iyi ilişkiler ve komşuluklar
  354. 12:39yoluyla da
  355. 12:41bulundukları ortama pozitif katkı
  356. 12:42sağlamak isteyen ülkeler. Farklı
  357. 12:44tarzları var, farklı kapasiteleri var,
  358. 12:46ama
  359. 12:47yani, şey bu. Şimdi, eee, biz bu
  360. 12:50ülkelerle bir bir araya geldiğimiz
  361. 12:51zaman,
  362. 12:53tabiiyetiyle savunmaya yönelik bir örgüt
  363. 12:54oluyoruz. Yani, ofansif gidelim şurada
  364. 12:56da hep beraber şunu yapalım, şunu edelim
  365. 12:58tarzında bir, eee, yaklaşım değil.
  366. 13:00Dolayısıyla,
  367. 13:01bölgede, eee, ister bölge içinden, ister
  368. 13:04bölge dışından saldırıya uğramadığı
  369. 13:06sürece, bu ittifakın
  370. 13:08herhangi bir ülkeyle
  371. 13:10alıp veremediği olamaz.
  372. 13:12Ama bölgesel istikrara katkıda bulunmak
  373. 13:14için tabii ki ortaya koyduğumuz bu güç
  374. 13:18kompozisyonunun yapıcı katkısı
  375. 13:20olacaktır. Yani, onu da, eee, söylemek
  376. 13:22gerekiyor. Zaten bunu da bu maksatla
  377. 13:24kuruyoruz.
  378. 13:25Bunu ileri taşımamızın sebebi de, eee,
  379. 13:27bu. Ama altını çiziyorum. Yani İran
  380. 13:31bu örgütün şeyi değildir.
  381. 13:34>> Hedefinde değildir.
  382. 13:35>> Yok.
  383. 13:35>> İsrail
  384. 13:37İran bütün bölgeyi
  385. 13:38>> bize bize saldırmayan
  386. 13:40>> Çatışma unsuru olarak
  387. 13:41>> Bize saldırmayan bize saldırmayan yani
  388. 13:43biz bunu ikili de de böyle yapıyoruz.
  389. 13:45Bize saldırmayan hiçbir ülke bizim
  390. 13:46hedefimizde değil.
  391. 13:48>> Biz derken üç ülkeyi mi kastediyoruz?
  392. 13:50Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan.
  393. 13:53Peki Sayın Bakanım Türkiye aynı zamanda
  394. 13:55bir NATO ülkesi. Burada
  395. 13:58NATO'daki müttefiklerinizle bu konuyu
  396. 14:00konuşuldu mu? Oradaki yükümlülükler,
  397. 14:03Türkiye'nin yükümlülükleri ve bu yeni
  398. 14:06savunma paktındaki Türkiye'nin
  399. 14:07yükümlülükleri arasında bir geçişkenlik
  400. 14:10olacak mı?
  401. 14:12>> Şöyle bu tabii teknik olarak üzerinde
  402. 14:15çok öncesinden düşündüğümüz bir konuydu.
  403. 14:17Yani bunu hem
  404. 14:19hukuki açıdan hem de siyasi
  405. 14:23stratejik açıdan
  406. 14:25çok mercek altına aldığımız bir husus.
  407. 14:26Yani kısa cevabı hayır. Yani burada bir
  408. 14:28çatışma yok. Burada bir sıkıntı yok.
  409. 14:30Bunu ilk yapan biz de değiliz zaten.
  410. 14:32Yani görüyorsunuz mesela Amerika'nın
  411. 14:36NATO dışı birçok ülkeyle
  412. 14:39eee buna benzer anlaşmalar var.
  413. 14:41İsrail'le var. Quad dediğimiz sistem
  414. 14:43var. İşte Asya Pasifik'te Avustralya,
  415. 14:45Yeni Zelanda
  416. 14:46Japonya'yla
  417. 14:47yaptığı anlaşmalar var. Suudi
  418. 14:49Arabistan'la yaptı bu anlaşmayı.
  419. 14:51Katar'la yaptı bu anlaşmayı yeni
  420. 14:53biliyorsunuz hemen sonrasında geçtiğimiz
  421. 14:55yıl içerisinde onlar da yaptılar bu
  422. 14:56anlaşmayı.
  423. 14:58Yani burada
  424. 14:59bu ülkelerin hani eee Fransa'nın NATO
  425. 15:03üyesi olmayan Kıbrıs Rum kesimi ile
  426. 15:05ileri askeri konuları var. İşte
  427. 15:09Macron hatta geçen Kıbrıs Rum
  428. 15:10kesimindeyken dedi yani size bir şey
  429. 15:12olursa biz buradayız tarzında. Yani bu
  430. 15:14aslında yeni bir fenomen değil NATO
  431. 15:17içerisinde. Bu türden ittifaklar
  432. 15:20mevcut. Yani Türkiye'de tabii ki
  433. 15:23sorumluluk bilincinin
  434. 15:26eee
  435. 15:28farkında olan bir ülke ve eee biz eee
  436. 15:30hiçbir şekilde
  437. 15:32bu eee farklı coğrafyaları, farklı
  438. 15:36öncelikleri birbiriyle çatışır halde eee
  439. 15:38tutacak durumda değiliz. Yönetilmesi
  440. 15:40gereken bir alan mı? Yönetilmesi gereken
  441. 15:42bir alan ama yaptığımız geniş yorumlarda
  442. 15:44hatta bugün Alman Dışişleri Bakanı
  443. 15:47meslektaşımla da konuşurken de hani
  444. 15:48gündeme getirdi. Aslında ben anlatırken
  445. 15:51de o zaman söyledim. Yani şimdi bizim
  446. 15:53eee burada yapmaya çalıştığımız, hani
  447. 15:56bölgesel sahiplenmeye dayalı bölgesel
  448. 15:58güvenlik mimarisini ki bizim 3-4
  449. 16:01stratejik eee lokasyonda biliyorsunuz
  450. 16:03ağırlığımız var.
  451. 16:05Avrupa'da da yapmamız gerekiyor.
  452. 16:07Avrupa'yla da ilgili biliyorsunuz çok
  453. 16:08ciddi güvenlik mimarisinde neler
  454. 16:10yapabiliriz konusunda eee bizim eee
  455. 16:12konuşmalarımız var, tartışmalarımız var.
  456. 16:15Türkiye coğrafyası itibarıyla Kafkaslar,
  457. 16:18Ortadoğu, Karadeniz, Akdeniz ve
  458. 16:20Balkanlar üzerinden Avrupa, daha geniş
  459. 16:22Avrupa coğrafyasına yönelik bir
  460. 16:24stratejik
  461. 16:25>> [boğazını temizler]
  462. 16:26>> oryantasyonu var. Burada her bir
  463. 16:28stratejik havza için sizin bir
  464. 16:30perspektif geliştirip bu
  465. 16:31perspektifleriyle eee gerilim alanları
  466. 16:34oluşsa oluşsa da uyumlaştırmanız
  467. 16:36gerekiyor. Çünkü eee yani bir stratejik
  468. 16:40Balkanlar için geliş
  469. 16:41Biz bunu gördük NATO'da. Avrupa güvenlik
  470. 16:43mimarisine dahil olduk.
  471. 16:46Sorunların hepsini Ortadoğu'dan gelenle
  472. 16:48yaşadık. Çünkü bizim dışımızda hiçbir
  473. 16:50NATO ülkesinin Ortadoğu'ya sınırı yoktu.
  474. 16:53Bunun dersini çıkardık, analizini
  475. 16:55yaptık. O zaman aynı şekilde Kafkaslar
  476. 16:57meselesi. Türkiye'nin unique
  477. 17:00pozisyonunda olan başka ülke yoktu NATO
  478. 17:02ülkesinin içerisinde.
  479. 17:04Eee onlar zaten eee yani transatlantik
  480. 17:07ilişki, Avrupa'yla ve Atlantik yani
  481. 17:09Amerika arasındaki eee coğrafyadaki eee
  482. 17:12askeri dayanışma. Şimdi eee bizim aynı
  483. 17:15şekilde kendi stratejik havzamız bir
  484. 17:18tane olmadığı için her stratejik havzada
  485. 17:20birbirinden farklı pozisyonlar
  486. 17:22ve şartlar içeriyor. Bunlara ilişkin
  487. 17:25güvenlik mimarisi geliştirmemiz
  488. 17:26gerekiyor, ekonomik mimari geliştirmemiz
  489. 17:28gerekiyor ve biz hegemon bir anlayışla
  490. 17:30gitmediğimiz için bunu
  491. 17:32bölge ülkeleriyle beraber yapmamız
  492. 17:34lazım. Kafkaslar'daki
  493. 17:36anlaşma sonrası inşallah
  494. 17:39şu anda ateşkes var, güzel bir işleyen
  495. 17:40bir ateşkes. Ermenistan-Azerbaycan
  496. 17:43kalıcı barış anlaşmasına doğru
  497. 17:44ilerliyorlar ve biz bunu destekliyoruz.
  498. 17:46Bunu desteklerken kafamızda bir güvenlik
  499. 17:49ve ekonomik
  500. 17:51mimari perspektifi var. Ortadoğu'yla da
  501. 17:53ilgili ayrı,
  502. 17:54Avrupa'yla da ilgili ayrı.
  503. 17:56>> Ya benzer bir mikro savunma paktı Kafkas
  504. 17:59bölgesinde, Orta Asya bölgesinde de inşa
  505. 18:01edilebilir mi?
  506. 18:03>> Bunlar gerektiği zaman inşa edilebilir.
  507. 18:06Zaman zaman hani ekonomiye daha fazla
  508. 18:08ihtiyaç olabilir ama Avrupa Ortadoğu'nun
  509. 18:10en büyük problemi şu anda şey,
  510. 18:11biliyorsunuz yani karşılıklı savaşlar,
  511. 18:13güvensizlikler ve çatışmalar olduğu için
  512. 18:15güvenlik mimarisiyle başlamak gerekiyor.
  513. 18:17Avrupa'da da bir güvenlik mimarisi
  514. 18:19arayışı var. Onu anlatıyordum, yarıda
  515. 18:21kaldı.
  516. 18:22Avrupa'yla Ortadoğu güvenlik
  517. 18:24mimarilerinin Türkiye üzerinden
  518. 18:27uzun vadede, hatta orta vadede
  519. 18:29uyumlaştırılması da mümkün. Bunun
  520. 18:31zihinsel
  521. 18:33ve düşünsel hazırlıkları aslında oturmuş
  522. 18:35durumda. Yani biz bu konuda senaryoları
  523. 18:37çalıştığımız zaman orta çünkü Avrupa'da
  524. 18:40da çok fazla yayılmacı bir anlayış yok.
  525. 18:42Onlar da bulunduğumuz yerde bize kimse
  526. 18:44saldırmasın lar.
  527. 18:45Biz ekonomimiz
  528. 18:48kalkınmamız iyi olsun, rekabet edebilir
  529. 18:51durumda olalım.
  530. 18:53Algısında olan çoğunluğu bir
  531. 18:56devlet anlayışı var.
  532. 18:57Biz bu stratejik konumlandırmaların
  533. 19:00uyumlaştırılabileceğini açıkçası
  534. 19:02düşünüyoruz ama dediğim gibi ben her iki
  535. 19:05tarafla da hem Ortadoğu'daki hem
  536. 19:06Avrupa'daki ortaklarımızla çok uzun
  537. 19:08süredir tartıştığımız konular
  538. 19:11oluşa geliyor. Bunlar genel manada kabul
  539. 19:14gören hususlar ama, eee, pratikte hayata
  540. 19:17geçmesi zaman alıyor. Yani Avrupa'daki
  541. 19:19dönüşüm daha uzun zamanlı bir dönüşüm
  542. 19:21olacak.
  543. 19:21>> Yahya Bey, buyurun.
  544. 19:22>> Çok teşekkür ederim. Efendim, şimdi
  545. 19:24belki de bu anlaşmanın kapsamına
  546. 19:25girebilecek önemli bir konu var. Eee,
  547. 19:28Kızıldeniz'de malum haliniz, eee,
  548. 19:30Suudi Arabistan'ın, eee, yani
  549. 19:32Kızıldeniz'de seyrüsefer güvenliğiyle
  550. 19:34ciddi bir tartışma var. Husilerin
  551. 19:35saldırıları oluyor Suudi Arabistan
  552. 19:36gemilerine özellikle. Suudi Arabistan
  553. 19:38burada bir çokuluslu güç kurma arayışı
  554. 19:40var. Geçtiğimiz günlerde de yaklaşık 40
  555. 19:42ülke Genel Kurmay Başkanları düzeyinde
  556. 19:44toplandılar. Eee, Türkiye bu
  557. 19:47uluslararası güce katılır mi? Bu
  558. 19:49anlaşmayı da bir, eee, göz önüne
  559. 19:51alırsak. Katılırsa bunun katkısının
  560. 19:53çerçevesi ne olur? Bunu merak ediyorum.
  561. 19:57>> Şimdi, eee, Suudi Arabistan'ın
  562. 19:59Kızıldeniz'deki durumu ortaya koyuş
  563. 20:01şekline baktığınız zaman, eee, ona
  564. 20:03dikkat etmek gerekiyor. Aslında dünya
  565. 20:05ticaret güvenliği açısından
  566. 20:06Babülmendep'in tabii emniyeti açısından,
  567. 20:08eee, olayı gündeme getirdi. Yani
  568. 20:10Husilerle kendi olan ikili problemine
  569. 20:13gelin bana yardım eder edin durumuna
  570. 20:15getirmedi bu konuyu diğer, eee,
  571. 20:17coğrafyalara çağrıda bulunurken.
  572. 20:19Aslında, eee, şimdi, eee, burada biraz
  573. 20:21daha ticari, eee, verilere ve teknik
  574. 20:23detaylara girmek gerekiyor. Eee, biz,
  575. 20:25eee, daha önce de söylemiştik, eee, şu
  576. 20:28anda, eee, İran Körfezi'nde olan, eee,
  577. 20:31savaş ve mücadelede, eee, Hürmüz
  578. 20:33Boğazı'nın kapatılması bize enerji
  579. 20:35tedariki açısından direkt çok fazla
  580. 20:37etkileyen bir durumu yok.
  581. 20:39Çünkü biz bunu boru hatlarıyla uzun
  582. 20:42yıllar içerisinde bir şekilde garanti
  583. 20:43altına almış durumdayız. Bundan çok daha
  584. 20:45farklı etkilenen, yani parası olma, olsa
  585. 20:47da enerji alamayan ülkeler var. Bizi
  586. 20:48ekonomik olarak etkiliyor. Ama, eee,
  587. 20:51Kızıldeniz ticaret havzasının
  588. 20:53kapatılması bizim tabii ki, eee,
  589. 20:55menfaatimizle doğrudan alakalı bir konu.
  590. 20:57Diğeri de öyle ama bu daha da doğrudan
  591. 20:59alakalı. Dolayısıyla bizim buna askeri
  592. 21:01ilgi göstermemiz, yani uluslararası
  593. 21:03camia orada toplanmışken burada nasıl
  594. 21:05bir tedbir alacağız diye
  595. 21:06durmuşken, eee gayet normaldi. Yani
  596. 21:09Cumhurbaşkanımız da bu konuda gerekli
  597. 21:11eee onayları verdiler. Yani Genelkurmay
  598. 21:12Başkanımız gidiyor toplantılara eee
  599. 21:15katılıyor. Yani buradaki güvenlik hani
  600. 21:17Türkiye'nin de büyük bir perspektifinin
  601. 21:19olması lazım. Kızıldeniz'in açıldığı
  602. 21:21nokta hemen yukarıda kuzeyde eee Süveyş
  603. 21:23Kanalı üzerinden Akdeniz.
  604. 21:25Akdeniz'in en önemli ülkesi kim? Biziz.
  605. 21:28Büyük limanların olduğu, ticari
  606. 21:29hareketlerin olduğu eee Akdeniz'deki
  607. 21:31bütün eee kargo gemilerinin bir yerden
  608. 21:34bir yere yük taşırken muhakkak durduğu
  609. 21:35liman yine biziz. Dolayısıyla bizim
  610. 21:38oradaki eee bir eee oluşum üzerinde eee
  611. 21:42tabii ki eee eee söz sahibi olmak için
  612. 21:45eee var olmamız gerekiyor. Yani ondan
  613. 21:47daha normal bir şey yok.
  614. 21:48>> Sayın Bakanım, burada en kritik
  615. 21:49sorulardan bir tanesi şu bence.
  616. 21:52Eee Türkiye bu bölgesel krizlerde hep
  617. 21:54yatıştırıcı, bazen arabulucu rol oynadı.
  618. 21:57Bu konuda bir liderlik gösterdi. Fakat
  619. 22:00Suudi Arabistan-İran geriliminde
  620. 22:03bu eee sıcak çatışmanın da zaman zaman
  621. 22:05yaşandığı aşikar. Eee bu paktın, bu
  622. 22:09oluşan savunma anlaşmasının
  623. 22:11Türkiye'nin bu noktadaki rolünü
  624. 22:13etkileyebileceği dile getiriliyor.
  625. 22:15>> Hım.
  626. 22:16>> Bunu nasıl yönetmeyi planlıyor Türkiye?
  627. 22:19>> Ya burada tabii eee şöyle eee düşünün.
  628. 22:23Eee şimdi Rusya
  629. 22:25nın NATO'ya karşı bir alerjisi var.
  630. 22:27Ukrayna'yla da savaşıyor. Eee Türkiye de
  631. 22:29bir NATO üyesi ülke. NATO'nun birçok
  632. 22:32ülkesi Ukrayna'yı destekliyor ama eee
  633. 22:34arabuluculuk yapmada bir şey yok. Bu
  634. 22:36biraz ülke olarak sizin nerede
  635. 22:38durduğunuz ve nasıl eee iş yaptığınızla
  636. 22:40alakalı. Eee burada siyasal liderliğiniz
  637. 22:42ki yani Cumhurbaşkanımıza herkesin
  638. 22:43güveni bu noktada son derece eee tam.
  639. 22:46Eee ben burada bir sıkıntı olacağını
  640. 22:48açıkçası görmüyorum. Yani taraflar bu
  641. 22:49noktada eee bir arabulucuya ihtiyaç
  642. 22:52duydukları zaman uygun arabulucunun
  643. 22:55Türkiye olduğuna inandıklarında
  644. 22:56Türkiye'nin bu işin üstesinden gelmemesi
  645. 22:58için hiçbir sebep yok. Ya burada eee ben
  646. 23:01bir sıkıntı görmüyorum. Ya zaman zaman
  647. 23:02şunu soruyorlar. Ya, Suudi
  648. 23:03Arabistan-İran geriliminden siz nasıl
  649. 23:05etkileneceksiniz? Bu biraz siyah-beyaz,
  650. 23:08grisi olmayan bir alan gibi direkt
  651. 23:10soruluyor ama şimdi, Suudi Arabistan'la
  652. 23:13da biz konuştuğumuz zaman, yani onların
  653. 23:14da kendilerinin en büyük deklarasyonu,
  654. 23:16İran'la ilgili yani, biz İran'la
  655. 23:20savaşalım, İran'ı yok edelim, İran'da
  656. 23:21şunu yapalım, İran'da bunu yapalım gibi
  657. 23:23bir stratejileri ve niyetleri yok. Bu
  658. 23:25konuda daha farklı düşünceleri var.
  659. 23:28Özellikle Hürmüz Boğazı'nda devam eden
  660. 23:30şiddetin bir an önce durmasını,
  661. 23:32Amerikalılara yaptığı en büyük telkin
  662. 23:34ki, son birkaç gün önce de
  663. 23:37biz
  664. 23:39Mekke'deyken de Sayın Muhammed bin
  665. 23:40Salman anlattı bunu. Sayın Trump'la
  666. 23:42yaptığı görüşmede de, yani bu savaşın
  667. 23:45bir an önce durmasını, askeri
  668. 23:47müdahalenin, hiçbir şekilde İran'a
  669. 23:48yönelik askeri
  670. 23:50müdahalenin çözüm olmadığını
  671. 23:53konuşma yoluyla, anlaşma yoluyla
  672. 23:55bu meselenin halledilmesi konusunda bir
  673. 23:57duruşları var.
  674. 23:58Şimdi bakın, Suudi Arabistan da şunu
  675. 24:00görüyor. Yani, bölgedeki herhangi bir
  676. 24:01savaş, ne kadar ittifak sahibi olursanız
  677. 24:03olun, yani şey yapmıyor.
  678. 24:05Sizi zarar görmekten alıkoymuyor.
  679. 24:08Ama tabii ki, saldırı görmeyecek kadar
  680. 24:11caydırıcı olmanız gerekiyor. Ama
  681. 24:13sorunların
  682. 24:14eee
  683. 24:15farklı türden yönetilmesi gerekiyor.
  684. 24:17Şimdi, Suudi Arabistan meselesi, aslında
  685. 24:19Suudi Arabistan'la İran problemli olduğu
  686. 24:21için araları açılmış bir konu değil.
  687. 24:23Amerika ve İsrail'le bunların arası
  688. 24:25problemli olduğu için
  689. 24:27bir noktada sorun oraya çıktı. İkinci
  690. 24:29bir konuda tabii ki, Hürmüz Boğazı'ndan
  691. 24:33en fazla etkilenenler
  692. 24:35meselesi var. Burada tabii ki, Suudi
  693. 24:37Arabistan şu anda aldığı tedbirler ve
  694. 24:39coğrafi konumu gereği, Hürmüz Boğazı'nın
  695. 24:41kapatılmasından bir Irak, bir Katar, bir
  696. 24:44Kuveyt kadar etkilenmiyor. Onlar %100
  697. 24:46etkilenen ülkeler arasında. BAE ile
  698. 24:49Suudi Arabistan ise
  699. 24:50% hani işte 45'le 60 arasında değişen
  700. 24:55ürünlere ve kargoya göre etkileşimleri
  701. 24:57var. Eee, yani
  702. 24:59bu gri bir alan ama eee
  703. 25:02>> İranlı muhataplarınızla da bunları
  704. 25:04konuştunuz mu? Bu savunma anlaşmasına
  705. 25:06ilişkin kendilerine
  706. 25:09>> Yok, İranlılarla biz hani ben ifade
  707. 25:11ettim yani 2 yıldan fazladır biz bölgede
  708. 25:13bunu konuşuyoruz. İranlılarla da bunları
  709. 25:15konuştuğumuz dönemler oldu. Yani İran'ın
  710. 25:18bölgede kendi hani sorunlarını çözdüğü
  711. 25:21zaman bölgenin hani yapıcı
  712. 25:23politikalarına katkıda bulunmaya
  713. 25:25o kollektif bir alana girilmesi
  714. 25:27gerektiği zaman eee onların da hani bu
  715. 25:30rolüne ihtiyaç var. Eee biz onu her
  716. 25:32zaman söylüyoruz yani İranlılar bu
  717. 25:34konuya yabancı değiller.
  718. 25:36>> Faruk Bey, buyurun. Sizle devam edelim.
  719. 25:37>> Sayın Bakanım, ortak savunma anlaşması
  720. 25:40kurumsal bir yapı öngörüyor mu? Anlaşma
  721. 25:42çerçevesinde
  722. 25:44eee daimi bir ortak askeri komuta
  723. 25:46merkezi, koordinasyon eee konseyi veya
  724. 25:49sekreterya gibi yapısal kurumların
  725. 25:51oluşturulması bekleniyor mu anlaşma
  726. 25:53çerçevesinde?
  727. 25:54>> NATO'yu mu modelleyeceğiz ya da bir
  728. 25:57başka ifadeyle?
  729. 25:58>> Şimdi NATO'daki tecrübelerimizden tabii
  730. 26:00ki eee
  731. 26:02ders alacağız. Ondaki
  732. 26:05yani en iyi uygulama örnekleri
  733. 26:07dediğimiz, best practice dediğimiz ki
  734. 26:08NATO dışında şu anda kalıcı büyük
  735. 26:11savunma organizasyonu pek yok. Bu da
  736. 26:14muazzam bir tabii ki tecrübe ortaya
  737. 26:16koyuyor. Buradaki örnekler tabii ki
  738. 26:18ortaya konacak. Şimdi dediğim gibi
  739. 26:21siyasi ve askeri düzeyde stratejik
  740. 26:23kararların alınması için bakanlar
  741. 26:25komitesi var. NATO'da da Dışişleri
  742. 26:27Bakanları Komitesi var, Savunma
  743. 26:28Bakanları Komitesi var. Biz burada bu
  744. 26:30komiteyi birleştirdik. Bir tane
  745. 26:32stratejik, politik ve askeri komite
  746. 26:35kuruldu.
  747. 26:36Burada Dışişleri Bakanı, Milli Savunma
  748. 26:38Bakanı ve Genelkurmay Başkanı
  749. 26:40var ülkelerin.
  750. 26:42Bu komitenin alacağı kararlar tabii ki
  751. 26:44liderlerin vizyonu çerçevesinde olacak.
  752. 26:47Senede belli defalar toplanmaları
  753. 26:49gerekiyor. Bir sekreterya var. Yine
  754. 26:52kurumsal bir
  755. 26:53durum. Bir sekreterya, genel sekreterlik
  756. 26:55kurulacak. Bunun
  757. 26:57kuruluşu, yapısı, işleyişine ilişkin
  758. 27:00detayları ilk toplantımızda
  759. 27:03muhataplarımızla görüşeceğiz.
  760. 27:04>> Merkezi neresi olacak gibi?
  761. 27:06>> Sekreteryanın merkezi Suudi Arabistan'da
  762. 27:09olacak. Yani onu o şekilde
  763. 27:12kararlaştırdık. Daha sonra
  764. 27:16kurulacak diğer üniteler, askeri, sivil
  765. 27:18üniteler nasıl olur, buna kendi aramızda
  766. 27:20karar vereceğiz.
  767. 27:21>> Ortak askeri tatbikatlar da olacak mı
  768. 27:22bakalım?
  769. 27:22>> Tatbikatlar
  770. 27:24olacak, eğitimler olacak. Bunlar zaten
  771. 27:26hani ortak askeri ittifakların doğasında
  772. 27:29olan hususlar. Yani bunlar yapmadan
  773. 27:32ortak çalışabilirliği, ortak hareket
  774. 27:33edebilirliği ortaya koyamazsınız. Çünkü
  775. 27:37bir müddet sonra şunu göreceksiniz.
  776. 27:38Ortak bir Allah korusun muharebe
  777. 27:42senaryosunda kendinizi bulduğunuz zaman
  778. 27:44sizin silah sistemleriniz, haberleşme
  779. 27:46sistemleriniz
  780. 27:48birbiriyle nasıl konuşacak, nasıl
  781. 27:50uyumlaşacak? Bunlar önemli konular. Yani
  782. 27:53ama dediğim gibi bu sekreterya
  783. 27:55kurulduktan sonra yapacağı işler bunlar.
  784. 27:57Oradaki sivil ve askeri komitenin
  785. 28:00bunları yapması gerekiyor. Buna ilişkin
  786. 28:02standartlar geliştirmesi gerekiyor.
  787. 28:04Analizler, tahliller o ayrı bir konu.
  788. 28:08Ama yapacak çok işleri var. Yani NATO'da
  789. 28:10biliyorsunuz büyük bir NATO genel
  790. 28:11sekreterliği var Brüksel'de.
  791. 28:14Mons'ta da büyük bir askeri karargah
  792. 28:16var. O askeri karargahın alt
  793. 28:17karargahları var.
  794. 28:19Bunlar tabii çok büyük yapı NATO.
  795. 28:22Şu anda 32 ülkenin üyesi olduğu çok
  796. 28:25büyük bir devasa askeri ittifak. Yani
  797. 28:28biz burada üç ülkeyle şu anda başlamış
  798. 28:30durumdayız. Çok mütevazı adımlar ama
  799. 28:32somut adımlar atmamız gerekiyor.
  800. 28:34>> o noktada Büşra Hanım'ın bir sorusu var.
  801. 28:36Buyurun.
  802. 28:36>> Sayın Bakan, bu mekanizmanın başka
  803. 28:38ülkeleri kapsayacak şekilde genişlemesi
  804. 28:41gündemde mi? Katılmak isteyen başka
  805. 28:42ülkeler var mı? İlerde nasıl bir
  806. 28:44mekanizma göreceğiz?
  807. 28:45>> Şimdi adını vermek Başka ülkeler var.
  808. 28:48Buna
  809. 28:51katılmak isteyen. Bu hatta biz bu
  810. 28:54anlaşmayı oluştururken ve imzalarken
  811. 28:56üzerinde hani karar vermede biraz
  812. 28:59zorlandığımız bir husus oldu. Yani diğer
  813. 29:02ortaklarımızın ağırlıklı tercihi
  814. 29:05bu anlaşmadaki ilgili maddeyle de
  815. 29:07eee
  816. 29:09ifade [boğazını temizler] edildiği gibi
  817. 29:11üç ülke kurucu çekirdek ülke olsun. Hani
  818. 29:13prensipleri standartları ve eee yani bu
  819. 29:17yapının bekasın da
  820. 29:19belirlemede aktif rol ülkesi oynasınlar.
  821. 29:23Ama bu çekirdek ülkelerin onayıyla da
  822. 29:25diğer ülkeler buraya katılsınlar.
  823. 29:28Cumhurbaşkanımızın vizyonunda zaten
  824. 29:31bizim üç ülkeyle sınırlı kalmamamız
  825. 29:34ve daha da büyümemiz, bölge mümkünse
  826. 29:36bölgedeki bütün ülkelerin bir gün bu
  827. 29:38çatının altında toplanması
  828. 29:41vizyonumuz var. Bu bölgeye kalıcı
  829. 29:45istikrarı getirecek en önemli adım.
  830. 29:47Bakın bu bölge son 100 yıldır
  831. 29:49Osmanlı'nın bölgeden çekilmesinden beri
  832. 29:52istikrarsızlıkla anılan bir bölge. O
  833. 29:54veya bu şekilde. Ama artık bölge
  834. 29:56ülkeleri yani kendileri bir araya
  835. 29:58gelerek eee kendi sorumluluklarını
  836. 30:02üstlenerek bir eee
  837. 30:04önemli adım atıyorlar. Şu ana kadar
  838. 30:07ikili adımlarla bir şeyler yapılmaya
  839. 30:08çalıştı. Ama
  840. 30:10şu anda daha büyük bir adım atılıyor.
  841. 30:12Bir şeyin daha altını çizmek isterim.
  842. 30:13Pakistan'ı da coğrafi konumuna
  843. 30:14baktığınız zaman aslında klasik bir
  844. 30:16Ortadoğu tanımının da biz ötesine
  845. 30:17gidiyoruz. Eee yani bu daha geniş bir
  846. 30:21bölgeden
  847. 30:23eee biz olaya bakıyoruz. Bu da önemli
  848. 30:26bir husus bizim açımızdan.
  849. 30:27>> Teşekkür ediyorum. Anlaşmayla alakalı
  850. 30:28başka soru var mı?
  851. 30:29>> Son bir müsaadenizle bir soru sorayım
  852. 30:31mi?
  853. 30:31>> Efendim şimdi bölgesel dörtlü diye bir
  854. 30:33mekanizma var.
  855. 30:34>> Eee Regional Four adı da kondu. Eee
  856. 30:36bununla nasıl bir konuşma bu bu
  857. 30:38ittifakla nasıl bir konuşması aslında
  858. 30:40ittifakın önemli kısmı o bölgesel dörtlü
  859. 30:42de Bir de anlaşma söz
  860. 30:44>> bahsediyorsunuz.
  861. 30:45>> Evet. Anlaşma var ama bu ittifakın bir
  862. 30:47adı da kondu mu? Adı da var mı?
  863. 30:50>> İsminin ne olacağı meselesi tabii yani
  864. 30:53genel şu anda söylenen
  865. 30:55yani Mekke ittifakı
  866. 30:58olarak hani konuşuluyor
  867. 31:00ama buna hani Mekke savunma
  868. 31:03ittifakı diyenler de var. O belki
  869. 31:05zamanla oturacak biraz da ortakların
  870. 31:06karar vermesiyle alakalı bir konu ama
  871. 31:09biz kısalttığımız zaman biraz daha Mekke
  872. 31:11ittifakı diyoruz. Mekke hepimiz için çok
  873. 31:13önemli bir yer.
  874. 31:15Mısır ve yani bölgesel dörtlü bölgesel
  875. 31:19dörtlü çok önemli bir siyasal platform
  876. 31:22informal gayri resmi bir siyasal
  877. 31:24platform çok da büyük esneklik sağlıyor.
  878. 31:27Bu var olmaya devam edecek var olmak
  879. 31:29zorunda zaten. Burada Mısır'da zaten
  880. 31:32bizim doğal bir ortağımız bütün
  881. 31:35meselelerde.
  882. 31:36Ben bir sonraki aşamada Mısır'ın da
  883. 31:38bizim aramızda hani
  884. 31:40ittifak olarak bulunacağına inanıyorum.
  885. 31:41Zaten şu anda ittifak üyesiymiş gibi
  886. 31:44davranıyoruz birbirimize. Bütün
  887. 31:46ülkelerle ilişkiler öyle.
  888. 31:48Orada birkaç tane teknik husus var.
  889. 31:50Bunlar hayata geçirildiği zaman
  890. 31:51[boğazını temizler] Mısır'ın da
  891. 31:53olmaması için hiçbir sebep yok ama
  892. 31:55bölgesel dörtlü önemini koruyor.
  893. 31:58Mısır önemli bir ülke bu konuda diğer ne
  894. 32:01Pakistan'ın ne Suudi Arabistan'ın bir
  895. 32:03şeyi yok görüş ayrılığı yok. Buna hep
  896. 32:05beraber devam edeceğiz.
  897. 32:06>> Teşekkür ediyorum.
  898. 32:07Anlaşmayla alakalı sorularımızı
  899. 32:09bitirdiysek tek ABD İran savaşına geri
  900. 32:12dönelim.
  901. 32:13Tabii belki bu savunma paktı da bu
  902. 32:16savaşın
  903. 32:17bir çıktısıydı. Yani çünkü bazı
  904. 32:20düşünceler fikirler vardı ama savaş
  905. 32:22sayesinde hızlandı bunu anlıyoruz. Siz
  906. 32:24şu an ABD İran arasındaki bu krizin
  907. 32:27hangi aşamada olduğunu
  908. 32:28değerlendiriyorsunuz? Hürmüz Boğazı ile
  909. 32:30alakalı bir anlaşmaya yakınız deniyor
  910. 32:33ama her gün tabii değişiyor. Her hafta
  911. 32:36başka yaklaşımlar sergileniyor. Sizce şu
  912. 32:39an durum nedir ABD-İran krizinde?
  913. 32:42>> Ya şu anda
  914. 32:43en önemli öncelik, herkesin üzerinde
  915. 32:45çalıştığı ıı
  916. 32:49yani
  917. 32:50geçici süre de olsa ki 60 gün olarak
  918. 32:52nitelendiriliyor, boğazın açılmasını
  919. 32:54sağlayacak
  920. 32:56bir
  921. 32:57uzlaşmanın sağlanması.
  922. 32:59Bu konudaki teklifler olgunlaştı,
  923. 33:01olgunlaştı yazımlar ıı
  924. 33:03bir noktaya geldi ve şu anda
  925. 33:07Umman'la İran arasındaki iki, biri
  926. 33:09kuzeyinde biri güneyinde bulunuyor
  927. 33:11boğazın, onların kendi arasındaki bir
  928. 33:13rejim, bir prosedür üzerinde
  929. 33:16tamamıyla mutabık kalması neticesinde
  930. 33:19bir bir şey ortaya çıkacak. Buna da
  931. 33:21yakın olduğumuzu düşünüyorum açıkçası.
  932. 33:23Tabii İran'ın içerisinde zaman zaman
  933. 33:25hani karar alma süreçlerinin
  934. 33:27uzayabildiğini de görüyoruz
  935. 33:28anlaşılabilir nedenlerden dolayı. Hani
  936. 33:31liderliğin içerisinde bulunduğu durum
  937. 33:32tabii güvenlik tehdidi vesaire
  938. 33:34ulaşılabilir
  939. 33:35de
  940. 33:36şey taşıyor, önem taşıyor ama şu anda
  941. 33:40bölge ülkeleri Amerika,
  942. 33:43Batı, Avrupa, herkes açıkçası Asya,
  943. 33:47bu boğazın bir an önce açılmasını
  944. 33:49talep ediyor. Bu konuda büyük bir baskı
  945. 33:51var.
  946. 33:52>> Türkiye olarak bizim üstlendiğimiz bir
  947. 33:53rol var mı bu diplomatik süreçte?
  948. 33:56>> olarak yani şu anda
  949. 33:57taraflarla konuşuyoruz.
  950. 33:59Iı
  951. 34:01olayda tıkandığını düşündüğümüz yer
  952. 34:02varsa açılmasına çalışıyoruz. Burada
  953. 34:05aslında şu anda
  954. 34:06tarafların belli konularda bir tercih
  955. 34:08şeyi var yani haberleşmeyle ilgili
  956. 34:10sıkıntıları yok yani zaman kendileri de
  957. 34:12direkt görüşüyorlar. Hiçbir sıkıntıları
  958. 34:14yok o konuda. Artık o süratliliğe
  959. 34:16erişmiş durumdalar. Yani hepimizin
  960. 34:18ortaya koyduğu arabuluculuk aslında
  961. 34:21öyle bir noktaya geldi ki tarafların
  962. 34:23direkt birbiriyle haberdar olabilir
  963. 34:25noktaya.
  964. 34:26Şu anda dediğim gibi yani prosedürel bir
  965. 34:29durum var yani
  966. 34:31mevcut şekilde geçişin nasıl
  967. 34:32düzenleneceği meselesi.
  968. 34:34Bunu kendi aralarında konuşuyorlar.
  969. 34:36Burada eee
  970. 34:38belki bir iki tane boğazda sınırı olan
  971. 34:41ülkeler onlardan bir bir iki katkı
  972. 34:43gelebilir ilave. Teşekkürler Yusuf Bey
  973. 34:46buyurun.
  974. 34:46>> Bir diğer büyük mesele tabii Gazze'de
  975. 34:48barış planı. Burada da ikinci aşamaya
  976. 34:50geçildi Sayın Bakanım. Bu hususta
  977. 34:52Hamas'ın özellikle bu aşamanın
  978. 34:54gerekliliklerini yerine getirdiğini
  979. 34:56getirmeye
  980. 34:57yönelik olarak iradesini ortaya
  981. 34:59koyduğunu görüyoruz.
  982. 35:00>> Ancak İsrail
  983. 35:01bu hususlarda şu anda geri adım atıyor.
  984. 35:04Ne tip yaptırımlar uygulanabilir askeri
  985. 35:07olarak
  986. 35:08İsrail'in bu duruma ilişkin katılmaması
  987. 35:11anlamında ne tarz baskı mekanizmaları
  988. 35:13devreye sokulabilir bunu
  989. 35:15sizden duymak istiyorum.
  990. 35:17>> İfade ettiğiniz gibi barış
  991. 35:18görüşmelerinde ikinci aşamaya geçilmesi
  992. 35:21için
  993. 35:22en büyük aslında madde
  994. 35:26olarak görülen belli şartlar
  995. 35:28karşılığında Hamas'ın
  996. 35:31silahları bırakması meselesi vardı. Bu
  997. 35:35konuda bir uzlaşma sağlandı ve hemen
  998. 35:38akabinde ikinci aşamaya geçilmesi
  999. 35:39gerekiyordu. Yani Filistinlilerden bir
  1000. 35:42şekil komitenin Filistin'in yönetimine
  1001. 35:44ele alması için içeriye girmesi istikrar
  1002. 35:47gücünün
  1003. 35:49konumlaş konuş laşması konuşlanması
  1004. 35:51gerekiyordu.
  1005. 35:53Şimdi buna İsrail başlamakta tereddüt
  1006. 35:56etti. Yani biz İsrail'in stratejilerini
  1007. 35:58çok iyi biliyoruz. İsrail belli
  1008. 36:00konuların asla
  1009. 36:02Hamas'ın ve Filistinlilerin diplomatik
  1010. 36:04olarak çözebilecekleri kabiliyetinde
  1011. 36:06olduğunu hiçbir zaman için düşünmedi.
  1012. 36:09Dolayısıyla bu konularda böyle bir tavır
  1013. 36:11içerisinde oldu. Çözüldüğü zaman hep bir
  1014. 36:14sonraki noktaya erteledi. Biliyorsunuz
  1015. 36:16Hamas'ın
  1016. 36:17teklifi kabul etmesinden
  1017. 36:19yaklaşık 4-5 saat sonra 18 kişinin
  1018. 36:21şehadetiyle sonuçlanan
  1019. 36:23bir saldırıya
  1020. 36:24imza attı İsrail.
  1021. 36:27Bu İsrail'in hep yaptığı bir şey ama
  1022. 36:29artık hiç kimsenin
  1023. 36:31bu konuda İsrail'i bir destekleyecek bir
  1024. 36:33cümlesi bile yok. Yani en fazla İsrail'i
  1025. 36:35destekleyen
  1026. 36:36Siyonist odaklar bile
  1027. 36:38söz konusu bu şey olduğu zaman
  1028. 36:39destekleyemiyorlar.
  1029. 36:41Burada
  1030. 36:42Hamas'ın özellikle yani Filistin halkını
  1031. 36:45önceleyen
  1032. 36:47onların
  1033. 36:48varoluşunu
  1034. 36:50kendi varoluşunun önüne alan yaklaşımı
  1035. 36:53takdire
  1036. 36:54şayan bir yaklaşım. Filistin halkı
  1037. 36:56muhakkak bunu ödüllendirecektir,
  1038. 36:58değerlendirecektir. Bu noktadaki
  1039. 37:00çalışmaların bu haliyle devam etmesi
  1040. 37:02gerekiyor ama
  1041. 37:03İsrail'in temel hedefi
  1042. 37:05Gazze'yi Filistinsizleştirmek olduğu
  1043. 37:08sürece bu türden oyunlara
  1044. 37:10başvurması devam edecek. Peki bunun
  1045. 37:12önüne nasıl geçilecek? Burada
  1046. 37:14uluslararası
  1047. 37:15siyasal mobilizasyonun
  1048. 37:18hiç inkıtaya uğramadan kesintisiz devam
  1049. 37:20ettirilmesi gerekiyor. Yaratıcı
  1050. 37:22fikirlerle sürekli meselenin gündemde
  1051. 37:24tutulup hareket İsrail'in en çok
  1052. 37:26korktuğu şey uluslararası izolasyon.
  1053. 37:29Bugüne kadar yani
  1054. 37:31elindeki çok geniş imkanlarla ki bu
  1055. 37:34başka ülkelerde bulunan imkanlar onları
  1056. 37:36kullanarak bir illüzyon oluşturdu
  1057. 37:38dünyada. Bu illüzyonun üzerine inşa
  1058. 37:41ettiği bir siyasal pratik var.
  1059. 37:43Sürekli İsrail lehine çalışan şartlar ne
  1060. 37:45olursa olsun. Yani soykırım yapıyor.
  1061. 37:47Onda bile bir şey olmayabiliyor. Ama
  1062. 37:50bütün dünya kendi vicdanıyla oluşturulan
  1063. 37:54illüzyon ile arasındaki
  1064. 37:56şeytani farkı
  1065. 37:57artık görüyor. Bunun
  1066. 38:00sıradan bir
  1067. 38:02yanılsama veya bir hatadan dönme
  1068. 38:04olmadığını giderek aslında bir
  1069. 38:07bağımsızlık mücadelesine
  1070. 38:10dönüşmesi gereken bir husus olduğunu
  1071. 38:12dünyanın aslında
  1072. 38:14bir ahtapotun kolları gibi böyle bir
  1073. 38:17bilgi ve enformasyon ve illüzyon
  1074. 38:19hareketiyle insanların zihninin birçok
  1075. 38:21noktada şekillendirildiğini, bunun çok
  1076. 38:23katmanlı, çok pratik, çok sistematik bir
  1077. 38:26hareket olduğunu dünya, biz biliyoruz
  1078. 38:29aslında yani siyasal şuurlu,
  1079. 38:30farkındalığı yüksek olan, bu coğrafyada
  1080. 38:32yaşayan insanlara haber değil bu.
  1081. 38:35Biz bunun ne farkındayız? Yani
  1082. 38:36çocukluktan beri hep bu vardı. Biz
  1083. 38:37sadece büyüdükçe şunu gördük. Dünyadaki
  1084. 38:39olaylarla etkileşime girdikçe ya bu
  1085. 38:41gerçekten şu şu şekilde oluyor diye
  1086. 38:43mekaniğini gördük. Ama dünyanın geri
  1087. 38:45kalanına, özellikle batıya bu çok büyük
  1088. 38:47bir haber.
  1089. 38:49Çok kitlelere, geniş kitlelere İsrail de
  1090. 38:51zaten bu kitlelerin
  1091. 38:53eee
  1092. 38:56yıllarca şeyiyle,
  1093. 38:58yani farkındasız, farkında olmadığı bir
  1094. 39:01mesele olduğu için istifade etti bu
  1095. 39:02meseleden. Eee şu anda farkındalık
  1096. 39:04arttıkça artık izolasyonun da daha fazla
  1097. 39:07olacağını görüyor. Ha burada yeni bir
  1098. 39:09hikaye çıkartılır, yeni bir provokasyon
  1099. 39:11çıkartılır, yeni bir
  1100. 39:13anlatı çıkartılır. Bunlara karşı da
  1101. 39:15hazırlıklı olmak gerekiyor ama işler
  1102. 39:18artık eskisi gibi kolay değil. Ben hep
  1103. 39:20söylemiştim
  1104. 39:21o zaman da yani içim acıyarak
  1105. 39:23söylemiştim ama yani olaylar başka
  1106. 39:24olaylarda gördüğümüz için bu hep böyle
  1107. 39:26bunu yani
  1108. 39:28eee işte işte de böyle bir şey var
  1109. 39:30sünnetullah'ta. Yani
  1110. 39:32eee Filistinli o kadar masum şehidin
  1111. 39:34kanı orada
  1112. 39:35aktığı zaman Gazze'de
  1113. 39:38eee o orada hemen bir zafere
  1114. 39:40dönüşmeyebiliyor ama
  1115. 39:42başka birçok yerdeki
  1116. 39:44hayrın
  1117. 39:45kapısını açıyor.
  1118. 39:47Ve bu hayrın ne olduğunu çoğu zaman
  1119. 39:48bilemeyebiliyoruz.
  1120. 39:50Çok yakından bakmadığımız sürece.
  1121. 39:52Bir zihinsel örgütlenme, farkındalık
  1122. 39:54yükselmesi, insanların daha farklı bir
  1123. 39:57dünyaya uyanması, ezen, ezilen, sömüren,
  1124. 39:59sömürülen konusundaki
  1125. 40:01bir yeni ruh, yeni şuur,
  1126. 40:04eee yani İsrail'in aslında
  1127. 40:07kendi ortaklarının bile farkına varmadan
  1128. 40:09onların imkanlarını nasıl istimal ettiği
  1129. 40:11bir dünyanın
  1130. 40:13gizlice nasıl inşa edildiği.
  1131. 40:16Ben bu kurtuluş, çok büyük bir kurtuluş.
  1132. 40:19Yani her şey İsrail'in aleyhine
  1133. 40:22ilerliyor. Bir bakış açısıyla
  1134. 40:24diyorsunuz. Zaten çocukları öldürerek,
  1135. 40:26soykırım yaparak bugüne kadar dünya
  1136. 40:29tarihinde de kazanılmış bir zafer söz
  1137. 40:31konusu değil. Yahya Bey, buyurun sizle
  1138. 40:34devam edelim.
  1139. 40:34>> Efendim, eee, Türkiye'yi çok yakından
  1140. 40:36ilgilendiren bir başka kriz noktası
  1141. 40:38Ukrayna-Rusya. Orada stratejik bir
  1142. 40:39sıkışma var. Yani savaş derinleşiyor.
  1143. 40:42Rusya toprakları da artık savaşın bir
  1144. 40:44parçası haline geldi Ukrayna'nın
  1145. 40:46saldırılarıyla. Ama asıl önemlisi
  1146. 40:47Karadeniz'de Türk gemileri özellikle
  1147. 40:50hedef alınıyor. Burada iki tane sorun
  1148. 40:51var. Bir, Karadeniz bağlamında
  1149. 40:53biz, eee, Ankara tabii uyarıyor hem
  1150. 40:56Kiev'i hem Moskova'yı ama
  1151. 40:57burada, eee, bu saldırıların, Türk
  1152. 41:00gemilerinin özellikle, Karadeniz'deki
  1153. 41:02saldırıların durması için bir mekanizma
  1154. 41:04devreye girebilir mi? Burada bir plan
  1155. 41:05var mı? İkincisi, siz Moskova'ya da
  1156. 41:07gittiniz geçtiğimiz ay. Çok kritik bir
  1157. 41:09ziyaretti. Sonra Kiev'e gittiniz.
  1158. 41:11Barışacakları çok konuşuluyordu ama bir
  1159. 41:14anda iş bambaşka bir noktaya gitti. Eee,
  1160. 41:16Rusya-Ukrayna arasındaki anlaşmanın
  1161. 41:18önündeki en en önemli engel şu anda
  1162. 41:20nedir? Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
  1163. 41:23>> Yani sorunuzun ilk kısmından başlayacak
  1164. 41:26olursak,
  1165. 41:28uyarılarımız maalesef çıkıyor. İşte
  1166. 41:30savaşın yaygınlaştığı alanlardan biri de
  1167. 41:33Karadeniz'in tamamı oldu. İlk önce
  1168. 41:35askeri tarafları, limanları
  1169. 41:36vuruyorlardı, askeri gemileri
  1170. 41:37vuruyorlardı. Şimdi ticari bütün
  1171. 41:40gemileri vuruyorlar. Şey yapmadan, ayrım
  1172. 41:43yapmadan. Maalesef burada,
  1173. 41:45Türk gemileri, yani Türk sahipli veya
  1174. 41:46Türk bayraklı gemiler de,
  1175. 41:49nasibini alıyor. Eee, yani yabancı
  1176. 41:51bayraklı oluyor ama Türk sahipli
  1177. 41:52olabiliyor.
  1178. 41:55Bazen yabancı bayraklı, yabancı sahipli
  1179. 41:57ama Türk tayfaların çalıştığı gemiler
  1180. 42:00olabiliyor.
  1181. 42:02Üç kategoride gemi var. Bunların hepsini
  1182. 42:04yakından takip ediyoruz. Şu anda,
  1183. 42:07diğer hedef alınan gemilere nazaran Türk
  1184. 42:09gemilerinin sayısı biraz daha az ama
  1185. 42:11oranladığımız zaman ama yine de çok
  1186. 42:14fazla bizi endişeye sevk eden husus. Bu
  1187. 42:17konuda yani Cumhurbaşkanımıza da arz
  1188. 42:19ettiğimiz birkaç tane tedbirimiz var.
  1189. 42:21Eee, onları hayata geçiriyoruz. Ama,
  1190. 42:24eee, yani kamuoyuna söyleyebileceğim
  1191. 42:26husus şu, eee, iki tarafa da biz bu
  1192. 42:29konuda bir moratoryum ilan edilmesiyle
  1193. 42:31ilgili bir mekanizma kurulması konusunda
  1194. 42:34bir, eee, çağrımızı ilettik.
  1195. 42:36Ukraynalıların bu konuda bir talebi de
  1196. 42:38vardı zaten. Biz bunu Rus
  1197. 42:40mevkidaşlarımıza da ilettik. Bu konudaki
  1198. 42:43şeyi bekliyoruz. Ama şimdi savaşın
  1199. 42:45seyrine baktığınız zaman
  1200. 42:47her iki taraf da birbirinin lojistik,
  1201. 42:49birbirleri için önemli olan lojistik,
  1202. 42:50eee, tesislerini hedef aldığını
  1203. 42:53görüyoruz.
  1204. 42:54Eee, bu çok tehlikeli bir
  1205. 42:55>> Sivil tarafa
  1206. 42:57>> Eee, sıçradı sıçradı evet.
  1207. 42:58>> Sıçradı sıçradı. Bunu görüyorduk.
  1208. 43:00Maalesef 5. yılında bu savaşa buraya
  1209. 43:03geldi. Şimdi arabuluculuk ne
  1210. 43:06ler neden hızlıca harekete geçmiyorlar?
  1211. 43:08Yani bunlardan birincisi aslında
  1212. 43:09arabulucu taraflar devreye girdiği
  1213. 43:11zaman, başta Amerikalılar, şunu
  1214. 43:13görüyorlar. Yani savaşan tarafların
  1215. 43:15ellerinde birbirlerine karşı hala
  1216. 43:17kullanabileceklerini düşündükleri askeri
  1217. 43:19imkanlar olduğu sürece hiç kimse kolay
  1218. 43:23kolay biraz taviz verici adım atmıyor
  1219. 43:25açıkçası.
  1220. 43:27Ya bu da arabulucunun işini
  1221. 43:28kolaylaştırmaz. Arabulucunun işini her
  1222. 43:29zaman için kolaylaştıracak olan şey iki
  1223. 43:31tarafın da taviz vererek ortada bulunma
  1224. 43:34buluşması meselesidir. Ama kimsenin
  1225. 43:36taviz vermediği bir yerde
  1226. 43:38savaş
  1227. 43:40kendi taviz alanını kendi oluşturana
  1228. 43:41kadar
  1229. 43:43şiddeti artarak devam eder. Şimdi
  1230. 43:45maalesef şahit olduğumuz da bu. Yani bu
  1231. 43:47eee, benim geçen sene aslında, eee,
  1232. 43:49Amerikalı meslektaşlarımıza da
  1233. 43:51söylediğim buydu. Yani onlar da bir
  1234. 43:53moral düşüklüğü gördüğümüz zamanda dedim
  1235. 43:55ki bunlar artık şeyi bırakacaklar,
  1236. 43:58gidecek. Şimdi, eee, şu olacak. İki
  1237. 44:01taraf da artık birbirini tamamıyla
  1238. 44:02yıprattığı zaman
  1239. 44:07artık bir masaya etrafına
  1240. 44:11gelelim ve barışalım zihni oluşacak diye
  1241. 44:13bekliyorlar. Şimdi bu önceden yine vardı
  1242. 44:15bu. Ne zaman vardı? Bir hatırlıyorsanız
  1243. 44:17müzakerelerin çok
  1244. 44:18zirvede olduğu bir noktada
  1245. 44:20işte
  1246. 44:22şöyle bir husus vardı. Yıpratma savaşı
  1247. 44:25dediğimiz bir savaşa dönüşmüştü savaş.
  1248. 44:27Cephedeki yıpratma savaşıydı. Yani ne
  1249. 44:30oluyordu? Cephedeki askerler karşılıklı
  1250. 44:31yerlerinde duruyorlar. 1. Dünya
  1251. 44:33Savaşı'nda, 2. Dünya Savaşı'nda olduğu
  1252. 44:34gibi siperlerinde çünkü
  1253. 44:36ilerleyemiyorlar. Drone'larla ve
  1254. 44:37toplarla öldürüyorlar. Kimse yerinden
  1255. 44:39kımıldayamıyor ve sürekli orada binlerce
  1256. 44:42asker her ay ölüyor.
  1257. 44:44Ve ülkelerde buraya para ve insan
  1258. 44:46akıtıyorlar. Bu o zaman yıpratma savaşı
  1259. 44:49diye tanımlamıştık. Bu yıpratma
  1260. 44:51savaşının tam aslında
  1261. 44:53optimum yerinde arabuluculuk olarak
  1262. 44:56devreye girdiğimizde bir şey zemini
  1263. 44:58çıkmıştı.
  1264. 44:59>> Bir uzlaşı.
  1265. 45:00>> Uzlaşı zemini çıkmıştı. Orada
  1266. 45:03bu Donetsk bölgesindeki
  1267. 45:06Rusların alamadığı
  1268. 45:08geçen sene %24-25 dedikleri, bu sene %15
  1269. 45:12dedikleri ölçekteki bir toprağın
  1270. 45:14alınamadığı için taraflar anlaşmaya bir
  1271. 45:17türlü varamadılar.
  1272. 45:22Savaş da burada tıkanmıştı. Bu da sonuç
  1273. 45:25vermeyince bu sefer yıpratma savaşı
  1274. 45:29sivil hedefleri de içine alacak şekilde
  1275. 45:31bir yok etme savaşına
  1276. 45:35dönüştü.
  1277. 45:38>> Nereye kadar gider Sayın Bakan?
  1278. 45:39>> İşte sıkıntı orada.
  1279. 45:41Sıkıntı orada.
  1280. 45:43Bu yok etme
  1281. 45:45cephedeki yıpratma cephe gerisindeki
  1282. 45:48yıpratmaya dönüştüğü zaman konu bir
  1283. 45:51savaşı kaybedip kaybetmeme meselesi
  1284. 45:53değil bir cephedeki bir muharebeyi
  1285. 45:55kaybedip kaybetmeme değil
  1286. 45:57millet olarak var olup olmamayla alakalı
  1287. 45:59bir konuya gelir.
  1288. 46:01Sizin elinizdeki en son
  1289. 46:04imkan neyse
  1290. 46:06bu sefer onu kullanırsınız.
  1291. 46:09Yani eee burada
  1292. 46:11>> Yani Rusya'nın elindeki en son imkanın
  1293. 46:13ne olduğunu biliyoruz.
  1294. 46:14>> Evet.
  1295. 46:15>> Ona doğru mu gider bu iş analiz olarak?
  1296. 46:17>> tabii tabii.
  1297. 46:18Şey yıprat yok etme o boyuta doğru
  1298. 46:21giderse
  1299. 46:22maalesef yani şu ana kadar analizlerimiz
  1300. 46:24maalesef hep haklı çıktı. Eee bunu
  1301. 46:26Rusya'da da eee ziyaretim esnasında hani
  1302. 46:29uzak larımızla görüştüğümüzde
  1303. 46:31o konu gündeme eee gelir gibi oldu.
  1304. 46:33Çünkü halk artık böyle bir şey talep
  1305. 46:35ediyor diye. Eee bunu batılılara da
  1306. 46:37söyledik. Batılılar da biliyorlar. Yani
  1307. 46:39Rusya'yı eee Ha bu bu tehlikeli bir
  1308. 46:41durum açıkçası. Yani burada eee bizim ne
  1309. 46:44yapıp edip eee araya girip
  1310. 46:46eee uluslararası toplum olarak bu savaşı
  1311. 46:48durdurmamız gerekiyor. Yani burada eee
  1312. 46:51çünkü olmaz denen her şey oluyor. Yani
  1313. 46:54savaşın yaygınlaşması coğrafya olarak da
  1314. 46:56yaygınlaşıyor, hedef olarak da
  1315. 46:58yaygınlaşıyor, metot olarak da
  1316. 46:59yaygınlaşıyor.
  1317. 47:01Ve daha üst seviyeye çıkabilir. Eee
  1318. 47:04bundan kaçınmamız gerekiyor. Bu kadar
  1319. 47:05yeter olması lazım. Yani bu kadar
  1320. 47:07yıpratma ve yok etme
  1321. 47:09eee yetmeli. Eee ama eee
  1322. 47:13yani Avrupalıların
  1323. 47:14Avrupa güvenliği ve stratejisi açısından
  1324. 47:16algıları, Rusların algıları,
  1325. 47:18Amerikalıların farkları, Ukrayna'nın
  1326. 47:20hani tarafın savaşın önemli bir tarafı
  1327. 47:22olarak durduğu yer
  1328. 47:24biraz farklılık arz ediyor. Yani çok
  1329. 47:26derin konuşmalara girdiğiniz zaman işte
  1330. 47:27her iki taraf liderlikleriyle de gittik
  1331. 47:29bir ay içerisinde konuştuk uzun uzun.
  1332. 47:31Sonra Avrupalılarla konuştuk, sonra
  1333. 47:32Amerikalılarla konuştuk.
  1334. 47:34Aslında eee stratejik değerlendirmeler
  1335. 47:37şu anda eee ya çok ileri ve ağır çabalar
  1336. 47:41gönderelim de savaşın hani sona ermesi
  1337. 47:44her türlü
  1338. 47:45eee maslahatın üstündedir eee anlayışı
  1339. 47:48şu anda
  1340. 47:49oluşmuş değil. Çünkü şöyle düşünülüyor
  1341. 47:52detayına girmeyeyim eee belli
  1342. 47:53taraflarda. Ben bu savaşı bu haliyle
  1343. 47:55bırakırsam benim savaşın devam
  1344. 47:58etmesinden
  1345. 48:01olacak kaybım
  1346. 48:02dan daha fazla kaybım olacak bu savaşın
  1347. 48:04böyle. Onun için ben bu savaşı böyle
  1348. 48:05bırakmam.
  1349. 48:08Problem şu,
  1350. 48:09matematik olarak,
  1351. 48:11her iki taraf da kaybının aynı şekilde
  1352. 48:12olacağını düşünüyor.
  1353. 48:16Bu ender rastlanan durumlardan biri.
  1354. 48:18>> Peki her iki tarafta aynı aynı şey aynı
  1355. 48:20oranda mı kayıp olur sizce?
  1356. 48:22>> Eee, yok, yok. Ama orada sübjektivite
  1357. 48:25var, işin içinde hissiyat var ve eee,
  1358. 48:29tabii ya detaya girmek istemiyorum
  1359. 48:30burada. Başka konular var. Neyse.
  1360. 48:32>> Evet, teşekkür ediyorum. Eee, Faruk Bey,
  1361. 48:35sizin sorunuz birazcık iç iç politikayla
  1362. 48:38da ilgili ama dış politikaya etki eden
  1363. 48:40boyutları da elbette vardır. Sayın
  1364. 48:42Bakanımızdan dinleyeceğiz.
  1365. 48:43Sayın Bakanım, terörsüz Türkiye
  1366. 48:45sürecinde malum çok önemli bir adım
  1367. 48:47atıldı. Çerçeve yasa meclis teklifi
  1368. 48:49meclise sunuldu. Sizin bu sürece ilişkin
  1369. 48:52değerlendirmeniz nedir?
  1370. 48:54>> Ya çerçeve yasa eee,
  1371. 48:56taslağına hani baktığımız zaman eee,
  1372. 48:58gerçekten eee, önemli hususlar var
  1373. 49:01orada. Yani bu devam eden sürecin
  1374. 49:03inşallah eee, başarıyla nihayete ermesi
  1375. 49:06için önemli aşamalardan biri. Bu çerçeve
  1376. 49:08yasanın eee, kabulü. Eee, burada zaman
  1377. 49:11zaman kamuoyu nezdinde oluşan birtakım
  1378. 49:13endişeleri de hani ben dinliyorum. Onlar
  1379. 49:16tabii hani eksik bilgilendirme ile belki
  1380. 49:19kendilerince endişe etmekte haklıdırlar
  1381. 49:21ama yani şunu söylemek gerekiyor. Bu
  1382. 49:22çerçeve yasanın çok eee, iyi yazılmış
  1383. 49:26eee,
  1384. 49:29garanti altına alıcı hükümleri var. Yani
  1385. 49:31o yasa o açıdan eee, güzel bir eee, dili
  1386. 49:34var. Mekanizması var. O da nedir? Yani
  1387. 49:37örgüt
  1388. 49:39kendi silahlarını bırakmadan imkan ve
  1389. 49:41kabiliyetlerinden vazgeçmeden
  1390. 49:44bu yasanın sağladığı hususlardan
  1391. 49:47yararlanamayacak. Zaten orada
  1392. 49:50tanımlandığı şekliyle örgütün imkan ve
  1393. 49:52kabiliyetlerini silahlı olarak bırakıp
  1394. 49:54normal, hani demokratik ve sivil hayata
  1395. 49:57evrilmesi bizim açımızdan stratejik
  1396. 49:59hedef olan terörün bitmesi ve halkın bir
  1397. 50:02milli bütünlük beraberlik içerisinde
  1398. 50:05yaşamaya normal şekilde devam etmesi.
  1399. 50:07Normalde aslında en son demokratik
  1400. 50:09reformların yapıldığı
  1401. 50:10günden itibaren bunun hayata geçmesi
  1402. 50:12gerekiyordu. 2013'te yani biliyorsunuz
  1403. 50:14yani büyük reformlar yapılmıştı. Dille,
  1404. 50:17eğitim, okullar yabancı seçmeli değil,
  1405. 50:21Kürtçe yayın yap yapan televizyonlar
  1406. 50:24yani
  1407. 50:26kimlikle ilgili sorunların hepsinin
  1408. 50:28ortaya kalktığı dönemden itibaren
  1409. 50:30aslında örgütün
  1410. 50:31bu barışçıl yola evrilmesi gerekiyordu.
  1411. 50:34Fakat o zaman tabii zaman zaman da
  1412. 50:36konuştuk. Bir takım bölgesel ve
  1413. 50:38uluslararası değişimlerin ve dengelerin
  1414. 50:41kendi lehlerine çalışacağını düşündüler.
  1415. 50:43Bazıları da farklı şeyler söylediler.
  1416. 50:45Sonuçta ondan istifade etmediler.
  1417. 50:4713 yıl sonraki gelinen bu aşamada artık
  1418. 50:50bölgesel konjonktürün de, küresel
  1419. 50:51konjonktürün de çok fazla lehlerine
  1420. 50:53olmadıklarını görüyorlar. Türkiye'deki
  1421. 50:55bu demokratik ortam
  1422. 50:57herkesin lehine çalışan bu ortamın
  1423. 50:59aslında bir parçası olması gerekiyor.
  1424. 51:02Yani yapılan
  1425. 51:04şeyler Kürtlerin
  1426. 51:06faydasına olan hususlar değil.
  1427. 51:09Yani daha fazla ekonomik kaybın, daha
  1428. 51:11fazla istikrarsızlığın, daha fazla
  1429. 51:13endişenin oluşmasına katkıda bulunan bir
  1430. 51:16eylem tarzı. İnşallah bu eli uzatılan
  1431. 51:20eli bu sefer tutarlar. Ama ifade ettiğim
  1432. 51:22gibi yani yasanın amir hükümleri
  1433. 51:24gerçekten iyi mekanizmalar kurmuş. Teyit
  1434. 51:27mekanizmaları var, kurulları var. Yani
  1435. 51:30yani o konuda müsterih olabilirler.
  1436. 51:32>> Teşekkür ediyoruz. Sayın Bakan, tabii ki
  1437. 51:35Birleşmiş Milletler son
  1438. 51:36[boğazını temizler]
  1439. 51:37genel sekreter Kıbrıs konusunu giderayak
  1440. 51:40çözmek üzere bir girişimde bulundu.
  1441. 51:43Yakından izliyor Türkiye.
  1442. 51:45Çok net bir soru sormak istiyorum.
  1443. 51:49Türkiye için Kıbrıs'ta çözüm ne demek?
  1444. 51:55>> Bizim için çözüm, eee, şu anda esas
  1445. 51:58itibarıyla,
  1446. 52:01iki devletli çözümün tanınmasıdır. İdeal
  1447. 52:04çözüm bu.
  1448. 52:06İdeal çözüm, iki devletli çözümün hayata
  1449. 52:08geçmesi. Yani Rumların da Türklerin de
  1450. 52:11kendilerine ait
  1451. 52:12devletlerinin olduğu bir
  1452. 52:14yapı. Ve bu iki devletin de adada
  1453. 52:16birbirleriyle barış ve huzur içerisinde
  1454. 52:18yaşamaları,
  1455. 52:20eee, hem adanın refahına katkı, hem de
  1456. 52:22bölgesel barışa ve istikrara katkı
  1457. 52:24içerisinde bulunmaları. Bizim durduğumuz
  1458. 52:26yer bu.
  1459. 52:27Ha, pratikte baktığımız zaman bizim bu
  1460. 52:29idealimizde ne kadar yakın bir pratik
  1461. 52:31var?
  1462. 52:33Yani oradan gittiğimiz zaman, orada
  1463. 52:34biraz daha farklı bir manzara var.
  1464. 52:36Oradaki, bizim ortaya koyduğumuz
  1465. 52:38ideallerle pratikteki konu arasındaki o
  1466. 52:40boşluğu, eee, bizim doldurmamız
  1467. 52:42gerekiyor. Zaten bizim hani, eee, Kıbrıs
  1468. 52:44müzakere leri, Kıbrıs'a yönelik çözüme,
  1469. 52:46arayışlara yönelik destek vermesi,
  1470. 52:48Cumhurbaşkanımızın da o arayışları hep
  1471. 52:50desteklemesi o yönde.
  1472. 52:52Şimdi, eee, Birleşmiş Milletler Genel
  1473. 52:54Sekreteri gerçekten çok değerli bir
  1474. 52:55şahsiyet, Sayın Guterres. Eee, Genel
  1475. 52:58Sekreterliği süresince, yani insanlık
  1476. 53:00onurunu, eee, hep
  1477. 53:03öncelikli, eee,
  1478. 53:05ele alan bir, eee, yönetim anlayışı
  1479. 53:07oldu. Eee, yani gerek Filistin
  1480. 53:10meselesinde, gerek başka konularda her
  1481. 53:11zaman için, eee, doğrunun yanında
  1482. 53:14durmaya çalıştı. Burada da, yani
  1483. 53:16Cumhurbaşkanımız da onun şahsiyetine,
  1484. 53:18eee, güvenir. Eee, ortaya konan
  1485. 53:20insiyatiflerde biz, eee, adil olunması
  1486. 53:22gerektiğini düşünüyoruz. Şimdi, eee,
  1487. 53:241960 anlaşmasıyla ortaya çıkan Kıbrıs,
  1488. 53:29Avrupa Birliği'nin 2004'te üye kabul
  1489. 53:31ettiği Kıbrıs değil.
  1490. 53:35Biz 1960'taki Kıbrıs'ı tanıdık. Garantör
  1491. 53:38devlettik.
  1492. 53:40Eee, iki toplumun
  1493. 53:42eşit yönetimine dayanan
  1494. 53:45bir Kıbrıs vardı.
  1495. 53:47Daha sonra Rumlar dediler ki biz
  1496. 53:49Türklerin yönetimde olmasını
  1497. 53:50istemiyoruz. İlk önce Türkleri
  1498. 53:52yönetimden atmakla
  1499. 53:54işe başladılar. En sonunda 74'e gelince
  1500. 53:57Kıbrıs Yunanistan'daki
  1501. 53:59askeri cunta
  1502. 54:02biliyorsunuz 74 yazında da Kıbrıs'ta bir
  1503. 54:05eee,
  1504. 54:06cunta yaptı ve adayı Yunanistan'a
  1505. 54:08bağlama hususu çıktı. Bırakın 60'taki
  1506. 54:12eee, Kıbrıs'ın ortadan kalkıyor olması
  1507. 54:14Kıbrıs tamamıyla
  1508. 54:16eee, ortadan kalkıyordu. Bunun için
  1509. 54:19uluslararası toplum uyurken
  1510. 54:21Türkiye hem Kıbrıs'ın daki Türklerin
  1511. 54:23haklarını korumak hem de Kıbrıs'ın
  1512. 54:26Kıbrıs olarak kalmasını, bakın bu da
  1513. 54:28önemli noktalar,
  1514. 54:29sağlamak için harekete geçti.
  1515. 54:32Şimdi eee, geldiğimiz noktada eee,
  1516. 54:36Rum kesimi bütün Kıbrıs'ı temsil eden
  1517. 54:39bir devlet olarak tanınıyor.
  1518. 54:42Ama
  1519. 54:43kuzeyde yaşayan Türkler
  1520. 54:45bu noktada göz ardı ediliyor, ihmal
  1521. 54:47ediliyor.
  1522. 54:48Ha bunların eee, hem ekonomik olarak hem
  1523. 54:51güvenlik olarak teminatını veren kimdir?
  1524. 54:53Türkiye Cumhuriyeti devletidir. Ya biz
  1525. 54:55bunda eee, bizim kardeşlerimizdir.
  1526. 54:57Hiçbir sıkıntımız yok. Biz Kuzey Kıbrıs
  1527. 55:00Türk Cumhuriyeti'ni egemen ve bağımsız
  1528. 55:02bir devlet olarak kabul etmişizdir.
  1529. 55:03Tamam tek kabul eden biziz.
  1530. 55:05Eee, ama eee, bu bizim durduğumuz yerin
  1531. 55:10değiştirecek bir husus değil.
  1532. 55:13Bununla birlikte 2004'te eee, 2004'ten
  1533. 55:16itibaren gerek Annan Planı daha sonra
  1534. 55:18Crans Montana süreçlerinde iki toplumun
  1535. 55:21da
  1536. 55:22eşit olabileceği
  1537. 55:26bir yapı ortaya çıkabilir mi diye
  1538. 55:29yapılan eee, görüşmelere Türkiye o zaman
  1539. 55:33Cumhurbaşkanımız onay vermişti.
  1540. 55:351960
  1541. 55:40devleti iki toplumlu bir devletti.
  1542. 55:43Şimdi
  1543. 55:44gelen hem Annan Planı hem diğer planlar
  1544. 55:47hem iki toplumlu hem iki zonlu, iki
  1545. 55:50bölgeli. Artık Kıbrıslılarla Rumların
  1546. 55:52yaşadığı yerler belli, ayrı bir yerler.
  1547. 55:55Şimdi bunlar kendi aralarında bir çözüme
  1548. 55:56gidilebilir mi? Burada Türkiye'nin
  1549. 55:58menfaatleri, bölgenin menfaatleri,
  1550. 56:00Kıbrıs Türkünün
  1551. 56:02egemen, eşit, bağımsız duruşu meselesi.
  1552. 56:06Bunlar önemli. Biz hep şunu gördük. Yani
  1553. 56:09Rum kesimi hiçbir zaman için
  1554. 56:12Türklerle eşit
  1555. 56:15güç paylaşımına, otorite paylaşımına,
  1556. 56:17refah paylaşımına, devlet paylaşımına
  1557. 56:19gitmeyecekler.
  1558. 56:20Yani bu 2 2 daha 4 kesinliğinde bir
  1559. 56:22konu.
  1560. 56:23Adamın elinde şimdi bir devlet var.
  1561. 56:26Avrupa Birliğine üye olmuş.
  1562. 56:28BM'de temsil ediliyor. Bütün
  1563. 56:30menfaatlerden o yararlanıyor. Şimdi bunu
  1564. 56:32gidip bir başkasıyla paylaşacak.
  1565. 56:34Bunun yalan olduğunu kendileri de
  1566. 56:37biliyor. Biz uluslararası topluma
  1567. 56:38söylediğimiz zaman onlar da biliyor.
  1568. 56:42Böyle bir yalanı devam ettirmek
  1569. 56:45rasyonel bir şey değil.
  1570. 56:47Bu esnada kuzeyde yaşayan Türklerin
  1571. 56:50haklarının uluslararası toplum
  1572. 56:52tarafından gözetilmesi lazım.
  1573. 56:54Çok şükür biz güçlü bir ülkeyiz. Yani
  1574. 56:56bizim imkan ve kabiliyetimiz ona
  1575. 56:57yetiyor. Onda bir sıkıntı yok. Onlar da
  1576. 56:59kendi kendilerine çok çalışkan bir ülke.
  1577. 57:02Kendi işlerinde dinamik bir
  1578. 57:03demokrasileri var. Görüyorsunuz.
  1579. 57:04Muhalefet, iktidar, partiler çok cayır
  1580. 57:07cayır işleyen bir süreç.
  1581. 57:09Ekonomileri var ama kendi başlarına
  1582. 57:12bırakılmıyorlar. Rum kesimi kendi devlet
  1583. 57:15olmaktan kaynaklı haklarını
  1584. 57:18Kıbrıs Türklerinin uluslararası toplum
  1585. 57:20tarafından gelebilecek bütün
  1586. 57:21menfaatlerini engellemede kullanıyor.
  1587. 57:23Ticarette, ulaşımda
  1588. 57:25bütün bunları engelliyor. Şimdi
  1589. 57:28yani çok uzun bir konu. Sadece iki
  1590. 57:30şekilde nerede yoğunlaşıyoruz? Birincisi
  1591. 57:32bu türden bize çözüm teklifleri geldiği
  1592. 57:34zaman biz
  1593. 57:35kimden geldiğine bakıyoruz. Birleşmiş
  1594. 57:38Milletler'den geliyorsa, Sayın
  1595. 57:39Guterres'ten bir şey geliyorsa, biz bunu
  1596. 57:41dinliyoruz. Yani Cumhurbaşkanımız
  1597. 57:43uluslararası toplum olarak BM çünkü 1960
  1598. 57:46BM kararlarıyla kurulmuş bir devlet var.
  1599. 57:48Dı. Gitti o.
  1600. 57:51Uluslararası toplumun onu anlaması
  1601. 57:53lazım. İkincisi, Kıbrıs Türklerini içine
  1602. 57:56alan her türlü diyalog ortamını biz
  1603. 57:58destekliyoruz. Çünkü Kıbrıs Türklerinin
  1604. 58:01durduğu yerin
  1605. 58:03iyi anlaşılması lazım. 20 sene önceki
  1606. 58:05jenerasyon Avrupa'da veya başka
  1607. 58:07yerlerdeki siyasi jenerasyon bunu
  1608. 58:09anlamış olabilir. Ama bunu sürekli
  1609. 58:11anlatılması lazım. Şimdi yeni bir
  1610. 58:12jenerasyon var. Ve Kıbrıs Türklerinin
  1611. 58:16niye devlet kurduğunu,
  1612. 58:17niye devlet kurma dışında başka bir
  1613. 58:19çarelerinin olmadığını, ama bu kurulan
  1614. 58:21devletin uğradığı izolasyonun ne kadar
  1615. 58:24haksız bir izolasyon olduğunu tekrar
  1616. 58:27tekrar anlatmaları gerekiyor. Onun için
  1617. 58:28bu bu biz bu diyalog ortamını
  1618. 58:30destekliyoruz. İkincisi,
  1619. 58:32eee
  1620. 58:33Şöyle bir yöntem geliştirdi
  1621. 58:35Cumhurbaşkanımız. Eee onu ben arazide
  1622. 58:37teklif ediyorum taraflara. Yani belli
  1623. 58:40menfaatlere ulaşmak için
  1624. 58:42kalıcı çözümleri beklememize gerek yok.
  1625. 58:47Adanın kuzeyinde, güneyinde suya,
  1626. 58:49enerjiye, elektriğe
  1627. 58:51ihtiyacı var. Turiste ihtiyacı var.
  1628. 58:54Bunlar için
  1629. 58:55ortak projeler, ortak çalışmalar
  1630. 58:57yapılabilir. Yani biz bunu Sayın Genel
  1631. 58:59Sekreter'e de ifade ettik. Yani bunu iki
  1632. 59:02taraf arasında güven artırıcı önlemler
  1633. 59:04konusunda değerlendirilebilir. Çünkü
  1634. 59:07yani Rum tarafı bulunduğu yerden memnun.
  1635. 59:09Türk tarafı eee bulunduğu yerde
  1636. 59:12bulunuyor, memnun. Yani burada
  1637. 59:14tarafların coğrafi olarak bulundukları
  1638. 59:16yerlerde bir şeyleri kalmadı. Çünkü
  1639. 59:181974'ten beri son
  1640. 59:21>> [boğazını temizler]
  1641. 59:21>> 50 küsur yıldır taraflar aynı yerdeler.
  1642. 59:24Oralarda artık yeni jenerasyonlar
  1643. 59:25oluşmuş. Eee
  1644. 59:27hayata gelmiş ve
  1645. 59:29sürüp devam edip giden bir hayat var.
  1646. 59:31Fakat Türklerin sahip olduğu imkan
  1647. 59:34diğerlerine nazaran daha kısıtlı. Bunun
  1648. 59:36aşılması gerekiyor. Onun için ama biz ne
  1649. 59:39yapıyoruz buna mukabil? Biz de Rum
  1650. 59:40kesimini devlet olarak tanımıyoruz.
  1651. 59:44Yani sen Kıbrıs'ın Türk'ün hakkını
  1652. 59:46tanımazsan ben de senin devlet varlığını
  1653. 59:47tanımam. Çünkü
  1654. 59:49sen 1960'daki kurulan devlet değilsin.
  1655. 59:54>> [boğazını temizler]
  1656. 59:55>> Bunu herkes biliyor.
  1657. 59:57Dolayısıyla bizim tanımamamız da son
  1658. 1:00:00derece meşru. O da beraberinde Rum
  1659. 1:00:03kesimine bir takım dezavantajlar
  1660. 1:00:04getiriyor. Aslında
  1661. 1:00:06uzun vadeye bu konuları bırakıp her iki
  1662. 1:00:09tarafın da legal pozisyonları
  1663. 1:00:11değiştirmeden ortak
  1664. 1:00:13bir güven inşa edecek
  1665. 1:00:15menfaat adımları atması mümkün. Bunun da
  1666. 1:00:18dediğim gibi biz çok cesurca, yaratıcı
  1667. 1:00:20fikirlerle karşı tarafa söyledik yani.
  1668. 1:00:22Enerji işbirliği yapılabilir, su
  1669. 1:00:24işbirliği yapılabilir, ticari işbirliği
  1670. 1:00:25yapılabilir. Herkes para kazanabilir,
  1671. 1:00:27herkes iyi yaşayabilir.
  1672. 1:00:29Türk birliklerinin orada olması bakın
  1673. 1:00:32statükoyu hiç değiştirmedi.
  1674. 1:00:3450 yıldır statüko aynı.
  1675. 1:00:37Bu şunu demek yani orada adadaki
  1676. 1:00:38istikrar, barış tek bir sebepten dolayı
  1677. 1:00:41oluyor.
  1678. 1:00:44Türk askerinin adada
  1679. 1:00:47var olmasından dolayı.
  1680. 1:00:49>> Bu adanın olmazsa olmazı mıdır?
  1681. 1:00:52>> Bu şartlar altında. Yani iki tarafın da
  1682. 1:00:55kalıcı bir anlaşmaya rıza göstermediği
  1683. 1:00:57şartlarda. Çünkü Rumlar da şunun önüne
  1684. 1:01:00geçemezsiniz.
  1685. 1:01:01Öyle bir şey var ki yani adanın tamamı
  1686. 1:01:03bana ait diyor.
  1687. 1:01:07Şimdi sen elindeki bu ezici imkanları
  1688. 1:01:10Türklere karşı kullanırsan
  1689. 1:01:12kim Türk'ün yardımına gelecek? Yine biz
  1690. 1:01:15gideceğiz.
  1691. 1:01:16Dolayısıyla bunun kalıcı bir çözüme
  1692. 1:01:19bağlanmadığı bir yerde
  1693. 1:01:20şartların aynı şekilde durduğu bir yerde
  1694. 1:01:22bunun da değişmesini denklemde
  1695. 1:01:24bekleyemezsiniz, değişmezdi.
  1696. 1:01:26Ama dediğim gibi anlam planı
  1697. 1:01:28hayata geçseydi, Crans Montana'da bir
  1698. 1:01:30yere varılsaydı belki daha farklı
  1699. 1:01:32adımlar atılabilirdi.
  1700. 1:01:34Ama şu anda ki mevcut statüko
  1701. 1:01:37yani bir takım dengelerin değişmesine
  1702. 1:01:39asla izin vermez.
  1703. 1:01:40>> Teşekkür ediyorum. Yavaş yavaş
  1704. 1:01:41yayınımızın sonuna gidiyoruz. Büşra Nur
  1705. 1:01:43Hanım buyurun.
  1706. 1:01:44>> Sayın Bakan geçen ay Manila'da Türkiye
  1707. 1:01:47ASEAN'ın diyalog ortağı statüsünü elde
  1708. 1:01:49etti. Bu statü doğrultusunda Türkiye'ye
  1709. 1:01:52ne gibi fırsatlar sunulacak? Bunu
  1710. 1:01:54takiben de sanayi, yani savunma sanayi,
  1711. 1:01:57ticaret hacminin artırılması, bölgesel
  1712. 1:01:59güvenlik mekanizmasına katılım
  1713. 1:02:01doğrultusunda ne gibi somut adımlar
  1714. 1:02:03göreceğiz?
  1715. 1:02:05>> Yani ASEAN'da gördüğümüz gibi
  1716. 1:02:07biraz önceki açılışta da tartıştığımız
  1717. 1:02:10güvenlik paktında gördüğümüz gibi yani
  1718. 1:02:12dış politikada sürekli bir takım şeyleri
  1719. 1:02:14kurumsal ve yapısal götürmeye
  1720. 1:02:16çalışıyoruz yani sağlam yere demir
  1721. 1:02:19atarak
  1722. 1:02:21verimliliğin, başarının bir rastgele
  1723. 1:02:24olmasını sağlamaya çalışıyoruz, devamlı
  1724. 1:02:26olmasını sağlamaya çalışıyoruz.
  1725. 1:02:29Son 3 yıldır üzerinde çalıştığımız
  1726. 1:02:30konulardan biri de ASEAN
  1727. 1:02:33ortaklığıydı.
  1728. 1:02:35Burada
  1729. 1:02:3711 ASEAN ülkesi
  1730. 1:02:39ile
  1731. 1:02:40diyalog ortaklığı yapan
  1732. 1:02:4311-12 tane de dünyanın en büyük ülkeleri
  1733. 1:02:45vardı. Çin, Amerika, Rusya. Bütün
  1734. 1:02:48ülkelerin buluştuğu tek yer burası.
  1735. 1:02:49Çünkü
  1736. 1:02:50ASEAN ülkeleri 700 milyon nüfuslu,
  1737. 1:02:53oldukça siyasi olarak nötr durumda
  1738. 1:02:56olan
  1739. 1:02:57ama ekonomiye, kalkınmaya ve pazara
  1740. 1:02:59odaklanmış olan ülkeler.
  1741. 1:03:02Orada da büyük hani şu anda Kamboçya'yla
  1742. 1:03:04Çin arasında bir şey var.
  1743. 1:03:07Eee
  1744. 1:03:09>> [boğazını temizler]
  1745. 1:03:13>> Unuttum onu.
  1746. 1:03:14>> Ülkeyi mi?
  1747. 1:03:15>> He.
  1748. 1:03:16>> Eee, Kamboçya'yla eee
  1749. 1:03:20Sınır
  1750. 1:03:20>> Evet evet.
  1751. 1:03:21>> Sınır tartışması evet.
  1752. 1:03:22>> Tartışması olan eee ülke var. Yani
  1753. 1:03:23bunların kendi aralarında eee bir
  1754. 1:03:25sıkıntısı var. Onun dışında eee bölge
  1755. 1:03:27şey, eee rahat bir ülke açıkçası. Eee
  1756. 1:03:31burada büyük bir ekonomik imkan var,
  1757. 1:03:33verimlilik var. Bu ekonomik verimliliği
  1758. 1:03:35bizim hayata
  1759. 1:03:37hani eee dan nasıl ifade istifade
  1760. 1:03:39edebiliriz? Bununla ilgili eee ciddi
  1761. 1:03:41şeyleriniz var, eee arayışlarımız var,
  1762. 1:03:43eee çalışmamız var açıkçası.
  1763. 1:03:46Eee Kamboçya'yla Tayland.
  1764. 1:03:47>> Tayland Tayland.
  1765. 1:03:48>> Evet.
  1766. 1:03:49>> Tayland.
  1767. 1:03:49>> Şimdi aklıma geldi. Şimdi eee buradan
  1768. 1:03:52nasıl istifade eee edebiliriz? Eee bunun
  1769. 1:03:55arayışı vardı. Biz biliyorsunuz bu
  1770. 1:03:57ülkelerin hepsinde büyükelçilik açtık.
  1771. 1:03:59İş adamlarımızın büyük faaliyetleri var,
  1772. 1:04:01büyük yatırımlarımız var. Eee ama eee
  1773. 1:04:03burayla yapıcı bir eee diyalog
  1774. 1:04:05içerisinde olmamız gerekiyor. Yani
  1775. 1:04:07Rusya'nın, Amerika'nın, Çin'in,
  1776. 1:04:08İngiltere'nin, Amerika'nın, Fransa'nın,
  1777. 1:04:10Kanada'nın olduğu bir yerde hani Türkiye
  1778. 1:04:12ekonomisinin
  1779. 1:04:13yapısal ortak olmaması eee yani kabul
  1780. 1:04:17edilebilir bir şey değildi. Gerçi
  1781. 1:04:18moratoryum ilan etmişlerdi Serdar Bey.
  1782. 1:04:21Yani ASEAN ülkeleri biz zaten kendimiz
  1783. 1:04:24azız. Bir de hani eee diyalog
  1784. 1:04:26ortaklarımızla yani yürütebileceğimiz
  1785. 1:04:28hani kapasite imkanlarımız az olabilir
  1786. 1:04:30diye çok da fazla dünyadan talep vardı.
  1787. 1:04:33Eee bunlar epey bir süre önce moratoryum
  1788. 1:04:35ilan etmişlerdi yeni diyalog ortağı
  1789. 1:04:37almakta. Ama bizim eee ısrarlı eee ve
  1790. 1:04:40sistemli eee çalışmalarımız neticesinde
  1791. 1:04:43çok şükür bu da hayata geçti. Eee bundan
  1792. 1:04:45sonra ASEAN bölgesiyle çok yakından eee
  1793. 1:04:48çalışmaya devam edeceğiz.
  1794. 1:04:50Yani eee genel olarak şunu söylemek
  1795. 1:04:52lazım. Yani Cumhurbaşkanımızın yani
  1796. 1:04:54liderliğinde yürüttüğümüz bu dış
  1797. 1:04:55politikada bizim klasik alanlarımızın
  1798. 1:04:58çok ötesine giderek yani ticari,
  1799. 1:05:00ekonomik ve sosyal, siyasal ilişkileri
  1800. 1:05:02geliştirme politikamız çok sistemli
  1801. 1:05:04gidiyor. Afrika ülkeleriyle de böyle,
  1802. 1:05:06Latin Amerika'da böyleyiz, Asya
  1803. 1:05:08Pasifik'te böyleyiz.
  1804. 1:05:09Eee inşallah eee yani eee şuna
  1805. 1:05:12saplanmıyoruz. Eskinin hatası oydu. Dış
  1806. 1:05:14politika yapımının.
  1807. 1:05:15Yani.
  1808. 1:05:17Yakın bölgenizde olan ateş sizi o kadar
  1809. 1:05:19içine alıyor ki.
  1810. 1:05:21Tarihin aktığı başka yerleri.
  1811. 1:05:24İster istemez pas geçiyorsunuz.
  1812. 1:05:26Şimdi zihinsel olarak da yapısal ve
  1813. 1:05:28kurumsal olarak da farklı krizleri.
  1814. 1:05:31Aynı anda yöneten.
  1815. 1:05:33İmkan ve kabiliyetleri, krizleri ve
  1816. 1:05:35imkanları aynı anda görüp yönetecek.
  1817. 1:05:37Zihne ve kurumsal yapıya sahip olmak
  1818. 1:05:39gerekiyordu. Bizim de yaptığımız o. Yani
  1819. 1:05:42Ortadoğu'da uğraştığımız bir kriz. Asya
  1820. 1:05:44Pasifik'teki bir menfaate ulaşmamızdan
  1821. 1:05:46bizi alıkoymamalı. Zihnimiz oranın
  1822. 1:05:49içerisinde hapsolmamalı. Tamam, ağırdır,
  1823. 1:05:51büyüktür. Oraya biz lider düzeyinde
  1824. 1:05:52eğiliyoruz. Ama başka kurumlar, başka
  1825. 1:05:54kurduğumuz yapılar. Oraya vaziyet
  1826. 1:05:57edebilmeli. Çok şükür. Yani o kurumsal
  1827. 1:06:00olgunluk, o yani zihinsel farkındalık, o
  1828. 1:06:04diplomatik ustalık
  1829. 1:06:06Türkiye'nin şu anda sahip olduğu bir
  1830. 1:06:08şey. Biz bunu da sonuna kadar
  1831. 1:06:09kullanıyoruz.
  1832. 1:06:10>> Teşekkür ediyorum. Artık son sorumuz.
  1833. 1:06:12Faruk Bey, buyurun.
  1834. 1:06:13>> Sayın Bakanım, AK Parti'nin 25. kuruluş
  1835. 1:06:16dönemi yaklaşıyor. Affedersiniz.
  1836. 1:06:17[boğazını temizler]
  1837. 1:06:19Ülkemizin bu süreçte en etkin olduğu
  1838. 1:06:21konulardan biri de hiç şüphesiz dış
  1839. 1:06:23politika.
  1840. 1:06:24Türkiye'nin çok sayıda coğrafyada ve çok
  1841. 1:06:27sayıda başlıkta çok etkin, eş zamanlı
  1842. 1:06:30bir dış politika diplomasisi yürüttüğünü
  1843. 1:06:32görüyoruz. Bu tabloyu siz nasıl
  1844. 1:06:34değerlendiriyorsunuz?
  1845. 1:06:36>> Program boyunca da ifade etmeye çalıştım
  1846. 1:06:38aslında.
  1847. 1:06:39Hem bölgenin hem dünyanın karşılaştığı
  1848. 1:06:41bütün hayati sorunlara karşın
  1849. 1:06:43Türkiye'nin.
  1850. 1:06:44Saygın bir aktör olarak
  1851. 1:06:47çok büyük yapıcı katkıları var.
  1852. 1:06:50Ön alıcı katkıları var. Şimdi bu nasıl
  1853. 1:06:53oldu? Bu aslında bir noktada AK
  1854. 1:06:54Parti'nin dış politika.
  1855. 1:06:56Sının da bir tarihi. 25 yıl önce
  1856. 1:06:59yani AK Parti kurulduğu zaman şöyle bir
  1857. 1:07:02dünya vardı. Soğuk Savaş'tan yeni
  1858. 1:07:04çıkmış. Soğuk Savaş sonrası döneme
  1859. 1:07:07hazırlanmaya çalışan bir zihinsel algı
  1860. 1:07:09arayışında olan bir dünya eee 2001'de 11
  1861. 1:07:13Eylül yaşanmış.
  1862. 1:07:17Hemen arkasına AK Parti
  1863. 1:07:19kurulmuş.
  1864. 1:07:20Yani burada
  1865. 1:07:22eee
  1866. 1:07:26ortaya çıkan yeni dünyayı
  1867. 1:07:29iyi okuyan, iyi anlayan
  1868. 1:07:31ve Türkiye'nin buradaki yerini iyi
  1869. 1:07:33konumlandıran, sadece
  1870. 1:07:36hamaset, hedef ve ideoloji olarak değil
  1871. 1:07:39var olan realiteyi de iyi okuyacak bir
  1872. 1:07:41kadroya ve zihne ihtiyaç vardı.
  1873. 1:07:43AK Parti'nin aslında geçmişin
  1874. 1:07:45hatalarından ders çıkartarak, günümüzün
  1875. 1:07:47de şartlarını iyi değerlendirerek ve bu
  1876. 1:07:49milletin stratejik kültürünü, stratejik
  1877. 1:07:51emellerini de stratejik eee ruh halini
  1878. 1:07:54de eee hesaba katarak oluşturduğu bir
  1879. 1:07:56formülasyon var.
  1880. 1:07:58Tabii eee Soğuk Savaş sonrası dönemde
  1881. 1:08:00biliyorsunuz eee Türkiye NATO eee
  1882. 1:08:02Türkiye Soğuk Savaş dönemindeki eee dış
  1883. 1:08:05politikadaki eee
  1884. 1:08:07rahatlığını hissettiği otomatik pilot
  1885. 1:08:09durumundan çıkmak zorunda kaldı. Ya o
  1886. 1:08:11dönem ittifaklar belli, düşman belli,
  1887. 1:08:14dost belli, hareket alanınız belli. Eee
  1888. 1:08:17kaptan pilotu orada otomatik pilota
  1889. 1:08:19vermişsiniz gidiyorsunuz dış politikayı
  1890. 1:08:21birçok önemli hayati konuda.
  1891. 1:08:23Ama dostun, düşmanın, ittifakların, her
  1892. 1:08:25şeyin değiştiği
  1893. 1:08:28Soğuk Savaş sonrası dönemde
  1894. 1:08:30artık otomatik pilot değil
  1895. 1:08:32eee serbest modda
  1896. 1:08:34manuel modda gitmeniz lazım. Orada da
  1897. 1:08:37kaptan önemli.
  1898. 1:08:38Yani milletimizin en büyük eee buradaki
  1899. 1:08:41aslında avantajı da yani
  1900. 1:08:43Cumhurbaşkanımızın eee bir lider olarak
  1901. 1:08:47ortaya çıkması
  1902. 1:08:50kaptan pilot yerine oturup otomatik
  1903. 1:08:52pilottan çıkmış olan dış politikayı
  1904. 1:08:54manuel pilottaki
  1905. 1:08:55yapmanız lazım. Çünkü otomatik o pilota
  1906. 1:08:57bağlayacağınız bir yer kalmadı dünyada
  1907. 1:08:58artık. O dünya o dünya değil.
  1908. 1:09:00>> Otomatik pilot eee Mekke ittifakına
  1909. 1:09:02götürmezdi herhalde bu gemi.
  1910. 1:09:04>> Mümkün değil. Yani otomatik pilot zaten,
  1911. 1:09:06eee, o o o orası kalmamış. Sen zihinsel
  1912. 1:09:09olarak yaşatmaya çalışıyorsun.
  1913. 1:09:10Transatlantik ittifakı birçok
  1914. 1:09:12başkalaşıma uğramış. Eee, sen, eee, eee,
  1915. 1:09:16dost kategorisinden çıkıp medeniyet
  1916. 1:09:18çatışmaları itibarıyla düşman
  1917. 1:09:19kategorisine itilmişsin. Hele 11
  1918. 1:09:21Eylül'den sonra bu hepten
  1919. 1:09:22belirginleşmiş. Sen ısrarla zihinsel
  1920. 1:09:24olarak orada tutmaya çalışıyorsun ama bu
  1921. 1:09:26olmuyor bir türlü. Yani AB'ye girmeye
  1922. 1:09:28çalışıyorsun. Orada başka türden
  1923. 1:09:29problemler falan. Eee, bütün
  1924. 1:09:31hedeflerimizi, yani geçmişten gelen
  1925. 1:09:33hedeflerimizi aynı anda devam ettirmek
  1926. 1:09:35ama yeni risk ortamlarında iyi hesaba
  1927. 1:09:38katıp gitmek gerekiyor.
  1928. 1:09:40Tabii bu kolay olmadı. Bakın, çok zor
  1929. 1:09:42oldu. Eee, bunu biz Suriye'de, Irak'ta,
  1930. 1:09:45PKK'yla mücadelede, eee, başka konularda
  1931. 1:09:48çok gördük. Yapısal Türkiye, AK Parti
  1932. 1:09:52iktidara geldiği zaman
  1933. 1:09:54zihinsel olarak da yapısal olarak da
  1934. 1:09:57Soğuk Savaş sonrası ortaya çıkan
  1935. 1:09:59belirsizlik dönemine hazır değildi.
  1936. 1:10:02Kurumları da hazır değildi. İmkan ve
  1937. 1:10:04kabiliyetleri de hazır değildi. Yani
  1938. 1:10:06bugün şimdi söyleyebiliriz. O zaman hani
  1939. 1:10:08devlet çalışanı olsak söyleyemeyiz. Biz
  1940. 1:10:09şuna hazır değiliz, biz buna hazır değil
  1941. 1:10:11diyemezsiniz.
  1942. 1:10:13Bu, yani devlet, eee,
  1943. 1:10:16i yönetmenin, eee, adabına aykırı bir
  1944. 1:10:18husustur ama yıllar geçmiş. Bir takım
  1945. 1:10:20şeylerin artık üstünden
  1946. 1:10:21şey yapıyorsunuz değerlendirmesini.
  1947. 1:10:23Burada, eee, böyle bir imkansızlık
  1948. 1:10:25karşısında bir liderlik çıkıyor ortaya.
  1949. 1:10:29İçerideki ekonomik ve kalkınmaya ilişkin
  1950. 1:10:31birikmiş bir yığın sorun var. Altyapı
  1951. 1:10:32sorunu var. Onları halletmeniz lazım.
  1952. 1:10:36Demokrasiyle ilgili bir ton sıkıntınız
  1953. 1:10:38var. Yani başta, yani bu işte kimlik
  1954. 1:10:40inkarı diye ortaya konan konular vardı o
  1955. 1:10:42dönemde.
  1956. 1:10:44Eee, başka demokratikleşme sorunları
  1957. 1:10:46vardı. Düşünce özgürlüğüyle alakalı. Dış
  1958. 1:10:48politikada bir ton sorununuz var.
  1959. 1:10:51İç politikada sorunlar. Bütün bunların
  1960. 1:10:53hepsini aynı anda
  1961. 1:10:55normal hayatın akışını inkıtaya
  1962. 1:10:56uğratmadan
  1963. 1:10:58insanlar evlenecekler,
  1964. 1:11:00çocukları olacak, torunları olacak,
  1965. 1:11:02işleri olacak,
  1966. 1:11:03kazanacaklar, batacaklar. Yani normal
  1967. 1:11:05hayattan bunu kastediyorum.
  1968. 1:11:08Normal hayatı inkıtaya uğratmadan,
  1969. 1:11:10zorlukların, iyiliklerin olduğu bir
  1970. 1:11:12dünyayı
  1971. 1:11:14nerede mümkün kılıyorsunuz? Herkesin
  1972. 1:11:17ateşli olduğu yerde.
  1973. 1:11:19Kuzeyiniz ateş,
  1974. 1:11:21güneyiniz ateş,
  1975. 1:11:22doğunuz ateş,
  1976. 1:11:24batınız ateş. Her yer ateş ve siz burada
  1977. 1:11:29manuel pilotta, pilotun, kaptan pilotun
  1978. 1:11:31üstadıyla
  1979. 1:11:34götürüyorsunuz işi.
  1980. 1:11:36Şimdi bu AK Parti'dir.
  1981. 1:11:38Bu AK Parti'dir. Eee, ben gittiğim her
  1982. 1:11:40yerde, eee, yani parti organlarında
  1983. 1:11:43konuşurken, eee, görevlendirildiğim
  1984. 1:11:46zaman, eee, yani oradaki delegelere,
  1985. 1:11:48üyelere hep aynı şeyi söylüyorum.
  1986. 1:11:51Buradaki başarı sizin başarınızdır.
  1987. 1:11:53Çünkü siz
  1988. 1:11:55size hizmet eden, size başarı getiren,
  1989. 1:11:58fayda getiren iktidarı sürekli seçtiniz.
  1990. 1:12:01Cumhurbaşkanımızı tekrar tekrar yönetme
  1991. 1:12:04makamına getirdiniz. Bu uzun erimli
  1992. 1:12:06liderlik bize özellikle dış politikada
  1993. 1:12:09çok büyük stratejik avantaj getirdi.
  1994. 1:12:12Yani bir takım ittifakları,
  1995. 1:12:15bir takım
  1996. 1:12:16eee,
  1997. 1:12:18dönüşümleri, değişimleri 5 yılda, 6
  1998. 1:12:20yılda, 7 yılda yapamıyorsunuz.
  1999. 1:12:23Uzun yıllar içerisinde aynı iradenin,
  2000. 1:12:25aynı ittifakın, aynı kadroların beraber
  2001. 1:12:27hareket edip yani konuları
  2002. 1:12:30eee, belli aşamalara taşıya taşıya
  2003. 1:12:32gitmesi gerekiyor. Özellikle bizim
  2004. 1:12:34bulunduğumuz bölgede kişisel ilişkilerin
  2005. 1:12:37ve oluşmuş tecrübelerin inanılmaz etkisi
  2006. 1:12:39var olayları yönetmede. Dediğim gibi
  2007. 1:12:41otomatik pilotta değilsiniz.
  2008. 1:12:43Hegemondan bir şey beklediğiniz zaman
  2009. 1:12:45hegemon size kendi kurumsal
  2010. 1:12:47kapasitesiyle gelir, bir şey yapar. Hep
  2011. 1:12:48bölge öyle olmuş. Ama şimdi bölgede uzun
  2012. 1:12:51yıllardır yöneticilik yapmış, liderlik
  2013. 1:12:53yapmış bir şahıs cumhurbaşkanımız.
  2014. 1:12:55Çıkıyor
  2015. 1:12:57ve diyor ki
  2016. 1:12:58ben bu ülkede şu kadar bölgede şu kadar
  2017. 1:13:00yıldır bir kardeşiniz olarak yöneticilik
  2018. 1:13:02yapıyorum.
  2019. 1:13:03Bu ülkenin lideriyim. Benim bu bölge
  2020. 1:13:06için ve Türkiye için şöylesine bir
  2021. 1:13:08vizyonum var.
  2022. 1:13:09Ve insanlar bunu dinlediği zaman
  2023. 1:13:10diyorlar ki ya bu hepimizin menfaatine
  2024. 1:13:13olan bir şey.
  2025. 1:13:15Yani Türkiye'deki olanı
  2026. 1:13:17örnek almak istiyor herkes.
  2027. 1:13:20Dolayısıyla eee AK Parti'nin ortaya
  2028. 1:13:22koyduğu bu vizyonun inkıtaya uğramadan
  2029. 1:13:24devam etmesi gerekiyor.
  2030. 1:13:25Cumhurbaşkanımızın da liderliğinin devam
  2031. 1:13:28etmesi gerekiyor.
  2032. 1:13:29Bu dış politika
  2033. 1:13:32meselesinde konuşulacak çok konu var.
  2034. 1:13:34Yani AK Parti'nin ideolojik olarak
  2035. 1:13:36durduğu yer, tabanın beklentileri ve
  2036. 1:13:39tabanın yönlendirmeleri ve
  2037. 1:13:41cumhurbaşkanımızın liderliği üçgeninde
  2038. 1:13:44konuşulacak çok konu var. Belki onu
  2039. 1:13:47başka bir programda yaparız. O biraz
  2040. 1:13:48daha hani sosyal veyahut ne bileyim
  2041. 1:13:50farklı bir konu.
  2042. 1:13:51>> Sayın Bakan, çok teşekkür ediyorum. Peki
  2043. 1:13:53Mekke Savunma İttifakı ile başladığımız
  2044. 1:13:56bu programı yayını bitirmek durumundayız
  2045. 1:13:59artık. Bu ittifakın
  2046. 1:14:02dostlara güven,
  2047. 1:14:04düşmanlara da kaygı ürettiğini
  2048. 1:14:06değerlendiriyoruz. Son bir değerlendirme
  2049. 1:14:08alalım, yayınımızı kapatalım.
  2050. 1:14:10>> Dediğiniz doğru. Dostlara güven, çok
  2051. 1:14:12sevinen var. Özellikle ittifakın üyesi
  2052. 1:14:15olmayıp da buna en az kendileri girmiş
  2053. 1:14:17kadar da sevinen ülkeler var.
  2054. 1:14:20Bir o kadar da halk toplulukları var.
  2055. 1:14:22Gerçekten özellikle İslam dünyasından bu
  2056. 1:14:24konuya çok destek veren var.
  2057. 1:14:27Batıdan da destek verenler var. İşin
  2058. 1:14:29aslını bilenler itibarıyla yani
  2059. 1:14:30Ortadoğu'nun insanlık için, uluslararası
  2060. 1:14:34toplum için sıkıntı üreten, problem
  2061. 1:14:36üreten
  2062. 1:14:37bir yer olmaktan çıkıp tam tersine sahip
  2063. 1:14:39olduğu her şeyle katma değer üreten bir
  2064. 1:14:42yer olmasının yolu bu türden yapıcı
  2065. 1:14:44ittifakların hayata geçmesinden
  2066. 1:14:47geçiyor ve buna öncelik edenler de
  2067. 1:14:50takdir ediyorlar açıkçası. Yani Suudi
  2068. 1:14:52Arabistan,
  2069. 1:14:54Pakistan, Türkiye burada liderlikleriyle
  2070. 1:14:56büyük rol oynadılar. Bize düşen görev,
  2071. 1:15:00bizim bulunduğumuz makamlarda
  2072. 1:15:03ortaya çıkmış bu siyasi iradenin, üç
  2073. 1:15:05ülkenin liderliği tarafından ortaya
  2074. 1:15:07konulmuş lider siyasi iradenin
  2075. 1:15:09çok büyük bir bölgesel ve küresel
  2076. 1:15:12beklenti oluşturduğunun da farkındayız.
  2077. 1:15:14Bunun altını çok profesyonel doldurarak
  2078. 1:15:17adım adım ilerletip işlememiz gerekiyor
  2079. 1:15:19ve bunu yapmaya da
  2080. 1:15:21başladık. İnşallah devam edeceğiz.
  2081. 1:15:23>> Teşekkür ediyorum. Bugün 8 Ağustos 2026
  2082. 1:15:26Anadolu Ajansı Editör Masası'nın konuğu
  2083. 1:15:28Dışişleri Bakanımız Sayın Hakan
  2084. 1:15:30Fidan'dı. Yayınımız burada sona erdi.
  2085. 1:15:32İyi akşamlar dilerim.

About this transcript

This page contains the full transcript of Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, AA Editör Masası’nda gündeme ilişkin soruları yanıtladı by Anadolu Ajansı, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 9,319 words across 2,085 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.