Con Kênh Vừa Mở Đường Cho Nông Sản Việt, Vừa Thử Thách Hải Phòng — Transcript
Full transcript
- 0:05[âm nhạc]
- 0:09>> Lĩnh Nam.
- 0:11Hơn 2200 năm trước,
- 0:13một đạo quân phương Bắc đang mắc kẹt
- 0:15giữa những dãy núi đá vô trùng điệp.
- 0:17Sách Hoài Nam Tử soạn dưới thời Tây Hán
- 0:20kể rằng binh lính nhà Tần 3 năm không
- 0:22cởi giáp, không tháo dây nỏ, còn người
- 0:25lo việc quân lương thì không còn cách
- 0:27nào chuyển lương tới. 10:25 sáng ngày 16
- 0:31tháng 9 năm
- 0:322026
- 0:35tại Âu Đào Mã Đạo, thành phố Khâm Châu,
- 0:38khu tự trị Quảng Tây, lệnh thông tàu
- 0:40được phát đi. Ở Âu Mã Đạo và bốn điểm
- 0:43cầu khác, còi tàu vang lên. Lời giải của
- 0:46nhà Tần cho đạo quân mắc kẹt là mở một
- 0:48đường nước vượt qua dải đất cao ngăn
- 0:50cách hai hệ thống sông còn từ cảng Nam
- 0:52Ninh
- 0:53chỉ 7 ngày sau lễ thông tàu, một con tàu
- 0:56chở hàng đã cập bến Cần Thơ bên dòng
- 0:59sông Hậu. Hai con kênh cách nhau hơn 22
- 1:02thế kỷ nằm trên cùng một trục nước, một
- 1:05con nối sông Trường Giang với vùng Lĩnh
- 1:07Nam, con kia nối Lĩnh Nam với vịnh Bắc
- 1:09Bộ ngay trước cửa Việt Nam và ở khoảng
- 1:12giữa hai con kênh ấy, người ta đang
- 1:14chuẩn bị đào con kênh thứ ba. Xin chào
- 1:16quý vị và các bạn. Chào mừng đến với
- 1:18chương trình Á Lục Ký. Hôm nay, chúng ta
- 1:21sẽ cùng nhau tìm hiểu về những con kênh
- 1:24của Quảng Tây và con đường nước mà chúng
- 1:26đang dần nối lại từ Trường Giang xuống
- 1:29tận vịnh Bắc Bộ.
- 1:35Hãy bắt đầu bằng một nghịch lý địa lý.
- 1:37Quảng Tây là khu tự trị nằm ngay phía
- 1:39Bắc biên giới Việt Nam, phía Nam giáp
- 1:41biển, giáp vịnh Bắc Bộ.
- 1:43Vậy mà phần lớn những con sông lớn của
- 1:44Quảng Tây lại không chảy xuống vùng biển
- 1:46ngay trước mặt. Chúng thuộc hệ thống
- 1:48Châu Giang
- 1:49chảy về phía Đông
- 1:51sang tỉnh Quảng Đông
- 1:52rồi mới đổ ra biển gần Quảng Châu. Nói
- 1:55cách khác, Quảng Tây giáp biển nhưng
- 1:57đường sông của nó phải mượn cửa biển của
- 1:59tỉnh láng giềng. Giữa các hệ thống sông
- 2:02luôn có những dải đất cao chia nước. Các
- 2:05nhà địa lý gọi là đường phân thủy. Mưa
- 2:08rơi bên này chảy về một biển, mưa rơi
- 2:11bên kia chảy về một biển khác. Nước
- 2:13không tự vượt qua đường phân thủy.
- 2:16Và câu chuyện hôm nay xoay quanh một sự
- 2:17thật giản dị. Ở vùng đất này, con người
- 2:20đã hai lần dẫn nước vượt qua nó và đang
- 2:23chuẩn bị làm lần thứ ba. Xin lưu ý, con
- 2:26kênh hôm nay nói tới là kênh Bình Lục
- 2:29của Trung Quốc ở Quảng Tây, hoàn toàn
- 2:32không liên quan đến vùng đất Bình Lục ở
- 2:34Hà Nam cũ của Việt Nam.
- 2:36Năm 221
- 2:38trước Công Nguyên, Tần Thủy Hoàng hoàn
- 2:40thành việc thống nhất sáu nước. Trong
- 2:42những năm tiếp theo, ông nhìn xuống phía
- 2:44Nam, vượt qua một dãy núi mà người Trung
- 2:47Nguyên gọi là Ngũ Lĩnh,
- 2:49nghĩa là năm dặng núi.
- 2:51Bên kia Ngũ Lĩnh là vùng Lĩnh Nam, nơi
- 2:53sinh sống của nhiều tộc người mà sử sách
- 2:55gọi chung là Bách Việt. Trong đó có
- 2:57những cộng đồng thường được giới nghiên
- 2:59cứu đặt trong lịch sử hình thành của
- 3:01người Việt cổ. Theo Hoài Nam Tử, nhà Tần
- 3:04huy động 50 vạn quân chia làm năm đạo
- 3:06tiến xuống phía Nam. Nhưng dù là bao
- 3:08nhiêu người, họ cũng vấp phải cùng một
- 3:11thứ.
- 3:12Núi, những cỗ xe từng tung hoành trên
- 3:14đồng bằng Hoàng Hà khó lòng đi qua vách
- 3:17đá và rừng rậm. Lương thực phải vượt đèo
- 3:20và người chở lương cũng phải ăn.
- 3:23Càng tiến sâu, việc nuôi đạo quân càng
- 3:25trở thành bài toán sống còn. Hơn 2000
- 3:28năm sau,
- 3:29bức tường núi ấy vẫn đứng đó, chỉ là
- 3:31giữa một hình dạng khác. Đây là điều có
- 3:34lẽ ít người để ý.
- 3:35Theo phân tích của phó giáo sư Nghi Ao
- 3:37Triều Bình, viện trưởng Viện Nghiên Cứu
- 3:39Trung Quốc thuộc Đại Học Malaya, các
- 3:42thành phố ven biển của Quảng Tây là Khâm
- 3:44Châu, Phòng Thành Cảng và Bắc Hải lại
- 3:46yếu hơn hẳn về kinh tế so với những
- 3:48thành phố nằm sâu trong nội địa như Nam
- 3:50Ninh hay Liễu Châu.
- 3:52Với một vùng đất giáp biển, điều này
- 3:54nghe rất lạ và ông chỉ ra một con số
- 3:57khiến nhiều người bất ngờ. Năm 2020,
- 4:01quy mô kinh tế của tỉnh Vân Nam lần đầu
- 4:04tiên vượt Quảng Tây.
- 4:05Vân Nam không có lấy một mét bờ biển,
- 4:08Quảng Tây thì có cả một vịnh biển trước
- 4:10cửa nhà, vì sao? Đường sông đưa hàng hóa
- 4:13của Quảng Tây về phía đông, nên cửa ngõ
- 4:15ra biển của cả vùng lại nằm ở Quảng
- 4:17Đông, theo Ngưu Trao Bình. Suốt nhiều
- 4:20năm, chính các nhà lãnh đạo Quảng Tây
- 4:22cũng thường hướng về người láng giềng
- 4:24giàu có ở phía đông,
- 4:25thay vì nhìn xuống bờ biển của chính
- 4:27mình. Quảng Tây giáp biển, nhưng nhiều
- 4:29thập kỷ liền sống như quay lưng lại với
- 4:31biển, quay lại Lĩnh Nam thời Tần.
- 4:34Chiến dịch sa lầy.
- 4:36Đạo quân muốn tiến tiếp thì phải có một
- 4:38con đường cho lương thực và trên vùng
- 4:40đất ấy, con đường dễ nhất không nằm trên
- 4:42mặt đất mà trên mặt nước. Còn ở Quảng
- 4:44Tây thời hiện đại,
- 4:46theo truyền thông Trung Quốc, ý tưởng
- 4:48đào một con kênh từ sông Tây Giang thẳng
- 4:51xuống vịnh Bắc Bộ đã được bàn tới từ hơn
- 4:53một thế kỷ trước, nhưng nó bị gác lại
- 4:55hết lần này đến lần khác, vì quá đắt, vì
- 4:59kỹ thuật quá khó và vì con đường cũ qua
- 5:01Quảng Châu dù vòng vèo vẫn còn chạy
- 5:04được. Phải đến năm 2019,
- 5:07con kênh mới được đưa vào quy hoạch của
- 5:09một hành lang thương mại lớn, nối các
- 5:12tỉnh nội địa phía tây Trung Quốc ra biển
- 5:14và sang Đông Nam Á. Hai thời đại, cùng
- 5:17một bức tường.
- 5:18Và ở thời Tần, người tìm ra lời giải cho
- 5:21bức tường ấy chỉ để lại cho lịch sử đúng
- 5:23một chữ tên.
- 5:25>> [âm nhạc]
- 5:30[âm nhạc]
- 5:36>> Sử sách
- 5:38không cho chúng ta biết ông sinh năm
- 5:39nào, quê ở đâu, học nghề thủy lợi từ ai.
- 5:43Hoài Nam Tử chỉ gọi ông là Giám Lộc, tức
- 5:45một viên quan giám sát tên Lộc, người
- 5:48được sai đem lính đào cừ để thông đường
- 5:50lương.
- 5:51Đời sau quen gọi ông là Sử Lộc, người
- 5:54chỉ huy công trình mở đường nước qua Ngũ
- 5:56Lĩnh, rốt cuộc chỉ còn lại một chữ,
- 5:58nhưng chữ ấy gắn với một quyết định
- 6:00thông minh.
- 6:01Ở huyện Hưng An ngày nay,
- 6:03gần Quế Lâm, có hai con sông bắt nguồn
- 6:06rất gần nhau,
- 6:07chỉ cách nhau một dải đồi thấp. Sông
- 6:09Tương chảy lên phía Bắc, về hồ Động Đình
- 6:12và sông Trường Giang.
- 6:13Sông Ly chảy xuống phía Nam, rồi nhập
- 6:15[âm nhạc] vào hệ thống Tây Giang của
- 6:17vùng Lĩnh Nam. Nếu dẫn được nước qua dải
- 6:19đồi ấy, thuyền lương từ phương Bắc có
- 6:21thể đi theo đường sông xuống tận phương
- 6:23Nam. Hơn 2000 năm sau, cũng trên đất
- 6:25Quảng Tây, ngày 28 tháng 8 năm 2022,
- 6:30dự án kênh Bình Lục chính thức khởi
- 6:32công. Tên của con kênh được ghép từ hai
- 6:34địa danh. Chữ Bình lấy từ cửa sông Bình
- 6:37Đường, nơi kênh bắt đầu. Chữ Lục lấy từ
- 6:39thị trấn Lục Ốc mà kênh đi qua. Trong 4
- 6:42năm, người ta đào và đắp hơn 300 triệu
- 6:45mét khối đất đá để tạo ra một tuyến
- 6:47đường thủy dài 134,2
- 6:50cây số, nối vùng Nam Ninh với Vịnh Bắc
- 6:52Bộ, với tổng vốn khoảng 702,7 tỷ nhân
- 6:56dân tệ, tức khoảng 10,8 tỷ đô la Mỹ. Trở
- 6:59lại với viên quan tên Lộc.
- 7:01Bài toán của ông là phải chia nước sông
- 7:04Tương mà không làm vỡ dòng. Người ta xây
- 7:07giữa sông Tương một mũi đá nhọn bằng đá
- 7:09xếp, gọi là Sảng Trủy, như lưỡi cày xẻ
- 7:11dòng nước làm hai nhánh.
- 7:13Dòng chảy ở đây thường được mô tả theo
- 7:16câu ba phần về sông Ly,
- 7:17bảy phần về sông Tương. Bên cạnh mũi đá
- 7:20là những con đập tràn, gọi là Thiên
- 7:23Bình.
- 7:24Khi lũ lên, nước thừa tự tràn qua đập về
- 7:26dòng cũ.
- 7:28Để con kênh không bị phá, toàn bộ công
- 7:30trình là một con kênh dài chưa tới 40
- 7:32cây số,
- 7:33men theo sườn đồi với độ dốc rất nhỏ để
- 7:36nước chảy chậm và thuyền đi được. Đến
- 7:38đây, có một điều được nhắc lại rất
- 7:40nhiều, nhưng không đúng. Linh Cừ thời
- 7:43Tần thường được giới thiệu
- 7:45là con kênh có âu tàu sớm nhất thế giới.
- 7:48Thực ra, những cửa chắn nước trên
- 7:49[âm nhạc] Linh Cừ chỉ được sử sách ghi
- 7:51rõ từ đời Đường, gắn với những đợt tu
- 7:53sửa về sau. Còn âu tàu hai cửa, loại
- 7:56buồng nước có thể nâng và hạ con thuyền
- 7:58được ghi chép rõ ràng sớm nhất vào năm
- 8:01984
- 8:03dưới thời Tống trên Đại Vận Hà, hơn 1000
- 8:06năm sau khi viên quan tên Lộc cho xếp
- 8:09những tảng đá đầu tiên ở Sạn Trùy. Và
- 8:11thứ mà người thời Tần chưa có nay lại là
- 8:15trái tim của kênh Bình Lục, từ hệ thống
- 8:17Tây Giang xuống biển. Con kênh phải hạ
- 8:19độ cao khoảng 65 m. Để làm được điều đó,
- 8:23người ta xây ba cụm âu tàu mang tên Mã
- 8:26Đạo, Xí Thạch và Thanh Niên. Chủ đầu tư
- 8:28công bố đây là những âu tàu tiết kiệm
- 8:30nước có cột nước cao nhất và quy mô lớn
- 8:33nhất trên các sông nội địa của thế giới.
- 8:35Những con tàu hàng cấp 5000 tấn được
- 8:37nâng lên, hạ xuống như đi thang máy.
- 8:40Nhưng hãy chú ý điều này.
- 8:42Con kênh được đào để mở cho nội địa một
- 8:45cửa ra biển. Vậy mà chuyến tàu ngược
- 8:47dòng đầu tiên vượt qua các âu tàu, con
- 8:50tàu Quý Cảng Vũ Hàng 8001 [âm nhạc]
- 8:52lại chở thứ đến từ biển.
- 8:54Gần 5000 tấn quặng sắt nhập khẩu từ Ấn
- 8:56Độ dỡ xuống cảng Khâm Châu rồi theo kênh
- 8:59đi ngược vào nội địa
- 9:01cho nhà máy gang thép Liễu Châu.
- 9:03Con đường ra biển ngay từ ngày đầu đã là
- 9:06con đường hai chiều. Nhưng con kênh nào
- 9:09cũng có cái giá của nó
- 9:11và cái giá ấy
- 9:13không nằm trong những con số kỷ lục.
- 9:16>> Theo Hoài Nam Tử
- 9:18khi đường Lương đã được khơi thông, quân
- 9:20Tần lại tiến đánh. Sách kể rằng họ giết
- 9:23được thủ lĩnh của người Tây Âu, một
- 9:25trong các tộc Bách Việt sống ở vùng
- 9:27Quảng Tây ngày nay. Tên ông được
- 9:29[âm nhạc] ghi lại là Dịch Hu Tống. Nhưng
- 9:32cái chết của thủ lĩnh không khiến người
- 9:34Tây Tây quy hàng.
- 9:36Vẫn theo lời kể ấy, họ kéo nhau vào rừng
- 9:39sâu, sống cùng cầm thú, không ai chịu để
- 9:41người Tần sai khiến. Họ chọn ra người
- 9:44tài giỏi làm tướng,
- 9:46rồi ban đêm tràn ra đánh. Trong một trận
- 9:48tập kích như thế, chủ tướng nhà Tần là
- 9:51Đồ Thư bị giết. Hoài Nam tử tả cảnh xác
- 9:54người nằm la liệt, máu chảy thành dòng,
- 9:57số chết lên tới hàng chục vạn. Có một
- 9:59chi tiết thú vị ở đây.
- 10:01Hoài Nam tử được các môn khách dưới sự
- 10:03bảo trợ của Lưu An, một vương hầu nhà
- 10:05Hán, biên soạn khi nhà Hán đã dựng lên
- 10:08trên đống đổ nát của nhà Tần. Các nhà
- 10:10nghiên cứu cho rằng khi kể chiến dịch
- 10:12Lĩnh Nam như một thảm họa, cuốn sách vừa
- 10:14ghi chép, vừa gửi một lời khuyên tới Hán
- 10:17Vũ Đế,
- 10:18đừng đi lại con đường mà nhà Tần đã đi.
- 10:20Nói cách khác, người chép sử cũng có
- 10:22phe.
- 10:23Nhưng dù bị tô đậm đến đâu, cuốn sách
- 10:26đời Hán ấy vẫn giữ lại ký ức về một cuộc
- 10:29kháng cự quyết liệt và về cái giá mà cả
- 10:31hai phía phải trả. Hơn 2000 năm sau,
- 10:35cái giá của một con kênh mang hình dạng
- 10:37khác ở cửa sông Khâm Giang, nơi kênh
- 10:39Bình Lục đổ ra biển, có những bãi nuôi
- 10:42hàu đã nuôi sống nhiều thế hệ ngư dân.
- 10:44Khi phóng viên của The Straits Times của
- 10:48Singapore đến Khâm Châu, những người
- 10:50nuôi hàu kể rằng sản lượng sụt giảm từ
- 10:52khi công trường mở ra và họ cho rằng
- 10:54nguyên nhân là nước đục bùn, bãi nuôi bị
- 10:56thu hẹp, độ mặn thay đổi. Chính báo cáo
- 10:59đánh giá tác động môi trường của dự án
- 11:01từ trước khi khởi công đã dự tính thiệt
- 11:04hại cho nguồn hàu trong thời gian thi
- 11:05công vào khoảng 100 triệu nhân dân tệ.
- 11:08Phía chủ
- 11:09dự án công bố nhiều biện pháp giảm
- 11:11thiểu.
- 11:12Một đường cho cá di cư dài 480 m được
- 11:15xây ở Âu Tàu Thanh Niên, sát biển. Hàng
- 11:18nghìn cây rừng ngập mặn được di dời,
- 11:20hàng trăm nghìn cây khác được trồng mới.
- 11:23Đến nay chưa thấy nghiên cứu độc lập nào
- 11:25đánh giá những biện pháp ấy đã đủ hay
- 11:26chưa và cũng chưa ai biết chắc con kênh
- 11:30sẽ đem lại bao nhiêu. Ông Lưu Văn Trung
- 11:33nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu
- 11:34phát triển thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc
- 11:37nhận định rằng mở được tuyến đường thủy
- 11:38mới mới chỉ là đổ xong phần móng. Biến
- 11:41công suất trên giấy thành những dòng
- 11:43hàng ổn định, thành công nghiệp và lợi
- 11:45ích kinh tế còn là một chặng đường dài.
- 11:48Báo cáo khả thi của dự án dự báo khoảng
- 11:5095 triệu tấn hàng mỗi năm vào năm 2035,
- 11:56con kênh đã có nhưng chủ hàng mới là
- 11:59người quyết định có đi qua nó hay không.
- 12:01Đào xong rồi. Câu hỏi tiếp theo là
- 12:04con kênh sẽ đưa người ta đi đâu?
- 12:10Với Linh Cừu câu trả lời là bản đồ của
- 12:13cả một đế chế.
- 12:14Sau khi kiểm soát được vùng Lĩnh Nam
- 12:17nhà Tần lập ba quận mới là Nam Hải, Quế
- 12:19Lâm và Tượng Quận. Mấy năm sau nhà Tần
- 12:22sụp đổ
- 12:23và một viên tướng Tần ở lại phương Nam
- 12:26là Triệu Đà tách vùng đất ấy ra lập nên
- 12:29nước Nam Việt. Còn Tượng Quận nằm ở đâu
- 12:31thì đó là câu hỏi đã khiến các sử gia
- 12:33tranh luận suốt mấy trăm năm. Một dòng ý
- 12:35kiến dựa vào lời chú trong Hán thư nói
- 12:38rằng Quận Nhật Nam đời Hán vốn là Tượng
- 12:40Quận đời Tần để cho rằng quận này trải
- 12:43xuống tận vùng Trung Bộ Việt Nam ngày
- 12:45nay phía bên kia.
- 12:46Từ thế kỷ 18 nhà sử học Ngô Thì Sĩ đã
- 12:49viết rằng đất Nam Hải, Quế Lâm không
- 12:52phải là đất Giao Chỉ. Sang thế kỷ 20
- 12:55giáo sư Đào Duy Anh xác định Tượng Quận
- 12:57nằm ở vùng Quảng Tây và đất Âu Lạc khi
- 12:59ấy vẫn ở ngoài tầm cai trị của nhà Tần.
- 13:02Con kênh đưa được quân qua núi nhưng có
- 13:04lẽ có những nơi dòng nước của nó chưa
- 13:06bao giờ chạm tới. Linh Cừu còn sống thêm
- 13:08hơn 2000 năm. Năm 825
- 13:12quan quan sát sứ đời Đường là Lý Bột cho
- 13:14tu sửa lớn. Bên bờ kênh về sau còn có cả
- 13:17đền thờ Phục Ba tướng quân Mã Viện, một
- 13:19lớp ký ức mà người đời sau gán thêm vào
- 13:21con kênh dù chính sử không chép ông từng
- 13:23sửa nó. Năm 2018
- 13:26Linh Cừu được Ủy ban quốc tế về tưới
- 13:29tiêu và tiêu úng công nhận là công trình
- 13:31thủy lợi di sản thế giới. Con đường của
- 13:33chiến tranh trở thành một di sản của kỹ
- 13:36thuật, còn kênh Bình Lục ngay trong ngày
- 13:38khai trương đã có câu trả lời cụ thể.
- 13:41Hai tuyến hàng hóa chính thức mở cùng
- 13:43lúc. Một tuyến từ Nam Ninh đi Cảng Dương
- 13:46phố trên đảo Hải Nam, tuyến còn lại từ
- 13:48Nam Ninh đi Cần Thơ, Việt Nam. Chuyến
- 13:51tàu xuôi dòng đầu tiên qua các âu tàu.
- 13:54Con tàu hàng Thái Nam 58
- 13:56chở phụ tùng của Liễu Châu cùng bột đá
- 13:58ra Khâm Châu
- 13:59để từ đó hàng được chuyển tiếp bằng
- 14:01đường biển, có lô đi tới cảng
- 14:03Sihanoukville của Campuchia.
- 14:05Và ở đây phó giáo sư Ngưu Trao Bình đưa
- 14:08ra một phép so sánh mà khán giả của Á
- 14:10Lục Ký có lẽ sẽ thấy quen.
- 14:13Theo ông
- 14:14kênh Bình Lục làm cho Quảng Tây điều mà
- 14:16kênh Phù Nam Tây Châu làm cho Campuchia.
- 14:18Tức là giúp một vùng đất bớt phụ thuộc
- 14:20vào láng giềng để ra biển.
- 14:22Với Quảng Tây
- 14:23người láng giềng ấy là tỉnh Quảng Đông.
- 14:25Với Campuchia
- 14:27người láng giềng ấy là Việt Nam.
- 14:29Một bên là hai tỉnh trong cùng một nước.
- 14:32Một bên là hai quốc gia.
- 14:34Nhưng logic của con kênh thì giống nhau
- 14:36đến lạ. Và đây là chỗ hai tuyến câu
- 14:38chuyện của chúng ta chạm vào nhau.
- 14:40Linh Cừ nối sông Trường Giang xuống hệ
- 14:43thống Tây Giang.
- 14:44>> [âm nhạc]
- 14:44>> Bình Lục nối hệ thống Tây Giang xuống
- 14:46Vịnh Bắc Bộ. Chỉ còn thiếu một mắt xích
- 14:49để con thuyền từ Trường Giang có thể
- 14:50xuôi một mạch tới Vịnh.
- 14:52Đúng ngày kênh Bình Lục thông tàu, báo
- 14:54Tân Hồ Nam của tỉnh Hồ Nam viết về mắt
- 14:57xích ấy.
- 14:58Kênh Tương Quế được báo chí Trung Quốc
- 15:00gọi là Linh Cừ thời hiện đại.
- 15:02Theo bài báo, tuyến kênh dài khoảng 300
- 15:05cây số
- 15:06trong đó có một đoạn kênh đào khoảng 34
- 15:08cây số xuyên qua dải đất cao chia nước
- 15:11gần huyện Giang Vĩnh nối sông Tiêu Thủy
- 15:14của Hồ Nam với sông Quế Giang của Quảng
- 15:16Tây. Khi hoàn thành
- 15:18nó sẽ nối về phía Nam với kênh Bình Lục
- 15:20đưa hàng hóa vùng Trường Giang xuống
- 15:22Vịnh Bắc Bộ và rút ngắn khoảng 1.200 cây
- 15:26số đường thủy. Kênh Tương Quế hiện chưa
- 15:28chính thức khởi công,
- 15:29nhưng các hạng mục chuẩn bị đã bắt đầu.
- 15:32Hơn 2.200 năm sau, con đường của viên
- 15:35quan tên Lộc đang được vẽ lại và lần
- 15:37này, điểm cuối của nó là Vịnh Bắc Bộ.
- 15:41>> Từ thời Hán, vùng Hợp Phố, gần Bắc Hải
- 15:44ngày nay, đã là một hải cảng lớn.
- 15:47Từ đó, thuyền buôn đi về phía Nam, tới
- 15:50Giao Chỉ, tới những vùng đất xa hơn.
- 15:53Vịnh Bắc Bộ đã là một con đường từ rất
- 15:55lâu
- 15:56trước khi có những quốc gia hiện đại và
- 15:58những đường biên giới trên bản đồ. Ngày
- 16:00nay, vùng nước ấy đã có vạch kẻ. Ngày 25
- 16:03tháng 10, hai năm 2000
- 16:05tại Bắc Kinh, [âm nhạc]
- 16:06Việt Nam và Trung Quốc ký hiệp định phân
- 16:09định Vịnh Bắc Bộ, có hiệu lực từ ngày 30
- 16:11tháng 6 năm 2004.
- 16:14Theo số liệu được công bố, Việt Nam được
- 16:17hưởng 53,23%
- 16:19diện tích Vịnh.
- 16:21Trung Quốc 46,77%
- 16:24kèm theo một hiệp định hợp tác nghề cá
- 16:26ký cùng ngày. Từ đó đến nay, hải quân
- 16:29hai nước đã cùng tuần tra chung trên
- 16:31Vịnh hơn 30 lần. Vịnh Bắc Bộ, nếu hình
- 16:33dung như một khoảng sân chung, là khoảng
- 16:35sân đã có vạch kẻ. Vậy, người ở bên này
- 16:38khoảng sân nghĩ gì về con kênh mới? Phó
- 16:42giáo sư Nian Chao Bing trong một bài
- 16:44phân tích cho Viện Carnegie China mô tả
- 16:47quan hệ hai nước trên Vịnh Bắc Bộ nhìn
- 16:49chung là êm thấm. Theo ông,
- 16:52Việt Nam sẽ thận trọng cân nhắc cả cơ
- 16:54hội lẫn rủi ro của con kênh. Ông cũng
- 16:57viết rằng, vẫn chưa chắc con kênh có hàm
- 16:59ý quân sự nào đáng để Việt Nam bận tâm
- 17:01hay không. Dù nhìn chung, bất kỳ hạ tầng
- 17:04giao thông nào được cải thiện cũng đồng
- 17:06nghĩa với năng lực hậu cần tốt hơn. Về
- 17:08kinh tế, ông nhận xét Việt Nam tỏ ra lạc
- 17:11quan một cách thận trọng. Giáo sư Fa Kim
- 17:14Beng, Viện Nghiên cứu Quốc tế và ASEAN
- 17:17thuộc Đại học Hồi giáo quốc tế Malaysia
- 17:20nhìn theo chiều thời gian, ông cho rằng
- 17:22con kênh có thể dần dần xoay hướng cả
- 17:24vùng Tây Nam Trung Quốc về phía Đông Nam
- 17:27Á và Việt Nam, nước ở gần hành lang ấy
- 17:30nhất, nhiều khả năng sẽ cân nhắc cùng
- 17:32lúc cả cơ hội buôn bán lẫn những tác
- 17:34động lâu dài lên cảng biển, dòng thương
- 17:37mại và các ngả tiếp cận biển phía Bắc
- 17:38của mình.
- 17:40Ông không đưa ra kết luận nào về một mối
- 17:42nguy an ninh trước mắt, nói theo hình
- 17:44ảnh khoảng sân, vạch kẻ vẫn ở nguyên chỗ
- 17:46cũ, chỉ là nhà bên kia vừa mở thêm một
- 17:49cánh cửa nhìn ra sân.
- 17:51>> Về phía các nhà nghiên cứu Việt Nam,
- 17:53Tiến sĩ Phí Vĩnh Tường, Viện Kinh tế và
- 17:56Chính trị Thế giới thuộc Viện Hàn lâm
- 17:58Khoa học Xã hội Việt Nam trong một bài
- 18:00viết năm 2024
- 18:03chỉ ra cả hai mặt. Con kênh có thể giúp
- 18:07nông sản Việt Nam có thêm một đường
- 18:09chính ngạch vào thị trường Quảng Tây,
- 18:11giúp ngành logistics Việt Nam có thêm
- 18:13thị trường. Nhưng ông cũng cảnh báo rằng
- 18:16cụm cảng phía Bắc, trong đó có Hải
- 18:18Phòng, có thể mất bớt một phần hàng.
- 18:20Hàng hóa của Tây Nam Trung Quốc lâu nay
- 18:23đi qua Lào Cai, Hà Nội rồi ra Hải Phòng,
- 18:26nay có thể rẽ sang Nam Ninh và xuống
- 18:29kênh Bình Lục. Vậy Hải Phòng sẽ mất
- 18:31khách hay có thêm khách? Các con số cho
- 18:34thấy bức tranh phức tạp hơn. Năm 2025
- 18:39riêng khu cảng Khâm Châu xếp dỡ khoảng
- 18:41226 triệu tấn hàng, gần gấp đôi hệ thống
- 18:44cảng biển Hải Phòng với khoảng 115 triệu
- 18:47tấn, nhưng tính riêng container Hải
- 18:50Phòng lại nhiều hơn, khoảng 8,3 triệu
- 18:52đơn vị container tiêu chuẩn so với 7,46
- 18:56triệu của Khâm Châu. Cơ cấu hàng của hai
- 18:58bên rất khác nhau và hai bờ vịnh không
- 19:01chỉ cạnh tranh. Tháng 11 năm 2025
- 19:05cảng Hải Phòng đã đón chuyến tàu thử đầu
- 19:07tiên của một tuyến nối cảng Bắc Hải ở
- 19:09Quảng Tây qua Hải Phòng sang tận nước
- 19:12Mỹ. Theo báo chí Việt Nam,
- 19:14Hải Phòng chỉ cách cảng Vịnh Bắc Bộ của
- 19:16Quảng Tây khoảng nửa ngày hải trình.
- 19:18Chính quyền Hải Phòng cũng chọn cách
- 19:20nhìn này. Trong ngày khai trương kênh
- 19:22Bình Lục, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân
- 19:24thành phố Hải Phòng là ông Hoàng Minh
- 19:26Cường gọi con kênh là một cơ hội mới và
- 19:28đề nghị hai bên nghiên cứu những kết nối
- 19:30mới giữa Hải Phòng, Quảng Tây và vùng
- 19:33Tây Nam Trung Quốc trên đất liền.
- 19:36Ngày 24 tháng 8 năm 2026,
- 19:40Quốc hội Việt Nam thông qua việc điều
- 19:42chỉnh dự án đường sắt Lào Cai, Hà Nội,
- 19:45Hải Phòng với tổng mức đầu tư sơ bộ
- 19:47289.339
- 19:50tỷ đồng. Tuyến chính dài khoảng 363 cây
- 19:53số, khổ ray tiêu chuẩn 1435
- 19:56mm. Chưa thấy thống kê công khai nào cho
- 19:59biết bao nhiêu hàng hóa đã thực sự đổi
- 20:01tuyến. Ngày 23 tháng 9, 7 ngày sau lễ
- 20:04thông tàu, con tàu mang tên Bắc Cảng Nam
- 20:07Ninh, Bắc Nhựt cập cảng Cần Thơ mang
- 20:09theo 250 hai đơn vị container tiêu
- 20:12chuẩn, chủ yếu là ván ép, natri sunfat
- 20:15và phụ tùng ô tô, một phần có nguồn từ
- 20:18Tứ Xuyên và Trùng Khánh.
- 20:20Đó là chuyến đầu tiên của tuyến Nam Ninh
- 20:22Cần Thơ qua kênh Bình Lục. Hàng hóa từ
- 20:24sâu trong lòng một vùng đất từng phải
- 20:26mượn cửa biển của láng giềng,
- 20:29nay xuôi kênh mới,
- 20:31vượt Vịnh Bắc Bộ, xuống tận đồng bằng
- 20:33sông Cửu Long.
- 20:36>> [âm nhạc]
- 20:39>> Hãy hình dung một chiếc lá trôi trên
- 20:40sông Tương ở huyện Hưng An đến mũi đá
- 20:43sạn chủy, dòng nước bị rẽ làm hai, một
- 20:47nửa trôi về phía Bắc, về Trường Giang,
- 20:50một nửa rẽ sang sông Ly, xuôi về phía
- 20:53Nam. Hơn 2000 năm trước, người ta dẫn
- 20:55nước vượt đường phân thủy để đưa quân
- 20:57qua núi.
- 20:58Năm nay, người ta xẻ những quả đồi ở Lục
- 21:00Ốc để đưa hàng ra biển và ở Hồ Nam,
- 21:03người ta đang đo đạc cho con kênh thứ
- 21:05ba. Nước không tự vượt qua những dải đất
- 21:08cao ấy, con người đã chọn đường cho nó.
- 21:10Và mỗi lần chọn, bản đồ quanh vịnh Bắc
- 21:12Bộ lại thay đổi một chút. Nếu quý vị
- 21:14thấy chương trình hôm nay đáng nghe, hãy
- 21:16đăng ký kênh để không bỏ lỡ các kỳ phát
- 21:18sóng tiếp theo của A Lục Ký về văn hóa,
- 21:21lịch sử và những câu chuyện của Việt Nam
- 21:23cùng châu Á. Vịnh Bắc Bộ rộng khoảng
- 21:25126.000
- 21:27cây số vuông, có hai bờ và một vạch kẻ.
- 21:31Khi con đường nước từ Trường Giang được
- 21:33nối tới tận đây, khoảng sân ấy sẽ đón
- 21:35thêm bao nhiêu con thuyền nữa? Hẹn gặp
- 21:38lại quý vị và các bạn trong kỳ phát sóng
- 21:39tiếp theo của A Lục Ký.
- 21:43>> [âm nhạc]
About this transcript
This page contains the full transcript of Con Kênh Vừa Mở Đường Cho Nông Sản Việt, Vừa Thử Thách Hải Phòng by Á Lục Ký, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,237 words across 546 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.