Con Kênh Vừa Mở Đường Cho Nông Sản Việt, Vừa Thử Thách Hải Phòng — Transcript

Full transcript

1. 0:05[âm nhạc]
2. 0:09Lĩnh Nam. Hơn 2200 năm trước, một đạo
3. 0:13quân phương Bắc đang mắc kẹt giữa những
4. 0:16dãy núi đá vô trùng điệp. Sách Hoài Nam
5. 0:18Tử soạn dưới thời Tây Hán, kể rằng binh
6. 0:21lính nhà Tần 3 năm không cởi giáp, không
7. 0:23tháo dây nỏ, còn người lo việc quân
8. 0:26lương thì không còn cách nào chuyển
9. 0:27lương tới. 10:25 sáng ngày 16 tháng 9
10. 0:32năm
11. 0:332026 tại Âu Tàu, Mã Đạo thành phố Khâm
12. 0:37Châu, khu tự trị Quảng Tây. Lệnh thông
13. 0:40tàu được phát đi ở Âu Mã Đạo và bốn điểm
14. 0:43cầu khác. Còi tàu vang lên. Lời giải của
15. 0:46nhà Tần cho đạo quân mắc kẹt là mở một
16. 0:48đường nước vượt qua giải đất cao ngăn
17. 0:50cách hai hệ thống sông còn từ cảng Nam
18. 0:52Ninh. Chỉ bảy ngày sau lễ thông tàu, một
19. 0:55con tàu chở hàng đã cập bến Cần Thơ. Bên
20. 0:58dòng sông Hậu hai con kênh cách nhau hơn
21. 1:0122 thế kỷ nằm trên cùng một chục nước.
22. 1:04Một con nối sông Trường Giang với vùng
23. 1:07Lĩnh Nam. Con kia nối lĩnh nam với vịnh
24. 1:09Bắc Bộ ngay trước cửa Việt Nam. Và ở
25. 1:12khoảng giữa hai con kênh ấy, người ta
26. 1:14đang chuẩn bị đào con kênh thứ ba. Xin
27. 1:16chào quý vị và các bạn. Chào mừng đến
28. 1:18với chương trình Á Lục Ký. Hôm nay chúng
29. 1:21ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về những con
30. 1:23kênh của Quảng Tây và con đường nước mà
31. 1:26chúng đang dần nối lại từ Trường Giang
32. 1:28xuống tận vịnh Bắc Bộ.
33. 1:35Hãy bắt đầu bằng một nghịch lý địa lý.
34. 1:37Quảng Tây là khu tự trị nằm ngay phía
35. 1:39bắc biên giới Việt Nam, phía nam giáp
36. 1:41biển, giáp vịnh Bắc Bộ. Vậy mà phần lớn
37. 1:44những con sông lớn của Quảng Tây lại
38. 1:45không chảy xuống vùng biển ngay trước
39. 1:47mặt. Chúng thuộc hệ thống Châu Giang
40. 1:49chảy về phía đông sang tỉnh Quảng Đông
41. 1:52rồi mới đổ ra biển gần Quảng Châu. Nói
42. 1:55cách khác, Quảng Tây giáp biển nhưng
43. 1:57đường sông của nó phải mượn cửa biển của
44. 2:00tỉnh Láng Giểng. Giữa các hệ thống sông
45. 2:02luôn có những giải đất cao chia nước.
46. 2:05Các nhà địa lý gọi là đường phân thủy.
47. 2:08Mưa rơi bên này chảy về một biển, mưa
48. 2:11rơi bên kia chảy về một biển khác. Nước
49. 2:13không tự vượt qua đường phân thủy. Và
50. 2:16câu chuyện hôm nay xoay quanh một sự
51. 2:18thật giản dị. Ở vùng đất này, con người
52. 2:21đã hai lần dẫn nước vượt qua nó và đang
53. 2:23chuẩn bị làm lần thứ ba. Xin lưu ý con
54. 2:26kênh hôm nay nói tới là kênh bình lục
55. 2:29của Trung Quốc ở Quảng Tây hoàn toàn
56. 2:32không liên quan đến vùng đất bình lục ở
57. 2:34Hà Nam cũ của Việt Nam. Năm 221
58. 2:38trước công nguyên Tần Thủy Hoàng Hoàn
59. 2:40thành việc thống nhất sáu nước. Trong
60. 2:42những năm tiếp theo, ông nhìn xuống phía
61. 2:44nam, vượt qua một dãy núi mà người Trung
62. 2:47Nguyên gọi là Ngũ Lĩnh, nghĩa là năm
63. 2:49dạng núi. Bên kia ngũ lĩnh là vùng lĩnh
64. 2:52nam, nơi sinh sống của nhiều tộc người
65. 2:55mà sử sách gọi chung là Bách Việt. Trong
66. 2:57đó có những cộng đồng thường được giới
67. 2:59nghiên cứu đạt trong lịch sử hình thành
68. 3:01của người Việt Cổ. Theo Hoài Nam Tử, nhà
69. 3:03Tần huy động 50 vạn quân, chia làm năm
70. 3:06đạo, tiến xuống phía nam. Nhưng dù là
71. 3:08bao nhiêu người, họ cũng vấp phải cùng
72. 3:11một thứ. núi những cỗ xe từng tung hoành
73. 3:14trên đồng bằng Hoàng Hà khó lòng đi qua
74. 3:17vách đá và rừng rậm. Lương thực vượt đèo
75. 3:20và người chở lương cũng phải ăn. Càng
76. 3:23tiến sâu, việc nuôi đạo quân càng trở
77. 3:25thành bài toán sống còn. Hơn 2000 năm
78. 3:28sau, bức tường núi ấy vẫn đứng đó, chỉ
79. 3:31là dưới một hình dạng khác. Đây là điều
80. 3:33có lẽ ít người để ý. Theo phân tích của
81. 3:36Phó giáo sư Nghiao Chào Bình, viện
82. 3:38trưởng viện nghiên cứu Trung Quốc thuộc
83. 3:40Đại học Malaya, các thành phố ven biển
84. 3:43của Quảng Tây là Khâm Châu, phòng thành
85. 3:45cảng và Bắc Hải lại yếu hơn hẳn về kinh
86. 3:47tế so với những thành phố nằm sâu trong
87. 3:49nội địa như Nam Ninh hay Liễu Châu. Với
88. 3:52một vùng đất giáp biển, điều này nghe
89. 3:54rất lạ và ông chỉ ra một con số khiến
90. 3:58nhiều người bất ngờ. Năm 2020, quy mô
91. 4:02kinh tế của tỉnh Vân Nam lần đầu tiên
92. 4:04vượt Quảng Tây. Vân Nam không có lấy một
93. 4:07mét bờ biển. Quảng Tây thì có cả một
94. 4:09vịnh biển trước cửa nhà. Vì sao? Đường
95. 4:12sông đưa hàng hóa của Quảng Tây về phía
96. 4:14đông nên cửa ngõ ra biển của cả vùng lại
97. 4:17nằm ở Quảng Đông theo Ngheo Cho Binh.
98. 4:20Suốt nhiều năm, chính các nhà lãnh đạo
99. 4:22Quảng Tây cũng thường hướng về người
100. 4:23láng giềng giàu có ở phía đông. Thay vì
101. 4:26nhìn xuống bờ biển của chính mình, Quảng
102. 4:28Tây giáp biển, nhưng nhiều thập kỷ liền
103. 4:30sống như quay lưng lại với biển, quay
104. 4:32lại Lĩnh Nam thời tuần. Chiến dịch xa
105. 4:35lầy, đạo quân muốn tiến tiếp thì phải có
106. 4:38một con đường cho lương thực. Và trên
107. 4:40vùng đất ấy, con đường dễ nhất không nằm
108. 4:42trên mặt đất mà trên mặt nước, còn ở
109. 4:44Quảng Tây thời hiện đại. Theo truyền
110. 4:47thông Trung Quốc, ý tưởng đào một con
111. 4:49kênh từ sông Tây Giang thẳng xuống vịnh
112. 4:51Bắc Bộ đã được bàn tới từ hơn một thế kỷ
113. 4:54trước, nhưng nó bị gác lại hết lần này
114. 4:56đến lần khác. Vì quá đắt, vì kỹ thuật
115. 4:59quá khó và vì con đường cũ qua Quảng
116. 5:02Châu dù vòng vèo vẫn còn chạy được. Phải
117. 5:05đến năm 2019, con kênh mới được đưa vào
118. 5:09quy hoạch của một hành lang thương mại
119. 5:10lớn nối các tỉnh nội địa phía tây Trung
120. 5:13Quốc ra biển và sang Đông Nam Á. Hai
121. 5:16thời đại cùng một bức tường. Và ở thời
122. 5:19Tần, người tìm ra lời giải cho bức tường
123. 5:21ấy chỉ để lại cho lịch sử đúng một chữ
124. 5:24tên. [âm nhạc]
125. 5:30>> [âm nhạc]
126. 5:37>> Xử sách không cho chúng ta biết ông sinh
127. 5:39năm nào, quê ở đâu, học nghề thủy lợi từ
128. 5:42ai. Hoài Nam Tử chỉ gọi ông là giám lộc,
129. 5:45tức một viên quan giám sát tên Lộc,
130. 5:48người được sai đem lính đào cử để thông
131. 5:50đường lương. Đời sau quen gọi ông là Sử
132. 5:53Lộc, người chỉ huy công trình mở đường
133. 5:55nước qua Ngũ Lĩnh. Rốt cuộc chỉ còn lại
134. 5:58một chữ, nhưng chữ ấy gắn với một quyết
135. 6:00định thông minh. Ở huyện Hưng An ngày
136. 6:03nay, gần Quế Lâm có hai con sông bắt
137. 6:05nguồn rất gần nhau, chỉ cách nhau một
138. 6:08giải đồi thấp, sông Tương chạy lên phía
139. 6:10Bắc về hồ Động Đình và sông Trường
140. 6:12Giang. Sông Ly chảy xuống phía Nam rồi
141. 6:15nhập [âm nhạc] vào hệ thống Tây Giang
142. 6:17của vùng Lĩnh Nam. Nếu dẫn được nước qua
143. 6:19giải đổi ấy, thuyền lương từ phương Bắc
144. 6:21có thể đi theo đường sông xuống tận
145. 6:23phương Nam. Hơn 2000 năm sau, cũng trên
146. 6:25đất Quảng Tây. Ngày 28 tháng năm 2022,
147. 6:31dự án cân bình lục chính thức khởi công.
148. 6:33Tên của con Keng được ghép từ hai địa
149. 6:35danh. Chữ Bình lấy từ cửa sông Bình
150. 6:37Đường, nơi Ken bắt đầu. Chữ lục lấy từ
151. 6:40thị trấng Lục ốc mà Ken qua. Trong 4
152. 6:42năm, người ta đào và đắp hơn 300 triệu
153. 6:45mét khối đất đá để tạo ra một tuyến
154. 6:47đường thủy dài 134,2
155. 6:50cây số nối vùng Nam Ninh với vịnh Bắc Bộ
156. 6:53với tổng vốn khoảng 72,7 tỷ nhân dân tệ,
157. 6:57tức khoảng 10,8 tỷ đô la Mỹ. Trở lại với
158. 7:00viên quan tên Lộc. Bài toán của ông là
159. 7:03phải chia nước sông Tương mà không làm
160. 7:05vỡ dòng. Người ta xây giữa sông Tương
161. 7:07một mũi đá nhọn bằng đá xếp gọi là sạn
162. 7:10chủy như lưỡi cày chẻ dòng nước làm hai
163. 7:12nhánh. Dòng chảy ở đây thường được mô tả
164. 7:15theo câu ba phần về sông Ly, bảy phần về
165. 7:18sông Tương. Bên cạnh mũi đá là những con
166. 7:21đập tràng gọi là thiên bình. Khi lũ lên,
167. 7:25nước thừa tự tràng qua đập về dòng cũ.
168. 7:28Để con kênh không bị phá, toàn bộ công
169. 7:30trình là một con kênh dài chưa tới 40
170. 7:32cây số. men theo sườn đồi với đội dốc
171. 7:35rất nhỏ để nước chảy chậm và thuyền đi
172. 7:38được. Đến đây có một điều được nhắc lại
173. 7:40rất nhiều nhưng không đúng. Linh cừ thời
174. 7:43Tần thường được giới thiệu là con cân có
175. 7:46âu tàu sớm nhất thế giới. Thực ra những
176. 7:48cửa trắng nước trên [âm nhạc] linh cừ
177. 7:50chỉ được xử sách ghi rõ từ đời Đường gắn
178. 7:53với những đợt tu sửa về sau. Còn Âu Tàu
179. 7:55hai cửa, loại buồng nước có thể nâng và
180. 7:57hạ con thuyền được ghi chép rõ ràng sớm
181. 8:00nhất vào năm 984.
182. 8:03Dưới thời Tống trên đại vận hà hơn 1000
183. 8:06năm sau khi viên quan tên lộc cho xếp
184. 8:09những tảng đá đầu tiên ở sạn chủy và thứ
185. 8:12mà người thời Tần chưa có nay lại là
186. 8:15trái tim của kênh Bình Lục từ hệ thống
187. 8:17Tây Giang xuống biển con kênh phải hạ độ
188. 8:20cao khoảng 65 m. Để làm được điều đó
189. 8:23người ta xây ba cụm âu tàu mang tên Mã
190. 8:26Đạo, Xí Thạch và Thanh Niên. Chủ đầu tư
191. 8:28công bố đây là những âu tàu tiết kiệm
192. 8:30nước có cột nước cao nhất và quy mô lớn
193. 8:33nhất trên các sông nội địa của thế giới.
194. 8:35Những con tàu hàng cấp 5000 tấn được
195. 8:37nâng lên hạ xuống như đi thang máy.
196. 8:40Nhưng hãy chú ý điều này. Con kênh được
197. 8:43đào để mở cho nội địa một cửa ra biển.
198. 8:46Vậy mà chuyến tàu ngược dòng đầu tiên
199. 8:48vượt qua các âu tàu. Con tàu quý cảng vũ
200. 8:51hàng 8001 [âm nhạc]
201. 8:52lại chờ thứ đến từ biển. Gần 5000 tấn
202. 8:55quặng sắt nhập khẩu từ Ấn Độ dỡ xuống
203. 8:58cảng Khâm Châu rồi theo kênh đi ngược
204. 9:00vào nội địa cho nhà máy gang thép Liễu
205. 9:03Châu. Con đường ra biển ngay từ ngày đầu
206. 9:06đã là con đường hai chiều nhưng con kênh
207. 9:09nào cũng có cái giá của nó và cái giá ấy
208. 9:13không nằm trong những con số kỷ lục.
209. 9:16>> Theo Hoài Nam Tử, khi Đường Lương đã
210. 9:19được khơi thông, quân Tần lại tiến đánh.
211. 9:22Sách kể rằng họ giết được thủ lĩnh của
212. 9:24người Tây Âu, một trong các tộc bách
213. 9:26Việt sống ở vùng Quảng Tây ngày nay. Tên
214. 9:29ông được [âm nhạc] ghi lại là Dịch Hu
215. 9:31Tống. Nhưng cái chết của thủ lĩnh không
216. 9:34khiến người Tây Âu quy hàng. Vẫn theo
217. 9:37lời kẻ ấy, họ kéo nhau vào rừng sâu,
218. 9:39sống cùng cầm thú, không ai chịu để
219. 9:42người Tần sai khiến. Họ chọn ra người
220. 9:44tài giỏi làm tướng. Rồi ban đêm tràn ra
221. 9:47đánh trong một trận tập kích như thế.
222. 9:50Chủ tướng nhà Tần là đồ thư bị giết,
223. 9:52Hoài Nam từ tả cảnh sát, người nằm la
224. 9:55liệt, máu chảy thành dòng, số chết lên
225. 9:57tới hàng chục vạn. Có một chi tiết thú
226. 10:00vị ở đây. Hoài Nam Tử được các môn khách
227. 10:02dưới sự bảo trợ của Lưu An, một vương
228. 10:05hầu nhà Hán biên soạn khi nhà Hán đã
229. 10:07dựng lên trên đống đổ nát của nhà Tần.
230. 10:10Các nhà nghiên cứu cho rằng khi kể chiến
231. 10:12dịch Lĩnh Nam như một thảm họa, cuốn
232. 10:14sách vừa ghi chép vừa gửi một lời khuyên
233. 10:17tới Hán Vũ Đế. Đừng đi lại con đường mà
234. 10:19nhà Tần đã đi. Nói cách khác, người chép
235. 10:22xử cũng có phe. Nhưng dù bị tô đậm đến
236. 10:25đâu, cuốn sách Đời Hán ấy vẫn giữ lại ký
237. 10:28ức về một cuộc kháng cự quyết liệt và về
238. 10:30cái giá mà cả hai phía phải trả. Hơn
239. 10:332000 năm sau, cái giá của một con kênh
240. 10:36mang hình dạng khác. Ở cửa sông Khâm
241. 10:38Giang, nơi kênh Bình Lục đổ ra biển, có
242. 10:41những bãi nuôi hàu đã nuôi sống nhiều
243. 10:43thế hệ ngư dân. Khi phóng viên của The
244. 10:46Straight Times, của Singapore đến Khâm
245. 10:49Châu, những người nuôi hầu kể rằng sản
246. 10:51lượng sụt giảm từ khi công trường mở ra
247. 10:53và họ cho rằng nguyên nhân là nước đục
248. 10:55bùn, bãi nuôi bị thu hẹp, độ mặn thay
249. 10:58đổi. Chính báo cáo đánh giá tác động môi
250. 11:00trường của dự án từ trước khi khởi công
251. 11:03đã dự tính thiệt hại cho nguồn hàu trong
252. 11:05thời gian thi công vào khoảng 100 triệu
253. 11:07nhân dân tệ. Phía chủ, dự án công bố
254. 11:10nhiều biện pháp giảm thiểu. Một đường
255. 11:12cho cá di cư dài 480 m được xây ở Âu Tàu
256. 11:16Thanh niên, sát biển. Hàng nghìn cây
257. 11:19rừng ngập mặn được di rời, hàng trăm
258. 11:21nghìn cây khác được trồng mới. Đến nay
259. 11:23chưa thấy nghiên cứu độc lập nào đánh
260. 11:25giá những biện pháp ấy đã đủ hay chưa.
261. 11:27Và cũng chưa ai biết chắc con kênh sẽ
262. 11:30đem lại bao nhiêu. Ông Lưu Vân Trung,
263. 11:33nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu
264. 11:34phát triển thuộc Quốc vụ Viện Trung Quốc
265. 11:37nhận định rằng mở được tuyến đường thủy
266. 11:39mới chỉ là đổ xong phần móng, biến công
267. 11:42suất trên giấy thành những dòng hàng ổn
268. 11:44định thành công nghiệp và lợi ích kinh
269. 11:45tế còn là một chạm đường dài. Báo cáo
270. 11:48khả thi của dự án dự báo khoảng 95 triệu
271. 11:52tấn hàng mỗi năm vào năm 2035
272. 11:56con kênh đã có nhưng chủ mới là người
273. 11:59quyết định có đi qua nó hay không. Đào
274. 12:01xong rồi. Câu hỏi tiếp theo là con kênh
275. 12:04sẽ đưa người ta đi đâu?
276. 12:10Với Linh Cử, câu trả lời là bản đồ của
277. 12:13cả một đế chế. Sau khi kiểm soát ở vùng
278. 12:16Lĩnh Nam, nhà Tần lập ba quận mới là Nam
279. 12:19Hải, Quế Lâm và Tượng Quận. Mấy năm sau,
280. 12:22nhà Tần sụp đổ vào một viên tướng Tần ở
281. 12:25lại phương Nam là Triệu Đà tách vùng đất
282. 12:28ấy ra, lập nên nước Nam Việt. Còn tượng
283. 12:30quận nằm ở đâu? Thì đó là câu hỏi đã
284. 12:32khiến các xử gia tranh luận suốt mấy
285. 12:34trăm năm. Một dòng ý kiến dựa vào lời
286. 12:36chú trong Hán thư nói rằng quận Nhật Nam
287. 12:39đời Hán vốn là tượng quận đời Tần để cho
288. 12:42rằng quận này trải xuống tận vùng Trung
289. 12:44Bộ Việt Nam ngày nay. Phía bên kia. Từ
290. 12:47thế kỷ 18, nhà sử học Ngô Thị Sĩ đã viết
291. 12:49rằng đất Nam Hải Quế Lâm không phải là
292. 12:52đất Giao Chỉ. Sang thế kỷ 20, giáo sư
293. 12:55Đào Duy Anh xác định tượng quận nằm ở
294. 12:57vùng Quảng Tây và đất Âu Lạc khi ấy vẫn
295. 13:00ở ngoài tầm cai trị của nhà Tần. Con
296. 13:02kênh đưa được quân qua núi nhưng có lẽ
297. 13:04có những nơi dòng nước của nó chưa bao
298. 13:06giờ chạm tới. Linh Cử còn sống thêm hơn
299. 13:092000 năm. Năm 825,
300. 13:12quan quan sát xứ Đời Đường là Lý bột cho
301. 13:14tu sửa lớn. Bên bờ kênh về sau còn có cả
302. 13:17đền thờ phục ba tướng quân Mã Viện. Một
303. 13:19lớp ký ức mà người đời sau gán thêm vào
304. 13:21con kênh. Dù chính sử không chép ông
305. 13:23từng sửa nó. Năm 2018, linh cử được Ủy
306. 13:27ban quốc tế về tưới tiêu và Tiêu úng
307. 13:30công nhận là công trình thủy lợi di sản
308. 13:32thế giới, con đường của chiến tranh trở
309. 13:34thành một di sản của kỹ thuật. Còn kênh
310. 13:37Bình Lục ngay trong ngày khai trương đã
311. 13:39có câu trả lời cụ thể. Hai tuyến hàng
312. 13:42hóa chính thức mở cùng lúc. Một tuyến từ
313. 13:44Nam Ninh đi Càng Dương phố trên đảo Hải
314. 13:47Nam. Tuyến còn lại từ Nam Ninh đi Cần
315. 13:49Thơ, Việt Nam. Chuyến tàu xuôi dòng đầu
316. 13:52tiên qua các Âu tàu, con tàu hàng Thái
317. 13:5458 chở phụ tùng ô tô của Liễu Châu cùng
318. 13:58bột đá ra Khâm Châu để từ đó hàng được
319. 14:01chuyển tiếp bằng đường biển có lô đi tới
320. 14:03cảng Sihanukvi của Campuchia. Và ở đây,
321. 14:06phó giáo sư Nghel Cho Binh đưa ra một
322. 14:08phép so sánh mà khán giả của Á Lục Ký có
323. 14:11lẽ sẽ thấy quen. Theo ông, kênh Bình Lục
324. 14:14làm cho Quảng Tây điều mà kênh phủ Nam
325. 14:16Tây cho làm cho Campuchia, tức là giúp
326. 14:19một vùng đất bớt phụ thuộc vào láng
327. 14:20giềng để ra biển. Với Quảng Tây, người
328. 14:23láng giềng ấy là tỉnh Quảng Đông. Với
329. 14:25Campuchia,
330. 14:27người láng giềng ấy là Việt Nam. Một bên
331. 14:30là hai tỉnh trong cùng một nước, một bên
332. 14:32là hai quốc gia. Nhưng logic của con
333. 14:35kênh thì giống nhau đến lạ. Và đây là
334. 14:37chỗ hai tuyến câu chuyện của chúng ta
335. 14:39chạm vào nhau. Linh cừ nối sông Trường
336. 14:42Giang xuống hệ thống Tây Giang.
337. 14:44[âm nhạc] Bình Lục nối hệ thống Tây
338. 14:46Giang xuống vịnh Bắc Bộ chỉ còn thiếu
339. 14:48một mắt xích để con thuyền từ Trường
340. 14:50Giang có thể xuôi một mạch tới vịnh.
341. 14:52Đúng ngày kênh Bình Lục Thông Tàu, báo
342. 14:54Tân Hồ Nam của tỉnh Hồ Nam viết về mắt
343. 14:57xích ấy. Kênh Tương Quế được báo chí
344. 15:00Trung Quốc gọi là linh cử thời hiện đại.
345. 15:02Theo bài báo, tuyến kinh dài khoảng 300
346. 15:05cây số, trong đó có một đoạn kinh đào
347. 15:07khoảng 34 cây số, xuyên qua giải đất cao
348. 15:11chia nước gần huyện Giang Vĩnh. Nối sông
349. 15:13Tiêu Thủy của Hồ Nam với sông Quế Giang
350. 15:16của Quảng Tây khi hoàn thành, nó sẽ nối
351. 15:19về phía Nam với kênh Bình Lục, đưa hàng
352. 15:21hóa vùng Trường Giang xuống vịnh Bắc Bộ
353. 15:23và rút ngắn khoảng 1200 cây số đường
354. 15:26thủy. Kinh Tương Quế hiện chưa chính
355. 15:28thức khởi công, nhưng các hạng mục chuẩn
356. 15:31bị đã bắt đầu. Hơn 2200 năm sau, con
357. 15:34đường của viên quan tên Lộc đang được vẽ
358. 15:36lại và lần này điểm cuối của nó là vịnh
359. 15:40Bắc Bộ. Từ thời Hán, vùng hợp phố gần
360. 15:44Bắc Hải ngày nay đã là một hải cảng lớn.
361. 15:47Từ đó, thuyền buông đi về phía Nam, tới
362. 15:50Giao Chỉ, tới những vùng đất xa hơn.
363. 15:53Vịnh Bắc Bộ đã là một con đường rất lâu
364. 15:56trước khi có những quốc gia hiện đại và
365. 15:58những đường biên giới trên bản đồ. Ngày
366. 16:00nay, vùng nước ấy đã có vặt kẻ ngày 25
367. 16:03tháng 10 năm 2000. Tại Bắc [âm nhạc]
368. 16:06Kinh, Việt Nam và Trung Quốc ký hiệp
369. 16:08định phân định vịnh Bắc Bộ. có hiệu lực
370. 16:11từ ngày 30 tháng 6 năm 2004.
371. 16:14Theo số liệu được công bố, Việt Nam được
372. 16:17hưởng 53,23%
373. 16:20diện tích vịnh, Trung Quốc,77%.
374. 16:24Kèm theo một hiệp định hợp tác nghề cá
375. 16:26ký cùng ngày, từ đó đến nay, hải quân
376. 16:29hai nước đã cùng tuần tra chung trên
377. 16:31vịnh hơn 30 lần vịnh Bắc Bộ. Nếu hình
378. 16:34dung như một khoảng sân chung là khoảng
379. 16:36sân đã có vạch kẻ, vậy người ở bên này
380. 16:39khoảng sân nghĩ gì? Về con kênh mới, phó
381. 16:42giáo sư Ng Chbing trong một bài phân
382. 16:45tích cho viện Carnegy China mô tả quan
383. 16:48hệ hai nước trên vĩnh Bắc Bộ nhìn chung
384. 16:50là êm thấm. Theo ông, Việt Nam sẽ thận
385. 16:53trọng cân nhắc cả cơ hội lẫn rủi ro của
386. 16:56con Kinh. Ông cũng viết rằng vẫn chưa
387. 16:58chắc con kênh có hàm ý quân sự nào đáng
388. 17:01để Việt Nam bận tâm hay không. Dù nhìn
389. 17:03chung bất kỳ hạ tầng giao thông nào được
390. 17:05cải thiện cũng đồng nghĩa với năng lực
391. 17:07hậu cần tốt hơn. về kinh tế, ông nhận
392. 17:10xét Việt Nam tỏ ra lạc quan một cách
393. 17:12thận trọng. Giáo sư Pha Kim Bang, Viện
394. 17:15nghiên cứu quốc tế và ASEAN thuộc Đại
395. 17:18học Hồi giáo quốc tế Malaysia nhìn theo
396. 17:21chiều thời gian, ông cho rằng con kênh
397. 17:23có thể dần dần xoay hướng cả vùng Tây
398. 17:25Nam, Trung Quốc về phía Đông Nam Á và
399. 17:28Việt Nam, nước ở gần hành lang ấy nhất.
400. 17:31nhiều khả năng sẽ cân nhắc cùng lúc cả
401. 17:33cơ hội buôn bán lẫn những tác động lâu
402. 17:35dài lên cảng biển, dòng thương mại và
403. 17:37các ngã tiếp cận biển phía bắc của mình.
404. 17:40Ông không đưa ra kết luận nào về một mối
405. 17:42nguy an ninh trước mắt. Nói theo hình
406. 17:44ảnh khoảng sân, vạch kẻ vẫn ở nguyên chỗ
407. 17:46cũ, chỉ là nhà bên kia vừa mở thêm một
408. 17:49cánh cửa nhìn ra sân.
409. 17:51>> Về phía các nhà nghiên cứu Việt Nam,
410. 17:53Tiến sĩ Phí Vĩnh Tường, Viện Kinh tế và
411. 17:56Chính trị thế giới thuộc Viện Hàn lâm
412. 17:58Khoa học Xã hội Việt Nam. Trong một bài
413. 18:00viết năm 2024 chỉ ra cả hai mặt. Con
414. 18:06kênh có thể giúp nông sản Việt Nam có
415. 18:08thêm một đường chính ngạch và thị trường
416. 18:10Quảng Tây, giúp ngành logistics Việt Nam
417. 18:13có thêm thị trường. Nhưng ông cũng cảnh
418. 18:15báo rằng cụm cảng phía Bắc trong đó có
419. 18:18Hải Phòng có thể mất bớt một phần hàng.
420. 18:20Hàng hóa của Tây Nam Trung Quốc lâu nay
421. 18:23đi qua Lào Cai, Hà Nội rồi ra Hải Phòng.
422. 18:26nay có thể rẽ sang Ninh và xuống kênh
423. 18:29Bình Lục. Vậy Hải Phòng sẽ mất khách hay
424. 18:32có thêm khách? Các con số cho thấy bức
425. 18:35tranh phức tạp hơn. Năm 2025, riêng khu
426. 18:40cảng Khâm Châu xếp dỡ khoảng 226 triệu
427. 18:42tấn hàng, gần gấp đôi hệ thống cảng biển
428. 18:45Hải Phòng với khoảng 115 triệu tấn.
429. 18:48Nhưng tính riêng container, Hải Phòng
430. 18:50lại nhiều hơn. Khoảng 8,3 triệu đơn vị
431. 18:53container tiêu chuẩn so với 7,46 triệu
432. 18:56của Khâm Châu. Cơ cấu hàng của hai bên
433. 18:58rất khác nhau và hai bờ vịnh không chỉ
434. 19:01cạnh tranh. Tháng 11 năm 2025, cảng Hải
435. 19:06Phòng đã đón chuyến tàu thử đầu tiên của
436. 19:07một tuyến nối cảng Bắc Hải ở Quảng Tây.
437. 19:10Qua Hải Phòng, sang tận nước Mỹ. Theo
438. 19:13báo chí Việt Nam, Hải Phòng chỉ cách
439. 19:15cảng vịnh Bác Bộ của Quảng Tây khoảng
440. 19:17nửa ngày hài trình. Chính quyền Hải
441. 19:19Phòng cũng chọn cách nhìn này. Trong
442. 19:21ngày khai trương kênh bình lục, Phó Chủ
443. 19:23tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng
444. 19:25là ông Hoàng Minh Cường gọi con kênh là
445. 19:27một cơ hội mới và đề nghị hai bên nghiên
446. 19:30cứu những kết nối mới giữa Hải Phòng,
447. 19:32Quảng Tây và vùng tây nam Trung Quốc
448. 19:34trên đất liền. Ngày 24 tháng năm
449. 19:392026, Quốc hội Việt Nam thông qua việc
450. 19:42điều chỉnh dự án đường sắt Lào Cai, Hà
451. 19:44Nội, Hải Phòng với tổng mức đầu tư sơ bộ
452. 19:47289.339
453. 19:50tỷ đồng, tuyến chính dài khoảng 363 cây
454. 19:53số, khổ tiêu chuẩn 1435
455. 19:56mm. Chưa thấy thống kê công khai nào cho
456. 19:59biết bao nhiêu hàng hóa đã thực sự đổi
457. 20:01tuyến. Ngày 23 tháng , 7 ngày sau lễ
458. 20:04thông tàu, con tàu mang tên Bắc cảng Nam
459. 20:07Ninh, Bắc Nhuận Cập cảng Cần Thơ mang
460. 20:09theo 250 hai đơn vị container tiêu
461. 20:12chuẩn, chủ yếu là ván ép, Natri Sanfat
462. 20:15và phụ tùng ô tô, một phần có nguồn từ
463. 20:18Tứ Xuyên và Trùng Khánh. Đó là chuyến
464. 20:21đầu tiên của tuyến Nam Ninh Cần Thơ qua
465. 20:23kênh Bình Lục, hàng hóa từ sâu trong
466. 20:25lòng một vùng đất từng phải mượn cửa
467. 20:27biển của Láng giềng. Nay xuôi kênh mới
468. 20:31vượt vịnh Bắc Bộ xuống tận đồng bằng
469. 20:33sông Cửu Long.
470. 20:36[âm nhạc]
471. 20:39Hãy hình dung một chiếc lá trôi trên
472. 20:40sông Tương ở huyện Hưng An đến mũi đá
473. 20:43sạn chủy. Dòng nước bị trẻ làm hai. Một
474. 20:47nửa trôi về phía Bắc về Trường Giang,
475. 20:50một nửa rẽ sang sông Ly xuôi về phía
476. 20:53Nam. Hơn 2000 năm trước, người ta dẫn
477. 20:55nước vượt đường phân thủy để đưa quân
478. 20:57qua núi. Năm nay, người ta sẻ những quả
479. 21:00đồi ở Lục Ốc để đưa hàng ra biển. Và ở
480. 21:02hồ Nam, người ta đang đo đạc cho con
481. 21:04kênh thứ ba, nước không tự vượt qua
482. 21:07những giải đất cao ấy. Con người đã chọn
483. 21:09đường cho nó và mỗi lần chọn, bản đồ
484. 21:12quanh vịnh Bắc Bộ lại thay đổi một chút.
485. 21:14Nếu quý vị thấy chương trình hôm nay
486. 21:15đáng nghe, hãy đăng ký kênh để không bỏ
487. 21:17lỡ các kỳ phát sóng tiếp theo của Á Lục
488. 21:20Ký về văn hóa, lịch sử và những câu
489. 21:22chuyện của Việt Nam cùng Châu Á. Vịnh
490. 21:24Bắc Bộ rộng khoảng 126.000 cây số vuông,
491. 21:28có hai bờ và một vạch kè. Khi con đường
492. 21:32nước từ Trường Giang được nối tới tận
493. 21:34đây, khoảng sân ấy sẽ đón thêm bao nhiêu
494. 21:36con thuyền nữa? Hẹn gặp lại quý vị và
495. 21:38các bạn trong kỳ phát sóng tiếp theo của
496. 21:40A Lục Kỳ.
497. 21:43[âm nhạc]
498. 21:45H