YouTube2Text

భారత రాజకీయ వ్యవస్థ | Complete Indian Polity in Telugu | M. Laxmikanth Part-1 | UPSC, APPSC, TGPSC — Transcript

by The Great IAS · 41,052 words · 7,992 segments · language en · Watch on YouTube

Full transcript

  1. 0:00[సంగీతం] ఒక పుస్తకం ఒక దేశ భవిష్యత్తును
  2. 0:03రాసింది. మన హక్కులు మన బాధ్యతలు
  3. 0:07అన్నింటికీ ఇదే పునాది భారత రాజ్యాంగం
  4. 0:10[సంగీతం]
  5. 0:11ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్యానికి
  6. 0:14పునాది ప్రతి హక్కు ప్రతి చట్టం ప్రతి
  7. 0:17ప్రభుత్వ వ్యవస్థ వెనుక ఉన్న అసలు శక్తిని
  8. 0:19తెలుసుకుందాం. ఎం లక్ష్మీకాంత్ ఆధారంగా
  9. 0:21ప్రతి కాన్సెప్ట్ ను సులభంగా లోతుగా
  10. 0:24పరీక్షా దృష్టితో [సంగీతం] నేర్చుకుందాం.
  11. 0:25భారత రాజ్యాంగం పై సంపూర్ణ పట్టు సాధించే
  12. 0:28ప్రయాణం ఇప్పుడే ప్రారంభిద్దాం.
  13. 0:33[సంగీతం]
  14. 0:35నమస్కారం యూపీఎస్సీ ప్రిపరేషన్ లో అత్యంత
  15. 0:38కీలకమైన అంకానికి స్వాగతం. ఈరోజు మనం
  16. 0:40కేవలం ఒక్క టాపిక్ ని చదవడం లేదు. మన భారత
  17. 0:43రాజ్యాంగానికి అసలైన పునాది అయిన
  18. 0:45హిస్టారికల్ బ్యాక్ గ్రౌండ్ ని ఒక
  19. 0:47అద్భుతమైన విశ్లేషణ ద్వారా డీకోడ్
  20. 0:49చేయబోతున్నాం. ఏ నిర్మాణానికైనా బేస్మెంట్
  21. 0:51చాలా ముఖ్యం కదా. అలాగే మన రాజ్యాంగ
  22. 0:53నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఆ
  23. 0:55నిర్మాణానికి పడిన చారిత్రక పునాదులను
  24. 0:57అంటే బ్రిటిష్ కాలం నాటి ఆ యాక్ట్స్ అన్ని
  25. 0:59మనం చాలా స్పష్టంగా ఒక స్టోరీ లాగా అర్థం
  26. 1:01చేసుకోవాలి. సో లెట్స్ డైవ్ ఇన్ ఒక్కసారి
  27. 1:04ఊహించుకోండి 1608 లో కేవలం వ్యాపారులుగా
  28. 1:07ఒక చిన్న ట్రేడింగ్ కంపెనీగా మన దేశంలో
  29. 1:09అడుగుపెట్టిన బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా
  30. 1:11కంపెనీ 1947 నాటికి ఒక మహాదేశానికి
  31. 1:14స్వాతంత్రం ఇచ్చే స్థాయికి ఎలా ఎదిగింది?
  32. 1:17ఇదొక అద్భుతమైన ప్రయాణం అండి. 1765 లో
  33. 1:20బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సాలపై దివాని
  34. 1:22రైట్స్ అంటే రెవెన్యూ మరియు సివిల్
  35. 1:24జస్టిస్ అధికారాలు వాళ్ళ చేతికి రావడంతో ఈ
  36. 1:27ప్రయాణం మొదలైంది. ఆ తర్వాత అది క్రమంగా
  37. 1:29విస్తరించి ఫైనల్ గా మనకు ఒక
  38. 1:31కాన్స్టిట్యూషన్ అవసరాన్ని సృష్టించింది.
  39. 1:33ఆ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ ఎలా జరిగిందో ఇప్పుడు
  40. 1:35చూద్దాం. ఈ చారిత్రిక ప్రయాణాన్ని మనం ఒక
  41. 1:37సిలబస్ లా కాకుండా ఒక స్ట్రాటజిక్ రోడ్
  42. 1:40మ్యాప్ లా చూద్దాం. ముందుగా ద కంపెనీ రూల్
  43. 1:42ఆ తర్వాత చార్టర్ యక్ట్స్ ఎరా ఆపై 1919
  44. 1:46డయార్కీ అటు నుండి మన రాజ్యాంగానికి
  45. 1:49బ్లూప్రింట్ లాంటి 1935 యక్ట్ మరియు
  46. 1:52చివరగా ఇండిపెండెన్స్ యక్ట్ దానికి
  47. 1:54సంబంధించిన క్యాబినెట్స్ ఈ క్రమాన్ని మీ
  48. 1:56మైండ్ లో ఒక సినిమా లాగా ప్రింట్
  49. 1:58చేసుకోండి ఎందుకంటే ఎగ్జామ్ లో కన్ఫ్యూజ్
  50. 2:00కాకుండా ఉండటానికి ఈ ఆర్డర్ చాలా ముఖ్యం.
  51. 2:02సెక్షన్ 1 ద కంపెనీ రూల్ 1773 నుండి 1858
  52. 2:08వరకు 1764 లో జరిగిన బాటిల్ ఆఫ్ బక్సర్
  53. 2:11విజయం తర్వాత 1765 లో కంపెనీకి దివాని
  54. 2:14రైట్స్ వచ్చాయి. సరిగ్గా అక్కడి నుండే
  55. 2:17భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారి అసలైన పరిపాలన
  56. 2:20ప్రయాణం మొదలైందని చెప్పాలి. ఇప్పుడు
  57. 2:22కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  58. 2:23రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ ఆఫ్ 1773 భారతదేశంలో
  59. 2:27కంపెనీ వ్యవహారాలను కంట్రోల్ చేయడానికి
  60. 2:29బ్రిటిష్ గవర్నమెంట్ వేసిన మొట్టమొదటి
  61. 2:30అడుగు ఇది. ఇక్కడే సెంట్రల్
  62. 2:32అడ్మినిస్ట్రేషన్ కి పునాది పడింది. ఈ
  63. 2:33యాక్ట్ ఏం చేసిందంటే గవర్నర్ ఆఫ్ బెంగాల్
  64. 2:36ని గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్ బెంగాల్ గా ఎలివేట్
  65. 2:38చేసింది. అతనికి సపోర్ట్ గా ఒక ఫోర్
  66. 2:39మెంబర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ ని కూడా
  67. 2:41ఏర్పాటు చేసింది. మన ఫస్ట్ గవర్నర్ జనరల్
  68. 2:43ఎవరంటే ఎస్ లార్డ్ వారెన్ హాస్టింగ్స్
  69. 2:45అలాగే బాంబే మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలను
  70. 2:47బెంగాల్ కి సబఆర్డినేట్ గా అంటే కిందకి
  71. 2:49మార్చేసింది. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  72. 2:51ఏర్పడుతుంది గమనించండి. 1774 లో కలకత్తాలో
  73. 2:54ఒక సుప్రీం కోర్ట్ ని స్థాపించారు. ఇందులో
  74. 2:55ఒక చీఫ్ జస్టిస్ మరో ముగ్గురు జడ్జిలు
  75. 2:57ఉండేవారు. అంతేకాదు కంపెనీ ఉద్యోగులు
  76. 2:59ప్రైవేట్ ట్రేడ్ చేయడాన్ని లంచాలు
  77. 3:01తీసుకోవడాన్ని పూర్తిగా బ్యాన్ చేసింది.
  78. 3:02ఫైనల్ గా కోర్ట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ ని
  79. 3:04బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి రెవెన్యూ, సివిల్,
  80. 3:06మిలిటరీ వ్యవహారాలపై రిపోర్ట్ చేయాలని
  81. 3:08ఆర్డర్ వేసింది. అయితే ప్రతి కొత్త
  82. 3:11చట్టంలోనూ కొన్ని లూప్ హోల్స్ ఉంటాయి కదా,
  83. 3:13ఈ 1773 చట్టంలో తలెత్తిన లోపాలను
  84. 3:16సరిదిద్దడానికే అమెండింగ్ యాక్ట్ ఆఫ్ 1781
  85. 3:19వచ్చింది. దీన్నే యాక్ట్ ఆఫ్ సెటిల్మెంట్
  86. 3:22అని కూడా అంటారు. ప్రధానంగా ఇది ఏం
  87. 3:23చేసిందంటే గవర్నర్ జనరల్ ని అతని కౌన్సిల్
  88. 3:26ని తమ అఫీషియల్ డ్యుటీస్ కి సంబంధించి
  89. 3:29సుప్రీంకోర్టు పరిధి నుండి మినహాయించింది.
  90. 3:31రెవెన్యూ మేటర్స్ ని కూడా సుప్రీంకోర్టు
  91. 3:33పరిధి నుండి తీసేసింది. కానీ కలకత్తా
  92. 3:35నివాస్తుల అందరిపై సుప్రీంకోర్టుకి
  93. 3:37అధికారం ఇచ్చింది. అయితే ఇక్కడ ఒక
  94. 3:39ట్విస్ట్ హిందువులను హిందూ లా ప్రకారం,
  95. 3:42ముస్లింలను ముస్లిం పర్సనల్ లా ప్రకారం
  96. 3:44విచారించాలని చెప్పింది. ఇంకో ముఖ్యమైన
  97. 3:46పాయింట్ ప్రొవిన్షియల్ కోర్ట్స్ నుండి
  98. 3:47అపీల్ గవర్నర్ జనరల్ ఇన్ కౌన్సిల్ కి
  99. 3:50వెళ్ళాలి కానీ డైరెక్ట్ గా సుప్రీం కోర్ట్
  100. 3:52కి కాదు అని స్పష్టం చేసింది. ఇక్కడ
  101. 3:54ఎగ్జిక్యూటివ్ కి జుడిషరీకి మధ్య ఒక
  102. 3:56క్లియర్ గా గీత గీశారు అని మనం అర్థం
  103. 3:58చేసుకోవచ్చు. ఇక్కడే అండి యూపీఎస్సీ
  104. 4:01తరుచుగా అభ్యర్థులను ట్రాప్ చేసేది. ఈ
  105. 4:03ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ని చాలా జాగ్రత్తగా
  106. 4:05వినండి. పిట్స్ ఇండియా యాక్ట్ ఆఫ్ 1784
  107. 4:07ద్వారా డ్యూవల్ గవర్నమెంట్ అంటే ద్వంద్వ
  108. 4:09పాలన మొదలైంది. ఎలా అంటే కోర్ట్ ఆఫ్
  109. 4:12డైరెక్టర్స్ ఏమో కమర్షియల్ అఫైర్స్
  110. 4:13చూసుకుంటే కొత్తగా క్రియేట్ చేసిన బోర్డ్
  111. 4:15ఆఫ్ కంట్రోల్ కి సివిల్, మిలిటరీ రెవెన్యూ
  112. 4:18వ్యవహారాలను పర్యవేక్షించే పవర్ ఇచ్చారు.
  113. 4:21బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ కోర్ట్ ఆఫ్
  114. 4:22డైరెక్టర్స్ ఈ రెండు కన్ఫ్యూజ్ అవ్వద్దు.
  115. 4:24అలాగే కంపెనీ భూభాగాలను ఫస్ట్ టైం
  116. 4:27బ్రిటిష్ పొజిషన్స్ ఇన్ ఇండియా అని
  117. 4:28పిలిచారు. ఇక 1786 విషయానికి వస్తే లార్డ్
  118. 4:32కాన్వాలెస్ కి కొన్ని స్పెషల్ పవర్స్
  119. 4:33ఇచ్చారు. తన కౌన్సిల్ డిసిషన్స్ ని
  120. 4:35ఓవర్రైట్ చేసే పవర్ తో పాటు ఆయన్ని
  121. 4:37కమాండర్ ఇన్ చీఫ్ గా కూడా చేశారు. సరే ఆ
  122. 4:40తర్వాత వచ్చినవి చార్టర్డ్ యాక్ట్స్ ఆఫ్
  123. 4:421793 అండ్ 1813. 1793 చట్టం కాన్వాలిస్ కి
  124. 4:47ఇచ్చిన ఆ ఓవర్రైట్ పవర్ ఫ్యూచర్ లో వచ్చే
  125. 4:50గవర్నర్ జనరల్స్ అందరికీ అప్లై చేసింది.
  126. 4:52కంపెనీ మోనోపోలీని ఇంకో 20 ఇయర్స్
  127. 4:55ఎక్స్టెండ్ చేసింది. కానీ 1813 యాక్ట్ కి
  128. 4:57వచ్చేసరికి అసలైన మార్పులు మొదలయ్యాయి.
  129. 5:00కంపెనీ ట్రేడ్ మోనోపోలీని క్యాన్సల్
  130. 5:02చేశారు. ఎక్సెప్ట్ టీ మరియు చైనా ట్రేడ్
  131. 5:04లో తప్ప. క్రౌన్ సావర్నిటీని అంటే
  132. 5:07బ్రిటిష్ రాచరిక సార్వభౌమత్వాన్ని
  133. 5:09స్పష్టంగా డిక్లేర్ చేశారు. ఇది మాత్రమే
  134. 5:11కాకుండా క్రిస్టియన్ మిషనరీలకి ఇండియాలోకి
  135. 5:14పర్మిషన్ ఇవ్వడం వెస్టర్న్ ఎడ్యుకేషన్ ని
  136. 5:16ఎంకరేజ్ చేయడం ఇవన్నీ మన భారతీయ సామాజిక
  137. 5:19ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసిన అతి పెద్ద సోషియో
  138. 5:21కల్చరల్ షిఫ్ట్స్. లోకల్ టాక్సెస్
  139. 5:24వేసుకునే పవర్ కూడా అప్పుడే ఇచ్చారు.
  140. 5:25ఇప్పుడు మనం బహుశా ఈ ఎక్స్ప్లైనర్ లోనే
  141. 5:27అత్యంత కీలకమైన పాయింట్ కి వచ్చాం.
  142. 5:29చార్టర్ యాక్ట్ ఆఫ్ 1833 ఇది
  143. 5:31సెంట్రలైజేషన్ కి ఎక్స్ట్రీమ్ పీక్
  144. 5:33లాంటిది. 1773 కి దీనికి అస్సలు కన్ఫ్యూజ్
  145. 5:36అవ్వకండి ఈ చట్టం గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్
  146. 5:38బెంగాల్ ని ఏకంగా గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్
  147. 5:40ఇండియాగా మార్చేసింది. ఆయనే లార్డ్ విలియం
  148. 5:42బెంటిక్ సివిల్, మిలిటరీ మరియు కంప్లీట్
  149. 5:45లెజిస్లేటివ్ పవర్స్ అన్నీ ఆయన చేతిలోనే
  150. 5:47పెట్టేశారు. బాంబే మద్రాస్ ప్రావిన్సుల
  151. 5:49శాసన అధికారాలను లాగేసుకున్నారు. ఇక్కడి
  152. 5:51నుండి చేసిన చట్టాలను రెగ్యులేషన్స్ కి
  153. 5:53బదులు యాక్ట్స్ అని పిలవడం స్టార్ట్
  154. 5:54చేశారు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఇక వ్యాపార
  155. 5:56సంస్థ కాదు ఒక ప్యూర్లీ అడ్మినిస్ట్రేటివ్
  156. 5:58బాడీగా మారిపోయింది. సివిల్ సర్వీసెస్
  157. 6:00లోకి భారతీయులకు ఓపెన్ కాంపిటీషన్
  158. 6:02తీసుకురావాలని ట్రై చేశారు కానీ కోర్ట్
  159. 6:03ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ అడ్డుపడటంతో ఆగిపోయింది.
  160. 6:05ఈ సిరీస్ లో చివరిది చార్టర్ యాక్ట్ ఆఫ్
  161. 6:081853. ఈ చట్టాన్ని మీ మైండ్ లో ఒక మినీ
  162. 6:10పార్లమెంట్ నిర్మాణంగా ఊయించుకోండి.
  163. 6:12స్టెప్ బై స్టెప్ చూద్దాం. స్టెప్ వన్ ఇది
  164. 6:14ఫస్ట్ టైం గవర్నర్ జనరల్ కౌన్సిల్ లో
  165. 6:16లెజిస్లేటివ్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్
  166. 6:17ఫంక్షన్స్ ని సపరేట్ చేసింది. స్టెప్ టూ
  167. 6:19ఒక ఆరుగురు కొత్త సభ్యులతో ఇండియన్
  168. 6:21సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ని
  169. 6:23క్రియేట్ చేసింది. అదే ఆ మినీ పార్లమెంట్.
  170. 6:25స్టెప్ త్రీ 1854 నాటి మకాలే కమిటీ
  171. 6:27సిఫారసుల ద్వారా ఎట్టగేలకు సివిల్
  172. 6:29సర్వీసెస్ లోకి భారతీయులకు ఓపెన్
  173. 6:31కాంపిటీషన్ తీసుకొచ్చారు. ఇక స్టెప్ 4
  174. 6:33ఫస్ట్ టైం మద్రాస్, బాంబే, బెంగాల్,
  175. 6:35ఆగ్రాల నుండి నలుగురు సభ్యులతో లోకల్
  176. 6:37రెప్రజెంటేషన్ కి అవకాశం ఇచ్చారు. సెక్షన్
  177. 6:40టూ ఇక్కడి నుండి సీన్ పూర్తిగా
  178. 6:41మారిపోతుంది. 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు
  179. 6:44తర్వాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం డైరెక్ట్
  180. 6:46కంట్రోల్ తీసుకుంది. అదే ద క్రౌన్ రూల్.
  181. 6:49ఇప్పుడు మనం 1909 మరియు 1919 చట్టాల
  182. 6:52దశలోకి వెళ్తున్నాం. విజువలైజ్ చేసుకోండి
  183. 6:55ఒక కొత్త ఎర మోడల్ అవుతుంది. 1909 లో
  184. 6:58వచ్చిన ఈ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్ ని
  185. 7:00మనం మార్లీ మింటో రిఫార్మ్స్ అని కూడా
  186. 7:01అంటాం. ఇందులో ఒక చారిత్రాత్మక మార్పు
  187. 7:04ఉంది. మొట్టమొదటిసారిగా వైస్రాయ్స్
  188. 7:06ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ లోకి ఒక ఇండియన్
  189. 7:08కి ఎంట్రీ దొరికింది. ఆయనే సత్యేంద్ర
  190. 7:10ప్రసాద్ సిన్సిహ. ఆయన లా మెంబర్ గా జాయిన్
  191. 7:12అయ్యారు. ప్రిలిమ్స్ కోసం ఈ పేరు మైండ్ లో
  192. 7:14ఫిక్స్ చేసుకోండి. అయితే ఇదే చట్టం
  193. 7:16ముస్లింల కోసం సెపరేట్ ఎలెక్టరేట్ ని అంటే
  194. 7:19ప్రత్యేక నియోజక వర్గాలను ప్రవేశపెట్టి
  195. 7:21మతతత్వానికి చట్టబద్ధత కల్పించింది.
  196. 7:24అందుకే లార్డ్ మింటో ని ఫాదర్ ఆఫ్
  197. 7:26కమ్యూనల్ ఎలెక్టరేట్ అని పిలుస్తారు.
  198. 7:28దీంతో పాటు ప్రెసిడెన్సీ కార్పొరేషన్స్ కి
  199. 7:30యూనివర్సిటీస్ కి జమీందారులకు కూడా సపరేట్
  200. 7:33రిప్రజెంటేషన్ ఇచ్చారు. ఇక గవర్నమెంట్ ఆఫ్
  201. 7:35ఇండియా యాక్ట్ 1919 దీన్నే మాంటేగ్యూ
  202. 7:37చల్స్ఫోర్డ్ రిఫార్మ్స్ అంటారు. ఇక్కడ ఒక
  203. 7:39కాన్సెప్ట్ ని మీరు చాలా క్లియర్ గా అర్థం
  204. 7:41చేసుకోవాలి. అదే డయార్కీ డై ఆర్కీ అనే
  205. 7:44గ్రీకు పదం నుండి వచ్చిన దీని మీనింగ్
  206. 7:46డబుల్ రూల్ లేదా ద్వంద్వ పాలన. సింపుల్ గా
  207. 7:49చెప్పాలంటే ప్రొవిన్షియల్ సబ్జెక్ట్స్ ని
  208. 7:51రెండుగా డివైడ్ చేశారు. ఒకటి
  209. 7:52ట్రాన్స్ఫర్డ్ సబ్జెక్ట్స్ వీటిని మంత్రుల
  210. 7:54సలహాతో గవర్నర్ పాలిస్తారు. వీరు
  211. 7:56ఖచ్చితంగా లెజిస్లేచర్ కి జవాబుదారి
  212. 7:58రెండవది రిజర్వ్డ్ సబ్జెక్ట్స్ వీటిని
  213. 8:00గవర్నర్ మరియు అతని ఎగ్జిక్యూటివ్
  214. 8:02కౌన్సిల్ పాలిస్తారు. కానీ వీరు ఎవరికీ
  215. 8:04ఆన్సరబుల్ కాదు. ఈ డెవల్యూషన్ రూల్స్
  216. 8:06ద్వారానే కేంద్ర రాష్ట్రాల మధ్య
  217. 8:07సబ్జెక్ట్స్ ని స్పష్టంగా విడదీశారు. ఏ
  218. 8:101919 చట్టంలో ఇంకొన్ని ఫీచర్స్ కూడా
  219. 8:12ఉన్నాయి. కేంద్రంలో ఫస్ట్ టైం బై
  220. 8:14క్యమరలిజం అంటే అప్పర్ హౌస్ లోయర్ హౌస్
  221. 8:17విధానాన్ని మరియు డైరెక్ట్ ఎలక్షన్స్ ని
  222. 8:19తీసుకువచ్చారు. అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో మన
  223. 8:21వాటా పెంచుతూ వైస్రాయ్ ఎగ్జిక్యూటివ్
  224. 8:24కౌన్సిల్ లోని ఆరుగురు సభ్యులలో ముగ్గురు
  225. 8:26ఖచ్చితంగా ఇండియన్స్ ఉండాలని రూల్
  226. 8:28తెచ్చారు. ఇక ఆ కమ్యూనల్ రిప్రజెంటేషన్ ని
  227. 8:30సిక్కులకు క్రిస్టియన్లకు యంగ్లో
  228. 8:32ఇండియన్లకు యూరోపియన్లకు కూడా ఎక్స్టెండ్
  229. 8:35చేశారు. ఆస్తి పన్ను లేదా విద్య ఆధారంగా
  230. 8:38కొంతమందికే ఓటు హక్కు కల్పించారు. లండన్
  231. 8:41లో హై కమిషనర్ ఫర్ ఇండియా పోస్ట్ ని
  232. 8:43క్రియేట్ చేశారు. ఇక్కడ మోస్ట్
  233. 8:44ఇంపార్టెంట్ మెమరీ పెగ్ ఏంటంటే 1926 లో
  234. 8:47సెంట్రల్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్
  235. 8:49ఏర్పాటయింది ఈ చట్టం వల్లే అలాగే
  236. 8:51రాష్ట్రాల బడ్జెట్ ని సెంట్రల్ బడ్జెట్
  237. 8:53నుండి తొలిసారిగా సెపరేట్ చేశారు. ఈ 1919
  238. 8:56చట్టం తర్వాత భారత రాజకీయాల్లో ఒక
  239. 8:59ట్రాన్సిషన్ పీరియడ్ నడిచింది. అదే
  240. 9:01ప్రిల్యూడ్ టు ద 1935 యాక్ట్. 1927 లో
  241. 9:05వచ్చిన సైమన్ కమిషన్ లో అందరూ బ్రిటిష్
  242. 9:07వాళ్లే ఉండటం వల్ల దాన్ని మనం బాయికాట్
  243. 9:09చేశం. కానీ అది ఆ ప్రావిన్షియల్ డయార్కీని
  244. 9:12రద్దు చేయాలని రికమెండ్ చేసింది. ఆ తర్వాత
  245. 9:14ఆగస్ట్ 1932 లో బ్రిటిష్ ప్రధాని రామసే
  246. 9:17మక్డోనాల్డ్ ఒక కమ్యూనల్ అవార్డ్ ని
  247. 9:19ప్రకటించి డిప్రెస్ క్లాసెస్ కి కూడా
  248. 9:21సెపరేట్ ఎలెక్టరేట్స్ ఇచ్చాడు. దీన్ని
  249. 9:23తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తూ గాంధీజీ ఎరవాడ
  250. 9:26జైల్లో ఫాస్ దిగడం ఫైనల్ గా సెప్టెంబర్
  251. 9:281932 లో డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ తో
  252. 9:30కుదిరిన పూనా ప్యాక్ ద్వారా హిందూ జాయింట్
  253. 9:32ఎలక్టరేట్ లోనే వారికి రిజర్వ్డ్ సీట్లు
  254. 9:34కేటాయించడం జరిగింది. ఈ ఈవెంట్స్ అన్నీ
  255. 9:36కలిసి ఒక బలమైన ఫౌండేషన్ ని నిర్మించాయి.
  256. 9:39అలా ఆ ఈవెంట్స్ అన్నీ కలిసి రూపొందించిందే
  257. 9:42ద బ్లూప్రింట్ ఆఫ్ ఇండియా గవర్నమెంట్ ఆఫ్
  258. 9:44ఇండియా యక్ట్ 1935 ఇది జస్ట్ ఒక చట్టం
  259. 9:48కాదు మన ఆధునిక భారత రాజ్యాంగానికి అత్యంత
  260. 9:50భారీ మరియు బలమైన పునాది 321 సెక్షన్లు ఒక
  261. 9:5410 షెడ్యూల్స్ తో ఇదొక మ్యాసివ్
  262. 9:56డాక్యుమెంట్ ఈ 1935 చట్టం స్కేల్ ని
  263. 9:59ఒక్కసారి ఊహించుకోండి. ఇది ప్రావిన్స్ లో
  264. 10:01మరియు ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్ తో కలిపి ఒక
  265. 10:03ఆల్ ఇండియా ఫెడరేషన్ ని ప్రపోజ్ చేసింది.
  266. 10:05కానీ పాపం ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్ జాయిన్
  267. 10:07అవ్వకపోవడం వల్ల అది ఫామ్ అవ్వలేదు.
  268. 10:09పవర్స్ ని మూడు లిస్ట్లుగా విభజించింది.
  269. 10:1259 ఐటమ్స్ తో ఫెడరల్ లిస్ట్, 54 తో
  270. 10:14ప్రొవిన్షియల్ లిస్ట్, 36 తో కాంకరెంట్
  271. 10:16లిస్ట్ ఏ లిస్ట్ లోనూ లేని రెసిడ్యువరీ
  272. 10:19పవర్స్ వైస్రాయ్ కి ఇచ్చేశారు. ఇక్కడ ఇంకో
  273. 10:21పెద్ద షిఫ్ట్ ఏంటంటే ప్రావిన్సుల్లో ఆ
  274. 10:23డయార్కీని రద్దు చేసి ప్రొవిన్షియల్
  275. 10:25ఆటానమీని అంటే రాష్ట్రీయ స్వయం
  276. 10:28ప్రతిపత్తిని తీసుకువచ్చింది. కేంద్రంలో
  277. 10:30డయార్కీ పెట్టాలని చూసిన అది ఎన్నటికీ
  278. 10:32ఆపరేషన్ లోకి రాలేదు. కానీ ఈ 1935 చట్టం
  279. 10:35యొక్క అసలైన లెగసీ ఏంటంటే అది స్థాపించిన
  280. 10:38ఇన్స్టిట్యూషన్స్ విజువలైజ్ చేసుకోండి 11
  281. 10:40కి గాను ఆరు ప్రావిన్స్లలో అంటే బెంగాల్,
  282. 10:43బాంబే, మద్రాస్, బీహార్, అస్సాం, యూపీలలో
  283. 10:46బై క్యామరలిజం తెచ్చారు. సపరేట్ ఎలక్ట్రో
  284. 10:49రేట్స్ ని మహిళలకు లేబర్ కి ఎక్స్టెండ్
  285. 10:51చేశారు. 1858 నాటి కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియాని
  286. 10:54పూర్తిగా అబాలిష్ చేశారు. ఓటు హక్కును
  287. 10:56జనాభాలో 14 %ాతనికి పెంచారు. ఇప్పుడు
  288. 10:58గమనించండి మన కరెన్సీని కంట్రోల్
  289. 11:01చేయడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
  290. 11:02ఆర్బిఐ ని స్థాపించింది ఈ చట్టమే. ఫెడరల్
  291. 11:05ప్రొవిన్షియల్ తో పాటు జాయింట్ పబ్లిక్
  292. 11:07సర్వీస్ కమిషన్స్ ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
  293. 11:091937 లో ఫెడరల్ కోర్ట్ ని స్థాపించారు.
  294. 11:12భౌగోళికంగా కూడా బర్మాను ఇండియా నుండి
  295. 11:14విడదీసి ఒరిస్సా సింద్ అనే కొత్త
  296. 11:16ప్రావిన్స్ులను క్రియేట్ చేశారు. ఇక మనం ఈ
  297. 11:19చారిత్రక ప్రయాణంలో క్లైమాక్స్ కి అంటే
  298. 11:21ఫైనల్ చాప్టర్ కి వచ్చేసాం. ఫిబ్రవరి
  299. 11:231947న బ్రిటిష్ ప్రధాని క్లెమెంట్ ఆట్లీ
  300. 11:27ఒక చారిత్రక ప్రకటన చేశారు. ఏమని జూన్
  301. 11:301948 కల ఇండియాను వదిలేస్తామని ఆ తర్వాత
  302. 11:33వచ్చిన మౌంట్ బాటన్ ప్లాన్ కి రాజ్యాంగ
  303. 11:35రూపమే ఈ ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ యాక్ట్ ఆఫ్
  304. 11:381947 ఈ చట్టం ఫైనల్ గా ఆగస్ట్ు 15 1947 తో
  305. 11:43బ్రిటిష్ పాలనకు ఎండ్ కార్డ్ వేసింది.
  306. 11:45ఇండియా పాకిస్తాన్ అనే రెండు ఇండిపెండెంట్
  307. 11:47డామినియన్స్ ని క్రియేట్ చేసింది.
  308. 11:48బ్రిటిష్ కామన్ వెల్త్స్ నుండి బయటక వచ్చే
  309. 11:50రైట్ ని కూడా ఇచ్చేసింది. అప్పటివరకు
  310. 11:52అధికార కేంద్రంగా ఉన్న వైస్రాయ్ మరియు
  311. 11:54సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఫర్ ఇండియా పదవులను
  312. 11:56పూర్తిగా రద్దు చేసింది. ఏ దేశపు రాజ్యాంగ
  313. 11:58సభకు ఆదేశపు రాజ్యాంగాన్ని రాసుకునే ఏ
  314. 12:01బ్రిటిష్ చట్టాన్నైనా తీసి పారేసి సంపూర్ణ
  315. 12:03అధికారాన్ని ఇచ్చింది. స్వదేశీ
  316. 12:04సంస్థానాలపై ఉన్న బ్రిటిష్ పారామాన్సీ
  317. 12:06లాబ్స్ అయిపోయి వాళ్ళు ఎటువైపు అటు
  318. 12:08వెళ్ళడానికో లేదా ఇండిపెండెంట్ గా
  319. 12:10ఉండడానికో కంప్లీట్ ఫ్రీడమ్ ఇచ్చేసింది.
  320. 12:12దీని కంక్లూడింగ్ ఫీచర్స్ కూడా చాలా
  321. 12:14ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంటాయి. బ్రిటిష్
  322. 12:15రాజుకున్న వీటో పవర్స్ ని తీసేసి దాన్ని
  323. 12:17గవర్నర్ జనరల్ కే పరిమితం చేసింది.
  324. 12:19గవర్నర్ జనరల్ ని ప్రొవిన్షియల్
  325. 12:21గవర్నర్లను నామినల్ హెడ్స్ గా అంటే
  326. 12:23రాజ్యాంగబద్ధమైన అధిపతులుగా మాత్రమే
  327. 12:26ఉంచింది. బ్రిటిష్ రాయల్ టైటిల్స్ లోంచి
  328. 12:28ఎంపరర్ ఆఫ్ ఇండియా అనే ట్యాగ్ ని డిలీట్
  329. 12:29చేసింది. సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఇకపై సివిల్
  330. 12:32సర్వీస్ నియామకాలు చేయడానికి వీలు లేదని
  331. 12:34చెప్పేసింది. అలా స్వతంత్ర భారతానికి
  332. 12:36లార్డ్ మౌంట్ బాటన్ తొలి గవర్నర్ జనరల్ గా
  333. 12:38రాగా మన జవహర్లాల్ నెహ్రూ గారు స్వతంత్ర
  334. 12:40భారతదేశ తొలి ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ
  335. 12:43స్వీకారం చేశారు. ఇప్పుడు మన ఎగ్జామ్
  336. 12:45పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో మార్కులు
  337. 12:46తెచ్చిపెట్టే ఒక క్విక్ రివిజన్ టేబుల్ ని
  338. 12:48చూద్దాం. 1946 ఇంట్రమ్ గవర్నమెంట్
  339. 12:50పోర్ట్ఫోలియోలు జవహర్లాల్ నెహ్రూ గారు
  340. 12:53వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ కౌన్సిల్ అండ్
  341. 12:55ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ సర్దార్ పటేల్ గారు
  342. 12:57హోమ్ ఇన్ఫో అండ్ బ్రాడ్కాస్టింగ్ డాక్టర్
  343. 12:59రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారికి ఫుడ్ అండ్
  344. 13:01అగ్రికల్చర్ ఇక్కడ మీరు గమనించాల్సిన కీ
  345. 13:03పాయింట్ ముస్లిం లీగ్ కి చెందిన లియాకత్
  346. 13:05అలీ ఖాన్ గారికి ఫైనాన్స్ ఇచ్చారు. లా
  347. 13:08మినిస్టర్ గా జోగేంద్రనాథ్ మండల్ ఉన్నారు.
  348. 13:10ఈ టేబుల్ ని ఒక స్క్రీన్ షాట్ లాగా మీ
  349. 13:12మైండ్ లో దాచుకోండి. కానీ 1947 లో
  350. 13:15స్వాతంత్రం వచ్చాక ఫామ్ అయిన ఫస్ట్
  351. 13:17క్యాబినెట్ ఆఫ్ ఫ్రీ ఇండియాలో
  352. 13:18పోర్ట్ఫోలియోస్ మారాయి నెహ్రూ గారు పిఎం
  353. 13:20ఇక్కడ మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ చేంజ్ ఏంటంటే లా
  354. 13:23మినిస్టర్ గా డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్
  355. 13:24గారు వచ్చారు. ఎడ్యుకేషన్ కి మౌలానా అబుల్
  356. 13:27కలాం ఆజాద్ రైల్వేస్ కి జాన్ మథాయ్ మరియు
  357. 13:29ఫైనాన్స్ కి ఆర్ కే షణ్ముగం శెట్టి గారు
  358. 13:31రావడం జరిగింది. ఈ 1946 కి 1947 కి మధ్య
  359. 13:35ఉన్న డిఫరెన్సెస్ ని యూపీఎస్స ప్రీలిమ్స్
  360. 13:37లో పదే పదే అడుగుతారు. అబ్సర్వ్ చేయండి.
  361. 13:39ఇక మిగతా మంత్రులను ఒకసారి ఫాస్ట్ గా
  362. 13:42చూసేద్దాం. జగజీవన్ రామ గారు లేబర్
  363. 13:44సర్దార్ బల్దేవ్ సింగ్ గారు డిఫెన్స్
  364. 13:46హెల్త్ మినిస్టర్ గా రాజ్కుమారి అమ్రత్
  365. 13:47కౌర్ గారు కామర్స్ కి సిహెచ్ భాబా గారు
  366. 13:50వచ్చారు. రఫీ అహ్మద్ కిద్వాయ్ గారికి
  367. 13:51కమ్యూనికేషన్ మరియు డాక్టర్ శ్యామ ప్రసాద్
  368. 13:54ముఖర్జీ గారికి ఇండస్ట్రీస్ అండ్ సప్లైస్
  369. 13:55అప్పగించారు. ఈ చారిత్రిక క్యాబినెట్
  370. 13:57స్టబిల పేర్లు మనకు బై హార్ట్ అయిపోవాలి
  371. 13:59అంతే. సో మనం ఈ సెషన్ ఎండ్ కి వచ్చేసాం.
  372. 14:02చివరగా ఒక మెయిన్స్ క్వశ్చన్ తో దీన్ని
  373. 14:04కంక్లూడ్ చేద్దాం. మన కాన్స్టిట్యూషనల్
  374. 14:06జర్నీ ఒక పెండ్యులం లాంటిది అండి. 1773
  375. 14:09రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ నుండి 1833 వరకు
  376. 14:12మీరు చూస్తే ఒక కఠినమైన కేంద్రీకరణ అంటే
  377. 14:14స్ట్రిక్ట్ సెంట్రలైజేషన్ జరిగింది కదా
  378. 14:16పవర్స్ అన్ని లాగేసుకున్నారు. కానీ 1861
  379. 14:19నుండి మొదలై ముఖ్యంగా 1919 మరియు 1935
  380. 14:22చట్టాల ద్వారా అదే పవర్స్ ని తిరిగి
  381. 14:25ప్రొవిన్సులకి ఇస్తూ ప్రొవిన్షియల్
  382. 14:26ఆటానమీకి ఎలా దారి తీశారో గమనించారా? ఈ
  383. 14:29పెండ్యులం షిఫ్ట్ ని మీరు ఎగ్జామ్ లో
  384. 14:30క్లియర్ గా ఆన్సర్ చేయగలిగితే పాలిటీలో
  385. 14:32మీకు తిరుగులేనట్లే ఈ సాలిడ్ ఫౌండేషన్ తో
  386. 14:35నెక్స్ట్ ఎపిసోడ్ లో మనం అత్యంత
  387. 14:37ఆసక్తికరమైన మేకింగ్ ఆఫ్ ద
  388. 14:39కాన్స్టిట్యూషన్ లోకి జంప్ చేద్దాం. కీప్
  389. 14:40రివైజింగ్ అండ్ ఆల్ ద బెస్ట్.
  390. 14:42నమస్కారం ఈనాటి మన లోతైన విశ్లేషణకు
  391. 14:44స్వాగతం. ఈరోజు మనం ఒక అద్భుతమైన
  392. 14:47ప్రయాణాన్ని మొదలు పెట్టబోతున్నాం. ఇది
  393. 14:48కేవలం చరిత్ర కాదు మీ యూపీఎస్సీ
  394. 14:51ప్రిలిమ్స్ లో గ్యారెంటీ మార్కులను
  395. 14:52తెచ్చిపెట్టే మేకింగ్ ఆఫ్ ది
  396. 14:53కాన్స్టిట్యూషన్. ఈ కాన్సెప్ట్ ని ఒక
  397. 14:55పర్ఫెక్ట్ ర్యాంకర్ లాగా ఎలాంటి
  398. 14:57కన్ఫ్యూషన్ లేకుండా ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో
  399. 14:59చూద్దాం. బట్టి పట్టడం కాదు కాన్సెప్ట్ ని
  400. 15:01విజువలైజ్ చేసుకుందాం. ఇప్పుడు కాస్త
  401. 15:03జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఈ ప్రయాణంలో మనం
  402. 15:06కవర్ చేయబోయే ముఖ్యాంశాలు ఇవే. ముందుగా
  403. 15:09డిమాండ్ అండ్ కాంపోసిషన్ ఆ తర్వాత
  404. 15:11వర్కింగ్ అండ్ ఆబ్జెక్టివ్స్ అటుపై
  405. 15:14చేంజెస్ అండ్ కమిటీస్ తర్వాత ఎనాక్ట్మెంట్
  406. 15:17అండ్ ఎన్ఫోర్స్మెంట్ మరియు చివరగా
  407. 15:19క్రిటిసిజం అండ్ ఇంపార్టెంట్ ఫాక్ట్స్ ఈ
  408. 15:21ఆర్డర్ ని ఫాలో అయితే ఈ ప్రాసెస్ మొత్తం
  409. 15:24మీ మైండ్ లో ప్రింట్ అయిపోతుంది. మొదటి దశ
  410. 15:27డిమాండ్ అండ్ కంపోజిషన్ ఒక చిన్న ఆలోచన ఒక
  411. 15:31అతి పెద్ద దేశ నిర్మాణానికి పునాది ఎలా
  412. 15:33వేసిందో ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ ఫౌండేషన్
  413. 15:36స్టోన్ ఎలా పడిందో అర్థం చేసుకోవడం చాలా
  414. 15:38ముఖ్యం. ఇప్పుడు ఈ టైం లైన్ ని కాస్త
  415. 15:40జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఇది ఒక వ్యక్తి
  416. 15:43విజన్ నుండి అఫీషియల్ యాక్సెప్టెన్స్ కి
  417. 15:45మారిన క్రమం. 1934 లో ఎంఎన్ రాయ్ గారు
  418. 15:48మొట్టమొదటిసారిగా కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీ
  419. 15:51అనే ఐడియాని ప్రతిపాదించారు. దాన్ని
  420. 15:53పట్టుకొని 1935 లో ఇండియన్ నేషనల్
  421. 15:55కాంగ్రెస్ అధికారికంగా డిమాండ్ చేసింది.
  422. 15:581938 వచ్చేసరికి జవహర్లాల్ నెహ్రూ గారు
  423. 16:02యూనివర్సల్ అడల్ట్ ఫ్రాంచైజ్ ఆధారంగానే ఈ
  424. 16:04రాజ్యాంగాన్ని రాయాలి అని గట్టిగా
  425. 16:05ప్రకటించారు. ఫైనల్ గా 1940 ఆగస్టు ఆఫర్
  426. 16:09ద్వారా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం దీన్ని
  427. 16:10సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించింది. ఆ తర్వాత
  428. 16:121942 లో క్రిప్స్ ప్రపోజల్స్ వచ్చాయి. ఈ
  429. 16:16సీక్వెన్స్ ఎగ్జామ్ కి చాలా చాలా
  430. 16:17ఇంపార్టెంట్. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  431. 16:19ఏర్పడుతుంది. క్యాబినెట్ మిషన్ ప్లాన్
  432. 16:21ప్రకారం అసలు సీట్ల విభజన ఎలా జరిగిందో
  433. 16:23గమనించండి. మొత్తం 389 సీట్స్ ఇందులో 292
  434. 16:28సీట్లు బ్రిటిష్ ఇండియన్ ప్రావిన్సెస్ కి
  435. 16:3093 సీట్లు ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్ కి మరియు
  436. 16:32నాలుగు సీట్లు చీఫ్ కమిషనర్స్
  437. 16:33ప్రొవిన్సెస్ కి కేటాయించారు. ఇక్కడ ఒక
  438. 16:35లాజిక్ ఉంది జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోండి.
  439. 16:37జనాభా ప్రాతిపదికన అంటే ప్రతి 10 లక్షల
  440. 16:39జనాభాకు దాదాపు ఒక సీటు చొప్పున దీన్ని
  441. 16:41డిజైన్ చేశారు. ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా
  442. 16:44అభ్యర్థులని గందరగోళానికి గురిచేస్తుంది.
  443. 16:46కొంచెం జాగ్రత్తగా వినండి ఈ
  444. 16:48కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీ అనేది పూర్తిగా
  445. 16:50ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన బాడీ కాదు. ఇదొక
  446. 16:52పార్ట్లీ ఎలక్టెడ్ మరియు పార్ట్లీ
  447. 16:54నామినేటెడ్ బాడీ. అంటే ప్రావిన్షియల్
  448. 16:57అసెంబ్లీల ద్వారా పరోక్షంగా ఇండైరెక్ట్
  449. 16:59ఎలక్షన్ ద్వారా ఎన్నుకోబడ్డారు తప్ప
  450. 17:01నేరుగా యూనివర్సల్ అడల్ట్ ఫ్రాంచైజ్ మీద
  451. 17:03ఆధారపడి జరగలేదు. ఇది కచ్చితంగా
  452. 17:05గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్
  453. 17:07ఇప్పుడు మనం రెండవ దశలోకి
  454. 17:09అడుగుపెడుతున్నాం. వర్కింగ్ అండ్
  455. 17:10ఆబ్జెక్టివ్స్ రెసల్యూషన్ దయచేసి
  456. 17:13ఊహించుకోండి మనం ఇప్పుడు ఆ
  457. 17:15చారిత్రాత్మకమైన సెంట్రల్ హాల్ లోపలికి
  458. 17:17వెళ్తున్నాం. ఆ మిషనరీ ఎలా స్టార్ట్
  459. 17:19అయిందో చూద్దాం. ఇప్పుడు దీనిని స్టెప్ బై
  460. 17:22స్టెప్ గా అర్థం చేసుకుందాం. స్టెప్వన్
  461. 17:24డిసెంబర్ 9, 1946 న తొలి మీటింగ్
  462. 17:27జరిగింది. ఫ్రెంచ్ ప్రాక్టీస్ ని ఫాలో
  463. 17:29అవుతూ సీనియర్ మోస్ట్ మెంబర్ అయిన డాక్టర్
  464. 17:31సచ్చిదానంద సింహా గారిని టెంపరరీ
  465. 17:33ప్రెసిడెంట్ గా ఎన్నుకున్నారు. స్టెప్ట
  466. 17:36డిసెంబర్ 11, 1946 న డాక్టర్ రాజేంద్ర
  467. 17:39ప్రసాద్ గారిని పర్మనెంట్ ప్రెసిడెంట్ గా
  468. 17:41అలాగే హెచ్ సి ముఖర్జీ మరియు విటి
  469. 17:43కృష్ణమాచారి గారులను వైస్ ప్రెసిడెంట్స్
  470. 17:46గా ఎన్నుకున్నారు. ఇక స్టెప్ 3 డిసెంబర్
  471. 17:4813, 1946 న జవహర్లాల్ నెహ్రూ గారు ఆ
  472. 17:51చారిత్రాత్మకమైన ఆబ్జెక్టివ్స్ రెజల్యూషన్
  473. 17:54ని ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ఆబ్జెక్టివ్స్
  474. 17:56రెజల్యూషన్ అనేది మన రాజ్యాంగానికి ఒక
  475. 17:59ఫిలాసఫీ లాంటిది. ఇది భారతదేశాన్ని ఒక
  476. 18:02ఇండిపెండెంట్ సోవరన్ రిపబ్లిక్ గా
  477. 18:04ప్రకటించింది. అధికారం అంతా ప్రజల నుండే
  478. 18:06వస్తుందని అందరికీ జస్టిస్, ఈక్వాలిటీ,
  479. 18:09ఫ్రీడమ్ ఉంటాయని అలాగే మైనారిటీలకు
  480. 18:12ట్రైబల్ ఏరియాలకు అడిక్వేట్ సేఫ్ గార్డ్స్
  481. 18:14ఇస్తామని స్పష్టం చేసింది. ఈ అద్భుతమైన
  482. 18:17తీర్మానాన్ని జనవరి 22, 1947 న అందరూ
  483. 18:20ఏకగ్రీవంగా అంటే యునానిమస్లీ ఆమోదించారు.
  484. 18:24మీకు తెలుసా ఈ రోజు మనం గర్వంగా చదువుకునే
  485. 18:26మన ప్రియంబుల్ కి ఇదే అసలైన పునాది. ఇక
  486. 18:29రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో ఒక పెద్ద మొలుపు.
  487. 18:32ఇండిపెండెన్స్ ఆక్ట్ అండ్ స్ట్రక్చరల్
  488. 18:34చేంజెస్. మౌంట్ బ్యాటన్ ప్లాన్ మరియు దేశ
  489. 18:36విభజన వల్ల ఈ అసెంబ్లీ పై ఎలాంటి ప్రభావం
  490. 18:39పడిందో ఇప్పుడు చూద్దాం. 1947
  491. 18:42ఇండిపెండెన్స్ ఆక్ట్ ద్వారా ముఖ్యంగా మూడు
  492. 18:44పెద్ద మార్పులు వచ్చాయి. మొదటిది అసెంబ్లీ
  493. 18:46ఒక ఫుల్లీ సోవరన్ బాడీ గా మారింది. అంటే
  494. 18:49అప్పటిదాకా ఉన్న ఏ బ్రిటిష్ చట్టాన్నైనా
  495. 18:51మార్చే లేదా రద్దు చేసే అధికారం దానికి
  496. 18:53వచ్చేసింది. రెండవది ఇది ఒక లెజిస్లేటివ్
  497. 18:56బాడీ గా కూడా మారింది. ఇది ఎగ్జాం కి చాలా
  498. 18:59ముఖ్యం. రాజ్యాంగాన్ని రచించేటప్పుడు
  499. 19:01డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారు అధ్యక్షత
  500. 19:03వహించేవారు కానీ దేశానికి కావాల్సిన
  501. 19:05సాధారణ చట్టాలు చేసేటప్పుడు జీవి మవలాంకర్
  502. 19:08గారు అధ్యక్షత వహించేవారు. ఈ క్లారిటీ
  503. 19:10ఖచ్చితంగా ఉండాలి. మూడవది ముస్లిం లీగ్
  504. 19:13సభ్యులు వెళ్లిపోవడం తో మొత్తం సీట్ల
  505. 19:15సంఖ్య 389 నుండి 299 కి పడిపోయింది.
  506. 19:19రాజ్యాంగాన్ని రాయడమే కాకుండా ఈ సభ ఇంకా
  507. 19:22కొన్ని ముఖ్యమైన పనులు చేసింది. ఈ
  508. 19:24క్రమాన్ని మీ మైండ్ లో రిజిస్టర్
  509. 19:25చేసుకోండి. జూలై 22, 1947 న జాతీయ జెండాను
  510. 19:29ఆమోదించారు. మే 1949లో కామన్ వెల్త్
  511. 19:32సభ్యత్వాన్ని రాటిఫై చేశారు. ఇక జనవరి 24,
  512. 19:351950 అనేది చాలా కీలకమైన రోజు. ఆ రోజే
  513. 19:38జాతీయ గీతం జాతీయ గేయం ఆమోదించారు మరియు
  514. 19:41డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గారిని తొలి
  515. 19:43రాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకున్నారు. ఇక తదుపరి దశ
  516. 19:46ద కమిటీస్ రాజ్యాంగం అంటే ఎవరో ఒకరు
  517. 19:49కూర్చొని రాసిన పుస్తకం కాదు. దీని వెనుక
  518. 19:52ఎన్నో కమిటీలు అహర్నిషలు శ్రమించాయి. ఈ
  519. 19:54ఆర్కిటెక్ట్స్ ఆఫ్ ద నేషన్ ఎవరో ఇప్పుడు
  520. 19:56చూద్దాం. ఈ ప్రధాన కమిటీల జాబితాను
  521. 19:59జాగ్రత్తగా అబ్సర్వ్ చేయండి. కేంద్రానికి
  522. 20:01సంబంధించిన యూనియన్ పవర్స్ కమిటీకి
  523. 20:03జవహర్లాల్ నెహ్రూ గారు చైర్మన్
  524. 20:05ప్రావిన్స్లకు సంబంధించిన ప్రొవిన్షియల్
  525. 20:07కాన్స్టిట్యూషన్ కమిటీకి సర్దార్ పటేల్
  526. 20:09గారు చైర్మన్ ఇక ఈ మొత్తంలో అత్యంత
  527. 20:11కీలకమైన డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీకి డాక్టర్
  528. 20:13బిఆర్ అంబేద్కర్ గారు చైర్మన్ రూల్స్ ఆఫ్
  529. 20:16ప్రొసీజర్ కమిటీకి డాక్టర్ రాజేంద్ర
  530. 20:18ప్రసాద్ గారు చైర్మన్ దీన్ని ఒక సింపుల్
  531. 20:20లాజిక్ తో గుర్తుపెట్టుకోండి. యూనియన్
  532. 20:22పవర్స్ అంటే నెహ్రూ గారు ప్రొవిన్షియల్
  533. 20:24పవర్స్ అంటే పటేల్ గారు. ఇప్పుడు కాస్త
  534. 20:26నెమ్మదిగా ఈ డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ సభ్యుల
  535. 20:28పేర్లను గమనించండి. ఇది ఆగస్ట్ు 29, 1947న
  536. 20:32ఏర్పడింది. చైర్మన్ డాక్టర్ బిఆర్
  537. 20:35అంబేద్కర్ మిగతా సభ్యులు ఎన్ గోపాలస్వామి
  538. 20:38అయ్యంగర్ ఆలాది కృష్ణస్వామి అయ్యర్,
  539. 20:40డాక్టర్ కే ఎం మున్షి, సయ్యద్ మొహమ్మద్
  540. 20:42సాదుల్లా, ఎన్ మాధవరావు మరియు టిటి
  541. 20:45కృష్ణమాచారి ఈ లిస్ట్ లో నుండి ఆడ్ మన్
  542. 20:47అవుట్ కనుక్కోమని యూపీఎస్స చాలాసార్లు
  543. 20:49ట్రాప్ చేస్తుంది. కాబట్టి ప్రతి పేరు మీ
  544. 20:52మెమొరీలో స్ట్రాంగ్ గా ఫిక్స్ అవ్వాలి. ఇక
  545. 20:54మనం ఫైనల్ స్టేజ్ కి వచ్చాం. ఎనాక్ట్మెంట్
  546. 20:57అండ్ ఎన్ఫోర్స్మెంట్ ఆ మహోన్నతమైన
  547. 20:59డాక్యుమెంట్ కి ప్రాణం పోసే ప్రక్రియ ఎలా
  548. 21:01జరిగిందో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం మన
  549. 21:03రాజ్యాంగాన్ని ఊరికే అలా ఏకగ్రీవంగా
  550. 21:06ఆమోదించలేదు ఎన్నో సుదీర్ఘ చర్చల తర్వాతే
  551. 21:08అది సాధ్యమైంది ఫస్ట్ రీడింగ్ నవంబర్ 4
  552. 21:111948 న మొదలైంది ఇది ఒక జనరల్ డిస్కషన్
  553. 21:14సెకండ్ రీడింగ్ నవంబర్ 15 1948 నుండి
  554. 21:16అక్టోబర్ 17 1949 వరకు జరిగింది. ఇది చాలా
  555. 21:20లోతైనది ఇక్కడే ప్రతి క్లాస్ ని
  556. 21:22విడివిడిగా క్షుణ్ణంగా చర్చించారు. ఆ
  557. 21:24తర్వాత థర్డ్ అండ్ ఫైనల్ రీడింగ్ నవంబర్
  558. 21:2614 నుండి మొదలై నవంబర్ 26, 1949 న మోషన్
  559. 21:30పాస్ అవ్వడంతో పూర్తయింది. 7653
  560. 21:33ఈ భారీ సంఖ్యను గమనించండి ఇవి ఈ డ్రాఫ్ట్
  561. 21:36రాజ్యాంగం పై సభ్యులు ప్రతిపాదించిన
  562. 21:38సవరణలు ఇందులో దాదాపు 2473 సవరణలను
  563. 21:42అసెంబ్లీలో కూలంకషంగా చర్చించారు.
  564. 21:45రాజ్యాంగ సభ ఎంత పారదర్శకంగా ఎంత
  565. 21:47ప్రజాస్వామ్య బద్దంగా పనిచేసిందో
  566. 21:49చెప్పడానికి ఈ ఒక్క నెంబర్ చాలు కదా మరొక
  567. 21:52ముఖ్యమైన ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ నవంబర్ 26,
  568. 21:551949 నాడు 284 మంది సభ్యులు ఈ రాజ్యాంగం
  569. 22:00పై సొంతకాలు చేశారు. అప్పట్లో అందులో ఒక
  570. 22:02ప్రియాంబల్ 395 ఆర్టికల్స్ మరియు ఎనిమిది
  571. 22:06స్కెడ్యూల్స్ ఉన్నాయి. కానీ ఇక్కడ మీరు
  572. 22:08గమనించాల్సిన ట్విస్ట్ ఏంటంటే రాజ్యాంగం
  573. 22:10మొత్తం ఆమోదించబడిన తర్వాతే చివరగా
  574. 22:12ప్రియాంబుల్ ని ఆమోదించారు. ఇది యూపీఎస్సీ
  575. 22:15కు అత్యంత ఇష్టమైన సీక్వెన్సింగ్ ఫాక్ట్
  576. 22:17అస్సలు మర్చిపోకండి. ఈ రెండు తేదీల మధ్య
  577. 22:20ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని క్లియర్ గా అర్థం
  578. 22:22చేసుకోండి. రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన
  579. 22:24తేదీలు రెండు ఉన్నాయి. నవంబర్ 26, 1949
  580. 22:27నాడే సిటిజన్షిప్ ఎలక్షన్స్ లాంటి కొన్ని
  581. 22:30అత్యవసరమైన ఆర్టికల్స్ అమలులోకి వచ్చాయి.
  582. 22:32కానీ రాజ్యాంగం యొక్క ప్రధాన భాగం మాత్రం
  583. 22:34జనవరి 26, 19 50 అమలోకి వచ్చింది. దీనినే
  584. 22:38మనం డేట్ ఆఫ్ కమెన్స్మెంట్ అంటాం. ఎందుకు
  585. 22:40ఆరోజే అంటే 1930 లో లాహోర్ సెషన్ లో
  586. 22:44జరిగిన పూర్ణ స్వరాజ్ తీర్మానానికి
  587. 22:46గుర్తుగా ఈ జనవరి 26 తేదీని
  588. 22:48ఉద్దేశపూర్వకంగా ఎంచుకున్నారు. ఈ మొత్తం
  589. 22:50ప్రాసెస్ కంటే ముందే జులై 8, 1946 న
  590. 22:54కాంగ్రెస్ పార్టీ ఒక ఎక్స్పర్ట్స్ కమిటీని
  591. 22:56ఏర్పాటు చేసింది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ గారి
  592. 22:58ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటైన ఈ కమిటీ అసెంబ్లీకి
  593. 23:01కావలసిన మెటీరియల్ ని ముందుగానే సిద్ధం
  594. 23:03చేసింది అంటే రాజ్యాంగం యొక్క
  595. 23:06నిర్మాణానికి అసలైన పునాదిరాళ్లు ఇక్కడే
  596. 23:08పడ్డాయని మనం గమనించాలి. ఇంతటి
  597. 23:10చారిత్రాత్మకమైన డాక్యుమెంట్
  598. 23:12తయారైనప్పటికీ విమర్శకులు ఏమన్నారో
  599. 23:14తెలుసుకోవడం కూడా ఎగ్జాం కి చాలా అవసరం.
  600. 23:17ఇప్పుడు ఆ క్రిటిసిజం అండ్ ఇంపార్టెంట్
  601. 23:19ఫాక్ట్స్ చూద్దాం. విమర్శకుల అభిప్రాయం
  602. 23:21ప్రకారం ఈ అసెంబ్లీ ఒక రేప్రజెంటేటివ్
  603. 23:23బాడీ కాదు. ఎందుకంటే ప్రజలు నేరుగా ఓట్లు
  604. 23:26వేసి ఎన్నుకోలేదు. ఇది పూర్తిగా సావరన్
  605. 23:29బాడీ కాదు అని కూడా అన్నారు. దీనికి చాలా
  606. 23:31ఎక్కువ సమయం పట్టిందని నజీరుద్దీన్ అహ్మద్
  607. 23:33గారు అయితే దీన్ని ఎగతాలిగా డ్రిఫ్టింగ్
  608. 23:35కమిటీ అని కూడా పిలిచారు. ఇది కాంగ్రెస్
  609. 23:38చేత లాయర్ల చేత మరియు కేవలం హిందువుల చేత
  610. 23:41డామినేట్ చేయబడిందని లార్డ్ విస్కౌంట్
  611. 23:43సైమన్ లాంటి వారు విమర్శించారు. ఒక
  612. 23:45ఆస్పిరెంట్ గా మనం ఈ పాయింట్స్ ని
  613. 23:47మెయిన్స్ పర్స్పెక్టివ్ లో న్యూట్రల్ గా
  614. 23:49రాయడానికి ఖచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి.
  615. 23:51ఇక ఫైనల్ గా ఎగ్జామ్ కు డైరెక్ట్ గా వచ్చే
  616. 23:53క్రూషియల్ ఫాక్ట్స్ అసెంబ్లీ యొక్క సీల్
  617. 23:56ఏనుగు కాన్స్టిట్యూషనల్ అడ్వైజర్ గా సర్
  618. 23:59బి ఎన్ రావు గారు పని చేశారు. చీఫ్
  619. 24:02డ్రాఫ్ట్స్మెన్ మన ఎస్ఎన్ ముఖర్జీ
  620. 24:04ఇంగ్లీష్లో ఒరిజినల్ రాజ్యాంగాన్ని
  621. 24:06క్యాలిగ్రఫీ చేసింది ప్రేమ్ బిహారి
  622. 24:08నారాయణ్ రైజాద. దానిని అందంగా
  623. 24:11అలంకరించింది నందలాల్ బోస్ మరియు బేహార్
  624. 24:14రామ్ మనోహర్ సింహా గారు. ఇక హిందీ
  625. 24:16క్యాలిగ్రాఫర్ వసంత్ కృష్ణన్ వైద్య.
  626. 24:19ఇవన్నీ లాస్ట్ మినిట్ రివిజన్ లో మీకు
  627. 24:21బాగా యూస్ అయ్యే పాయింట్స్ ఇంత సుదీర్ఘమైన
  628. 24:24ఈ నిర్మాణ చరిత్రను చూసిన తర్వాత మీకోసం
  629. 24:26ఒక ఆలోచింపజేసే ప్రశ్న ఒరిజినల్
  630. 24:28రాజ్యాంగంలో హిందీ టెక్స్ట్ కి సంబంధించి
  631. 24:31ఎలాంటి ప్రస్తావన లేదు. మరి 1987 లో
  632. 24:34వచ్చిన 58 వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా
  633. 24:37ఆర్టికల్ 394A ని ఎందుకు చేర్చాల్సి
  634. 24:40వచ్చింది? దీని వెనుక ఉన్న కారణం ఏంటి?
  635. 24:42ఇది మన తదుపరి పాలిటీ అధ్యాయాలకు ఒక
  636. 24:44అద్భుతమైన లింక్ ఆలోచించండి. ఇది ఈనాటి మన
  637. 24:47విశ్లేషణ మరొక ఆసక్తికరమైన అధ్యాయంతో
  638. 24:49మళ్ళీ కలుద్దాం.
  639. 24:50నమస్కారం ఆస్పిరెంట్స్ ఈరోజు మనం ఒక దేశ
  640. 24:52భవిష్యత్తును నిర్మించే అసలైన పునాదిరాయి
  641. 24:54అదేనండి కాన్స్టిట్యూషన్ మరియు
  642. 24:56కాన్స్టిట్యూషనలిజం అనే అత్యంత కీలకమైన
  643. 24:59కాన్సెప్ట్స్ ని డీకోడ్ చేయబోతున్నాం. ఇవి
  644. 25:01వినడానికి ఒకేలా ఉన్నా చాలా తేడా ఉంది. ఈ
  645. 25:03టాపిక్ మీ యూపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్ ఇంకా
  646. 25:05మెయిన్స్ ఈ రెండింటికి లిటరల్ గా గేమ్
  647. 25:08చేంజర్ అని చెప్పొచ్చు. సో ఈ ఫౌండేషనల్
  648. 25:10కాన్సెప్ట్స్ పై పూర్తి పట్టు
  649. 25:11సాధించడానికి సిద్ధంగా ఉండండి. అసలు
  650. 25:14విషయంలోకి వెళ్ళే ముందు ఇక్కడ
  651. 25:15కనిపిస్తున్న ఈ క్వశ్చన్ ని కాస్త
  652. 25:17జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఒక దేశానికి
  653. 25:19కాన్స్టిట్యూషన్ ఉండి కాన్స్టిట్యూషనిజం
  654. 25:21లేకపోవడం సాధ్యమేనా ఏంటి వినడానికి కాస్త
  655. 25:24వింతగా ఉంది కదూ కానీ ఒక పక్కా నియంతృత్వ
  656. 25:27దేశానికి కూడా తనదైన ఒక రూల్ బుక్
  657. 25:29ఉండొచ్చు. అయితే నిజమైన ప్రజాస్వామ్య
  658. 25:31స్వేచ్ఛ అంటే ఏంటి? ఆ రూల్ బుక్ కి ప్రజల
  659. 25:34స్వేచ్ఛకు మధ్య ఉన్న ఆ సన్నని గీతను ఈరోజు
  660. 25:37మనం ఎగ్జాక్ట్ గా అర్థం చేసుకుందాం. సరే ఈ
  661. 25:39డీటెయిల్ విశ్లేషణలో మనం స్టెప్ బై స్టెప్
  662. 25:42కవర్ చేయబోయే అంశాలు ఇవిగో ఫస్ట్ మీనింగ్
  663. 25:45ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ తర్వాత దాని
  664. 25:47ఫంక్షన్స్ అండ్ క్వాలిటీస్ అండ్ దెన్
  665. 25:50క్లాసిఫికేషన్ ఆ తర్వాత మీనింగ్ ఆఫ్
  666. 25:52కాన్స్టిట్యూషనలిజం అండ్ ఫైనల్లీ
  667. 25:54ఎలిమెంట్స్ బేసిక్ గా ఒక లివింగ్ నాలెడ్జ్
  668. 25:57స్ట్రక్చర్ లాగా దీన్ని బిల్డ్ చేద్దాం
  669. 25:59రైట్ మొదటిగా రాజ్యాంగం యొక్క అర్థం అదే
  670. 26:02మన ఫౌండేషనల్ బ్లూప్రింట్ లోకి ఎంటర్
  671. 26:04అవుదాం బేసిక్ గా కాన్స్టిట్యూషన్ అనే పదం
  672. 26:07కాన్స్టిట్యూరే అనే లాటిన్ రూట్ వర్డ్
  673. 26:09నుండి పుట్టింది. అంటే అర్థం టు
  674. 26:11ఎస్టాబ్లిష్ లేదా టు సెట్ అప్. సింపుల్ గా
  675. 26:13చెప్పాలంటే స్థాపించడం. ఇదొక దేశానికి
  676. 26:16సంబంధించిన ఫండమెంటల్ లా బేసిక్
  677. 26:18స్ట్రక్చర్ ఇంకా గ్రాండ్ నామ్ గా
  678. 26:20పనిచేస్తుంది. అసలు గవర్నమెంట్ ఎలా
  679. 26:22ఫంక్షన్ అవ్వాలి? పౌరుల హక్కులు వాళ్ళ
  680. 26:24బాధ్యతలు ఏంటి? ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న
  681. 26:26రిలేషన్ ని ఈ బ్లూప్రింట్ పర్ఫెక్ట్ గా
  682. 26:28డిఫైన్ చేస్తుంది. ఇప్పుడు కాస్త ఫోకస్
  683. 26:30చేయండి. ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా
  684. 26:32అభ్యర్థులను మ్యాచ్ ది ఫాలోయింగ్
  685. 26:33క్వశ్చన్స్ లో కన్ఫ్యూజ్ చేస్తుంటుంది.
  686. 26:35డిఫరెంట్ స్కాలర్స్ ఇచ్చిన ఈ కీ వర్డ్స్
  687. 26:37ని జాగ్రత్తగా మైండ్ లో ఫిక్స్ చేసుకోండి.
  688. 26:39గిల్క్రస్ట్ అనగానే మీకు ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్
  689. 26:41గవర్నమెంట్ మరియు డిస్ట్రిబ్యూషన్ ఆఫ్
  690. 26:43పవర్స్ గుర్తుకు రావాలి. అలాగే గెటల్
  691. 26:45ఫండమెంటల్ ప్రిన్సిపల్స్ ఇంకా సోవరన్ పవర్
  692. 26:47స్కోప్ పైన ఫోకస్ చేశారు. ఇక వేర్
  693. 26:49విషయానికి వస్తే ఆయన సిస్టం ఆఫ్
  694. 26:51గవర్నమెంట్ అండ్ కలెక్షన్ ఆఫ్ రూల్స్
  695. 26:52అన్నారు. ఫైనల్లీ వేడన్ ఫిలిప్స్ వీళ్ళు
  696. 26:55స్పెషల్ లీగల్ శంటిటీ మరియు ఫంక్షన్స్ ఆఫ్
  697. 26:57స్టేట్ ఆర్గన్స్ గురించి చెప్పారు. ఈ
  698. 26:58ఇంగ్లీష్ కీవర్డ్స్ ని మీరు ఎట్టి
  699. 27:00పరిస్థితుల్లోనూ మర్చిపోకూడదు. సరే
  700. 27:02ఇప్పుడు నెక్స్ట్ చాప్టర్ కి మూవ్ అవుదాం.
  701. 27:03ఫంక్షన్స్ అండ్ క్వాలిటీస్ అసలు ఈ
  702. 27:05బ్లూప్రింట్ లో ఏముంటుందో చూద్దాం. ప్రముఖ
  703. 27:07కాన్స్టిట్యూషనల్ స్కాలర్ ఎలియట్ బల్మర్
  704. 27:09ఒక రాజ్యాంగానికి ఉండే ముఖ్యమైన ఫంక్షన్స్
  705. 27:12ని చాలా అద్భుతంగా వివరించారు. ఇక్కడ ఈ
  706. 27:15మొదటి నాలుగు ఫంక్షన్స్ ని గమనించండి.
  707. 27:17ఫస్ట్ ఇది ఒక పొలిటికల్ కమ్యూనిటీ యొక్క
  708. 27:19బౌండరీలను గీస్తుంది. సెకండ్ ఆ కమ్యూనిటీ
  709. 27:22యొక్క నేచర్ అండ్ అథారిటీని స్పష్టంగా
  710. 27:24డిఫైన్ చేస్తుంది. థర్డ్ మనలాంటి ఒక గొప్ప
  711. 27:27జాతి ఐడెంటిటీని మన వాల్యూస్ ని
  712. 27:29ఎక్స్ప్రెస్ చేస్తుంది. ఇక ఫోర్త్ అండ్
  713. 27:32మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ సిటిజన్స్ యొక్క
  714. 27:34రైట్స్ అంటే హక్కులు ఇంకా డ్యూటీస్ ని
  715. 27:36డిక్లేర్ చేస్తుంది. ఒక దేశం సరిహద్దులు
  716. 27:39గీస్తూనే ప్రజలకు హక్కులను ఎలా ఇస్తుందో
  717. 27:41ఇక్కడ మనం క్లియర్ గా చూడొచ్చు. ఈ
  718. 27:43నాలెడ్జ్ స్ట్రక్చర్ ని ఇంకాస్త డీప్ గా
  719. 27:45చూస్తే మిగతా నాలుగు కీలకమైన ఫంక్షన్స్
  720. 27:47కనిపిస్తాయి. ఫిఫ్త్ వన్ పొలిటికల్
  721. 27:50ఇన్స్టిట్యూషన్స్ ని ఎస్టాబ్లిష్ చేయడం
  722. 27:52సిక్స్త్ సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ కి సబ్
  723. 27:54స్టేట్ కి మధ్య పవర్ ని డివైడ్ చేయడం అంటే
  724. 27:56పవర్ షేరింగ్ అన్నమాట. సెవెంత్ వన్ చాలా
  725. 27:58చాలా క్రూషియల్ అండి అదే మతపరమైన ఐడెంటిటీ
  726. 28:00లేదా సెక్యులర్ డిమార్టేషన్ ని ప్రకటించడం
  727. 28:02ఎందుకంటే డెమోక్రసీకి ఇదిఒక బలమైన పిల్లర్
  728. 28:05లాంటిది. ఫైనల్లీ ఎయిత్ వన్ ఒక దేశ
  729. 28:07ఎకనామిక్ అండ్ డెవలప్మెంటల్ గోల్స్ కి
  730. 28:09కట్టుబడి ఉండటం. మరి ఇన్ని చేసే ఒక ఐడియల్
  731. 28:12రాజ్యాంగానికి ఉండాల్సిన బెస్ట్
  732. 28:13క్వాలిటీస్ ఏంటి సింపుల్ బ్రవిటీ అంటే
  733. 28:17కన్ఫ్యూషన్ లేకుండా సంక్షిప్తంగా ఉండటం
  734. 28:19క్లారిటీ సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యే
  735. 28:22సింపుల్ లాంగ్వేజ్ డెఫినట్నెస్
  736. 28:24ప్రావిజన్స్ కి స్పష్టమైన అర్థం ఉండటం
  737. 28:26కాంప్రిహెన్సివ్నెస్ అన్ని కవర్ చేయటం
  738. 28:29సూటబిలిటీ అంటే మన దేశ పరిస్థితులకు
  739. 28:31తగ్గట్లుగా సూట్ అవ్వాలి. అయితే ఇక్కడ
  740. 28:33మీరు బాగా గుర్తుపెట్టుకోవాల్సినవి ఈ
  741. 28:35లాస్ట్ రెండు పాయింట్స్ స్టెబిలిటీ అండ్
  742. 28:37అడాప్టబిలిటీ రాజ్యాంగం ఈజీగా టాంపర్
  743. 28:40చేయలేని విధంగా స్టేబుల్ గా ఉండాలి అలాని
  744. 28:42రిజిడ్ గా ఉండిపోకూడదు మారుతున్న కాలానికి
  745. 28:44తగ్గట్టుగా అడాప్ట్ అవ్వాలి ఆ బాలెన్స్
  746. 28:46ఉన్నప్పుడే దాన్ని మనం లివింగ్
  747. 28:48డాక్యుమెంట్ అని పిలుస్తాం. సో ఇప్పుడు
  748. 28:50గ్లోబల్ గా రాజ్యాంగాలు ఎలా
  749. 28:52నిర్మించబడ్డాయో చూద్దాం. లెట్స్ లుక్ అట్
  750. 28:54ద క్లాసిఫికేషన్ ఆఫ్ కాన్స్టిట్యూషన్స్
  751. 28:57గ్లోబల్ స్కేల్ లో చూస్తే మనకు రెండు
  752. 28:59ప్రధానమైన రకాలు కనిపిస్తాయి. ఇవాల్వడ్
  753. 29:01వర్సెస్ ఇనాక్టెడ్ ఇవాల్వడ్ అంటే ఎన్నో
  754. 29:04వందల ఏళ్లుగా కన్వెన్షన్స్ జడ్జ్మెంట్స్
  755. 29:06ద్వారా గ్రాడ్యువల్ గా ఒక క్యూములేటివ్
  756. 29:09ప్రాసెస్ లాగా మారుతూ వచ్చినవి. దీనికి
  757. 29:11పర్ఫెక్ట్ ఎగ్జాంపుల్ యూకే రాజ్యాంగం కానీ
  758. 29:14ఇనాక్టెడ్ రాజ్యాంగాలు అలా కాదు. వీటిని
  759. 29:16ఒక కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీ ద్వారా
  760. 29:18ఉద్దేశపూర్వకంగా ఒకే డాక్యుమెంట్ లో
  761. 29:20రాస్తారు. ద బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్స్ ఏంటో
  762. 29:22తెలుసా? మన ఇండియా అఫ్కోర్స్ మరియు
  763. 29:25యusఎస్ఏ ఇక నెక్స్ట్ కేటగిరీ చూస్తే రిటన్
  764. 29:28వర్సెస్ అన్రిటన్ కాన్స్టిట్యూషన్స్ రిటన్
  765. 29:31అంటే మీ అందరికీ తెలిసిందే ఒక
  766. 29:32కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీ కూర్చుని ఒక బుక్
  767. 29:35లేదా డాక్యుమెంట్ రూపంలో కాన్షియస్ గా
  768. 29:37ఫార్ములేట్ చేసింది. ఎగ్జాంపుల్స్ USA,
  769. 29:40ఇండియా అండ్ ఫ్రాన్స్. అయితే ఇక్కడే చాలా
  770. 29:42మంది ఒక మిస్టేక్ చేస్తారు. అన్రిటన్
  771. 29:45అనగానే అసలు ఏమీ రాయలేదేమో అనుకుంటారు.
  772. 29:47అస్సలు కాదు. అన్రిటన్ అంటే ఒకే సింగల్
  773. 29:50బుక్ లో కోడిఫై చేయబడలేదని మాత్రమే అర్థం.
  774. 29:53ఇవి డిఫరెంట్ ప్రిన్సిపల్స్ స్టాట్యూట్స్
  775. 29:55రూపంలో విడివిడిగా ఉంటాయి. యూకే
  776. 29:58న్యూజిలాండ్ మరియు ఇజ్రయేల్ ఎందుకు బెస్ట్
  777. 30:00ఎగ్జాంపుల్స్ థర్డ్ క్లాసిఫికేషన్ రిజిడ్
  778. 30:02వర్సెస్ ఫ్లెక్సిబుల్ సింపుల్ గా
  779. 30:04చెప్పాలంటే రిజిడ్ రాజ్యాంగాన్ని సవరించడం
  780. 30:07అంటే అమైండ్ చేయడం చాలా కష్టం. ఆర్డినరీ
  781. 30:10చట్టాల్లా కాకుండా దీనికి స్పెషల్
  782. 30:12ప్రొసీజర్ కావాలి. లైక్ యుఎస్ఏ అండ్
  783. 30:14ఆస్ట్రేలియా అదే ఫ్లక్సిబుల్ అనుకోండి
  784. 30:16ఏముంది ఆర్డినరీ చట్టాలను మార్చినంత ఈజీగా
  785. 30:18కాన్స్టిట్యూషన్ ని కూడా అమైండ్ చేయవచ్చు.
  786. 30:20ఫర్ ఎగ్జాంపుల్ మళ్ళీ అవే యూకే అండ్
  787. 30:23న్యూజిలాండ్ ఒక్క నిమిషం ఫోకస్ చేయండి.
  788. 30:25ఇక్కడే మీకు ఒక సాలిడ్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  789. 30:28ఫాక్ట్ చెప్తాను. అసలు ఈ రిజిడ్ మరియు
  790. 30:30ఫ్లక్సిబుల్ అనే క్లాసిఫికేషన్ ఇచ్చింది
  791. 30:32ఎవరంటే లార్డ్ జేమ్స్ బ్రైస్ అయితే ఇక్కడ
  792. 30:34మీరు మైండ్ లో ముద్రించుకోవాల్సిన పాయింట్
  793. 30:36ఏంటంటే మన ఇండియన్ కాన్స్టిట్యూషన్
  794. 30:38కంప్లీట్ గా రిజిడ్ కాదు అలాగనే కంప్లీట్
  795. 30:41గా ఫ్లక్సిబుల్ కూడా కాదు. ఇది రెండింటి
  796. 30:43కలైక అటు ఇటు కాని విధంగా కాకుండా ఒక
  797. 30:46బ్యూటిఫుల్ సింతసిస్ అన్నమాట. ఈ ఎగజాక్ట్
  798. 30:48వర్డ్ సింతసిస్ ని యూపీఎస్సీ కోసం బాగా
  799. 30:51గుర్తుపెట్టుకోండి. ఆ నెక్స్ట్ వన్ ఫెడరల్
  800. 30:54వర్సెస్ యూనిటరీ కాన్స్టిట్యూషన్స్.
  801. 30:56ఫెడరల్ సిస్టంలో లో పవర్ అనేది నేషనల్
  802. 30:59మరియు రీజినల్ గవర్నమెంట్స్ మధ్య చాలా
  803. 31:02క్లియర్ గా డివైడ్ అవుతుంది. యుఎస్ఏ,
  804. 31:04స్విట్జర్లాండ్ మరియు రష్యా ఈ కోవాలోకి
  805. 31:06వస్తాయి. కానీ యూనిటరారి లో అలా కాదు.
  806. 31:09పవర్ అంతా నేషనల్ గవర్నమెంట్ చేతిలోనే
  807. 31:11సెంట్రలైజ్ అయి ఉంటుంది. ఇక్కడ రీజనల్
  808. 31:13గవర్నమెంట్స్ జస్ట్ సబఆర్డినేట్స్ గా
  809. 31:15ఉంటాయి. యూకే ఫ్రాన్స్, చైనా దీనికి
  810. 31:17ఉదాహరణలు పవర్ షేరింగ్ వర్సెస్ పవర్
  811. 31:20కాన్సంట్రేషన్ అంతే తేడా మళ్ళీ ఇంకో
  812. 31:23ఇంపార్టెంట్ యూపిఎస్సి ట్రాప్ వస్తోంది
  813. 31:25అలర్ట్ ప్రముఖ స్కాలర్ కేసీ వేర్ మన భారత
  814. 31:28రాజ్యాంగాన్ని క్వాజీ ఫెడరల్ అని
  815. 31:30వర్ణించారు. ఎందుకంటే మన దగ్గర ఫెడరల్
  816. 31:33ప్రొవిజన్స్ ఉన్నాయి. ఎట్ ద సేమ్ టైం
  817. 31:35బలమైన యూనిటరీ ప్రొవిజన్స్ కూడా ఉన్నాయి.
  818. 31:37యూపీఎస్స వాళ్ళు ఈ కోర్ట్ ని ఫ్రీక్వెంట్
  819. 31:39గా టెస్ట్ చేస్తుంటారు. సో కేసి వియర్
  820. 31:41అనగానే క్వాజీ ఫెడరల్ అనేది మీకు వెంటనే
  821. 31:44ఫ్లాష్ అవ్వాలి. క్లాసిఫికేషన్స్ లో
  822. 31:46లాస్ట్ వన్ ఎలియట్ బుల్మర్ చెప్పిన ఈ
  823. 31:48రెండు ఆర్కిటైప్స్ ని డిఫరెన్షియేట్
  824. 31:50చేద్దాం. ప్రొసీజరల్ ఆర్కిటైప్ అంటే ఇది
  825. 31:52కేవలం పొలిటికల్ స్ట్రక్చర్స్ ని ఫ్రేమ్
  826. 31:54చేసి ప్రభుత్వ అధికారాలకు ఒక లిమిట్
  827. 31:56పెడుతోంది అంతే. కానీ ప్రిస్క్రిప్టివ్
  828. 31:58ఆర్కిటైప్ అలా కాదు. ఇది లిమిట్స్
  829. 32:00పెడుతూనే సమాజం మొత్తంగా సాధించాల్సిన
  830. 32:02కొన్ని విశాలమైన పబ్లిక్ గోల్స్ ను కూడా
  831. 32:04డిక్లేర్ చేస్తుంది. ఇట్స్ మోర్ లైక్ ఏ
  832. 32:06విజన్ డాక్యుమెంట్ అన్నమాట. రైట్ ఇప్పుడు
  833. 32:08అసలైన కోర్ కాన్సెప్ట్ లోకి వెళ్దాం
  834. 32:10మీనింగ్ ఆఫ్ కాన్స్టిట్యూషనలిజం అదేనండి ద
  835. 32:13స్పిరిట్ ఆఫ్ లిమిటెడ్ గవర్నమెంట్ చూడండి
  836. 32:16ఇక్కడే అసలు లాజిక్ ఉంది. ఇప్పటిదాకా మనం
  837. 32:18రాజ్యాంగం అనే బిల్డింగ్ గురించి
  838. 32:19మాట్లాడుకుందాం. కానీ ఆ బిల్డింగ్ లో ఉన్న
  839. 32:21వాళ్ళ సేఫ్టీ మాట ఏంటి కాన్స్టిట్యూషన్
  840. 32:23అనేది జస్ట్ ఒక డాక్యుమెంట్ మాత్రమే కానీ
  841. 32:25కాన్స్టిట్యూషనలిజం అంటే లిమిటెడ్
  842. 32:27గవర్నమెంట్ ప్రభుత్వానికి గనుక
  843. 32:29అన్లిమిటెడ్ పవర్స్ ఇస్తే అది డైరెక్ట్ గా
  844. 32:31పౌరుల స్వేచ్ఛను దెబ్బ తీస్తుంది.
  845. 32:32ఆటోమేటిక్ గా ఒక నియంతృత్వానికి దారి
  846. 32:35తీస్తుంది. అందుకే ప్రభుత్వ అధికారాలపై
  847. 32:37కరెక్ట్ గా బ్రేక్లు వేయడమే
  848. 32:38కాన్స్టిట్యూషనలిజం అంటాం. ఆర్బిట్రరీ
  849. 32:41అండ్ అథారిటేరియన్ రూల్ కి ఇది కంప్లీట్
  850. 32:42ఆపోజిట్. ఈ కాన్సెప్ట్ ని ఈ పొలిటికల్
  851. 32:45స్కాలర్స్ ఎలా డిఫైన్ చేశారో ఒకసారి
  852. 32:46టేబుల్లో చూడండి. ఫ్రిడ్రిక్ దీనిని
  853. 32:49గవర్నమెంటల్ యాక్షన్ పై ఉండే సిస్టం ఆఫ్
  854. 32:51ఎఫెక్టివ్ రెస్ట్రియంట్స్ అన్నారు. రూసేక్
  855. 32:53ఇదొక అన్రెస్టెంట్ గవర్నమెంట్ కి
  856. 32:55యాంటీసిస్ లాంటిది అన్నారు. వేర్
  857. 32:57ఏమన్నారంటే గవర్నమెంట్ అనేది రాజ్యాంగ
  858. 33:00నియమాలకు లిమిట్ అయి ఉండాలని చెప్పారు. ఇక
  859. 33:02వైభెమ రూలర్స్ కూడా కొన్ని రూల్స్ అండ్
  860. 33:04ప్రిన్సిపల్స్ కి సబ్జెక్ట్ అయ్యి ఉండటమే
  861. 33:06కాన్స్టిట్యూషనలిజం అని చాలా క్లియర్ గా
  862. 33:07చెప్పారు. వీటన్నింటి బాటం లైన్ ఒక్కటే
  863. 33:10రెస్ట్రనింగ్ ఆర్బిట్రరీ పవర్ అండ్
  864. 33:12ఫైనల్లీ మనం ఫిఫ్త్ సెక్షన్ కి వచ్చాం.
  865. 33:14ఎలిమెంట్స్ ఆఫ్ కాన్స్టిట్యూషనల్
  866. 33:16గవర్నమెంట్ ఎస్పెషల్లీ లూయి హెన్కిన్
  867. 33:18ఇచ్చిన ఫ్రేమ్ వర్క్ చూద్దాం. ఒక
  868. 33:20సివినైజ్డ్ డెమోక్రసీలో ఈ
  869. 33:21కాన్స్టిట్యూషనలిజం నిజంగా వర్కవుట్
  870. 33:23అవుతుందా లేదా అని చెప్పడానికి లూయిస్
  871. 33:26హెన్కిన్ కొన్ని పర్ఫెక్ట్ ఎలిమెంట్స్
  872. 33:28చెప్పారు. ఈ మొదటి నాలుగు పిల్లర్స్
  873. 33:30చూడండి. వన్ పాపులర్ సోవరనిటీ. అంటే పవర్
  874. 33:33మొత్తం ప్రజల చేతిలోనే ఉండటం. టు రూల్ ఆఫ్
  875. 33:36లా అంటే చట్టానికి ఎవరు అతీతులు కాదు.
  876. 33:39రాజుకైనా బంటుకైనా ఒకటే న్యాయం. త్రీ
  877. 33:42డెమోక్రటిక్ గవర్నమెంట్ అంటే
  878. 33:44రెస్పాన్సిబుల్ గా అకౌంటబుల్ గా ఉండే
  879. 33:46ప్రభుత్వంఫోర్ సెపరేషన్ ఆఫ్ పవర్స్
  880. 33:49ఎగ్జిక్యూటివ్ లెజిస్లేచర్ ఇంకా జుడిషరీ
  881. 33:52మధ్య అధికార విభజనతో పాటు చెక్స్ అండ్
  882. 33:54బాలెన్సెస్ ఉండటం ఇవి లేకుండా ఏ
  883. 33:57రాజ్యాంగానికైనా అసలు ప్రాణమే లేదు. ఇక ఈ
  884. 34:00నెక్స్ట్ నాలుగు పాయింట్స్ వినండి. ఇవి మీ
  885. 34:02మైండ్ లో ఎప్పటికీ ఉండిపోవాలి. ఫిఫ్త్ యన్
  886. 34:04ఇండిపెండెంట్ జుడిషరీ కంప్లీట్
  887. 34:06స్వేచ్ఛాయుతమైన న్యాయ వ్యవస్థ. సిక్స్త్
  888. 34:09మిలిటరీ అనేది ఎప్పుడూ సివిలియన్ కంట్రోల్
  889. 34:11లోనే ఉండాలి. సెవెన్త్ పోలీస్ వ్యవస్థ
  890. 34:14కేవలం చట్టం ఇంకా జుడిషియల్ కంట్రోల్
  891. 34:16పరిధిలో మాత్రమే ఆపరేట్ అవ్వాలి. అండ్
  892. 34:18ఫైనల్లీ ఎయిత్ వన్ రెస్పెక్ట్ ఫర్
  893. 34:20ఇండివిడ్యువల్ రైట్స్ వ్యక్తుల ప్రాథమిక
  894. 34:23హక్కులను రక్షించడం. ఒక ఇండిపెండెంట్
  895. 34:25జుడిషరీ అండ్ సిటిజన్ రైట్స్ లేనిదే
  896. 34:27రాజ్యాంగబద్ధతకు అర్థమే లేదు. సో ఈరోజు
  897. 34:30మనం నేర్చుకున్న ఈ కాన్సెప్ట్స్
  898. 34:31అన్నింటిని ఒకే దగ్గర పెట్టి సింతసైజ్
  899. 34:34చేద్దాం. ఈ ఎక్స్పెక్టెడ్ మెయిన్స్
  900. 34:36క్వశ్చన్ ని గమనించండి.ఆ a కంట్రీ మే హావ్
  901. 34:38ఏ కాన్స్టిట్యూషన్ బట్ నాట్
  902. 34:39కాన్స్టిట్యూషనలిజం కేవలం ఒక బుక్ రూపంలో
  903. 34:42రూల్స్ ఉండటానికి ఒక లిమిటెడ్ గవర్నమెంట్
  904. 34:44అనే కోర్ కాన్సెప్ట్ ని ప్రాక్టికల్ గా
  905. 34:46ఇంప్లిమెంట్ చేయడానికి మధ్య ఉన్న
  906. 34:47డిఫరెన్స్ ని విశ్లేషించండి. ఈరోజు మనం
  907. 34:50కవర్ చేసిన పాయింట్స్ తో ఎస్పెషల్లీ ఆ
  908. 34:52లూయిస్ హెన్కిమ్ ఎలిమెంట్స్ తో మీరు ఒక
  909. 34:54అద్భుతమైన హై స్కోరింగ్ ఆన్సర్ రాయగలరని
  910. 34:57నాకు తెలుసు. ఆలోచించండి ప్రాక్టీస్
  911. 34:59చేయండి. ఇంకో ఇంట్రెస్టింగ్ విశ్లేషణతో
  912. 35:01మళ్ళీ కలుద్దాం. కీప్ లెర్నింగ్ అండ్ ఆల్
  913. 35:03ద బెస్ట్ అభ్యర్థులు.
  914. 35:04నమస్కారం. ఓకే లెట్స్ డైవ్ రైట్ ఇంటూ దిస్
  915. 35:07భారత రాజ్యాంగాన్ని కేవలం ఒక పెద్ద
  916. 35:09పుస్తకంగా కాకుండా ఒక లివింగ్ బ్రీదింగ్
  917. 35:12మిషనరీ లాగా ఊహించుకోండి. ఈరోజు మనం
  918. 35:14యూపీఎస్స ఎగ్జామ్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో
  919. 35:16సీలియంట్ ఫీచర్స్ ఆఫ్ ది ఇండియన్
  920. 35:18కాన్స్టిట్యూషన్ ని ఒక సినిమాటిక్ మాస్టర్
  921. 35:20క్లాస్ లాగా డీకోడ్ చేద్దాం. కాస్త
  922. 35:22ఏకాగ్రతతో వినండి ఎందుకంటే ఇక్కడ మనం
  923. 35:25డిస్కస్ చేయబోయే ప్రతి పాయింట్ రేపు మీ
  924. 35:27ప్రిలిమ్స్ లేదా మెయిన్స్ లో ఒక డైరెక్ట్
  925. 35:29క్వశ్చన్ కావచ్చు. ఇదే ఈరోజు మన మాస్టర్
  926. 35:31క్లాస్ యొక్క బ్లూప్రింట్ లెంత్,
  927. 35:33సోర్సెస్, ఫ్లక్సిబిలిటీతో మొదలుపెట్టి
  928. 35:35గవర్నమెంట్ సిస్టం, రైట్స్, సెక్యులారిజం,
  929. 35:38ఎమర్జెన్సీస్ మరియు చివరగా క్రిటిసిజమ్స్
  930. 35:40ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ వరకు ప్రతీది
  931. 35:42క్షుణ్ణంగా స్టెప్ బై స్టెప్ కవర్
  932. 35:44చేద్దాం. లెట్స్ గో ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన
  933. 35:46నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది. గమనించండి. మన
  934. 35:48రాజ్యాంగం 1949 లో ఎలా ఉందో ఎగ్జాక్ట్ గా
  935. 35:51ఇప్పుడు అలా లేదు. ముఖ్యంగా 1976 లోని 42
  936. 35:55అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ లో జరిగిన భారీ
  937. 35:57మార్పుల వల్ల దానిని ఏకంగా ఒక మినీ
  938. 35:59కాన్స్టిట్యూషన్ అని పిలుస్తారు. అయితే
  939. 36:01దానికి ముందే 1973 లో ఫేమస్ కేశవానంద
  940. 36:04భారతి కేసు ద్వారా సుప్రీం కోర్ట్ బేసిక్
  941. 36:07స్ట్రక్చర్ డాక్టర్ ని తీసుకొచ్చింది.
  942. 36:09అంటే రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపాన్ని
  943. 36:11పార్లమెంట్ కూడా మార్చలేదని తేల్చి
  944. 36:13చెప్పింది. ఇక్కడే యూపీఎస్సీ తరుచుగా
  945. 36:15అభ్యర్థులను ట్రాప్ చేస్తుంది. సో ఈ రెండు
  946. 36:17పాయింట్స్ మైండ్ లో ఫిక్స్ చేసుకోండి.
  947. 36:19సెక్షన్ వన్ లెంగ్త్ సోర్సెస్ అండ్
  948. 36:22ఫ్లక్సిబిలిటీ అసలు ఇండియన్ పాలిటీ
  949. 36:24ఫౌండేషన్ ఎలా పడిందో చూద్దాం. ఇప్పుడు
  950. 36:27స్క్రీన్ పై ఈ నెంబర్స్ కాస్త జాగ్రత్తగా
  951. 36:29గమనించండి. ఎలా మారుతున్నాయో చూడండి.
  952. 36:32ఒరిజినల్ గా 1949 లో 395 ఆర్టికల్స్ ఉంటే
  953. 36:36ప్రెజెంట్ అవి సుమారు 470 కి చేరాయి. అసలు
  954. 36:39ప్రపంచంలో ఏ ఇతర రాజ్యాంగానికి ఇన్ని
  955. 36:41ఆర్టికల్స్, ఇన్ని షెడ్యూల్స్ లేవు. మరి
  956. 36:44ఇంతటి ఎలిఫెంట్ టైం సైజ్ ఎందుకు వచ్చింది?
  957. 36:46దీనికి నాలుగు మెయిన్ ఫ్యాక్టర్స్
  958. 36:48ఉన్నాయి. ఫస్ట్ మన దేశ భౌగోళిక వైశాల్యం
  959. 36:50వైవిధ్యం సెకండ్ 1935 గవర్నమెంట్ ఆఫ్
  960. 36:54ఇండియా యాక్ట్ యొక్క చారిత్రక ప్రభావం
  961. 36:56థర్డ్ కేంద్ర రాష్ట్రాలకు కలిపి సింగల్
  962. 36:59కాన్స్టిట్యూషన్ ఉండటం అండ్ ఫోర్త్
  963. 37:01రాజ్యాంగ సభలో లీగల్ లూమినరీస్ అంటే న్యాయ
  964. 37:04కోవిధుల ఆధిపత్యం ఈ నాలుగు ఎగ్జామ్ కి
  965. 37:07చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్ ఎవరైనా మన
  966. 37:09రాజ్యాంగం ఎక్కడి నుంచి ఇన్స్పైర్ అయింది
  967. 37:11అని అడిగితే డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ గారు
  968. 37:13గర్వంగా చెప్పిన మాట మీకు గుర్తుకు
  969. 37:14రావాలి. రాన్సాకింగ్ ఆల్ నోన్
  970. 37:16కాన్స్టిట్యూషన్స్ అంటే ప్రపంచంలోని అన్ని
  971. 37:19రాజ్యాంగాలను శోధించి దీన్ని రాసామని ఆయన
  972. 37:21అన్నారు. ఎగ్జామ్ లో ఈ సోర్సెస్ ని
  973. 37:23సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి నాది ఒక చిన్న
  974. 37:25ట్రిక్ ఎప్పుడు గుర్తుపెట్టుకోండి
  975. 37:26పాలిటిక్స్ అంటే బ్రిటిష్ వారిదే సో
  976. 37:29పొలిటికల్ పార్ట్ బ్రిటన్ ఫిలాసఫీ ఎప్పుడూ
  977. 37:31అమెరికా వారిదే అంటే ఫిలాసఫికల్ పార్ట్
  978. 37:34యusఎస్ఏ అండ్ ఐర్లాండ్ ఇక మిగిలిన బేసిక్
  979. 37:37స్ట్రక్చరల్ పార్ట్ అంతా 1935 యక్ట్ జస్ట్
  980. 37:40ఈ లాజిక్ వాడితే ప్రిలిమ్స్ లో కన్ఫ్యూజన్
  981. 37:42ఉండదు. ఇక అమెండ్మెంట్స్ విషయానికి వస్తే
  982. 37:44మన రాజ్యాంగం అమెరికా లాగా మరీ రిజిడ్
  983. 37:47కాదు అలాగని బ్రిటన్ లాగా మరీ ఫ్లక్సిబుల్
  984. 37:49కాదు ఇదొక అద్భుతమైన బ్లెండ్ అన్నమాట
  985. 37:52ఆర్టికల్ 368 కింద ప్రధానంగా రెండు రకాల
  986. 37:55పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఫస్ట్ స్పెషల్ మెజారిటీ
  987. 37:57ఆఫ్ పార్లమెంట్ సెకండ్ స్పెషల్ మెజారిటీతో
  988. 38:01పాటు కనీసం సగం రాష్ట్రాల రాటిఫికేషన్
  989. 38:03అయితే ఆస్పిరెంట్స్ ఇక్కడ ఒక పెద్ద
  990. 38:05ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్ ఉంది. జాగ్రత్త కొన్ని
  991. 38:07ప్రొవిజన్స్ ని పార్లమెంట్ కేవలం సింపుల్
  992. 38:09మెజారిటీతో ఈజీగా సవరించగలదు. కానీ అవి
  993. 38:12ఆర్టికల్ 368 పరిధిలోకి రావు. ఈ చిన్న
  994. 38:15పాయింట్ మీద యూపిఎస్సి ఎన్నో సార్లు
  995. 38:17క్వశ్చన్స్ అడిగింది. సెక్షన్ 2 కి
  996. 38:19వచ్చేద్దాం. గవర్నమెంట్ సిస్టం అండ్
  997. 38:21జుడిషరీ ఇందులో మన ఫెడరల్ నిర్మాణం
  998. 38:23యూనిటరీ బయాస్ తో ఎలా ఉందో ఎక్స్ప్లోర్
  999. 38:26చేద్దాం. మన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ వన్
  1000. 38:28ని గమనిస్తే ఇండియాను యూనియన్ ఆఫ్
  1001. 38:30స్టేట్స్ అని స్పష్టంగా చెబుతుంది. అసలు
  1002. 38:32ఫెడరేషన్ అనే పదం ఎక్కడ వాడలేదో తెలుసా
  1003. 38:35ఎందుకంటే స్ట్రాంగ్ సెంటర్, సింగిల్
  1004. 38:37సిటిజన్షిప్ లాంటి ఎన్నో యూనిటరీ ఫీచర్స్
  1005. 38:40మన సిస్టం లో ఉన్నాయి. అందుకే కేసి వేర్
  1006. 38:42దీన్ని ఏకంగా క్వాజీ ఫెడరల్ అని
  1007. 38:44విమర్శించారు. దానికి భిన్నంగా గ్రాన్వెల్
  1008. 38:46ఆస్టన్ ఏమో దీన్ని కోఆపరేటివ్ ఫెడరలిజం
  1009. 38:49అన్నారు. ఈ కోట్స్ ని యస్ ఇట్ ఈస్ గా
  1010. 38:51డైరెక్ట్ గా అడుగుతారు. సో కీప్ దెమ్ ఇన్
  1011. 38:53మైండ్. ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక బ్యూటిఫుల్
  1012. 38:55బ్యాలెన్స్ ని చూడండి. మీకు తెలుసు
  1013. 38:57బ్రిటన్ లో పార్లమెంట్ సుప్రీం అమెరికాలో
  1014. 39:00చూస్తే జుడిషరీ సుప్రీం కానీ మన ఇండియా ఈ
  1015. 39:03రెండింటిని బ్యాలెన్స్ చేసింది. ఒకవైపు
  1016. 39:06పార్లమెంట్ కి రాజ్యాంగాన్ని సవరించే పవర్
  1017. 39:08ఇచ్చింది. మరోవైపు సుప్రీం కోర్టు కి ఆ
  1018. 39:10చట్టాలను రద్దు చేసే జుడిషియల్ రివ్యూ
  1019. 39:13పవర్ కూడా ఇచ్చింది. ఇక్కడ ఇంకో
  1020. 39:15ఇంపార్టెంట్ పాయింట్ ఏంటంటే మనం
  1021. 39:17అమెరికాలోని డ్యూ ప్రాసెస్ ఆఫ్ లా ని
  1022. 39:19కాకుండా ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రొసీజర్
  1023. 39:21ఎస్టాబ్లిష్డ్ బై లా ని స్వీకరించాం. ఇదొక
  1024. 39:24మాస్టర్ స్ట్రోక్ అని చెప్పాలి. అమెరికాలో
  1025. 39:26అయితే కేంద్ర చట్టాలకు ఒక కోర్ట్ రాష్ట్ర
  1026. 39:28చట్టాలకు వేరే కోర్ట్ ఉంటాయి కానీ మనకి ఆ
  1027. 39:30కన్ఫ్యూజన్ లేదు. ఒక్కసారి ఆ పిరమిడ్ ని
  1028. 39:32మీ మైండ్ లో విజువలైజ్ చేసుకోండి.
  1029. 39:34అగ్రస్థానంలో సుప్రీం కోర్ట్ ఆ తర్వాత
  1030. 39:36రాష్ట్ర స్థాయిలో హైకోర్ట్స్ వాటి కింద
  1031. 39:39సబఆర్డినేట్ మరియు డిస్ట్రిక్ట్ కోర్ట్స్
  1032. 39:40ఇలా ఒకే ఒక ఇంటిగ్రేటెడ్ జుడిషరీ మన
  1033. 39:42సొంతం. ఇది సెంట్రల్ అండ్ స్టేట్ లాస్
  1034. 39:44రెండింటిని ఎన్ఫోర్స్ చేస్తుంది. వీళ్ళకు
  1035. 39:46ఫుల్ ఇండిపెండెన్స్ ఇవ్వడానికి సెక్యూరిటీ
  1036. 39:49ఆఫ్ టెన్యూర్ తో పాటు వాళ్ళ జీతభత్యాలను
  1037. 39:51డైరెక్ట్ గా కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ నుండి
  1038. 39:53ఇస్తారు. ఇక సెక్షన్ 3 రైట్స్
  1039. 39:55డైరెక్టివ్స్ అండ్ డ్యూటీస్ దీనినే మనం ద
  1040. 39:58కాన్షస్ ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్ అంటాం.
  1041. 40:00పార్ట్ త్రీ లో ఉన్న ఈ ఆరు ఫండమెంటల్
  1042. 40:02రైట్స్ గురించి మీకు తెలిసిందే. ఇవి
  1043. 40:04రాజ్యాంగం మనక ఇచ్చిన అత్యంత బలమైన
  1044. 40:06ఆయుధాలు. సమానత్వపు హక్కు, స్వేచ్ఛ హక్కు,
  1045. 40:10దోపిడిని నివారించే హక్కు, మత స్వాతంత్రపు
  1046. 40:13హక్కు, విద్యా సాంస్కృతిక హక్కులు మరియు
  1047. 40:15రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కు ఇక్కడ ఒక
  1048. 40:17ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఫాక్ట్ చెప్తాను
  1049. 40:19వినండి. ఒకప్పుడు మనకి ఏడు హక్కులు
  1050. 40:21ఉండేవి. కానీ రైట్ టు ప్రాపర్టీ అంటే
  1051. 40:23ఆర్టికల్ 31 ని 44 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  1052. 40:26ద్వారా ఈ లిస్ట్ నుండి డిలీట్ చేసి ఒక
  1053. 40:28లీగల్ రైట్ గా మార్చేశారు. అండ్ రిమెంబర్
  1054. 40:30ఈ ఫండమెంటల్ రైట్స్ అబ్సల్యూట్ కాదు. వాటి
  1055. 40:33మీద రీజనబుల్ రెస్ట్రిక్షన్స్ ఖచ్చితంగా
  1056. 40:35ఉంటాయి. ఇప్పుడు డిపిఎస్పి మరియు
  1057. 40:37ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్ కి మధ్య ఉన్న బేసిక్
  1058. 40:39డిఫరెన్సెస్ చూద్దాం. అంబేద్కర్ గారు
  1059. 40:41డిపిఎస్పి ని ఒక నావెల్ ఫీచర్ అన్నారు.
  1060. 40:44ఇది సామాజిక ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని
  1061. 40:46నిర్మిస్తుంది. మరోవైపు 42 అమెండ్మెంట్
  1062. 40:49ద్వారా స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ రికమెండేషన్స్
  1063. 40:51తో యాడ్ చేసినవే ఈ ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్. ఈ
  1064. 40:54రెండూ కూడా నాన్ జస్టిషబుల్. అంటే వీటి
  1065. 40:57కోసం మనం కోర్టు కి వెళ్లి ఫైట్ చేయలేము.
  1066. 40:59అయితే ఇక్కడ పాయింట్ ఏంటంటే 1980 లో
  1067. 41:02వచ్చిన మినర్వా మిల్స్ కేస్ లో సుప్రీం
  1068. 41:04కోర్ట్ ఒక క్లారిటీ ఇచ్చింది. మన
  1069. 41:06రాజ్యాంగం ఈ ఫండమెంటల్ రైట్స్ కి మరియు
  1070. 41:08డైరెక్టివ్స్ కి మధ్య ఉండే బాలెన్స్ అనే
  1071. 41:10పునాది పైనే నిర్మించబడింది అని దట్స్ ఏ
  1072. 41:13వెరీ క్రూషియల్ పాయింట్ మూవింగ్ ఆన్ టు
  1073. 41:15సెక్షన్ ఫోర్ సెక్యులరిజం అండ్ సిటిజెన్
  1074. 41:18ఫ్రాంచైస్ మన యూనిటీ ఇన్ డైవర్సిటీని ఇది
  1075. 41:21ఎలా కాపాడుతుందో చూద్దాం. ఇక్కడ ఓటింగ్
  1076. 41:23రైట్స్ ప్రయాణాన్ని ఒక్కసారి గమనిస్తే
  1077. 41:261949 లో రాజ్యాంగం రాసుకున్నప్పుడు ఓటింగ్
  1078. 41:29వయసు 21 ఏళ్ళ ఉండేది. కానీ 1989 లో 61
  1079. 41:34అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా దానిని 18
  1080. 41:36ఏళ్లకు తగ్గించారు. ఆలోచించండి ఆనాటి
  1081. 41:38పేదరికం నిరక్షరాసిత చూసి కూడా ఎటువంటి
  1082. 41:41వివక్ష లేకుండా అందరికీ ఓటు హక్కు
  1083. 41:43కల్పించడం అనేది అప్పట్లో ఒక
  1084. 41:45విప్లవాత్మకమైన ప్రయోగం. కానీ అల్టిమేట్
  1085. 41:48గా ఇదే ఈ దేశంలో ఒక స్ట్రాంగ్ డెమోక్రసీకి
  1086. 41:52పునాది వేసింది. మనో ఫెడరల్ సిస్టం
  1087. 41:54అయినప్పటికీ అమెరికా లాగా మనకి డ్యూయల్
  1088. 41:56సిటిజన్షిప్ లేదు. ఇండియాలో కాశ్మీర్
  1089. 41:58నుండి కన్యాకుమారి వరకు మనందరికీ కేవలం
  1090. 42:01సింగిల్ సిటిజన్షిప్ మాత్రమే ఉంది.
  1091. 42:02అంతేకాకుండా ప్రజాస్వామ్యానికి కవచాల
  1092. 42:05లాంటి కొన్ని ఇండిపెండెంట్ బాడీస్ ని
  1093. 42:06రాజ్యాంగం స్వయంగా ఏర్పాటు చేసింది.
  1094. 42:09నిష్పక్షపాతంగా ఎన్నికలు జరిపే ఎలక్షన్
  1095. 42:11కమిషన్ ప్రభుత్వ నిధులను ఆడిట్ చేసే సిఏజి
  1096. 42:14మరియు మీరంతా రెయింబో వాళ్ళు దేనికోసం
  1097. 42:16అయితే కష్టపడుతున్నారో ఆ యూపీఎస్స మరియు
  1098. 42:18ఎస్పిఎస్సి లాంటి సంస్థలన్నీ రాజ్యాంగం
  1099. 42:21సృష్టించినవే. ఇక సెక్షన్ 5 ఎమర్జెన్సీస్
  1100. 42:24అండ్ లోకల్ గవర్నమెంట్ అడాప్టబిలిటీ అండ్
  1101. 42:26డిసెంట్రలైజేషన్ గురించి డిస్కస్ చేద్దాం.
  1102. 42:29సంక్షోభ సమయంలో మన రాజ్యాంగం ఎలా రియాక్ట్
  1103. 42:32అవుతుందో చూస్తే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. మూడు
  1104. 42:34రకాల ఎమర్జెన్సీస్ ఉన్నాయి ఇక్కడ.
  1105. 42:36ఆర్టికల్ 352 కింద నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ,
  1106. 42:39ఆర్టికల్ 356 మరియు 365 కింద ప్రెసిడెన్స్
  1107. 42:42రూల్, అలాగే 360 కింద ఫైనాన్షియల్
  1108. 42:44ఎమర్జెన్సీ ఇక్కడే మనం అసలైన మ్యాజిక్
  1109. 42:47చూడాలి. ఎమర్జెన్సీ డిక్లేర్ చేయగానే
  1110. 42:49ఎలాంటి ఫార్మల్ రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండానే
  1111. 42:52మన ఫెడరల్ స్ట్రక్చర్ ఆటోమేటిక్ గా ఒక
  1112. 42:54యూనిటరీ సిస్టం గా మారిపోతుంది. కేంద్రం
  1113. 42:56చేతిలోకి పూర్తి పవర్స్ వెళ్ళిపోతాయి.
  1114. 42:58ప్రపంచంలో ఇంకే రాజ్యాంగంలో కూడా ఇలాంటి
  1115. 43:00ఫీచర్ లేదు. ఇక అడ్మినిస్ట్రేషన్ కేవలం
  1116. 43:03ఢిల్లీకో రాష్ట్ర రాజధానికో పరిమితం
  1117. 43:06కాకూడదని 73 మరియు 74 అమెండ్మెంట్స్
  1118. 43:09ద్వారా గ్రామీణ స్థాయిలో పంచాయతీలు పట్టణ
  1119. 43:12స్థాయిలో మున్సిపాలిటీలను చేర్చి ఒక త్రీ
  1120. 43:14టైర్ సిస్టం ని క్రియేట్ చేశారు. ఇక్కడ
  1121. 43:16ఇంకో ఇంపార్టెంట్ ఎంసిక్యూ ఏరియా ఏంటంటే
  1122. 43:1897 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ 2011 ఇది
  1123. 43:21కోఆపరేటివ్ సొసైటీస్ కి ఏకంగా రాజ్యాంగ
  1124. 43:23హోదా ఇచ్చింది. దీనివల్ల ఆర్టికల్ 19 కింత
  1125. 43:26కొత్త హక్కులు రావడం అలాగే డిపిఎస్పీ లో
  1126. 43:28ఆర్టికల్ 43బి చేర్చడం జరిగింది. ఇది
  1127. 43:31ప్రిలిమ్స్ కి సూపర్ ఇంపార్టెంట్ పాయింట్
  1128. 43:33సెక్షన్ 6క్స్ లాస్ట్ బట్ నాట్ లీస్ట్
  1129. 43:35క్రిటిసిజమ్స్ ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్
  1130. 43:37ఇంతటి మహత్తరమైన డాక్యుమెంట్ పై ఉన్న
  1131. 43:40కామెంట్స్ ఏంటో చూద్దాం. చాలా మంది
  1132. 43:42ఏమన్నారంటే ఇదొక బారోడ్ కాన్స్టిట్యూషన్
  1133. 43:44అని 1935 యాక్ట్ కి జస్ట్ ఒక కార్బన్ కాపీ
  1134. 43:46అని తీవ్రంగా విమర్శించారు. దీనిపై
  1135. 43:48డాక్టర్ బిఆర్. అంబేద్కర్ గారు రాజ్యాంగ
  1136. 43:49సభలో ఒక సాలిడ్ ఆన్సర్ ఇచ్చారు. దేర్ ఇస్
  1137. 43:51నథింగ్ టు బి ఏ షేమ్డ్ ఆఫ్ ఇన్ బారోయింగ్
  1138. 43:53ఇట్ ఇన్వాల్వస్ నో ప్లజరిజం. ఫండమెంటల్
  1139. 43:55ఐడియాస్ మీద ప్రపంచంలో ఎవరికీ పేటెంట్స్
  1140. 43:57ఉండవు కదా మన పరిస్థితులకు మన కల్చర్ కి
  1141. 43:59తగ్గట్టుగా వాటిని మార్చుకొని వాడుకోవడంలో
  1142. 44:01ఎలాంటి తప్పు లేదని ఆయన కుండ బద్దలు
  1143. 44:03కొట్టినట్టు చెప్పారు. ఇంకొందరైతే ఇది అన్
  1144. 44:05ఇండియన్ అని అన్ గాంధీయన అని కామెంట్
  1145. 44:07చేశారు. రాజ్యాంగ సభ మెంబర్ కే హనుమంతయ్య
  1146. 44:10గారు ఒక ఆసక్తికరమైన పోలిక తెచ్చారు. మనం
  1147. 44:13మనకంటూ ఒక వీనా నాదాన్నో సితార్ నాదాన్నో
  1148. 44:15కోరుకుంటే తీరా చూస్తే ఇక్కడ ఒక ఇంగ్లీష్
  1149. 44:17బ్యాండ్ మోగుతోంది అని ఆయన విమర్శించారు.
  1150. 44:20అలాగే హెచ్వి కామత్ గారు మన రాజ్యాంగం
  1151. 44:22యొక్క భారీ సైజును చూసి మనం ఏనుగుని మన
  1152. 44:25రాజ్యాంగ చిహ్నంగా ఎంచుకోవడం నిజంగా
  1153. 44:27కరెక్టే అని కాస్త వెటకారంగానే
  1154. 44:29అభివర్ణించారు. అండ్ ఫైనల్లీ సర్ ఐవర్
  1155. 44:31జెన్నింగ్స్ అనే ప్రముఖ బ్రిటిష్ రాజ్యాంగ
  1156. 44:34నిపునుడు ఏమన్నారంటే ఈ రాజ్యాంగం ఏ
  1157. 44:36లాయర్స్ పారడైజ్ అన్నారు. ఎందుకంటే ఇందులో
  1158. 44:39వాడిన లీగల్ టెర్మినాలజీ కాంప్లికేటెడ్
  1159. 44:41లాంగ్వేజ్ సామాన్యులకు అస్సలు అర్థం కాదు.
  1160. 44:44పైగా ఇది న్యాయస్థానాల్లో ఎన్నో కేసులకు
  1161. 44:47వ్యాజ్యాలకు దారి తీస్తుందని ఆయన ఫీల్
  1162. 44:49అయ్యారు. ఏది ఏమైనా ఒకసారి వెనక్కి తిరిగి
  1163. 44:51చూసుకుంటే దాని బల్కీ సైజ్ ఫెడరల్ బ్లెండ్
  1164. 44:53ఇండిపెండెంట్ జుడిషరీ ఇవన్నీ మన
  1165. 44:55ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది రాళ్లే. సో ఎండ్
  1166. 44:58చేసే ముందు మీకు మీరొక ప్రశ్న వేసుకోండి.
  1167. 45:00ఆ విమర్శకులు చెప్పిన ఎలిఫెంట్ ఐన్ సైజ్
  1168. 45:03లాయర్స్ పారడైజ్ అనే కామెంట్స్ ని
  1169. 45:04దృష్టిలో ఉంచుకొని ఆలోచిస్తే కేశవానంద
  1170. 45:07భారతి కేసులో వచ్చిన బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  1171. 45:10డాక్ట్రిన్ నిజంగానే రాజ్యాంగ నిర్మాతల
  1172. 45:12ఒరిజినల్ విజన్ ని ఆ అసలు లక్ష్యాన్ని
  1173. 45:14కాపాడుతుందా లేక ఈ డాక్యుమెంట్ ని ఇంకొంత
  1174. 45:17కాంప్లికేట్ చేసిందా? యూపీఎస్సీ మెయిన్స్
  1175. 45:20కి ఇది చాలా పవర్ ఫుల్ క్వశ్చన్ దీని
  1176. 45:22గురించి ఆలోచించండి. రాజ్యాంగంలోని ఈ
  1177. 45:24విశేషణాలు మీ ప్రిపరేషన్ కి స్ట్రాంగ్
  1178. 45:27బేస్ ఇస్తాయని ఆశిస్తున్నాను. ఆల్ ది
  1179. 45:29బెస్ట్ అండ్ కీప్ ఎక్స్ప్లోరింగ్ ద
  1180. 45:30కాన్స్టిట్యూషన్
  1181. 45:31నమస్కారం ఒక్కసారి ఊహించుకోండి ఒక
  1182. 45:33బ్రహ్మాండమైన కట్టడానికో లేదా ఒక భారీ
  1183. 45:35భవనానికో పునాది ఒక బ్లూప్రింట్ ఎంత
  1184. 45:38ముఖ్యమో మన భారత రాజ్యాంగానికి ఈ
  1185. 45:40ప్రియాంబుల్ లేదా ప్రవేశిక కూడా సరిగ్గా
  1186. 45:43అలాంటిదే. వెల్కమ్ టు టుడేస్ ఎక్స్ప్లనర్.
  1187. 45:46ఈరోజు మనం రాజ్యాంగం యొక్క అత్యంత కీలకమైన
  1188. 45:48ఈ 3డి బ్లూప్రింట్ ని డీకోడ్
  1189. 45:50చేయబోతున్నాం. యూపీఎస్స ప్రిలిమ్స్ మరియు
  1190. 45:52మెయిన్స్ కి సంబంధించి ఇది ఖచ్చితంగా
  1191. 45:54మార్కులు తెచ్చిపెట్టే ఒక క్రిటికల్ ఏరియా
  1192. 45:56కాబట్టి ఈ అద్భుతమైన స్ట్రక్చర్ ని
  1193. 45:58అంచలంచలుగా అర్థం చేసుకుందాం. అసలు ఈ
  1194. 46:01ప్రియాంబుల్ అనే ఐడియా ఎక్కడి నుండి
  1195. 46:03వచ్చింది? ప్రపంచంలోనే మొదటిసారిగా ఈ
  1196. 46:06కాన్సెప్ట్ ని అమెరికన్ రాజ్యాంగంలో
  1197. 46:08మొదలుపెట్టారు. ఆ తర్వాత మన భారతదేశం సహా
  1198. 46:11ఎన్నో దేశాలు దీన్ని ఫాలో అయ్యాయి.
  1199. 46:13సింపుల్ గా చెప్పాలంటే ప్రియాంబుల్ అంటే
  1200. 46:15రాజ్యాంగానికి ఒక ఉపోద్ఘాతం. ప్రముఖ న్యాయ
  1201. 46:18కోవిధుడు ఎన్ఏ పాల్కివాల గారు దీన్ని
  1202. 46:21ఐడెంటిటీ కార్డ్ ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్
  1203. 46:23అని చాలా అద్భుతంగా వర్ణించారు. మన
  1204. 46:25రాజ్యాంగంలో ఈ ప్రియాంబుల్ కి బేస్ ఏంటంటే
  1205. 46:28పండిట్ నెహ్రూ గారు రాజ్యాంగ సభలో
  1206. 46:30ప్రవేశపెట్టిన చారిత్రాత్మకమైన
  1207. 46:32ఆబ్జెక్టివ్స్ రెజల్యూషన్ ఈరోజు మనం ఈ
  1208. 46:34బ్లూప్రింట్ ని ఆరు స్పష్టమైన దశల్లో
  1209. 46:37విశ్లేషిద్దాం. ఫస్ట్ ఇంట్రడక్షన్ అండ్
  1210. 46:39టెక్స్ట్ సెకండ్ దీని ఇంగ్రిడియంట్స్.
  1211. 46:41థర్డ్ ముఖ్యమైన కీ వర్డ్స్. ఫోర్త్ దీని
  1212. 46:45సిగ్నిఫికెన్స్. ఫిఫ్త్ అసలు ఇది
  1213. 46:47రాజ్యాంగంలో భాగమా కాదా అండ్ ఫైనల్లీ దీని
  1214. 46:50అమెండబిలిటీ సో మొదటి దశకోచ్చం ఇంటరోన్
  1215. 46:54టెక్స్ట్ ఆఫ్ ద ప్రియంబుల్ అసలు ఒరిజినల్
  1216. 46:56గా ఈ ప్రవేశికలో ఏముందో ఇప్పుడు చూద్దాం.
  1217. 46:58ఇక్కడ ఈ ప్రారంభ వాక్యాలను చాలా గంభీరంగా
  1218. 47:01గమనించండి. వ ద పీపుల్ ఆఫ్ ఇండియా ఎంత
  1219. 47:05పవర్ఫుల్ గా ఉందో కదా మనమే మనకు ఈ
  1220. 47:08రాజ్యాంగాన్ని ఇచ్చుకుంటున్నామ అన్నమాట.
  1221. 47:10ఇక్కడ మీరు తెలుసుకోవాల్సిన ఒక
  1222. 47:12ఇంపార్టెంట్ ఫాక్ట్ ఏంటంటే ఈ ఒరిజినల్
  1223. 47:14టెక్స్ట్ కి 1976 లో జరిగిన 42
  1224. 47:17అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా ఒక చిన్న
  1225. 47:19స్ట్రక్చరల్ చేంజ్ జరిగింది. ఆ సవరణ
  1226. 47:21ద్వారానే సోషలిస్ట్ సెక్యులర్ మరియు
  1227. 47:23ఇంటిగ్రిటీ అనే ఈ మూడు కొత్త పదాలను
  1228. 47:26రాజ్యాంగంలోకి యాడ్ చేశారు. ఇప్పుడు రెండవ
  1229. 47:29దశ ఇంగ్రిడియంట్స్ ఆఫ్ ద ప్రియాంబుల్. ఈ
  1230. 47:31ప్రియాంబుల్ ని ఒక భవనం లాగా ఊహించుకుంటే
  1231. 47:34దానికి నాలుగు మూల స్తంభాలు ఉన్నాయి.
  1232. 47:36ఇక్కడే ఒక అద్భుతమైన నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది
  1233. 47:39చూడండి మొదటి పిల్లర్ సోర్స్ ఆఫ్ అథారిటీ
  1234. 47:42రాజ్యాంగానికి అధికారం ఎక్కడి నుండి
  1235. 47:43వస్తుంది ఖచ్చితంగా పీపుల్ ఆఫ్ ఇండియా
  1236. 47:45అంటే మన నుండే రెండవది నేచర్ ఆఫ్ ది
  1237. 47:48ఇండియన్ స్టేట్ అంటే మన దేశ స్వభావం
  1238. 47:51ఎలాంటిది అది సోవరన్ సోషలిస్ట్ సెక్యులర్
  1239. 47:54డెమోక్రటిక్ మరియు రిపబ్లికన్ గా ఉంటుంది.
  1240. 47:57మూడవది ఆబ్జెక్టివ్స్ మన అసలు లక్ష్యాలు
  1241. 48:00ఏంటి జస్టిస్, లిబర్టీ, ఈక్వాలిటీ మరియు
  1242. 48:04ఫ్రెటర్నిటీని సాధించడం. ఇక నాలుగవది డేట్
  1243. 48:07ఆఫ్ అడాప్షన్ ఇక్కడ యూపీఎస్సీ లో కాస్త
  1244. 48:10కన్ఫ్యూజ్ అవుతుంటారు. ఆ డేట్ నవంబర్ 26
  1245. 48:131949 ఇది కచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇక
  1246. 48:17మూడవ అత్యంత లోతైన విభాగం కీ వర్డ్స్ ఇన్
  1247. 48:20ది ప్రియాంబుల్ మన భారత రాజ్యాంగాన్ని
  1248. 48:23డిఫైన్ చేసే ఆ ముఖ్యమైన పదాలను ఒక్కొక్కటి
  1249. 48:25గా విశ్లేషిద్దాం. మొదటి పదం సోవరిన్ అంటే
  1250. 48:29సార్వభౌమాధికారం.
  1251. 48:31దీని అర్థం ఏంటంటే భారతదేశం పూర్తిగా ఒక
  1252. 48:34ఇండిపెండెంట్ స్టేట్ మనం ఏ ఇతర దేశం పైన
  1253. 48:37ఆధారపడి లేము ఎవరి అజమాయిషి కింద లేము. మన
  1254. 48:41ఇంటర్నల్ అండ్ ఎక్స్టర్నల్ అఫైర్స్ ని
  1255. 48:43పూర్తిగా మనమే డీల్ చేసుకునే స్వేచ్ఛ మనకు
  1256. 48:46ఉంది. ఒకవేళ మనం కామన్ వెల్త్ లోనో లేదా
  1257. 48:49యుఎన్ లోనో మెంబర్ గా ఉన్నా సరే అది మన
  1258. 48:52సోవరనిటీకి ఎలాంటి లిమిటేషన్స్ విధించదు.
  1259. 48:55ఇప్పుడు ఈ రెండు పదాలను జాగ్రత్తగా
  1260. 48:57గమనించండి. సోషలిస్ట్ మరియు సెక్యులర్ మన
  1261. 49:00దేశం పాటించే సోషలిజం వేరు కమ్యూనిస్ట్
  1262. 49:02దేశాల సోషలిజం వేరు మనది డెమోక్రటిక్
  1263. 49:05సోషలిజం అంటే పబ్లిక్ మరియు ప్రైవేట్
  1264. 49:07సెక్టార్లు రెండు కలిసి పని చేసే ఒక
  1265. 49:09మిక్స్డ్ ఎకానమీ అలాగే మన సెక్యులరిజం
  1266. 49:12పాజిటివ్ సెక్యులరిజం అంటే మన దేశంలో
  1267. 49:14మతాలన్నీ సమానమే. ఏ మతానికి ప్రత్యేక హోదా
  1268. 49:17ఉండదు. అన్ని మతాలకు ప్రభుత్వం నుండి
  1269. 49:19ఈక్వల్ సపోర్ట్ ఉంటుంది. రాజ్యాంగంలోని
  1270. 49:21ఆర్టికల్స్ 25 నుంచి 28 వరకు ఉన్న
  1271. 49:23ప్రాథమిక హక్కులు దీనినే
  1272. 49:25ప్రతిబింబిస్తాయి. ఇప్పుడు డెమోక్రటిక్
  1273. 49:28అనే పదం దగ్గర ఒక చిన్న పాజ్ ఇద్దాం.
  1274. 49:30ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను
  1275. 49:33ట్రాప్ చేస్తుంది. డెమోక్రసీలో రెండు
  1276. 49:35రకాలు ఉంటాయి. ఒకటి స్విట్జర్లాండ్ లాంటి
  1277. 49:37దేశాల్లో ఉండే డైరెక్ట్ డెమోక్రసీ ఇక్కడ
  1278. 49:40ప్రజలే నేరుగా అధికారంలో పాల్గొంటారు.
  1279. 49:42దానికి రెఫరెండం ఇనిషియేటివ్, రీకాల్,
  1280. 49:45ప్లబిసైట్ అనే నాలుగు టూల్స్ ఉంటాయి. కానీ
  1281. 49:48మన భారతదేశానిది ఇండైరెక్ట్ డెమోక్రసీ
  1282. 49:51లేదా రెప్రజెంటేటివ్ డెమోక్రసీ అంటే మనం
  1283. 49:54ఎన్నుకున్న ప్రతినిధులు అంటే ఎంపీస్ అండ్
  1284. 49:56ఎమ్మెల్యేస్ మన తరపున పాలన చేస్తారన్నమాట.
  1285. 49:59సరే మరి రిపబ్లిక్ అంటే ఏంటి? సింపుల్ గా
  1286. 50:02చెప్పాలంటే బ్రిటన్ లాంటి దేశాల్లో రాజు
  1287. 50:05లేదా రాణి వంశపారంపర్యంగా హెడ్ ఆఫ్ స్టేట్
  1288. 50:08గా వస్తారు. దాన్ని మొనార్కీ అంటారు. కానీ
  1289. 50:11రిపబ్లిక్ అంటే ఇండియా లేదా U.ఎస్ఏ యుఎస్ఏ
  1290. 50:14లాగా ప్రజల చేత ప్రత్యక్షంగా లేదా
  1291. 50:17పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడిన వ్యక్తి ఒక
  1292. 50:19ఫిక్స్డ్ పీరియడ్ కి ప్రెసిడెంట్ గా
  1293. 50:21ఉండటం. ఇంకొక ముఖ్యమైన పాయింట్ ఏంటంటే
  1294. 50:23రిపబ్లిక్ లో ఏ ఒక్క వర్గానికి
  1295. 50:25ప్రివిలెజెస్ ఉండవు. పబ్లిక్ ఆఫీసులన్నీ
  1296. 50:28ప్రతి పౌరుడికి ఓపెన్ గా ఉంటాయి. మన
  1297. 50:30తర్వాతి లక్ష్యాలు జస్టిస్ మరియు లిబర్టీ
  1298. 50:33ఇక్కడ జస్టిస్ అంటే కోర్టులు ఇచ్చే న్యాయం
  1299. 50:36మాత్రమే కాదు సామాజిక ఆర్థిక మరియు రాజకీయ
  1300. 50:40న్యాయం. ఈ అద్భుతమైన ఐడియాను మనం 1917
  1301. 50:43నాటి రష్యన్ రెవల్యూషన్ నుండి
  1302. 50:45తీసుకున్నాం. ఇక లిబర్టీ అంటే ఆలోచన, భావ
  1303. 50:49వ్యక్తీకరణ, నమ్మకం మరియు ఆరాధనకు
  1304. 50:51సంబంధించిన స్వేచ్ఛ. ఇది 1789 నాటి
  1305. 50:55ఫ్రెంచ్ రెవల్యూషన్ నుండి ఇన్స్పైర్
  1306. 50:56అయింది. అయితే ఇక్కడ మీరు
  1307. 50:57గుర్తుంచుకోవాల్సిన పాయింట్ ఏంటంటే ఈ
  1308. 51:00లిబర్టీ అనేది అబ్సల్యూట్ కాదు దానికి
  1309. 51:02రాజ్యాంగబద్ధమైన లిమిటేషన్స్ ఉంటాయి. యు
  1310. 51:04కాంట్ జస్ట్ డు వాట్ఎవర్ యు వాంట్. ఇక
  1311. 51:07చివరి కీవర్డ్స్ ఈక్వాలిటీ మరియు
  1312. 51:09ఫ్రెటర్నిటీ ఈక్వాలిటీ అంటే సమాజంలోని
  1313. 51:12ప్రతి ఒక్కరికి సమాన అవకాశాలు కల్పించడం
  1314. 51:15అది సివిక్ పొలిటికల్ అండ్ ఎకనామిక్ గా
  1315. 51:17ఉండొచ్చు. ఇది ఫండమెంటల్ రైట్స్ అండ్
  1316. 51:20డిపిఎస్పీల ద్వారా ఎన్షూర్ చేయబడింది. ఇక
  1317. 51:23ఫ్రెటర్నిటీ అంటే బ్రదర్హుడ్ సోదర భావం మన
  1318. 51:26సింగల్ సిటిజన్షిప్ కాన్సెప్ట్ ఈ భావనని
  1319. 51:28పెంపొందిస్తుంది. ఇది ప్రతి వ్యక్తిగత
  1320. 51:30గౌరవంతో పాటు దేశ సమగ్రతను కూడా
  1321. 51:33ప్రొటెక్ట్ చేస్తుంది. నెక్స్ట్ నాలుగవ దశ
  1322. 51:35సిగ్నిఫికెన్స్ ఆఫ్ ద ప్రియాంబుల్ అసలు
  1323. 51:38రాజ్యాంగ నిర్మాతలు దీనిని ఎంతగా
  1324. 51:40గౌరవించారో ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ ప్రముఖుల
  1325. 51:42కోట్స్ ని ఒక్కోసారి ఎగ్జామ్స్ లో
  1326. 51:44డైరెక్ట్ గా అడిగే ఛాన్స్ ఉంది.
  1327. 51:46డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ మెంబర్ అయిన కేఎం
  1328. 51:48మున్షి గారు ఈ ప్రియాంబుల్ ని హారస్కోప్
  1329. 51:50ఆఫ్ అవర్ సావరన్ డెమోక్రటిక్ రిపబ్లిక్
  1330. 51:52అంటే మన సార్వభౌమ ప్రజాస్వామ్య రిపబ్లిక్
  1331. 51:55యొక్క జాతకం అని అన్నారు. అలాగే అల్లాది
  1332. 51:58కృష్ణస్వామి అయ్యర్ గారు ఏమన్నారంటే మనం
  1333. 52:00ఇన్నాళ్ళు కన్న కలలకు మన ఆలోచనలకు ఇది ఒక
  1334. 52:04స్పష్టమైన ఎక్స్ప్రెషన్ అని చెప్పారు. ఇది
  1335. 52:06కేవలం భారతీయులనే కాదు విదేశీయులను కూడా
  1336. 52:09ఆకర్షించింది. ప్రఖ్యాత పొలిటికల్
  1337. 52:11సైంటిస్ట్ సర్ ఎర్నెస్ట్ బాకర్దీన్ ను కీ
  1338. 52:14నోట్ టు ద కాన్స్టిట్యూషన్ అని
  1339. 52:16ప్రశంసించారు. అలాగే పండిత్ ఠాకూర్ దాస్
  1340. 52:18భార్గవ మరియు మాజీ చీఫ్ జస్టిస్ ఎం
  1341. 52:21హిదాయతుల్లా గారు ఇది మన రాజ్యాంగానికి ఒక
  1342. 52:24సోల్ లాంటిది ఒక ఆత్మ అని కీర్తించారు. సో
  1343. 52:27ఇది జస్ట్ ఒక ఇంట్రడక్షన్ మాత్రమే కాదు
  1344. 52:30రాజ్యాంగానికి ఒక ప్రెషియస్ జ్యువల్
  1345. 52:32ఇప్పుడు
  1346. 52:34ఐదవ దశ ప్రియాంబుల్ యస్ పార్ట్ ఆఫ్ ద
  1347. 52:36కాన్స్టిట్యూషన్ ఇక్కడ చాలా ఇంట్రెస్టింగ్
  1348. 52:40లీగల్ బాటిల్ జరిగింది. అసలు ఈ
  1349. 52:42ప్రియాంబుల్ రాజ్యాంగంలో భాగమా కాదా?
  1350. 52:45ఇక్కడ ఒక స్ట్రక్చర్ బిల్డ్ అవుతుంది
  1351. 52:47చూడండి. ఈ టైం లైన్ ని జాగ్రత్తగా
  1352. 52:48అబ్సర్వ్ చేయండి. 1960 లో బెరుబారి
  1353. 52:52యూనియన్ కేస్ లో సుప్రీం కోర్ట్ ఏం
  1354. 52:54చెప్పిందంటే ప్రియాంబుల్ అనేది
  1355. 52:55రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు నాట్ అపార్ట్ అని
  1356. 52:58తేల్చేసింది. కానీ 1973 లో వచ్చిన
  1357. 53:01చారిత్రాత్మక కేశవనంద భారతీ కేసులో కోర్ట్
  1358. 53:04తన పాత తీర్పును తానే రివర్స్ చేస్తూ ఇది
  1359. 53:06రాజ్యాంగంలో భాగమే ఇస్ ఏ పార్ట్ అని
  1360. 53:09తీర్పునిచ్చింది. ఆ తర్వాత 1995 లో వచ్చిన
  1361. 53:12ఎల్ఐసి ఆఫ్ ఇండియా కేస లో ఇది రాజ్యాంగంలో
  1362. 53:14ఒక ఇంటిగ్రల్ పార్ట్ అని సుప్రీం కోర్ట్
  1363. 53:16ఇంకాస్త బలంగా స్పష్టం చేసింది. ఇప్పుడు
  1364. 53:19కొంచెం జాగ్రత్తగా వినండి ఇది పక్కా
  1365. 53:21ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఇక్కడే మీరు కన్ఫ్యూజ్
  1366. 53:23అయ్యే స్కోప్ ఉంది. మీరు రెండు క్రూషియల్
  1367. 53:25ఫాక్ట్స్ మైండ్ లో పెట్టుకోవాలి. నెంబర్
  1368. 53:27వన్ ఈ ప్రియాంబుల్ శాసన సభలకు అంటే
  1369. 53:30లెజిస్లేచర్ కి ఎలాంటి ఎక్స్ట్రా పవర్స్
  1370. 53:32ఇవ్వదు. అలాగని వాళ్ళ పవర్స్ ని ఆపదు
  1371. 53:35కూడా. నెంబర్ టూ ఇది నాన్ జస్టిషయబుల్
  1372. 53:38అంటే ఇందులో ఉన్న లక్ష్యాలను అమలు
  1373. 53:40చేయలేదని చెప్పి మనం కోర్టులకు వెళ్లి
  1374. 53:42ఛాలెంజ్ చేయలేము. ఇవి లీగల్ గా కోర్ట్ల
  1375. 53:45ద్వారా ఎన్ఫోర్సబుల్ కావు. ఇది బాగా
  1376. 53:47గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇక ఫైనల్ స్టెప్
  1377. 53:50అమెండబిలిటీ ఆఫ్ ద ప్రియంబుల్ అంటే ఈ
  1378. 53:53ప్రవేశికను మన పార్లమెంట్ అసలు మార్చగలదా
  1379. 53:56సవరించగలదా
  1380. 53:57ఈ ప్రశ్నను ఒక్కసారి మైండ్లో రన్
  1381. 54:00చేసుకోండి.కన్ ద ప్రియంబుల్ బి అమండ్
  1382. 54:02అండర్ ఆర్టికల్ 368 ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్
  1383. 54:04అసలు దీనిని అమెండ్ చేసే పవర్ పార్లమెంట్
  1384. 54:07కి ఉందా? మీరేమనుకుంటున్నారు? లీగల్
  1385. 54:10రియాలిటీ ఏంటంటే ఆన్సర్ ఈస్ ఎస్ కానీ
  1386. 54:13ఇక్కడే ఒక ట్విస్ట్ ఉంది. కేశవానంద భారతీ
  1387. 54:16కేసులో సుప్రీం కోర్ట్ స్పష్టంగా ఏం
  1388. 54:18చెప్పిందంటే మీరు ప్రియాంబుల్ ని
  1389. 54:20కచ్చితంగా అమెండ్ చేయొచ్చు కానీ దానికి
  1390. 54:22ఉన్న బేసిక్ స్ట్రక్చర్ లేదా మౌలిక
  1391. 54:24స్వరూపాన్ని మాత్రం ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ
  1392. 54:26మీరు టచ్ చేయకూడదు. అందులో ఉన్న ఫండమెంటల్
  1393. 54:29ఫీచర్స్ ని డామేజ్ చేసే అధికారం
  1394. 54:31పార్లమెంట్ కి లేదు. దట్ ఇస్ ద బ్యూటీ ఆఫ్
  1395. 54:33అవర్ కాన్స్టిట్యూషన్. ఇక్కడ నా వాయిస్
  1396. 54:36కొద్దిగా ఫోకస్డ్ గా వినండి. ఇదొక
  1397. 54:38ఎక్సలెంట్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ మరి ఇంతవరకు
  1398. 54:40ప్రియాంబుల్ ని ఎన్ని సార్లు సవరించారు?
  1399. 54:43ఆన్సర్ కేవలం ఒక్కసారే ఓన్లీ వన్స్
  1400. 54:46ఎప్పుడంటే 1976 లోని 42 కాన్స్టిట్యూషనల్
  1401. 54:49అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా అప్పుడే మనం
  1402. 54:51ఇంతకుముందు మాట్లాడుకున్న సోషలిస్ట్
  1403. 54:53సెక్యులర్ మరియు ఇంటిగ్రిటీ అనే మూడు
  1404. 54:56కొత్త పదాలను యాడ్ చేశారు. సుప్రీం కోర్ట్
  1405. 54:58కూడా ఈ సవరణను వాలిడ్ అనే చెప్పింది. సో
  1406. 55:01ఫైనల్ గా మన ఎక్స్ప్లైనర్ ని ఒక అనలిటికల్
  1407. 55:03మెయిన్స్ క్వశ్చన్ టు ఎండ్ చేద్దాం.
  1408. 55:05ప్రియాంబుల్ అనేది కోర్ట్ల ద్వారా
  1409. 55:07ఎన్ఫోర్స్ చేయలేము అంటే నాన్ జస్టిస్బుల్
  1410. 55:10అని మనం ముందే చెప్పుకున్నాం. అయినా సరే
  1411. 55:13రాజ్యాంగంలోని ఏదైనా ఆర్టికల్ క్లారిటీ
  1412. 55:15లేనప్పుడు సుప్రీం కోర్ట్ ఈ రోజుకి
  1413. 55:17ప్రియాంబుల్ ని ఒక గైడింగ్ లైట్ లాగా
  1414. 55:19ఎందుకు వాడుకుంటుంది థింక్ అబౌట్ ఇట్ మన
  1415. 55:22రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఇచ్చిన ఆ ఐడెంటిటీ
  1416. 55:24కార్డ్ పవర్ అలాంటిది. ఈ ఎక్స్ప్లనర్ తో
  1417. 55:26రాజ్యాంగం పట్ల మీ అండర్స్టాండింగ్ మరింత
  1418. 55:28పెరిగిందని ఆశిస్తున్నాను. కీప్ లెర్నింగ్
  1419. 55:31కీప్ రివైజింగ్ అండ్ సీ యు ఇన్ న్
  1420. 55:32నెక్స్ట్ వన్
  1421. 55:33నమస్కారం యూపీఎస్స ప్రిపరేషన్ లో ఇండియన్
  1422. 55:35పాలిటీ ఎంత ముఖ్యమో మీకు తెలుసు. ఈరోజు
  1423. 55:38మనం కాన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఇండియా లోని
  1424. 55:40పార్ట్ వన్ అంటే ఆర్టికల్స్ ఒకటి నుండి
  1425. 55:43నాలుగు వరకు ఒక సినిమాటిక్ బ్లూప్రింట్
  1426. 55:45ద్వారా క్లియర్ గా అర్థం చేసుకుందాం. ఈ
  1427. 55:47ఒక్క ఎక్స్ప్లనర్ తో ఈ టాపిక్ మీద మీకు
  1428. 55:49పూర్తి పట్టు వస్తుంది. కాబట్టి కాసేపు
  1429. 55:52ఈరోజు మన లక్ష్యం మీద ఫోకస్ చేద్దాం. ఇక
  1430. 55:54శుర చేద్దామా ఈ 3D నాలెడ్జ్ మ్యాప్ మన
  1431. 55:57ఈరోజటి బ్లూప్రింట్ మనం కవర్ చేయబోయే
  1432. 56:00టాపిక్స్ యూనియన్ ఆఫ్ స్టేట్స్
  1433. 56:02పార్లమెంటరీ ఆర్గనైజేషన్ పవర్ సీడింగ్
  1434. 56:04టెర్రిటరీ ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్
  1435. 56:06ఇంటిగ్రేషన్ మోడన్ మ్యాప్ ఎవల్యూషన్ మరియు
  1436. 56:08చేంజ్ ఆఫ్ నేమ్స్ ఇక డైరెక్ట్ గా
  1437. 56:11సబ్జెక్ట్ లోకి వెళ్దాం మొదటి సెక్షన్ ద
  1438. 56:13యూనియన్ ఆఫ్ స్టేట్స్ ఆర్టికల్ వన్ ఏం
  1439. 56:16చెప్తుందో చూద్దాం ఇక్కడ స్క్రీన్ మీద
  1440. 56:17ఉన్న డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ గారి మాటలని
  1441. 56:19కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి ఆర్టికల్ 1
  1442. 56:22ఇండియా ని యూనియన్ ఆఫ్ స్టేట్స్ గా
  1443. 56:23వర్ణిస్తుంది కానీ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ స్టేట్స్
  1444. 56:25గా కాదు. దానికి అంబేద్కర్ గారు రెండు
  1445. 56:28ముఖ్య కారణాలు చెప్పారు. ఒకటి అమెరికన్
  1446. 56:30ఫెడరేషన్ లాగా మన ఇండియన్ ఫెడరేషన్ అనేది
  1447. 56:33స్టేట్స్ మధ్య జరిగిన ఒక అగ్రీమెంట్ వల్ల
  1448. 56:35ఏర్పడలేదు. రెండు ఏ స్టేట్ కి కూడా
  1449. 56:38ఇండియన్ యూనియన్ నుండి విడిపోయే రైట్ అంటే
  1450. 56:40సెసెషన్ రైట్ అస్సలు లేదు. అందుకే మన
  1451. 56:43ఫెడరేషన్ ఇండిస్ట్రక్టబుల్ ఇప్పుడు
  1452. 56:45ఆర్టికల్ వన్ ప్రకారం టెర్రిటరీ ఆఫ్
  1453. 56:47ఇండియా ని మూడు కేటగిరీస్ గా క్లాసిఫై
  1454. 56:49చేశారు. అవి టెర్రిటరీస్ ఆఫ్ ద స్టేట్స్
  1455. 56:52యూనియన్ టెర్రిటరీస్ మరియు ఫ్యూచర్ లో
  1456. 56:54గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా ఎక్వైర్ చేసుకునే
  1457. 56:56టెర్రిటరీస్ ఎక్కడో ఒక చిన్న ప్రిలిమ్స్
  1458. 56:58బూస్టర్ పాయింట్ గుర్తుపెట్టుకోండి.
  1459. 57:00టెర్రిటరీ ఆఫ్ ఇండియా అనే పదం యూనియన్ ఆఫ్
  1460. 57:02ఇండియా కంటే చాలా విశాలమైనది. ఎందుకంటే
  1461. 57:05యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియాలో కేవలం స్టేట్స్
  1462. 57:07మాత్రమే ఉంటాయి. కానీ టెర్రిటరీ ఆఫ్
  1463. 57:09ఇండియాలో యూటీస్ మరియు ఎక్వైర్డ్
  1464. 57:11టెర్రిటరీస్ కూడా ఉంటాయి. ఇప్పుడు సెక్షన్
  1465. 57:132 పార్లమెంట్స్ పవర్ టు రీఆర్గనైజ్ కి
  1466. 57:16వెళ్దాం. ఇది ఆర్టికల్ 3 గురించి కొత్త
  1467. 57:18స్టేట్స్ ని ఫామ్ చేయాలన్నా బౌండరీస్ లేదా
  1468. 57:21పేర్లు మార్చాలన్నా పార్లమెంట్ కి పూర్తి
  1469. 57:23అధికారం ఉంది. కానీ ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం
  1470. 57:26దానికి రెండు స్ట్రిక్ట్ ప్రొసీజరల్
  1471. 57:28కండిషన్స్ ఉన్నాయి. మొదటిది బిల్
  1472. 57:30ఇంట్రడ్యూస్ చేసే ముందు ప్రెసిడెంట్
  1473. 57:32ప్రయర్ రికమెండేషన్ తప్పనిసరి. రెండవది
  1474. 57:35ప్రెసిడెంట్ ఆ బిల్ ని కన్సర్న్డ్ స్టేట్
  1475. 57:37లెజిస్లేచర్ వ్యూస్ కోసం కచ్చితంగా రిఫర్
  1476. 57:40చేయాలి. కానీ ఇక్కడ ట్విస్ట్ ఏంటంటే ఆ
  1477. 57:42స్టేట్ ఇచ్చే వ్యూస్ ని యాక్సెప్ట్
  1478. 57:44చేయాల్సిన అవసరం పార్లమెంట్ కి అసలు లేదు.
  1479. 57:46ఇక్కడ యూపీఎస్స తరాచుగా అభ్యర్థులను
  1480. 57:49గంధరగోళానికి గురి చేస్తుంది. ఈ డిఫరెన్స్
  1481. 57:51చాలా క్రూషియల్ ఇండియాని ఇండిస్ట్రక్టబుల్
  1482. 57:54యూనియన్ ఆఫ్ డిస్ట్రక్టబుల్ స్టేట్స్
  1483. 57:56అంటారు. ఎందుకంటే పార్లమెంట్ స్టేట్స్ ని
  1484. 57:58డిస్ట్రాయ్ చేయగలదు కానీ యూనియన్ ని కాదు.
  1485. 58:00అదే యుఎస్ఏ లో అయితే అది ఇండిస్ట్రక్టబుల్
  1486. 58:03యూనియన్ ఆఫ్ ఇండిస్ట్రక్టబుల్ స్టేట్స్
  1487. 58:05అక్కడ స్టేట్స్ కన్సెంట్ లేకుండా వాళ్ళ
  1488. 58:08బౌండరీస్ ని ఎవరు మార్చలేరు. నెక్స్ట్
  1489. 58:10secెక్షన్ 3 సీడింగ్ టెర్రిటరీ
  1490. 58:13మానాల్యాండ్ నివేరే దేశానికి ఇవ్వచ్చా?
  1491. 58:161960 లో వచ్చిన బెరుబారి యూనియన్ కేస్ లో
  1492. 58:19సుప్రీం కోర్ట్ క్లియర్ గా ఒక విషయం
  1493. 58:21చెప్పింది. ఆర్టికల్ 3 ద్వారా మన
  1494. 58:23టెర్రిటరీని ఫారెన్ స్టేట్ కి ఇవ్వలేము.
  1495. 58:26దానికి ఆర్టికల్ 368 ద్వారా
  1496. 58:28కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ తప్పనిసరి.
  1497. 58:30అలాగేనైన్త్ కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్
  1498. 58:32యాక్ట్ 1960 లో పాస్ చేశారు. ఈ
  1499. 58:34ప్రెసిడెంట్ ని బేస్ చేసుకొని మోడర్న్
  1500. 58:36డేలో 2015 లో 100 కాన్స్టిట్యూషనల్
  1501. 58:39అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా ఇండియా మరియు
  1502. 58:41బాంగ్లాదేశ్ మధ్య ఎన్క్లేవ్స్ చేంజ్
  1503. 58:43జరిగింది. 111 ఎన్క్లేవ్స్ ని బంగ్లాదేశ్
  1504. 58:46కి ఇస్తూ 51 ఎన్క్లేవ్స్ ని ఇండియా
  1505. 58:48తీసుకుంది. ఇప్పుడు స్క్రీన్ మీద ఈ స్కేల్
  1506. 58:50గమనించండి. 496.7
  1507. 58:52km. ఇది ఇండియా మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య
  1508. 58:56ఉండే ల్యాండ్ బౌండరీ 1947 రాడ్లిఫ్
  1509. 58:59అవార్డ్ ద్వారా నిర్ణయించబడ్డది. ఇంత
  1510. 59:01పెద్ద బౌండరీలో ఉన్న ఇష్యూస్ నే ఈ 100త
  1511. 59:03అమెండ్మెంట్ ద్వారా పరిష్కరించారు.
  1512. 59:05ఇప్పుడు సెక్షన్ఫోర్ ఇంటిగ్రేషన్ అండ్
  1513. 59:08లింగ్విస్టిక్ కమిషన్స్ మళ్ళీ 1947 కి
  1514. 59:12వెళ్దాం. ఇండిపెండెన్స్ వచ్చిన కొత్తలో
  1515. 59:14552 ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్ ఉంటే 549
  1516. 59:16స్టేట్స్ చాలా ఈజీగా జాయిన్ అయ్యాయి. కానీ
  1517. 59:19ఈ మూడు స్టేట్స్ మాత్రం వెనకడుగేసాయి.
  1518. 59:21ఇక్కడ క్లియర్ గా గుర్తుంచుకోండి
  1519. 59:22హైదరాబాద్ ని పోలీస్ యాక్షన్ ద్వారా
  1520. 59:24జునగర్ ని రెఫరెండం ద్వారా మరియు కాశ్మీర్
  1521. 59:26ని ఇన్స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ వాక్సిన్షన్ ద్వారా
  1522. 59:28చాలా స్ట్రాటజిక్ గా మన దేశంలో ఇంటిగ్రేట్
  1523. 59:30చేశారు. తర్వాత లింగ్విస్టిక్ బేసిస్ మీద
  1524. 59:33స్టేట్స్ డిమాండ్ పెరిగినప్పుడు జూన్ 1948
  1525. 59:36లో ధర్ కమిషన్ వచ్చింది. కానీ వాళ్ళు
  1526. 59:38రిజెక్ట్ చేశారు. డిసెంబర్ 1948 లో వచ్చిన
  1527. 59:41జేవీపి కమిటీ కూడా లాంగ్వేజ్ ని బేసిస్ గా
  1528. 59:44ఫార్మలీ రిజెక్ట్ చేసింది. కానీ 1953 లో
  1529. 59:47పోటి శ్రీరాములు గారి మరణం తర్వాత మొదటి
  1530. 59:50లింగ్విస్టిక్ స్టేట్ ఆంధ్ర ఏర్పడింది. ఆ
  1531. 59:52తర్వాత వచ్చిన ఫజల్ అలీ కమిషన్ మాత్రం
  1532. 59:55లాంగ్వేజ్ ని బ్రాడ్ బేసిస్ గా ఎక్సెప్ట్
  1533. 59:57చేసింది. కానీ వన్ లాంగ్వేజ్ వన్ స్టేట్
  1534. 59:59థియరీని రిజెక్ట్ చేసింది. secెక్షన్ఫైవ్
  1535. 1:00:02ఎవల్యూషన్ ఆఫ్ స్టేట్స్ అండ్ యూటీస్ 1956
  1536. 1:00:05తర్వాత మ్యాప్ ఎలా మారిందో చూద్దాం. ఇది
  1537. 1:00:08చాలా ముఖ్యమైన టర్నింగ్ పాయింట్ స్టేట్స్
  1538. 1:00:10రిఆర్గనైజేషన్ యాక్ట్ మరియు సెవెంత్
  1539. 1:00:12కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ఆఫ్
  1540. 1:00:141956 ద్వారా మన దేశంలో అఫీషియల్ 14
  1541. 1:00:18స్టేట్స్ మరియు సిక్స్ యూనియన్
  1542. 1:00:19టెర్రిటరీస్ ని క్రియేట్ చేశారు. పాత
  1543. 1:00:21పార్ట్ ఏబి సిడి సిస్టం ని పూర్తిగా
  1544. 1:00:24అబాలిష్ చేశారు. ఇక్కడి నుండే మన మోడర్న్
  1545. 1:00:27మ్యాప్ ఎవల్యూషన్ స్టార్ట్ అయింది. 1956
  1546. 1:00:29తర్వాత కూడా పాపులర్ అజిటేషన్స్ మరియు
  1547. 1:00:32పొలిటికల్ కండిషన్స్ వల్ల కొత్త స్టేట్స్
  1548. 1:00:34ఫామ్ అవుతూ వచ్చాయి. ఇక్కడ ఈ
  1549. 1:00:36క్రోనోలాజికల్ సీక్వెన్స్ ని గమనించండి.
  1550. 1:00:381960 లో బాంబే స్టేట్ ని మహారాష్ట్ర మరియు
  1551. 1:00:40గుజరాత్ గా డివైడ్ చేశారు. 1963 లో
  1552. 1:00:43నాగాలాండ్ ఫామ్ అయింది. 1966 లో పంజాబ్
  1553. 1:00:46నుండి హర్యానా మరియు చండీగఢ ఫామ్ అయ్యాయి.
  1554. 1:00:48ఇక 1972 కి వచ్చేసరికి నార్త్ ఈస్ట్ లో
  1555. 1:00:51పెద్ద మార్పు వచ్చింది. మణిపూర్, త్రిపుర
  1556. 1:00:53మరియు మేఘాలయ కొత్త స్టేట్స్ గా ఫామ్
  1557. 1:00:56అయ్యాయి. ఇక్కడ ఒక పెద్ద యూపీఎస్స ట్రాప్
  1558. 1:00:58ఉంటుంది. కాస్త ఫోకస్ చేయండి. సిక్కిం
  1559. 1:01:01ఇంటిగ్రేషన్ సీక్వెన్స్ ని స్టెప్ బై
  1560. 1:01:03స్టెప్ గా చూడండి. 1947 నుండి సిక్కిం ఒక
  1561. 1:01:07ప్రొటెక్టరేట్ ఆఫ్ ఇండియా 1974 లో 35
  1562. 1:01:10అమెండ్మెంట్ ద్వారా దానికి అసోసియేట్
  1563. 1:01:12స్టేట్ స్టేటస్ ఇచ్చారు. కానీ వెంటనే 1975
  1564. 1:01:16లో 36 అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఫుల్ ఫ్లెడ్
  1565. 1:01:18స్టేట్ గా కలిపేశారు. ఈ 35 మరియు 36
  1566. 1:01:21అమెండ్మెంట్స్ కి ఉన్న తేడా ఖచ్చితంగా
  1567. 1:01:23మీకు గుర్తుండాలి. ఇంకా టైం లైన్ లో
  1568. 1:01:25ముందుకు తీసుకెళ్తే 1987 లో మిజోరం,
  1569. 1:01:28అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మరియు గోవా స్టేట్స్ గా
  1570. 1:01:30ఏర్పడ్డాయి. 2000లో మధ్యప్రదేశ్, యూపీ
  1571. 1:01:33మరియు బీహార్ నుండి వరుసగా ఛత్తీస్గడ్,
  1572. 1:01:36ఉత్తరాఖండ్ మరియు జార్ఖండ్ కార్వ్ అవుట్
  1573. 1:01:37అయ్యాయి. ఇక 2014 లో మీకు తెలిసిందే
  1574. 1:01:40తెలంగాణ మన దేశంలో 29 స్టేట్ గా
  1575. 1:01:43అవతరించింది. మోడర్న్ పీరియడ్ లో ఒక మసివ్
  1576. 1:01:45కాన్స్టిట్యూషనల్ షిఫ్ట్ 2019 లో
  1577. 1:01:47జరిగింది. ఆర్టికల్ 370 ద్వారా జమ్మూ
  1578. 1:01:50కాశ్మీర్ కి ఉన్న స్పెషల్ స్టేటస్ ని
  1579. 1:01:51అబాలిష్ చేసి ఆ స్టేట్ ని జేఎంకే మరియు
  1580. 1:01:54లద్దాక్ అనే రెండు యూనియన్ టెర్రిటరీస్ గా
  1581. 1:01:56బైఫకేట్ చేశారు. ఈ 2019 రిఆర్గనైజేషన్ తో
  1582. 1:02:00ప్రెసెంట్ మన మ్యాప్ 28 స్టేట్స్ మరియు 8
  1583. 1:02:02యూనియన్ టెర్రిటరీస్ తో స్టెబిలైజ్
  1584. 1:02:04అయింది. ఈకావారి సెక్షన్ సెక్షన్ 6 చేంజ్
  1585. 1:02:07ఆఫ్ నేమ్స్ ఈ హిస్టారికల్ టేబుల్ ని
  1586. 1:02:10రాపిడ్ రివిజన్ చేద్దాం. 1950 లో యునైటెడ్
  1587. 1:02:12ప్రావిన్సెస్ ఉత్తరప్రదేశ్ గా మారింది.
  1588. 1:02:151969 లో మద్రాస్, తమిళనాడుగా 1973 లో
  1589. 1:02:19మైసూర్, కర్ణాటకగా 2006 లో ఉత్తరాంచల్,
  1590. 1:02:22ఉత్తరాఖండ్ గా మరియు 2011 లో ఒరిస్సానే
  1591. 1:02:25ఒడిస్సాగా మార్చారు. ఈ లిస్ట్ కచ్చితంగా
  1592. 1:02:27ప్రీలిమ్స్ లో మ్యాచ్ ద ఫాలోయింగ్
  1593. 1:02:29క్వశ్చన్స్ లో అడిగే ఛాన్స్ ఉంది. కాబట్టి
  1594. 1:02:31నీట్ గా బైహార్ట్ చేసేయండి. ఇక్కడ ఒక థాట్
  1595. 1:02:34ప్రొవోకింగ్ మెయిన్స్ ఓరియెంటెడ్ క్వశ్చన్
  1596. 1:02:36తో ఈ విశ్లేషణ ముగించుదాం. పార్లమెంట్
  1597. 1:02:39స్టేట్ బౌండరీస్ ని వారి కన్సెంట్ లేకుండా
  1598. 1:02:41రీడ్రా చేయగలిగితే ఇండియా అసలు నిజమైన
  1599. 1:02:44ఫెడరల్ స్ట్రక్చర్ ఆ లేక డిస్ గైస్ లో
  1600. 1:02:47ఉన్న యూనిటరీ స్టేట? ఈ ప్రశ్న మీకు
  1601. 1:02:50అనాలిటికల్ గా ఆలోచించడానికి చాలా హెల్ప్
  1602. 1:02:53అవుతుంది. ఈ స్లైడ్ డెక్ లో ఉన్న ఫాక్ట్స్
  1603. 1:02:55ని మళ్ళీ ఒకసారి రివైజ్ చేయండి. మరో
  1604. 1:02:57ఇంట్రెస్టింగ్ టాపిక్ తో త్వరలో కలుద్దాం.
  1605. 1:02:59ఆల్ ద బెస్ట్. నమస్కారం ఆస్పిరెంట్స్ మన
  1606. 1:03:01రాజ్యాంగం అని ఒక అద్భుతమైన 3D
  1607. 1:03:04నిర్మాణంలోకి మీకు స్వాగతం. ఈరోజు మనం
  1608. 1:03:06యూపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్ లో అత్యంత ఎక్కువ
  1609. 1:03:08వెయిటేజ్ ఉన్న ఒక కీ రోల్ ప్లే చేసే
  1610. 1:03:10టాపిక్ ని చూడబోతున్నాం. అదే సిటిజన్షిప్
  1611. 1:03:13లేదా పౌరసత్వం ఈ ప్రయాణంలో ప్రతి అడుగును
  1612. 1:03:16ప్రతి ఆర్టికల్ ను జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  1613. 1:03:19లెట్స్ బిగిన్ ఈ కాన్స్టిట్యూషనల్ స్పేస్
  1614. 1:03:21లో మనం ప్రధానంగా రెండు విభిన్న మార్గాలను
  1615. 1:03:23చూడవచ్చు. అవే సిటిజన్స్ మరియు ఏలియన్స్
  1616. 1:03:26సిటిజన్స్ అంటే మన భారత రాజ్యానికి పూర్తి
  1617. 1:03:29సభ్యులు వారు రాజ్యానికి పూర్తి విధేయత
  1618. 1:03:32అంటే అలీజన్స్ చూపుతారు అలాగే వాళ్ళకు
  1619. 1:03:34అన్ని సివిల్ మరియు పొలిటికల్ రైట్స్
  1620. 1:03:36ఉంటాయి. ఇంకోవైపు ఏలియన్స్ అంటే వేరే దేశ
  1621. 1:03:39పౌరులు. ఈ రెండు పదాల మధ్య ఉన్న
  1622. 1:03:41వ్యత్యాసమే మన ఈనాటి మొత్తం డిస్కషన్ కి
  1623. 1:03:44పునాది. మనం ఈ సెషన్ లో ప్రధానంగా ఆరు
  1624. 1:03:46అంశాలని కవర్ చేయబోతున్నాం. అవేంటంటే
  1625. 1:03:49మీనింగ్ అండ్ సింగల్ సిటిజన్షిప్
  1626. 1:03:50కాన్స్టిట్యూషనల్ ప్రొవిజన్స్ అట్
  1627. 1:03:52కమెన్స్మెంట్ ద సిటిజన్షిప్ ఆక్ట్ 1955
  1628. 1:03:55అక్వైరింగ్ ఇండియన్ సిటిజన్షిప్ లూజంగ్
  1629. 1:03:57ఇండియన్ సిటిజన్షిప్ మరియు చివరగా
  1630. 1:03:59ఓవర్సీస్ సిటిజన్షిప్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ రోడ్
  1631. 1:04:01మ్యాప్ ని మీ మైండ్ లో స్పష్టంగా ఫిక్స్
  1632. 1:04:03చేసుకోండి. ముందుకు వెళ్దాం. secెక్షన్
  1633. 1:04:05వన్ మీనింగ్ అండ్ సింగల్ సిటిజన్షిప్
  1634. 1:04:08ఎక్స్ప్లోరింగ్ కాన్స్టిట్యూషనల్
  1635. 1:04:09ప్రివిలెజస్ అండ్ ద unూనిఫైడ్ ఇండియన్
  1636. 1:04:11ఐidెంటిటీ ఇక్కడ భారతీయులకు మాత్రమే ఉండే
  1637. 1:04:14ఆ ప్రత్యేక హక్కులు ఏంటో తెలుసుకుందాం.
  1638. 1:04:16మనం ముందే చెప్పుకున్నట్లు ఏలియన్స్ లో
  1639. 1:04:19రెండు రకాలు ఉంటారు. ఇక్కడ ఈ వర్గీకరణను
  1640. 1:04:21కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఒకవైపు
  1641. 1:04:24ఫ్రెండ్లీ ఏలియన్స్ వీరు మన దేశంతో
  1642. 1:04:26స్నేహపూర్వక సంబంధాలు ఉన్న దేశాలకు చెందిన
  1643. 1:04:29వాళ్ళు. మరోవైపు ఎనిమీ ఏలియన్స్ అంటే మన
  1644. 1:04:32దేశంతో యుద్ధం చేసిన దేశాలకు చెందిన
  1645. 1:04:34పౌరులు. ఇక్కడ మీరు గుర్తుంచుకోవాల్సిన
  1646. 1:04:36పాయింట్ ఏంటంటే ఎనిమీ ఏలియన్స్ కు చాలా
  1647. 1:04:38తక్కువ హక్కులు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా వాళ్ళకి
  1648. 1:04:41ఆర్టికల్ 22 కింద అరెస్టు మరియు
  1649. 1:04:43నిర్బంధానికి వ్యతిరేకంగా ఎలాంటి
  1650. 1:04:45ప్రొటెక్షన్ ఉండదు. ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక
  1651. 1:04:47అద్భుతమైన నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది చూడండి. ఈ
  1652. 1:04:49ఆర్టికల్స్ ఒక్కొక్కటిగా ఎలా
  1653. 1:04:51విస్తరిస్తున్నాయో గమనించండి. ఇవి కేవలం
  1654. 1:04:54మరియు కేవలం భారత పౌరులకు మాత్రమే దక్కే
  1655. 1:04:57అబ్సల్యూట్ హక్కులు. ఆర్టికల్ 15 అంటే
  1656. 1:04:59వివక్షకు వ్యతిరేకం. ఆర్టికల్ 16
  1657. 1:05:01ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశాలు. ఆర్టికల్ 19
  1658. 1:05:04వాక్ స్వాతంత్రం లాంటి స్వేచ్ఛలు మరియు
  1659. 1:05:06ఆర్టికల్ 29 30 ఇవి సాంస్కృతిక విద్యా
  1660. 1:05:09హక్కులు. వీటితో పాటే ఓటు హక్కు
  1661. 1:05:11చట్టసభల్లో పోటీ చేసే హక్కు మరియు
  1662. 1:05:14ప్రెసిడెంట్ సుప్రీం కోర్ట్ జడ్జెస్ వంటి
  1663. 1:05:15అత్యున్నత పదవులకు ఎలిజిబిలిటీ కేవలం
  1664. 1:05:18సిటిజన్స్ కే ఉంటుంది. ఎట్టి
  1665. 1:05:19పరిస్థితుల్లోనూ ఏలియన్స్ కి ఇవి దక్కవు.
  1666. 1:05:22ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను
  1667. 1:05:24గందరగోళానికి గురిచేసే ఒక ఇంపార్టెంట్
  1668. 1:05:26ఏరియా ఉంది. ఇది మీరు ఖచ్చితంగా
  1669. 1:05:28గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  1670. 1:05:31భారతదేశంలో పుట్టుకతో పౌరులైన వారు అనగా
  1671. 1:05:34సిటిజన్స్ బై బర్త్ మరియు నాచురలైజ్
  1672. 1:05:36సిటిజన్స్ వీళ్ళద్దరూ రాష్ట్రపతి పదవికి
  1673. 1:05:39అర్హులే కానీ యుఎస్ఏలో అలా కాదు అక్కడ
  1674. 1:05:42కేవలం పుట్టుకతో పౌరులైన వారు మాత్రమే
  1675. 1:05:44ప్రెసిడెంట్ అవ్వగలరు. ఎగ్జామ్ లో ఈ
  1676. 1:05:47పాయింట్ దగ్గర మీరు అస్సలు తప్పు చేయకండి.
  1677. 1:05:49సరే ఇప్పుడు సింగిల్ మరియు డబుల్
  1678. 1:05:52సిటిజన్షిప్ మధ్య తేడాను చూద్దాం. మనది
  1679. 1:05:54ఫెడరల్ వ్యవస్థ కదా అయినా సరే రాజ్యాంగ
  1680. 1:05:57నిర్మాతలు కెనడియన్ మోడల్ ని స్ఫూర్తిగా
  1681. 1:06:00తీసుకొని ప్రాంతీయ వివక్షను
  1682. 1:06:01నివారించడానికి సింగల్ సిటిజన్ షిప్ ని
  1683. 1:06:04అడాప్ట్ చేసుకున్నారు. అంటే
  1684. 1:06:05భారతీయులందరికీ ఒకటే జాతీయ పౌరసత్వం
  1685. 1:06:08ఉంటుంది. మనం కేవలం యూనియన్ కి మాత్రమే
  1686. 1:06:11విధేయత చూపుతాం కానీ USA, ఆస్ట్రేలియా
  1687. 1:06:13లాంటి దేశాల్లో పరిస్థితి వేరు. అక్కడ
  1688. 1:06:15డబుల్ సిటిజన్షిప్ ఉంటుంది. అంటే జాతీయ
  1689. 1:06:18ప్రభుత్వంతో పాటు వాళ్ళు నివసించే
  1690. 1:06:20రాష్ట్రానికి కూడా పౌరసత్వం మరియు విధేయత
  1691. 1:06:22కలిగి ఉంటారు. secెక్షన్ 2
  1692. 1:06:24కాన్స్టిట్యూషనల్ ప్రొవిజన్స్ అట్
  1693. 1:06:26కమన్స్మెంట్ ఆర్టికల్స్ 5 టు 11 అండర్
  1694. 1:06:29పార్ట్ 2 ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్ ఈ సెక్షన్
  1695. 1:06:32లో మనం కాస్త టైం ట్రావెల్ చేసి వెనక్కి
  1696. 1:06:35వెళ్లి మన రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన
  1697. 1:06:37జనవరి 26, 1950 నాటి పరిస్థితులను
  1698. 1:06:40విశ్లేషిద్దాం. జనవరి 26, 1950 నాడు మన
  1699. 1:06:44రాజ్యాంగం ఖచ్చితంగా నాలుగు వర్గాల వారిని
  1700. 1:06:47పౌరులుగా గుర్తించింది. ఈ నిర్మాణం స్టెప్
  1701. 1:06:50బై స్టెప్ గా విస్తరించే కొద్దీ
  1702. 1:06:52గమనించండి. మొదటిది భారతదేశంలో స్థిర
  1703. 1:06:55నివాసం అంటే డామిసైల్ ఉన్నవారు. రెండవది
  1704. 1:06:58పాకిస్తాన్ నుండి వలస వచ్చిన వారు అనగా
  1705. 1:07:01మైగ్రెంట్స్ ఫ్రమ్ పాకిస్తాన్. మూడవది
  1706. 1:07:03పాకిస్తాన్ కు వలస వెళ్లి మళ్ళీ తిరిగి
  1707. 1:07:05శాశ్వత నివాసం కోసం ఇండియాకి వచ్చినవారు.
  1708. 1:07:08ఇక నాలుగవది భారతదేశం వెలుపల నివసిస్తున్న
  1709. 1:07:11భారతీయ సంతతికి చెందినవారు. ఈ నాలుగు
  1710. 1:07:14కేటగిరీలే ఆనాటి మన పౌరసత్వానికి గట్టి
  1711. 1:07:17పునాదిగా నిలిచాయి. ఒక్క క్షణం ఆగండి.
  1712. 1:07:20ఇక్కడే ఒక అత్యంత కీలకమైన విషయం దాగుంది.
  1713. 1:07:24మన రాజ్యాంగం కేవలం 1950 జనవరి 26 నాటికి
  1714. 1:07:28ఎవరు పౌరులు అన్నది మాత్రమే స్పష్టంగా
  1715. 1:07:31చెబుతుంది. మరి భవిష్యత్తులో పౌరసత్వం ఎలా
  1716. 1:07:34వస్తుంది ఎలా పోతుంది అనే దానిపై శాశ్వత
  1717. 1:07:37చట్టాలు రాజ్యాంగంలో లేవు. ఇక్కడే
  1718. 1:07:39ఆర్టికల్ 11 ఎంటర్ అవుతుంది. ఈ ఆర్టికల్
  1719. 1:07:42పౌరసత్వ చట్టాలను రూపొందించే పూర్తి
  1720. 1:07:45అధికారాన్ని పార్లమెంట్ కు ఇచ్చింది. ఇది
  1721. 1:07:47తరచుగా అడిగే ఒక పెద్ద యూపీఎస్స ట్రాప్
  1722. 1:07:50జాగ్రత్త secెక్షన్ 3 ద సిటిజన్షిప్ యక్ట్
  1723. 1:07:541955
  1724. 1:07:55పార్లమెంట్స్ కాంప్రహెన్సివ్ ఫ్రేమవర్క్
  1725. 1:07:57ఫర్ సిటిజన్షిప్ ఆర్టికల్ 11 ఇచ్చిన
  1726. 1:08:00అధికారంతో పార్లమెంట్ రూపొందించిన
  1727. 1:08:02మొట్టమొదటి సమగ్ర చట్టం ఇది. secెక్షన్ఫర్
  1728. 1:08:05అక్వైరింగ్ ఇండియన్ సిటిజన్షిప్ దఫైవ్
  1729. 1:08:08లీగల్ పాత్వేస్ టు బికమ్ ఆన్ ఇండియన్
  1730. 1:08:10సిటిజన్ అసలు ఒక వ్యక్తికి భారత పౌరసత్వం
  1731. 1:08:13చట్టబద్ధంగా ఎలా వస్తుందో ఇప్పుడు
  1732. 1:08:15డీటెయిల్డ్ గా చూద్దాం. 1955 చట్టం
  1733. 1:08:18ప్రకారం పౌరసత్వం పొందడానికి ఐదు
  1734. 1:08:21మూలస్తంభాలు ఉన్నాయి. అవేంటంటే ఒకటి బై
  1735. 1:08:24బర్త్, రెండు బై డెసెంట్,మూడు బై
  1736. 1:08:26రిజిస్ట్రేషన్, నాలుగు బై నాచురలైజేషన్
  1737. 1:08:29మరియుఐదు బై ఇంకార్పరేషన్ ఆఫ్ టెర్రిటరీ.
  1738. 1:08:32ఇప్పుడు ఇందులో బై డిసెంట్ అంటే వారసత్వం
  1739. 1:08:35ద్వారా వచ్చే పౌరసత్వం కాలక్రమంలో ఎలా
  1740. 1:08:37మారిందో చూద్దాం. 1950 జనవరి 26 న చట్టం
  1741. 1:08:41ఎలా ఉండేదంటే బిడ్డ పుట్టే సమయానికి కేవలం
  1742. 1:08:43తండ్రి అంటే ఫాదర్ మాత్రమే భారత పౌరుడై
  1743. 1:08:46ఉండాలి. కానీ 1992 డిసెంబర్ 10 న దీంట్లో
  1744. 1:08:51ఒక గొప్ప మార్పు జెండర్ న్యూట్రాలిటీ
  1745. 1:08:53తీసుకొచ్చారు. అంటే తల్లి లేదా తండ్రి
  1746. 1:08:56ఇద్దరిలో ఏ ఒక్కరు పౌరులైనా సరిపోతుంది. ఆ
  1747. 1:08:59తర్వాత 2004 డిసెంబర్ 3న నిబంధనలను మరింత
  1748. 1:09:03కఠినం చేస్తూ పుట్టిన ఒక సంవత్సరం లోపు
  1749. 1:09:06ఇండియన్ కాన్సులేట్ లో ఖచ్చితంగా
  1750. 1:09:07రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకుంటేనే పౌరసత్వం
  1751. 1:09:10వస్తుందని మార్పులు తెచ్చారు. ఈ క్రమంలో
  1752. 1:09:12మనం కచ్చితంగా మాట్లాడుకోవాల్సిన మరో
  1753. 1:09:14సీరియస్ అంశం 1985 నాటి అస్సాం రికార్డ్
  1754. 1:09:17మరియు దానికి సంబంధించిన స్పెషల్
  1755. 1:09:19ప్రొవిజన్స్ ఇందులో కటాఫ్ తేదీలు చాలా
  1756. 1:09:21ముఖ్యం జనవరి ఒకటి 1966 కంటే ముందు అస్సాం
  1757. 1:09:25వచ్చిన భారత సంతతి వ్యక్తులు సాధారణ
  1758. 1:09:28పౌరులు అవుతారు కానీ జనవరి 1, 1966 నుండి
  1759. 1:09:32మార్చ్ 25, 1971 మధ్య వచ్చిన వారు మాత్రం
  1760. 1:09:35కచ్చితంగా రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి.
  1761. 1:09:37రిజిస్టర్ చేసుకున్న వారికి అన్ని హక్కులు
  1762. 1:09:40వస్తాయి. కానీ ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు
  1763. 1:09:42ఉంది. ఏంటంటే వారికి 10 సంవత్సరాల పాటు
  1764. 1:09:44ఓటు హక్కు అంటే ఓటింగ్ రైట్స్ ఉండవు. ఆ
  1765. 1:09:4710ఏళ్ల తర్వాతే వారు పూర్తి పౌరులుగా
  1766. 1:09:49గుర్తించబడతారు. ఇప్పుడు ఈ అనలిటికల్
  1767. 1:09:52జర్నీ లో మరొక అత్యంత కరెంట్ మరియు
  1768. 1:09:54ఇంపార్టెంట్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ అదే
  1769. 1:09:57సిటిజన్ షిప్ అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ 2019
  1770. 1:10:00లేదా CAఏ ఈ చట్టం ప్రకారం ఆఫ్ఘానిస్తాన్
  1771. 1:10:04బంగ్లాదేశ్ మరియు పాకిస్తాన్ నుండి
  1772. 1:10:06డిసెంబర్ 31, 2014 కంటే ముందు లేదా అదే
  1773. 1:10:10రోజున ఇండియాకు వచ్చిన హిందూ సిక్,
  1774. 1:10:13బుద్ధిస్ట్, జైన్, పర్సీ మరియు
  1775. 1:10:15క్రిస్టియన్ మతాలకు చెందిన వలసదారులను
  1776. 1:10:17ఇల్లీగల్ మైగ్రెంట్స్ గా పరిగణించారు.
  1777. 1:10:20అంతేకాదు వీరికి పౌరసత్వం పొందటానికి
  1778. 1:10:22అవసరమైన రెసిడెన్సీ రిక్వైర్మెంట్ ని 11
  1779. 1:10:24ఏళ్ల నుండి కేవలం ఐదేళ్లకు తగ్గించారు.
  1780. 1:10:27ఎక్జామ్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో ఈ ఆరు మతాలు
  1781. 1:10:29మూడు దేశాలు మరియు అక్క ఆఫ్ డేట్ చాలా
  1782. 1:10:32చాలా ఇంపార్టెంట్ secెక్షన్ 5 లూసింగ్
  1783. 1:10:35ఇండియన్ సిటిజెన్షిప్ మెకానిజమ్స్ ఫర్ ద
  1784. 1:10:38స్ట్రిప్పింగ్ ఆర్ సరెండర్ ఆఫ్
  1785. 1:10:39సిటిజెన్షిప్ పౌరసత్వం ఎలా వస్తుందో
  1786. 1:10:42తెలుసుకున్నాం కదా మరి దాన్ని కోల్పోయే
  1787. 1:10:43యంత్రాంగాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇప్పుడు చూద్దాం.
  1788. 1:10:46చట్టం ప్రకారం పౌరసత్వాన్ని కోల్పోవడానికి
  1789. 1:10:48మూడు ప్రధాన మార్గాలు ఉన్నాయి. ఒకటి బై
  1790. 1:10:50రినన్సియేషన్ అంటే స్వచ్ఛందంగా
  1791. 1:10:52పౌరసత్వాన్ని వదులుకుంటూ డిక్లరేషన్
  1792. 1:10:54ఇవ్వడం అయితే ఇండియా యుద్ధంలో ఉన్నప్పుడు
  1793. 1:10:56దీన్ని ప్రభుత్వం నిలిపి వేస్తుంది. రెండు
  1794. 1:10:59బై టెర్మినేషన్ ఒక పౌరుడు ఉద్దేశపూర్వకంగా
  1795. 1:11:01వేరొక దేశ పౌరసత్వాన్ని తీసుకుంటే ఇండియన్
  1796. 1:11:04సిటిజన్షిప్ దానంతటదే ఆటోమేటిక్ గా
  1797. 1:11:06రద్దవుతుంది. మూడు బై డిప్రివేషన్ ఇది
  1798. 1:11:08కేంద్ర ప్రభుత్వం విధిగా లేదా బలవంతంగా
  1799. 1:11:11పౌరసత్వాన్ని రద్దు చేయడం. రినన్సియేషన్
  1800. 1:11:13అనేది స్వచ్ఛందమైనది అయితే టర్మినేషన్
  1801. 1:11:15ఆటోమేటిక్ గా జరిగేది అని అభ్యర్థులు
  1802. 1:11:17స్పష్టంగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. అసలు
  1803. 1:11:19కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ ఆధారాలతో పౌరసత్వాన్ని
  1804. 1:11:22రద్దు లేదా డెప్రివేషన్ చేస్తుంది. ఈ
  1805. 1:11:25బులెట్ పాయింట్స్ ని ఒక న్యాయ విచారణ లాగా
  1806. 1:11:28గమనించండి. ఒక వ్యక్తి ఫ్రాడ్ లేదా మోసం
  1807. 1:11:31ద్వారా పౌరసత్వం పొందిన రాజ్యాంగం పట్ల
  1808. 1:11:33డిస్లాయల్టీ లేదా అవిధేయత చూపిన లేదా
  1809. 1:11:36యుద్ధ సమయంలో శత్రు దేశాలతో చట్ట
  1810. 1:11:38విరుద్ధంగా సంబంధాలు పెట్టుకున్న పౌరసత్వం
  1811. 1:11:41రద్దవుతుంది. అలాగే రిజిస్ట్రేషన్ లేదా
  1812. 1:11:44నాచురలైజేషన్ ద్వారా పౌరుడుగా మారిన
  1813. 1:11:46ఐదేళ్ల లోపు ఏదైనా దేశంలో రెండేళ్ళు జైలు
  1814. 1:11:49శిక్ష పడిన లేదా వరుసగా ఏడేళ్ల పాటు
  1815. 1:11:52ఇండియా బయట సాధారణ నివాసిగా ఉండిపోయిన
  1816. 1:11:54ప్రభుత్వం వాళ్ళ పౌరసత్వాన్ని తప్పనిసరిగా
  1817. 1:11:56రద్దు చేస్తుంది. secెక్షన్సిక్స్
  1818. 1:11:59ఓవర్సీస్ సిటిజన్షిప్ ఆఫ్ ఇండియా
  1819. 1:12:01రీకనెక్టింగ్ విత్ ది గ్లోబల్ ఇండియన్
  1820. 1:12:03డయాస్పోరా మన కాన్స్టిట్యూషనల్ జర్నీలో
  1821. 1:12:06ఇది చివరి అధ్యాయం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న
  1822. 1:12:08మన గ్లోబల్ ఇండియన్ డయాస్పోరాతో ఒక
  1823. 1:12:11స్ట్రాంగ్ కనెక్షన్ ని నిర్మించుకోవడానికి
  1824. 1:12:13ప్రభుత్వం చేసిన బెస్ట్ ఎఫర్ట్ ఇది. ఇక్కడ
  1825. 1:12:16ఈ టైం లైన్ ని కాస్త జాగ్రత్తగా
  1826. 1:12:18గమనించండి. 2000 సంవత్సరంలో గ్లోబల్
  1827. 1:12:20డయాస్పోరా పై అధ్యయనం చేయడానికి ఎల్ఎం
  1828. 1:12:22సింగ్వి కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. ఆ కమిటీ
  1829. 1:12:25సిఫారసుల మేరకు 2002 లో పిఐఓ లేదా
  1830. 1:12:28పర్సన్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఒరిజిన్ కార్డ్
  1831. 1:12:29స్కీమ్ ని ప్రవేశపెట్టారు. ఆ తర్వాత 2005
  1832. 1:12:32లో ఓసిఐ కార్డ్ స్కీమ్ వచ్చింది. కానీ ఈ
  1833. 1:12:34రెండు వేరు వేరు స్కీమ్స్ వల్ల చాలా
  1834. 1:12:36ప్రాక్టికల్ కన్ఫ్యూజన్ రావడంతో 2015 లో
  1835. 1:12:39పిఐఓ మరియు ఓసిఐ రెండిటిని మర్జ్ చేసి ఒకే
  1836. 1:12:42సింగల్ ఓసిఐ కార్డు హోల్డర్ స్కీమ్ గా
  1837. 1:12:44మార్చేశారు. ఇదంతా ఒకప్పుడు ఎల్ఎం సింగ్వి
  1838. 1:12:46కమిటీ వేసిన పునాదే. ఇక్కడ చాలా మంది
  1839. 1:12:48అభ్యర్థులు చేసే ఒక పెద్ద పొరపాటుని మనం
  1840. 1:12:50సరిచేద్దాం. కాన్స్టిట్యూషనల్ ఫాక్ట్
  1841. 1:12:52ఏంటంటే ఓసిఐ అనేది డ్యూవల్ సిటిజన్షిప్
  1842. 1:12:55అంటే ద్వంద్వ పౌరసత్వం కానే కాదు ఆర్టికల్
  1843. 1:12:579 ప్రకారం మన భారతదేశ రాజ్యాంగం ద్వంద్వ
  1844. 1:13:00పౌరసత్వాన్ని లేదా డ్యూయల్ నేషనాలిటీని
  1845. 1:13:02ఖచ్చితంగా నిషేధిస్తుంది. కాబట్టి ఓసిఐ
  1846. 1:13:05కార్డ్ హోల్డర్ ని ఎప్పుడూ కూడా డ్యూయల్
  1847. 1:13:07సిటిజన్ గా పొరబడకండి. ఇది ఒక పెద్ద
  1848. 1:13:09ట్రాప్. ఇప్పుడు అసలైల పరీక్ష. ఈ రోజు
  1849. 1:13:12మీరు నేర్చుకున్న నాలెడ్జ్ ని అప్లై చేసి
  1850. 1:13:14ఈ ఎక్స్పెక్టెడ్ యూపీఎస్స ఎంసిక్యూ ని
  1851. 1:13:16సాల్వ్ చేయండి. ఈ స్టేట్మెంట్స్ ని
  1852. 1:13:18గమనించండి. వన్ భారతదేశంలో పుట్టుక ద్వారా
  1853. 1:13:22పౌరులైన వారు మాత్రమే రాష్ట్రపతి పదవికి
  1854. 1:13:24అర్హులు. టు భారత రాజ్యాంగం ఓసిఐ లకు
  1855. 1:13:28ద్వంద్వ పౌరసత్వాన్ని అందిస్తోంది. మరి
  1856. 1:13:30వీటిలో ఏ స్టేట్మెంట్ కరెక్ట్? కాస్త
  1857. 1:13:33ఆలోచించండి. మనం ఇంతకుముందే స్పష్టంగా
  1858. 1:13:35చెప్పుకున్నాం ఇండియాలో నాచురలైజ్డ్
  1859. 1:13:37పౌరులు కూడా ప్రెసిడెంట్ అవ్వచ్చు అని.
  1860. 1:13:39అలాగే ఓసిఐ అనేది డ్యూవల్ సిటిజన్షిప్
  1861. 1:13:42కాదు అని కాబట్టి ఈ రెండు స్టేట్మెంట్స్
  1862. 1:13:44కూడా తప్పే. సరైన సమాధానం నైదర్ వన్ నార్
  1863. 1:13:47టూ అద్భుతం మీరు ఈ రాజ్యాంగ ఆర్కిటెక్చర్
  1864. 1:13:51ని ఎలాగైతే ఈ 3D స్పేస్ లో ఒక జర్నీ లాగా
  1865. 1:13:54అర్థం చేసుకున్నారో మీ రివిజన్ లో కూడా
  1866. 1:13:56అలాగే ఊహించుకోండి. ద కాన్స్టిట్యూషన్ ఇస్
  1867. 1:13:58ఏ livingంగ్ స్ట్రక్చర్ మాస్టర్ ఇట్స్
  1868. 1:14:00ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ యు మాస్టర్ ది ఎగజామ్.
  1869. 1:14:03అయితే ముగించే ముందు ఇక్కడ ఆలోచించాల్సిన
  1870. 1:14:05ఒక ఆఖరి ప్రశ్న. వేగంగా మారుతున్న గ్లోబల్
  1871. 1:14:08మైగ్రేషన్స్ మరియు జియో పాలిటిక్స్
  1872. 1:14:10దృష్ట్యా భవిష్యత్తులో మన పౌరసత్వ
  1873. 1:14:12చట్టాలకు ఇంకొక భారీ సవరణ అవసరం అంటారా?
  1874. 1:14:15కాస్త ఆలోచించండి. మళ్ళీ మరో అద్భుతమైన
  1875. 1:14:17విశ్లేషణతో కలుద్దాం. ఆల్ ద బెస్ట్.
  1876. 1:14:19నమస్కారం, వెల్కమ్. ఈరోజు మనం భారత
  1877. 1:14:22రాజ్యాంగంలోని ఒక అత్యంత ముఖ్యమైన,
  1878. 1:14:24సజీవమైన 3D బ్లూ ప్రింట్ లోకి
  1879. 1:14:26అడుగుపెట్టబోతున్నాం. అదే పార్ట్త్రీ
  1880. 1:14:29ఫండమెంటల్ రైట్స్. చూడండి యూపీఎస్సీ
  1881. 1:14:32ప్రిలిమ్స్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో ఈ టాపిక్
  1882. 1:14:34యొక్క ప్రాముఖ్యత ఎంత ఉందో మీకు
  1883. 1:14:36ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కర్లేదు కదా ఇది
  1884. 1:14:38అబ్సల్యూట్లీ క్రూషియల్ కాబట్టి మీ పూర్తి
  1885. 1:14:41దృష్టిని ఇక్కడ కేంద్రీకరించండి. సో లేట్
  1886. 1:14:43చేయకుండా లెట్స్ డైవ్ ఇంటు దిస్ ఈరోజు మన
  1887. 1:14:46ఎజెండా ఒకసారి క్విక్ గా చూద్దాం.వన్ వన్
  1888. 1:14:49ఇంట్రడక్షన్ టు ఫండమెంటల్ రైట్స్ 2
  1889. 1:14:52ఆర్టిicల్ 12 అండ్ 13 rightైట్ టు
  1890. 1:14:54equవాలిటీ 4 పబ్లిక్ ఎంప్లాయమెంట్ అండ్
  1891. 1:14:57మండల్ఫైవ్ఈడబల్ఎs
  1892. 1:14:59అండ్ అటచబిలిటీ అండ్ఫైనల్లీసిక్స్
  1893. 1:15:01ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ అండ్ రివిజన్ rightైట్
  1894. 1:15:04secెక్షన్ వన్ ఇంట్రడక్షన్ టుఫండమెంటల్
  1895. 1:15:07రైట్స్ ద magగ్నాకాడా ఆఫ్ ఇండియా ఇప్పుడు
  1896. 1:15:10కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. మనం
  1897. 1:15:13రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ 3 అంటే ఆర్టికల్స్
  1898. 1:15:1612 నుండి 35 వరకు ఉన్న భాగంలోకి జూమ్
  1899. 1:15:19చేస్తున్నాం. దీన్ని మనం భారతదేశపు
  1900. 1:15:21మ్యాగ్నా కాటా అని పిలుస్తాం. ఎందుకో
  1901. 1:15:23తెలుసా ఈ హక్కుల యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం మన
  1902. 1:15:26దేశంలో పొలిటికల్ డెమోక్రసీని
  1903. 1:15:28ప్రోత్సహించడం. ఇవి ఒక అద్భుతమైన ఫౌండేషన్
  1904. 1:15:31ని నిర్మిస్తాయి. అదే ఆ గవర్నమెంట్ ఆఫ్
  1905. 1:15:33లాస్ అండ్ నాట్ ఆఫ్ మెన్ అంటే వ్యక్తుల
  1906. 1:15:35ఇష్టా రాజ్యంగా కాకుండా ఖచ్చితమైన
  1907. 1:15:37చట్టబద్ధమైన పాలన సాగాలని దీని అర్థం.
  1908. 1:15:40ఇంకో విషయం ఈ హక్కులు జస్టిషబుల్ అంటే
  1909. 1:15:43ఒకవేళ రాజ్యం మీ హక్కులను ఉల్లంఘిస్తే
  1910. 1:15:45నేరుగా సుప్రీం కోర్టే మీకు రక్షణ
  1911. 1:15:47కల్పిస్తుంది. కానీ గుర్తుంచుకోండి ఈ
  1912. 1:15:50హక్కులు అబ్సల్యూట్ కాదు క్వాలిఫైడ్ అంటే
  1913. 1:15:53సమాజ శ్రేయస్సు కోసం ప్రభుత్వం వీటిపై
  1914. 1:15:55సహేతుకమైన ఆంక్షలు విధించవచ్చు. ఇక్కడే
  1915. 1:15:58యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను గందరగోళానికి
  1916. 1:16:01గురిచేస్తుంది. ఒకసారి ఇక్కడ చూడండి
  1917. 1:16:03ఒరిజినల్ రాజ్యాంగంలో మనకు మొత్తంసెవెన్
  1918. 1:16:05ప్రాథమిక హక్కులు ఉండేవి కానీ 1978 లో
  1919. 1:16:09జరిగిన 44 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా ఆ
  1920. 1:16:11రైట్ టు ప్రాపర్టీని ఫండమెంటల్ రైట్స్
  1921. 1:16:14లిస్ట్ నుండి కంప్లీట్ గా తొలగించారు.
  1922. 1:16:16ఇప్పుడు అది ఆర్టికల్ 300A కింద కేవలం ఒక
  1923. 1:16:18లీగల్ రైట్ మాత్రమే. సో ప్రస్తుతం మనకు
  1924. 1:16:21ఉన్నవి కేవలం సిక్స్ ప్రాథమిక హక్కులు
  1925. 1:16:23మాత్రమే. ఈ పాయింట్ ని మైండ్లో ఫీడ్
  1926. 1:16:25చేసుకోండి. ఇప్పుడు ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన
  1927. 1:16:27నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది. కాస్త జాగ్రత్తగా
  1928. 1:16:29గమనించండి ప్రాథమిక హక్కులన్నీ అందరికీ
  1929. 1:16:32వర్తించవు. ఇది చాలా మంది కన్ఫ్యూజ్ అయ్యే
  1930. 1:16:34ఏరియా ఆర్టికల్ 15, 16, 19, 29 మరియు 30
  1931. 1:16:39ఇవి కేవలం మన భారతీయ పౌరులకు మాత్రమే
  1932. 1:16:42లభిస్తాయి. విదేశీయులకు ఇవి వర్తించవు. ఇక
  1933. 1:16:45మిగతా ఆర్టికల్స్ అంటే ఆర్టికల్ 14, 20,
  1934. 1:16:4721 లాంటివి పౌరులతో పాటు విదేశీయులకు కూడా
  1935. 1:16:50లభిస్తాయి. ఎక్సెప్ట్ ఎనిమీ ఏలియన్స్
  1936. 1:16:53వాళ్ళకు ఇవి వర్తించవు. ఈ సిటిజన్స్ ఓన్లీ
  1937. 1:16:55ఆర్టికల్స్ ని యూపీఎసి పదే పదే టెస్ట్
  1938. 1:16:58చేస్తుంటుంది. కాబట్టి వాటిని చాలా
  1939. 1:17:00జాగ్రత్తగా గుర్తుపెట్టుకోండి. మూవింగ్
  1940. 1:17:02ఆన్ secెక్షన్ 2 ఆర్టికల్ 12 అండ్ 13
  1941. 1:17:05డిఫైనింగ్ ద బౌండరీస్ అసలు ప్రాథమిక
  1942. 1:17:08హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగితే మనం ఎవరిని
  1943. 1:17:10ప్రశ్నించాలి? ఇక్కడే ఆర్టికల్ 12 యొక్క
  1944. 1:17:13రోల్ స్టార్ట్ అవుతుంది. ఆర్టికల్ 12
  1945. 1:17:15రాజ్యాంగంలో స్టేట్ లేదా రాజ్యం అనే
  1946. 1:17:18పదాన్ని డిఫైన్ చేస్తుంది. ఇదొక మ్యాసివ్
  1947. 1:17:20అంబ్రెల్లా కాన్సెప్ట్ అండి. కేవలం కేంద్ర
  1948. 1:17:23ప్రభుత్వం, పార్లమెంట్, రాష్ట్ర శాసన
  1949. 1:17:25సభలు, పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలు మాత్రమే
  1950. 1:17:28కాకుండా ఈ పరిధి ఇంకా విస్తరించే కొద్దీ
  1951. 1:17:30ఇందులో ఎల్ఐసి ఓఎన్జసి లాంటి స్టాట్యుటరీ
  1952. 1:17:34మరియు నాన్ స్టాట్యుటరీ సంస్థలు కూడా
  1953. 1:17:36వస్తాయి. అంటే వీరెవర కూడా మీ ప్రాథమిక
  1954. 1:17:38హక్కులను ఉల్లంఘించే చట్టాలు కానీ, రూల్స్
  1955. 1:17:41కానీ చేయడానికి వీల్లేదు. సరే ఒకవేళ
  1956. 1:17:43ఉల్లంఘిస్తే అక్కడే ఆర్టికల్ 13 పౌరుల
  1957. 1:17:47పాలిట ఒక పవర్ఫుల్ రక్షణ కవచంలా
  1958. 1:17:50మారుతుంది. దీన్నే మనం షీల్డ్ ఆఫ్
  1959. 1:17:52జుడిషియల్ రివ్యూ అంటాం. ప్రాథమిక
  1960. 1:17:54హక్కులకు విరుద్ధంగా ఉన్న ఏ చట్టమైనా సరే
  1961. 1:17:57వాయిడ్ అంటే చెల్లదని ఇది ప్రకటిస్తుంది.
  1962. 1:18:00దీనికోసమే సుప్రీం కోర్టుకు ఆర్టికల్ 32
  1963. 1:18:02కింద మరియు హైకోర్టులకు ఆర్టికల్ 226 కింద
  1964. 1:18:05జుడిషియల్ రివ్యూ పవర్ ఉంది. అంతేకాదు
  1965. 1:18:071973 లో వచ్చిన చారిత్రాత్మక కేశవానంద
  1966. 1:18:11భారతి కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఏం
  1967. 1:18:13చెప్పిందంటే ఒక రాజ్యాంగ సవరణ కూడా
  1968. 1:18:15రాజ్యాంగం యొక్క బేసిక్ స్ట్రక్చర్ కి
  1969. 1:18:17వ్యతిరేకంగా ఉంటే దానిని కూడా ఖచ్చితంగా
  1970. 1:18:20కొట్టివేయవచ్చు. దట్ ఇస్ ఏ హ్యూజ్ పాయింట్
  1971. 1:18:23ఓకే ఇప్పుడు సెక్షన్ 3 రైట్ టు ఈక్వాలిటీ
  1972. 1:18:27ద కోర్ పిల్లర్ ఆర్టికల్ 14 అండ్ 15
  1973. 1:18:31రాజ్యాంగం యొక్క అత్యంత కీలకమైన పునాది
  1974. 1:18:34స్తంభమైన రైట్ టు ఈక్వాలిటీ ని ఇప్పుడు
  1975. 1:18:36మనం డీకోడ్ చేద్దాం ఇది ఆర్టికల్ 14 నుండి
  1976. 1:18:39ప్రారంభం అవుతుంది. ఇక్కడ రెండు
  1977. 1:18:40కాన్సెప్ట్స్ ఉన్నాయి వీటిని ఒకే నాణానికి
  1978. 1:18:43ఉన్న రెండు ముఖాలుగా చూడండి. మొదటిది
  1979. 1:18:45ఈక్వాలిటీ బిఫోర్ లా ఇది బ్రిటిష్ ఆరిజిన్
  1980. 1:18:48ఇది యాక్చువల్లీ ఒక నెగిటివ్ కాన్సెప్ట్
  1981. 1:18:51అంటే చట్టం ముందు ఎవ్వరికీ ప్రత్యేక
  1982. 1:18:53అధికారాలు లేవు అందరూ సమానమే అని
  1983. 1:18:55చెప్తుంది. ఇక రెండవది ఈక్వల్ ప్రొటెక్షన్
  1984. 1:18:57ఆఫ్ లాస్ ఇది అమెరికన్ ఆరిజిన్ ఇది ఒక
  1985. 1:19:00పాజిటివ్ కాన్సెప్ట్ దీని అర్థం ఏంటంటే
  1986. 1:19:03సమాన పరిస్థితుల్లో ఉన్న వ్యక్తుల పట్ల
  1987. 1:19:05చట్టం సమానంగా వ్యవహరించాలి. రెండిటికీ ఆ
  1988. 1:19:08డిఫరెన్స్ ని కరెక్ట్ గా క్యాచ్ చేయండి.
  1989. 1:19:10అయితే చట్టం ముందు అందరూ సమానమే అన్నాము
  1990. 1:19:13కదా అని దీనికి అసలు మినహాయింపులే
  1991. 1:19:15లేవనుకుంటే పొరపాటే రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో
  1992. 1:19:17ఉన్న కొన్ని రహస్య ద్వారాలను ఇప్పుడు
  1993. 1:19:19చూద్దాం. ఆర్టికల్ 361 ప్రకారం
  1994. 1:19:22ప్రెసిడెంట్ మరియు గవర్నర్లకు తమ పదవీ
  1995. 1:19:24కాలంలో క్రిమినల్ మరియు సివిల్ కేసుల
  1996. 1:19:27నుండి ప్రత్యేక మినహాయింపులు ఉంటాయి.
  1997. 1:19:29అలాగే ఎంపీస్ మరియు ఎమ్మెల్యేస్ కి చట్ట
  1998. 1:19:31సదల్లో వాక్ స్వాతంత్రం కింద కొన్ని
  1999. 1:19:34ప్రివిలేజెస్ ఉంటాయి. వీటన్నిటికంటే
  2000. 1:19:36ముఖ్యంగా సుప్రీం కోర్ట్ చెప్పిన ఈ కోర్ట్
  2001. 1:19:38ని మీ బ్రెయిన్ లో ప్రింట్ చేసుకోండి వేర్
  2002. 1:19:40ఆర్టికల్ 31సి కమ్స్ ఇన్ ఆర్టికల్ 14 గోస్
  2003. 1:19:43అవుట్ ఇప్పుడు ఆర్టికల్ 15 ని చూద్దాం.
  2004. 1:19:46ఇక్కడ యూపీఎస్స అడిగే ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్
  2005. 1:19:48వర్డ్ ఒకటి ఉంది చాలా జాగ్రత్తగా
  2006. 1:19:50గమనించండి. అదే ఆ వర్డ్ ఓన్లీ మతం, జాతి,
  2007. 1:19:54కులం, లింగం లేదా పుట్టిన ప్రదేశం ఆధారంగా
  2008. 1:19:56కేవలం ఈ కారణాలతో మాత్రమే రాజ్యం వివక్ష
  2009. 1:20:00చూపకూడదు. కానీ ప్రాక్టికల్ గా ఇక్కడ కూడా
  2010. 1:20:02మినహాయింపులు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు మహిళలు
  2011. 1:20:05పిల్లల కోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నిబంధనలు
  2012. 1:20:07చేయవచ్చు. అలాగే ఫస్ట్ అమెండ్మెంట్ మరియు
  2013. 1:20:0993డ్ అమెండ్మెంట్ ద్వారా సామాజికంగా
  2014. 1:20:12విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు అంటే
  2015. 1:20:14ఎస్సీ ఎస్టీలకు విద్యా సంస్థల్లో
  2016. 1:20:16రిజర్వేషన్లు కల్పించడానికి ప్రభుత్వానికి
  2017. 1:20:18అధికారం ఉంది. ఇది ప్రైవేట్
  2018. 1:20:20ఇన్స్టిట్యూషన్స్ కి కూడా వర్తిస్తుంది
  2019. 1:20:22సుమా ఇప్పుడు సెక్షన్ఫోర్ పబ్లిక్
  2020. 1:20:25ఎంప్లాయ్మెంట్ అండ్ ద మండల్ సాగ ఇది
  2021. 1:20:28ఆర్టికల్ 16 కు సంబంధించింది. ఇక్కడ మనం
  2022. 1:20:31రాజ్యాంగంలో అత్యంత సంక్లిష్టమైన ఇంజిన్
  2023. 1:20:34లోకి అడుగుపెడుతున్నాం. సో ఫోకస్ ఆర్టికల్
  2024. 1:20:3716 యొక్క సాధారణ నియమం ఏమిటంటే ప్రభుత్వ
  2025. 1:20:39ఉద్యోగాల్లో పౌరులందరికీ సమాన అవకాశాలు
  2026. 1:20:42ఖచ్చితంగా కల్పించాలి. కానీ ఇక్కడ
  2027. 1:20:45ఎక్సెప్షన్స్ ఉన్నాయి. పార్లమెంట్ చట్టం
  2028. 1:20:47ద్వారా కొన్ని ఉద్యోగాలకు స్థానికతను,
  2029. 1:20:50అంటే రెసిడెన్స్ ని ఒక అర్హతగా
  2030. 1:20:52నిర్ణయించవచ్చు. దీనికి బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్
  2031. 1:20:54మన ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ
  2032. 1:20:56రాష్ట్రాలకు వర్తించే ఆర్టికల్ 371డి.
  2033. 1:20:59అంతేకాకుండా ప్రభుత్వ సర్వీసుల్లో తగినంత
  2034. 1:21:02ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన వర్గాలకు
  2035. 1:21:05రిజర్వేషన్ కల్పించే అధికారం కూడా
  2036. 1:21:07ఎక్స్క్లూసివ్ గా ప్రభుత్వానికి ఉంది. ఈ
  2037. 1:21:09రిజర్వేషన్స్ టాపిక్ లో ఈ హిస్టారికల్ టైం
  2038. 1:21:12లైన్ మనకు చాలా అంటే చాలా ముఖ్యం. ఈ
  2039. 1:21:15స్టెప్ బై స్టెప్ ఎవల్యూషన్ ని గమనిస్తే
  2040. 1:21:171979 లో మొరార్జీ దేసాయి ప్రభుత్వం బిపి
  2041. 1:21:21మండల్ ఆధ్వర్యంలో సెకండ్ బీస కమిషన్ను
  2042. 1:21:24నియమించింది. 1980 లో ఆ కమిషన్ మన దేశంలో
  2043. 1:21:2852% ఓబిసి జనాభా ఉన్నారని రిపోర్ట్ ఇస్తూ
  2044. 1:21:32వాళ్ళకు 27% రిజర్వేషన్ సిఫారసు చేసింది.
  2045. 1:21:35సరిగ్గా 10ఏళ్ల తర్వాత 1990 లో వీపి సింగ్
  2046. 1:21:39ప్రభుత్వం దాన్ని అధికారికంగా అమలు
  2047. 1:21:42చేసింది. ఆ తర్వాత 1991 లో పివి
  2048. 1:21:45నరసింహరావు ప్రభుత్వం అగ్రవర్ణాల్లోని
  2049. 1:21:47పేదలకు 10% రిజర్వేషన్ ప్రవేశపెట్టింది.
  2050. 1:21:50ఇక ఫైనల్ గా ఈ వివాదాలన్నీ 1992 లో
  2051. 1:21:54సుప్రీం కోర్టు తలుపుతట్టాయి. ఆ కేసు పేరే
  2052. 1:21:57ప్రసిద్ధ ఇంద్రసాహని జడ్జ్మెంట్ సుప్రీం
  2053. 1:22:00కోర్టు ఇచ్చిన ఈ చారిత్రాత్మక తీర్పుని
  2054. 1:22:02ఒకసారి గమనించండి. రిజర్వేషన్లు ఎట్టి
  2055. 1:22:05పరిస్థితుల్లోనూ 50% మించకూడదు. అలాగే
  2056. 1:22:09ఓబిసీలలో ఉన్న సంపన్నులను అంటే ఆ క్రీమీ
  2057. 1:22:12లేయర్ ను రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాల నుండి
  2058. 1:22:14ఖచ్చితంగా మినహాయించాలి అని సర్వోన్నత
  2059. 1:22:17న్యాయస్థానం చాలా స్పష్టంగా అథారిటేటివ్
  2060. 1:22:20గా చెప్పింది. అయితే సుప్రీం కోర్ట్
  2061. 1:22:22విధించిన ఈ పరిమితులను అధిగమించడానికి
  2062. 1:22:24పార్లమెంట్ వరుసగా కొన్ని రాజ్యాంగ సవరణలు
  2063. 1:22:27చేస్తూ వచ్చింది. ఈ టెక్నికల్ డీటెయిల్స్
  2064. 1:22:29ప్రిలిమ్స్ కి అబ్సల్యూట్లీ క్రూషియల్
  2065. 1:22:31ప్రమోషన్లలో ఎస్సీ ఎస్టీలకు రిజర్వేషన్
  2066. 1:22:34కోసం 77వ అమెండ్మెంట్ తీసుకొచ్చారు. అలాగే
  2067. 1:22:36బ్యాక్ లాగ్ పోస్టుల భర్తీలో ఆ 50% రూల్
  2068. 1:22:39కి మినహాయింపునిస్తూ 81 అమెండ్మెంట్
  2069. 1:22:41చేశారు. ప్రమోషన్స్ లో కాన్సిక్వెన్షియల్
  2070. 1:22:43సీనియారిటీ కోసం 85త్ అమెండ్మెంట్. ఇక
  2071. 1:22:46లేటెస్ట్ గా చూసుకుంటే 2018 లో వచ్చిన
  2072. 1:22:48102వ అమెండ్మెంట్ ద్వారా జాతీయ వెనుకబడిన
  2073. 1:22:51తరగతుల కమిషన్ అంటే ఎన్సిబిసి కు ఏకంగా
  2074. 1:22:53రాజ్యాంగ హోదా కల్పించారు గమనించారా ప్రతి
  2075. 1:22:56సవరణ ఒక నిర్దిష్ట సమస్యను
  2076. 1:22:58పరిష్కరించడానికి వచ్చింది. రైట్ మూవింగ్
  2077. 1:23:00ఆన్ టు సెక్షన్ 5 ఈడఎస్ అండ్ అబలేషన్ ఆఫ్
  2078. 1:23:04అంటబిలిటీ ఆర్టికల్ 17 ఈ హిస్టారికల్ టైం
  2079. 1:23:07లైన్ నుండి ఆధునిక చేర్పుల వైపుకు మనం
  2080. 1:23:09ఇప్పుడు షిఫ్ట్ అవుదాం. 2019 లో వచ్చిన
  2081. 1:23:12103 అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఎకనామికలీ వీకర్
  2082. 1:23:15సెక్షన్స్ కి అంటే ఈ డబల్యు ఎస్ కి 10%
  2083. 1:23:18రిజర్వేషన్ కల్పించారు. కాకపోతే దీనికి ఒక
  2084. 1:23:20కఠినమైన చెక్ లిస్ట్ ఉంది. నంబర్స్ ని
  2085. 1:23:22జాగ్రత్తగా వినండి. వార్షిక కుటుంబ ఆదాయం
  2086. 1:23:258 లక్షల కంటే తక్కువ ఉండాలి. ఐదు ఎకరాల
  2087. 1:23:28కంటే ఎక్కువ వ్యవసాయ భూమి ఉండకూడదు. 1000
  2088. 1:23:31చదరపు అడుగుల కంటే పెద్దదైన రెసిడెన్షియల్
  2089. 1:23:33ఫ్లాట్ అస్సలు ఉండకూడదు. ఈ ఖచ్చితమైన
  2090. 1:23:36నంబర్స్ అన్నీ మీ ప్రిలిమ్స్ కోసం మైండ్లో
  2091. 1:23:38పర్మనెంట్ గా ఫీడ్ చేసుకోండి. రేపు
  2092. 1:23:40ఎగ్జామ్ లో వీటి ఆధారంగా ఎలిమినేషన్
  2093. 1:23:42స్టేట్మెంట్స్ వచ్చే ఛాన్స్ పక్కగా ఉంది.
  2094. 1:23:44ఇప్పుడు మనం ఆర్టికల్ 17 వైపు చూద్దాం.
  2095. 1:23:46ఎలిషన్ ఆఫ్ అన్టచబిలిటీ అంటరాణితనం
  2096. 1:23:50నిర్మూలన దీనిని మనం చాలా గౌరవప్రదంగా
  2097. 1:23:53అర్థం చేసుకోవాలి. మనం ఇంతకుముందు చూసిన ఏ
  2098. 1:23:56హక్కుకైనా ఏదో ఒక ఎక్సెప్షన్ ఉంది రైట్
  2099. 1:23:59కానీ ఆర్టికల్ 17 అనేది ఒక అబ్సల్యూట్
  2100. 1:24:02రైట్ నో ఎక్సెప్షన్స్ దీనికి రాజ్యాంగంలో
  2101. 1:24:05ఎలాంటి మినహాయింపులు లేవు. అంటరానితనాన్ని
  2102. 1:24:08ఏ రూపంలో ఆచరించినా అది చట్టరిత్య నేరమే.
  2103. 1:24:12ఈ హక్కు ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు వ్యతిరేకంగా
  2104. 1:24:14కూడా లభిస్తుంది. దీని అమలు కోసమే 1955 లో
  2105. 1:24:17ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ సివిల్ రైట్స్ యాక్ట్ ను
  2106. 1:24:19తీసుకవచ్చారు. దట్స్ హౌ పవర్ఫుల్ దిస్ ఇస్
  2107. 1:24:21ఇక లాస్ట్ సెక్షన్ secెక్షన్సిక్స్
  2108. 1:24:24ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ అండ్ రివిజన్ సో మనం
  2109. 1:24:27ఆర్టికల్స్ అన్నిటిని డీటెయిల్డ్ గా కవర్
  2110. 1:24:29చేశం. ఇప్పుడు మీ ఎనర్జీని కాస్త పెంచండి
  2111. 1:24:32మన ఫాస్ట్ పేస్ట్ రివిజన్ రౌండ్ లో ఈ
  2112. 1:24:34కాన్సెప్ట్స్ అన్నిటిని మెమరీలో స్ట్రాంగ్
  2113. 1:24:36గా లాక్ చేద్దాం. ఈ రాజ్యాంగ సవరణలు
  2114. 1:24:39నేరుగా మ్యాచ్ ద ఫాలోయింగ్ ప్రశ్నలుగా
  2115. 1:24:41వస్తాయి. కమాన్ ఒకసారి నాతో పాటు రీకాల్
  2116. 1:24:43చేసుకోండి. 44 వ సవరణ ఆస్తి హక్కు
  2117. 1:24:46తొలగింపు 93 వ సవరణ విద్యా సంస్థల్లో
  2118. 1:24:49ఓబిసి రిజర్వేషన్ 102 వ సవరణఎన్సిబిసి కి
  2119. 1:24:53రాజ్యాంగ హోదా అండ్ 103 వ సవరణ 10%
  2120. 1:24:56ఈడబ్ల్యూఎస్ రిజర్వేషన్ ఈ కీ వర్డ్స్ ని
  2121. 1:24:59నేరుగా ఆయా సంవత్సరాలు మరియు నంబర్స్ తో
  2122. 1:25:01మైండ్ లో లింక్ చేసేసుకోండి. ఇక ఇక్కడే
  2123. 1:25:04యూపీఎస్సీ అభ్యర్థులను భయంకరంగా బోల్తా
  2124. 1:25:06కొట్టిస్తుంది కాబట్టి చాలా షార్ప్ గా
  2125. 1:25:08వినండి. ఇవి ట్రాప్స్ మొదటిది ప్రాథమిక
  2126. 1:25:11హక్కులు అబ్సల్యూట్ కాదు అవి క్వాలిఫైడ్
  2127. 1:25:14కేవలం ఆర్టికల్ 17 ని మాత్రమే మినహాయించే
  2128. 1:25:17రెండవది అంటరానితనం అనే పదం రాజ్యాంగంలో
  2129. 1:25:20గాని ఏ చట్టంలో గాని ఎక్కడా డిఫైన్
  2130. 1:25:23చేయబడలేదు ఇది చాలా ముఖ్యమైన పాయింట్
  2131. 1:25:25మూడవది ఆర్టికల్ 15 లో ఓన్లీ అనే పదం
  2132. 1:25:29లేకపోతే ఆ స్టేట్మెంట్ తప్పవుతుంది. ఈ
  2133. 1:25:31మైనర్ డీటెయిల్స్ ని క్యాచ్ చేయడం
  2134. 1:25:33నేర్చుకోండి. సో ఫైనల్ గా ఒకసారి థింక్
  2135. 1:25:36చేయండి. ఆర్టికల్ 13 కింద ప్రాథమిక
  2136. 1:25:38హక్కులను ఉల్లంఘించే చట్టాలను సుప్రీం
  2137. 1:25:40కోర్ట్ కొట్టివేయగలదు కదా మరి పార్లమెంట్
  2138. 1:25:43చేసే ఒక రాజ్యాంగ సవరణ ఆ బేసిక్
  2139. 1:25:45స్ట్రక్చర్ నే మార్చే ప్రయత్నం చేస్తే ఆ
  2140. 1:25:47సవరణ నేడు ఆర్టికల్ 13 కింద ఒక లాగా
  2141. 1:25:50పరిగణించబడుతుందా? ఆ కేశవానంద భారతీ
  2142. 1:25:53డాక్ట్రిన్ ఈ విషయాన్ని ఎలా డీల్ చేసింది?
  2143. 1:25:55ఈ పవర్ఫుల్ క్వశ్చన్ తో నేను మిమ్మల్ని
  2144. 1:25:57ఇక్కడే వదిలేస్తున్నాను. దీనిపై కాస్త
  2145. 1:25:59లోతుగా పరిశోధన చేయండి. మళ్ళీ మరో
  2146. 1:26:01అద్భుతమైన ఎక్స్ప్లెయినర్ తో కలుద్దాం.
  2147. 1:26:03అంటిల్ దెన్ కీప్ లర్నింగ్
  2148. 1:26:04నమస్కారం అభ్యర్థులారా ఈరోజు మనం ఒక
  2149. 1:26:06అద్భుతమైన 3డి నాలెడ్జ్ స్పేస్ లోకి
  2150. 1:26:08అడుగుపెట్టబోతున్నాం. భారత రాజ్యాంగంలోని
  2151. 1:26:11ఫండమెంటల్ రైట్స్ అంటే ప్రాథమిక హక్కులలో
  2152. 1:26:13అత్యంత కీలకమైన ఆర్టికల్స్ 18 నుండి 30
  2153. 1:26:16వరకు ఉన్న నిర్మాణాన్ని మనం ఇక్కడ
  2154. 1:26:18దర్శించబోతున్నాం. యూపీఎస్స ప్రీలిమ్స్ లో
  2155. 1:26:20పదే పదే వచ్చే ట్రాప్స్ ను అక్షరం
  2156. 1:26:22పొల్లుపోకుండా ఈ సినిమాటిక్ ప్రయాణంలో మనం
  2157. 1:26:24మాస్టర్ చేద్దాం. రండి మన పురాదిని
  2158. 1:26:26పరిశీలిద్దాం. మన ముందున్న ఈ స్ట్రక్చరల్
  2159. 1:26:28బ్లూప్రింట్ గమనిస్తే ఆర్టికల్ 18 లోని
  2160. 1:26:30ఎబాలిషన్ ఆఫ్ టైటిల్స్ తో ప్రారంభించి
  2161. 1:26:32రైట్ టు ఫ్రీడమ రైట్ అగైన్స్ట్
  2162. 1:26:34ఎక్స్ప్లాయిటేషన్ ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ రిలజన్
  2163. 1:26:36మరియు కల్చరల్ అండ్ ఎడ్యుకేషనల్ రైట్స్
  2164. 1:26:38వరకు ఈ పునాదులను మనం దాటబోతున్నాం. ఈ
  2165. 1:26:40ఎక్స్ప్లైనర్ పూర్తఅయ్యేసరికి ఈ మొత్తం
  2166. 1:26:42సీక్వెన్స్ మీ బ్రెయిన్ లో లాక్
  2167. 1:26:43అయిపోతుంది. సో లెట్స్ బిగిన్ ఇప్పుడు
  2168. 1:26:45కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  2169. 1:26:47రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 18 అంటే అబాలిషన్
  2170. 1:26:50ఆఫ్ టైటిల్స్ సమానత్వాన్ని కాపాడేందుకు
  2171. 1:26:52ఇది ఆ వలసవాద కాలం నాటి బిరుదులను
  2172. 1:26:54పూర్తిగా రద్దు చేస్తుంది. స్టేట్ అంటే
  2173. 1:26:57రాజ్యం ఎలాంటి బిరుదులను ఇవ్వడాన్ని ఇది
  2174. 1:26:59నిషేధిస్తుంది. కేవలం మిలిటరీ మరియు
  2175. 1:27:01అకడమిక్ టైటిల్స్ కి మాత్రమే ఇందులో
  2176. 1:27:03మినహాయింపు ఉంటుంది. అలాగే మన పౌరులు
  2177. 1:27:05విదేశీ బిరుదులు స్వీకరించడాన్ని కూడా ఇది
  2178. 1:27:07బంధిస్తుంది. మరి పద్మశ్రీ భారతరత్న
  2179. 1:27:10లాంటివి ఏంటి అనే డౌట్ మీకు రావచ్చు. 1995
  2180. 1:27:13నాటి ప్రసిద్ధ బాలాజీ రాఘవన్ కేసు లో
  2181. 1:27:15సుప్రీం కోర్ట్ ఈ నేషనల్ అవార్డ్స్ ని
  2182. 1:27:16సమర్ధించింది. ఎందుకంటే అవి టైటిల్స్ ఆఫ్
  2183. 1:27:19నోబిలిటీ కిందకు రావు కాబట్టి అయితే
  2184. 1:27:20అవార్డ్స్ ని పేర్ల ముందుగాని వెనుకగాని
  2185. 1:27:23అస్సలు వాడకూడదని కూడా స్పష్టం చేసింది.
  2186. 1:27:25ఇప్పుడు మన నెక్స్ట్ స్ట్రక్చర్ ఆర్టికల్
  2187. 1:27:2819 విషయానికి వద్దాం. ఇక్కడ ఆరు ప్రాథమిక
  2188. 1:27:31స్తంభాలు పైకి లేవడాన్ని మీరు చూడవచ్చు.
  2189. 1:27:34స్పీచ్ అండ్ ఎక్స్ప్రెషన్ శాంతియుతంగా
  2190. 1:27:37అసెంబుల్ అయ్యే హక్కు అసోసియేషన్స్ ఫామ్
  2191. 1:27:39చేసుకునే హక్కు దేశమంతటా స్వేచ్ఛగా మూవ్
  2192. 1:27:42అయ్యే హక్కు ఎక్కడైనా నివసించే హక్కు
  2193. 1:27:44మరియు ఏ వృత్తినైనా ఎంచుకునే హక్కు
  2194. 1:27:47ఒకప్పుడు ఇందులో రైట్ టు ప్రాపర్టీ కూడా
  2195. 1:27:49ఉండేది కానీ 1978 లోని 44వ
  2196. 1:27:53కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ ద్వారా
  2197. 1:27:54దానిని తొలగించారు. మీరు ఇక్కడ
  2198. 1:27:56గుర్తుంచుకోవాల్సిన మెయిన్ పాయింట్ ఏంటంటే
  2199. 1:27:58ఈ ఆరు హక్కులు కేవలం స్టేట్ యాక్షన్ కి
  2200. 1:28:01వ్యతిరేకంగా మాత్రమే రక్షణ కల్పిస్తాయి.
  2201. 1:28:03ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు వ్యతిరేకంగా కాదు
  2202. 1:28:05ఇక్కడే యూపీఎస్సీ తరుచుగా అభ్యర్థులను
  2203. 1:28:08గందరగోళానికి గురి చేస్తోంది. ఇక్కడ
  2204. 1:28:10ఏర్పడుతున్న ఈ మ్యాపింగ్ ని నిశ్చితంగా
  2205. 1:28:13గమనించండి. ఆర్టికల్ 19 లోని హక్కులు
  2206. 1:28:15అపరిమితమైనవి కావు. వాటిపై రీజనబుల్
  2207. 1:28:18రెస్ట్రిక్షన్స్ ఖచ్చితంగా ఉంటాయి.
  2208. 1:28:20ఉదాహరణకు స్పీచ్ అండ్ ఎక్స్ప్రెషన్ పైన
  2209. 1:28:22సోవరనిటీ సెక్యూరిటీ ఆఫ్ ద స్టేట్ పబ్లిక్
  2210. 1:28:25ఆర్డర్ లాంటి పరిమితులు ఉంటాయి. అదే
  2211. 1:28:27మూమెంట్ మరియు రెసిడెన్స్ హక్కుల పైన
  2212. 1:28:29సాధారణ ప్రజల ప్రయోజనాలు మరియు ముఖ్యంగా
  2213. 1:28:32ఇంట్రెస్ట్స్ ఆఫ్ ఎనీ షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్
  2214. 1:28:34రక్షణ కోసం పరిమితులు విధించవచ్చు.
  2215. 1:28:36ఎగ్జామ్ కోసం ఏ హక్కుకు ఏ పరిమితి
  2216. 1:28:38వర్తిస్తుందో ఖచ్చితంగా మ్యాపింగ్
  2217. 1:28:40చేసుకోవడం అబ్సల్యూట్లీ క్రూషియల్.
  2218. 1:28:42ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ స్పీచ్ అండ్ ఎక్స్ప్రెషన్
  2219. 1:28:43యొక్క పరిధిని సుప్రీం కోర్టు ఎన్నో
  2220. 1:28:45ల్ాండ్మార్క్ జడ్జ్మెంట్స్ ద్వారా భారీగా
  2221. 1:28:47విస్తరించింది. పత్రికా స్వేక్ష కమర్షియల్
  2222. 1:28:50అడ్వర్టైస్మెంట్స్ టెలిఫోన్ ట్యాపింగ్ కు
  2223. 1:28:52వ్యతిరేకంగా హక్కు ప్రభుత్వ పనులు
  2224. 1:28:54తెలుసుకునే హక్కు చివరికి మౌనంగా ఉండే
  2225. 1:28:57హక్కు అదేనండి రైట్ టు సైలెన్స్ కూడా
  2226. 1:28:59ఇందులోనే ఇమిడి ఉన్నాయి. కానీ ఇక్కడ ఒక
  2227. 1:29:01భారీ ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్ ఉంది అభ్యర్థులారా
  2228. 1:29:03గమనించండి బందుకు పిలుపునిచ్చే హక్కు గాని
  2229. 1:29:06రైట్ టు స్ట్రైక్ కానీ ఫండమెంటల్ రైట్స్
  2230. 1:29:08కాదు అవి కేవలం లీగల్ రైట్స్ మాత్రమే ఈ
  2231. 1:29:11స్ట్రక్చర్ విస్తరించే కొద్దీ ఆర్టికల్ 19
  2232. 1:29:14లోని మిగతా హక్కుల డీటెయిల్స్ చూద్దాం.
  2233. 1:29:16శాంతియుత సమావేశాల హక్కుపైసిఆర్పిసి
  2234. 1:29:18సెక్షన్ 144 మరియు ఐపీసి సెక్షన్ 141
  2235. 1:29:21ద్వారా పరిమితులు విధించవచ్చు. అసోసియేషన్
  2236. 1:29:24హక్కులో 2011 నాటి 97 అమెండ్మెంట్ ద్వారా
  2237. 1:29:27కోఆపరేటివ్ సొసైటీస్ ని కూడా చేర్చారు. ఇక
  2238. 1:29:30మూవ్మెంట్ విషయానికి వస్తే దేశం లోపల
  2239. 1:29:32సంచరించే హక్కు ఆర్టికల్ 19 కిందకు వస్తే
  2240. 1:29:34విదేశాలకు వెళ్ళే ఎక్స్టర్నల్ ట్రావెల్
  2241. 1:29:36ఆర్టికల్ 21 కిందకు వస్తుంది. అలాగే
  2242. 1:29:38గిరిజన ప్రాంతాల ప్రత్యేక సంస్కృతిని
  2243. 1:29:40కాపాడేందుకు బయట వ్యక్తులు ఆ ట్రైబల్
  2244. 1:29:42ఏరియాస్ లో సంచరించడాన్ని మరియు
  2245. 1:29:44నివసించడాన్ని కట్టడి చేసే బ్యారియర్స్
  2246. 1:29:46కూడా ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ఒక అన్బ్రేకబుల్
  2247. 1:29:48షీల్డ్ అంటే విచ్చిన్నం చేయలేని కవచం వైపు
  2248. 1:29:51వెళ్దాం. అదే ఆర్టికల్ 20 ప్రొటెక్షన్ ఇన్
  2249. 1:29:54రెస్పెక్ట్ ఆఫ్ కన్విక్షన్ ఫర్ అఫెన్సెస్
  2250. 1:29:56ఆర్బిటరీ మరియు ఎక్సేసివ్ పనిష్మెంట్స్
  2251. 1:29:59నుండి ఒక నిందితున్ని రక్షించడానికి
  2252. 1:30:01రాజ్యాంగం ఏర్పరిచిన కవచం ఇది పౌరులైన
  2253. 1:30:04విదేశీయులైన ఈ కవచం అందరికీ వర్తిస్తుంది.
  2254. 1:30:07దీని కింద మూడు అత్యంత సంక్లిష్టమైన
  2255. 1:30:09కీలకమైన రాజ్యాంగ సదుపాయాలు ఉన్నాయి.
  2256. 1:30:11అవేంటో ఇప్పుడు జూమ్ ఇన్ చేసి చూద్దాం.
  2257. 1:30:14ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది.
  2258. 1:30:16ఈ మూడు పిల్లర్స్ ని జాగ్రత్తగా అర్థం
  2259. 1:30:18చేసుకోండి. మొదటిది నో ఎక్స్పోస్డ్ ఫాక్టో
  2260. 1:30:21లా అంటే నేరం జరిగిన సమయానికి ఉన్న చట్టం
  2261. 1:30:24ప్రకారమే శిక్ష పడాలి. రెట్రోస్పెక్టివ్
  2262. 1:30:26గా పాత తేదీల నుండి కొత్త క్రిమినల్
  2263. 1:30:29చట్టాలు వర్తించకూడదు. ఇది కేవలం
  2264. 1:30:31క్రిమినల్ లాస్ కి మాత్రమే వర్తిస్తుంది
  2265. 1:30:33సుమా. రెండవది నో డబల్ జపడీ ఒకే నేరానికి
  2266. 1:30:37రెండు సార్లు శిక్ష వేయకూడదు. అయితే ఇది
  2267. 1:30:39కేవలం జుడిషియల్ ప్రొసీడింగ్స్ కి మాత్రమే
  2268. 1:30:41పరిమితం. డిపార్ట్మెంటల్ ఎంక్వైరీస్ కి
  2269. 1:30:44కాదు. ఇక మూడవది నో సెల్ఫ్ ఇంక్రిమినేషన్
  2270. 1:30:47తనకు వ్యతిరేకంగా తానే సాక్ష్యం
  2271. 1:30:49చెప్పుకోవాలని ఎవరిని ఫోర్స్ చేయకూడదు.
  2272. 1:30:51కానీ గుర్తుంచుకోండి బ్లడ్ శాంపుల్స్ లేదా
  2273. 1:30:54వేలు ముద్రలు ఇవ్వడాన్ని ఇది అడ్డుకోదు.
  2274. 1:30:56యాక్చువల్లీ ఇదిఒక క్లాసిక్ ఎగ్జామ్
  2275. 1:30:58ట్రాప్ మన రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో వచ్చిన ఒక
  2276. 1:31:00మాన్యుమెంటల్ షిఫ్ట్ ని ఇప్పుడు చూద్దాం.
  2277. 1:31:02ఆర్టికల్ 21 ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ లైఫ్ అండ్
  2278. 1:31:04పర్సనల్ లిబర్టీ. ఇక్కడ పక్కపక్కనే
  2279. 1:31:06కనిపిస్తున్న ఈ కంపారిజన్ చూడండి. 1950
  2280. 1:31:09నాటి ఏకే గోపాలన్ కేసు లో సుప్రీం కోర్ట్
  2281. 1:31:11దీనిని చాలా నారోగా ఇరుకుగా అర్థం
  2282. 1:31:13చేసుకుంది. కేవలం ప్రొసీజర్ ఎస్టాబ్లిష్డ్
  2283. 1:31:15బై లానే పాటించింది. అంటే ఏంటంటే చట్టం
  2284. 1:31:17ప్రకారం చేస్తే చాలు అని చెప్పింది. కానీ
  2285. 1:31:191978 మేనకా గాంధీ కేసు లో ఒక భూకంపం లాంటి
  2286. 1:31:23మార్పు వచ్చింది. సుప్రీం కోర్ట్ డ్యూ
  2287. 1:31:25ప్రాసెస్ ఆఫ్ లా అనే విశాలమైన అర్థాన్ని
  2288. 1:31:26తీసుకువచ్చింది. చట్టం కేవలం ఉంటే
  2289. 1:31:28సరిపోదు. అది ఫేర్ గా న్యాయబద్ధంగా కూడా
  2290. 1:31:31ఉండాలి అని తీర్పునిచ్చింది. మేనకా గాంధీ
  2291. 1:31:34కేస్ తర్వాత ఆర్టికల్ 21 ఒక మహా వృక్షంలా
  2292. 1:31:37విస్తరించింది. ప్రాణంతో ఉండటం అంటే కేవలం
  2293. 1:31:40ఒక అనిమల్ లాగా బతకడం కాదు హ్యూమన్
  2294. 1:31:42డిగ్నిటీతో మానవ గౌరవంతో జీవించడంని
  2295. 1:31:45న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. జీవనోపాధి
  2296. 1:31:47హక్కు పొల్యూషన్ ఫ్రీ ఎన్విరన్మెంట్
  2297. 1:31:49సత్వంత్ సింగ్ కేస్ లో చెప్పినట్లు
  2298. 1:31:51విదేశాలకు వెళ్ళే హక్కు రైట్ టు ప్రైవసీ
  2299. 1:31:53ఇలా కంటిన్యూస్ గా ఎక్స్పాండ్ అవుతూ
  2300. 1:31:55చివరికి 2018 లో వచ్చిన కామన్ కాస్ తీర్పు
  2301. 1:31:58ద్వారా గౌరవప్రదంగా మరణించే హక్కు అంటే
  2302. 1:32:01పాసివ్ యూత్ ఇన్ ఏషియా వరకు అన్ని
  2303. 1:32:03ఆర్టికల్ 21 గుడుగు కిందకే వచ్చాయి. ఈ 3D
  2304. 1:32:06స్పేస్ లో ఇప్పుడు ఒక కొత్త కాన్సెప్ట్
  2305. 1:32:08యాడ్ అవుతుంది. ఆర్టికల్ 21A రైట్ టు
  2306. 1:32:11ఎడ్యుకేషన్ పౌరుల హక్కుల నిర్మాణంలో
  2307. 1:32:13దీనిని డాన్ ఆఫ్ ద సెకండ్ రెవల్యూషన్ గా
  2308. 1:32:16అభివర్ణిస్తారు. 2002 లోనే 86
  2309. 1:32:19కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ ద్వారా
  2310. 1:32:21దీనిని ఒక ఎన్ఫోర్సబుల్ ఫండమెంటల్ రైట్ గా
  2311. 1:32:23మార్చారు.ఆరు నుండి 14 సంవత్సరాల వయసు గల
  2312. 1:32:26పిల్లలందరికీ ఫ్రీ అండ్ కంపల్సరీ
  2313. 1:32:28ఎడ్యుకేషన్ అందించాల్సిన బాధ్యతను ఇది
  2314. 1:32:30స్టేట్ పై మోపుతుంది. అంతకుముందు ఇది
  2315. 1:32:33కేవలం ఆర్టికల్ 45 లో ఒక డైరెక్టివ్
  2316. 1:32:35ప్రిన్సిపుల్ గా మాత్రమే ఉండేది. ఇప్పుడు
  2317. 1:32:37మనం ఆర్టికల్ 22 దగ్గరికి వచ్చాం.
  2318. 1:32:39ప్రొటెక్షన్ అగైన్స్ట్ అరెస్ట్ అండ్
  2319. 1:32:41డిటెన్షన్. ఇక్కడ రెండు స్పష్టమైన
  2320. 1:32:43విభాగాలు ఉన్నాయి. మొదటిది ప్యూనేటివ్
  2321. 1:32:45అంటే ఆర్డినరీ లా కింద అరెస్ట్ చేయడం.
  2322. 1:32:48ఇందులో అరెస్టు కు కారణం చెప్పాలి లీగల్
  2323. 1:32:50ప్రాక్టీషనర్ ని పెట్టుకునే హక్కు ఉంటుంది
  2324. 1:32:52మరియు 24 గంటల్లోగా మ్యాజిస్ట్రేట్ ముందు
  2325. 1:32:55హాజరు పరచాలి. కానీ రెండోది అత్యంత
  2326. 1:32:57ప్రమాదకరమైనది. ప్రివెంటివ్ డిటెన్షన్
  2327. 1:32:59అంటే కేవలం సస్పిషన్ తో అనుమానంతో డిటెన్
  2328. 1:33:02చేయడం ఇందులో ఆ సాధారణ సేఫ్ గార్డ్స్ ఏమీ
  2329. 1:33:05ఉండవు. గరిష్టంగా మూడు నెలల వరకు అడ్వైజరీ
  2330. 1:33:07బోర్డ్ అనుమతి లేకుండానే నిర్బంధించవచ్చు.
  2331. 1:33:10ఇక్కడ ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ అండ్ చేదు నిజం
  2332. 1:33:12మీరు తెలుసుకోవాలి. ప్రపంచంలో ఏ
  2333. 1:33:14ప్రజాస్వామ్య దేశంలోనూ పీస్ టైం లో అంటే
  2334. 1:33:17శాంతి కాలంలో ప్రివెంటివ్ డిటెన్షన్ అనేది
  2335. 1:33:20లేదు. ఒక్క మన భారతదేశంలో తప్ప ఈ టైం లైన్
  2336. 1:33:23గమనిస్తే నేషనల్ సెక్యూరిటీ పేరుతో 1950
  2337. 1:33:26లో మొదలైన ప్రివెంటివ్ డిటెన్షన్ యాక్ట్
  2338. 1:33:28నుండి 71 నాటి మీసా స్మగ్లర్ల కోసం
  2339. 1:33:31తెచ్చిన క్యాఫేపోసా నాటి టాడా పోట మరియు
  2340. 1:33:34నేటి ఉపా చట్టం వరకు ఈ కఠినమైన భద్రతా
  2341. 1:33:37చట్టాల పరిణామ క్రమం సాగింది. ఇప్పుడు
  2342. 1:33:40రైట్ అగైన్స్ట్ ఎక్స్ప్లాయిటేషన్
  2343. 1:33:42నిర్మాణాన్ని పరిశీలిద్దాం. ఇక్కడ
  2344. 1:33:44ఆర్టికల్ 23 ఒక శక్తివంతమైన సామాజిక
  2345. 1:33:47సాధనంగా కనిపిస్తుంది. మనుషులను అక్రమ
  2346. 1:33:49రవాణా చేయడం అంటే హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్
  2347. 1:33:52దేవదాసి వ్యవస్థ మరియు ప్రతిఫలం లేకుండా
  2348. 1:33:55బలవంతంగా పని చేయించుకునే బేగార్
  2349. 1:33:57విధానాలను ఇది ఖచ్చితంగా నిషేధిస్తుంది.
  2350. 1:33:59అయితే ఇక్కడ ఒక స్పెసిఫిక్ ఎక్సెప్షన్
  2351. 1:34:02ఉంది. స్టేట్ పబ్లిక్ పర్పసెస్ కోసం
  2352. 1:34:04ఎవరినైనా నిర్బంధ సేవకు ఆదేశించవచ్చు.
  2353. 1:34:06కాకపోతే అలాంటప్పుడు మతం, జాతి లేదా కులం
  2354. 1:34:10ఆధారంగా ఎలాంటి డిస్క్రిమినేషన్ చూపకూడదు.
  2355. 1:34:13ఈ దోపిడి నిరోధక హక్కులలో రెండో భాగం
  2356. 1:34:16ఆర్టికల్ 24 ఇది బాలల రక్షణ కోసం
  2357. 1:34:19ఉద్దేశించినది. 14 సంవత్సరాల లోపు వయసున్న
  2358. 1:34:22పిల్లలను ఫ్యాక్టరీలు గనుల్ లాంటి
  2359. 1:34:25హజార్డస్ యాక్టివిటీస్ లో నియమించడాన్ని
  2360. 1:34:28ఇది స్ట్రిక్ట్ గా ప్రొహిబిట్ చేస్తుంది.
  2361. 1:34:30దీనికి స్టాచుటరీ బ్యాకింగ్ ఇవ్వడానికే
  2362. 1:34:321986 లో చైల్డ్ లేబర్ యాక్ట్
  2363. 1:34:34తీసుకొచ్చారు. అయితే ప్రమాదకరం కాని
  2364. 1:34:37పనుల్లో అంటే ఇన్నోసెంట్ వర్క్ లో పిల్లలు
  2365. 1:34:40ఉండటాన్ని ఈ ఆర్టికల్ నిరోధించదు అన్న
  2366. 1:34:42విషయం మీరు గమనించాలి. ఇప్పుడు దీనిని
  2367. 1:34:44స్టెప్ బై స్టెప్ గా అర్థం చేసుకుందాం.
  2368. 1:34:45ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ రిలజన్ ఆర్టికల్ 25 ప్రతి
  2369. 1:34:48వ్యక్తికి ఫ్రీడమ్ ఆఫ్ కాన్సైన్స్ ని
  2370. 1:34:51అలాగే మతాన్ని ప్రొఫెస్ ప్రాక్టీస్ మరియు
  2371. 1:34:53ప్రాపగేట్ చేసే హక్కుని ఇస్తుంది. ఇక్కడ
  2372. 1:34:55పెద్ద ప్రిలిమ్స్ స్ట్రాప్ ఉంది ఫోకస్
  2373. 1:34:57చేయండి. ప్రాపగేషన్ అంటే మీ మత
  2374. 1:34:59విశ్వాసాలను వ్యాప్తి చేయడం మాత్రమే
  2375. 1:35:02బలవంతంగా మరొకరిని మతమార్పిడి చేసే హక్కు
  2376. 1:35:04ఇందులో అస్సలు లేదు. అలాగే సిక్కులు
  2377. 1:35:07కృపాన్ని ధరించడం వారి మతపరమైన హక్కుగా
  2378. 1:35:09రక్షించబడింది. అఫ్కోర్స్ ఈ హక్కులన్నీ
  2379. 1:35:12పబ్లిక్ ఆర్డర్, మొరాలిటీ మరియు హెల్త్ కి
  2380. 1:35:14లోబడే ఉంటాయి. మనం ఒక షాప్ కాంట్రాస్ట్ ని
  2381. 1:35:16డ్రా చేద్దాం. ఆర్టికల్ 25 అనేది
  2382. 1:35:18ఇండివిడ్యువల్స్ కి వ్యక్తులకు
  2383. 1:35:20సంబంధించింది అయితే ఆర్టికల్ 26 అనేది
  2384. 1:35:23రిలీజియస్ డినామినేషన్స్ కి అంటే మతపరమైన
  2385. 1:35:26సంస్థలకు సంబంధించింది. సుప్రీం కోర్ట్ ఒక
  2386. 1:35:29సమూహాన్ని మతపరమైన వర్గంగా గుర్తించడానికి
  2387. 1:35:32మూడు కండిషన్స్ పెట్టింది. ఒకటి వారికి ఒక
  2388. 1:35:35సిస్టం ఆఫ్ బిలీవ్స్ ఉండాలి. రెండు, కామన్
  2389. 1:35:38ఆర్గనైజేషన్ ఉండాలి. మరియు మూడు, ఒక
  2390. 1:35:41డిస్టింటివ్ నేమ్ ఉండాలి. ఈ లక్షణాలు
  2391. 1:35:43ఉన్నాయి కాబట్టే రామకృష్ణ మిషన్ ని కోర్ట్
  2392. 1:35:46ఒక రిలీజియస్ డినామినేషన్ గా యాక్సెప్ట్
  2393. 1:35:47చేసింది. ఇక్కడ రెండు చాలా సటిలైన లీగల్
  2394. 1:35:50డిఫరెన్సెస్ ని మనం గమనించాలి. ఆర్టికల్
  2395. 1:35:5327 ప్రకారం ఏ ఒక్క మతాన్ని
  2396. 1:35:55ప్రోత్సహించడానికి స్టేట్ పన్నులు అంటే
  2397. 1:35:57టాక్సెస్ వసూలు చేయకూడదు. కానీ
  2398. 1:36:00యాత్రికులకు సెక్యులర్ సేవలు కల్పించడం
  2399. 1:36:02కోసం ఫీజులు వసూలు చేయవచ్చు. టాక్స్ కి
  2400. 1:36:05ఫీస్ కి మధ్య ఉన్న తేడా ఇదే. ఇక ఆర్టికల్
  2401. 1:36:0828 వస్తే పూర్తిగా ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే
  2402. 1:36:11స్టేట్ మెయింటైన్డ్ విద్యా సంస్థల్లో
  2403. 1:36:13మతపరమైన బోధన అంటే రిలీజియస్
  2404. 1:36:15ఇన్స్ట్రక్షన్ ఖచ్చితంగా నిషేధించబడింది.
  2405. 1:36:18వన్ ఆఫ్ ది మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ ఎగ్జామ్
  2406. 1:36:20ట్రాప్స్ ఇక్కడే దాగి ఉంది. మీ ఫుల్
  2407. 1:36:21అటెన్షన్ ఇక్కడ పెట్టండి. ఆర్టికల్ 29
  2408. 1:36:24ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ ఇంట్రెస్ట్ ఆఫ్
  2409. 1:36:25మైనారిటీస్ టైటిల్ లో మైనారిటీస్ అని
  2410. 1:36:28ఉన్నప్పటికీ భారతదేశంలోని ఏ సెక్షన్ ఆఫ్
  2411. 1:36:30సిటిజన్స్ అయినా సరే తమ డిస్టింట్
  2412. 1:36:32లాంగ్వేజ్ లేదా కల్చర్ ని కాపాడుకునే
  2413. 1:36:34హక్కును ఇది ఇస్తుంది. అంటే అర్థం ఏంటి
  2414. 1:36:36ఆర్టికల్ 29 కేవలం మైనారిటీలకే పరిమితం
  2415. 1:36:39కాలేదు మెజారిటీలకు కూడా ఇది వర్తిస్తుంది
  2416. 1:36:42అని సుప్రీం కోర్ట్ క్లియర్ గా చెప్పింది.
  2417. 1:36:44కానీ ఆర్టికల్ 30 దగ్గరికి వచ్చేసరికి మన
  2418. 1:36:46నిర్మాణం మారుతుంది. విద్యా సంస్థలను
  2419. 1:36:49స్థాపించి అడ్మినిస్టర్ చేసుకునే హక్కు
  2420. 1:36:51ఇక్కడ కేవలం రిలీజియస్ మరియు
  2421. 1:36:53లింగ్విస్టిక్ మైనారిటీలకు మాత్రమే
  2422. 1:36:54స్ట్రిక్ట్ గా పరిమితం చేయబడింది. ఇక్కడ
  2423. 1:36:56పారడాక్స్ ఏంటంటే ఈ హక్కుని ఇచ్చిన
  2424. 1:36:59రాజ్యాంగంలో అసలు మైనారిటీ అనే పదాన్ని
  2425. 1:37:01ఎక్కడా డిఫైన్ చేయలేదు. ఒకవేళ ప్రభుత్వం
  2426. 1:37:04మైనారిటీ విద్యా సంస్థ ప్రాపర్టీని
  2427. 1:37:06అక్వయిర్ చేసుకోవాల్సి వస్తే వారి హక్కుకు
  2428. 1:37:08భంగం కలగకుండా తగిన కాంపెన్సేషన్
  2429. 1:37:10ఇవ్వాల్సిందే. మైనారిటీ ఎడ్యుకేషనల్
  2430. 1:37:12ఇన్స్టిట్యూషన్స్ ని మనం బ్రాడ్ గా మూడు
  2431. 1:37:14రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు. స్టేట్
  2432. 1:37:16రికగ్నిషన్ మరియు నిధులు పొందేవి కేవలం
  2433. 1:37:19రికగ్నిషన్ పొంది ఎయిడ్ తీసుకొనివి మరియు
  2434. 1:37:21ఈ రెండు లేనివి. మలంకార సిరియన్ క్యాథలిక్
  2435. 1:37:24కాలేజ్ కేసు లో సుప్రీం కోర్ట్ చాలా
  2436. 1:37:26స్పష్టంగా చెప్పింది. విద్యా సంస్థను
  2437. 1:37:28అడ్మినిస్టర్ చేసే హక్కు అనేది అబ్సల్యూట్
  2438. 1:37:30కాదు. అకాడమిక్ స్టాండర్డ్స్ మరియు లేబర్
  2439. 1:37:32లాస్ కి సంబంధించిన రెగ్యులేటరీ పవర్స్ కు
  2440. 1:37:34ఈ సంస్థలు కూడా లోబడే తీరాలి. మనం
  2441. 1:37:37ఇప్పటివరకు నిర్మించుకున్న ఈ కాన్సెప్ట్స్
  2442. 1:37:39తో ఈ గ్లోయింగ్ కలౌడ్ బాక్స్ లో ఉన్న
  2443. 1:37:40ప్రీలిమ్స్ క్వశ్చన్ ని సాల్వ్ చేద్దాం. ఈ
  2444. 1:37:42కింది వాటిలో ఏ హక్కు కేవలం స్టేట్
  2445. 1:37:44యాక్షన్ కి వ్యతిరేకంగానే కాకుండా
  2446. 1:37:46ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు వ్యతిరేకంగా కూడా
  2447. 1:37:48రక్షణ ఇస్తుంది. ఒకసారి ఆలోచించండి ది
  2448. 1:37:50ఆన్సర్ ఈస్ ఆప్షన్ బి ఆర్టికల్ 23 రైట్
  2449. 1:37:53అగైన్స్ట్ ఎక్స్ప్లాయిటేషన్ అంటే మనుషుల
  2450. 1:37:56అక్రమ రవాణ మరియు వెట్టిచాకరి నిరోధక
  2451. 1:37:58హక్కు ప్రభుత్వాన్నే కాదు ప్రైవేట్
  2452. 1:38:00వ్యక్తుల దోపిడిని కూడా అడ్డుకుంటుంది. ఇక
  2453. 1:38:02మెయిన్స్ పర్స్పెక్టివ్ లో చూస్తే మీ
  2454. 1:38:04విశ్లేషణాత్మక నైపుణ్యాన్ని టెస్ట్ చేసే
  2455. 1:38:07అద్భుతమైన క్వశ్చన్ ఇది. ప్రొసీజర్
  2456. 1:38:09ఎస్టాబ్లిష్డ్ బై లా నుండి డ్యూ ప్రాసెస్
  2457. 1:38:12ఆఫ్ లా కి జరిగిన ట్రాన్సిషన్ ఆర్టికల్ 21
  2458. 1:38:15స్వరూపాన్ని ఎలా మార్చేసిందో అనలైజ్
  2459. 1:38:17చేయండి. ఈ ప్రశ్నకు మీరు మనం ఇందాక మ్యాప్
  2460. 1:38:20చేసినట్లుగా 1950 గోపాలన్ కేస లోని ఇరుకు
  2461. 1:38:23దృక్పదాన్ని 1978 మేనకా గాంధీ కేసు లో
  2462. 1:38:26వచ్చిన వైడర్ ఇంటర్ప్రిటేషన్ ని కనెక్ట్
  2463. 1:38:28చేస్తూ ఆన్సర్ ఫ్రేమ్ చేయాలి. అప్పుడే మీ
  2464. 1:38:30ఆన్సర్ కి ఎగ్జామ్ లో ఒక అథారిటీ
  2465. 1:38:32వస్తుంది. ది ఆర్కిటెక్చరల్ బ్లూప్రింట్
  2466. 1:38:34ఇస్ కంప్లీట్. మనం ఫాస్ట్ స్పేస్ గా
  2467. 1:38:36చూసుకుంటే ఆర్టికల్ 18 లోని టైటిల్స్
  2468. 1:38:38అబాలిషన్ దగ్గర మొదలుపెట్టి ఆర్టికల్ 30
  2469. 1:38:40లోని మైనారిటీ విద్యా హక్కుల వరకు ఒక
  2470. 1:38:42సాలిడ్ స్ట్రక్చర్ ని నిర్మించాం ఈ 3D
  2471. 1:38:45నాలెడ్జ్ స్పేస్ నుండి మనం ఇప్పుడు జూమ్
  2472. 1:38:46అవుట్ అవుతున్నాం. మీ యూపీఎస్స
  2473. 1:38:47ఎగ్జామినేషన్ లో వచ్చే ఎలాంటి ట్రాప్ నైనా
  2474. 1:38:50ఈ పునాదులతో మీరు ఈజీగా ఫేస్ చేయగలరు.
  2475. 1:38:52అయితే ముగించే ముందు ఒక ప్రశ్న రాజ్యాంగం
  2476. 1:38:54మనకు ఇన్ని అద్భుతమైన హక్కులు ఇచ్చినా
  2477. 1:38:56నేటి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యుగంలో మన
  2478. 1:38:59రైట్ టు ప్రైవసీ ఈ పాత పునాదులపై ఎంతవరకు
  2479. 1:39:01సురక్షితంగా నిలబడగలదు? ఆలోచించండి. సీ యు
  2480. 1:39:04ఇన్ ద నెక్స్ట్ ఎక్స్ప్లనర్ కీప్
  2481. 1:39:05రివైజింగ్
  2482. 1:39:06నమస్కారం యూపీఎస్సీ ప్రిపరేషన్ లో అత్యంత
  2483. 1:39:08కీలకమైన స్కోరింగ్ ఏరియాకు స్వాగతం. ఈ
  2484. 1:39:11విశ్లేషణలో మనం ఫండమెంటల్ రైట్స్ యొక్క
  2485. 1:39:13అసలైన క్లైమాక్స్ ని చూడబోతున్నాం. ఊరికే
  2486. 1:39:16హక్కులు ఇస్తే సరిపోదు కదా వాటిని కాపాడే
  2487. 1:39:19ఒక బలమైన యంత్రాంగం ఉండాలి. ఇప్పుడు మనం
  2488. 1:39:21ఆర్టికల్ 32 రిట్స్ ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ పై
  2489. 1:39:24ఉన్న ఆంక్షలు మరియు రైట్ టు ప్రాపర్టీ కి
  2490. 1:39:26సంబంధించిన ఒక డైనమిక్ త్రీ డైమెన్షనల్
  2491. 1:39:29నాలెడ్జ్ స్పేస్ లోకి అడుగు
  2492. 1:39:30పెట్టబోతున్నాం. జాగ్రత్తగా వినండి. ఈ
  2493. 1:39:33ప్రయాణం చాలా ఆసక్తికరంగా ఉండబోతుంది.
  2494. 1:39:35ఇక్కడ డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ గారు
  2495. 1:39:38చెప్పిన ఒక అద్భుతమైన కొటేషన్ ని
  2496. 1:39:40జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఆర్టికల్ 32 ఇస్ ది
  2497. 1:39:44వెరీ సోల్ ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్ అండ్ ది
  2498. 1:39:46వెరీ హార్ట్ ఆఫ్ ఇట్. రాజ్యాంగానికి హృదయం
  2499. 1:39:49మరియు ఆత్మ లాంటిది అని ఆయన వర్ణించారు.
  2500. 1:39:52ఎందుకో తెలుసా? మీకు హక్కులు ఇచ్చి వాటిని
  2501. 1:39:55కాపాడుకునే మార్గం లేకపోతే ఆ హక్కులకు
  2502. 1:39:57విలువ ఏముంటుంది? ఏదీ ఉండదు. అందుకే మీ
  2503. 1:40:00హక్కులు ఉల్లంఘించబడినప్పుడు మిమ్మల్ని
  2504. 1:40:02నేరుగా రక్షించే అసలైన ఆయుధం ఈ ఆర్టికల్
  2505. 1:40:0532. ఇది లేకపోతే ఫండమెంటల్ రైట్స్ అన్ని
  2506. 1:40:08కేవలం కాగితంపై అక్షరాలుగానే
  2507. 1:40:10మిగిలిపోతాయి. ఈ సెషన్ లో మనం కవర్
  2508. 1:40:13చేయబోయే ముఖ్యమైన టాపిక్స్ ఇక్కడ చూద్దాం.
  2509. 1:40:16ముందుగా కాన్స్టిట్యూషనల్ రెమెడీస్ అండ్
  2510. 1:40:18రిట్స్ ఆ తర్వాత ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ మరియు
  2511. 1:40:21మార్షల్ లా మూడవదిగా ఆర్టికల్ 35 అండ్
  2512. 1:40:24ప్రాపర్టీ రైట్స్ నాలుగవది ఎక్సెప్షన్స్
  2513. 1:40:27టు ఫండమెంటల్ రైట్స్ ఆ తర్వాత క్రిటిసిజం
  2514. 1:40:30అండ్ సిగ్నిఫికెన్స్ మరియు చివరిగా రైట్స్
  2515. 1:40:33అవుట్ సైడ్ పార్ట్ 3 ని కవర్ చేద్దాం సరే
  2516. 1:40:36ఈ ఆలస్యం చేయకుండా మనం మొదటి టాపిక్ లోకి
  2517. 1:40:38అడుగు పెడదాం వన్ కాన్స్టిట్యూషనల్
  2518. 1:40:40రెమెడీస్ అండ్ రెట్స్ ఇక్కడే
  2519. 1:40:41సుప్రీంకోర్ట్ మన హక్కులకు గ్యారెంటీర్ గా
  2520. 1:40:44ఎలా నిలబడుతుందో స్పష్టంగా చూద్దాం
  2521. 1:40:46ఇప్పుడు కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  2522. 1:40:48ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన స్ట్రక్చర్
  2523. 1:40:50ఏర్పడుతుంది. సుప్రీం కోర్ట్ మరియు
  2524. 1:40:52హైకోర్టుల రిడ్ జూరిస్డిక్షన్ మధ్య ఉన్న
  2525. 1:40:54అసలైన వ్యత్యాసం యూపీఎస్స ప్రతి సంవత్సరం
  2526. 1:40:57అభ్యర్థులను ట్రాప్ చేసే ఏరియా ఇదే.
  2527. 1:40:59సుప్రీం కోర్ట్ ఆర్టికల్ 32 కింద కేవలం
  2528. 1:41:02ఫండమెంటల్ రైట్స్ కోసం మాత్రమే రీట్ ఇష్యూ
  2529. 1:41:04చేయగలదు. కానీ హైకోర్ట్ ఆర్టికల్ 226 కింద
  2530. 1:41:07ఫండమెంటల్ రైట్స్ తో పాటు ఇతర లీగల్
  2531. 1:41:09రైట్స్ కోసం కూడా ఇష్యూ చేయగలదు. అంటే
  2532. 1:41:12పర్పస్ పరంగా చూస్తే హైకోర్ట్ పవర్ కాస్త
  2533. 1:41:14ఎక్కువ. కానీ టెర్రిటోరియల్ గా అంటే
  2534. 1:41:16భౌగోళికంగా చూస్తే సుప్రీం కోర్ట్ పవర్
  2535. 1:41:18దేశమంతటా ఉంటుంది. ఇంకో ఇంపార్టెంట్
  2536. 1:41:21పాయింట్ ఏంటంటే ఆర్టికల్ 32 అనేది స్వయంగా
  2537. 1:41:23ఒక ఫండమెంటల్ రైట్ కాబట్టి సుప్రీంకోర్టు
  2538. 1:41:25దాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ
  2539. 1:41:27తిరస్కరించలేదు. కానీ ఆర్టికల్ 226 అనేది
  2540. 1:41:29హైకోర్టు ఉన్న డిస్క్రిషనరీ పవర్ మాత్రమే.
  2541. 1:41:32ఇప్పుడు ఈ రిట్స్ ని స్టెప్ బై స్టెప్ గా
  2542. 1:41:34డికోడ్ చేద్దాం. మొదటిది హాబియస్ కార్పస్
  2543. 1:41:37లాటిన్ భాషలో దీని అర్థం టు హావ్ ద బాడీ
  2544. 1:41:40ఆఫ్ అంటే ఎవరైనా చట్ట వివిధంగా
  2545. 1:41:42నిర్బంధిస్తే ఆ వ్యక్తిని వెంటనే కోర్టు
  2546. 1:41:44ముందు హాజరపరచాలని ఇచ్చే అత్యంత
  2547. 1:41:46శక్తివంతమైన ఆదేశం ఇది. ఇది ఆర్బిట్రరీ
  2548. 1:41:49డిటెన్షన్ కి వ్యతిరేకంగా మన వ్యక్తిగత
  2549. 1:41:52స్వేచ్ఛను కాపాడే గొప్ప ఆయుధం. పబ్లిక్
  2550. 1:41:54అథారిటీస్ పైన మరియు ప్రైవేట్ వ్యక్తుల
  2551. 1:41:56పైన కూడా ఈ రిట్ ని ప్రయోగించవచ్చు.
  2552. 1:41:58ఇప్పుడు ఈ రెండు రేట్స్ మధ్య ఉన్న
  2553. 1:42:00వ్యత్యాసాన్ని స్పష్టంగా అర్థం
  2554. 1:42:01చేసుకుందాం. మండమస్ మరియు ప్రోహిబిషన్
  2555. 1:42:04మండమస్ అంటే వి కమాండ్ మేము
  2556. 1:42:06శాసిస్తున్నామని అర్థం ఎవరైనా పబ్లిక్
  2557. 1:42:08అఫీషియల్ తన డ్యూటీ చేయకపోతే ఆ పని చేయమని
  2558. 1:42:11కోర్ట్ ఇచ్చే ఆదేశం ఇది. సింపుల్ గా
  2559. 1:42:12చెప్పాలంటే ఇదొకరిని పని చేయమని
  2560. 1:42:14యాక్టివేట్ చేస్తుంది. అదే ప్రొహిబిషన్
  2561. 1:42:17అంటే టు ఫోర్బిడ్ కింది కోర్టులు లేదా
  2562. 1:42:19ట్రిబ్యునల్స్ తమ జూరిస్డిక్షన్ అంటే తమ
  2563. 1:42:21పరితి దాటి ప్రవర్తించకుండా కోర్టు ఆపేది.
  2564. 1:42:23ఒకటేమో యక్టివిటీని డైరెక్ట్ చేస్తే
  2565. 1:42:25మరొకటి ఇన్ యక్టివిటీని డైరెక్ట్
  2566. 1:42:27చేస్తుంది. కాన్సెప్ట్ క్లియర్ కదా
  2567. 1:42:29తర్వాతి రెడ్స్ ని గమనించండి సర్షరారి
  2568. 1:42:32మరియు కోవారెంటో సర్షరారి అనేది టు బి
  2569. 1:42:35సర్టిఫైడ్ ఇది కింది కోర్ట్లు చేసిన
  2570. 1:42:37తప్పును సరిదిద్దడానికి లేదా వారు ఇచ్చిన
  2571. 1:42:39ఆర్డర్ ను క్యాన్సల్ చేయడానికి వాడతారు.
  2572. 1:42:41అంటే ఇది కేవలం ప్రివెంటివ్ మాత్రమే కాదు
  2573. 1:42:43క్యూరేటివ్ కూడా. ఇక కోవారెంటో విషయానికి
  2574. 1:42:46వస్తే దీని అర్థం బై వాట్ అథారిటీ. ఏ
  2575. 1:42:49అధికారంతో ఒక వ్యక్తి పబ్లిక్ ఆఫీస్ లో
  2576. 1:42:51కూర్చున్నాడు అని ప్రశ్నించే అధికారం ఇది.
  2577. 1:42:52ఇల్లీగల్ గా ఎవరూ పబ్లిక్ పదవుల్లో
  2578. 1:42:54కొనసాగకుండా ఇది అడ్డుకుంటుంది. ఇక్కడే
  2579. 1:42:57ఒకసారి పాస్ చేద్దాం. ఈ ప్రిలిమ్స్
  2580. 1:42:59బూస్టర్ పాయింట్స్ ని విశ్లేషిద్దాం.
  2581. 1:43:01ఎందుకంటే ఇక్కడ యూపీఎస్స మిమ్మల్ని
  2582. 1:43:03కన్ఫ్యూజ్ చేస్తుంది. ఆర్టికల్ 32 కింద
  2583. 1:43:06సుప్రీం కోర్ట్ రిట్ పవర్ ఒరిజినల్ కానీ
  2584. 1:43:08ఎక్స్క్లూసివ్ కాదు. ఎందుకంటే మనం ముందే
  2585. 1:43:11చెప్పుకున్నట్టు హైకోర్ట్ కి కూడా ఆ పవర్
  2586. 1:43:13ఉంది కదా అలాగే ఆర్టికల్ 32 కింద
  2587. 1:43:15పార్లమెంట్ ఏ ఇతర కోర్టుకైనా రిట్స్ ఇష్యూ
  2588. 1:43:18చేసే పవర్ ఇవ్వచ్చు. కానీ ఇప్పటి వరకు అలా
  2589. 1:43:20ఎప్పుడూ చేయలేదు. మరో అప్డేట్ ఏంటంటే 1991
  2590. 1:43:24లో సుప్రీం కోర్ట్ సర్టివోరీ రిట్ ని
  2591. 1:43:26అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అథారిటీస్ కి
  2592. 1:43:27వ్యతిరేకంగా కూడా వాడొచ్చని
  2593. 1:43:29తీర్పునిచ్చింది. ఇంకో ట్రాప్ ఏంటంటే కో
  2594. 1:43:31వారంటో రిట్ ని కేవలం బాధితులు మాత్రమే
  2595. 1:43:33కాదు ఏ ఇంట్రెస్టెడ్ పర్సన్ అయినా ఫైల్
  2596. 1:43:36చేయవచ్చు. ఈ పాయింట్స్ అస్సలు
  2597. 1:43:37మర్చిపోవద్దు. ఈ ప్రయాణంలో రెండవ టాపిక్
  2598. 1:43:40కు చేరుకున్నాం. టూ పాయింట్ ఆర్మ్డ్
  2599. 1:43:42ఫోర్సెస్ మరియు మార్షల్ లా సాధారణ పౌరులకు
  2600. 1:43:46ఉన్నట్లుగా ఆర్మీ వారికి అన్ని ఫండమెంటల్
  2601. 1:43:48రైట్స్ ఉంటాయా ఈ ఆర్టికల్ 33 మరియు 34
  2602. 1:43:50మధ్య ఉన్న ప్రధానమైన తేడాను చూస్తే మీకు
  2603. 1:43:52క్లారిటీ వస్తుంది. ఆర్టికల్ 33 అనేది
  2604. 1:43:54పార్లమెంట్ కి సాయుధ దళాలు అంటే ఆర్మ్డ్
  2605. 1:43:57ఫోర్సెస్, పోలీస్ మరియు ఇంటెలిజెన్స్
  2606. 1:43:58ఏజెన్సీల ఫండమెంటల్ రైట్స్ ని కుదించే
  2607. 1:44:00పవర్ ఇస్తుంది. వాళ్ళు డిసిప్లిన్
  2608. 1:44:01మెయింటైన్ చేయడానికి డ్యూటీ సరిగ్గా
  2609. 1:44:03కార్చేయడానికి ఇది చాలా అవసరం. అందుకే
  2610. 1:44:051950 ఆర్మీ యాక్ట్ లాంటి చట్టాలను
  2611. 1:44:07కోర్ట్ులో ఛాలెంజ్ చేయలేరు. ఇక ఆర్టికల్
  2612. 1:44:0934 విషయానికి వస్తే దేశంలో ఎక్కడైనా
  2613. 1:44:12మార్షల్ లా అంటే మిలిటరీ రూల్ అమల్లో
  2614. 1:44:13ఉన్నప్పుడు ఫండమెంటల్ రైట్స్ ని
  2615. 1:44:15రిస్ట్రిక్ట్ చేస్తుంది. అంతేకాదు ఆ
  2616. 1:44:16సమయంలో లా అండ్ ఆర్డర్ తేవడానికి ప్రభుత్వ
  2617. 1:44:19అధికారులు తీసుకున్న చర్యల వల్ల వారికి
  2618. 1:44:21ఎలాంటి శిక్ష పడకుండా ఒక రక్షణ అంటే
  2619. 1:44:23ఇండెమనిటీ కూడా కల్పిస్తుంది. ఇక్కడ
  2620. 1:44:25కనిపిస్తున్న కంపారిజన్ టేబుల్ ని
  2621. 1:44:27జాగ్రత్తగా డీకోడ్ చేద్దాం. మార్షల్ లా కి
  2622. 1:44:30నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ కి చాలా తేడా ఉంది.
  2623. 1:44:32మార్షల్ లా అనేది కేవలం ఫండమెంటల్ రైట్స్
  2624. 1:44:34ని మాత్రమే ఎఫెక్ట్ చేస్తుంది మరియు
  2625. 1:44:36సాధారణ కోర్టులను సస్పెండ్ చేస్తుంది. ఇది
  2626. 1:44:39దేశంలోని ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో మాత్రమే
  2627. 1:44:40విధించబడుతుంది. దీనికి రాజ్యాంగంలో
  2628. 1:44:43ప్రత్యేకమైన ప్రొవిజన్ ఏమీ లేదు. ఇది
  2629. 1:44:44ఆర్టికల్ 34 లో కేవలం ఇంప్లిసిట్ గా
  2630. 1:44:47మాత్రమే ఉంది. కానీ నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ అలా
  2631. 1:44:50కాదు. ఇది కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలను
  2632. 1:44:52పూర్తిగా మారుస్తుంది. ఆ సమయంలో కూడా
  2633. 1:44:54సాధారణ కోర్టులు పనిచేస్తూనే ఉంటాయి.
  2634. 1:44:56మరియు రాజ్యాంగంలో ఇది చాలా స్పష్టంగా
  2635. 1:44:58ఎక్స్ప్లిసిట్ గా వివరించబడింది. తరువాతి
  2636. 1:45:00సెక్షన్ లోకి అడుగు పెడదాం.త్రీ ఆర్టికల్
  2637. 1:45:0335 మరియు ప్రాపర్టీ రైట్స్ ఈ పాయింట్ ని
  2638. 1:45:06మైండ్ లో ఫిక్స్ చేసుకోండి. ఫండమెంటల్
  2639. 1:45:08రైట్స్ కు సంబంధించిన చట్టాలు చేసే
  2640. 1:45:10అధికారం ఎవరికి ఉంది. ఆర్టికల్ 35 చాలా
  2641. 1:45:13స్పష్టంగా చెబుతుంది. ఈ పవర్ కేవలం
  2642. 1:45:15పార్లమెంట్ కి మాత్రమే ఉంటుంది. రాష్ట్ర
  2643. 1:45:17శాసన సభలకు అంటే స్టేట్ లెజిస్లేచర్స్ కి
  2644. 1:45:19ఉండదు. దేశమంతటా హక్కుల విషయంలో ఒకే రకమైన
  2645. 1:45:22చట్టాలు ఉండాలనేది దీని అసలు ఉద్దేశం.
  2646. 1:45:25నివాస నిబంధనలు అంటే ఆర్టికల్ 16 ఇతర
  2647. 1:45:27కోర్ట్లకు రెట్స్ పవర్ ఇవ్వడం ఆర్టికల్ 33
  2648. 1:45:30అండ్ 34 ప్రకారం ఆంక్షలు విధించడం
  2649. 1:45:32అంటరానితనం మరియు వెట్టిచాగిరి లాంటి
  2650. 1:45:34వాటికి శిక్షలు ఖరారు చేయడం ఇవన్నీ కేవలం
  2651. 1:45:36పార్లమెంట్ మాత్రమే చేయగలదు. ఇప్పుడు రైట్
  2652. 1:45:39టు ప్రాపర్టీ అంటే ఆస్తి హక్కు యొక్క
  2653. 1:45:41చారిత్రక పరిణామాలను గమనించండి. భారత
  2654. 1:45:44రాజ్యాంగ చరిత్రలో ఇది ఒక పెద్ద సినిమా
  2655. 1:45:47లాంటిది. ఒరిజినల్ గా చూస్తే ఇది ఆర్టికల్
  2656. 1:45:5019 సబ్ క్లాస్ 1ఎఫ్ మరియు ఆర్టికల్ 31
  2657. 1:45:53కింద ఒక పవర్ఫుల్ ఫండమెంటల్ రైట్ గా
  2658. 1:45:55ఉండేది. సుప్రీం కోర్ట్ కి పార్లమెంట్ కి
  2659. 1:45:58మధ్య దీని వల్ల ఎన్నో ఏళ్ల పాటు యుద్ధాలు
  2660. 1:46:00జరిగాయి. ఫైనల్ గా 1978 లో 44 రాజ్యాంగ
  2661. 1:46:05సవరణ ద్వారా దీన్ని ఫండమెంటల్ రైట్స్
  2662. 1:46:07లిస్ట్ నుంచి పూర్తిగా తొలగించారు.
  2663. 1:46:09ప్రస్తుతం ఇది ఎక్కడఉందంటే పార్ట్ 12 లోని
  2664. 1:46:12ఆర్టికల్ 300ఏ కింద కేవలం ఒక లీగల్ లేదా
  2665. 1:46:15కాన్స్టిట్యూషనల్ రైట్ గా మాత్రమే
  2666. 1:46:16మిగిలింది. చట్టబద్ధమైన అధికారం లేకుండా
  2667. 1:46:19ఎవరి ఆస్తిని లాక్కోకూడదు అని ఈ ఆర్టికల్
  2668. 1:46:22చెప్తుంది. మరొక క్రూషియల్ ప్రీలిమ్స్
  2669. 1:46:24బూస్టర్ ఫండమెంటల్ రైట్ నుండి ఆర్టికల్
  2670. 1:46:26300ఏ కిందకి మారడం వల్ల వచ్చిన రియల్
  2671. 1:46:28ఇంప్లికేషన్స్ ఏంటి? ఫస్ట్ దీన్ని
  2672. 1:46:31కుదిరించడానికి రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం లేదు
  2673. 1:46:33ఒక సాధారణ చట్టంతోనే సవరించవచ్చు సెకండ్
  2674. 1:46:36ఇది కేవలం ఎగ్జిక్యూటివ్ యాక్షన్ నుండి
  2675. 1:46:38మాత్రమే రక్షణ ఇస్తుంది లెజిస్లేటివ్
  2676. 1:46:40యాక్షన్ అంటే చట్టసభలు చేసే చట్టాల నుండి
  2677. 1:46:42కాదు థర్డ్ ఆస్తి హక్కు ఉల్లంఘిస్తే మనం
  2678. 1:46:45డైరెక్ట్ గా ఆర్టికల్ 32 ద్వారా
  2679. 1:46:47సుప్రీంకోర్టుకి వెళ్ళలేము ఆర్టికల్ 226
  2680. 1:46:49ద్వారా హైకోర్టుకే వెళ్ళాలి ఇక
  2681. 1:46:50నష్టపరిహారం అంటే కాంపెన్సేషన్ అంటారా
  2682. 1:46:53దానికి ఎటువంటి గ్యారెంటీ లేదు కానీ
  2683. 1:46:55ఇక్కడో ట్విస్ట్ ఉంది అదే ఎక్సెప్షన్
  2684. 1:46:57మైనారిటీ విద్యా సంస్థల ఆస్తిని ప్రభుత్వ
  2685. 1:47:00తీసుకున్నా లేదా సీలింగ్ లిమిట్ లోపు ఉన్న
  2686. 1:47:02మీ వ్యక్తిగత సాగుభూమిని ప్రభుత్వం
  2687. 1:47:03తీసుకున్న మాత్రం తప్పనిసరిగా
  2688. 1:47:05కాంపెన్సేషన్ ఇవ్వాలి. ఈ ఎక్సెప్షన్
  2689. 1:47:07యూపీఎస్స ఎగ్జామ్ కి చాలా చాలా
  2690. 1:47:08ఇంపార్టెంట్. మనం ఇప్పుడు ఈ నాలెడ్జ్
  2691. 1:47:11స్పేస్ లోని అత్యంత లీగల్ అండ్ టెక్నికల్
  2692. 1:47:13పార్ట్ లోకి ఎంటర్ అవుతున్నాం.ఫోర్
  2693. 1:47:15ఎక్సెప్షన్స్ టు ఫండమెంటల్ రైట్స్ ఈ
  2694. 1:47:18మినహాయింపులు ఒక ఆర్కైవ్ లా ఎలా వరుసగా
  2695. 1:47:21వస్తున్నాయో అర్థం చేసుకుందాం. ఫండమెంటల్
  2696. 1:47:23రైట్స్ కి ఇవి ఒక రకంగా చెక్ పెడతాయి.
  2697. 1:47:26స్టెప్ వన్ ఆర్టికల్ 31A భూసంస్కరణలు
  2698. 1:47:29లాంటి ఐదు రకాల కేటగిరీల చట్టాలను ఇది
  2699. 1:47:32ఆర్టికల్ 14 మరియు 19 నుండి కాపాడుతుంది.
  2700. 1:47:34అంటే ఆ రెండు హక్కులను ఉల్లంఘించిన ఈ
  2701. 1:47:37చట్టాలు చెల్లుతాయి. స్టెప్ 2 ఆర్టికల్
  2702. 1:47:3931బి ఇది ఇంకా పవర్ఫుల్ కవచం. నైన్త్
  2703. 1:47:42షెడ్యూల్ లో పెట్టిన ఏ చట్టాన్నైనా సరే ఏ
  2704. 1:47:45ఫండమెంటల్ రైట్స్ ఉల్లంఘన కింద కూడా
  2705. 1:47:47ఛాలెంజ్ చేయకుండా ఇది ఒక వైడర్ ఇమ్యూనిటీ
  2706. 1:47:49ఇస్తుంది. స్టెప్త ఆర్టికల్ 31సి ఆర్టికల్
  2707. 1:47:5339బి మరియు సి లో ఉన్న సోషలిస్ట్
  2708. 1:47:55ప్రిన్సిపల్స్ ని అమలు చేసే చట్టాలకు ఇది
  2709. 1:47:57ఆర్టికల్ 14 అండ్ 19 నుండి పూర్తి రక్షణ
  2710. 1:48:00కల్పిస్తుంది. అయితే ఈనైన్త్ షెడ్యూల్ లో
  2711. 1:48:03వేసిన చట్టాలకు ఎప్పటికీ తిరుగు లేదా
  2712. 1:48:05ఇక్కడే అసలైన ద రియాలిటీ చెక్ 2007 ఐఆర్
  2713. 1:48:10కోయల్ హోక్ కేస్ లో సుప్రీం కోర్ట్ ఒక
  2714. 1:48:12సంచలన తీర్పిచ్చింది. కేశవానంద భారతీ
  2715. 1:48:14తీర్పు వచ్చిన ఆ హిస్టారికల్ డేట్ అంటే
  2716. 1:48:17ఏప్రిల్ 24, 1973 ఆ తేదీ తర్వాతనైన్త్
  2717. 1:48:21షెడ్యూల్ లో చేర్చిన ఏ చట్టానికైనా సరే
  2718. 1:48:23బ్లాంకెట్ ఇమ్యూనిటీ లేదు అని తేల్చి
  2719. 1:48:25చెప్పింది. ఒకవేళ ఆ చట్టాలు రాజ్యాంగం
  2720. 1:48:28యొక్క బేసిక్ స్ట్రక్చర్ ని దెబ్బతీస్తే
  2721. 1:48:30వాటిని ఖచ్చితంగా జుడిషియల్ రివ్యూ
  2722. 1:48:32చేయవచ్చు అని సుప్రీంకోర్ట్ స్పష్టం
  2723. 1:48:34చేసింది. ఇప్పుడు ఈ మొత్తం కాన్సెప్ట్ కి
  2724. 1:48:36సంబంధించి ఒక ఎనలిటికల్ వ్యూ తీసుకుందాం.
  2725. 1:48:38ఫైవ్ క్రిటిసిజం అండ్ సిగ్నిఫికెన్స్
  2726. 1:48:41మెయిన్స్ ఆన్సర్ రైటింగ్ కు హెల్ప్
  2727. 1:48:43అయ్యేలా ఈ హక్కులపై ఉన్న ప్రధాన విమర్శలను
  2728. 1:48:46ఒకసారి పరిశీలిద్దాం. కొంతమంది మేధావులు
  2729. 1:48:48ఏమంటారంటే ఈ హక్కులకు ఇచ్చేదానికంటే
  2730. 1:48:50ఆంక్షలు విధించినవే ఎక్కువ. అంటే
  2731. 1:48:53ఎక్సెసివ్ లిమిటేషన్స్ ఉన్నాయంటారు. అలాగే
  2732. 1:48:56మనకు అత్యంత అవసరమైన సామాజిక భద్రత పని
  2733. 1:48:59హక్కు లాంటి సోషల్ అండ్ ఎకనామిక్ రైట్స్
  2734. 1:49:02ఇందులో లేవు. పబ్లిక్ ఆర్డర్, రీజనబుల్
  2735. 1:49:04రెస్ట్రిక్షన్ లాంటి పదాలకు రాజ్యాంగంలో
  2736. 1:49:07స్పష్టమైన క్లారిటీ లేదు. ఇవేమీ శాశ్వతం
  2737. 1:49:09కాదు ఎందుకంటే పార్లమెంట్ రైట్ టు
  2738. 1:49:11ప్రాపర్టీని తీసేసినట్టు వేటినైనా
  2739. 1:49:13కుదించవచ్చు. అలాగే నేషనల్ ఎమర్జెన్సీలో
  2740. 1:49:16ఇవి సస్పెండ్ అవుతాయి. కోర్ట్లకు వెళ్లి
  2741. 1:49:18న్యాయం పొందడం చాలా ఖర్చుతో కూడుకున్న
  2742. 1:49:20పని. ఇకపోతే ప్రివెంటివ్ డిటెన్షన్ అనేది
  2743. 1:49:23ప్రభుత్వానికి ఇష్టానుసారంగా వ్యవహరించే
  2744. 1:49:25పవర్ ని ఇస్తుంది అని తీవ్రంగా
  2745. 1:49:26విమర్శిస్తారు. మరి ఇన్ని విమర్శలు ఉన్నా
  2746. 1:49:29కూడా వీటి ప్రాముఖ్యత ఏంటి?
  2747. 1:49:31దసిగ్నిఫికెన్స్ ఇస్ ప్రొఫౌండ్ దీస్
  2748. 1:49:33రైట్స్ ఆర్ ద బెడ్ rockక్ ఆఫ్ డెమోక్రటిక్
  2749. 1:49:35సిస్టం ఇవి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు ఒక బలమైన
  2750. 1:49:38కోట లాంటివి. ఈ దేశంలో చట్టబద్ధమైన పాలన
  2751. 1:49:41అంటే రూల్ ఆఫ్ లా ని నిలబెట్టేది ఇవే.
  2752. 1:49:43మైనారిటీలకి బలహీన వర్గాలకి ఒక కవచంలా
  2753. 1:49:46నిలిచి సామాజిక సమానత్వానికి సామాజిక
  2754. 1:49:49న్యాయానికి ఇవి పునాదిరాళ్లుగా
  2755. 1:49:51నిలుస్తాయి. పౌరుల భౌతిక, నైతిక
  2756. 1:49:53అభివృద్ధికి ఇవి అత్యంత అవసరం. ప్రభుత్వాల
  2757. 1:49:56నిరంకుశత్వాన్ని ఆపడంలో ఈ ఫండమెంటల్
  2758. 1:49:58రైట్స్ పాత్ర నిజంగా సాటి లేనిది. ఇక మన
  2759. 1:50:01లాస్ట్ అండ్ ఫైనల్ సెక్షన్ కి వచ్చేసాం.
  2760. 1:50:03సిక్స్ రైట్స్ అవుట్ సైడ్ పార్ట్ త్రీ.
  2761. 1:50:06చాలామంది అభ్యర్థులు కేవలం పార్ట్ త్రీ లో
  2762. 1:50:08ఉన్నవే హక్కులు అనుకుంటారు. అది కరెక్ట్
  2763. 1:50:10కాదు. రాజ్యాంగంలోని ఇతర భాగాల్లో ఉన్న
  2764. 1:50:12ముఖ్యమైన హక్కులను ఇప్పుడు జాగ్రత్తగా
  2765. 1:50:14అబ్సర్వ్ చేయండి. చట్టబద్ధమైన అధికారం
  2766. 1:50:16లేకుండా ఎలాంటి పన్ను విధించకూడదు అనేది
  2767. 1:50:18పార్ట్ 12 లోనే ఆర్టికల్ 265 చెప్తోంది.
  2768. 1:50:21ఆస్తి హక్కు ఆర్టికల్ 300A కింద ఉంది.
  2769. 1:50:24అలాగే పార్ట్ 13 లో దేశవ్యాప్తంగా
  2770. 1:50:25స్వేచ్ఛగా వ్యాపారం మరియు వాణిజ్యం
  2771. 1:50:27చేసుకునే హక్కు ఆర్టికల్ 301 లో ఉంది.
  2772. 1:50:29వయోజన ఓటు హక్కు ఆధారంగా ఎలక్షన్స్
  2773. 1:50:31జరగాలని పార్ట్ 15 లోని ఆర్టికల్ 326
  2774. 1:50:34చెప్తుంది. ఇక్కడ మీరు
  2775. 1:50:35గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన మెయిన్ పాయింట్
  2776. 1:50:37ఏంటంటే ఇవి ఫండమెంటల్ రైట్స్ కావు. కానీ
  2777. 1:50:39సమానంగా జస్టిషబుల్ అయ్యే
  2778. 1:50:40కాన్స్టిట్యూషనల్ అండ్ లీగల్ రైట్స్. ఇవి
  2779. 1:50:42ఉల్లంఘించబడితే మీరు ఆర్టికల్ 226 కింద
  2780. 1:50:45హైకోర్టు కి వెళ్ళొచ్చు కానీ ఆర్టికల్ 32
  2781. 1:50:47కింద డైరెక్ట్ గా సుప్రీం కోర్టు కి
  2782. 1:50:48వెళ్ళే అవకాశం మీకు లేదు. ఫైనల్ గా ఈరోజు
  2783. 1:50:51మనం నేర్చుకున్న ఈ పూర్తి నిర్మాణాన్ని
  2784. 1:50:53బేస్ చేసుకొని రాబోయే యూపీఎస్స మెయిన్స్
  2785. 1:50:55లో అడిగే అవకాశం ఉన్న ఒక అద్భుతమైన ప్రశ్న
  2786. 1:50:58ఇక్కడ ఇస్తున్నాను గమనించండి. ఫండమెంటల్
  2787. 1:51:00రైట్స్ పై ఉన్న అనేక విమర్శలు మరియు
  2788. 1:51:01మినహాయింపుల దృష్ట్యా ఆర్టికల్ 32
  2789. 1:51:04రాజ్యాంగానికి హృదయం మరియు ఆత్మ అనే
  2790. 1:51:06విషయాన్ని విమర్శనాత్మకంగా అంచనా వేయండి.
  2791. 1:51:08అంటే క్రిటికలీ ఇవాల్యువేట్ ద
  2792. 1:51:10సిగ్నిఫికెన్స్ ఆఫ్ ఆర్టికల్ 32 ఈనాటి మన
  2793. 1:51:12విశ్లేషణలో మనం కవర్ చేసిన ఎక్సెప్షన్స్
  2794. 1:51:14క్రిటిసిజం మరియు ఆర్టికల్ 32 పవర్స్ తో
  2795. 1:51:17మీరు దీనికి ఒక పర్ఫెక్ట్ ఆన్సర్ రాయగలరు.
  2796. 1:51:19ఈ కాన్సెప్ట్ ని ఆలోచించండి అప్లై చేయండి
  2797. 1:51:21ఆల్ ద బెస్ట్
  2798. 1:51:21నమస్కారం యూపీఎస్సీ ప్రిపరేషన్ లో అత్యంత
  2799. 1:51:24కీలకమైన స్కోరింగ్ టాపిక్ కు స్వాగతం.
  2800. 1:51:28ఈరోజు మనం మన భారత రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ 4
  2801. 1:51:32అంటే ఆర్టికల్స్ 36 నుండి 51 వరకు ఉన్న
  2802. 1:51:35డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్ అఫ్ స్టేట్
  2803. 1:51:37పాలసీ షార్ట్ గా DSP గురించి పూర్తిగా
  2804. 1:51:40విశ్లేషించబోతున్నాం.
  2805. 1:51:42ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం నుండి మనం ఇన్స్పైర్
  2806. 1:51:44అయి తీసుకున్న ఈ సూత్రాలు కేవలం చట్టాలు
  2807. 1:51:47కావు ఇవి మన రాజ్యాంగం యొక్క తాత్విక
  2808. 1:51:50ఆత్మ. ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే ఫిలసాఫికల్
  2809. 1:51:53సోల్ ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్. ఒక
  2810. 1:51:55సినిమాటిక్ జర్నీ లాగా ఈ మొత్తం
  2811. 1:51:57కాన్సెప్ట్ ని దాని వెనకున్న అసలు
  2812. 1:51:59ఉద్దేశాన్ని ఇప్పుడు మనం స్టెప్ బై స్టెప్
  2813. 1:52:01గా డీకోడ్ చేద్దాం. ఇప్పుడు స్క్రీన్ పై
  2814. 1:52:03ఉన్న ఈ మాటలు కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  2815. 1:52:06ప్రముఖ రాజ్యాంగ నిపునుడు గ్రాన్వెల్
  2816. 1:52:07ఆస్టిన్ ఏమన్నారంటే ఫండమెంటల్ రైట్స్
  2817. 1:52:10మరియు ఈ డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్ ఈ రెండు
  2818. 1:52:12కలిపి రాజ్యాంగం యొక్క అంతరాత్మ అని
  2819. 1:52:14వర్ణించారు. ద కాన్షియన్స్ ఆఫ్ ద
  2820. 1:52:16కాన్స్టిట్యూషన్. అసలు సాక్షాత్తు డాక్టర్
  2821. 1:52:18బి.ఆర్. అంబేద్కర్ గారే ఈ డిఎస్పీలను భారత
  2822. 1:52:20రాజ్యాంగం యొక్క నావెల్ ఫీచర్స్ అంటే
  2823. 1:52:23అత్యంత వినూతనమైన లక్షణాలుగా
  2824. 1:52:24అభివర్ణించారు. దీన్ని బట్టే మీరు అర్థం
  2825. 1:52:26చేసుకోవచ్చు. యూపీఎస్సీ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ
  2826. 1:52:28లో అలాగే మన దేశ పాలనలో వీటికి ఎంత
  2827. 1:52:31వెయిటేజ్ ఉందో. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన
  2828. 1:52:33డిఫరెన్స్ మీరు క్యాచ్ చేయాలి. వలసవాద
  2829. 1:52:35బ్రిటిష్ పాలనలో అప్పట్లో మన దేశం ఒక
  2830. 1:52:38పోలీస్ స్టేట్ గా ఉండేది. వాళ్ళ మెయిన్
  2831. 1:52:40టార్గెట్ ఏంటి? కేవలం శాంతి భద్రతలు
  2832. 1:52:42కంట్రోల్ చేయడం. టాక్స్ వసూలు చేయడం.
  2833. 1:52:44అంతే. కానీ మన డపిఎస్పీ ల ప్రధాన ఉద్దేశం
  2834. 1:52:48ఏంటంటే మన దేశాన్ని ఒక వెల్ఫేర్ స్టేట్ గా
  2835. 1:52:51అంటే ఒక సంక్షేమ రాజ్యంగా మార్చడం ఇది
  2836. 1:52:541935 గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా యాక్ట్ లోని
  2837. 1:52:57ఇన్స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ ఇన్స్ట్రక్షన్స్ కు
  2838. 1:52:58దాదాపు సమానమైన కాన్సెప్ట్ ఇవి భారతదేశంలో
  2839. 1:53:02కేవలం పొలిటికల్ గానే కాదు ఎకనామిక్ అండ్
  2840. 1:53:04సోషల్ డెమోక్రసీని అంటే ఆర్థిక మరియు
  2841. 1:53:07సామాజిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని స్థాపించడానికి
  2842. 1:53:10డిజైన్ చేయబడ్డాయి. సో ఇక్కడ మనకు ఒక
  2843. 1:53:12ఆసక్తికరమైన డౌట్ రావాలి. దేశపాలనలో ఇవి
  2844. 1:53:16ఇంత ముఖ్యమైనవి అయినప్పుడు కోర్ట్ల ద్వారా
  2845. 1:53:19వీటిని ఎందుకు అమలు చేయలేము ఆర్టికల్ 37
  2846. 1:53:22స్పష్టంగా చెప్తోంది ఇవి ఫండమెంటల్ ఇన్ ద
  2847. 1:53:25గవర్నెన్స్ ఆఫ్ ద కంట్రీ అని అయినప్పటికీ
  2848. 1:53:27ఇవి నాన్ జస్టిషబుల్ అంటే రేపు పొద్దున్న
  2849. 1:53:30ప్రభుత్వం ఈ సూత్రాలను అమలు చేయకపోతే మనం
  2850. 1:53:33కోర్టుకు వెళ్లి కేస వేయలేము. ఎందుకు
  2851. 1:53:36దీనికి మన రాజ్యాంగ సలహాదారు బిఎన్ రావు
  2852. 1:53:39గారు చెప్పిన లాజిక్ చాలా ప్రాక్టికల్ గా
  2853. 1:53:41ఉంటుంది. కొత్తగా స్వాతంత్రం వచ్చిన
  2854. 1:53:43భారతదేశం దగ్గర ఈ సంక్షేమ పథకాలన్నీ
  2855. 1:53:46ఒకేసారి అమలు చేయడానికి తగిన ఆర్థిక
  2856. 1:53:49వనరులు లేవు. పైగా దేశంలో ఎంతో డైవర్సిటీ
  2857. 1:53:53వెనుకబాటుతనం ఉన్నాయి. అందుకే వీటి
  2858. 1:53:55బాధ్యతను భవిష్యత్తు ప్రభుత్వాలకే
  2859. 1:53:57వదిలేశారు. ఇప్పుడు ఒక ఇంపార్టెంట్ ఫాక్ట్
  2860. 1:54:01మన రాజ్యాంగం అధికారికంగా ఈ డైరెక్టివ్
  2861. 1:54:04ప్రిన్సిపుల్స్ ని ఎక్కడ ఇలా మూడు రకాలుగా
  2862. 1:54:06వర్గీకరించలేదు. కానీ వాటిలో ఉన్న కంటెంట్
  2863. 1:54:09ని బట్టి ఆ ఐడియాలజీ ని బట్టి ఈ టోటల్
  2864. 1:54:12కాన్సెప్ట్ ని మనం మూడు స్పష్టమైన
  2865. 1:54:14భాగాలుగా డివైడ్ చేయవచ్చు. అవే
  2866. 1:54:16సోషిలిస్టిక్ ప్రిన్సిపల్స్, గాంధియన్
  2867. 1:54:18ప్రిన్సిపల్స్ మరియు లిబరల్ ఇంటలెక్చువల్
  2868. 1:54:21ప్రిన్సిపల్స్. ఒక 3D బ్లూ ప్రింట్ లాగా ఈ
  2869. 1:54:24నిర్మాణం ఎలా విస్తరిస్తోందో ఒక్కో విభాగం
  2870. 1:54:26వెనుక ఉన్న ఆ కోర్ ఫిలాసఫీ ఏంటో ఇప్పుడు
  2871. 1:54:28మనం డీటెయిల్డ్ గా చూద్దాం. మొదటి కేటగిరి
  2872. 1:54:31సోషలిస్టిక్ ప్రిన్సిపుల్స్ సమాజంలో
  2873. 1:54:34అసమానతలు తగ్గించి అందరికీ సామాజిక ఆర్థిక
  2874. 1:54:37న్యాయం అందించడమే దీని మెయిన్ టార్గెట్
  2875. 1:54:40ఆర్టికల్స్ వైస్ గా చూస్తే ఆర్టికల్ 38
  2876. 1:54:43ప్రజల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించాలని
  2877. 1:54:45చెప్తోంది. ఆర్టికల్ 39 లోని అడిక్వేట్
  2878. 1:54:48లైవ్లీహుడ్ మరియు ఈక్వల్ పే ఫర్ ఈక్వల్
  2879. 1:54:50వర్క్ స్త్రీ పురుషులకు సమాన వేతనం ఇది
  2880. 1:54:53చాలాసార్లు ఎగ్జామ్ లో అడిగారు. కార్మికుల
  2881. 1:54:55విషయానికి వస్తే ఆర్టికల్ 41 ద్వారా రైట్
  2882. 1:54:58టు వర్క్ 42 ద్వారా పని ప్రదేశంలో హ్యూమన్
  2883. 1:55:01కండిషన్స్ ఆర్టికల్ 43 ప్రకారం వర్కర్స్
  2884. 1:55:04కి లివింగ్ వేజ్ అలాగే 43A ద్వారా
  2885. 1:55:07మేనేజ్మెంట్ లో వర్కర్స్ కు పార్టిసిపేషన్
  2886. 1:55:09ఇక సామాన్యుల కోసం 39A ద్వారా ఫ్రీ లీగల్
  2887. 1:55:13ఎయిడ్ ఉచిత న్యాయ సలహా మరియు 47 ద్వారా
  2888. 1:55:16పబ్లిక్ హెల్త్ న్యూట్రిషన్ లెవెల్స్
  2889. 1:55:18పెంచడం ఇవన్నీ ఒక పర్ఫెక్ట్ డెమోక్రటిక్
  2890. 1:55:21సోషలిస్ట్ స్టేట్ కి అసలైన పిల్లర్స్ ఇక
  2891. 1:55:24రెండవది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ సెక్షన్
  2892. 1:55:26గాంధియన్ ప్రిన్సిపల్స్ జాతీయ ఉద్యమ
  2893. 1:55:29సమయంలో మహాత్మా గాంధీ గారు కలలు గన్న
  2894. 1:55:32విలేజ్ లెవెల్ రీకన్స్ట్రక్షన్
  2895. 1:55:34ప్రోగ్రామ్స్ ఇవి. గ్రామీణ స్థాయి నుండి
  2896. 1:55:36భారతదేశాన్ని నిర్మించడం ఆయన విజన్ చూడండి
  2897. 1:55:39ఆర్టికల్ 40 ద్వారా గ్రామ పంచాయతీల
  2898. 1:55:42ఏర్పాటు ఆర్టికల్ 43 ద్వారా కాటేజ్
  2899. 1:55:45ఇండస్ట్రీస్ అంటే కుటీర పరిశ్రమల
  2900. 1:55:47ప్రోత్సాహం. 43బి ద్వారా కోఆపరేటివ్
  2901. 1:55:50సొసైటీస్ అంతేకాదు సమాజంలో అణగారిన
  2902. 1:55:53వర్గాలైన ఎస్సీ ఎస్టీల ఎడ్యుకేషనల్ అండ్
  2903. 1:55:56ఎకనామిక్ ఇంట్రెస్ట్ ను రక్షించడానికి
  2904. 1:55:58ఆర్టికల్ 46 ఉంది. హెల్త్ కు సంబంధించి
  2905. 1:56:01పబ్లిక్ హెల్త్ పాడుచేసే మత్తుపానీయాల
  2906. 1:56:04నిషేధం ఆర్టికల్ 47 లో ఉంటే గోవధను
  2907. 1:56:07నిషేధించడం ఆవులను రక్షించడం లాంటివి
  2908. 1:56:10ఆర్టికల్ 48 కిందక వస్తాయి. ఇక మూడవ
  2909. 1:56:13కేటగిరీ లిబరల్ ఇంటలెక్చువల్
  2910. 1:56:15ప్రిన్సిపల్స్ ఒక మోడర్న్ ప్రోగ్రెసివ్
  2911. 1:56:17సొసైటీ ఎలా ఉండాలో ఇవి డిక్టేట్ చేస్తాయి.
  2912. 1:56:20ఇందులో హైలైట్ పాయింట్ దేశమంతటా ఒకే రకమైన
  2913. 1:56:23సివిల్ చట్టాలు ఉండాలనే యూనిఫార్మ్ సివిల్
  2914. 1:56:26కోడ్ ఇది ఆర్టికల్ 44 అలాగే ఆరేళ్ల లోపు
  2915. 1:56:29పిల్లల ఎర్లీ చైల్డ్హుడ్ కేర్ కోసం
  2916. 1:56:31ఆర్టికల్ 45 మోడర్న్ అగ్రికల్చర్ మరియు
  2917. 1:56:34అనిమల్ హస్బెండరీ కోసం ఆర్టికల్ 48 ఇక్కడ
  2918. 1:56:37ఎన్విరన్మెంట్ వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్
  2919. 1:56:39కోసం ప్రత్యేకంగా ఆర్టికల్ 48A ని
  2920. 1:56:42చర్చారు. మన జాతీయ స్మారక కట్టడాల
  2921. 1:56:45పరిరక్షణకు ఆర్టికల్ 49 ఎగ్జిక్యూటివ్
  2922. 1:56:47నుండి జ్యుడిషరీని పూర్తిగా సెపరేట్ చేసే
  2923. 1:56:50ఆర్టికల్ 50 ఫైనల్ గా ఇంటర్నేషనల్ పీస్
  2924. 1:56:52అండ్ సెక్యూరిటీని ప్రమోట్ చేసే ఆర్టికల్
  2925. 1:56:5551 ఇవన్నీ భారతదేశాన్ని ఒక గ్లోబల్ లీడర్
  2926. 1:56:58గా నిలబెట్టే ప్రిన్సిపల్స్ ఇప్పుడు కాస్త
  2927. 1:57:00అలెర్ట్ అవ్వండి. ఇక్కడే యూపఎస్సి
  2928. 1:57:02మిమ్మల్ని కన్ఫ్యూస్ చేసే ఛాన్స్ ఉంది.
  2929. 1:57:04ఇది మీ స్పెషల్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  2930. 1:57:06రాజ్యాంగం రాసిన తర్వాత కాలక్రమైన వేరు
  2931. 1:57:09వేరు అమెండ్మెంట్స్ ద్వారా కొన్ని కొత్త
  2932. 1:57:11డైరెక్టివ్స్ ని యాడ్ చేశారు. 1976 లో
  2933. 1:57:14జరిగిన 42 అమెండ్మెంట్ ద్వారా నాలుగు
  2934. 1:57:16కొత్త ఆర్టికల్స్ వచ్చాయి. అవే ఆర్టికల్స్
  2935. 1:57:1839, 39A, 43A అండ్ 48A. ఆ తర్వాత 1978 లో
  2936. 1:57:25వచ్చిన 44 అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఆర్టికల్ 38
  2937. 1:57:28ని మాోడిఫై చేసి అసమానతలు తగ్గించాలని
  2938. 1:57:30చేర్చారు. 2002 లో వచ్చిన 86 అమెండ్మెంట్
  2939. 1:57:33ద్వారా ఆర్టికల్ 45 యొక్క సబ్జెక్ట్ మేటర్
  2940. 1:57:35ని మార్చారు. ఇక లేటెస్ట్ గా 2011 లో 97
  2941. 1:57:38అమెండ్మెంట్ ద్వారా కోఆపరేటివ్ సొసైటీస్
  2942. 1:57:41గురించి ఆర్టికల్ 43బి ని యాడ్ చేశారు. ఈ
  2943. 1:57:43అమెండ్మెంట్ ఇయర్స్ ఆ ఆర్టికల్ నెంబర్స్
  2944. 1:57:45పక్కగా మైండ్ లో ప్రింట్ అవ్వాలి. సరే
  2945. 1:57:47అసలు ఫండమెంటల్ రైట్స్ కి ఈ డైరెక్టివ్
  2946. 1:57:50ప్రిన్సిపల్స్ కి మధ్యన బేసిక్ డిఫరెన్స్
  2947. 1:57:52ఏంటి? ఫండమెంటల్ రైట్స్ అనేవి నెగిటివ్
  2948. 1:57:54ఇంజంక్షన్స్ అంటే ఇవి స్టేట్ ని
  2949. 1:57:57ప్రభుత్వాన్ని కొన్ని పనులు చేయకుండా
  2950. 1:57:59ఆపుతాయి. కానీ డిఎస్పీలు పాజిటివ్
  2951. 1:58:01డైరెక్షన్స్ ఇవి రాజ్యాన్ని ఫలానా మంచి
  2952. 1:58:04పనులు చేయమని అడుగుతాయి. ఎఫ్ఆర్ లు
  2953. 1:58:06జస్టిసయబుల్ కోర్టు ద్వారా అమలు
  2954. 1:58:09చేయించుకోవచ్చు. కానీ డిఎస్పీలు నాన్
  2955. 1:58:11జస్టిసయబుల్. అలాగే ఎఫ్ఆర్లు దేశంలో
  2956. 1:58:14పొలిటికల్ డెమోక్రసీని స్థాపిస్తే
  2957. 1:58:16డీఎస్పీలు సోషల్ అండ్ ఎకనామిక్
  2958. 1:58:19డెమోక్రసీని అంటే ఆర్థిక సామాజిక
  2959. 1:58:21ప్రజాస్వామ్యాన్ని తీసుకొస్తాయి.
  2960. 1:58:23ఫండమెంటల్ రైట్స్ కి పక్కా లీగల్
  2961. 1:58:25బ్యాకింగ్ ఉంటుంది. కానీ డిఎస్పీలకు కేవలం
  2962. 1:58:27మోరల్ అండ్ పొలిటికల్ బ్యాకింగ్ మాత్రమే
  2963. 1:58:29ఉంటుంది. ఇది చాలా క్రూషియల్ డిస్టింషన్ ఏ
  2964. 1:58:33గొప్ప ఐడియా కైనా విమర్శలు తప్పవు కదా ఈ
  2965. 1:58:36డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్ పై కూడా చాలా
  2966. 1:58:38కౌంటర్స్ వచ్చాయి. ఫస్ట్ పాయింట్ దీనికి
  2967. 1:58:40లీగల్ ఫోర్స్ లేకపోవటం కోర్టుకు వెళ్ళే
  2968. 1:58:43ఛాన్స్ లేకపోవటం వల్ల ఇవి కేవలం పైస్
  2969. 1:58:45సూపర్ ఫ్లూయిటీస్ అంటే వట్టి మాటలు అని
  2970. 1:58:48క్రిటిసైజ్ చేశారు. కేటి షా గారు ఒక అడుగు
  2971. 1:58:50ముందుకవేసి దీనిని ఏ చెక్ ఆన్ ఏ బ్యాంక్
  2972. 1:58:53పేబుల్ ఓన్లీ వెన్ ద రీసోర్సెస్ ఆఫ్ ద
  2973. 1:58:55బ్యాంక్ పర్మిట్ అంటూ కామెంట్ చేశారు.
  2974. 1:58:57సెకండ్ ఇవి ఇల్లాజికల్ గా అరేంజ్ అయ్యాయని
  2975. 1:59:00ఒక ప్రాపర్ ఫిలాసఫీ ఫాలో అవ్వలేదనేది
  2976. 1:59:02వాళ్ళ వాదన. థర్డ్ పాయింట్ ఇది కాస్త
  2977. 1:59:05కన్జర్వేటివ్ అంటే సర్ ఐవర్ జెనింగ్స్
  2978. 1:59:08అన్నట్టు ఇది 19 వ శతాబ్దపు బ్రిటిష్
  2979. 1:59:10ఫేబియన్ సోషలిజం ఐడియాలజీకి దగ్గరగా ఉందట.
  2980. 1:59:13ఇక ఫోర్త్ అండ్ మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ సెంటర్
  2981. 1:59:16స్టేట్స్ మధ్య లేదా ప్రెసిడెంట్ ప్రైమ్
  2982. 1:59:18మినిస్టర్ మధ్య కాన్స్టిట్యూషనల్
  2983. 1:59:20కాన్ఫ్లిక్ట్స్ వస్తాయని కే సంతానం లాంటి
  2984. 1:59:22వాళ్ళు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇక్కడి
  2985. 1:59:24నుండి మన రాజ్యాంగ చరిత్రలో ఒక ఎపిక్ వార్
  2986. 1:59:27స్టార్ట్ అయింది. ఫండమెంటల్ రైట్స్
  2987. 1:59:29గొప్పవా లేక డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్
  2988. 1:59:31గొప్పవా? ఈ ప్రశ్నకు సుప్రీం కోర్టు ఏం
  2989. 1:59:33చెప్పిందో చూద్దాం. 1951
  2990. 1:59:36చంపకం దొరరాజన్ కేసు లో కోర్టు చాలా
  2991. 1:59:39క్లియర్ గా చెప్పింది. ఈ రెండిటి మధ్య
  2992. 1:59:40ఏవైనా క్లాషెస్ వస్తే ఫండమెంటల్ రైట్స్ దే
  2993. 1:59:43పై చేయని. డిపిఎస్పీలు ఎప్పటికీ
  2994. 1:59:46సబఆర్డినేట్ గానే ఉండాలని తేల్చేసింది. ఆ
  2995. 1:59:48తర్వాత 1967 గోలక్నాథ్ కేసు లో ఫండమెంటల్
  2996. 1:59:52రైట్స్ అనేవి సాక్రోసాంక్ట్ అంటే చాలా
  2997. 1:59:55పవిత్రమైనవి. వాటిని పార్లమెంట్
  2998. 1:59:57సవరించడానికి వీలు లేదని తీర్పునిచ్చింది.
  2999. 1:59:59ఈ జడ్జిమెంట్స్ కి కౌంటర్ గా అప్పటి
  3000. 2:00:01ప్రభుత్వం 1971 లో 24వ అండ్ 25వ
  3001. 2:00:05కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్స్
  3002. 2:00:06తీసుకువచ్చింది. ఇందులో ఆర్టికల్ 31సి ని
  3003. 2:00:09చేర్చి డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్ కు పవర్
  3004. 2:00:11పెంచే ప్రయత్నం చేసింది. ఈ కోర్ట్ అండ్
  3005. 2:00:14పార్లమెంట్ వార్ 1973 లో కేశవానంద భారతీ
  3006. 2:00:16కేస్ తో పీక్స్ కి వెళ్ళింది. ఈ
  3007. 2:00:18ల్ాండ్మార్క్ కేస్ లో కోర్ట్ ఆర్టికల్
  3008. 2:00:2031సి లోని ఒక ప్రొవిజన్ ని ఎక్సెప్ట్ చేసి
  3009. 2:00:23మరోదాన్ని స్ట్రైక్ డౌన్ చేసింది. దీనికి
  3010. 2:00:25రిటాలియేషన్ గా 1976 లో గవర్నమెంట్ అత్యంత
  3011. 2:00:29పవర్ఫుల్ 42 అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఒక
  3012. 2:00:31కఠినమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. అసలు అన్ని
  3013. 2:00:34డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్ కి ఫండమెంటల్
  3014. 2:00:36రైట్స్ పైన ప్రైమసీ అంటే ఆదిక్యతను
  3015. 2:00:38కల్పించింది. ఇక ఫండమెంటల్ రైట్స్ కి
  3016. 2:00:40వాల్యూ లేకుండా పోతుందేమో అనుకున్న టైంలో
  3017. 2:00:421980 లో మినర్వా మిల్స్ కేస్ వచ్చింది. ఈ
  3018. 2:00:45కేస లో సుప్రీం కోర్ట్ ఆ 42 అమెండ్మెంట్
  3019. 2:00:48ఎక్స్టెన్షన్ ని స్ట్రైక్ డౌన్ చేసి మళ్ళీ
  3020. 2:00:50బ్యాలెన్స్ ని రీస్టోర్ చేసింది. ఈ
  3021. 2:00:52సుదీర్ఘమైన లీగల్ బాటిల్ కి ఎండ్ కార్డు
  3022. 2:00:54వేస్తూ 1980 లో మినర్వా మిల్స్ కేస్ లో
  3023. 2:00:57సుప్రీం కోర్ట్ చెప్పిన ఈ పవర్ఫుల్
  3024. 2:00:59స్టేట్మెంట్ వినండి. ది ఇండియన్
  3025. 2:01:01కాన్స్టిట్యూషన్ ఇస్ ఫౌండడ్ ఆన్ ద బెడ్
  3026. 2:01:02rockక్ ఆఫ్ ద బాలెన్స్ బిట్వీన్ ద
  3027. 2:01:04ఫండమెంటల్ రైట్స్ అండ్ ద డైరెక్టివ్
  3028. 2:01:06ప్రిన్సిపల్స్ అంటే మన రాజ్యాంగం ఈ
  3029. 2:01:08రెండిటి మధ్య ఉన్న బాలెన్స్ పైనే ఆధారపడి
  3030. 2:01:11ఉంది. ఈ రెండూ ఒక రథానికి ఉన్న రెండు
  3031. 2:01:13చక్రాలు లాంటివే. టూ వీల్స్ ఆఫ్ చారియట్.
  3032. 2:01:15ఒక చక్రానికి ఇంకో చక్రం పై సంపూర్ణ
  3033. 2:01:18ఆదిక్యత ఇస్తే అసలు ఆ రథం బాలెన్స్ తప్పి
  3034. 2:01:21రాజ్యాంగం యొక్క బేసిక్ స్ట్రక్చర్ దెబ్బ
  3035. 2:01:23తింటుంది అని సుప్రీం కోర్టు చాలా
  3036. 2:01:25స్ట్రాంగ్ గా ఫైనలైజ్ చేసింది. సరే ఇవన్నీ
  3037. 2:01:28చదువుకోవడానికి బాగానే ఉన్నాయి. కానీ
  3038. 2:01:30ప్రాక్టికల్ గా ఇవి అమలయ్యాయా? కచ్చితంగా
  3039. 2:01:33దశాబ్దాలుగా మన ప్రభుత్వాలు ఈ నాన్
  3040. 2:01:35జస్టిషబుల్ సూత్రాలను చట్టాలుగా మార్చే
  3041. 2:01:38ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉన్నాయి. 1950 లో
  3042. 2:01:41ప్లానింగ్ కమిషన్ ఇప్పుడు దాని ప్లేస్ లో
  3043. 2:01:43వచ్చిన నీతి ఆయోగ్ ఇవన్నీ ఎకనామిక్
  3044. 2:01:46డెమోక్రసీ కోసం తెచ్చినవే అలాగే జమీందారి
  3045. 2:01:49వ్యవస్థను రద్దు చేస్తూ తెచ్చిన ల్యాండ్
  3046. 2:01:51రిఫార్మ్స్ వర్కర్స్ హక్కులను
  3047. 2:01:53రక్షించడానికి తెచ్చిన మినిమం వేజెస్
  3048. 2:01:55యక్ట్ మహిళల కోసం మెటర్నిటీ బెనిఫిట్
  3049. 2:01:57యాక్ట్ ఇక పేదలకు ఫ్రీ లీగల్ ఎయిడ్
  3050. 2:02:00అందించే ఆర్టికల్ 39A ఇంప్లిమెంటేషన్ కోసం
  3051. 2:02:021987 లో లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీస్ యాక్ట్
  3052. 2:02:06పాస్ చేసి లోక అదాలత్లను కూడా ఏర్పాటు
  3053. 2:02:08చేశారు. ఈ ప్రాసెస్ అక్కడితో ఆగిపోలేదు.
  3054. 2:02:11గాంధేయ సూత్రాలను ప్రాక్టికల్ గా అమలు
  3055. 2:02:13చేస్తూ ఖాదీ అండ్ విలేజ్ ఇండస్ట్రీస్
  3056. 2:02:15బోర్డులు ఏర్పాటు చేశారు. ఇక పర్యావరణ
  3057. 2:02:17రక్షణకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 48A కోసం
  3058. 2:02:20ఏకంగా వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్
  3059. 2:02:221972 మరియు ఫారెస్ట్ కన్సర్వేషన్ యాక్ట్
  3060. 2:02:241980 తీసుకొచ్చారు. వీటన్నిటికంటే ఒక
  3061. 2:02:27బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్ ఏంటంటే ఆర్టికల్ 40 లో
  3062. 2:02:29ఉన్న గ్రామ పంచాయతీల కలను నిజం చేస్తూ
  3063. 2:02:311992 లో 73 అమెండ్మెంట్ ద్వారా
  3064. 2:02:34పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థకు రాజ్యాంగ బద్ధత
  3065. 2:02:36కల్పించడం. అలాగే రీసెంట్ గా 103
  3066. 2:02:39అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఎకనామికలీ వీకర్
  3067. 2:02:41సెక్షన్స్ అంటే ఈడబల్ఎస్ కి ఇచ్చిన 10%
  3068. 2:02:43రిజర్వేషన్ కూడా ఈ వెల్ఫేర్ స్టేట్
  3069. 2:02:45ఫిలాసఫీలో భాగమే. ఇది ఫైనల్ అండ్ హై
  3070. 2:02:48అలెర్ట్ యూపీఎస్సి ట్రాప్ చాలా జాగ్రత్తగా
  3071. 2:02:50వినండి. అన్ని డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్
  3072. 2:02:52కేవలం ఈ పార్ట్ ఫోర్ లోనే లేవు. మన
  3073. 2:02:54రాజ్యాంగంలోని ఇతర భాగాల్లో కూడా ఇలాంటివే
  3074. 2:02:57మరో మూడు సూత్రాలు దాగి ఉన్నాయి. అవేంటంటే
  3075. 2:02:59పార్ట్ 16 లోని ఆర్టికల్ 335 ఇది ప్రభుత్వ
  3076. 2:03:02ఉద్యోగాల్లో ఎస్సీ ఎస్టీల క్లెయిమ్స్ ని
  3077. 2:03:04పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని చెబుతుంది. ఇక
  3078. 2:03:06పార్ట్ 17 లోని ఆర్టికల్ 350A ప్రైమరీ
  3079. 2:03:09స్కూల్ లెవెల్ లో మాతృభాషలోని
  3080. 2:03:10ఇన్స్ట్రక్షన్ ఉండాలని సూచిస్తుంది. అలాగే
  3081. 2:03:12అదే పార్ట్ లోని ఆర్టికల్ 351 హిందీ భాషను
  3082. 2:03:15డెవలప్ చేయాలని నిర్దేశిస్తుంది. ఈ మూడు
  3083. 2:03:17కూడా పార్ట్ ఫోర్ బయట ఉన్నవే అయినా ఇవి
  3084. 2:03:19కూడా నాన్ జస్టిషయబుల్ డైరెక్టర్స్ కిందకే
  3085. 2:03:21వస్తాయి. మర్చిపోకండి. చాప్టర్ క్లోజ్
  3086. 2:03:23చేసే ముందు ఒక క్విక్ రివిజన్ రౌండ్. ఈ
  3087. 2:03:26కోర్ ఆర్టికల్స్ ని మీ బ్రెయిన్ లో స్కాన్
  3088. 2:03:27చేసుకోండి. ఆర్టికల్ 36 స్టేట్ డెఫినిషన్
  3089. 2:03:30సేమ్ యస్ పార్ట్ 3 ఆర్టికల్ 37 ఈ
  3090. 2:03:33ప్రిన్సిపుల్స్ నాన్ జస్టిషబుల్ అని కానీ
  3091. 2:03:35గవర్నెన్స్ లో ఫండమెంటల్ అని చెప్తుంది.
  3092. 2:03:37ఆర్టికల్ 38 వెల్ఫేర్ స్టేట్ కోసం ఒక
  3093. 2:03:40సోషల్ ఆర్డర్ ని ప్రమోట్ చేయడం. ఆర్టికల్
  3094. 2:03:4239 లో ఒక ఆరు ముఖ్యమైన సోషలిస్ట్ పాలసీస్
  3095. 2:03:45ఉన్నాయి. ఈక్వల్ పే ఫర్ ఈక్వల్ వర్క్
  3096. 2:03:47లాంటివి. ఇక గాంధీ గారి డ్రీమ్ అయిన
  3097. 2:03:49ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ విలేజ్ పంచాయతీస్ ఇది
  3098. 2:03:51ఆర్టికల్ 40. ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ మీకు
  3099. 2:03:53ఎప్పుడూ ఫింగర్ టిప్స్ పైన ఉండాలి. సో
  3100. 2:03:55ఇదండీ టోటల్ డఎస్పి కాన్సెప్ట్. చివరగా
  3101. 2:03:58మీకు మీరే వేసుకోవాల్సిన ఒక లోతైన ప్రశ్న.
  3102. 2:04:00మన సుప్రీంకోర్టు అన్నట్లు ఫండమెంటల్
  3103. 2:04:02రైట్స్ మన ప్రజాస్వామ్యానికి చక్రాలు
  3104. 2:04:04అయితే ఈ డీఎస్పి లు ఆ చక్రాలు ఏ దిశలో
  3105. 2:04:07వెళ్లాలో నిర్దేశించే ఒక స్టీరింగ్ వీల్
  3106. 2:04:09లాంటివి. మరి రేపు మీ మెయిన్స్ ఆన్సర్స్
  3107. 2:04:12లో ఈ రెండు కాన్సెప్ట్స్ మధ్య
  3108. 2:04:13కాన్ఫ్లిక్ట్ వచ్చినప్పుడు దేశ భవిష్యత్తు
  3109. 2:04:15కోసం మీరు దేనికి ప్రయారిటీ ఇస్తారు? ఆ
  3110. 2:04:17రథం బ్యాలెన్స్ తప్పకుండా మీ అనాలసిస్ ని
  3111. 2:04:20ఎలా రాస్తారు? ఆలోచించండి రాజ్యాంగాన్ని
  3112. 2:04:22కేవలం బట్టి పట్టడం కాదు దాని
  3113. 2:04:24అంతరార్థాన్ని ఫీల్ అవ్వండి. అప్పుడే
  3114. 2:04:26యూపీఎస్సీ లో అద్భుతమైన స్కోర్ మీ సొంతం
  3115. 2:04:28మళ్ళీ మరో పవర్ఫుల్ ఎక్స్ప్లెయినర్ తో
  3116. 2:04:30కలుద్దాం. ఆల్ ది బెస్ట్
  3117. 2:04:31నమస్కారం ఈరోజు మనం ఒక అత్యంత కీలకమైన
  3118. 2:04:35స్కోరింగ్ టాపిక్ లోకి అడుగు పెడుతున్నాం.
  3119. 2:04:37అదే మన రాజ్యాంగంలోని ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్
  3120. 2:04:40అంటే ప్రాథమిక విధులు. యూపీఎస్సీ
  3121. 2:04:42ప్రిలిమ్స్ అయినా మెయిన్స్ అయినా ఈ టాపిక్
  3122. 2:04:45నుంచి క్వశ్చన్ లేకుండా పేపర్ ఉండదంటే
  3123. 2:04:47నమ్మండి. కాబట్టి అసలు ఈ విధులు ఎందుకు
  3124. 2:04:49వచ్చాయి ఎలా వచ్చాయా ఒక సినిమాటిక్ జర్నీ
  3125. 2:04:52లాగా చూద్దాం. ఇక ఏమాత్రం లేట్ చేయకుండా
  3126. 2:04:55డైరెక్ట్ గా టాపిక్ లోకి వెళ్ళిపోదాం. మనం
  3127. 2:04:57ఈరోజు కవర్ చేయబోయే పాత్ ఒకసారి చూద్దాం.
  3128. 2:05:00ముందుగా ఒరిజిన్ అండ్ ఇన్స్పిరేషన్ ఆ
  3129. 2:05:02తర్వాత స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ ఆర్టికల్ 51ఏ
  3130. 2:05:05లోని లిస్ట్ వాటి ఫీచర్స్, క్రిటిసిజమ్స్
  3131. 2:05:08అండ్ ఫైనల్ గా వర్మా కమిటీ. ఈ మొత్తం 3D
  3132. 2:05:11నాలెడ్జ్ మ్యాప్ ని స్టెప్ బై స్టెప్
  3133. 2:05:13డీకోడ్ చేద్దాం. మొదటిగా ఆరిజిన్ అండ్
  3134. 2:05:16ఇన్స్పిరేషన్ అసలు ఈ ప్రాథమిక విధులు అనే
  3135. 2:05:19ఆలోచన ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో చూద్దాం.
  3136. 2:05:21ఇక్కడ ఒక చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ పాయింట్
  3137. 2:05:23ఉందండి మీరు గమనిస్తే అసలు మన ఒరిజినల్
  3138. 2:05:25కాన్స్టిట్యూషన్ లో ఈ ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్
  3139. 2:05:28అనే కాన్సెప్ట్ లేదు నమ్మశక్యంగా లేదు కదా
  3140. 2:05:30కానీ అదే నిజం ఎందుకంటే యూఎస్ఏ కెనడా
  3141. 2:05:33ఫ్రాన్స్ లాంటి పెద్ద పెద్ద డెమోక్రటిక్
  3142. 2:05:35దేశాల్లో కూడా పౌరుల విధులకు సంబంధించిన
  3143. 2:05:37స్పెషలిస్ట్ ఎక్కడా లేదు ఒక జపాన్ లో తప్ప
  3144. 2:05:40కానీ అప్పట్లో ఉన్న యుఎస్ఎస్ఆర్ లాంటి
  3145. 2:05:42సోషలిస్ట్ దేశాలు మాత్రం హక్కులకు మరియు
  3146. 2:05:44విధులకు ఈక్వల్ ఇంపార్టెన్స్ ఇచ్చాయి. ఆ
  3147. 2:05:46సోషలిస్ట్ ఫిలాసఫీ నుంచే మన రాజ్యాంగ
  3148. 2:05:49నిర్మాతలు ఇన్స్పైర్ అయ్యారు. మరి
  3149. 2:05:51ఒరిజినల్ రాజ్యాంగంలో లేనివి మధ్యలో ఎలా
  3150. 2:05:53వచ్చాయి లెట్స్ మూవ్ టు ద సెకండ్ పార్ట్
  3151. 2:05:56స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ రికమెండేషన్స్ ఇక్కడే
  3152. 2:05:58అసలు కథ మొదలవుతుంది. ఒక్కసారి 1975 నాటి
  3153. 2:06:02పరిస్థితిలోకి జూమ్ చేసి చూద్దాం. 1950 లో
  3154. 2:06:04రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు ఇవి
  3155. 2:06:06లేవు. కానీ 1975 నుంచి 77 మధ్యకాలంలో
  3156. 2:06:10జరిగిన ఇంటర్నల్ ఎమర్జెన్సీ సమయంలో
  3157. 2:06:13పౌరులకు వాళ్ళ బాధ్యతలు కూడా గుర్తు
  3158. 2:06:15చేయాల్సిన అవసరం ఉందని అప్పటి గవర్నమెంట్
  3159. 2:06:17ఫీల్ అయింది. అందుకే 1976 లో సర్దార్
  3160. 2:06:21స్వరణ్ సింగ్ కమిటీని వేశారు. ఈ కమిటీ
  3161. 2:06:23ఇచ్చిన రిపోర్ట్ బేస్ చేసుకొని 1976 లోనే
  3162. 2:06:27ఫేమస్ 42 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా
  3163. 2:06:29రాజ్యాంగంలో కొత్తగా పార్ట్ ఐవ అని అలాగే
  3164. 2:06:32ఆర్టికల్ 51A ని యాడ్ చేశారు. ఇప్పుడు ఒక
  3165. 2:06:35ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ పాయింట్ యూపీఎస్సి
  3166. 2:06:37ఎగ్జామినర్ మిమ్మల్ని ఎక్కడ కన్ఫ్యూజ్
  3167. 2:06:39చేస్తాడో ఇక్కడ జాగ్రత్తగా చూడండి. స్వరణ్
  3168. 2:06:42సింగ్ కమిటీ చెప్పిన ప్రతీది అప్పటి
  3169. 2:06:43కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం యాక్సెప్ట్ చేయలేదు.
  3170. 2:06:45ముఖ్యంగా విధులను పాటించకపోతే ఫైన్ వేయడం
  3171. 2:06:49ఆ చట్టాలను కోర్టులో ఛాలెంజ్ చేయకుండా
  3172. 2:06:51చూడటం లేదా పన్నులు కట్టడాన్ని ఒక
  3173. 2:06:53ప్రాథమిక విధిగా మార్చడం లాంటి
  3174. 2:06:56రికమెండేషన్స్ ని గవర్నమెంట్ పూర్తిగా
  3175. 2:06:58రిజెక్ట్ చేసింది. ఎగ్జామ్ లో డ్యూటీ టు
  3176. 2:07:00పే టాక్సెస్ అనేది ఫండమెంటల్ డ్యూటీ అని
  3177. 2:07:02ఇస్తే దట్స్ ఏ ట్రాప్ అక్కడ మీరు అలర్ట్
  3178. 2:07:04అవ్వాలి. ఇప్పుడు మనం మూడవ విభాగానికి
  3179. 2:07:07వెళ్దాం. లిస్ట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్
  3180. 2:07:09అసలు ఆ ఆర్టికల్ 51A లో ఏముందో ఇప్పుడు
  3181. 2:07:12ఒక్కొక్కటిగా చూద్దాం. ఈ మొదటి నాలుగు
  3182. 2:07:14విధులను కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఏ మన
  3183. 2:07:18రాజ్యాంగాన్ని నేషనల్ ఫ్లాగ్ ని అండ్
  3184. 2:07:20నేషనల్ యాంథెమ్ ని రెస్పెక్ట్ చేయడం. బి
  3185. 2:07:22మన ఫ్రీడమ్ స్ట్రగుల్ కి ఇన్స్పైర్ చేసిన
  3186. 2:07:24ఆదర్శాలను పాటించడం. సి ఇది చాలా ముఖ్యం.
  3187. 2:07:28భారతదేశం యొక్క సార్వభౌమాధికారం అంటే
  3188. 2:07:31సోవరనిటీ ఐక్యత మరియు సమగ్రతను కాపాడటం.
  3189. 2:07:34ఇక్కడ సోవరనిటీ అంటే మన దేశంపై మనకున్న
  3190. 2:07:37సర్వాధికారం అని గుర్తుంచుకోండి. ఇక డి
  3191. 2:07:40దేశాన్ని డిఫెండ్ చేయడం. అవసరమైనప్పుడు
  3192. 2:07:42నేషనల్ సర్వీస్ కి రెడీగా ఉండటం ఈ
  3193. 2:07:45స్ట్రక్చర్ ఎక్స్పాండ్ అయ్యే కొద్దీ మన
  3194. 2:07:47సామాజిక బాధ్యతలు ఎలా పెరుగుతున్నాయో
  3195. 2:07:49చూడండి ఈ ప్రజలందరి మధ్య హార్మోనీని
  3196. 2:07:52ప్రమోట్ చేయడం అలాగే విమెన్ డిగ్నిటీని
  3197. 2:07:54కించపరిచే పద్ధతులను వదిలేయడం ఎఫ్ మన
  3198. 2:07:57కాంపోజిట్ కల్చర్ ని హెరిటేజ్ ని కాపాడటం
  3199. 2:08:00జి అడవులు నదులు వైల్డ్ లైఫ్ ఓవరాల్ గా
  3200. 2:08:04నాచురల్ ఎన్విరాన్మెంట్ ని ప్రొటెక్ట్
  3201. 2:08:05చేయడం ఇక హెచ్ సైంటిఫిక్ టెంపర్ ని అలాగే
  3202. 2:08:09హ్యూమనిజం ని డెవలప్ చేసుకోవడం ఇట్స్ ద
  3203. 2:08:11పర్ఫెక్ట్ బాలెన్స్ ఆఫ్ సైన్స్ ఇన్ సొసైటీ
  3204. 2:08:13కదు లాస్ట్ సెట్ ఆఫ్ డ్యూటీస్ కి
  3205. 2:08:15వచ్చేసాం. ఐ పబ్లిక్ ప్రాపర్టీని సేఫ్
  3206. 2:08:17గార్డ్ చేయడం అండ్ వైలెన్స్ కి దూరంగా
  3207. 2:08:19ఉండటం. జె ఇండివిడ్ువల్ గా అలాగే
  3208. 2:08:22కలెక్టివ్ గా కూడా ఎక్సలెన్స్ వైపు
  3209. 2:08:24వెళ్ళడం. ఇక లాస్ట్ పాయింట్ ఇక్కడ
  3210. 2:08:26యూపిఎస్స కోసం ఇంకో అలర్ట్ కే 6క్స్ నుంచి
  3211. 2:08:2914 ఇయర్ల పిల్లలకి ఎడ్యుకేషన్
  3212. 2:08:30అపర్చునిటీస్ ప్రొవైడ్ చేయడం. ఈ కే
  3213. 2:08:32డ్యూటీని 2002 లో జరిగిన 86 అమెండ్మెంట్
  3214. 2:08:35ద్వారా కొత్తగా యాడ్ చేశారు. అంటే
  3215. 2:08:37ఒరిజినల్ గా యాడ్ చేసిన 10 డ్యూటీస్ కాస్త
  3216. 2:08:39ఈరోజు 11 అయ్యాయి అన్నమాట. సరే 11 విధులు
  3217. 2:08:43ఏంటో చూసాం కదా నెక్స్ట్ సెక్షన్ లో అసలు
  3218. 2:08:45వీటి వెనుకున్న కీ ఫీచర్స్ ఏంటో అనలైజ్
  3219. 2:08:47చేద్దాం. ఈ పాయింట్ ని మీ మైండ్ లో
  3220. 2:08:50స్పష్టంగా ముద్రించుకోండి. ఈ విధులు
  3221. 2:08:52బేసిక్ గా రెండు రకాలు. ఒకటి మోరల్
  3222. 2:08:54డ్యూటీస్ అంటే నైతిక బాధ్యతలు. ఫర్
  3223. 2:08:57ఎగ్జాంపుల్ మన ఫ్రీడమ్ ఫైటర్స్ ఆదర్శాలను
  3224. 2:08:59గౌరవించడం. రెండు సివిక్ డ్యూటీస్ అంటే
  3225. 2:09:02పౌర బాధ్యతలు రాజ్యాంగాన్ని జాతీయ జెండాను
  3226. 2:09:05గౌరవించడం లాంటివి. ఈ రెండిటి మధ్య ఉన్న
  3227. 2:09:07తేడా మీకు ఎగ్జామ్ టైం లో చాలా క్లారిటీ
  3228. 2:09:10ఇస్తుంది. అయితే ఇక్కడో ఇంపార్టెంట్
  3229. 2:09:12క్యాచ్ ఉంది గమనించండి. ఫండమెంటల్ రైట్స్
  3230. 2:09:15లాగా ఈ ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్ అందరికీ
  3231. 2:09:17వర్తించవు. ఇవి ఓన్లీ సిటిజన్స్ కి
  3232. 2:09:19మాత్రమే. ఫారనర్స్ కి ఇది అప్లై అవ్వవు.
  3233. 2:09:22ఇక్కడే ఎగ్జామినర్ మిమ్మల్ని కన్ఫ్యూజ్
  3234. 2:09:24చేస్తాడు. సో జాగ్రత్త. అండ్ ఇంకో పాయింట్
  3235. 2:09:26ఇవి డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్ లాగానే
  3236. 2:09:28నాన్ జస్టిషయబుల్ అంటే ఇవి ఫాలో అవ్వకపోతే
  3237. 2:09:32నేరుగా కోర్ట్లు శిక్ష విధించలేవు కానీ
  3238. 2:09:35పార్లమెంట్ చట్టం చేయడం ద్వారా మాత్రం
  3239. 2:09:37వీటిని లీగల్ గా ఇంప్లిమెంట్ చేయొచ్చు.
  3240. 2:09:39సెక్షన్ఫైవ్ క్రిటిసిజంస్ అండ్
  3241. 2:09:41సిగ్నిఫికెన్స్ ఇప్పుడు మనం కొంచెం
  3242. 2:09:44మెయిన్స్ పర్స్పెక్టివ్ లోకి షిఫ్ట్
  3243. 2:09:45అవుదాం. లీగల్ స్కాలర్స్ ఈ పార్ట్ ఐవిఏ ని
  3244. 2:09:49ఎలా క్రిటిసైజ్ చేశారో చూద్దాం.
  3245. 2:09:51విమర్శకులు ప్రధానంగా ఏమన్నారంటే ఒకటి ఈ
  3246. 2:09:54లిస్ట్ లో అన్ని కవర్ కాలేదు ఇది నాట్
  3247. 2:09:57ఎగజాస్టివ్ అని చెప్పారు. అంటే ఓటు వేయడం,
  3248. 2:09:59టాక్స్లు కట్టడం, ఫ్యామిలీ ప్లానింగ్
  3249. 2:10:01లాంటివి మిస్ అయ్యాయి కదా రెండు, దీంట్లో
  3250. 2:10:03వాడిన సైంటిఫిక్ టెంపర్, నోబెల్ ఐడియాస్
  3251. 2:10:06లాంటి పదాలు కామన్ మ్యాన్ కి అర్థం కాని
  3252. 2:10:08విధంగా చాలా అంబిగ్యుయస్ గా ఉన్నాయి.
  3253. 2:10:10మూడోది, ఇవి నాన్ జస్టిసేబుల్ కాబట్టి
  3254. 2:10:12జస్ట్ కొన్ని మోరల్ కోడ్స్ లాగా
  3255. 2:10:14మిగిలిపోయాయి. ఇక లాస్ట్ పాయింట్ వీటిని
  3256. 2:10:16పార్ట్త్ర లో ఫండమెంటల్ రైట్స్ తర్వాత
  3257. 2:10:18పెట్టకుండా పార్ట్ఫోర్ కి ఒక అపెండేజ్
  3258. 2:10:20లాగా అతికించడం వల్ల వాటికి అసలు వాల్యూ
  3259. 2:10:22లేకుండా పోయిందని కూడా స్ట్రాంగ్ గా
  3260. 2:10:24విమర్శించారు. ఇక్కడొక సినిమాటిక్ థాట్ ని
  3261. 2:10:26అబ్సర్వ్ చేయండి. ఏకే సేన్ లాంటి
  3262. 2:10:28క్రిటిక్స్ ఏమన్నారంటే పౌరులకే వాళ్ళ
  3263. 2:10:31డ్యూటీస్ ఏంటో చెబుతున్నారు అంటే వాళ్ళ
  3264. 2:10:33మీద గవర్నమెంట్ కి నమ్మకం లేదన్నట్టుగా
  3265. 2:10:35ఫీల్ అయ్యారు. డెమోక్రసీలో పౌరులే
  3266. 2:10:37మాస్టర్స్ అయినప్పుడు రిపబ్లిక్ అనేది
  3267. 2:10:39మాస్టర్ లాగా ఫీల్ అయి ప్రజలని శాసించడం
  3268. 2:10:42కరెక్ట్ కాదని వాళ్ళు గట్టిగా వాదించారు.
  3269. 2:10:44కానీ కాయిన్ కి ఇంకోవైపు కూడా ఉంది కదా
  3270. 2:10:47వీటి సిగ్నిఫికెన్స్ ని తక్కువ అంచనా
  3271. 2:10:48వేయలేం. ఈ డ్యూటీస్ పౌరులకి ఒక కంటిన్యూస్
  3272. 2:10:51రిమైండర్ లాంటివి కేవలం రైట్స్
  3273. 2:10:53అనుభవించడమే కాదు మీకు కొన్ని
  3274. 2:10:55ఆబ్లిగేషన్స్ ఉన్నాయని గుర్తుచేస్తాయి.
  3275. 2:10:57నేషనల్ ఫ్లాగ్ ని అవమానించడం లాంటి యాంటీ
  3276. 2:10:59నేషనల్ పనులకు ఇదొక స్ట్రాంగ్ వార్నింగ్
  3277. 2:11:02అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా ఏదైనా ఒక చట్టం
  3278. 2:11:04వాలిడ్ అవునా కాదా అని కోర్ట్లు డిసైడ్
  3279. 2:11:06చేసేటప్పుడు ఈ డ్యూటీస్ ఒక రెఫరెన్స్
  3280. 2:11:08పాయింట్ లాగా చాలా హెల్ప్ అవుతాయి.
  3281. 2:11:10మెయిన్స్ ఆన్సర్ లో ఎక్స్ట్రా మార్క్స్
  3282. 2:11:12ఇచ్చిపెట్టే సుప్రీం కోర్ట్ అబ్సర్వేషన్
  3283. 2:11:14ఇదే. 1991 లోని మోహన్ కుమార్ సింగహానియా
  3284. 2:11:18కేస్ అలాగే 2012 నాటి రామ్లీలా మైదాన్
  3285. 2:11:21ఇన్సిడెన్స్ లో సుప్రీం కోర్ట్ ఏం
  3286. 2:11:22చెప్పిందంటే ఏదైనా లా యొక్క
  3287. 2:11:24కాన్స్టిట్యూషనాలిటీని డిసైడ్ చేసేటప్పుడు
  3288. 2:11:26ఆ లా అనేది ఆర్టికల్ 51A ని సపోర్ట్
  3289. 2:11:29చేసేలా ఉంటే దాన్ని కాన్స్టిట్యూషనల్ గానే
  3290. 2:11:31పరిగణించొచ్చు అని తీర్పునిచ్చింది. ఇది
  3291. 2:11:33చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్ పాయింట్ అండి. ఈ
  3292. 2:11:35డ్యూటీస్ గురించి అప్పటి ప్రైమ్ మినిస్టర్
  3293. 2:11:37ఇందిరా గాంధీ గారు ఇచ్చిన స్టేట్మెంట్
  3294. 2:11:38చాలా పాపులర్. ఆవిడ ఏమన్నారంటే ఈ డ్యూటీస్
  3295. 2:11:41ఉద్దేశం ప్రజల రైట్స్ ని అణచివేయడం కాదు
  3296. 2:11:43వాళ్ళ రైట్స్ పట్ల వాళ్ళు ఎంత అవేర్ గా
  3297. 2:11:45ఉన్నారో డ్యూటీస్ పట్ల కూడా అంతే
  3298. 2:11:47అవేర్నెస్ తో ఉండి ఆ డెమోక్రటిక్ బాలెన్స్
  3299. 2:11:49ని తీసుకురావడానికే అని స్పష్టం చేశారు.
  3300. 2:11:52ఇక లాస్ట్ అండ్ ఫైనల్ సెక్షన్ కి వద్దాం.
  3301. 2:11:54వర్మా కమిటీ. నాన్ జస్టిషయబుల్ అన్నారు
  3302. 2:11:56కదా మరి వీటిని ప్రాక్టికల్ గా ఎలా
  3303. 2:11:58ఇంప్లిమెంట్ చేస్తున్నారో ఈ కమిటీ
  3304. 2:12:00అబ్జర్వేషన్స్ ద్వారా చూద్దాం. ఈ 1999
  3305. 2:12:03నాటి వర్మ కమిటీ ఫైండింగ్స్ చాలా
  3306. 2:12:05ఇంట్రెస్టింగ్ గా ఉంటాయి. ఈ ఫండమెంటల్
  3307. 2:12:07డ్యూటీస్ డైరెక్ట్ గా ఎన్ఫోర్స్
  3308. 2:12:08చేయలేకపోయినా పరోక్షంగా వీటిని సపోర్ట్
  3309. 2:12:11చేసే చట్టాలు మన దగ్గర ఆల్రెడీ ఉన్నాయని
  3310. 2:12:13వీళ్ళు ప్రూవ్ చేశారు. ఉదాహరణకి
  3311. 2:12:15ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్సల్ట్స్ టు నేషనల్
  3312. 2:12:17ఆనర్ యాక్ట్ 1971 అలాగే రిలీజియస్
  3313. 2:12:19వైరాన్ని ఆపడానికి ఐపీసి లోని సెక్షన్స్
  3314. 2:12:22సివిల్ రైట్స్ యక్ట్ చట్ట వ్యతిలేప పనుల
  3315. 2:12:24కోసం యుఏపిఏ యక్ట్ ఎలక్షన్స్ లో కరప్షన్
  3316. 2:12:26ఆపడానికి ఆర్పిఏ 1951 ఇలా ఎన్నో లాస్ ఈ
  3317. 2:12:30డ్యూటీస్ కి ఒక బ్యాకింగ్ లాగా
  3318. 2:12:31పనిచేస్తున్నాయి. ఎన్విరన్మెంట్ పరంగా
  3319. 2:12:33చూస్తే ఆర్టికల్ 51ఏజి కింద ఉన్న డ్యూటీ
  3320. 2:12:36కి తగ్గట్టుగానే మనకు వైల్డ్ లైఫ్
  3321. 2:12:38ప్రొటెక్షన్ యక్ట్ 1972 ఉంది అలాగే
  3322. 2:12:41ఫారెస్ట్ కన్సర్వేషన్ యాక్ట్ 1980 కూడా
  3323. 2:12:43ఉంది. సో దీన్ని బట్టి ఏం అర్థమవుతుందంటే
  3324. 2:12:45ఈ ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్ అనేవి కేవలం బుక్ లో
  3325. 2:12:48రాసిన థియరీ మాత్రమే కాదు ఆల్రెడీ
  3326. 2:12:50ప్రాక్టికల్ గా చట్టాల రూపంలో ఆపరేషన్ లో
  3327. 2:12:52ఉన్నాయని క్లియర్ గా తెలుస్తుంది. ఓకే
  3328. 2:12:54ఇప్పటిదాకా మనం చూసిన ఈ మొత్తం కాన్సెప్ట్
  3329. 2:12:57ని ఒక్కసారి క్విక్ గా రివైజ్ చేద్దాం.
  3330. 2:12:59ఒరిజినల్ కాన్స్టిట్యూషన్ లో ఫండమెంటల్
  3331. 2:13:00డ్యూటీస్ లేవు. స్వరన్ సింగ్ కమిటీ
  3332. 2:13:03రికమెండేషన్స్ తో 42 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  3333. 2:13:051976 ద్వారా 10 డ్యూటీస్ ని యాడ్ చేశారు.
  3334. 2:13:09తర్వాత 86 అమెండ్మెంట్ ద్వారా 11వ దాన్ని
  3335. 2:13:12కలిపారు. ఇవి కేవలం సిటిజన్స్ కి మాత్రమే
  3336. 2:13:15అండ్ ఇవి నాన్ జస్టిషబుల్. వీటి లీగల్
  3337. 2:13:17బ్యాకింగ్ ని వర్మ కమిటీ 1999 లో ఐడెంటిఫై
  3338. 2:13:20చేసింది. మైండ్ లో ప్రింట్ అయిపోయింది
  3339. 2:13:22కదా. ఫైనల్ గా ముగించే ముందు మీకందరికీ ఒక
  3340. 2:13:25థాట్ ప్రొవోకింగ్ మెయిన్స్ క్వశ్చన్.
  3341. 2:13:27ఫండమెంటల్ డ్యూటీస్ నాన్ జస్టిషయబుల్
  3342. 2:13:30అన్నప్పటికీ ఒక లీగల్ టూల్ గా ఇవి
  3343. 2:13:32ఫండమెంటల్ రైట్స్ ని బాలెన్స్ చేయడంలో ఎలా
  3344. 2:13:34ఉపయోగపడతాయి? వర్మ కమిటీ ఫైండింగ్స్ బేస్
  3345. 2:13:37చేసుకొని ఆన్సర్ ని ఫ్రేమ్ చేయడానికి ట్రై
  3346. 2:13:39చేయండి. ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్ లో మనం డిస్కస్
  3347. 2:13:41చేసిన ఈ కీ పాయింట్స్ అన్ని వాడి ఒక
  3348. 2:13:42సాలిడ్ ఆన్సర్ రాయండి. దట్స్ ఇట్ ఫర్ టుడే
  3349. 2:13:44ఇంకొక అద్భుతమైన అనాలసిస్ తో మళ్ళీ
  3350. 2:13:46కలుద్దాం. ఆల్ ద బెస్ట్.
  3351. 2:13:48నమస్కారం. ఈ రోజు మనం ఒక అద్భుతమైన విద్యా
  3352. 2:13:50ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించబోతున్నాం. భారత
  3353. 2:13:53రాజ్యాంగం అనగానే మనకు వెంటనే
  3354. 2:13:55గుర్తొచ్చేది ఒక అత్యున్నత చట్టం అవునా
  3355. 2:13:58కానీ అది కేవలం ఒక పుస్తకం మాత్రమే కాదు
  3356. 2:14:00అదొక సజీవమైన నిర్మాణం ఆ నిర్మాణానికి
  3357. 2:14:03ఎప్పటికప్పుడు ప్రాణం పోసే దాని గుండెకాయ
  3358. 2:14:06లాంటి సవరణ విధానాన్ని అంటే అమెండ్మెంట్
  3359. 2:14:09ఆఫ్ ద కాన్స్టిట్యూషన్ ని ఈరోజు మనం
  3360. 2:14:11డీకోడ్ చేద్దాం. మీ యూపీఎస్స ప్రిపరేషన్
  3361. 2:14:13కోసం ఈ మొత్తం చాప్టర్ ను ఒక సినిమాటిక్
  3362. 2:14:16కోణంలో లోతుగా విశ్లేషిద్దాం. సిద్ధమైనా
  3363. 2:14:18ప్రపంచంలో ఏ రాజ్యాంగం అయినా సరే
  3364. 2:14:21మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా తనను తాను
  3365. 2:14:23మార్చుకోవాల్సిందే. భారత రాజ్యాంగంలోని
  3366. 2:14:25పార్ట్ 20 ఆర్టికల్ 368 సరిగ్గా ఈ సవరణ
  3367. 2:14:29అధికారాల గురించే మాట్లాడుతోంది. ఇప్పుడు
  3368. 2:14:31ఈ నిర్మాణాన్ని కాస్త జాగ్రత్తగా
  3369. 2:14:33గమనించండి. బ్రిటన్ రాజ్యాంగంలా మరీ
  3370. 2:14:35తేలికగా సవరించేలా కాకుండా అలాగని అమెరికా
  3371. 2:14:38రాజ్యాంగంలా మరీ కఠినంగా అసలు
  3372. 2:14:40మార్చలేనంతగా కాకుండా మన రాజ్యాంగం
  3373. 2:14:42సింతసిస్ ఆఫ్ రిజిడిటీ అండ్
  3374. 2:14:44ఫ్లెక్సిబిలిటీని పాటిస్తోంది. అంటే దృఢ
  3375. 2:14:47అదృఢ లక్షణాల ఒక అద్భుతమైన కలయక అన్నమాట
  3376. 2:14:50ఇది. ఇక్కడ మనం కొద్దిగా ఆగుదాం. ఇది మీ
  3377. 2:14:52పరీక్షలకు చాలా ముఖ్యమైన ప్రిలిమ్స్
  3378. 2:14:54బూస్టర్ పార్లమెంట్ కు రాజ్యాంగాన్ని
  3379. 2:14:56సవరించే అధికారం ఆర్టికల్ 368 ద్వారా ఉంది
  3380. 2:14:59కదా అని ఇష్టం వచ్చినట్లు మార్చేయడానికి
  3381. 2:15:01వీలు లేదు సుమాం. 1973 నాటి అత్యంత
  3382. 2:15:04ప్రసిద్ధమైన కేశవనంద భారతీ కేసు లో
  3383. 2:15:06సుప్రీం కోర్ట్ ఒక లక్ష్మణ రేఖ గీసింది.
  3384. 2:15:09అదే బేసిక్ స్ట్రక్చర్ డాక్ట్రిన్ అంటే
  3385. 2:15:12రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపాన్ని మాత్రం
  3386. 2:15:14పార్లమెంట్ ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ
  3387. 2:15:16మార్చలేదు. సవరణ అధికారానికి ఇదొక అంతిమ
  3388. 2:15:18హద్దు అని స్పష్టంగా గుర్తుపెట్టుకోండి.
  3389. 2:15:20ఈరోజు మనం ఈ రాజ్యాంగ సవరణ అనే కాన్సెప్ట్
  3390. 2:15:23ను ఒక ఫ్రేమ్ వర్క్ లాగా ఐదు దశల్లో
  3391. 2:15:26చూద్దాం. మొదటిది ప్రొసీజర్ ఫర్
  3392. 2:15:28అమెండ్మెంట్ రెండవది టైప్స్ ఆఫ్
  3393. 2:15:31అమెండ్మెంట్స్ మూడవది స్పెషల్ మెజారిటీ
  3394. 2:15:34అండ్ స్టేట్స్ ఆ తర్వాత క్రిటిసిజం ఆఫ్ ద
  3395. 2:15:37ప్రొసీజర్ మరియు చివరగా కంక్లూడింగ్
  3396. 2:15:39కాన్స్టిట్యూషనల్ కోడ్స్ పదండి మొదలు
  3397. 2:15:42పెడదాం. మొదటి సెక్షన్ ప్రొసీజర్ ఫర్
  3398. 2:15:44అమెండ్మెంట్ ఈ ప్రాసెస్ ఎలా మొదలవుతుందో
  3399. 2:15:47చూడండి. స్టెప్ వన్ సవరణ బిల్లును
  3400. 2:15:49పార్లమెంట్ లోని ఏ సభలోనైనా అంటే లోక్సభలో
  3401. 2:15:52కానీ రాజ్యసభలో కానీ ప్రవేశపెట్టవచ్చు
  3402. 2:15:54కానీ రాష్ట్ర శాసన సభల్లో మాత్రం కుదరదు.
  3403. 2:15:57స్టెప్ టూ దీనిని ఒక మంత్రి లేదా ప్రైవేట్
  3404. 2:16:00మెంబర్ ఎవరైనా ప్రవేశపెట్టవచ్చు మరియు
  3405. 2:16:02దీనికి రాష్ట్రపతి ముందస్తు అనుమతి అస్సలు
  3406. 2:16:05అవసరం లేదు. స్టెప్త్ర ఇక్కడే యూపీఎస్స
  3407. 2:16:08తరచుగా అభ్యర్థులను ట్రాప్ చేస్తుంది. ఈ
  3408. 2:16:10బిల్లును ఉభయ సభలు స్పెషల్ మెజారిటీతో
  3409. 2:16:13ఆమోదించాలి. సాధారణ మెజారిటీ ఇక్కడ పనికి
  3410. 2:16:15రాదు. స్టెప్ ఫోర్ ప్రతి సభ ఈ బిల్లును
  3411. 2:16:18విడిగా ఆమోదించాల్సిందే. ఒకవేళ
  3412. 2:16:20ఏకాభిప్రాయం కుదరకపోతే అంటే డెడ్ లాక్
  3413. 2:16:23వస్తే జాయింట్ సిటింగ్ కు ఇక్కడ ఎటువంటి
  3414. 2:16:25అవకాశం లేదు. ఇది చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్
  3415. 2:16:27పాయింట్. ఇప్పుడు ఈ స్ట్రక్చర్ ఎలా
  3416. 2:16:29విస్తరిస్తుందో చూద్దాం. స్టెప్ఫైవ్ ఆ
  3417. 2:16:32బిల్లులో సమాఖ్య లేదా ఫెడరల్ అంశాలు ఏవైనా
  3418. 2:16:35ఉంటే అప్పుడు దేశంలోని కనీసం సగం
  3419. 2:16:38రాష్ట్రాల శాసనసభలు సాధారణ మెజారిటీతో
  3420. 2:16:41దాన్ని ఆమోదించాలి. స్టెప్ సిక్స్ ఆ
  3421. 2:16:44తర్వాత బిల్లు ఫైనల్ గా రాష్ట్రపతి వద్దకు
  3422. 2:16:47వెళుతుంది. ఇక్కడ ఒక కీలకమైన పాయింట్
  3423. 2:16:49గమనించాలి మీరు. స్టెప్ సెవెన్ రాష్ట్రపతి
  3424. 2:16:52తప్పనిసరిగా ఈ బిల్లుకు ఆమోద ముద్ర
  3425. 2:16:54వేయాల్సిందే. 1971 నాటి 24త్ రాజ్యాంగ
  3426. 2:16:58సవరణ చట్టం ద్వారా రాష్ట్రపతికి ఈ
  3427. 2:17:01ఆమోదాన్ని తప్పనిసరి చేశారు. వెనక్కి
  3428. 2:17:03పంపడానికి లేదా ఆపడానికి అస్సలు వీలు లేదు
  3429. 2:17:06స్టెప్ ఎయిట్ రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో ఫైనల్ గా
  3430. 2:17:09బిల్లు చట్టంగా మారుతుంది రాజ్యాంగం
  3431. 2:17:12సవరించబడుతుంది. నెక్స్ట్ సెక్షన్ కి
  3432. 2:17:14వెళ్దాం. టైప్స్ ఆఫ్ అమెండ్మెంట్స్
  3433. 2:17:16ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం ప్రధానంగా రెండు
  3434. 2:17:19రకాల సవరణలు ఉన్నప్పటికీ ప్రాక్టికల్ గా
  3435. 2:17:21చూస్తే మనం రాజ్యాంగాన్ని మూడు రకాలుగా
  3436. 2:17:23సవరించవచ్చు. మొదటి పద్ధతి పార్లమెంట్
  3437. 2:17:25సాధారణ మెజారిటీ లేదా సింపుల్ మెజారిటీ
  3438. 2:17:27ఇది దాదాపు సాధారణ శాసన ప్రక్రియ లాంటిదే
  3439. 2:17:30ఇందులో ఏమేమ వస్తాయో తెలుసా కొత్త
  3440. 2:17:32రాష్ట్రాల ఏర్పాటు రాష్ట్రాల సరిహద్దుల
  3441. 2:17:34మార్పు శాసన మండల రద్దు లేదా ఏర్పాటు
  3442. 2:17:36రెండవ షెడ్యూల్ అంటే జీతభత్యాలు
  3443. 2:17:39పార్లమెంట్ కోరం ఎంపీల జీతాలు రూల్స్ ఆఫ్
  3444. 2:17:41ప్రొసీజర్ పార్లమెంట్ ప్రివిలెజెస్ మరియు
  3445. 2:17:43ఆంగ్ల భాషా వినియోగం ఇవన్నీ చాలా సులభంగా
  3446. 2:17:46మార్చేయొచ్చు. ఈ జాబితా ఇంకా ఉంది.
  3447. 2:17:49జాగ్రత్తగా వినండి. సుప్రీం కోర్ట్
  3448. 2:17:51న్యాయమూర్తుల సంఖ్య సుప్రీం కోర్ట్ పరిధి
  3449. 2:17:54అధికార భాష పౌరసత్వం రావడం పోవడం ఎన్నికలు
  3450. 2:17:58నియోజక వర్గాల డీలిమిటేషన్ కేంద్రపాలిత
  3451. 2:18:01ప్రాంతాలు ఐదవ షెడ్యూల్ మరియు ఆరవ
  3452. 2:18:04షెడ్యూల్ ఈ అంశాలన్నీ కేవలం ఒక సాధారణ
  3453. 2:18:07మెజారిటీతో ఒక సాధారణ బిల్లు తరహాలోనే
  3454. 2:18:10సింపుల్ గా పాస్ అయిపోతాయి. ఇక్కడ మీరొక
  3455. 2:18:13అత్యంత కీలకమైన పాయింట్ అర్థం చేసుకోవాలి.
  3456. 2:18:16ఈ సాధారణ మెజారిటీకి స్పెషల్ మెజారిటీకి
  3457. 2:18:19ఉన్న తేడా ఏమిటి సింపుల్ గా చెప్పాలంటే
  3458. 2:18:22సాధారణ మెజారిటీతో చేసే సవరణలు ఏవి కూడా
  3459. 2:18:25ఆర్టికల్ 368 పరిధిలోకి రావు వాటిని
  3460. 2:18:28టెక్నికల్ గా రాజ్యాంగ సవరణలుగా
  3461. 2:18:30పరిగణించరు. అది ఆర్టికల్ 368 కు బయట
  3462. 2:18:33జరిగే ఒక సాధారణ ప్రక్రియ మాత్రమే క్లియర్
  3463. 2:18:36కదా ఇప్పుడు రెండవ పద్ధతిని
  3464. 2:18:38విశ్లేషిద్దాం.
  3465. 2:18:40స్పెషల్ మెజారిటీ ఇది ఒక డ్యూయల్ కండిషన్
  3466. 2:18:43అంటే ద్వంద్వ శరతు సభా మొత్తం సభ్యులలో
  3467. 2:18:46మెజారిటీ ఉండాలి అలాగే సభకు హాజరై ఓటు
  3468. 2:18:49వేసిన వారిలో మూడింట రెండంతుల మెజారిటీ
  3469. 2:18:51ఖచ్చితంగా ఉండాలి. దీంట్లో ప్రధానంగా
  3470. 2:18:54రాజ్యాంగంలోని అత్యంత కీలకమైన ప్రాథమిక
  3471. 2:18:57హక్కులు, ఫండమెంటల్ రైట్స్ మరియు ఆదేశిక
  3472. 2:18:59సూత్రాలు డిపిఎస్పీస్ వస్తాయి. సింపుల్ గా
  3473. 2:19:02అర్థం చేసుకోవాలంటే మిగతా రెండు కేటగిరీలో
  3474. 2:19:04లేని అంశాలన్నీ దీని కిందకే వస్తాయి. మూడవ
  3475. 2:19:07సెక్షన్ స్పెషల్ మెజారిటీ అండ్ స్టేట్స్
  3476. 2:19:11ఎప్పుడైతే ఒక సవరణ మన దేశ సమాఖ్య
  3477. 2:19:13నిర్మాణాన్ని అంటే ఫెడరల్ సిస్టం ను టచ్
  3478. 2:19:15చేస్తుందో అప్పుడు పార్లమెంట్ స్పెషల్
  3479. 2:19:17మెజారిటీతో పాటు దేశంలోని సగం రాష్ట్రాల
  3480. 2:19:20ఆమోదం కూడా తప్పనిసరి ఆ ఫెడరల్ అంశాలు
  3481. 2:19:23ఏమిటంటే రాష్ట్రపతి ఎన్నిక సుప్రీంకోర్ట్,
  3482. 2:19:26హైకోర్టులు, శాసనాధికారాల విభజన, ఏడవ
  3483. 2:19:29షెడ్యూల్, పార్లమెంట్లో రాష్ట్రాల
  3484. 2:19:31ప్రాతినిధ్యం స్వయంగా ఆర్టికల్ 368 ఇంకా
  3485. 2:19:34ఐదవ పాయింట్ అయిన జీఎస్టి కౌన్సిల్ ఇది
  3486. 2:19:37ఖచ్చితమైన ఎగ్జామ్ పాయింట్ సుమా దీనిని
  3487. 2:19:392016 లో 101వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా
  3488. 2:19:42చేర్చారు. వీటన్నింటికీ సగం రాష్ట్రాల
  3489. 2:19:45గ్రీన్ సిగ్నల్ కావాల్సిందే. నెక్స్ట్
  3490. 2:19:47secెక్షన్ క్రిటిసిజం ఆఫ్ ద ప్రొసీజర్
  3491. 2:19:50ఇప్పటివరకు మనం రాజ్యాంగ సవరణ
  3492. 2:19:52నిర్మాణాన్ని చూశం. ఇప్పుడు దీన్ని ఒక
  3493. 2:19:54మెయిన్స్ ఎగ్జామ్ కోణంలో విశ్లేషిద్దాం.
  3494. 2:19:56ఇందులో కొన్ని నిర్మాణపరమైన లోపాలు
  3495. 2:19:59ఉన్నాయని నిపుణులు విమర్శిస్తుంటారు.
  3496. 2:20:01మొదటిది అమెరికాలో లాగా రాజ్యాంగ సవరణ
  3497. 2:20:04కోసం ప్రత్యేకంగా ఏ కన్వెన్షన్ మనకు లేదు.
  3498. 2:20:07రెండవది సవరణ బిల్లును కేవలం
  3499. 2:20:09పార్లమెంట్లోనే ప్రవేశపెట్టాలి.
  3500. 2:20:11రాష్ట్రాలకు ఆ హక్కు లేదు. మూడవది సవరించే
  3501. 2:20:15పవర్ ఎక్కువగా కేంద్రం చేతిలోనే ఉంది.
  3502. 2:20:17నాలుగవది రాష్ట్రాలు ఎన్ని రోజుల్లోగా
  3503. 2:20:20ఆమోదించాలి అనేదానికి ఎలాంటి టైం లిమిట్
  3504. 2:20:23మన రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా లేదు. ఇంకా చూస్తే
  3505. 2:20:26ఐదవది రెండు సభల మధ్య డెడ్ లాక్ వస్తే
  3506. 2:20:29జాయింట్ సిట్టింగ్ కు అసలు అవకాశం లేదు.
  3507. 2:20:31ఆరవది ఈ ప్రాసెస్ అంతా దాదాపు సాధారణ
  3508. 2:20:34చట్టాలు చేసే ప్రక్రియ లాగానే ఉంటుంది.
  3509. 2:20:36మరియు ఏడవది నిబంధనలు చాలా అస్పష్టంగా
  3510. 2:20:39ఉండటం వల్ల న్యాయవ్యవస్థ జోక్యానికి దారి
  3511. 2:20:42తీస్తుంది. ఇన్ని విమర్శలు ఉన్నప్పటికీ
  3512. 2:20:44మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా మారగలిగే ఒక
  3513. 2:20:47అద్భుతమైన బాలన్స్ మన రాజ్యాంగంలో ఉందని
  3514. 2:20:50మనం ఖచ్చితంగా ఒప్పుకోవాలి. చివరి సెక్షన్
  3515. 2:20:52కంక్లూడింగ్ కాన్స్టిట్యూషనల్ కోర్ట్స్ ఈ
  3516. 2:20:55జర్నీకి ముగింపుగా మన రాజ్యాంగ శిల్పులు
  3517. 2:20:57ఏమన్నారో చూద్దాం. పండిత్ జవహర్లాల్
  3518. 2:20:59నెహ్రూ గారు చాలా గొప్పగా చెప్పారు. మనం ఈ
  3519. 2:21:02రాజ్యాంగాన్ని ఎంత పటిష్టంగా చేయాలో అంత
  3520. 2:21:04పటిష్టంగా చేయాలనుకుంటున్నాము కానీ
  3521. 2:21:07రాజ్యాంగంలో ఏది శాశ్వతం కాదు. అందులో
  3522. 2:21:09ఖచ్చితంగా కొంత ఫ్లెక్సిబిలిటీ ఉండాలి.
  3523. 2:21:11ఎందుకంటే సమాజం అనేది లివింగ్, వైటల్,
  3524. 2:21:14ఆర్గానిక్ ప్రజలు ఎదుగుతున్న కొద్దీ
  3525. 2:21:16దానికి తగినట్లుగా రాజ్యాంగం కూడా ఎదగాలి
  3526. 2:21:19అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అలాగే రాజ్యాంగ
  3527. 2:21:22పితామహులు డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ గారి
  3528. 2:21:24మాటలు వింటే వారి భవిష్యత్ ఆలోచనల
  3529. 2:21:26దూరదృష్టి అర్థమవుతుంది. ఈ రాజ్యాంగానికి
  3530. 2:21:29ఆఖరి సీల్ వేసి ఇదిక ఎప్పటికీ మారదు అని
  3531. 2:21:32తాము చెప్పట్లేదని స్పష్టం చేశారు.
  3532. 2:21:34భవిష్యత్తు తరాలు వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా
  3533. 2:21:37రాజ్యాంగాన్ని సవరించుకోవడానికి ఒక
  3534. 2:21:39సులభమైన మార్గాన్ని తాము అందిస్తున్నామని
  3535. 2:21:41ఆయన ఎంతో గర్వంగా ప్రకటించారు. చివరిగా
  3536. 2:21:44ప్రముఖ రాజ్యాంగ నిపుణుడు కేసీ వేర్
  3537. 2:21:46చెప్పిన మాట విందాం. ఈ సవరణ ప్రక్రియలోని
  3538. 2:21:49ఈ వైవిధ్యం చాలా తెలివైనది కానీ ప్రపంచంలో
  3539. 2:21:52అరుదుగా కనిపించేది. నిజమే కదా కఠినత్వం
  3540. 2:21:55సరళత్వం కలగలిపిన ఈ అద్భుతమైన సమతుల్యతే
  3541. 2:21:58ఈనాటికీ భారతవేస ప్రజాస్వామ్యాన్ని అత్యంత
  3542. 2:22:00శక్తివంతంగా నడిపిస్తోంది. మరి
  3543. 2:22:03భవిష్యత్తులో ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  3544. 2:22:05డాక్ట్రిన్ కు మరియు పార్లమెంట్ సవరణ
  3545. 2:22:07అధికారాలకు మధ్య ఇంకెన్ని ఆసక్తికరమైన
  3546. 2:22:09న్యాయ పోరాటాలు జరుగుతాయో ఒక్కసారి
  3547. 2:22:11ఆలోచించండి. మీ యూపీఎస్సి ప్రిపరేషన్ లో
  3548. 2:22:14మీ విశ్లేషణను ఇలాగే మెరుగుపరుచుకుంటూ
  3549. 2:22:16ఉండండి. ఆల్ ది బెస్ట్.
  3550. 2:22:17నమస్కారం ఆస్పిరెంట్స్ ఈనాటి మన ప్రత్యేక
  3551. 2:22:20విశ్లేషణలో భారత రాజ్యాంగ చరిత్రలోనే
  3552. 2:22:23అత్యంత ఉత్కంఠభరితంగా సాగిన ఒక మహా
  3553. 2:22:26సంగ్రాామాన్ని మనం చూడబోతున్నాం. ఊహించండి
  3554. 2:22:28ఒకవైపు పార్లమెంట్ మరోవైపు సుప్రీంకోర్టు
  3555. 2:22:31దశాబ్దాల పాటు సాగిన ఈ ఆధిపత్య పోరు ఫైనల్
  3556. 2:22:34గా మన రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపాన్ని అంటే ఈ
  3557. 2:22:36బేసిక్ స్ట్రక్చర్ ని ఎలా డిజైన్ చేసిందో
  3558. 2:22:39ఈ ప్రయాణంలో మనం డీకోడ్ చేద్దాం.
  3559. 2:22:41యూపీఎస్సీ ప్రిపరేషన్ లో అత్యంత కీలకమైన
  3560. 2:22:44కచ్చితంగా స్కోర్ చేయాల్సిన టాపిక్ ఇది.
  3561. 2:22:46సో మీ పూర్తి ఏకాగ్రతను ఇక్కడే ఉంచండి.
  3562. 2:22:49స్క్రీన్ పై కనిపిస్తున్న ఈ కోర్ట్ ని
  3563. 2:22:50కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. మినర్వా
  3564. 2:22:53మిల్స్ కేసు లో సుప్రీం కోర్టు చెప్పిన ఈ
  3565. 2:22:54వాక్యం కేవలం ఒక తీర్పు మాత్రమే కాదు మన
  3566. 2:22:57రాజ్యాంగ చరిత్రకే ఇదొక అద్భుతమైన
  3567. 2:22:59క్లైమాక్స్ అని చెప్పొచ్చు. A లిమిటెడ్
  3568. 2:23:01అమెండింగ్ పవర్ అంటే ఈ పరిమితమైన సవరణ
  3569. 2:23:04అధికారం కూడా రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో
  3570. 2:23:07భాగమే అని అత్యున్నత న్యాయస్థానం చాలా
  3571. 2:23:09స్పష్టంగా చెప్పింది. అయితే అసలు ఈ
  3572. 2:23:12పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? ఈ పదం
  3573. 2:23:14వెనుకున్న ఆ ఉత్కంఠ భరితమైన కథ ఏంటి?
  3574. 2:23:16లెట్స్ డైవ్ ఇన్. ఈ కాంప్లెక్స్ రాజ్యాంగ
  3575. 2:23:19ప్రయాణాన్ని చాలా ఈజీ గా అర్థం
  3576. 2:23:20చేసుకోవడానికి మనం ఒక కాన్స్టిట్యూషనల్
  3577. 2:23:22జర్నీ మ్యాప్ ని ఫాలో అవుదాం. ఫస్ట్
  3578. 2:23:25ఎమర్జెన్స్ ఆఫ్ బేసిక్ స్ట్రక్చర్. ఆ
  3579. 2:23:27తర్వాత ద కేశవానంద భారతి మైల్ స్టోన్.
  3580. 2:23:30థర్డ్ రిస్ట్రిక్టింగ్ పార్లమెంట్ పవర్
  3581. 2:23:32ఫోర్త్ ఎలిమెంట్స్ ఆఫ్ బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  3582. 2:23:35అండ్ ఫైనల్లీ ఎవల్యూషన్ త్రough
  3583. 2:23:37ల్ాండ్మార్క్ కేసెస్ ఈ విశ్లేషణ పూర్తి
  3584. 2:23:39అయ్యేసరికి ఈ టాపిక్ పై మీకు సంపూర్ణమైన
  3585. 2:23:41పట్టు వస్తుందని నేను గ్యారెంటీ
  3586. 2:23:43ఇస్తున్నాను. సో మన మొదటి దశ ఎమర్జెన్స్
  3587. 2:23:46ఆఫ్ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ అసలు ఈ బేసిక్
  3588. 2:23:48స్ట్రక్చర్ వివాదానికి మూల కారణం ఏంటో
  3589. 2:23:50తెలుసా ఒకే ఒక్క ప్రశ్న ఆర్టికల్ 368 ని
  3590. 2:23:53ఉపయోగించి పార్లమెంట్ మన ఫండమెంటల్ రైట్స్
  3591. 2:23:55ని అంటే ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చా
  3592. 2:23:57లేదా రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన మొదటి
  3593. 2:24:00సంవత్సరంలోనే ఈ పెద్ద ప్రశ్న సుప్రీం
  3594. 2:24:01కోర్టు ముందుకు వచ్చింది. ఇప్పుడు ఇక్కడ
  3595. 2:24:03ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది. కాస్త
  3596. 2:24:04ఫోకస్ చేయండి. ఒకవైపు చూస్తే ఆర్టికల్ 368
  3597. 2:24:07ఇది రాజ్యాంగ సవరణాల గురించి
  3598. 2:24:09మాట్లాడుతుంది. మరోవైపు ఆర్టికల్ 13 ఇది
  3599. 2:24:11సాధారణ చట్టాల గురించి చెప్తుంది. ఇక్కడే
  3600. 2:24:13అసలు కన్ఫ్యూషన్ స్టార్ట్ అయింది. 1951
  3601. 2:24:15లోని శంకరి ప్రసాద్ కేసులో అలాగే 1964
  3602. 2:24:17లోని సజ్జన్ సింగ్ కేసు లో సుప్రీం కోర్ట్
  3603. 2:24:19ఏమని తీర్పునిచ్చిందంటే పార్లమెంట్ కు
  3604. 2:24:21ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పూర్తి అధికారం
  3605. 2:24:23ఉంది అని చెప్పింది. ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 13
  3606. 2:24:25లోని లా అనే పదంలో ఆర్టికల్ 368 కింద చేసే
  3607. 2:24:28రాజ్యాంగ సవరణలు రావు అని కోర్టు
  3608. 2:24:30భావించింది. సింపుల్ గా చెప్పాలంటే ఆ టైం
  3609. 2:24:32లో సుప్రీం కోర్ట్ కంటే పార్లమెంట్ దే
  3610. 2:24:33పైచేయ అన్నమాట. ఇప్పుడు ఈ టైం లైన్ ని
  3611. 2:24:36జాగ్రత్తగా గమనించండి. 1951 ఆ తర్వాత 1964
  3612. 2:24:41కేసుల తర్వాత కథలో ఒక ఊహించని పెద్ద మలుపు
  3613. 2:24:44వచ్చింది. అదే 1967 లోని గోలక్నాథ్ కేసు ఈ
  3614. 2:24:49కేసులో 17 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ను ఛాలెంజ్
  3615. 2:24:52చేశారు. అప్పుడు సుప్రీం కోర్టు అందరినీ
  3616. 2:24:54ఆశ్చర్యపరుస్తూ తన పాత తీర్పులను పూర్తిగా
  3617. 2:24:57పక్కన పెట్టి ఒక సంచలనాత్మకమైన
  3618. 2:24:59తీర్పునిచ్చింది. ఫండమెంటల్ రైట్స్ ను
  3619. 2:25:02పార్లమెంట్ సవరించలేదని వాటిని
  3620. 2:25:04కుదరించడానికి లేదా తీసివేయడానికి అసలు
  3621. 2:25:07వీలు లేదని సుప్రీం కోర్టు తేల్చి
  3622. 2:25:08చెప్పేసింది. అంటే ఆర్టికల్ 368 కింద చేసే
  3623. 2:25:12సవరణ కూడా ఆర్టికల్ 13 కింద లా కిందకే
  3624. 2:25:15వస్తుందని కోర్టు పర్ఫెక్ట్ గా రివర్స్
  3625. 2:25:17స్టాండ్ తీసుకుంది. యూపీఎస్స ఆస్పిరెంట్స్
  3626. 2:25:19ఇక్కడ కాస్త అటెన్షన్ పే చేయండి. ఇక్కడే
  3627. 2:25:22యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను గందరగోళానికి
  3628. 2:25:25గురిచేస్తుంది. ప్రాథమిక హక్కులు
  3629. 2:25:27ట్రాన్సెండెంటల్ అండ్ ఇమ్యూటబుల్ అనగా
  3630. 2:25:29వాటిని ఏమాత్రం మార్చలేము అని సుప్రీం
  3631. 2:25:31కోర్ట్ ఏ కేసులో చెప్పింది అని అడిగితే
  3632. 2:25:33దానికి ఖచ్చితమైన సమాధానం 1967 గోలక్నాథ్
  3633. 2:25:37కేస్ ఈ కీవర్డ్స్ ని మీ మైండ్ లో అలా
  3634. 2:25:40స్ట్రాంగ్ గా ప్రింట్ చేసుకోండి. ఇది చాలా
  3635. 2:25:42ఇంపార్టెంట్. రైట్ ఇప్పుడు మన జర్నీలో
  3636. 2:25:45రెండవ దశకు వచ్చాం. ద కేశవానంద భారతి
  3637. 2:25:48మైల్స్టోన్ రాజ్యాంగ చరిత్రలోనే ఇదొక
  3638. 2:25:51ఎపిక్ టర్నింగ్ పాయింట్ ఇందాక మనం చూసిన
  3639. 2:25:53గోలక్నాథ్ కేస్ లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన
  3640. 2:25:55తీర్పుతో అప్పటి పార్లమెంట్ కి చాలా కోపం
  3641. 2:25:57వచ్చింది. మరి వాళ్ళు సైలెంట్ గా ఉంటారా
  3642. 2:25:59కచ్చితంగా ఉండరు. ఇప్పుడు వాళ్ళ కౌంటర్
  3643. 2:26:01అటాక్ ని స్టెప్ బై స్టెప్ గా డీకోడ్
  3644. 2:26:03చేద్దాం. స్టెప్ వన్ పార్లమెంట్ 1971 లో
  3645. 2:26:0624 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ని తీసుకొచ్చింది.
  3646. 2:26:08ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే అధికారం తమకు
  3647. 2:26:10100% ఉందని రాజ్యాంగంలోనే రాసుకుంది. ఇక
  3648. 2:26:13స్టెప్ట 1973 లో కేశవానంద భారతీ కేసులో
  3649. 2:26:16సుప్రీం కోర్టు ఒక అద్భుతమైన బాలెన్సింగ్
  3650. 2:26:18యాక్ట్ చేసింది. గోలక్నాథ్ తీర్పును తప్పు
  3651. 2:26:20పడుతూనే పార్లమెంట్ చేసిన ఈ 24
  3652. 2:26:22అమెండ్మెంట్ ని సమర్థించింది. కానీ
  3653. 2:26:24స్టెప్త్రీ లో అసలు మైండ్ బ్లోయింగ్
  3654. 2:26:26ట్విస్ట్ ఇచ్చింది కోర్టు. పార్లమెంట్ కు
  3655. 2:26:28ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పవర్ ఉంది
  3656. 2:26:30నిజమే కానీ ఆ సవరణ రాజ్యాంగం యొక్క బేసిక్
  3657. 2:26:34స్ట్రక్చర్ ను అనగా మౌలిక స్వరూపాన్ని
  3658. 2:26:36మార్చేదిగా ఉండకూడదు అని ఒక సరికొత్త
  3659. 2:26:38సిద్ధాంతానికి ప్రాణం పోసింది. దీన్నే మనం
  3660. 2:26:40బేసిక్ స్ట్రక్చర్ డాక్ట్రిన్ అంటాం.
  3661. 2:26:42ప్రిలిమ్స్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ మీరు ఇక్కడ
  3662. 2:26:43ఇంకొక విషయం పక్కాగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి.
  3663. 2:26:45ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ డాక్టర్ అనేది ఎప్పటి
  3664. 2:26:47నుండి వర్తిస్తుంది. దీనికి 1980
  3665. 2:26:49వామన్రావు కేసులో సుప్రీం కోర్ట్ ఒక
  3666. 2:26:51క్లారిటీ ఇచ్చింది. కేశవానంద భారతీ తీర్పు
  3667. 2:26:53వచ్చిన రోజు అంటే ఎగ్జాక్ట్ గా ఏప్రిల్ 24
  3668. 2:26:561973 ఆ తర్వాత చేసే ఏ రాజ్యాంగ సవరణకైనా
  3669. 2:26:59సరే ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ రూల్ ఖచ్చితంగా
  3670. 2:27:01వర్తిస్తుంది అని ఒక కట్ ఆఫ్ డేట్ ని
  3671. 2:27:03ఫిక్స్ చేసింది. ఈ డేట్ మర్చిపోకండి. ఇక
  3672. 2:27:05మూడవ దశ రెస్ట్రిక్టింగ్ పార్లమెంట్
  3673. 2:27:08అమెండింగ్ పవర్ అత్యంత గడ్డు కాలం అని
  3674. 2:27:10చెప్పొచ్చు దీన్ని. కేశవానంద భారతితో
  3675. 2:27:13బేసిక్ స్ట్రక్చర్ పునాది పడింది కదా అని
  3676. 2:27:15అంతా ప్రశాంతమే అనుకుంటే పొరపాటే 1973
  3677. 2:27:18తర్వాత మన రాజ్యాంగ వ్యవస్థలో చీకటి
  3678. 2:27:21రోజులు మొదలయ్యాయి. పార్లమెంట్ తన సవరణ
  3679. 2:27:23అధికారాన్ని ఎలాగైనా నిలబెట్టుకోవాలని
  3680. 2:27:25తీవ్రంగా ప్రయత్నించిన వోలటైల్ టైం లైన్
  3681. 2:27:28ని ఇప్పుడు చూద్దాం. 1975 లో ఇందిరా
  3682. 2:27:30నెహ్రూ గాంధీ కేసు లో ప్రధానమంత్రి ఎన్నిక
  3683. 2:27:33వివాదాలను కోర్టుల పరిధి నుండి తప్పిస్తూ
  3684. 2:27:35పార్లమెంట్ చేసిన 39 అమెండ్మెంట్ ను
  3685. 2:27:38సుప్రీం కోర్ట్ నిర్మొహమాటంగా
  3686. 2:27:39కొట్టివేసింది. దానికి కౌంటర్ గా
  3687. 2:27:42పార్లమెంట్ 1976 లో 42 అమెండ్మెంట్ ను
  3688. 2:27:45తీసుకువచ్చి పార్లమెంట్ యొక్క రాజ్యాంగ
  3689. 2:27:47సవరణ అధికారానికి ఎటువంటి పరిమితులు లేవు
  3690. 2:27:50అని ఏకంగా డిక్లేర్ చేసింది. కానీ 1980
  3691. 2:27:53మినిర్వా మిల్స్ కేస్ లో సుప్రీం కోర్ట్
  3692. 2:27:55దీన్ని చాలా బలంగా తిప్పికొట్టింది.
  3693. 2:27:57జుడిషియల్ రివ్యూను పూర్తిగా
  3694. 2:27:59తీసేయాలనుకున్న 42 అమెండ్మెంట్ లోని ఆ
  3695. 2:28:01సెక్షన్ చెల్లదని తేల్చి చెప్పింది. ఈ
  3696. 2:28:03మినర్వా మిల్స్ కేస్ లో సుప్రీం కోర్ట్
  3697. 2:28:05వాడిన లాజిక్ ఉంది చూశారు అది అత్యద్భుతం
  3698. 2:28:08అసలు ఈ ఫిలాసఫికల్ కాన్సెప్ట్ ని సింపుల్
  3699. 2:28:11గా అర్థం చేసుకుందాం. రాజ్యాంగం
  3700. 2:28:13పార్లమెంట్ కు ఒక పరిమితమైన సవరణ
  3701. 2:28:15అధికారాన్ని అంటే లిమిటెడ్ అమెండింగ్ పవర్
  3702. 2:28:18ని మాత్రమే ఇచ్చింది. అలాంటప్పుడు ఒక
  3703. 2:28:20లిమిటెడ్ పవర్ ఉన్న పార్లమెంట్ అదే పవర్
  3704. 2:28:23ని ఉపయోగించి తన అధికారాన్ని అపరిమితంగా
  3705. 2:28:26అంటే అన్లిమిటెడ్ గా ఎలా మార్చుకోగలదు ఒక
  3706. 2:28:28లిమిటెడ్ పవర్ ని ఎక్సర్సైజ్ చేస్తూ
  3707. 2:28:30దాన్ని అన్లిమిటెడ్ పవర్ గా కన్వర్ట్
  3708. 2:28:32చేయడం అసాధ్యమని సుప్రీం కోర్టు చాలా
  3709. 2:28:34స్పష్టంగా చాలా గట్టిగా చెప్పింది.
  3710. 2:28:37ఇప్పుడు మన ఫోకస్ ని హిస్టరీ నుండి
  3711. 2:28:39స్ట్రక్చర్ వైపు షిఫ్ట్ చేద్దాం. నాలుగవ
  3712. 2:28:41దశ ఎలిమెంట్స్ ఆఫ్ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ మన
  3713. 2:28:44రాజ్యాంగాన్ని నిలబెడుతున్న అసలు
  3714. 2:28:45పిల్లర్స్ ఇవే వాస్తవానికి సుప్రీం కోర్ట్
  3715. 2:28:48ఎప్పుడూ కూడా బేసిక్ స్ట్రక్చర్ అంటే ఇది
  3716. 2:28:51అని ఒకేసారి ఎక్కడా ఒక కంప్లీట్ లిస్ట్
  3717. 2:28:53ఇవ్వలేదు. వివిధ కేసుల్లో ఇచ్చిన తీర్పుల
  3718. 2:28:55ఆధారంగా ఈ మూలస్తంభాలు ఒక్కొక్కటిగా
  3719. 2:28:57రూపుదిద్దుకున్నాయి. మొదటి ఐదు ఇక్కడ
  3720. 2:28:59గమనించండి. నెంబర్ వన్ సుప్రమసీ ఆఫ్ ద
  3721. 2:29:02కాన్స్టిట్యూషన్ దేశంలో ఎవరైనా సరే
  3722. 2:29:04రాజ్యాండానికి లోబడే ఉండాలి. నెంబర్ టూ
  3723. 2:29:07సోవరన్ డెమోక్రటిక్ అండ్ రిపబ్లికన్ నేచర్
  3724. 2:29:09ఆఫ్ ది ఇండియన్ పాలిటీ నెంబర్ త్రీ మన దేశ
  3725. 2:29:12సెక్యులర్ క్యారెక్టర్ అనగా లౌకిక స్వభావం
  3726. 2:29:15నెంబర్ ఫోర్ సెపరేషన్ ఆఫ్ పవర్స్ అంటే
  3727. 2:29:17శాసన నిర్మాణ మరియు న్యాయ వ్యవస్థల మధ్య
  3728. 2:29:20అధికారాల విభజన అండ్ నెంబర్ ఫైవ్ ఫెడరల్
  3729. 2:29:23క్యారెక్టర్ ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ అనగా
  3730. 2:29:25సమాఖ్య స్ఫూర్తి ఇవి చాలా ఫండమెంటల్
  3731. 2:29:28ఇప్పుడు ఈ స్ట్రక్చర్ ఇంకొంచెం విస్తరించే
  3732. 2:29:30కొద్దీ మరిన్ని కీలక అంశాలు వస్తాయి
  3733. 2:29:33చూడండి. ఆరవది యూనిటీ అండ్ ఇంటెగ్రటీ ఆఫ్
  3734. 2:29:36ద నేషన్ అలాగే ఏడవది సంక్షేమ రాజ్యం అదే
  3735. 2:29:40వెల్ఫేర్ స్టేట్ ఇక్కడ మీరు ఎనిమిదవ
  3736. 2:29:42పాయింట్ ని మరియు 11వ పాయింట్ ని అత్యంత
  3737. 2:29:45జాగ్రత్తగా గమనించాలి. జుడిషియల్ రివ్యూ
  3738. 2:29:48అంటే న్యాయ సమీక్ష అండ్ రూల్ ఆఫ్ లా అంటే
  3739. 2:29:52చట్టబద్ధమైన పాలన ఎగ్జామ్ పాయింట్ అఫ్
  3740. 2:29:54వ్యూ లో ఇవి రెండూ చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్.
  3741. 2:29:56వీటితో పాటు వ్యక్తి స్వేచ్ఛ ఫ్రీడమ్ అండ్
  3742. 2:29:59డిగ్నిటీ ఆఫ్ ది ఇండివిడ్యువల్ మరియు మన
  3743. 2:30:01పార్లమెంటరీ సిస్టం కూడా ఈ బేసిక్
  3744. 2:30:04స్ట్రక్చర్ లో భాగమే. ఇక్కడ ఒక్క మైక్రో
  3745. 2:30:06సెకండ్ ఆగుదాం. ఈ 12th పాయింట్ ని చూడండి.
  3746. 2:30:09హార్మోనీ అండ్ బాలెన్స్ బిట్వీన్
  3747. 2:30:11ఫండమెంటల్ రైట్స్ అండ్ డైరెక్టివ్
  3748. 2:30:13ప్రిన్సిపల్స్ ప్రాథమిక హక్కులకు మరియు
  3749. 2:30:15ఆదేశిక సూత్రాలకు మధ్య ఉండే ఆ బాలెన్స్
  3750. 2:30:18రాజ్యాంగానికి అసలు బలం అని కోర్టు
  3751. 2:30:20చెప్పింది. ఇది మెయిన్స్ కి మోస్ట్
  3752. 2:30:22ఫేవరెట్ క్వశ్చన్ గుర్తుంచుకోండి. ఇక
  3753. 2:30:24వీటితో పాటు ప్రిన్సిపుల్ ఆఫ్ ఈక్వాలిటీ
  3754. 2:30:27స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికలు అంటే ఫ్రీ అండ్ ఫెర్
  3755. 2:30:29ఎలక్షన్స్ న్యాయ వ్యవస్థ స్వతంత్రత అనగా
  3756. 2:30:32ఇండిపెండెన్స్ ఆఫ్ జుడిషరీ మరియు మనం
  3757. 2:30:34ఇందాక డీటెయిల్డ్ గా మాట్లాడుకున్నట్లుగా
  3758. 2:30:36పార్లమెంట్ కి ఉండే లిమిటెడ్ పవర్ టు
  3759. 2:30:38అమెండ్ ఇవన్నీ కూడా బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  3760. 2:30:41కిందకే వస్తాయి. ఇక ఈ లిస్ట్ లో చివరిగా
  3761. 2:30:43న్యాయ వ్యవస్థ పవర్స్ ని కోర్టులు ఎలా
  3762. 2:30:46ప్రొటెక్ట్ చేశాయో చూద్దాం. ఎఫెక్టివ్
  3763. 2:30:48యక్సెస్ టు జస్టిస్ అలాగే ప్రాథమిక హక్కుల
  3764. 2:30:50వెనుక ఉన్న అసలు సూత్రాలు ప్రిన్సిపల్స్
  3765. 2:30:52అండర్లైింగ్ ఫండమెంటల్ రైట్స్ ముఖ్యంగా
  3766. 2:30:55ప్రిలిమ్స్ కోసం ఈ ఆర్టికల్స్ మీ మైండ్ లో
  3767. 2:30:57గట్టిగా రిజిస్టర్ అవ్వాలి. సుప్రీం
  3768. 2:30:59కోర్ట్ పవర్స్ అండర్ ఆర్టికల్స్ 32, 136,
  3769. 2:31:02141 అండ్ 142 అలాగే హైకోర్ట్స్ కు ఉన్న
  3770. 2:31:05పవర్స్ అండర్ ఆర్టికల్స్ 226 అండ్ 227
  3771. 2:31:08వీటిని ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా కూడా
  3772. 2:31:11పార్లమెంట్ తొలగించలేదని కోర్టు చాలా
  3773. 2:31:12క్లియర్ కట్ గా స్పష్టం చేసింది. ఇక మన
  3774. 2:31:15ప్రయాణంలో ఆఖరి ఘట్టం ఐదవ దశ ఎవల్యూషన్
  3775. 2:31:19త్రూ ల్ాండ్మార్క్ కేసెస్ ఇదొక సజీవమైన
  3776. 2:31:22రికార్డు.
  3777. 2:31:22ఆస్పిరెంట్స్ మనం ఒక విషయం అర్థం
  3778. 2:31:24చేసుకోవాలి. ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ అనేది
  3779. 2:31:26రాత్రికి రాత్రి రాసిన పుస్తకం కాదు. ఇదొక
  3780. 2:31:29సజీవమైన డాక్యుమెంట్. కేసుల ద్వారా
  3781. 2:31:31ఎవాల్వ్ అయిన ఒక కాన్సెప్ట్. ఈ ఎవల్యూషన్
  3782. 2:31:34లో ప్రధానంగా ద బిగ్ త్రీ కేసెస్ ని మనం
  3783. 2:31:36క్విక్ గా రివైజ్ చేద్దాం. 1973 కేశవానంద
  3784. 2:31:39భారతీ కేసు లో మొట్టమొదటిసారిగా సుప్రీమసీ
  3785. 2:31:41ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ సెక్యులరిజం
  3786. 2:31:43ఫెడరలిజం లాంటివి ప్రకటించారు. ఆ తర్వాత
  3787. 2:31:451975 ఇందిరా నెహ్రూ గాంధీ కేసు లో రూల్
  3788. 2:31:48ఆఫ్ లా జుడిషియల్ రివ్యూ మరియు ఫ్రీ
  3789. 2:31:50ఎలక్షన్స్ ని బేసిక్ స్ట్రక్చర్ గా
  3790. 2:31:51గుర్తించారు. ఇక 1980 మినర్వా మిల్స్ కేస్
  3791. 2:31:54లో అత్యంత కీలకంగా ఆ లిమిటెడ్ అమెండింగ్
  3792. 2:31:56పవర్ ని మరియు ఎఫ్ఆర్ డిఎస్పీల మధ్య
  3793. 2:31:58బాలెన్స్ ని మౌలిక స్వరూపంగా కోర్టు
  3794. 2:32:00నిర్ధారించింది. ఈ మూడు కేసులు బేస్
  3795. 2:32:02లాంటివి. అక్కడి నుండి మనం 80లు మరియు 90ల
  3796. 2:32:05తొలినాటి కేసుల వైపు గ్లైడ్ అవుదాం.
  3797. 2:32:07సెంట్రల్ కోల్ ఫీల్డ్స్ కేస్ లో యక్సెస్
  3798. 2:32:09టు జస్టిస్ ని భీమ్ సింగ్ జీ కేస్ లో
  3799. 2:32:11వెల్ఫేర్ స్టేట్ ని గుర్తించారు. ఇక్కడ
  3800. 2:32:14మీరు ఎస్పి సంపత్ కుమార్ మరియు పి
  3801. 2:32:16సాంబామూర్తి కేసులను గమనిస్తే రూల్ ఆఫ్ లా
  3802. 2:32:19మరియు జుడిషియల్ రివ్యూ అనేవి పదే పదే
  3803. 2:32:21రిపీట్ అవుతున్నాయి. గమనించారా ఇవి మన
  3804. 2:32:24వ్యవస్థను కాపాడే కవచాల లాంటివి అని
  3805. 2:32:26కోర్టు భావించింది. 1992 నాటి ఫేమస్
  3806. 2:32:29ఇందిరా సాక్ని అంటే మండల్ కేస లో కూడా ఇదే
  3807. 2:32:31రూల్ ఆఫ్ లాను మళ్ళీ పునరుద్ఘాటించారు. ఇక
  3808. 2:32:34యూపీఎస్స కి అత్యంత ఇష్టమైన రెండు మాసిఫ్
  3809. 2:32:37కేసులు ఉన్నాయి. కేర్ఫుల్ గా వినండి. ఒకటి
  3810. 2:32:391992 కీహోటో హోలోహాన్ కేస్ దీన్నే మనం
  3811. 2:32:42యాంటీ డిఫెక్షన్ కేస్ అంటాం. ఇందులో ఫ్రీ
  3812. 2:32:45అండ్ ఫెయర్ ఎలక్షన్స్ ను బేసిక్
  3813. 2:32:46స్ట్రక్చర్ గా కోర్ట్ నొక్కి చెప్పింది.
  3814. 2:32:48రెండవది 1994 ఎస్సార్ బొమ్మై కేస్
  3815. 2:32:51ఫెడరలిజం, సెక్యులరిజం, డెమోక్రసీ అంశాలకు
  3816. 2:32:54ఈ కేసు ఒక పెన్నిది లాంటిది. రేపు మీరు
  3817. 2:32:57మెయిన్స్ రాసేటప్పుడు ఎస్సార్ బొమ్మై
  3818. 2:32:59కేసును ఉదాహరించకుండా మీరు ఫెడరలిజం
  3819. 2:33:01ఆన్సర్ ని అసలు పూర్తి చేయలేరు. అంత
  3820. 2:33:03కీలకమైన కేసు ఇది. ఇక మన జర్నీలో మోడర్న్
  3821. 2:33:06కేసుల వైపు వస్తే 1997 ఎల్ చంద్రకుమార్
  3822. 2:33:09కేసు లో హైకోర్టుల పవర్స్ ని అంటే
  3823. 2:33:11ఆర్టికల్స్ 226 227 ని సేవ్ చేశారు. ఇక్కడ
  3824. 2:33:15ఫ్లాగ్ చేస్తున్నాను గమనించండి. 2007 ఐఆర్
  3825. 2:33:18కోయిల్హో కేస్ దీన్నేనైన్త్ షెడ్యూల్ కేస్
  3826. 2:33:21అని కూడా అంటారు. ఇందులో రూల్ ఆఫ్ లా
  3827. 2:33:23సెపరేషన్ ఆఫ్ పవర్స్ ని బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  3828. 2:33:25గా అప్లై చేసిన నైన్త్ షెడ్యూల్ ని కూడా
  3829. 2:33:27జుడిషియల్ రివ్యూ పరిధిలోకి తెచ్చారు.
  3830. 2:33:29ఫైనల్ గా 2014 మద్రాస్ బార్ అసోసియేషన్
  3831. 2:33:32కేస్ వరకు కూడా న్యాయ సమీక్ష జుడిషియల్
  3832. 2:33:34రివ్యూ అనేది ఎప్పటికీ చెక్కు చెదరని
  3833. 2:33:36మౌలిక స్వరూపం అని మన కోర్టులు పదే పదే
  3834. 2:33:38రుజువు చేస్తూనే వచ్చాయి. ఫైనల్ గా మీకు
  3835. 2:33:41ఒక హై ఇంపాక్ట్ రివిజన్ క్యూ ఇస్తున్నాను.
  3836. 2:33:43ఈ 22 కేసుల లిస్ట్ ని మీరు జాగ్రత్తగా
  3837. 2:33:45విశ్లేషిస్తే ఒక కామన్ పాయింట్ చాలా
  3838. 2:33:48స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. సుప్రీం కోర్ట్
  3839. 2:33:50మరియు హైకోర్టులు తమ సొంత జుడిషియల్
  3840. 2:33:52రివ్యూ పవర్స్ ని ముఖ్యంగా ఆర్టికల్స్ 32
  3841. 2:33:54మరియు 226 కింద ఉన్న అధికారాలను అత్యంత
  3842. 2:33:57కట్టుదిటమైన రాజ్యాంగ కవశాలుగా ఎలా
  3843. 2:33:59కాపాడుకుంటూ వచ్చాయో మనకు ఈ ఎవల్యూషన్ లో
  3844. 2:34:02స్పష్టంగా కనబడుతుంది. ఈ సుదీర్ఘమైన
  3845. 2:34:04ఉత్కంఠభరితమైన ప్రయాణం తర్వాత మీకందరికీ
  3846. 2:34:07ఒక థాట్ ప్రొవోకింగ్ ప్రశ్న
  3847. 2:34:08వదిలేస్తున్నాను. భవిష్యత్తులో ఏదైనా
  3848. 2:34:11అత్యంత బలమైన ప్రభుత్వం వస్తే పార్లమెంట్
  3849. 2:34:13మొత్తం రాజ్యాంగాన్ని ఎప్పటికైనా సొంతంగా
  3850. 2:34:16పూర్తిగా తిరగరాయగలదా లేక సుప్రీం కోర్టు
  3851. 2:34:19నిర్మించిన ఈ బేసిక్ స్ట్రక్చర్ అనే
  3852. 2:34:21డాక్ట్రిన్ మన రాజ్యాంగ విలువల పాలిట
  3853. 2:34:23ఎప్పటికీ భేధించలేని ఒక అభేద్యమైన కోటలా
  3854. 2:34:26నిలిచిపోతుందా ఆలోచించండి డీప్ గా
  3855. 2:34:28విశ్లేషించండి. ఈ ప్రయాణంతో మీ ప్రిపరేషన్
  3856. 2:34:30కి ఒక కొత్త స్ట్రక్చర్ వచ్చిందని
  3857. 2:34:32ఆశిస్తున్నాను. దట్స్ ఇట్ ఫర్ నౌ మళ్ళీ
  3858. 2:34:34ఇంకో ఆసక్తికరమైన విశ్లేషణలో కలుద్దాం.
  3859. 2:34:36కీప్ లర్నింగ్
  3860. 2:34:37నమస్కారం భారత రాజ్యాంగం అనే ఒక అద్భుతమైన
  3861. 2:34:40కట్టడానికి పునాది లాంటి ఒక అత్యంత
  3862. 2:34:42ముఖ్యమైన చాప్టర్ లోకి మీకు స్వాగతం.
  3863. 2:34:44ఈరోజు మనం మన ఇండియన్ పాలిటీకి సంబంధించిన
  3864. 2:34:47సిస్టం ఆఫ్ గవర్నమెంట్ అనగా ప్రభుత్వ
  3865. 2:34:49వ్యవస్థ యొక్క అసలైన బ్లూ ప్రింట్ ను
  3866. 2:34:51డీకోడ్ చేయబోతున్నాం. ఇది కేవలం ఏదో
  3867. 2:34:53టెక్స్ట్ బుక్ లోని పాయింట్లు చదవడం కాదు
  3868. 2:34:55సుమా. రాజ్యాంగ నిర్మాణాన్ని ఒక 3D స్పేస్
  3869. 2:34:58లో లోతుగా అర్థం చేసుకునే ఒక ఎక్సైటింగ్
  3870. 2:35:00ప్రయాణం. సో లెట్స్ గెట్ స్టార్టెడ్.
  3871. 2:35:03ఇక్కడ మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన ఫస్ట్
  3872. 2:35:05పాయింట్ ఏంటంటే ఈ చాప్టర్ పై పట్టు
  3873. 2:35:08సాధించకుండా మొత్తం పొలిటికల్ సిస్టం ను
  3874. 2:35:10అర్థం చేసుకోవడం దాదాపు అసాధ్యం. మీరు
  3875. 2:35:13ప్రిలిమ్స్ రాస్తున్న మెయిన్స్ రాస్తున్న
  3876. 2:35:15ఎగ్జిక్యూటివ్ మరియు లెజిస్లేచర్ మధ్య
  3877. 2:35:17ఉన్న ఆ డైనామిక్స్ చుట్టూనే ఎన్నో
  3878. 2:35:20ప్రశ్నలు ప్రతి ఏడాది వస్తూనే ఉంటాయి. ఈ
  3879. 2:35:23ఎక్స్ప్లైనర్ లో మనం ఈ కాన్సెప్ట్స్ ని
  3880. 2:35:25స్టెప్ బై స్టెప్ డీకోడ్ చేద్దాం. ఇది
  3881. 2:35:27పూర్తఅయ్యేసరికి ఈ టాపిక్ మీద మీకు ఒక
  3882. 2:35:30కంప్లీట్ క్లారిటీ వస్తుంది ఫర్ షూర్ మన
  3883. 2:35:32ముందున్న ఈ నాలెడ్జ్ మ్యాప్ ని ఒక్కసారి
  3884. 2:35:34గమనించండి. ఇంట్రడక్షన్ తో మొదలుపెట్టి
  3885. 2:35:37పార్లమెంటరీ మరియు ప్రెసిడెన్షియల్
  3886. 2:35:39వ్యవస్థల ఫీచర్స్ ఏంటో పోల్చి చూస్తాం. ఆ
  3887. 2:35:42తర్వాత వాటి మెరిట్స్ డీమెరిట్స్ అనలైజ్
  3888. 2:35:45చేసి ఫైనల్ గా మన ఇండియన్ మోడల్ కి
  3889. 2:35:47బ్రిటిష్ మోడల్ కి ఉన్న ఆ ఫండమెంటల్
  3890. 2:35:49తేడాలు ఏంటో చూద్దాం. ఏ చిన్న పాయింట్
  3891. 2:35:52మిస్ అవ్వకుండా ముందుకు వెళ్దాం. ఇప్పుడు
  3892. 2:35:54కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి మనం భారత
  3893. 2:35:57ప్రభుత్వ వ్యవస్థ యొక్క పునాది ఆర్టికల్స్
  3894. 2:35:59లోకి జూమ్ చేయబోతున్నాం. ఎందుకంటే ఇక్కడే
  3895. 2:36:02మన అసలు రాజ్యాంగ నిర్మాణం మొదలవుతుంది.
  3896. 2:36:05మన భారత రాజ్యాంగం కేంద్రంలోనూ
  3897. 2:36:07రాష్ట్రాల్లోనూ పార్లమెంటరీ విధానాన్ని
  3898. 2:36:10ఏర్పాటు చేసింది. సెంటర్ లో చూసుకుంటే
  3899. 2:36:12ఆర్టికల్ 74 మరియు 75. అదే స్టేట్ లెవెల్
  3900. 2:36:16లో చూసుకుంటే ఆర్టికల్ 163 మరియు 164 దీని
  3901. 2:36:20గురించి చాలా స్పష్టంగా వివరిస్తాయి.
  3902. 2:36:22అయితే ఆధునిక ప్రభుత్వాలను పార్లమెంటరీ
  3903. 2:36:25లేదా ప్రెసిడెన్షియల్ గా అసలు ఎలా
  3904. 2:36:27క్లాసిఫై చేస్తారు ఇక్కడ ఒక క్రూషియల్
  3905. 2:36:29పాయింట్ ఉందండి ఎగ్జిక్యూటివ్ అంటే కార్య
  3906. 2:36:32నిర్వాహక వర్గం లెజిస్లేచర్ కి అంటే
  3907. 2:36:35శాసనసభకి మధ్య ఉన్న ఆ రిలేషన్షిప్ ని
  3908. 2:36:37బట్టి ఇది డిసైడ్ అవుతుంది. ఎగ్జిక్యూటివ్
  3909. 2:36:40తమ నిర్ణయాలకు లెజిస్లేచర్ కి బాధ్యత
  3910. 2:36:42వహిస్తే అది పార్లమెంటరీ సిస్టం. అలా
  3911. 2:36:45కాకుండా ఏ బాధ్యత లేకుండా ఇండిపెండెంట్ గా
  3912. 2:36:48ఉంటే అది ప్రెసిడెన్షియల్ సిస్టం. చాలా
  3913. 2:36:50సింపుల్ లాజిక్ కదు ఇప్పుడు ఈ పేర్లలో
  3914. 2:36:52ఉన్న వైవిధ్యం చూడండి పార్లమెంటరీ
  3915. 2:36:54వ్యవస్థనే క్యాబినెట్ గవర్నమెంట్
  3916. 2:36:57రెస్పాన్సిబుల్ గవర్నమెంట్ లేదా వెస్ట్
  3917. 2:36:59మినిస్టర్ మోడల్ అని కూడా అంటారు. ఐవర్
  3918. 2:37:01జెన్నింగ్స్ అనే పొలిటికల్ సైంటిస్ట్
  3919. 2:37:03దీన్ని ఏకంగా క్యాబినెట్ సిస్టం అనేశారు.
  3920. 2:37:06ఎందుకంటే పవర్ అంతా క్యాబినెట్ చేతిలోనే
  3921. 2:37:08ఉంటుంది కదా. కాలక్రమంలో ప్రధాని పాత్ర
  3922. 2:37:11విపరీతంగా పెరగడంతో క్రాస్ మన్ మకిన్టోష్
  3923. 2:37:14లాంటి విశ్లేషకులు దీన్ని ప్రైమ్
  3924. 2:37:16మినిస్టోరియల్ గవర్నమెంట్ అనడం మొదలు
  3925. 2:37:18పెట్టారు. ఇక రెండో వైపు చూస్తే
  3926. 2:37:20ప్రెసిడెన్షియల్ వ్యవస్థను నాన్
  3927. 2:37:22రెస్పాన్సిబుల్ నాన్ పార్లమెంటరీ లేదా
  3928. 2:37:24ఫిక్స్డ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ సిస్టం అని
  3929. 2:37:26పిలుస్తారు. మనము ఇప్పుడు మన రాజ్యాంగ
  3930. 2:37:29నిర్మాణంలోని ఒక్కో ఇటుకను అంటే
  3931. 2:37:31పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ యొక్క మెయిన్ ఫీచర్స్
  3932. 2:37:34ని విడదీసి చూద్దాం. ఈ ఫౌండేషన్ ఎలా
  3933. 2:37:37బిల్డ్ అవుతుందో ఒకసారి మైండ్ లో
  3934. 2:37:39విజువలైజ్ చేసుకోండి. మొదటి ఫీచర్ నామినల్
  3935. 2:37:42అండ్ రియల్ ఎగ్జిక్యూటివ్స్ మన రాష్ట్రపతి
  3936. 2:37:44కేవలం నామమాత్రపు అధినేత అంటే ఆయన ఒక
  3937. 2:37:48డిజిోర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కానీ వాస్తవ పవర్స్
  3938. 2:37:51అన్నీ ప్రధానమంత్రి చేతిలోనే ఉంటాయి. ఆయనే
  3939. 2:37:53డి ఫాక్టో ఎగ్జిక్యూటివ్. ఇక రెండోది
  3940. 2:37:56మెజారిటీ పార్టీ రూల్. లోక్సభలో మెజారిటీ
  3941. 2:37:58సాధించిన పార్టీనే ప్రభుత్వాన్ని ఫామ్
  3942. 2:38:00చేస్తుంది. ఆ పార్టీ లీడర్ నే రాష్ట్రపతి
  3943. 2:38:02ప్రధానిగా అపాయింట్ చేస్తారు. మూడవది
  3944. 2:38:05అత్యంత కీలకమైనది కలెక్టివ్
  3945. 2:38:07రెస్పాన్సిబిలిటీ అంటే సమిష్టి బాధ్యత.
  3946. 2:38:09వీళ్ళంతా కలిసికట్టుగా ఒకే టీం లాగా పని
  3947. 2:38:12చేస్తారు. అందుకే దే స్విమ్ అండ్ సింగ్
  3948. 2:38:14టుగెదర్ అంటారు. నాలుగవది పొలిటికల్
  3949. 2:38:16హోమోజినిటీ. క్యాబినెట్ లోని మంత్రులంతా
  3950. 2:38:18జనరల్ గా ఒకే రాజకీయ పార్టీకి సేమ్
  3951. 2:38:21ఐడియాలజీకి చెందిన వారై ఉంటారు కాబట్టి
  3952. 2:38:23వాళ్ళ నిర్ణయాల్లో ఒక ఏకాభిప్రాయం
  3953. 2:38:25ఉంటుంది. ఇక్కడ కాస్త ఆగి ఈ పాయింట్ ని
  3954. 2:38:27నెమ్మదిగా అర్థం చేసుకుందాం. ఎందుకంటే
  3955. 2:38:30యూపీఎస్స ఇక్కడే అభ్యర్థులను చాలా
  3956. 2:38:32తెలివిగా కన్ఫ్యూస్ చేస్తుంది. ఆర్టికల్
  3957. 2:38:3474 ఏం చెప్తుందంటే కౌన్సిల్ ఆఫ్
  3958. 2:38:36మినిస్టర్స్ ఇచ్చే సలహా రాష్ట్రపతికి
  3959. 2:38:38తప్పనిసరి ఇట్స్ బైండింగ్ ఇక ఆర్టికల్ 75
  3960. 2:38:41కి వస్తే మనం ఇందాక మాట్లాడుకున్న ఆ
  3961. 2:38:43కలెక్టివ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అనేది మొత్తం
  3962. 2:38:46పార్లమెంట్ కు కాదండోయ్ ఇట్ ఇస్
  3963. 2:38:47స్పెసిఫికల్ టు ద లోక్ సభ అవును కేవలం
  3964. 2:38:51దిగువ సభకు మాత్రమే ఎగ్జామ్ లో ఈ
  3965. 2:38:53పర్టికులర్ ట్రాప్ లో మాత్రం అస్సలు
  3966. 2:38:55పడకండి. మన ఈ కట్టడం ఎలా విస్తరిస్తుందో
  3967. 2:38:57చూడండి. ఐదవ లక్షణం డబుల్ మెంబర్షిప్
  3968. 2:39:00మంత్రులు కార్యనిర్వాహక వర్గంలోనూ శాసన
  3969. 2:39:03సభలోనూ రెండు చోట్ల సభ్యులుగా ఉంటారు.
  3970. 2:39:05ఒకవేళ పార్లమెంట్లో మెంబర్ కాని వ్యక్తి
  3971. 2:39:08మంత్రి అయితే రాజ్యాంగం ప్రకారం ఖచ్చితంగా
  3972. 2:39:10ఆరు నెలలలోపు ఆయన సభ్యత్వం పొందే తీరాలి.
  3973. 2:39:13ఆరవది లీడర్షిప్ ఆఫ్ ప్రైమ్ మినిస్టర్
  3974. 2:39:15ప్రధాని కౌన్సిల్ కి పార్లమెంట్ కి
  3975. 2:39:17పార్టీకి మూడింటికి నాయకుడు ఆయనే. ఏడవది
  3976. 2:39:21డిజల్యూషన్ ఆఫ్ లోవర్ హౌస్ ప్రధాని సలహా
  3977. 2:39:23ఇస్తే చాలు లోక్ సభను ఆ ఐదేళ్ల టర్మ్
  3978. 2:39:26ముందే రద్దు చేసే పవర్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కు
  3979. 2:39:28ఉంటుంది. ఇక ఎనిమిదవది సీక్రసీ మంత్రులు
  3980. 2:39:31తమ విధుల పట్ల రహస్య ప్రమాణ స్వీకారం
  3981. 2:39:33చేస్తారు దాన్ని మన రాష్ట్రపతి గారు
  3982. 2:39:35స్వయంగా చేయిస్తారు. ఇప్పటివరకు మనం ఆ
  3983. 2:39:38పార్లమెంటరీ సిస్టం ఎలా ఉంటుందో చూసాం
  3984. 2:39:40కదా. ఇప్పుడు కాస్త మన ఫోకస్ ని
  3985. 2:39:42అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం దాటించి అమెరికా
  3986. 2:39:44వైపు షిఫ్ట్ చేద్దాం. మనకి వాళ్ళకి మధ్య
  3987. 2:39:47ఉన్న ఆ మెంటల్ కాంట్రాస్ట్ ఏంటో స్పష్టంగా
  3988. 2:39:49అర్థమవుతుంది. అమెరికన్ ప్రెసిడెన్షియల్
  3989. 2:39:51వ్యవస్థలో చూస్తే ప్రెసిడెంట్ అటు హెడ్
  3990. 2:39:53ఆఫ్ స్టేట్ మరియు ఇటు హెడ్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్
  3991. 2:39:56రెండు ఆయనే ఆయనను ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ ఒక
  3992. 2:39:58ఫిక్స్డ్ నాలుగేళ్ల టర్మ్ కి
  3993. 2:40:00ఎన్నుకుంటుంది. ఆయనకు అసిస్టెన్స్ లాగా ఒక
  3994. 2:40:02కిచెన్ క్యాబినెట్ ఉంటుంది. కానీ విచిత్రం
  3995. 2:40:04ఏంటంటే వీరు ప్రజల చేత ఎన్నికైన వాళ్ళు
  3996. 2:40:07కారు. కేవలం ప్రెసిడెంట్ కి సలహాలు ఇచ్చే
  3997. 2:40:09అడ్వైజర్స్ మాత్రమే. ఇంకో పెద్ద డిఫరెన్స్
  3998. 2:40:12ఏంటంటే ప్రెసిడెంట్ కానీ ఆ సెక్రటరీస్
  3999. 2:40:14కానీ అమెరికన్ కాంగ్రెస్ కు జవాబుదారి
  4000. 2:40:16కారు దే ఆర్ నాట్ రెస్పాన్సిబుల్ అలాగే
  4001. 2:40:19దిగువ సభను రద్దు చేసే పవర్ కూడా
  4002. 2:40:20ప్రెసిడెంట్ కు లేదు. ఈ వ్యవస్థ అంతా
  4003. 2:40:22పక్కాగా సెపరేషన్ ఆఫ్ పవర్స్ అంటే అధికార
  4004. 2:40:25పృతక్కరణ సిద్ధాంతం పైనే నడుస్తుంది.
  4005. 2:40:27ఇక్కడ స్టెబిలిటీ సూపర్ గా ఉంటుంది కానీ
  4006. 2:40:29మనలాగా ఆ డే టు డే అకౌంటబిలిటీ అయితే
  4007. 2:40:32కనిపించదు. అయితే ప్రపంచంలో ఏ సిస్టం కూడా
  4008. 2:40:35పర్ఫెక్ట్ కాదు. ప్రతిదానికి కొన్ని
  4009. 2:40:37ప్లస్లు కొన్ని మైనస్లు ఉంటాయి. ఇప్పుడు
  4010. 2:40:40మనం ఈ పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ అనే కత్తికి
  4011. 2:40:42ఉన్న ఆ రెండు అంచులను అనగా మెరిట్స్ అండ్
  4012. 2:40:45డీమెరిట్స్ ని నిశితంగా అనలైజ్ చేద్దాం.
  4013. 2:40:48ఎడమ వైపు ఉన్న మెరిట్స్ చూడండి.
  4014. 2:40:50ఎగ్జిక్యూటివ్ కి లెజిస్లేచర్ కి మధ్య ఒక
  4015. 2:40:53అద్భుతమైన హార్మోనీ ఉంటుంది ఇక్కడ. ఇది
  4016. 2:40:55ఖచ్చితంగా రెస్పాన్సిబుల్ గవర్నమెంట్ ని
  4017. 2:40:57ఇస్తుంది. పవర్ అంతా ఒక్కరి చేతిలో
  4018. 2:40:59కాకుండా కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ లో
  4019. 2:41:01ఉండటం వల్ల అది నిరంకుశత్వాన్ని కూడా
  4020. 2:41:03ఆపుతుంది. ఒకవేళ రూలింగ్ ప్రభుత్వం
  4021. 2:41:05పడిపోతే ప్రత్యామ్లాయ ప్రభుత్వం ఆల్మోస్ట్
  4022. 2:41:08రెడీగా ఉంటుంది. అలాగే మనలాంటి డైవర్స్
  4023. 2:41:10దేశంలో అన్ని వర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం
  4024. 2:41:12కల్పించడానికి ఇది బెస్ట్ మోడల్. ఇక రైట్
  4025. 2:41:15సైడ్ ఉన్న డీ మెరిట్స్ చూస్తే ఇది కొంచెం
  4026. 2:41:17అన్స్టేబుల్ గవర్నమెంట్ విధానాల్లో
  4027. 2:41:19కంటిన్యూటీ ఉండకపోవచ్చు. ఇక్కడ రామసిీ
  4028. 2:41:22మ్యూర్ అన్న మాటల్ని కాస్త నెమ్మదిగా
  4029. 2:41:24వినండి. ఆయన దీన్ని అప్పుడప్పుడు
  4030. 2:41:26డిక్టేటర్షిప్ ఆఫ్ ద క్యాబినెట్ గా
  4031. 2:41:28మారిపోవచ్చు అన్నారు. అంటే క్యాబినెట్
  4032. 2:41:30నియంతృత్వం అన్నమాట. ఇది సెపరేషన్ ఆఫ్
  4033. 2:41:33పవర్స్ కి ఎగైన్స్ట్ గా ఉంటుంది. పైగా
  4034. 2:41:35పాలిటిక్స్ తప్ప వేరే ఎక్స్పర్టైజ్ లేని
  4035. 2:41:37వాళ్ళు పాలించే వ్యవస్థ అంటారు. ఇక్కడే
  4036. 2:41:40వాల్టర్ బేజ్ హాట్ ఇంకో అద్భుతమైన మాట
  4037. 2:41:42అన్నారు. క్యాబినెట్ అనేది కార్యనిర్వాహక
  4038. 2:41:45శాసన విభాగాలను కలిపే ఒక హైఫెన్ లేదా
  4039. 2:41:48బక్కల్ లాంటిది అని వర్ణించారు. మెయిన్స్
  4040. 2:41:50రాసేవాళ్ళకి ఈ టేబుల్ నిజంగా ఒక
  4041. 2:41:52బ్రహ్మాస్త్రం లాంటిది. ఒక్కసారి ఫాస్ట్
  4042. 2:41:55గా రివైజ్ చేద్దాం రండి. మన పార్లమెంటరీలో
  4043. 2:41:57డ్యూయల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ వాళ్ళ
  4044. 2:41:58ప్రెసిడెన్షియల్ లో సింగల్ ఎగ్జిక్యూటివ్
  4045. 2:42:00ఇక్కడ కలెక్టివ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అక్కడ
  4046. 2:42:03నాన్ రెస్పాన్సిబిలిటీ మన దగ్గర డబుల్
  4047. 2:42:05మెంబర్షిప్ అక్కడ సింగల్ మెంబర్షిప్ ఇక్కడ
  4048. 2:42:07లోయర్ హౌస్ డిజల్యూషన్ సాధ్యం అక్కడ అది
  4049. 2:42:10అసాధ్యం లాస్ట్ బట్ నాట్ లీస్ట్ మనది
  4050. 2:42:12ఫ్యూజన్ ఆఫ్ పవర్స్ వాళ్ళది స్ట్రిక్ట్
  4051. 2:42:14సెపరేషన్ ఆఫ్ పవర్స్ భలే ఉంది కదా ఇదంతా
  4052. 2:42:17విన్నాక మీకు అందరికీ ఒక సాలిడ్ డౌట్
  4053. 2:42:19రావచ్చు. అమెరికన్ సిస్టం లో ఇంత
  4054. 2:42:21అద్భుతమైన స్టెబిలిటీ ఉన్నప్పుడు మరి మన
  4055. 2:42:23ఫౌండింగ్ ఫాదర్స్ ఎందుకు ప్రత్యేకంగా ఈ
  4056. 2:42:25పార్లమెంటరీ మోడల్ ని ఎంచుకున్నారు దీని
  4057. 2:42:27వెనుకున్న అసలు లాజిక్ ఏంటి మన రాజ్యాంగ
  4058. 2:42:29పరిషత్ లాజిక్ చాలా చాలా స్పష్టంగా ఉందండి
  4059. 2:42:32రీజన్ నెంబర్ వన్ ఫెమిలియారిటీ కేఎం
  4060. 2:42:34మున్షి గారు చెప్పినట్లు బ్రిటిష్ పాలనలో
  4061. 2:42:36దాదాపు 30 40 ఏళ్లుగా మనకి ఈ వ్యవస్థ ఎలా
  4062. 2:42:38పనిచేస్తుందో బాగా తెలుసు. అసలే స్వతంత్రం
  4063. 2:42:40కొత్తగా వచ్చింది ఆ టైం లో తెలిసిన సిస్టం
  4064. 2:42:42ని వదిలి కొత్త ఎక్స్పెరిమెంట్స్ ఎందుకు
  4065. 2:42:43చేయాలి? రీజన్ నెంబర్ టూ కాన్ఫ్లిక్ట్స్
  4066. 2:42:45ని అవాయిడ్ చేయడం. అమెరికాలో లాగా
  4067. 2:42:47ఎగ్జిక్యూటివ్ లెజిస్లేచర్ మధ్య ఎప్పుడూ
  4068. 2:42:49ఘర్షణలు జరిగితే తట్టుకునే శక్తి మన
  4069. 2:42:51అప్పుడే పుట్టిన ప్రజాస్వామ్యానికి లేదు.
  4070. 2:42:53మూడవది నేచర్ ఆఫ్ ఇండియన్ సొసైటీ ఇండియా
  4071. 2:42:56అనేది ఎన్నో మతాలు కులాలు భాషలతో కూడిన
  4072. 2:42:58అత్యంత సంక్లిష్టమైన సమాజం ఇన్ని వర్గాలకు
  4073. 2:43:00కరెక్ట్ గా రిప్రజెంటేషన్ తక్కాలంటే
  4074. 2:43:02పార్లమెంటరీ వ్యవస్థే ద బెస్ట్ ఆప్షన్ అని
  4075. 2:43:04వాళ్ళు నమ్మారు. డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్
  4076. 2:43:06గారు చెప్పిన ఈ మాటలను ఒక్కసారి మైండ్లోకి
  4077. 2:43:08తీసుకోండి. ఏ డెమోక్రటిక్ ఎగ్జిక్యూటివ్
  4078. 2:43:10కైనా స్థిరత్వం జవాబుదారితనం ఈ రెండు
  4079. 2:43:13ఉండాలి. కానీ రెండింటిని బాలెన్స్ చేసే
  4080. 2:43:16పర్ఫెక్ట్ సిస్టం ఎక్కడా లేదు. అమెరికన్
  4081. 2:43:18సిస్టం లో స్టెబిలిటీ ఎక్కువ
  4082. 2:43:19రెస్పాన్సిబిలిటీ తక్కువ అదే బ్రిటిష్
  4083. 2:43:22సిస్టం లో రెస్పాన్సిబిలిటీ ఎక్కువ
  4084. 2:43:24స్టెబిలిటీ తక్కువ మరి మన రాజ్యాంగ
  4085. 2:43:26నిర్మాతలు ఏం చేశారు మన దేశ పరిస్థితుల
  4086. 2:43:28దృష్ట్యా కేవలం స్థిరత్వం కంటే
  4087. 2:43:30రెస్పాన్సిబిలిటీకి అంటే ఆ రోజువారి
  4088. 2:43:32జవాబుదారితనానికే వాళ్ళు అత్యధిక
  4089. 2:43:34ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. దట్ వాస్ దేర్
  4090. 2:43:36కాన్షియస్ ఛాయిస్.
  4091. 2:43:38సరే మనం బ్రిటిష్ బ్లూ ప్రింట్ ను మోడల్
  4092. 2:43:40గా తీసుకున్న మాట అయితే వాస్తవమే. కానీ యజ
  4093. 2:43:42ఇట్ ఈస్ గా అదే ఇల్లు కట్టలేదంది. మన దేశ
  4094. 2:43:45స్వభావానికి తగ్గట్టుగా కొన్ని ఫండమెంటల్
  4095. 2:43:47మార్పులు చేసుకున్నాం. అవి ఏంటో ఇప్పుడు
  4096. 2:43:49డీకోడ్ చేద్దాం రండి. ఇక్కడ ఒక
  4097. 2:43:51ఇంట్రెస్టింగ్ డిఫరెన్స్ చూడండి. ఎడమ
  4098. 2:43:53వైపున మన ఇండియన్ మోడల్ కుడి వైపున
  4099. 2:43:55బ్రిటిష్ మోడల్ మనది రిపబ్లిక్ అంటే మన
  4100. 2:43:58దేశాధినేత ఎలక్షన్ ద్వారా వస్తారు. కానీ
  4101. 2:44:01బ్రిటన్ ది రాజరికం అనగా మోనార్కీ. అక్కడ
  4102. 2:44:04హెడ్ ఆఫ్ స్టేట్ వంశ పారంపర్యంగా వస్తారు.
  4103. 2:44:06సెకండ్ బిగ్ డిఫరెన్స్ బ్రిటన్ లో
  4104. 2:44:08పార్లమెంట్ కు తిరుగులేని పవర్ ఉంటుంది.
  4105. 2:44:11దాన్నే సోవరనిటీ అంటారు. కానీ మన ఇండియాలో
  4106. 2:44:13మన రాజ్యాంగమే సుప్రీమ్ మన పార్లమెంట్ ఏం
  4107. 2:44:16చేసినా అది ఫెడరల్ సిస్టం ఫండమెంటల్
  4108. 2:44:19రైట్స్ అండ్ జుడిషియల్ రివ్యూ అనే
  4109. 2:44:21లిమిట్స్ లో లోపలే చేయాలి. డే టు డే
  4110. 2:44:23ఆపరేషన్స్ లో కూడా కొన్ని తేడాలు ఉన్నాయి.
  4111. 2:44:24బ్రిటన్ లో ప్రధానమంత్రి అవ్వాలంటే
  4112. 2:44:26కచ్చితంగా దిగువ సభ మెంబర్ అయి తీరాలి.
  4113. 2:44:29కానీ మన దగ్గర ప్రధాని ఏ సభ నుంచి అయినా
  4114. 2:44:31రావచ్చు. ఫర్ ఎగ్జాంపుల్ ఇందిరా గాంధీ
  4115. 2:44:33గారు దేవేగౌడ గారు మన్మోహన్ సింగ్ గారు
  4116. 2:44:36వీళ్ళంతా రాజ్యసభ సభ్యులుగా ఉంటూనే మనకు
  4117. 2:44:38ప్రధానులయ్యారు. అలాగే బ్రిటన్ లో
  4118. 2:44:41మంత్రులకు లీగల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ
  4119. 2:44:43ఉంటుంది. వాళ్ళు అఫీషియల్ యాక్ట్స్ పై
  4120. 2:44:45కౌంటర్ సైన్ చేస్తారు. ఇండియాలో అసలు ఆ
  4121. 2:44:47సిస్టమే లేదు. ఇంకో ముఖ్యాంశం బ్రిటన్ లో
  4122. 2:44:50ప్రతిపక్ష పార్టీ ఒక షాడో క్యాబినెట్ ను
  4123. 2:44:52రెడీ చేసుకుంటుంది. అధికార పార్టీ
  4124. 2:44:54క్యాబినెట్ కి దీటుగా పనిచేయడానికి. మన
  4125. 2:44:57దేశంలో అలాంటి అఫీషియల్ కాన్సెప్ట్ ఏమీ
  4126. 2:44:59లేదు. ఇదిగో మళ్ళీ చెప్తున్నాను కొంచెం
  4127. 2:45:01వాయిస్ పెంచుతున్నాను గమనించండి ఇక్కడే
  4128. 2:45:04మనవాళ్ళు ప్రిలిమ్స్ లో బోల్తా పడతారు.
  4129. 2:45:06యూపీఎస్స ఎగ్జామ్ లో షాడో క్యాబినెట్
  4130. 2:45:08ఉందనో లేదా మంత్రులకు కౌంటర్ సిగ్నేచర్
  4131. 2:45:11రెస్పాన్సిబిలిటీ ఉందనో స్టేట్మెంట్స్
  4132. 2:45:13ఇస్తే బ్లైండ్ గా కొట్టేయండి అవి
  4133. 2:45:15ఖచ్చితంగా తప్పు ఆప్షన్స్ ఇండియాలో లీగల్
  4134. 2:45:18రెస్పాన్సిబిలిటీ సిస్టం లేదు. ఇండియాలో
  4135. 2:45:20షాడో క్యాబినెట్ లేదు. ఈ రెండు పాయింట్స్
  4136. 2:45:23మీ మైండ్ లో అలా ప్రింట్ అయిపోవాలంతే.
  4137. 2:45:25ఇదంతా ఒక ఎత్త అయితే ఇప్పుడు మనం
  4138. 2:45:27మాట్లాడుకున్నదంతా మెయిన్స్ లో ఎలా
  4139. 2:45:28అడుగుతాడో చూద్దాం. బ్రిటిష్ పార్లమెంటరీ
  4140. 2:45:30విధానాన్ని మనం స్వీకరించినప్పటికీ
  4141. 2:45:32భారతదేశం తన గణతంత్ర మరియు రాజ్యాంగ
  4142. 2:45:35విలువలకు అనుగుణంగా దాని నుండి మౌలికమైన
  4143. 2:45:37మార్పులు చేసింది విశ్లేషించండి. ఇదొక
  4144. 2:45:40క్లాసిక్ క్వశ్చన్. మనం ఇప్పటివరకు
  4145. 2:45:42నిర్మించుకునే నాలెడ్జ్ స్ట్రక్చర్ ని
  4146. 2:45:43వాడి మీ మైండ్ లో ఆన్సర్ ని ఫ్రేమ్
  4147. 2:45:45చేసుకోండి. అసలు సిస్టం ఆఫ్ గవర్నమెంట్
  4148. 2:45:47అంటే ఏంటి? మన ఫీచర్స్ ఏంటి? మనం ఎందుకు ఈ
  4149. 2:45:49మోడల్ తీసుకున్నాం అండ్ బ్రిటన్ తో
  4150. 2:45:51మనకున్న మెయిన్ డిఫరెన్సెస్ ఏంటి? ఈ ఫ్లో
  4151. 2:45:53మీకు పర్ఫెక్ట్ గా ఐడియా ఉంటే రేపు
  4152. 2:45:55ఎగ్జామ్ లో ఈ క్వశ్చన్ ని మీరు అద్భుతంగా
  4153. 2:45:57ప్రెసెంట్ చేయగలరు. దట్స్ ఇట్ ఫర్ టుడే ఈ
  4154. 2:45:59అనాలసిస్ మీకు ఖచ్చితంగా వాల్యూ యాడ్
  4155. 2:46:01చేసిందని ఆశిస్తున్నాను. కీప్ లెర్నింగ్
  4156. 2:46:03కీప్ అనలైజింగ్ అండ్ కాంకర్ యువర్
  4157. 2:46:04నెక్స్ట్ చాప్టర్ ఆల్ ద బెస్ట్
  4158. 2:46:06నమస్కారం సీరియస్ గా ప్రిపేర్ అవుతున్న
  4159. 2:46:08యూపీఎస్సీ ఆస్పిరెంట్స్ అందరికీ స్వాగతం.
  4160. 2:46:10ఈరోజు మనం పాలిటీలోని ఒక అత్యంత కీలకమైన
  4161. 2:46:13అంటే ప్రతి సంవత్సరం కచ్చితంగా ప్రశ్నలు
  4162. 2:46:15వచ్చే ఒక చాప్టర్ ని డీకోడ్ చేయబోతున్నాం.
  4163. 2:46:17ఈ యొక్క సెషన్ తో మన ఫెడరల్ సిస్టం పై
  4164. 2:46:20మీకు ఒక అద్భుతమైన 3డి క్లారిటీ
  4165. 2:46:22రాబోతుంది. సో ఆర్ యు రెడీ లెట్స్ డైవ్
  4166. 2:46:24ఇన్ ఇప్పుడు ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నతో
  4167. 2:46:26మొదలు పెడదాం. జనరల్ గా మనది ఫెడరల్
  4168. 2:46:30సిస్టం అని అందరూ అంటుంటారు కదా మరి మన
  4169. 2:46:33భారత రాజ్యాంగం మొత్తంలో ఎక్కడ వెతికినా
  4170. 2:46:36కూడా ఈ ఫెడరేషన్ అనే పదం ఎందుకు కనిపించదు
  4171. 2:46:39చాలా సర్ప్రైజింగ్ గా ఉంది కదూ ఈ
  4172. 2:46:41మిస్టరీని ఈరోజు మనం పూర్తిగా సాల్వ్
  4173. 2:46:43చేయబోతున్నాం. ఈరోజు మన బ్లూప్రింట్ ఇదే
  4174. 2:46:45ముందుగా కాన్సెప్చువల్ ఫౌండేషన్స్ ఆ
  4175. 2:46:48తర్వాత ది ఇండియన్ మోడల్సెవెన్ ఫెడరల్
  4176. 2:46:50ఫీచర్స్ 14 యూనిటరీ ఫీచర్స్ స్కాలర్స్
  4177. 2:46:53డిబేట్ అండ్ ఫైనల్లీ సుప్రీం కోర్ట్
  4178. 2:46:55సింతసిస్ కవర్ చేద్దాం. ఇదొక స్టెప్ బై
  4179. 2:46:58స్టెప్ జర్నీ అసలు గవర్నమెంట్ సిస్టమ్స్
  4180. 2:47:00ని పవర్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ఆధారంగా మనం
  4181. 2:47:02రెండు రకాలుగా విభజించవచ్చు ఫెడరల్ అండ్
  4182. 2:47:05యూనిటరీ ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  4183. 2:47:07ఏర్పడుతుంది కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  4184. 2:47:10ఫెడరల్ సిస్టం లో డ్యూయల్ గవర్నమెంట్
  4185. 2:47:12ఉంటుంది. అంటే కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు
  4186. 2:47:15పవర్స్ స్పష్టంగా డివైడ్ అవుతాయి
  4187. 2:47:16కాన్స్టిట్యూషన్ చాలా సుప్రీమ్ గా
  4188. 2:47:18ఉంటుంది. అదే యూనిటరీ మోడల్ లో చూస్తే
  4189. 2:47:21పవర్ అంతా కేవలం ఒకే సింగిల్ గవర్నమెంట్
  4190. 2:47:23చేతిలో ఉంటుంది. సో ద క్రూషియల్ పాయింట్
  4191. 2:47:25ఏంటంటే అధికారాల విభజన అంటే డివిజన్ ఆఫ్
  4192. 2:47:29పవర్స్ ఈ కాన్సెప్ట్ హిస్టరీని ఒకసారి
  4193. 2:47:31చూద్దాం. ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి ఫెడరేషన్
  4194. 2:47:331787 లో అమెరికాలో ఏర్పడింది. ఇది
  4195. 2:47:36యాక్చువల్లీ ఇంటిగ్రేషన్ ద్వారా ఫామ్
  4196. 2:47:38అయింది. అంటే చిన్న చిన్న రాష్ట్రాలన్నీ
  4197. 2:47:40కలిసి ఒక బలమైన దేశంగా ఏర్పడ్డాయి. అదే
  4198. 2:47:431867 లో ఏర్పడిన కెనడా మోడల్ ని ఒకసారి
  4199. 2:47:46తీసుకుంటే ఒక పెద్ద దేశం కేవలం పరిపాలన
  4200. 2:47:49సౌలభ్యం కోసం ప్రొవిన్సెస్ లేదా
  4201. 2:47:51రాష్ట్రాలుగా విడిపోయింది. దీనిని
  4202. 2:47:53డిసింటిగ్రేషన్ అంటారు. ఈ రెండు పాయింట్స్
  4203. 2:47:55చాలా ఇంపార్టెంట్. ఇక్కడే ఇక్కడే యూపీఎస్స
  4204. 2:47:58తరుచుగా అభ్యర్థులను గందరగోళానికి
  4205. 2:48:00గురిచేస్తోంది. కాస్త జాగ్రత్తగా వినండి.
  4206. 2:48:03మన రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ వన్ ఇండియాను
  4207. 2:48:06యూనియన్ ఆఫ్ స్టేట్స్ గా మాత్రమే
  4208. 2:48:08వర్ణించింది. రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఈ
  4209. 2:48:10ఫెడరేషన్ అనే పదాన్ని కావాలనే పక్కన
  4210. 2:48:12పెట్టారు. ఇది ప్రిలిమ్స్ లో మిమ్మల్ని
  4211. 2:48:14ట్రాప్ చేసే చాలా క్రూషియల్ ఫాక్ట్
  4212. 2:48:16కచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోండి. మరి
  4213. 2:48:18ఫెడరేషన్ కి బదులు ఎందుకు ఆ పదాన్ని
  4214. 2:48:20వాడారు దీనికి డాక్టర్ బి.ఆర్ బిఆర్
  4215. 2:48:22అంబేద్కర్ గారు చాలా స్పష్టమైన వివరణ
  4216. 2:48:24ఇచ్చారు. ఎందుకు యూనియన్ అనే పదాన్ని
  4217. 2:48:26ప్రిఫర్ చేశారంటే దానికి రెండు ప్రధాన
  4218. 2:48:28కారణాలు ఉన్నాయి. మొదటిది అమెరికా లాగా మన
  4219. 2:48:30దేశం రాష్ట్రాల మధ్య జరిగిన ఏ అగ్రీమెంట్
  4220. 2:48:32వల్ల ఏర్పడలేదు. రెండవది ఏ రాష్ట్రానికి
  4221. 2:48:35కూడా దేశం నుంచి విడిపోయే హక్కు అదేనండి
  4222. 2:48:37రైట్ టు సీడ్ అసలు లేదు. మన దేశం ఒక్కటే
  4223. 2:48:41కేవలం పరిపాలన కోసమే రాష్ట్రాలుగా
  4224. 2:48:42విభజించబడింది. సో మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు
  4225. 2:48:45ఏ మోడల్ ని స్ఫూర్తిగా తీసుకున్నారు?
  4226. 2:48:48కచ్చితంగా అమెరికన్ మోడల్ అయితే కాదు మనం
  4227. 2:48:50ఫాలో అయింది కెనడియన్ మోడల్ మన దేశం చాలా
  4228. 2:48:54విశాలమైనది భిన్నత్వాలు ఎక్కువ అందుకే ఒక
  4229. 2:48:57బలమైన సెంటర్ ఉండాలని కెనడా లాగా
  4230. 2:48:59స్ట్రాంగ్ సెంట్రలైజింగ్ టెండెన్సీని
  4231. 2:49:01ఎంచుకున్నారు సింపుల్ గా చెప్పాలంటే
  4232. 2:49:03ఫార్మేషన్ బై డిసంటిగ్రేషన్ అండ్ యూనియన్
  4233. 2:49:06అనే పదాన్ని వాడటం ఇదంతా కెనడా
  4234. 2:49:09ఇన్స్పిరేషన్ ఇప్పుడు మన ఫెడరల్
  4235. 2:49:11స్ట్రక్చర్ ని నిలబెట్టే ఆ ఏడు మూల
  4236. 2:49:13స్తంభాలు ది సెవెన్ పిల్లర్స్ ఆఫ్ ఫెడరల్
  4237. 2:49:15ఫీచర్స్ ఏంటో డీటెయిల్డ్ గా చూద్దాం
  4238. 2:49:17ఇప్పుడు దీన్ని స్టెప్ బై స్టెప్ గా అర్థం
  4239. 2:49:19చేసుకుందాం. మొదటిది డ్యూవల్ పాలిటీ అంటే
  4240. 2:49:23సెంటర్ లో యూనియన్ గవర్నమెంట్ స్టేట్స్ లో
  4241. 2:49:25స్టేట్ గవర్నమెంట్స్ ఇండిపెండెంట్ గా
  4242. 2:49:27పనిచేయడం. రెండవది రిటన్ కాన్స్టిట్యూషన్
  4243. 2:49:30మన స్ట్రక్చర్స్ ని లిమిట్స్ ని డిఫైన్
  4244. 2:49:33చేసే ప్రపంచంలోనే అత్యంత సుదీర్ఘమైన లిఖిత
  4245. 2:49:36రాజ్యాంగం మనది. మూడవది డివిజన్ ఆఫ్
  4246. 2:49:38పవర్స్ సెవెంత్ షెడ్యూల్ ద్వారా పవర్స్ ని
  4247. 2:49:41యూనియన్ స్టేట్ కంకరెంట్ లిస్టులుగా
  4248. 2:49:44స్పష్టంగా విభజించారు. ఇక నాలుగవది
  4249. 2:49:46సుప్రీమసీ ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ దేశంలో
  4250. 2:49:49రాజ్యాంగమే అత్యున్నతమైన చట్టం
  4251. 2:49:52ప్రభుత్వాలన్నీ దీనికి లోబడే పని చేయాలి.
  4252. 2:49:54ఇక మిగిలిన మూడు ఫీచర్స్ గమనిస్తే ఐదవది
  4253. 2:49:57రిజిడ్ కాన్స్టిట్యూషన్ అంటే ఫెడరల్
  4254. 2:50:00స్ట్రక్చర్ ని మార్చాలంటే కేవలం కేంద్రం
  4255. 2:50:03ఒక్కటే చేయలేదు. కనీసం సగం రాష్ట్రాల
  4256. 2:50:05అసెంబ్లీల ఆమోదం కూడా తప్పనిసరి ఆ తర్వాత
  4257. 2:50:09ఇండిపెండెంట్ జుడిషరీ కేంద్ర రాష్ట్రాల
  4258. 2:50:12మధ్య గొడవలు వస్తే సుప్రీం కోర్ట్ ఎంతో
  4259. 2:50:14స్వతంత్రంగా పరిష్కరిస్తుంది. చివరగా
  4260. 2:50:17బైకామరలిజం
  4261. 2:50:19ఇందులో ముఖ్యంగా రాజ్యసభ రాష్ట్రాల
  4262. 2:50:21ప్రయోజనాలను కాపాడుతూ ఆ ఫెడరల్ బాలెన్స్
  4263. 2:50:24ని పర్ఫెక్ట్ గా మెయింటైన్ చేస్తుంది.
  4264. 2:50:26ఇప్పటివరకు ఫెడరల్ లక్షణాలు చూసాం కదా
  4265. 2:50:29ఇప్పుడు పిక్చర్ కి రెండో వైపు చూద్దాం.
  4266. 2:50:31మన రాజ్యాంగంలో ఉన్న 14 యూనిటరీ లేదా నాన్
  4267. 2:50:34ఫెడరల్ ఫీచర్స్ ఈ బయాస్ ని ఒక క్రమంలో
  4268. 2:50:37అర్థం చేసుకుందాం. ఫస్ట్ స్ట్రాంగ్ సెంటర్
  4269. 2:50:39మన దగ్గర యూనియన్ లిస్ట్ చాలా పెద్దది.
  4270. 2:50:42అందులోనే ముఖ్యమైన అంశాలు ఉంటాయి. పైగా
  4271. 2:50:44రెసిడ్యువరీ పవర్స్ కూడా కేంద్రం వద్దే
  4272. 2:50:46ఉంటాయి. సెకండ్ పాయింట్ చాలా
  4273. 2:50:47ఇంట్రెస్టింగ్ పార్లమెంట్ కేవలం ఒక
  4274. 2:50:49సింపుల్ మెజారిటీతో రాష్ట్రాల సరిహద్దులను
  4275. 2:50:51ఈజీగా మార్చేయగలదు. అందుకే ఇండియాను
  4276. 2:50:54ఇండెస్ట్రక్టబుల్ యూనియన్ ఆఫ్
  4277. 2:50:55డిస్ట్రక్టబుల్ స్టేట్స్ అంటారు. అలాగే
  4278. 2:50:57రాష్ట్రాలకు విడిగా రాజ్యాంగం ఉండదు అంటే
  4279. 2:51:00సింగిల్ కాన్స్టిట్యూషన్ అండ్ రాజ్యాంగంలో
  4280. 2:51:02చాలా భాగాన్ని పార్లమెంట్ ఒక్కటే సింగిల్
  4281. 2:51:04హ్యాండెడ్ గా సవరించగలదు. అఫ్కోర్స్ అది
  4282. 2:51:06ఫ్లెక్సిబిలిటీ ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ ని
  4283. 2:51:08చూపిస్తుంది అనుకోండి ఇక్కడే ఇంకొన్ని
  4284. 2:51:10అసిమెట్రీస్ వస్తాయి చూడండి అమెరికా సెనట్
  4285. 2:51:12లో లాగా మన దగ్గర రాజ్యసభలో రాష్ట్రాల
  4286. 2:51:15అన్నింటికీ సమాన ప్రతినిధ్యం లేదు.
  4287. 2:51:17జనాభాను పట్టే సీట్లు ఉంటాయి. ఇక
  4288. 2:51:19ఎమర్జెన్సీ ప్రొవిజన్స్ అయితే మరీను.
  4289. 2:51:21ఎమర్జెన్సీ విధించినప్పుడు మన ఫెడరల్
  4290. 2:51:22సిస్టం ఎలాంటి రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండానే
  4291. 2:51:25ఆటోమేటిక్ గా పూర్తిగా యూనిటరీ సిస్టం గా
  4292. 2:51:27మారిపోతుంది. అలాగే మనందరికీ కేవలం సింగల్
  4293. 2:51:30సిటిజన్షిప్ మాత్రమే ఉంటుంది. కోర్ట్లు
  4294. 2:51:32కూడా అంతే. కేంద్ర రాష్ట్ర చట్టాలను అమలు
  4295. 2:51:34చేయడానికి మనకు ఇంటిగ్రేటెడ్ జుడిషరీ
  4296. 2:51:37ఉంటుంది. అసలు సెంటర్ కంట్రోల్ ఎంత బలంగా
  4297. 2:51:39ఉంటుందో ఇప్పుడు చూడండి. ఐఏఎస్ ఐపిఎస్
  4298. 2:51:42లాంటి ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్ ఆఫీసర్స్
  4299. 2:51:44రాష్ట్రాల్లోనే పనిచేసిన అల్టిమేట్
  4300. 2:51:46కంట్రోల్ అంతా కేంద్రానిదే అలాగే సిఏజి
  4301. 2:51:48రాష్ట్రాల అకౌంట్స్ ని కూడా ఆడిట్
  4302. 2:51:50చేస్తారు. కానీ వారిని అపాయింట్ చేసేది
  4303. 2:51:52మాత్రం ప్రెసిడెంట్. ఇంకో విషయం రాజ్యసభ
  4304. 2:51:54కనక ఒక రెసల్యూషన్ పాస్ చేస్తే స్టేట్
  4305. 2:51:56లిస్ట్ లోని అంశాలపై కూడా పార్లమెంట్
  4306. 2:51:58డైరెక్ట్ గా చట్టాలు తీసేయగలదు. చూశరుగా
  4307. 2:52:00ఇవన్నీ ప్యూర్ ఫెడరలిజం కి ఎలా వ్యతిరేకమో
  4308. 2:52:03యూనిటరీ ఫీచర్స్ లో ఎగ్జిక్యూటివ్ చెెక్స్
  4309. 2:52:05కూడా చాలా కీలకం. రాష్ట్రాలకు
  4310. 2:52:06ఎగ్జిక్యూటివ్ హెడ్ అయిన గవర్నర్ ని
  4311. 2:52:08నియమించేది కేంద్రమే. ఆయన సెంటర్ కి ఒక
  4312. 2:52:10ఏజెంట్ లా వ్యవహరిస్తారనే విమర్శలు కూడా
  4313. 2:52:12ఉన్నాయి. ఎలక్షన్ కమిషన్ కూడా ఒక
  4314. 2:52:14ఇంటిగ్రేటెడ్ బాడీనే ఇక మరో పవర్ఫుల్ టూల్
  4315. 2:52:16ఏంటంటే వీటో పవర్ రాష్ట్రాలు పాస్ చేసిన
  4316. 2:52:19కొన్ని బిల్స్ ని గవర్నర్ ప్రెసిడెంట్
  4317. 2:52:21పరిశీలన కోసం రిజర్వ్ చేయవచ్చు. అక్కడ
  4318. 2:52:23ప్రెసిడెంట్ కి అబ్సల్యూట్ వీటో పవర్
  4319. 2:52:25ఉంటుంది. ఇది సెంటర్ చేతిలో చాలా పెద్ద
  4320. 2:52:27ఆయుధం. ఇక ఇప్పుడు ఒక అనలిటికల్ డిబేట్
  4321. 2:52:30రూమ్ లోకి ఎంటర్ అవుదాం. క్రిటికల్
  4322. 2:52:31ఎవాల్యేషన్ ద స్కాలర్స్ డిబేట్ ఈ
  4323. 2:52:34పాలిటికల్ సైంటిస్ట్ ఏమన్నారో కాస్త
  4324. 2:52:36జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఇది యూపీఎస్స
  4325. 2:52:38మెయిన్స్ అండ్ ప్రీలిమ్స్ కి చాలా చాలా
  4326. 2:52:40ఇంపార్టెంట్. కేసీవేర్ మన సిస్టం ని
  4327. 2:52:42క్వాజీ ఫెడరల్ అని పిలిచారు. పాల్ ఆపల్ బీ
  4328. 2:52:45దీన్ని ఎక్స్ట్రీమ్లీ ఫెడరల్ అన్నారు.
  4329. 2:52:47మారిస్ జోన్స్ ఏమో బార్గేనింగ్ ఫెడరలిజం
  4330. 2:52:49అని కామెంట్ చేశారు. ఐవర్ జెన్నింగ్స్
  4331. 2:52:51దీన్ని ఫెడరేషన్ విత్ స్ట్రాంగ్
  4332. 2:52:53సెంట్రలైజింగ్ టెండెన్సీ అనగా గ్రాండ్విల్
  4333. 2:52:56ఆస్టిన్ కో ఆపరేటివ్ ఫెడరలిజం అని మంచి
  4334. 2:52:58పేరు పెట్టారు. ఇక సిహెచ్
  4335. 2:53:00అలెగ్జాండ్రోవిచ్ అయితే మనది దేనితోనూ
  4336. 2:53:02పోల్చలేని ఒక ప్రత్యేకమైన సూయి జెనరిస్ట్
  4337. 2:53:05అని తేల్చేశారు. ఈ టర్మ్స్ అన్ని పక్కాగా
  4338. 2:53:07గుర్తు పెట్టుకోండి. ఇక్కడ మరొక క్రూషియల్
  4339. 2:53:10ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఉంది. కాస్త స్లో డౌన్
  4340. 2:53:12అయ్యి ఫోకస్ చేయండి. కే సంధానం గారు మన
  4341. 2:53:15రాజ్యాంగంలో యూనిటరీ బయాస్ పెరగడానికి
  4342. 2:53:17రెండు ప్రాక్టికల్ కారణాలు చెప్పారు.
  4343. 2:53:19ఫస్ట్ ఫైనాన్షియల్ గా సెంటర్ కి ఉన్న
  4344. 2:53:21డామినేషన్ సెకండ్ ప్లానింగ్ కమిషన్ అంటే
  4345. 2:53:24ఇప్పటి నీతి ఆయోగ్ లాంటి పవర్ఫుల్ సంస్థల
  4346. 2:53:27ఆవిర్భావం. ఎగ్జామ్ లో ఈ రెండు
  4347. 2:53:29ఫ్యాక్టర్స్ కనిపిస్తే వెంటనే కే సంధానం
  4348. 2:53:31గారి పేరు మీకు గుర్తుకు రావాలి. ఇవన్నీ
  4349. 2:53:33విన్నాక అసలు మనకు ఒక డౌట్ వస్తుంది కదా
  4350. 2:53:36అసలు రాష్ట్రాలకు పవరే లేదా అవి కేవలం
  4351. 2:53:38సెంటర్ చేతిలో మున్సిపాలిటీలా అని కానీ
  4352. 2:53:40కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీలో డాక్టర్
  4353. 2:53:42అంబేద్కర్ గారు చెప్పిన ఈ మాటలు చూడండి
  4354. 2:53:44లెజిస్లేటివ్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్స్
  4355. 2:53:46విషయంలో రాష్ట్రాలు కేంద్రంపై ఏమాత్రం
  4356. 2:53:48ఆధారపడవు రెండు పూర్తిగా కోక్వల్ అంటే
  4357. 2:53:51రాజ్యాంగమే స్వయంగా రాష్ట్రాలకు పవర్స్
  4358. 2:53:53ఇచ్చింది తప్ప అవి సెంటర్ కి ఏజెంట్లు
  4359. 2:53:55కానే కాదు అని ఆయన గట్టిగా సమర్ధించారు. ఈ
  4360. 2:53:58డిబేట్స్ కి సిద్ధాంతాలకి ఒక అల్టిమేట్
  4361. 2:54:00ముగింపు 1994 లో వచ్చిన చారిత్రక తీర్పు
  4362. 2:54:04ది ఎస్సార్ బొమ్మై కేస్ ఇందులో సుప్రీం
  4363. 2:54:06కోర్ట్ మన రాజ్యాంగం ఫెడరల్ రాజ్యాంగమే
  4364. 2:54:09అని తేల్చి చెప్పింది. ఫెడరలిజం అనేది మన
  4365. 2:54:11రాజ్యాంగం యొక్క బేసిక్ ఫీచర్ అని
  4366. 2:54:14రాష్ట్రాలకు ఇండిపెండెంట్
  4367. 2:54:15కాన్స్టిట్యూషనల్ ఎగ్జస్టెన్స్ ఉందని
  4368. 2:54:17సుప్రీం కోర్ట్ కుండబద్దలు కొట్టింది. ఈ
  4369. 2:54:19ఇయర్ ఈ కేస్ చాలా ఇంపార్టెంట్. థియరీ అంతా
  4370. 2:54:22బాగానే ఉంది. మరి కరెంట్ అఫైర్స్ కి వస్తే
  4371. 2:54:24గ్రౌండ్ రియాలిటీ ఎలా ఉందో కాస్త ఫాస్ట్
  4372. 2:54:26గా రివిజన్ చేద్దాం. మన పొలిటికల్ సిస్టం
  4373. 2:54:28నిత్యం ఎన్నో సవాలను ఎదుర్కొంటుంది.
  4374. 2:54:30మహారాష్ట్ర కర్ణాటక మధ్య బెల్గాం లాంటి
  4375. 2:54:32టెర్రిటోరియల్ డిస్ప్యూట్స్ కావేరి లాంటి
  4376. 2:54:35రివర్ వాటర్ షేరింగ్ ఇష్యూస్ రీజనల్
  4377. 2:54:36ఆస్పిరేషన్స్ కోసం కొత్త ప్రాంతీయ పార్టీల
  4378. 2:54:39ఆవిర్భావం అలాగే ఎక్కువ ఫైనాన్షియల్
  4379. 2:54:41గ్రాంట్స్ అటానమీ కోసం రాష్ట్రాల
  4380. 2:54:42డిమాండ్స్ ఇవన్నీ మన ఫెడరల్ సిస్టం ని
  4381. 2:54:45ఎప్పటికప్పుడు టెస్ట్ చేస్తూనే ఉన్నాయి.
  4382. 2:54:47సో ఫైనల్ గా మీకోసం ఒక మెయిన్స్ ఛాలెంజ్
  4383. 2:54:50ఈరోజు మనం నేర్చుకున్న ఈ నాలెడ్జ్ ని బేస్
  4384. 2:54:52చేసుకొని ఈ ప్రీవియస్ ఇయర్ క్వశ్చన్ ని
  4385. 2:54:54అనలైజ్ చేయండి. సాధారణ పరిస్థితుల్లో
  4386. 2:54:56అధికారాల విభజన అసాధారణ పరిస్థితుల్లో
  4387. 2:54:59జాతీయ సమగ్రత ఈ రెండిటి మధ్య ఉన్న ఆ
  4388. 2:55:01డెలికేట్ బాలెన్స్ే మన ఇండియన్ ఫెడరలిజం
  4389. 2:55:04మీరు ఈరోజు నేర్చుకున్న కాన్సెప్ట్స్ ని
  4390. 2:55:06ఇక్కడ అప్లై చేసి ఆన్సర్ ఫ్రేమ్ చేయడానికి
  4391. 2:55:08ట్రై చేయండి. దట్స్ ఇట్ ఫర్ టుడే మరో
  4392. 2:55:10అద్భుతమైన ఎక్స్ప్లైనర్ తో మళ్ళీ
  4393. 2:55:12కలుద్దాం. కీప్ లెర్నింగ్
  4394. 2:55:13నమస్కారం. ఈరోజు మనం ఒక అద్భుతమైన ప్రయాణం
  4395. 2:55:16చేయబోతున్నాం. భారత రాజ్యాంగం యొక్క 3డి
  4396. 2:55:19ఆర్కిటెక్చరల్ బ్లూప్రింట్ లోకి ఎంటర్
  4397. 2:55:21అవుతున్నాం. ముఖ్యంగా యూపీఎస్స
  4398. 2:55:23అభ్యర్థులకు సెంటర్ స్టేట్ రిలేషన్స్ అనే
  4399. 2:55:26టాపిక్ ఎంత కీ రోల్ ప్లే చేస్తుందో మీకు
  4400. 2:55:28బాగా తెలుసు. అసలు ఈ దేశ పాలన యంత్రాంగం
  4401. 2:55:31ఎలా నడుస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి ఇదొక
  4402. 2:55:34స్ట్రాంగ్ ఫౌండేషన్ లాంటిది. సో కంప్లీట్
  4403. 2:55:37ఫోకస్ తో లెట్స్ డైవ్ ఇంటు దిస్. ఒక్క
  4404. 2:55:40క్షణం ఇక్కడ ఆగి ఈ ఆసక్తికరమైన ప్రశ్నను
  4405. 2:55:42గమనించండి. కెన్ ద సెంటర్ లగలీ ఓవర్రైడ్ a
  4406. 2:55:45స్టేట్స్ లా అంటే కేంద్ర ప్రభుత్వం
  4407. 2:55:47చట్టబద్ధంగా ఒక రాష్ట్ర చట్టాన్ని
  4408. 2:55:49అధిగమించగలదా? అసలు ఈ రాజ్యాంగం ఎవరికి
  4409. 2:55:51ఎక్కువ పవర్స్ ఇచ్చింది ఈ
  4410. 2:55:53ప్రశ్నలన్నింటికీ సమాధానం మన భారతదేశపు
  4411. 2:55:56అద్భుతమైన ఫెడరల్ స్ట్రక్చర్ ని డీకోడ్
  4412. 2:55:58చేయడంలోనే దాగి ఉంది. ఇప్పుడు ఆ
  4413. 2:56:00స్ట్రక్చర్ నే మనం విప్పబోతున్నాం. మన
  4414. 2:56:02రాజ్యాంగం కేంద్ర మరియు రాష్ట్రాల మధ్య
  4415. 2:56:04ఉన్న సంబంధాలను ప్రధానంగా మూడు పిల్లర్స్
  4416. 2:56:07గా డిజైన్ చేసింది. అవి లెజిస్లేటివ్
  4417. 2:56:09రిలేషన్స్, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిలేషన్స్
  4418. 2:56:11మరియు ఫైనాన్షియల్ రిలేషన్స్. ఈరోజు ఒక
  4419. 2:56:14గైడ్ లాగా నేను మీకు మొదటి రెండు
  4420. 2:56:15పిల్లర్స్ లోకి తీసుకెళ్తాను. అంటే మనం
  4421. 2:56:18ఇప్పుడు లెజిస్లేటివ్ మరియు
  4422. 2:56:19అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిలేషన్స్ పైన జూమ్ ఇన్
  4423. 2:56:22చేసి చూద్దాం. ముందుగా మొదటి పిల్ల
  4424. 2:56:24లెజిస్లేచర్ రిలేషన్స్ అంటే శాసన సంబంధాలు
  4425. 2:56:28భారత రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ ఏ లో ఉన్న
  4426. 2:56:30ఆర్టికల్స్ 245 నుండి 255 వరకు ఈ
  4427. 2:56:34అధికారాలు ఎలా డిస్ట్రిబ్యూట్ అయ్యాయో
  4428. 2:56:36ఇక్కడ మనం స్పష్టంగా చూడొచ్చు. ఈ
  4429. 2:56:38ఆర్టికల్స్ ని ఇప్పుడు మనం స్టెప్ బై
  4430. 2:56:40స్టెప్ అర్థం చేసుకుందాం. ఇప్పుడు ఈ
  4431. 2:56:42స్ట్రక్చర్ ఎలా విస్తరిస్తుందో కాస్త
  4432. 2:56:44జాగ్రత్తగా గమనించండి. భౌగోళిక పరిధి అంటే
  4433. 2:56:48టెర్రిటోరియల్ ఎక్స్టెంట్ పరంగా ఎవరికి
  4434. 2:56:50ఎంత పవర్ ఉందో చూస్తే పార్లమెంట్ భారతదేశం
  4435. 2:56:53మొత్తానికి లేదా దేశంలోని ఏదైనా ఒక
  4436. 2:56:55భాగానికి చట్టాలు చేయగలదు. అంతేకాదు
  4437. 2:56:57ఎక్స్ట్రా టెర్రిటోరియల్ లెజిస్లేషన్ అంటే
  4438. 2:56:59ప్రపంచంలో ఎక్కడున్న భారతీయ పౌరులకైనా
  4439. 2:57:02వారి ఆస్తులకైనా ఈ చట్టాలు వర్తిస్తాయి.
  4440. 2:57:05కానీ స్టేట్ లెజిస్లేచర్ కేవలం తమ రాష్ట్ర
  4441. 2:57:08సరిహద్దుల లోపల మాత్రమే చట్టాలు చేయగలదు.
  4442. 2:57:10ఎక్సెప్ట్ వెన్ దేర్ ఇస్ ఏ సఫిషియంట్
  4443. 2:57:12టెర్రిటోరియల్ నక్సెస్ ఇక్కడ కాస్త
  4444. 2:57:14నెమ్మదిద్దాం. ఇది చాలా ముఖ్యమైన ఏరియా
  4445. 2:57:17ఇక్కడే యూపీఎస్సీ అభ్యర్థులను తరుచుగా
  4446. 2:57:19గందరగోళానికి గురి చేస్తుంది. పార్లమెంట్
  4447. 2:57:22చేసిన చట్టాలు దేశమంతా వర్తించిన కొన్ని
  4448. 2:57:24ఎక్సెప్షన్స్ ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు ఐదు
  4449. 2:57:27యూనియన్ టెర్రిటరీస్ పైన ప్రెసిడెంట్
  4450. 2:57:29నిబంధనలు చేయవచ్చు. ఇవి పార్లమెంట్
  4451. 2:57:31చట్టాన్ని సవరించగలవు. అలాగే షెడ్యూల్డ్
  4452. 2:57:34ఏరియాస్ కు సంబంధించి రాష్ట్ర గవర్నర్ కు
  4453. 2:57:36ప్రత్యేక అధికారాలు ఉంటాయి. ఇంకో ముఖ్యమైన
  4454. 2:57:39ట్రాప్ ఏంటంటే అస్సాం లోని ట్రైబల్
  4455. 2:57:41ఏరియాస్ పై అక్కడి గవర్నర్ కు పవర్ ఉంటే
  4456. 2:57:43మేఘాలయ త్రిపుర మిజోరంలలో ఆ పవర్
  4457. 2:57:46ప్రెసిడెంట్ కు ఉంటుంది. ఈ ఎంసిక్యూ
  4458. 2:57:49ట్రాప్స్ ను ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి.
  4459. 2:57:51ఇప్పుడు ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  4460. 2:57:53ఏర్పడుతోంది. అదే సెవెంత్ షెడ్యూల్ ఈ మూడు
  4461. 2:57:56జాబితాలలో వచ్చిన న్యూమరికల్ షిఫ్ట్ ని
  4462. 2:57:59జాగ్రత్తగా గమనించండి. స్టేట్ లిస్ట్
  4463. 2:58:01నుండి కొన్ని సబ్జెక్టులు కన్కరెంట్
  4464. 2:58:03లిస్ట్ కు మార్చబడ్డాయి. అలాగే 10
  4465. 2:58:06అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా జీఎస్టి కోసం
  4466. 2:58:08ప్రత్యేక నిబంధనలు తీసుకువచ్చారు. ఇంకో
  4467. 2:58:10పాయింట్ ఏ జాబితాలోనూ లేని సబ్జెక్టుల పైన
  4468. 2:58:13అంటే రెసిడ్యువరీ పవర్స్ పైన చట్టాలు చేసే
  4469. 2:58:16పవర్ పూర్తిగా పార్లమెంట్ కే ఉంటుందని
  4470. 2:58:18మర్చిపోవద్దు. మరి ఈ మూడు లిస్ట్స్ మధ్య
  4471. 2:58:21ఎప్పుడైనా కన్ఫ్యూజన్ లేదా క్లాష్ వస్తే
  4472. 2:58:23పరిస్థితి ఏంటి? ఇక్కడే మనం రూల్ ఆఫ్
  4473. 2:58:25ఓవర్లాప్ ని అప్లై చేయాలి. ఎప్పుడైనా సరే
  4474. 2:58:28లాజికల్ గా యూనియన్ లిస్ట్ దే పైచేయ్.
  4475. 2:58:31ఎందుకంటే డెడ్ లాక్ రాకుండా ఈ ఫెడరల్
  4476. 2:58:33సుప్రీమసీని అలా డిజైన్ చేశారు. అయితే
  4477. 2:58:35ఇక్కడ ఒక చిన్న ఎక్సెప్షన్ ఉంది.
  4478. 2:58:37కాంక్రెంట్ సబ్జెక్ట్ పై రాష్ట్రం చేసిన
  4479. 2:58:39చట్టానికి గనుక ప్రెసిడెన్షియల్ అసెంట్
  4480. 2:58:42అంటే రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభిస్తే అప్పుడు ఆ
  4481. 2:58:44రాష్ట్రంలో ఆ స్టేట్ చట్టమే చెల్లుబాట
  4482. 2:58:46అవుతుంది. ఓకే ఇప్పుడు మనం ఎగ్జామ్ కి
  4483. 2:58:49అత్యంత ఇష్టమైన ఎంతో కీలకమైన ఏరియాలోకి
  4484. 2:58:52ఎంటర్ అవుతున్నాం. సాధారణ పరిస్థితులలో
  4485. 2:58:55కాకుండాఫైవ్ ఎక్స్ట్రార్డినరీ
  4486. 2:58:57సర్కమస్టాన్సెస్ లో పార్లమెంట్ రాష్ట్రాల
  4487. 2:59:00అధికార పరిధిలోకి అంటే స్టేట్ ఫీల్డ్ లోకి
  4488. 2:59:03వచ్చి ఎలా చట్టాలు చేస్తుందో ఇప్పుడు
  4489. 2:59:05చూద్దాం. ఆ ఐదు అసాధారణ పరిస్థితులు ఎలా
  4490. 2:59:09విడివిడిగా ఏర్పడతాయో గమనించండి. ఒకటి
  4491. 2:59:12రాజ్యసభ రెజల్యూషన్ రెండు నేషనల్
  4492. 2:59:15ఎమర్జెన్సీ మూడు రాష్ట్రాల విజ్ఞప్తి లేదా
  4493. 2:59:18స్టేట్స్ రిక్వెస్ట్ నాలుగు ఇంటర్నేషనల్
  4494. 2:59:21అగ్రీమెంట్స్ ని అమలు చేయడానికి మరియు ఐదు
  4495. 2:59:24ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ అమల్లో ఉన్నప్పుడు
  4496. 2:59:27ఇక్కడ ఈ ఫస్ట్ పాయింట్ ని డీకోడ్ చేద్దాం.
  4497. 2:59:29ఇది క్లాసిక్ ప్రిలిమ్స్ స్ట్రాప్ రాజ్యసభ
  4498. 2:59:32ఒక తీర్మానం పాస్ చేస్తే పార్లమెంట్
  4499. 2:59:34స్టేట్ లిస్ట్ పై చట్టం చేయవచ్చు అన్నది
  4500. 2:59:37నిజమే. కానీ ఆ తీర్మానానికి కచ్చితంగా 2/3
  4501. 2:59:40మెజారిటీ ఆఫ్ మెంబర్స్ ప్రెసెంట్ అండ్
  4502. 2:59:42ఓటింగ్ అవసరం. అలాగే ఆ తీర్మానం కేవలం ఒక
  4503. 2:59:46సంవత్సరం మాత్రమే ఫోర్స్ లో ఉంటుంది. సో
  4504. 2:59:49ఎగ్జామ్ లో ఈ 2/3 మెజారిటీ మరియు వన్ ఇయర్
  4505. 2:59:52అనే కీవర్డ్స్ ని మీ మైండ్ లో స్ట్రాంగ్
  4506. 2:59:54గా లాక్ చేసుకోండి. మిగతా నాలుగు
  4507. 2:59:56పరిస్థితులను ఇక్కడ చాలా సింపుల్ గా అర్థం
  4508. 2:59:58చేసుకుందాం. నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ సమయంలో
  4509. 3:00:01పార్లమెంట్ స్టేట్ లిస్ట్ పై చట్టాలు
  4510. 3:00:03చేయవచ్చు. కానీ ఎమర్జెన్సీ ముగిసిన ఆరు
  4511. 3:00:05నెలల తర్వాత అవి ఆటోమేటిక్ గా రద్దవుతాయి.
  4512. 3:00:08ఇక స్టేట్స్ రిక్వెస్ట్ విషయానికి వస్తే
  4513. 3:00:10రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు
  4514. 3:00:12కోరితే పార్లమెంట్ చటం చేస్తుంది. కానీ
  4515. 3:00:14దాన్ని సవరించే లేదా రద్దు చేసే అధికారం
  4516. 3:00:17మళ్ళీ పార్లమెంట్ కే ఉంటుంది. అలాగే
  4517. 3:00:19ఇంటర్నేషనల్ అగ్రీమెంట్స్ అమలు కోసం కూడా
  4518. 3:00:21చట్టాలు చేయవచ్చు. ఇంకొక ఇంపార్టెంట్
  4519. 3:00:23పాయింట్ ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ సమయంలో చేసిన
  4520. 3:00:25చట్టాలు ఆ రూల్ ముగిసిన తర్వాత కూడా
  4521. 3:00:28అమలులోనే ఉంటాయి. దాన్ని ఆ రాష్ట్ర చట్టసభ
  4522. 3:00:30రద్దు చేసే వరకు అవి యక్టివ్ గానే ఉంటాయి.
  4523. 3:00:33ఇప్పుడు ఈ స్ట్రక్చర్ లో ఇంకొంచెం పైకి
  4524. 3:00:35వెళ్లి చూస్తే లెజిస్లేటివ్ సంబంధాలలో
  4525. 3:00:37రాష్ట్రాలపై కేంద్రానికి ఎంత గ్రిప్ ఉందో
  4526. 3:00:39అర్థమవుతుంది. గవర్నర్ రాష్ట్ర బిల్లులను
  4527. 3:00:42ప్రెసిడెంట్ ఆమోదం కోసం రిజర్వ్ చేయవచ్చు.
  4528. 3:00:44ఇక్కడ ప్రెసిడెంట్ కు అబ్సల్యూట్ వీటో
  4529. 3:00:47పవర్ ఉంటుంది. అలాగే స్వేచ్ఛ వాణిజ్యాన్ని
  4530. 3:00:49నియంత్రించే బిల్లులు స్టేట్ లో
  4531. 3:00:51ప్రవేశపెట్టాలంటే ముందుగానే ప్రెసిడెంట్స్
  4532. 3:00:53ప్రయర్ శంక్షన్ కావాలి. ఇక ఫైనాన్షియల్
  4533. 3:00:55ఎమర్జెన్సీ సమయంలో మనీ బిల్లులపై కేంద్రం
  4534. 3:00:58కంప్లీట్ కంట్రోల్ తీసుకుంటుంది. ఈ టోటల్
  4535. 3:01:00కాన్సెప్ట్ ని సర్కార్యా కమిషన్ చాలా
  4536. 3:01:02అద్భుతంగా సమరైజ్ చేసింది. ఈ కోర్ట్ ని
  4537. 3:01:04ఒకసారి లోతుగా అర్థం చేసుకోండి. కేంద్రం
  4538. 3:01:07యొక్క ఆధిపత్యం అనేది రాష్ట్రాలను
  4539. 3:01:09అణచివేయడానికి కాదు సెంటర్ అండ్ స్టేట్
  4540. 3:01:11చట్టాల మధ్య క్లాషస్ ని అవాయిడ్ చేసి
  4541. 3:01:13హార్మోనీని సామరస్యాన్ని తీసుకురావడానికి
  4542. 3:01:16అని సర్కార్య కమిషన్ చెప్పింది. ఇది మీ
  4543. 3:01:18ఆన్సర్ రైటింగ్ లో ఖచ్చితంగా వాల్యూ యాడ్
  4544. 3:01:20చేసే పాయింట్. ఇక్కడితో మనం మొదటి
  4545. 3:01:22స్తంభాన్ని కంప్లీట్ చేశం. ఇప్పుడు మన
  4546. 3:01:24రెండవ ముఖ్యమైన పిల్లర్ అయిన
  4547. 3:01:26అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిలేషన్స్ అంటే పరిపాలన
  4548. 3:01:29సంబంధాలలోకి వెళ్దాం. రాజ్యాంగంలోని
  4549. 3:01:32ఆర్టికల్స్ 256 నుండి 263 వరకు ఈ
  4550. 3:01:36రిలేషన్స్ ని చాలా పర్ఫెక్ట్ గా డిజైన్
  4551. 3:01:38చేశాయి. ఈ ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్
  4552. 3:01:40డిస్ట్రిబ్యూషన్ అనేది చాలా లాజికల్ గా
  4553. 3:01:42ఉంటుంది. ఎప్పుడూ కూడా ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్
  4554. 3:01:45స్ట్రిక్ట్లీ ఫాలోస్ లెజిస్లేటివ్ పవర్
  4555. 3:01:48అంటే పార్లమెంట్ చట్టాలు చేయగల అంశాలపై
  4556. 3:01:50కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అలాగే స్టేట్
  4557. 3:01:52లెజిస్లేచర్ చట్టాలు చేయగల అంశాలపై
  4558. 3:01:55రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఎగ్జిక్యూటివ్
  4559. 3:01:57పవర్స్ కో ఎక్స్టెన్సివ్ గా ఉంటాయి.
  4560. 3:01:59సింపుల్ గా చెప్పాలంటే ఎవరి చట్టాల పరిధి
  4561. 3:02:02వాళ్ళదే. కానీ పరిపాలన సజావుగా సాగాలంటే
  4562. 3:02:06రాష్ట్రాలపై కొన్ని బాధ్యతలు ఉంటాయి.
  4563. 3:02:09రాష్ట్రాలు పార్లమెంట్ చట్టాలకు లోబడి పని
  4564. 3:02:11చేయాలి. ముఖ్యంగా కమ్యూనికేషన్స్ రైల్వేస్
  4565. 3:02:15లాంటి స్పెసిఫిక్ ఏరియాస్ లో కేంద్రం
  4566. 3:02:17రాష్ట్రాలకు నేరుగా డైరెక్షన్స్
  4567. 3:02:19ఇవ్వవచ్చు. ఒకవేళ ఈ డైరెక్షన్స్ ని
  4568. 3:02:21రాష్ట్రాలు ఫాలో అవ్వకపోతే ఏమవుతుంది?
  4569. 3:02:24ఇక్కడే అసలైన పవర్ కనిపిస్తుంది. ఆర్టికల్
  4570. 3:02:27365 ద్వారా ఆ రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ
  4571. 3:02:30యంత్రాంగం ఫెయిల్ అయిందని భావించి
  4572. 3:02:32ఆర్టికల్ 356 కింద ఏకంగా ప్రెసిడెన్స్
  4573. 3:02:35రూల్ విధించడానికి అది దారితీస్తుంది. ఇక
  4574. 3:02:38పవర్స్ ని ఎక్స్చేంజ్ చేసుకోవడం అంటే
  4575. 3:02:40మ్యూచువల్ డెలిగేషన్ విషయానికి వస్తే
  4576. 3:02:42ప్రెసిడెంట్ రాష్ట్రానికి లేదా గవర్నర్
  4577. 3:02:45కేంద్రానికి పనులు అప్పగించవచ్చు కానీ
  4578. 3:02:47దానికి ఇరువైపులా కన్సెంట్ అవసరం. అయితే
  4579. 3:02:50ఇక్కడ ఒక కీ పాయింట్ ని గమనించండి.
  4580. 3:02:52పార్లమెంట్ ఒక చట్టం ద్వారా ఆ రాష్ట్రం
  4581. 3:02:55యొక్క కన్సెంట్ లేకపోయినా సరే రాష్ట్ర
  4582. 3:02:57అధికారులకు డ్యూటీస్ ని బలవంతంగా కూడా
  4583. 3:02:59అప్పగించగలదు. అదొక పవర్ఫుల్ టూల్ పరిపాలన
  4584. 3:03:02అనేది ఎప్పుడూ పైనుంచి వచ్చే ఆదేశాలతోనే
  4585. 3:03:05కాదు సహకారంతో కూడా నడవాలి. అందుకే
  4586. 3:03:07ఆర్టికల్ 263 కింద ఇంటర్స్టేట్ కౌన్సిల్
  4587. 3:03:10ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇక మన
  4588. 3:03:12అడ్మినిస్ట్రేషన్ కి వెన్నెముక లాంటి ఆల్
  4589. 3:03:14ఇండియా సర్వీసెస్ ని చూడండి ఐఏఎస్ ఐపిఎస్
  4590. 3:03:17మరియు ఐఎఫ్ఓఎస్ వీటిపైన ఇమ్మీడియట్
  4591. 3:03:19కంట్రోల్ రాష్ట్రాలకు ఉన్నప్పటికీ
  4592. 3:03:21అల్టిమేట్ కంట్రోల్ మాత్రం ఎప్పుడూ సెంటర్
  4593. 3:03:23చేతిలోనే ఉంటుంది. ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్
  4594. 3:03:25మన ఫెడరల్ సిస్టం కి వ్యతిరేకం అనే వాదన
  4595. 3:03:28ఒకటి ఉంది. కానీ దానికి డాక్టర్ బిఆర్
  4596. 3:03:30అంబేద్కర్ గారి ఈ విజనరీ కోర్ట్ కరెక్ట్
  4597. 3:03:32ఆన్సర్ ఇస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా
  4598. 3:03:34అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో ఒకే అత్యున్నత
  4599. 3:03:36ప్రమాణాలు మెయింటైన్ చేయడం కోసం ఇలాంటి ఒక
  4600. 3:03:39అద్భుతమైన మినహాయింపు మనకు అవసరమని ఆయన
  4601. 3:03:41బలంగా నమ్మారు. అమెరికాలో చూసుకుంటే అన్ని
  4602. 3:03:44డ్యూయల్ సిస్టమ్స్ ఉంటాయి కానీ మన దగ్గర
  4603. 3:03:47న్యాయ వ్యవస్థ మరియు పబ్లిక్ సర్వీస్
  4604. 3:03:49కమిషన్లు అత్యంత ఇంటిగ్రేటెడ్ గా ఉంటాయి.
  4605. 3:03:52ఉదాహరణకు రెండు రాష్ట్రాలు కోరితే
  4606. 3:03:54పార్లమెంట్ ఒక జాయింట్ పబ్లిక్ సర్వీస్
  4607. 3:03:56కమిషన్ ని ఏర్పాటు చేయవచ్చు. అలాగే మనకు
  4608. 3:03:59పై నుండి కింద వరకు ఒకటే ఇంటిగ్రేటెడ్
  4609. 3:04:02జుడిషరీ ఉంటుంది. ఇప్పుడు ఈ డైమెన్షన్
  4610. 3:04:04లోకి ఫాస్ట్ గా వెళ్దాం. ఎమర్జెన్సీ టైం
  4611. 3:04:06లో ఈ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిలేషన్స్ ఎలా
  4612. 3:04:08మారిపోతాయో చూడండి. ఆర్టికల్ 352 నేషనల్
  4613. 3:04:11ఎమర్జెన్సీ సమయంలో రాష్ట్రాలు పూర్తిగా
  4614. 3:04:14సెంట్రల్ కంట్రోల్ లోకి వెళ్తాయి. కానీ
  4615. 3:04:15సస్పెండ్ కావు. ఆర్టికల్ 356
  4616. 3:04:18ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ కింద రాష్ట్ర
  4617. 3:04:20ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్స్ ని ప్రెసిడెంట్
  4618. 3:04:21తీసుకుంటారు. ఇక ఆర్టికల్ 360 ఫైనాన్షియల్
  4619. 3:04:24ఎమర్జెన్సీ వస్తే రాష్ట్రాల ఫైనాన్షియల్
  4620. 3:04:26మేటర్స్ పై కేంద్రం పూర్తి నియంత్రణ
  4621. 3:04:28సాధిస్తుంది. ఫైనల్ గా ఈ బ్లూప్రింట్ లో
  4622. 3:04:31ఇంకొన్ని సపోర్టింగ్ పిల్లర్స్ ఉన్నాయి.
  4623. 3:04:33బాహ్య దాడులు లేదా ఇంటర్నల్ డిస్టర్బెన్స్
  4624. 3:04:36నుండి రాష్ట్రాలను రక్షించడం కేంద్రం విధి
  4625. 3:04:39అని ఆర్టికల్ 355 స్పష్టం చేస్తూ ఒక
  4626. 3:04:42షీల్డ్ లా పనిచేస్తుంది. అలాగే గవర్నర్స్
  4627. 3:04:45సెంటర్ కి ఒక ఏజెంట్ గా ఉంటారు. ఇవి
  4628. 3:04:47కాకుండా రాజ్యాంగంలో లేని నీతి ఆయోగ్,
  4629. 3:04:50జోనల్ కౌన్సిల్స్ లాంటివి మోడర్న్ డేస్ లో
  4630. 3:04:53కోఆపరేటివ్ ఫెడరలిజం ని ముందుకు
  4631. 3:04:55తీసుకెళ్తున్నాయి. ఓకే ఇప్పుడు మనం చూసిన
  4632. 3:04:58ఈ ఆర్కిటెక్చర్ ని ఎగ్జామ్ కి ముందు
  4633. 3:05:00ఒక్కసారి ఫాస్ట్ గా రివైజ్ చేద్దాం.
  4634. 3:05:02అండమాన్ ట్రైబల్ ఏరియాలలో పార్లమెంట్
  4635. 3:05:05చట్టాలకు ఎక్సెప్షన్స్ ఉంటాయి. ఓవర్లాప్స్
  4636. 3:05:07వస్తే ఎప్పుడు యూనియన్ లిస్టే ఫైనల్స్ే
  4637. 3:05:10ఫైవ్ అసాధారణ పరిస్థితులలో పార్లమెంట్
  4638. 3:05:12స్టేట్ ఫీల్డ్ లోకి వస్తుంది. కేంద్రం
  4639. 3:05:14డైరెక్షన్స్ దిక్కరిస్తే ఆర్టికల్ 365
  4640. 3:05:16అప్లై అవుతుంది. అండ్ ఫైనల్లీ మన సిస్టం
  4641. 3:05:19బలం మన ఇంటిగ్రేటెడ్ జుడిషరీ మరియు ఆల్
  4642. 3:05:22ఇండియా సర్వీసెస్. ఇక ముగించే ముందు
  4643. 3:05:25మీకోసం ఒక ఇంపార్టెంట్ టాస్క్ ఈ యూపీఎస్స
  4644. 3:05:27ప్రీవియస్ ఇయర్ క్వశ్చన్ ని జాగ్రత్తగా
  4645. 3:05:29గమనించండి. ఇప్పటివరకు మనం ఎక్స్ప్లోర్
  4646. 3:05:32చేసిన ఈ బ్లూప్రింట్ ఆధారంగా ఇందులో ఏ
  4647. 3:05:34ప్రొవిజన్స్ పార్లమెంట్ కి స్టేట్ లిస్ట్
  4648. 3:05:36పైన చట్టాలు చేసే అధికారాన్ని ఇస్తాయో
  4649. 3:05:38లాజికల్ గా ఆలోచించండి. ఈ అనాలసిస్ మీకు
  4650. 3:05:40రాజ్యాంగపు లోతులను స్పష్టంగా అర్థం
  4651. 3:05:42చేసుకోవడానికి ఎంతగానో హెల్ప్ అయిందని
  4652. 3:05:44ఆశిస్తున్నాను. మళ్ళీ మరొక క్రిటికల్
  4653. 3:05:46టాపిక్ తో కలుద్దాం. కీప్ లెర్నింగ్ అండ్
  4654. 3:05:48ఆల్ ద వెరీ బెస్ట్
  4655. 3:05:49అందరికీ నమస్కారం. ఈరోజు మనం ఒక అత్యంత
  4656. 3:05:51కీలకమైన మరియు కొంచెం కాంప్లెక్స్ గా
  4657. 3:05:53అనిపించే కాన్సెప్ట్ ని డీకోడ్
  4658. 3:05:55చేయబోతున్నాం. అదే సెంటర్ స్టేట్
  4659. 3:05:57ఫైనాన్షియల్ రిలేషన్స్ మీరు యూపీఎస్స కి
  4660. 3:05:59ప్రిపేర్ అవుతున్నట్లయితే ఇది కచ్చితంగా
  4661. 3:06:01ఒక హై హీల్డ్ ఏరియా అని మీకు ఇప్పటికే
  4662. 3:06:03తెలిసే ఉంటుంది. అసలు భారత సమాఖ్య
  4663. 3:06:05వ్యవస్థలో ఈ ఫైనాన్షియల్ రిలేషన్స్ అనేవి
  4664. 3:06:07ఎలా పనిచేస్తాయి చారిత్రకంగా ఎలాంటి
  4665. 3:06:10కమిషన్లు ఈ స్ట్రక్చర్ ని మార్చాయి ఇవన్నీ
  4666. 3:06:12ఒక సినిమాటిక్ జర్నీ లాగా మనం ఇప్పుడు
  4667. 3:06:14క్లియర్ గా అర్థం చేసుకుందాం. సో లెట్స్
  4668. 3:06:16గెట్ రైట్ ఇంటూ ఇట్. ముందుగా ఈరోజు మనం
  4669. 3:06:19కవర్ చేయబోయే టాపిక్స్ యొక్క మాస్టర్
  4670. 3:06:21బ్లూప్రింట్ చూద్దాం. వన్ టాక్స్ అలోకేషన్
  4671. 3:06:24టూ టాక్స్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ అండ్
  4672. 3:06:25గ్రాంట్స్త్రీ కీ ఫిస్కల్
  4673. 3:06:27ఇన్స్టిట్యూషన్స్ఫోర్ ఇమ్యూనిటీస్ అండ్
  4674. 3:06:30ఎమర్జెన్సీస్ఫైవ్ ఎర్లీ కమిటీస్ మరియు
  4675. 3:06:33చివరగా సిక్స్ సర్కార్యా అండ్ పూంచి
  4676. 3:06:35కమిషన్స్ మొదటి విభాగం ఫిస్కల్ ఫెడరలిజం
  4677. 3:06:39టాక్స్ అలోకేషన్ ఇది రాజ్యాంగంలోని పార్ట్
  4678. 3:06:4212 ఆర్టికల్స్ 268 నుండి 293 వరకు
  4679. 3:06:45ఉంటుంది. ఇక్కడ టాక్స్ వేసే పవర్స్ ని ఎలా
  4680. 3:06:48డివైడ్ చేశారో చూద్దాం. ఇప్పుడు కాస్త
  4681. 3:06:50జాగ్రత్తగా గమనించండి రాజ్యాంగం ప్రకారం
  4682. 3:06:52టాక్స్ వేసే అధికారాలు చాలా స్పష్టంగా
  4683. 3:06:54కేటాయించబడ్డాయి. యూనియన్ లిస్ట్ లోని 13
  4684. 3:06:57సబ్జెక్టులపై పన్ను వేసే పూర్తి అధికారం
  4685. 3:06:58పార్లమెంట్ కు మాత్రమే ఉంటుంది. అదేవిధంగా
  4686. 3:07:01స్టేట్ లిస్ట్ లోని 18 సబ్జెక్టులపై పన్ను
  4687. 3:07:03వేసే అధికారం స్టేట్ లెజిస్లేచర్ కు
  4688. 3:07:05ఉంటుంది. అయితే ఇక్కడ మీరు గమనించాల్సిన
  4689. 3:07:07ఒక విప్లవాత్మకమైన మార్పు ఉంది. అదే 10
  4690. 3:07:10అమెండ్మెంట్ ద్వారా వచ్చిన జీఎస్టి. ఈ
  4691. 3:07:12సవరణ ద్వారా కేంద్రానికి మరియు
  4692. 3:07:14రాష్ట్రాలకు సమానంగా ఒక కాంకరెంట్
  4693. 3:07:16జూరిస్డిక్షన్ ని రాజ్యాంగం కల్పించింది.
  4694. 3:07:18ఇకపోతే ఈ మూడు లిస్ట్లోనూ లేని
  4695. 3:07:19రెసిడ్యువరీ పవర్స్ ఎవరికి ఉంటాయి?
  4696. 3:07:22సింపుల్ కేవలం పార్లమెంట్ చేతిలోనే
  4697. 3:07:24ఉంటాయి. అయితే ఇక్కడ మనం స్టెప్ బై స్టెప్
  4698. 3:07:26గా ఆలోచిస్తే రాష్ట్రాలకు టాక్స్ వేసే
  4699. 3:07:28పవర్ ఉన్నప్పటికీ వాటిపై కొన్ని కఠినమైన
  4700. 3:07:30పరిమితులు కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడే యూపీఎస్స
  4701. 3:07:33తరచుగా మనల్ని ట్రాప్ చేస్తుంది. సో
  4702. 3:07:35జాగ్రత్తగా వినండి. వృత్తులపై అంటే
  4703. 3:07:36ప్రొఫెషన్స్ ట్రేడ్స్ మీద రాష్ట్రాలు వేసే
  4704. 3:07:39పన్ను సంవత్సరానికి 2500 రూపాయ ఎట్టి
  4705. 3:07:42పరిస్థితిలోనూ మించకూడదు. అలాగే కేంద్ర
  4706. 3:07:44ప్రభుత్వం లేదా రైల్వే శాఖ వినియోగించే
  4707. 3:07:46కరెంట్ పైన రాష్ట్రాలు ఎలాంటి పన్ను
  4708. 3:07:48వేయడానికి వీలు లేదు. ఇంపోర్ట్ లేదా
  4709. 3:07:51ఎక్స్పోర్ట్ జరిగేటప్పుడు గానీ రాష్ట్రం
  4710. 3:07:53బయట గూడ్స్ సప్లై అవుతున్నప్పుడు గాని
  4711. 3:07:55టాక్స్ వేసే అధికారం రాష్ట్రాలకు ఉండదు. ఈ
  4712. 3:07:57ఎక్సెప్షన్స్ ని మీరు ప్రిలిమ్స్ కోసం
  4713. 3:07:59కచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఇక రెండవ
  4714. 3:08:01విభాగం టాక్స్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ అండ్
  4715. 3:08:03గ్రాంట్స్ టాక్స్లు ఎలా కేటాయించారో చూసాం
  4716. 3:08:06మరి వసూలైన ఆ పన్ను ఆదాయాన్ని ప్రాక్టికల్
  4717. 3:08:08గా ఎలా పంచుతారో ఇప్పుడు విశ్లేషిద్దాం. ఈ
  4718. 3:08:11స్ట్రక్చర్ ని అర్థం చేసుకునేటప్పుడు
  4719. 3:08:13ఆర్టికల్స్ మధ్య ఉన్న చిన్న చిన్న తేడాలను
  4720. 3:08:14మనం గమనించాలి. ఆర్టికల్ 268 ని తీసుకుంటే
  4721. 3:08:17ఇక్కడ పన్నును కేంద్రం విధిస్తుంది అంటే
  4722. 3:08:19లెవీడ్ బై సెంటర్ కానీ దానిని రాష్ట్రాలు
  4723. 3:08:22వసూలు చేసుకొని వాటినే ఉంచుకుంటాయి బెస్ట్
  4724. 3:08:24ఎగ్జాంపుల్ స్టాంప్ డ్యూటీలో అదే ఆర్టికల్
  4725. 3:08:26269 కి వస్తే కేంద్రమే విధించి వసూలు
  4726. 3:08:28చేస్తుంది. కానీ ఆ మొత్తాన్ని పూర్తిగా
  4727. 3:08:30రాష్ట్రాలకు బదిలి చేస్తుంది. దీన్నే
  4728. 3:08:32అసైన్ టు స్టేట్స్ అంటాం. ఇక ఆర్టికల్
  4729. 3:08:34269A కింద వచ్చే ఇంటర్ స్టేట్ జిఎస్టి
  4730. 3:08:36లేదా ఐజిఎస్టి ని కేంద్రం వసూలు
  4731. 3:08:38చేసినప్పటికీ ఆ మొత్తాన్ని కేంద్ర
  4732. 3:08:40రాష్ట్రాల మధ్య అపోర్షన్ చేస్తారు అంటే
  4733. 3:08:41పంచుతారు. ఈ మూడింటి మధ్య ఉన్న లెవి
  4734. 3:08:44కలెక్షన్ మరియు అసైన్మెంట్ అనే
  4735. 3:08:45డిఫరెన్సెస్ చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్.
  4736. 3:08:47నెక్స్ట్ ఆర్టికల్ 270 ప్రకారం కేంద్రం
  4737. 3:08:51వసూలు చేసే ప్రధాన పన్నులన్నీ కేంద్ర
  4738. 3:08:54రాష్ట్రాల మధ్య డిస్ట్రిబ్యూట్ చేయబడతాయి.
  4739. 3:08:56కానీ ఇక్కడ ఒక భారీ ప్రిలిమ్స్ ట్రాప్
  4740. 3:08:58ఉంది. ఆర్టికల్ 271 కింద కేంద్రం విధించే
  4741. 3:09:02సర్ చార్జెస్ పూర్తిగా కేంద్రానికే
  4742. 3:09:04చెందుతాయి. వీటిని రాష్ట్రాలతో
  4743. 3:09:06పంచుకోవాల్సిన అవసరమే లేదు.
  4744. 3:09:08గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక చిన్న ట్రిక్
  4745. 3:09:09ఏంటంటే 271 లోని చివర ఉన్న వన్ అంటే ఓన్లీ
  4746. 3:09:13వన్ అథారిటీ అని గుర్తుపెట్టుకోండి.
  4747. 3:09:15ఎగ్జామ్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో ఇంకో
  4748. 3:09:16ఇంపార్టెంట్ ఫాక్ట్ ఈ సర్ చార్జ్ ని ఎట్టి
  4749. 3:09:18పరిస్థితుల్లోనూ జీఎస్టి పైన విధించకూడదు.
  4750. 3:09:21నో వే ఇకపోతే ల్యాండ్ రెవెన్యూ
  4751. 3:09:24అగ్రికల్చర్ ఇన్కమ్ టాక్స్ లాంటి 18
  4752. 3:09:26ఐటమ్స్ కేవలం రాష్ట్రాల పరిధిలోనే ఉంటాయి.
  4753. 3:09:29అయితే పన్నుల వాటాతో పాటు రాష్ట్రాల కండే
  4754. 3:09:31మరో ప్రధానమైన ఆర్థిక వనరు గ్రాంట్స్ ఇన్
  4755. 3:09:33ఎయిడ్ ఇందులో మనం రెండు రకాలు చూడొచ్చు.
  4756. 3:09:36మొదటిది ఆర్టికల్ 275 కింద ఇచ్చే
  4757. 3:09:38స్టాచుటరీ గ్రాంట్స్. ఇవి కేవలం ఆర్థిక
  4758. 3:09:40సహాయం నిజంగా అవసరమైన రాష్ట్రాలకు మాత్రమే
  4759. 3:09:43ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫారసుల మేరకు ఇస్తారు.
  4760. 3:09:45రెండోది ఆర్టికల్ 282 కింద ఇచ్చే
  4761. 3:09:47డిస్క్రిషనరీ గ్రాంట్స్. వీటికి ఎలాంటి
  4762. 3:09:49లీగల్ ఆబ్లిగేషన్ లేదు సెంటర్ కి గానిీ
  4763. 3:09:51స్టేట్స్ కి గానిీ ఎవరికైనా ఇవ్వచ్చు.
  4764. 3:09:53అయితే చారిత్రకంగా చూస్తే కేంద్ర
  4765. 3:09:55ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలపై తమ పట్టు
  4766. 3:09:56సాధించడానికి ఈ డిస్క్రిషనరీ గ్రాంట్స్ ని
  4767. 3:09:59ఎక్కువగా ఒక పవర్ఫుల్ టూల్ గా వాడుకుంటూ
  4768. 3:10:01వచ్చింది. మూడవ విభాగం కీ ఫిస్కల్
  4769. 3:10:04ఇన్స్టిట్యూషన్స్ ఈ మొత్తం సంక్లిష్టమైన
  4770. 3:10:07ఫైనాన్షియల్ వెబ్ ని బాలెన్స్ చేసే ఆ
  4771. 3:10:09కీలకమైన సంస్థలు ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
  4772. 3:10:12ఫస్ట్ వన్ 101 అమెండ్మెంట్ ద్వారా
  4773. 3:10:15ఆర్టికల్ 279A కింద క్రియేట్ చేయబడిన
  4774. 3:10:18జీఎస్టి కౌన్సిల్ ఇది నిజంగా కోఆపరేటివ్
  4775. 3:10:21ఫెడరలిజం కి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ ఇది
  4776. 3:10:24కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలు కలిసి పనిచేసే
  4777. 3:10:27ఒక ఉమ్మడి వేదిక జీఎస్టి రేట్లు ఎంత
  4778. 3:10:29ఉండాలి ఏ వస్తువులకు మినహాయింపులు అంటే
  4779. 3:10:32ఎగ్జెంప్షన్స్ ఇవ్వాలి త్రెష్ హోల్డ్
  4780. 3:10:33లిమిట్స్ ఏంటి ఇలాంటి అత్యంత కీలకమైన
  4781. 3:10:36రికమెండేషన్స్ అన్ని ఈ కౌన్సిల్ ద్వారానే
  4782. 3:10:38జరుగుతాయి. రెండవ మరియు మోస్ట్ పవర్ఫుల్
  4783. 3:10:41బాడీ ఫైనాన్స్ కమిషన్ ఆర్టికల్ 280
  4784. 3:10:43ప్రకారం ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి
  4785. 3:10:45ప్రెసిడెంట్ దీన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు.
  4786. 3:10:46రాజ్యాంగంలో దీన్ని బాలెన్సింగ్ వీల్ ఆఫ్
  4787. 3:10:48ఫిస్కల్ ఫెడరలిజం ఇన్ ఇండియాగా
  4788. 3:10:50వర్ణించారు. కేంద్రానికి వచ్చే పన్నుల్లో
  4789. 3:10:51రాష్ట్రాలకు ఎంత వాటా దక్కాలి అసలు ఏ
  4790. 3:10:53ప్రిన్సిపుల్స్ బేస్ చేసుకొని రాష్ట్రాలకు
  4791. 3:10:55గ్రాంట్స్ ఇవ్వాలి లోకల్ బాడీస్ అయిన
  4792. 3:10:57పంచాయతీలు మున్సిపాలిటీలకు నిధులు ఎలా
  4793. 3:10:59పెంచాలి ఇవన్నీ ఈ క్వాజీ జుడిషియల్ బాడీనే
  4794. 3:11:02గైడ్ చేస్తుంది. నాలుగవ విభాగం
  4795. 3:11:04ఇమ్యూనిటీస్ అండ్ ఎమర్జెన్సీ ఎఫెక్ట్స్
  4796. 3:11:07ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు కదా ఈ సిస్టం లో ఉన్న
  4797. 3:11:10కొన్ని ఎక్సెప్షన్స్ ఏంటి అలాగే
  4798. 3:11:12ఎమర్జెన్సీ వస్తే ఫైనాన్సెస్ ఏమవుతాయి
  4799. 3:11:14అనేది ఇక్కడ చూద్దాం. ఒకరి ఆస్తులపై
  4800. 3:11:16మరొకరు పన్నులు వేయకూడదు అనే ఒక
  4801. 3:11:18కాన్సెప్ట్ ని ఇమ్యూనిటీ రూల్ అంటాం. అంటే
  4802. 3:11:21కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆస్తులపై రాష్ట్రాలు
  4803. 3:11:23పన్నులు వేయలేవు. అయితే ఇక్కడ
  4804. 3:11:25ఇంట్రెస్టింగ్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ పాయింట్
  4805. 3:11:26వినండి. కేంద్ర ప్రభుత్వం క్రియేట్ చేసిన
  4806. 3:11:28కార్పొరేషన్స్ కి మాత్రం ఈ ఇమ్యూనిటీ
  4807. 3:11:30అస్సలు ఉండదు. ఎందుకంటే దే ఆర్ సెపరేట్
  4808. 3:11:33లీగల్ ఎంటిటీస్ అదేవిధంగా రాష్ట్రాల
  4809. 3:11:35ప్రాపర్టీ మీద కేంద్రం పన్ను వేయకూడదు
  4810. 3:11:37కానీ ఒకవేళ రాష్ట్రాలు ఏదైనా కమర్షియల్
  4811. 3:11:40ఆపరేషన్స్ అంటే వ్యాపార కార్యకలాపాలు
  4812. 3:11:43చేస్తుంటే మాత్రం పార్లమెంట్ అనుమతితో
  4813. 3:11:45కేంద్రం వాటిపై ఖచ్చితంగా పన్ను
  4814. 3:11:47విధించవచ్చు. ఇక దేశంలో అత్యవసర
  4815. 3:11:49పరిస్థితులు అంటే ఎమర్జెన్సీస్ వస్తే
  4816. 3:11:51రాష్ట్రాల ఫైనాన్షియల్ అటానమీ ఎలా
  4817. 3:11:53పడిపోతుందో చూద్దాం. ఆర్టికల్ 352 కింద
  4818. 3:11:56నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ వస్తే రాష్ట్రాలకు
  4819. 3:11:58వెళ్ళాల్సిన రెవెన్యూని రాష్ట్రపతి
  4820. 3:12:00మార్చవచ్చు తగ్గించవచ్చు లేదా పూర్తిగా
  4821. 3:12:02క్యాన్సల్ కూడా చేయొచ్చు. అది ఆర్టికల్
  4822. 3:12:04360 కింద ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీ విధిస్తే
  4823. 3:12:06పరిస్థితి ఇంకా సీరియస్. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ
  4824. 3:12:09ఉద్యోగుల జీతాలను తగ్గించమని కేంద్రం
  4825. 3:12:11డైరెక్ట్ చేయొచ్చు. రాష్ట్రం ఆమోదించే మనీ
  4826. 3:12:13బిల్స్ ని కూడా ప్రెసిడెంట్ కి రిజర్వ్
  4827. 3:12:15చేయాల్సి వస్తుంది. పవర్ మొత్తం కంప్లీట్
  4828. 3:12:17గా కేంద్రం చేతిలోకి వెళ్ళిపోతుంది. ఐదవ
  4829. 3:12:19విభాగం టెన్షన్స్ అండ్ ఎర్లీ కమిటీస్
  4830. 3:12:22కాన్స్టిట్యూషన్ లో ఏముందో పర్ఫెక్ట్ గా
  4831. 3:12:24చూశము. కానీ 1967 తర్వాత రియాలిటీలో
  4832. 3:12:28కేంద్రానికి రాష్ట్రాలకు మధ్య ఎలాంటి
  4833. 3:12:31ఫ్రిక్షన్ వచ్చిందో ఇప్పుడు అనలైజ్
  4834. 3:12:33చేద్దాం. 1967 ఎలక్షన్స్ తర్వాత కేంద్రంలో
  4835. 3:12:36ఒక పార్టీ రాష్ట్రాల్లో వేరే పార్టీలో
  4836. 3:12:39అధికారంలోకి రావడం స్టార్ట్ అయింది.
  4837. 3:12:40అప్పుడే ఈ సెంటర్ స్టేట్ ఫ్రిక్షన్
  4838. 3:12:42మొదలైంది. రాష్ట్రాలు మాకు ఫైనాన్షియల్ గా
  4839. 3:12:44ఇంకా అటానమీ కావాలని డిమాండ్ చేయడం
  4840. 3:12:46స్టార్ట్ చేశాయి. ఆ క్రమంలోనే వరుసగా 1966
  4841. 3:12:50లో ఏఆర్సి 1969 లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం
  4842. 3:12:53వేసిన రాజమన్నార్ కమిటీ 1973 లో అకాలీ
  4843. 3:12:57దలిత ఇచ్చిన ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ రెజల్యూషన్
  4844. 3:12:59మరియు 1977లో వెస్ట్ బెంగాల్ మెమోరాండం
  4845. 3:13:02ఇవన్నీ తెరపైకి వచ్చాయి. ఈ కమిటీల
  4846. 3:13:05డిమాండ్లను మీరు ఒక్కసారి గమనిస్తే ఆనాటి
  4847. 3:13:07రాష్ట్రాల అగ్రెషన్ ఏంటో మీకు
  4848. 3:13:09అర్థమవుతుంది. రాజమన్నార్ కమిటీ అయితే
  4849. 3:13:11ఏకంగా ప్లానింగ్ కమిషన్ని డిస్బండ్
  4850. 3:13:13చేయమంది. ఆర్టికల్ 356 ని తీసేయమంది
  4851. 3:13:16వెస్ట్ బెంగాల్ మెమోరాండం ఇంకో అడుగు
  4852. 3:13:18ముందుకవేసి మొత్తం రెవెన్యూలో 75%
  4853. 3:13:21రాష్ట్రాలకే ఇచ్చేయాలని ఆల్ ఇండియా
  4854. 3:13:23సర్వీసెస్ ని పూర్తిగా అబాలిష్ చేయాలనే
  4855. 3:13:25డిమాండ్ చేసింది. అయితే ఇక్కడ
  4856. 3:13:27ఆశ్చర్యపోవాల్సిన విషయం ఏంటంటే ఈ రాడికల్
  4857. 3:13:29డిమాండ్లను కేంద్ర ప్రభుత్వం కంప్లీట్ గా
  4858. 3:13:31ఇగ్నోర్ చేసింది. దే డిడ్ నాట్ యక్సెప్ట్
  4859. 3:13:33దెమ ఆరవ విభాగం సర్కార్యా అండ్ పుంజి
  4860. 3:13:37కమిషన్స్ ఫైనల్ గా మనం ఎగ్జామ్ పాయింట్
  4861. 3:13:39ఆఫ్ వ్యూ లో మోస్ట్ క్రిటికల్ ఫేస్ కి
  4862. 3:13:41వచ్చాం. మోడర్న్ ఇండియన్ పాలిటీని షేప్
  4863. 3:13:44చేసిన ఆ రెండు కమిషన్లు ఇవే 1983 లో
  4864. 3:13:47కేంద్ర ప్రభుత్వం జస్టిస్ ఆర్ఎస్
  4865. 3:13:49సర్కార్యా నేతృత్వంలో ఈ కమిషన్ ని
  4866. 3:13:51అపాయింట్ చేసింది. సర్కార్యా కమిషన్
  4867. 3:13:53ఫిలాసఫీ చాలా సింపుల్ అండ్ స్ట్రాంగ్
  4868. 3:13:55వాళ్ళు కాన్స్టిట్యూషన్ బేసిక్ స్ట్రక్చర్
  4869. 3:13:56ని మార్చడానికి అస్సలు ఒప్పుకోలేదు.
  4870. 3:13:58దేశభద్రత సమగ్రత కాపాడాలంటే ఒక స్ట్రాంగ్
  4871. 3:14:01సెంటర్ ఖచ్చితంగా ఉండి తీరాలని వాళ్ళు
  4872. 3:14:03కంక్లూడ్ చేశారు. అందుకే ఏ విధమైన
  4873. 3:14:05స్ట్రక్చరల్ చేంజెస్ కాకుండా కేవలం
  4874. 3:14:07ఆపరేషనల్ అండ్ ఫంక్షనల్ చేంజెస్ ని
  4875. 3:14:09మాత్రమే ఫోకస్ చేస్తూ మొత్తం 247
  4876. 3:14:11రికమెండేషన్స్ చేశారు. ఈ సిఫారసులలో మనం
  4877. 3:14:14గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన హై ఈల్డ్ ఫాక్ట్స్
  4878. 3:14:16ఏంటంటే మొదటిది ఆర్టికల్ 263 కింద ఒక
  4879. 3:14:18పర్మనెంట్ ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్ ని
  4880. 3:14:20ఏర్పాటు చేయడం దీన్ని 1990 లో ఇంప్లిమెంట్
  4881. 3:14:22చేశారు ఇది ఖచ్చితంగా గుర్తుపెట్టుకోండి.
  4882. 3:14:24అలాగే ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ అంటే ఆర్టికల్
  4883. 3:14:26356 ని ప్రత్యామనాయాలన్నీ అయిపోయాక కేవలం
  4884. 3:14:29ఒక లాస్ట్ రిసార్ట్ గా మాత్రమే వాడాలని
  4885. 3:14:31గట్టిగా చెప్పారు. ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్
  4886. 3:14:32ని మరింత స్ట్రాంగ్ చేయాలన్నారు.
  4887. 3:14:34అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా ఒక స్టేట్ కి
  4888. 3:14:36గవర్నర్ ని అపాయింట్ చేసేటప్పుడు ఆ
  4889. 3:14:37రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని ఖచ్చితంగా కన్సల్ట్
  4890. 3:14:39అవ్వాలని వాళ్ళు సజెస్ట్ చేశారు.
  4891. 3:14:40సర్కారియా కమిషన్ తర్వాత రెండు దశాబ్దాలకు
  4892. 3:14:43పరిస్థితులు మళ్ళీ మారాయి. వాటిని స్టడీ
  4893. 3:14:46చేయడానికి 2007 లో జస్టిస్ మదన్ మోహన్
  4894. 3:14:48పూంచి ఆధ్వర్యంలో ఈ రెండవ కమిషన్
  4895. 3:14:50ఏర్పాటయింది. ఈ కమిషన్ ఒక అద్భుతమైన
  4896. 3:14:53ఫౌండేషనల్ కంక్లూజన్ ఇచ్చింది.
  4897. 3:14:55భవిష్యత్తులో భారతదేశ ఐక్యతకి అలాగే
  4898. 3:14:58డెవలప్మెంట్ కి కోఆపరేటివ్ ఫెడరలిజం అంటే
  4899. 3:15:00సహకార సమాఖ్య విధానం మాత్రమే ఏకైక
  4900. 3:15:03ప్రాక్టికల్ గైడ్ అని వీరు స్పష్టం
  4901. 3:15:05చేశారు. గవర్నర్ల అపాయింట్మెంట్ మీద పూంచి
  4902. 3:15:08కమిషన్ చాలా క్లియర్ ఐడియాస్ ఇచ్చింది.
  4903. 3:15:11గవర్నర్ స్థానిక రాజకీయాలకు అతీతుడై
  4904. 3:15:13ఉండాలని అతనికి కచ్చితమైన ఐదేళ్ల ఫిక్స్డ్
  4905. 3:15:16టర్మ్ ఉండాలని అవసరమైతే గవర్నర్ ని
  4906. 3:15:18తొలగించేందుకు ఒక ప్రాపర్ ఇంపీచ్మెంట్
  4907. 3:15:20ప్రొసీజర్ కూడా ఉండాలని వీరు సూచించారు.
  4908. 3:15:22ఇక ఎగ్జామ్స్ లో తరచుగా అడిగే అత్యంత
  4909. 3:15:24వినూతనమైన కాన్సెప్ట్ ఏంటంటే వీరు ప్రపోజ్
  4910. 3:15:27చేసిన లోకలైజ్డ్ ఎమర్జెన్సీ అంటే ఏదైనా
  4911. 3:15:30గొడవ జరిగితే రాష్ట్రం మొత్తం ఎమర్జెన్సీ
  4912. 3:15:33పెట్టి అసెంబ్లీని రద్దు చేసే బదులు కేవలం
  4913. 3:15:35ఏ జిల్లాలో లేదా ఏ ప్రాంతంలో ప్రాబ్లం
  4914. 3:15:37ఉందో అక్కడ మాత్రమే ఎమర్జెన్సీ విధించేలా
  4915. 3:15:40ఒక ఫ్రేమ్ వర్క్ తీసుకురావాలని వీరు
  4916. 3:15:41చెప్పారు. ఇన్స్టిట్యూషనల్ చేంజెస్ కి
  4917. 3:15:43వస్తే పూంచి కమిషన్ చేసిన ఒక రాడికల్
  4918. 3:15:46సజెషన్ జనాభాతో సంబంధం లేకుండా రాజ్యసభలో
  4919. 3:15:49అన్ని రాష్ట్రాలకు ఈక్వల్ సీట్స్ అంటే
  4920. 3:15:52సమాన ప్రాతినిధ్యం ఉండాలని చెప్పడం. దీంతో
  4921. 3:15:55పాటు ఆర్టికల్ 307 కింద ప్రత్యేకంగా ఇంటర్
  4922. 3:15:59స్టేట్ ట్రేడ్ అండ్ కామర్స్ కమిషన్ ఒకటి
  4923. 3:16:00ఏర్పాటు చేయాలని అలాగే హెల్త్ ఎడ్యుకేషన్
  4924. 3:16:03ఇంజనీరింగ్ జుడిషియరీ రంగాల్లో కూడా కొత్త
  4925. 3:16:06ఆల్ ఇండియా సర్వీసెస్ ని క్రియేట్ చేయాలని
  4926. 3:16:08వీరు రికమెండ్ చేశారు. కంప్లీట్ జర్నీ
  4927. 3:16:10కవర్ చేశం కదా ఒక్కసారి ఫాస్ట్ గా
  4928. 3:16:12రీక్యాప్ చేసుకుందాం. టాక్స్ లని ఎవరు
  4929. 3:16:14వేస్తారు ఎలా పంచుతారు గ్రాంట్స్ ఎలా
  4930. 3:16:16ఇస్తారు? ఫైనాన్స్ కమిషన్ లాంటి సంస్థల
  4931. 3:16:18రోల్ ఏంటి ఇమ్యూనిటీస్ ఎలా పనిచేస్తాయి
  4932. 3:16:20ఇవన్నీ చూసాం. ఆ తర్వాత హిస్టారికల్ గా
  4933. 3:16:23వచ్చిన ఫ్రిక్షన్ ఫైనల్ గా సర్కేరియా
  4934. 3:16:25పూంచి కమిషన్ల ఇంపార్టెంట్ రికమెండేషన్స్
  4935. 3:16:27కూడా నేర్చుకున్నాం. సో ముగించే ముందు
  4936. 3:16:29ఇక్కడ కనిపిస్తున్న ఈ యూపీఎస్స మెయిన్స్
  4937. 3:16:31ఎక్స్పెక్టెడ్ ప్రాంట్ ని ఒకసారి చదవండి.
  4938. 3:16:33ఈరోజు మనం అనలైజ్ చేసిన కాన్సెప్ట్స్
  4939. 3:16:35అన్ని ఈ క్వశ్చన్ కి ఆన్సర్ రాయడానికి
  4940. 3:16:37మీకు పర్ఫెక్ట్ గా ఉపయోగపడతాయి. ఇలాగే
  4941. 3:16:40మరిన్ని ఇంపార్టెంట్ కాన్సెప్ట్స్ తో
  4942. 3:16:41మళ్ళీ ఇంకో ఎక్స్ప్లనర్ లో కలుద్దాం.
  4943. 3:16:43అప్పటివరకు కీప్ రివైజింగ్ అండ్ స్టే
  4944. 3:16:45ఫోకస్. నమస్కారం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థ అంటే
  4945. 3:16:48మన ఇండియన్ ఫెడరల్ సిస్టం విజయవంతం
  4946. 3:16:51కావాలంటే కేవలం ఒక బలమైన కేంద్ర ప్రభుత్వం
  4947. 3:16:53ఉంటే సరిపోతుందా? ఖచ్చితంగా కాదు. కేంద్రం
  4948. 3:16:56రాష్ట్రాల మధ్య అలాగే రాష్ట్రాల మధ్య ఉండే
  4949. 3:16:59సంబంధాలు ఒక పర్ఫెక్ట్ సమన్వయంతో సాగాలి.
  4950. 3:17:02ఈరోజు మనం ఆ సమన్వయానికి పునాది అయిన
  4951. 3:17:04ఇంటర్ స్టేట్ రిలేషన్స్ అంటే అంతర్రాష్ట్ర
  4952. 3:17:07సంబంధాలు అనే ఈ అత్యంత కీలకమైన చాప్టర్ ని
  4953. 3:17:10డీకోడ్ చేయబోతున్నాం. ఇది ఏదో కేవలం
  4954. 3:17:12చదివేసే టాపిక్ కాదండి. మన భారత రాజ్యాంగం
  4955. 3:17:15ఎంత అద్భుతంగా డిజైన్ చేయబడిందో చెప్పే ఒక
  4956. 3:17:18లివింగ్ డైనామిక్ 3D మ్యాప్ మరి సిద్ధంగా
  4957. 3:17:21ఉన్నారా ఈ జర్నీ మొదలు పెడదాం. ఈ జర్నీలో
  4958. 3:17:24మనం కవర్ చేయబోయే ముఖ్యమైన మైలురాళ్లు
  4959. 3:17:26ఇవి. మొదట ఈ సంబంధాలకు ఉన్న ద ఫౌండేషన్ ఆ
  4960. 3:17:30తర్వాత ఇంటర్స్టేట్ వాటర్ డిస్ప్యూట్స్
  4961. 3:17:32అంటే నదీ జలాల వివాదాలు. నెక్స్ట్, ది
  4962. 3:17:35ఇంటర్స్టేట్ కౌన్సిల్స్ గురించి. ఆ తర్వాత
  4963. 3:17:37పబ్లిక్ యాక్ట్స్ అండ్ ట్రేడ్ గురించి
  4964. 3:17:39చూద్దాం. ఫైనల్ గా జోనల్ కౌన్సిల్స్ ని
  4965. 3:17:42అర్థం చేసుకొని ఒక క్విక్ రివిజన్ తో పాటు
  4966. 3:17:45ఎగ్జామ్ లో వచ్చే క్వశ్చన్స్ ని కూడా
  4967. 3:17:46అటెంప్ట్ చేద్దాం. సో లెట్స్ డైవ్ ఇన్
  4968. 3:17:48ఫస్ట్ secెక్షన్ ద ఫౌండేషన్ ఫ్రేమ్వర్క్
  4969. 3:17:51ఫర్ హార్మోనిీ మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఈ
  4970. 3:17:53హార్మోనిీ కోసం ప్రధానంగా నాలుగు కీలకమైన
  4971. 3:17:56ప్రొవిజన్స్ ని స్పష్టంగా లిఖించారు. అవి
  4972. 3:17:58నీటి వివాదాల పరిష్కారం ఇంటర్ స్టేట్
  4973. 3:18:01కౌన్సిల్స్ ఏర్పాటు పబ్లిక్ యాక్ట్స్ కి
  4974. 3:18:03గుర్తింపు మరియు ఇంటర్స్టేట్ ట్రేడ్ ఇక్కడ
  4975. 3:18:05కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఇది ఒక
  4976. 3:18:08పవర్ఫుల్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఈ నాలుగు
  4977. 3:18:10అంశాలు కాన్స్టిట్యూషనల్ ప్రొవిజన్స్ కానీ
  4978. 3:18:13ఈ జోనల్ కౌన్సిల్స్ ఉన్నాయి చూసారా ఇవి
  4979. 3:18:15రాజ్యాంగబద్ధమైనవి కావు అవి పార్లమెంట్
  4980. 3:18:17చేసిన చట్టాల ద్వారా ఏర్పడిన స్టాట్యుటోరీ
  4981. 3:18:19బాడీస్ ఇక్కడే అబ్సల్యూట్లీ ఇక్కడే
  4982. 3:18:22యూపీఎస్సీ తరుచుగా అభ్యర్థులను
  4983. 3:18:24గందరగోళానికి గురిచేస్తుంది. బాగా
  4984. 3:18:26గుర్తుపెట్టుకోండి జోనల్ కౌన్సిల్స్ ఆర్
  4985. 3:18:28స్ట్రిక్ట్లీ స్టాటోరీ ఓకేనా. ఇప్పుడు
  4986. 3:18:30లెవెల్ వన్ కి వెళ్దాం. ఇంటర్ స్టేట్
  4987. 3:18:32వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ అంటే రాష్ట్రాల మధ్య
  4988. 3:18:36నదీ జలాల వివాదాలు ఇప్పుడు ఆర్టికల్ 262
  4989. 3:18:39వైపు కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి. రెండు
  4990. 3:18:41రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాలు వాటి పంపిణీ
  4991. 3:18:44లేదా కంట్రోల్ గురించి ఏదైనా వివాదం వస్తే
  4992. 3:18:47దానికి పరిష్కారం ఈ ఆర్టికల్ లోనే ఉంది.
  4993. 3:18:49ఇది పార్లమెంట్ కి రెండు అద్భుతమైన పవర్స్
  4994. 3:18:52ఇస్తుంది. ఒకటి ఈ వివాద పరిష్కారానికి ఒక
  4995. 3:18:54ప్రత్యేకమైన చట్టం చేయడం. ఇక రెండోది
  4996. 3:18:57అత్యంత కీలకమైనది. ఇలాంటి నదీ జలాల
  4997. 3:19:00వివాదాల్లోకి సుప్రీం కోర్టు గాని లేదా
  4998. 3:19:02మరే ఇతర కోర్ట్లు గాని జోక్యం
  4999. 3:19:04చేసుకోకూడదని పార్లమెంట్ చట్టం ద్వారా
  5000. 3:19:06నిషేధించవచ్చు. నోవే మీరు విన్నది కరెక్టే
  5001. 3:19:09ఇక్కడ సుప్రీం కోర్ట్ జూరిస్డిక్షన్ ని
  5002. 3:19:11కూడా రెస్ట్రిక్ట్ చేసే పవర్ పార్లమెంట్
  5003. 3:19:13కి రాజ్యాంగం ఇచ్చింది. దట్స్ హౌ పవర్ఫుల్
  5004. 3:19:15ఇట్ ఇస్ ఈ ఆర్టికల్ 262 ఇచ్చిన పవర్ తోనే
  5005. 3:19:18పార్లమెంట్ 1956 లో రెండు చాలా ముఖ్యమైన
  5006. 3:19:21చట్టాలు చేసింది. మొదటిది ద రివర్
  5007. 3:19:23బోర్డ్స్ యక్ట్ అంటే రాష్ట్రాల కోరిక
  5008. 3:19:25మెరకు నదీ లోయల అభివృద్ధి కోసం కేంద్రం
  5009. 3:19:27బోర్డులను ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఇక రెండవది
  5010. 3:19:29ద ఇంటర్స్టేట్ వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ యాక్ట్
  5011. 3:19:32ఏవైనా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
  5012. 3:19:33రాష్ట్రాల మధ్య నీటి వివాదం వచ్చినప్పుడు
  5013. 3:19:36కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక యడ్ హాక్ ట్రిబ్యునల్
  5014. 3:19:38ని సెటప్ చేయడానికి ఇది దారి చూపుతుంది.
  5015. 3:19:40ఇక్కడ ఒక ట్రిక్ ఉంది గమనించండి. ఒకసారి
  5016. 3:19:42ఒక వివాదం ఈ ట్రిబ్యునల్ కి వెళ్ళాక
  5017. 3:19:44దానికి సంబంధించిన ఏ విషయంలోనూ సుప్రీం
  5018. 3:19:46కోర్ట్ జోక్యం చేసుకోలేదు. ఆ ట్రిబ్యునల్
  5019. 3:19:48ఇచ్చే తీర్పే ఫైనల్ మరియు రెండు
  5020. 3:19:49రాష్ట్రాలకు బైండింగ్. ఒకసారి ఈ హిస్టరీని
  5021. 3:19:52చూడండి. ఇప్పటివరకు మన దేశంలో ఏర్పాటు
  5022. 3:19:55చేసిన తొమ్మిది ముఖ్యమైన వాటర్ డిస్ప్యూట్
  5023. 3:19:56ట్రిబ్యూనల్స్ ఇవి 1969 లో ఏర్పాటు చేసిన
  5024. 3:19:59కృష్ణ వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ ట్రిబ్యూనల్ వన్
  5025. 3:20:01మరియు గోదావరి ట్రిబ్యునల్ నుండి మొదలు
  5026. 3:20:03పెడితే ఈ కంప్లీట్ టైం లైన్ 2018 లో
  5027. 3:20:06వచ్చిన మహానది వాటర్ డిస్ప్యూట్స్
  5028. 3:20:07ట్రిబ్యునల్ వరకు ఎక్స్టెండ్ అవుతుంది. ఏ
  5029. 3:20:09ఏ రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలు ఉన్నాయో ఇక్కడ
  5030. 3:20:11స్పష్టంగా గమనించవచ్చు. ఫర్ ఎగ్జాంపుల్ మన
  5031. 3:20:13దేశంలో అత్యంత వివాదాస్పదమైన తరచుగా
  5032. 3:20:16వార్తల్లో నిలిచే కావేరీ వాటర్
  5033. 3:20:18డిస్ప్యూట్స్ ట్రిబ్యూనల్ 1990 లో
  5034. 3:20:20ఏర్పాటయింది. ఇది కర్ణాటక, కేరళ,
  5035. 3:20:22తమిళనాడు, పుదుచేరి రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న
  5036. 3:20:25వివాదం. ఈ క్రోనాలజీ అనేది మన ప్రిలిమ్స్
  5037. 3:20:27కి చాలా చాలా అవసరం. సో ఒకటికి రెండు
  5038. 3:20:29సార్లు దీన్ని రివైజ్ చేసుకోండి. సరే
  5039. 3:20:31ఇప్పుడు నెక్స్ట్ స్ట్రక్చరల్ లెవెల్ కి
  5040. 3:20:33వెళ్దాం. లెవెల్ 2 ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్
  5041. 3:20:36అంటే ద కోపరేటివ్ బ్రిడ్జ్. ఈ సెక్షన్
  5042. 3:20:39మొత్తం ఆర్టికల్ 263 చుట్టూ తిరుగుతోంది.
  5043. 3:20:42ఈ ఆర్టికల్ రాష్ట్రాల మధ్య లేదా కేంద్రం
  5044. 3:20:45రాష్ట్రాల మధ్య ఒక కోఆర్డినేషన్
  5045. 3:20:47తీసుకురావడానికి ఇంటర్స్టేట్ కౌన్సిల్ ని
  5046. 3:20:50ఏర్పాటు చేసే అధికారాన్ని ఏకంగా భారత
  5047. 3:20:52రాష్ట్రపతికి ఇస్తుంది. అంటే పబ్లిక్
  5048. 3:20:54ఇంట్రెస్ట్ కి ఇది అవసరమని భావిస్తే
  5049. 3:20:56రాష్ట్రపతి స్వయంగా ఈ కౌన్సిల్ ని ఏర్పాటు
  5050. 3:20:59చేయొచ్చు. ఈ కౌన్సిల్ చేయాల్సిన డ్యూటీస్
  5051. 3:21:01దాని ఆర్గనైజేషన్ అంతా రాష్ట్రపతే స్వయంగా
  5052. 3:21:04డిఫైన్ చేస్తారు. ముఖ్యంగా రాష్ట్రాల మధ్య
  5053. 3:21:06వచ్చే వివాదాలను ఎంక్వైరీ చేయడం ఉమ్మడి
  5054. 3:21:08ప్రయోజనాలు ఉన్న అంశాలపై దర్యాప్తు చేసి
  5055. 3:21:10చర్చించడం దీని మెయిన్ డ్యూటీ. ఇక్కడ ఒక
  5056. 3:21:13ముఖ్యమైన నిర్మాణం ఎలా ఏర్పడుతుందో స్టెప్
  5057. 3:21:16బై స్టెప్ గా అర్థం చేసుకుందాం.
  5058. 3:21:17రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 263 ఉన్నప్పటికీ
  5059. 3:21:20ప్రాక్టికల్ గా ఒక శాశ్వతమైన కౌన్సిల్
  5060. 3:21:22ఏర్పాటు కావడానికి చాలా టైం పట్టింది.
  5061. 3:21:251983 నుండి 88 మధ్య వచ్చిన సర్కారియా
  5062. 3:21:28కమిషన్ ఒక పర్మనెంట్ ఇంటర్స్టేట్ కౌన్సిల్
  5063. 3:21:30ని ఏర్పాటు చేయాలని చాలా గట్టిగా రికమెండ్
  5064. 3:21:33చేసింది. ఎగజాక్ట్ గా ఆ సిఫారసుల
  5065. 3:21:35ఆధారంగానే 1990 లో విపి సింగారి
  5066. 3:21:38నేతృత్వంలోని జనతా దల్ ప్రభుత్వం
  5067. 3:21:40మొదటిసారిగా ఒక శాశ్వతమైన ఇంటర్ స్టేట్
  5068. 3:21:43కౌన్సిల్ ని ఎస్టాబ్లిష్ చేసింది. దట్స్
  5069. 3:21:45హౌ ఇట్ కేమ్ ఇంటు ఎక్సిస్టెన్స్ మరి ఈ
  5070. 3:21:47కౌన్సిల్ లో ఎవరెవరు ఉంటారు ఈ స్ట్రక్చర్
  5071. 3:21:50విస్తరించే కొద్దీ దాని కాంపోజిషన్ ని
  5072. 3:21:52గమనించండి. దీనికి చైర్మన్ గా మన
  5073. 3:21:55ప్రధానమంత్రి వ్యవహరిస్తారు. ఆ తర్వాత
  5074. 3:21:57అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు
  5075. 3:21:59అసెంబ్లీ ఉన్న కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల
  5076. 3:22:01ముఖ్యమంత్రులు ఇందులో మెంబర్స్ అసెంబ్లీ
  5077. 3:22:04లేని యూటీల అడ్మినిస్ట్రేటర్లు అలాగే
  5078. 3:22:06ప్రైమ్ మినిస్టర్ నామినేట్ చేసే ఆరుగురు
  5079. 3:22:09సెంట్రల్ క్యాబినెట్ మినిస్టర్స్ ఇందులో
  5080. 3:22:10ఉంటారు. ఇది చూడ్డానికి చాలా పవర్ఫుల్ గా
  5081. 3:22:13అనిపించినా ఇది కేవలం ఒక రికమెండేటరీ బాడీ
  5082. 3:22:16మాత్రమే అని దయచేసి గుర్తుంచుకోండి. ఇక్కడ
  5083. 3:22:18డిసిషన్స్ అన్నీ ఏకాభిప్రాయం అంటే
  5084. 3:22:21కంప్లీట్ కన్సెన్సెస్ ద్వారా మాత్రమే
  5085. 3:22:23జరుగుతాయి. ఈ కౌన్సిల్ కనీసం ఏడాదికి మూడు
  5086. 3:22:26సార్లు సమావేశం కావాలి. ఈ పెద్ద కౌన్సిల్
  5087. 3:22:29కి ఎప్పటికప్పుడు సపోర్ట్ ఇవ్వడానికి 1996
  5088. 3:22:32లో ఒక స్టాండింగ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు.
  5089. 3:22:34దీనికి చైర్మన్ గా కేంద్ర హోమ్ మంత్రి
  5090. 3:22:36ఉంటారు. అలాగే కౌన్సిల్ రోజువారి పనుల
  5091. 3:22:39నిర్వహణ కోసం 1991 లోనే ఒక ఇంటర్స్టేట్
  5092. 3:22:42కౌన్సిల్ సెక్రటేరియట్ కూడా ఏర్పాటయింది.
  5093. 3:22:44ఇక్కడ ఇంకొక ఇంట్రెస్టింగ్ ఫాక్ట్ ఏంటంటే
  5094. 3:22:462011 నుండి ఈ సేమ్ సెక్రటేరియట్ మనం
  5095. 3:22:49కాసేపట్లో మాట్లాడుకోబోయే జోనల్
  5096. 3:22:50కౌన్సిల్స్ కి కూడా ఒక ఉమ్మడి
  5097. 3:22:52సెక్రటేరియట్ గా సేవలు అందిస్తుంది. సో
  5098. 3:22:55ఇప్పుడు మనం లెవెల్ త్రీ లోకి ఎంటర్
  5099. 3:22:57అవుతున్నాం. అదే బౌండరీస్, ఫ్రీడమ్స్ అండ్
  5100. 3:22:59పబ్లిక్ యాక్ట్స్ ఒకసారి లాజికల్ గా
  5101. 3:23:02ఆలోచించండి. మన భారతదేశం భౌగోళికంగా ఒకటే
  5102. 3:23:05దేశం అయినప్పటికీ ప్రతి రాష్ట్రానికి దాని
  5103. 3:23:07సొంత అధికార పరిధి బౌండరీస్ ఉంటాయి కదా,
  5104. 3:23:10మరి ఒక రాష్ట్రం చేసిన చట్టం లేదా అక్కడి
  5105. 3:23:13కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు మరో రాష్ట్రంలో ఎలా
  5106. 3:23:15చెల్లుబాటు అవుతుంది? దానికి పర్ఫెక్ట్
  5107. 3:23:17ఆన్సర్ ఆర్టికల్ 261. దీన్ని మనం ఫుల్
  5108. 3:23:20ఫెయిత్ అండ్ క్రెడిట్ క్లాస్ అంటాం. అంటే
  5109. 3:23:23కేంద్రం గాని ఏ రాష్ట్రం గాని జారీ చేసిన
  5110. 3:23:25పబ్లిక్ యాక్ట్స్ రికార్డ్స్ లేదా
  5111. 3:23:27జుడిషియల్ ప్రొసీడింగ్స్ ని భారతదేశం
  5112. 3:23:30అంతటా సమానంగా గౌరవించాలి గుర్తించాలి.
  5113. 3:23:32కానీ ఇక్కడ ఎగ్జామ్ కి సంబంధించి ఒక బిగ్
  5114. 3:23:35ట్రాప్ ఉంది. సివిల్ కోర్ట్లు ఇచ్చిన
  5115. 3:23:37ఫైనల్ జడ్జిమెంట్స్ దేశంలో ఎక్కడైనా ఈజీగా
  5116. 3:23:39అమలు చేయబడతాయి. కానీ క్రిమినల్ లేదా
  5117. 3:23:42పీనల్ లాస్ కి ఈ రూల్ వర్తించదు. అంటే ఒక
  5118. 3:23:45రాష్ట్రం యొక్క క్రిమినల్ చట్టాన్ని
  5119. 3:23:46తీసుకెళ్లి దాన్ని మరో రాష్ట్రంలో
  5120. 3:23:49బలవంతంగా అమలు చేయడానికి వీలు లేదు. ఇది
  5121. 3:23:51పక్కగా గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇక దేశం లోపల
  5122. 3:23:54వ్యాపారం వాణిజ్యం ఎలా సాగాలి మన
  5123. 3:23:56రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ 13 లో ఉన్న
  5124. 3:23:58ఆర్టికల్స్ 301 నుండి 307 వరకు ఎగజాక్ట్
  5125. 3:24:01గా దీని గురించే వివరిస్తాయి. ఆర్టికల్
  5126. 3:24:03301 ఏం చెప్తుందంటే దేశమంతటా వాణిజ్యం
  5127. 3:24:06స్వేచ్ఛగా జరగాలి అని. కానీ మనం ఎప్పుడూ
  5128. 3:24:09ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. పాలిటీలో ఏ
  5129. 3:24:12స్వేచ్ఛ కూడా అబ్సల్యూట్ కాదు. ప్రజా
  5130. 3:24:14ప్రయోజనాల కోసం పార్లమెంట్ కొన్ని ఆంక్షలు
  5131. 3:24:16అంటే రెస్ట్రిక్షన్స్ విధించవచ్చు. అలాగే
  5132. 3:24:19ఒక రాష్ట్ర శాసన సభ కూడా వేరే రాష్ట్రాలతో
  5133. 3:24:22చేసే వ్యాపారం పై కొన్ని ఆంక్షలు
  5134. 3:24:24విధించవచ్చు కానీ ఇక్కడే ఉంది ట్విస్ట్
  5135. 3:24:26అలా చేయాలంటే దానికి ముందుగా రాష్ట్రపతి
  5136. 3:24:29అనుమతి అంటే ప్రయో రెసిడెన్షియల్ శంక్షన్
  5137. 3:24:32మస్ట్ అండ్ షుడ్ ఇక్కడే సివిల్స్ లో మనకు
  5138. 3:24:34తరుచుగా ఎంసిక్యూ ట్రాప్స్ వస్తూంటాయి
  5139. 3:24:36కాబట్టి బి కేర్ఫుల్ ఆల్రైట్ ఇప్పుడు మనం
  5140. 3:24:39ఒక మేజర్ పివట్ తీసుకుంటున్నాం.
  5141. 3:24:41లెవెల్ఫోర్ ద స్టాట్ుటరీ ఫ్రేమ్వర్క్ అంటే
  5142. 3:24:44జోనల్ కౌన్సిల్స్ మనం ఇప్పటివరకు కవర్
  5143. 3:24:48చేసిందంతా రాజ్యాంగంలో డైరెక్ట్ గా ఉన్న
  5144. 3:24:50ప్రొవిజన్స్ ఇప్పుడు ఇక్కడ మరో పవర్ఫుల్
  5145. 3:24:53ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ని క్యాచ్ చేయండి. మనం
  5146. 3:24:55ఇందాక మాట్లాడుకున్న ఇంటర్స్టేట్ కౌన్సిల్
  5147. 3:24:58అనేది ప్యూర్ గా ఒక రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ.
  5148. 3:25:01కానీ ఇప్పుడు మనం చూడబోయే జోనల్
  5149. 3:25:04కౌన్సిల్స్ మాత్రం రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా
  5150. 3:25:06లేవు. వీటిని 1956 లో స్టేట్స్
  5151. 3:25:10రిఆర్గనైజేషన్ యాక్ట్ అనే ఒక పార్లమెంటు
  5152. 3:25:13చట్టం ద్వారా ఏర్పాటు చేశారు. సో ఇవి ఏంటి
  5153. 3:25:16ఇవి పక్కగా స్టాట్ుటరీ బాడీస్ ఈ చట్టం ఏం
  5154. 3:25:20చేసిందంటే మన దేశాన్ని ఉత్తర మధ్య తూర్పు
  5155. 3:25:23పశ్చిమ మరియు దక్షిణ అనే ఐదు డిఫరెంట్
  5156. 3:25:27జోన్లుగా విభజించింది. ఆయా ప్రాంతాల
  5157. 3:25:29భౌగోళిక, సాంస్కృతిక మరియు ఆర్థిక
  5158. 3:25:32అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ విభజన
  5159. 3:25:34క్రియేట్ చేయబడింది. మరి ఈ జోనల్
  5160. 3:25:37కౌన్సిల్స్ లో ఎవరెవరు ఉంటారు? ఈ
  5161. 3:25:39స్ట్రక్చర్ ఇప్పుడు స్క్రీన్ పై బిల్డ్
  5162. 3:25:40అవుతుంటే జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఈ ఐదు
  5163. 3:25:43జోనల్ కౌన్సిల్స్ కు ఉమ్మడి చైర్మన్ గా మన
  5164. 3:25:45కేంద్ర హోం మంత్రి ఉంటారు. ఇక ఆ
  5165. 3:25:48పర్టికులర్ జోన్ లో ఉన్న రాష్ట్రాల
  5166. 3:25:50ముఖ్యమంత్రులంతా ఇందులో సభ్యులే. ఇక్కడ
  5167. 3:25:52నోట్ చేసుకోవాల్సిన ఒక కీ పాయింట్ ఏంటంటే
  5168. 3:25:54ఈ ముఖ్యమంత్రులు ప్రతి ఏట రొటేషన్
  5169. 3:25:56పద్ధతిలో ఒక సంవత్సరం పాటు కౌన్సిల్ కు
  5170. 3:25:59వైస్ చైర్మన్ గా వ్యవహరిస్తారు. వీళ్ళతో
  5171. 3:26:01పాటే ప్రతి రాష్ట్రం నుండి మరో ఇద్దరు
  5172. 3:26:04రాష్ట్ర మంత్రులు కూడా మెంబర్స్ గా
  5173. 3:26:06ఉంటారు. నీతి ఆయోగ్ నామినేట్ చేసే
  5174. 3:26:08వ్యక్తులు కూడా ఉంటారు. కానీ వాళ్ళు కేవలం
  5175. 3:26:10అడ్వైజర్లు మాత్రమే వాళ్ళకి ఎలాంటి ఓటింగ్
  5176. 3:26:13పవర్ ఉండదు. ఈ మ్యాప్ ని ఒక్కసారి డీకోడ్
  5177. 3:26:16చేద్దాం. ఇక్కడ ఆ ఐదు జోనల్ కౌన్సిల్స్
  5178. 3:26:18వాటిలో ఉన్న రాష్ట్రాలు మరియు వాటి హెడ్
  5179. 3:26:21క్వార్టర్స్ ని స్పష్టంగా చూడొచ్చు.
  5180. 3:26:22నార్థన్ కు న్యూ ఢిల్లీ సెంట్రల్ కు
  5181. 3:26:25ప్రయాగ్రాజ్ ఈస్టర్న్ కు కోల్కత్తా
  5182. 3:26:27వెస్టన్ కు ముంబై మరియు సదన్ జోనల్
  5183. 3:26:29కౌన్సిల్ కి చెన్నై ప్రధాన కేంద్రాలుగా
  5184. 3:26:31ఉన్నాయి. అసలు ఇవి ఎందుకు వీటి ముఖ్య
  5185. 3:26:33ఉద్దేశం ఏంటంటే రాష్ట్రాల మధ్య ఒక ఎమోషనల్
  5186. 3:26:37ఇంటిగ్రేషన్ ని సాధించడం. అంటే తీవ్రమైన
  5187. 3:26:39ప్రాంతీయవాదాన్ని అడ్డుకొని సెపరేటెస్ట్
  5188. 3:26:42టెండెన్సీస్ ని తగ్గించి డెవలప్మెంట్ ని
  5189. 3:26:44కోఆర్డినేట్ చేయడం మళ్ళీ చెప్తున్నాను ఇవి
  5190. 3:26:46కేవలం సలహాపూర్వక సంస్థలు అంటే
  5191. 3:26:49డెలిబరేటివ్ అండ్ అడ్వైజరీ బాడీస్
  5192. 3:26:51మాత్రమే. అయితే ఇక్కడే ఒక స్పెషల్ కేస్
  5193. 3:26:54ఉంది. ఈషాన్య రాష్ట్రాల కోసం ఆ 1956
  5194. 3:26:56చట్టంలో కాకుండా ప్రత్యేకంగా నార్త్
  5195. 3:26:59ఈస్టన్ కౌన్సిల్ యాక్ట్ ఆఫ్ 1971 ద్వారా
  5196. 3:27:01ఒక సెపరేట్ కౌన్సిల్ ని క్రియేట్ చేశారు.
  5197. 3:27:04ఇందులో అస్సాం, మణిపూర్, మిజోరం, అరుణాచల్
  5198. 3:27:07ప్రదేశ్, నాగాలాండ్, మేఘాలయ మరియు
  5199. 3:27:09త్రిపులా ఉంటాయి. ఇక్కడ నా నుంచి మీకు
  5200. 3:27:12లాస్ట్ అండ్ మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ ఎగ్జామ్
  5201. 3:27:13పాయింట్ సిక్కిం రాష్ట్రం ఈ ఈశాన్య
  5202. 3:27:16కౌన్సిల్ లో మొదట్లో లేదు. చాలా ఏళ్ల
  5203. 3:27:18తర్వాత అంటే 2002 లో మాత్రమే సిక్కిం ని
  5204. 3:27:21ఎనిమిదవ మెంబర్ గా ఇందులో చేర్చారు. ఈ
  5205. 3:27:24చిన్న అప్డేట్ అభ్యర్థులకు పక్కగా
  5206. 3:27:26గుర్తుండాలి. ఇక్కడే యూపీఎస్స మిమ్మల్ని
  5207. 3:27:28కన్ఫ్యూజ్ చేస్తుంది. అండ్ ఫైనల్లీ మనం
  5208. 3:27:30ఇప్పుడు ఈ లెసన్ యొక్క సబ్మిట్ కి
  5209. 3:27:32చేరుకున్నాం. దట్ ఇస్ క్విక్ రివిజన్ అండ్
  5210. 3:27:34ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశన్స్ మనం ఇప్పటివరకు
  5211. 3:27:37నేర్చుకున్న ఈ డైనమిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ ని మీ
  5212. 3:27:40మైండ్ లో పర్మనెంట్ గా లాక్ చేసుకోవడానికి
  5213. 3:27:42ఈ ముఖ్యమైన ఆర్టికల్స్ ని మీ బ్రెయిన్ లో
  5214. 3:27:45ఒక క్విక్ స్నాప్షాట్ లా తీసుకోండి.
  5215. 3:27:47ఫాస్ట్ గా వెళ్దామా రెడీ ఆర్టికల్ 261
  5216. 3:27:50పబ్లిక్ యాక్ట్స్ కి ఫుల్ ఫేత్ అండ్
  5217. 3:27:52క్రెడిట్ ఇవ్వటం. ఆర్టికల్ 262 నదీ జలాల
  5218. 3:27:55వివాదాల సెటిల్మెంట్ ఎస్పెషల్లీ ఇక్కడ
  5219. 3:27:57సుప్రీం కోర్ట్ జోక్యాన్ని పార్లమెంట్
  5220. 3:27:58అడ్డుకోగలగటం. ఆర్టికల్ 263 సెంట్రల్
  5221. 3:28:01స్టేట్స్ మధ్య కోఆర్డినేషన్ కోసం ఏకంగా
  5222. 3:28:03ప్రెసిడెంట్ ఎస్టాబ్లిష్ చేసే ఇంటర్
  5223. 3:28:05స్టేట్ కౌన్సిల్ ఇక లాస్ట్ ఆర్టికల్స్ 301
  5224. 3:28:08నుండి 307 వరకు దేశమంతటా స్వేచ్ఛ వాణిజ్యం
  5225. 3:28:11మరియు దానిపై ఉండే ఆంక్షలు క్లియర్ కదా ఈ
  5226. 3:28:14సెషన్ ని ముగించే ముందు ఈ టాపిక్ నుంచి
  5227. 3:28:16ఎక్స్పెక్ట్ చేసే ఒక అద్భుతమైన యూపిఎస్సి
  5228. 3:28:18మెయిన్స్ ప్రశ్నను మీ ముందు ఉంచుతున్నాను.
  5229. 3:28:20అనలైజ్ ద డిఫరెన్స్ ఇన్ మండేట్ కాంపోసిషన్
  5230. 3:28:23అండ్ కాన్స్టిట్యూషనల్ స్టేటస్ బిట్వీన్
  5231. 3:28:25ది ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్ అండ్ జోనల్
  5232. 3:28:27కౌన్సిల్స్ ఈరోజంతా మీరు చూసిన ఆ
  5233. 3:28:29అద్భుతమైన నాలెడ్జ్ స్ట్రక్చర్ ని మీ
  5234. 3:28:31ఆన్సర్ లో పర్ఫెక్ట్ గా ప్రతిబింబించాలి.
  5235. 3:28:33ఒకవైపు రాజ్యాంగబద్ధమైన ఇంటర్ స్టేట్
  5236. 3:28:36కౌన్సిల్ దాని పవర్స్ మరోవైపు చట్టబద్ధమైన
  5237. 3:28:39జోనల్ కౌన్సిల్స్ వాటి రొటేటింగ్
  5238. 3:28:41చైర్మన్షిప్ ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న
  5239. 3:28:43సూక్ష్మమైన వ్యత్యాసాలను లోతుగా అర్థం
  5240. 3:28:46చేసుకొని ప్రెసెంట్ చేయడమే ఒక సక్సెస్ఫుల్
  5241. 3:28:48అభ్యర్థి లక్షణం. ఈ సమగ్రమైన
  5242. 3:28:50ఎక్స్ప్లనేషన్ మీకు కాంప్లెక్స్ పాలిటీ
  5243. 3:28:52కాన్సెప్ట్స్ పై ఒక 3డి క్లారిటీని
  5244. 3:28:53ఇచ్చిందని నేను ఖచ్చితంగా నమ్ముతున్నాను.
  5245. 3:28:55ఈ కాన్సెప్ట్స్ ని బాగా రివైస్ చేయండి.
  5246. 3:28:57కీప్ లెర్నింగ్ అండ్ ఆల్ ద బెస్ట్
  5247. 3:28:59నమస్కారం ఈ పవర్ఫుల్ విశ్లేషణకు స్వాగతం.
  5248. 3:29:02ఈరోజు మనం భారత రాజ్యాంగంలోని అత్యంత
  5249. 3:29:04శక్తివంతమైన అలాగే కాస్త వివాదాస్పదమైన ఒక
  5250. 3:29:07కీలక భాగాన్ని డీకోడ్ చేయబోతున్నాం. అదే
  5251. 3:29:10పార్ట్ 18. ఆర్టికల్ 352 నుండి 360 వరకు
  5252. 3:29:14ఉన్న ఎమర్జెన్సీ ప్రొవిజన్స్ సాధారణ
  5253. 3:29:17పరిస్థితులలో ఫెడరల్ అంటే సమాఖ్య
  5254. 3:29:19వ్యవస్థగా ఉండే మన దేశ నిర్మాణం అసాధారణ
  5255. 3:29:21పరిస్థితిలో వచ్చినప్పుడు ఎటువంటి
  5256. 3:29:23రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండానే పూర్తిగా యూనిటరీ
  5257. 3:29:26అంటే ఏకకేంద్ర వ్యవస్థగా ఎలా మారుతుందో
  5258. 3:29:29ఇప్పుడు మనం స్టెప్ బై స్టెప్ గా అర్థం
  5259. 3:29:31చేసుకుందాం. రాజ్యాంగ సభలో డాక్టర్ బి.ఆర్
  5260. 3:29:33అంబేద్కర్ గారు చెప్పిన ఈ అద్భుతమైన
  5261. 3:29:35మాటలను ఒకసారి గమనించండి. అమెరికా లాంటి
  5262. 3:29:38ఫెడరల్ వ్యవస్థలన్నీ ఒక టైట్ మోడ్ లో
  5263. 3:29:40ఉంటాయి. అంటే వాటి ఆకారాన్ని అంత సులభంగా
  5264. 3:29:42మార్చలేము. కానీ మన భారత రాజ్యాంగం మాత్రం
  5265. 3:29:46సాధారణ సమయంలో ఫెడరల్ గా ఉంటూనే
  5266. 3:29:48ఎమర్జెన్సీ సమయంలో పూర్తిగా ఒక యూనిటరీ
  5267. 3:29:50సిస్టం లా పని చేసేలా అద్భుతంగా డిజైన్
  5268. 3:29:52చేయబడింది. ఇది మన రాజ్యాంగం యొక్క ఒక
  5269. 3:29:54యూనిక్ ఫీచర్. ఇలాంటి విపత్కర సమయంలో
  5270. 3:29:57కేంద్ర ప్రభుత్వం చేతికి అపరిమితమైన
  5271. 3:29:59పవర్స్ వస్తాయి. ఈ సెషన్ లో మన ఎజెండా
  5272. 3:30:01ఇదే. ఒక షార్ట్ ఓవర్వ్యూ నుండి
  5273. 3:30:03మొదలుపెట్టి నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ దాని
  5274. 3:30:05ఎఫెక్ట్స్ ప్రెసిడెన్స్ రూల్ మరియు
  5275. 3:30:08ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీ వరకు ప్రతి
  5276. 3:30:09అంశాన్ని కవర్ చేస్తాం. ఈ విశ్లేషణ
  5277. 3:30:12పూర్తఅయ్యేసరికి ఆర్టికల్ 352 నుండి 360
  5278. 3:30:15వరకు ఉన్న ప్రతి కాన్సెప్ట్ ప్రతి
  5279. 3:30:17అమెండ్మెంట్ మీ వేలికొనలపై ఉంటాయి. సో
  5280. 3:30:19లెట్స్ డైవ్ ఇన్ ముందుగా రాజ్యాంగం
  5281. 3:30:23పేర్కొన్న మూడు రకాల ఎమర్జెన్సీలలో అత్యంత
  5282. 3:30:26కీలకమైన నేషనల్ ఎమర్జెన్సీతో మొదలు
  5283. 3:30:29పెడదాం. ఇప్పుడు ఈ కాన్సెప్ట్ ను కాస్త
  5284. 3:30:31జాగ్రత్తగా గమనించండి. ఆర్టికల్ 352
  5285. 3:30:34ప్రకారం నేషనల్ ఎమర్జెన్సీని
  5286. 3:30:35ప్రకటించడానికి మూడు ప్రధాన గ్రౌండ్స్
  5287. 3:30:38ఉన్నాయి. అవే వార్, ఎక్స్టర్నల్ అగ్రెషన్
  5288. 3:30:40మరియు ఆర్మ్డ్ రెబెలియన్. ఇందులో ఒకవేళ
  5289. 3:30:43యుద్ధం లేదా విదేశీ దాడి అంటే వార్ లేదా
  5290. 3:30:46ఎక్స్టర్నల్ అగ్రెషన్ కారణంగా ఎమర్జెన్సీ
  5291. 3:30:49విధిస్తే దానిని ఎక్స్టర్నల్ ఎమర్జెన్సీ
  5292. 3:30:51అంటారు. అలా కాకుండా దేశం లోపల ఆర్మ్డ్
  5293. 3:30:54రెబెలియన్ కారణంగా విధిస్తే దానిని
  5294. 3:30:56ఇంటర్నల్ ఎమర్జెన్సీ అంటారు. ఈ డిఫరెన్స్
  5295. 3:30:58చాలా ముఖ్యం. ఇక్కడే యూపీఎస్సీ తరుచుగా
  5296. 3:31:01అభ్యర్థులను గంధగోళానికి గురిచేస్తుంది.
  5297. 3:31:04ఒరిజినల్ రాజ్యాంగంలో ఆన్ రెబెలియన్ అనే
  5298. 3:31:06పదమే లేదు. దాని స్థానంలో ఇంటర్నల్
  5299. 3:31:08డిస్టర్బెన్స్ అని ఉండేది. 1975 లో
  5300. 3:31:11విధించిన ఎమర్జెన్సీకి ఈ పదాన్నే వాడారు.
  5301. 3:31:13ఆ పదం చాలా వేగుగా ఉండటం వల్ల
  5302. 3:31:15భవిష్యత్తులో దుర్వినియోగం కాకుండా
  5303. 3:31:17ఉండటానికి 1978 లో వచ్చిన 44 అమెండ్మెంట్
  5304. 3:31:20యాక్ట్ ద్వారా ఆ పదాన్ని తొలగించి దాని
  5305. 3:31:23స్థానంలో ఆన్ రెబెలియన్ అనే స్పష్టమైన
  5306. 3:31:25పదాన్ని చేర్చారు. గుర్తుంచుకోండి ఈ 44
  5307. 3:31:28అమెండ్మెంట్ అనేది ఈ మొత్తం చాప్టర్ లో ఒక
  5308. 3:31:30గేమ్ చేంజర్. మరి ఈ నేషనల్ ఎమర్జెన్సీని
  5309. 3:31:34కేవలం ప్రధాని సలహాతో ఎప్పుడు పడితే
  5310. 3:31:36అప్పుడు ప్రకటించవచ్చా అస్సలు కుదరదు.
  5311. 3:31:38దీనికి కొన్ని బలమైన సేఫ్ గార్డ్స్
  5312. 3:31:39ఉన్నాయి. 44 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ తర్వాత
  5313. 3:31:42ప్రధానమంత్రి ఒక్కరి మాట కాకుండా మొత్తం
  5314. 3:31:44క్యాబినెట్ ఇచ్చే రిటర్న్ రికమెండేషన్
  5315. 3:31:46తప్పనిసరి అలాగే 1975 లో వచ్చిన 38
  5316. 3:31:49అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ దీనిని జుడిషియల్
  5317. 3:31:51రివ్యూ నుండి తప్పించింది. కానీ 1978 లో
  5318. 3:31:5444 అమెండ్మెంట్ ఆ ఇమ్యూనిటీని పూర్తిగా
  5319. 3:31:56తొలగించేసింది. ఆ తర్వాత 1980 లో వచ్చిన
  5320. 3:31:59సంచలనాత్మక మినర్వా మిల్స్ కేస లో సుప్రీం
  5321. 3:32:02కోర్ట్ ఒక విషయం స్పష్టం చేసింది. నేషనల్
  5322. 3:32:04ఎమర్జెన్సీని మలఫైడ్ ఉద్దేశంతో గాని లేదా
  5323. 3:32:07ఇర్రెలవెంట్ ఫాక్ట్స్ ఆధారంగా గాని
  5324. 3:32:09విధిస్తే దాన్ని కచ్చితంగా కోర్ట్లో
  5325. 3:32:11ఛాలెంజ్ చేయవచ్చు. ఇప్పుడు ఈ అప్రూవల్ టైం
  5326. 3:32:13లైన్ ని ఒకసారి చూడండి. ప్రెసిడెంట్ గారు
  5327. 3:32:15ఎమర్జెన్సీ ప్రకటించిన తర్వాత పార్లమెంట్
  5328. 3:32:18ఆమోదం ఎలా ఉండాలి? ఒకప్పుడు దీనికి రెండు
  5329. 3:32:20నెలల గడువు ఉండేది. కానీ 44త్ అమెండ్మెంట్
  5330. 3:32:23ద్వారా దీనిని కేవలం వన్ మంత్ కు
  5331. 3:32:25కుదించారు. అంటే 30 రోజుల్లోగా ఉభయ సభలు
  5332. 3:32:28ఆమోదించాలి. అది కూడా స్పెషల్ మెజారిటీతో.
  5333. 3:32:31ఒకసారి ఆమోదిస్తే ఆరు నెలల పాటు అమల్లో
  5334. 3:32:33ఉంటుంది. అలా ప్రతి ఆరు నెలలకు పీరియాడిక్
  5335. 3:32:36అప్రూవల్ తీసుకుంటూ ఇండెఫినిట్ పీరియడ్
  5336. 3:32:38వరకు అంటే ఎంత కాలమైనా దీనిని
  5337. 3:32:40పొడిగించుకుంటూ వెళ్లవచ్చు. ఎమర్జెన్సీ
  5338. 3:32:42విధింపు గురించి చూసాం. మరి దాని
  5339. 3:32:44ఎఫెక్ట్స్ ఏంటి? మన ఫెడరల్ సిస్టం పౌరుల
  5340. 3:32:46ఫండమెంటల్ రైట్స్ కు ఏం జరుగుతుందో
  5341. 3:32:48ఇప్పుడు చూద్దాం. నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ
  5342. 3:32:51విధించిన మరుక్షణం దేశం మొత్తం ఒక్కసారిగా
  5343. 3:32:54ఏకకేంద్ర వ్యవస్థగా మారిపోతుంది.
  5344. 3:32:56ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్స్ చూస్తే రాష్ట్రాలకు
  5345. 3:32:58ఎనీ మేటర్ అంటే ఏ విషయం మీదైనా సరే
  5346. 3:33:01ఆదేశాలు ఇచ్చే కంట్రోల్ కేంద్రానికి
  5347. 3:33:03వస్తుంది. లెజిస్లేటివ్ పరంగా స్టేట్
  5348. 3:33:06లిస్ట్ లోని అంశాలపై కూడా పార్లమెంటు
  5349. 3:33:08నేరుగా చట్టాలు చేసేస్తుంది. ఇక్కడ మీరు
  5350. 3:33:10ఒక పాయింట్ బాగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి
  5351. 3:33:11రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు గాని అసెంబ్లీలు గాని
  5352. 3:33:14సస్పెండ్ కావు అవి అలాగే ఉంటాయి కానీ
  5353. 3:33:16పూర్తిగా కేంద్రం కంట్రోల్ లోకి
  5354. 3:33:18వెళ్ళిపోతాయి అలాగే లోక్ సభ లేదా స్టేట్
  5355. 3:33:20అసెంబ్లీ పదలీ కాలాన్ని ఒక్కసారికి వన్
  5356. 3:33:23ఇయర్ పాటు పొడిగించవచ్చు. ఎగ్జాంపుల్ గా
  5357. 3:33:251971 నాటి ఫిఫ్త్ లోక్సభ టర్మ్ ను ఇలాగే
  5358. 3:33:28పొడిగించారు. ఇక కాంపిటేటివ్ ఎగ్జామ్స్ లో
  5359. 3:33:31ముఖ్యంగా యూపీఎస్స లో అత్యంత ఎక్కువగా
  5360. 3:33:34అడిగే కోర్ కాన్సెప్ట్ ఇదే. ఆర్టికల్ 358
  5361. 3:33:36మరియు ఆర్టికల్ 359 మధ్య ఉన్న పోలిక.
  5362. 3:33:38ఆర్టికల్ 358 కేవలం ఆర్టికల్ 19 లోని
  5363. 3:33:41ప్రాథమిక హక్కులను మాత్రమే ఆటోమేటిక్ గా
  5364. 3:33:43సస్పెండ్ చేస్తుంది. అది కూడా కేవలం
  5365. 3:33:45ఎక్స్టర్నల్ ఎమర్జెన్సీలో మాత్రమే. కానీ
  5366. 3:33:47ఆర్టికల్ 359 అలా కాదు. ఇది ఏ హక్కుల
  5367. 3:33:50అమలను నిలిపి వేయాలో ప్రెసిడెంట్ కు
  5368. 3:33:52అధికారం ఇస్తుంది. మరియు ఇది ఎక్స్టర్నల్
  5369. 3:33:54అలాగే ఇంటర్నల్ ఎమర్జెన్సీ రెండింటిలోనూ
  5370. 3:33:56వర్తిస్తుంది. ఇక్కడ హక్కులు రద్దు కావు
  5371. 3:33:58వాటి ఎన్ఫోర్స్మెంట్ మాత్రమే సస్పెండ్
  5372. 3:34:00అవుతుంది. ఇక్కడే ఇంకో ప్రిలిమ్స్ ట్రిక్
  5373. 3:34:02ఉంది 1975 ఎమర్జెన్సీ అనుభవాల తర్వాత 44
  5374. 3:34:06అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఒక గొప్ప రక్షణ కవచం
  5375. 3:34:09తెచ్చారు. అదేమిటంటే ఆర్టికల్ 359 కింద
  5376. 3:34:12ప్రెసిడెంట్ ఎంత పెద్ద ఆర్డర్ ఇచ్చినా సరే
  5377. 3:34:15ఆర్టికల్ 20 మరియు ఆర్టికల్ 21 అంటే
  5378. 3:34:18నేరారోటణకు సంబంధించిన రక్షణలు మరియు రైట్
  5379. 3:34:21టు లైఫ్ జీవించే హక్కును ఎప్పటికీ
  5380. 3:34:23సస్పెండ్ చేయలేరు. అవి ఎంతటి ఎమర్జెన్సీ
  5381. 3:34:26లోనైనా బలంగా అముదులోనే ఉంటాయి. దేశమంతటా
  5382. 3:34:30విధించే నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ గురించి
  5383. 3:34:32తెలుసుకుందాం. ఇప్పుడు రాష్ట్రాల స్థాయిలో
  5384. 3:34:34విధించే ప్రెసిడెన్స్ రూల్ లేదా స్టేట్
  5385. 3:34:37ఎమర్జెన్సీ గురించి అనలైజ్ చేద్దాం. ఒక
  5386. 3:34:40రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే
  5387. 3:34:43అంటే ఫెయిల్యూర్ ఆఫ్ కాన్స్టిట్యూషనల్
  5388. 3:34:45మిషనరీ జరిగితే అప్పుడు ప్రెసిడెంట్స్
  5389. 3:34:47రూల్ విధిస్తారు. అయితే ఇక్కడ మీరు రెండు
  5390. 3:34:50వేరు వేరు ఆర్టికల్స్ గమనించాలి. ఆర్టికల్
  5391. 3:34:52356 అనేది నేరుగా రాష్ట్రంలో
  5392. 3:34:55రాజ్యాంగబద్ధమైన పాలన జరగకపోతే వాడేది. ఇక
  5393. 3:34:59ఆర్టికల్ 365 విషయానికి వస్తే కేంద్రం
  5394. 3:35:01ఇచ్చిన చట్టబద్ధమైన ఆదేశాలను రాష్ట్రం
  5395. 3:35:04పాటించినప్పుడు అంటే ఫెయిల్యర్ టు కంప్లై
  5396. 3:35:07విత్ సెంటర్స్ డైరెక్షన్స్ అన్నమాట.
  5397. 3:35:09అలాంటప్పుడు కూడా ఆ రాష్ట్రంలో యంత్రాంగం
  5398. 3:35:12విఫలమైనట్లుగా భావించి ప్రెసిడెంట్ రూల్
  5399. 3:35:14విధించవచ్చు. ఇప్పుడు ఈ టైం లైన్ ని
  5400. 3:35:17నేషనల్ ఎమర్జెన్సీతో కంపేర్ చేసుకుంటూ
  5401. 3:35:18చూడండి. నేషనల్ ఎమర్జెన్సీకి పార్లమెంట్
  5402. 3:35:21ఆమోదం వన్ మంత్ అని ముందు చూసాం కదా. కానీ
  5403. 3:35:23ఇక్కడ ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ కు ఉభయ సభలు
  5404. 3:35:25ఆమోదం తెలపడానికి రెండు నెలలు సమయం
  5405. 3:35:27ఉంటుంది. అది కూడా కేవలం సింపుల్
  5406. 3:35:29మెజారిటీతో సరిపోతుంది. ఒకసారి ఆమోదిస్తే
  5407. 3:35:31ఆరు నెలలు ఉంటుంది. అలా గరిష్టంగా త్రీ
  5408. 3:35:33ఇయర్స్ వరకు పొడిగించవచ్చు. అయితే ఇక్కడ
  5409. 3:35:36కూడా 44 అమెండ్మెంట్ ఒక కండిషన్
  5410. 3:35:38పెట్టింది. వన్ సంవత్సరం దాటి
  5411. 3:35:39పొడిగించాలంటే దేశంలో అప్పటికే నేషనల్
  5412. 3:35:41ఎమర్జెన్సీ అయినా అని అమల్లో ఉండాలి లేదా
  5413. 3:35:43అక్కడ ఎలక్షన్స్ జరపలేము అని ఎలక్షన్
  5414. 3:35:45కమిషన్ ని సర్టిఫై చేయాలి. ఈ రెండు
  5415. 3:35:47ఎమర్జెన్సీల మధ్య ఉన్న కోర్ డిఫరెన్సెస్ ఈ
  5416. 3:35:49టేబుల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
  5417. 3:35:51నేషనల్ ఎమర్జెన్సీకి కారణాలు సెక్యూరిటీ
  5418. 3:35:54త్రెట్ అదే ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ కయితే
  5419. 3:35:56కాన్స్టిట్యూషనల్ ఫెయిల్యూర్ ఆర్టికల్ 352
  5420. 3:35:58లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కంటిన్యూ అవుతుంది.
  5421. 3:36:00కానీ ఆర్టికల్ 356 లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
  5422. 3:36:03డిస్మిస్ లేదా సస్పెండ్ అవుతుంది.
  5423. 3:36:05డ్యూరేషన్ చూస్తే ఒకటి ఇండెఫినైట్ ఇంకొకటి
  5424. 3:36:08మాక్సిమం త్రీ ఇయర్స్ ఫైనల్ గా అత్యంత
  5425. 3:36:10ముఖ్యమైనది. నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ ఫండమెంటల్
  5426. 3:36:13రైట్స్ మీద ప్రభావం చూపుతుంది. కానీ
  5427. 3:36:15ప్రెసిడెంట్స్ రూల్ ప్రాథమిక హక్కులను
  5428. 3:36:17ఏమాత్రం టచ్ చేయదు. రాజ్యాంగ నిర్మాతలు
  5429. 3:36:20అసలు ఈ ఆర్టికల్ 356 గురించి
  5430. 3:36:22ఏమనుకున్నారంటే ఇది అత్యంత అరుదుగా వాడే
  5431. 3:36:24ఆయుధం అని డాక్టర్ అంబేద్కర్ గారు అయితే
  5432. 3:36:27ఇదొక డెడ్ లెటర్ గానే మిగిలిపోతుందని
  5433. 3:36:28ఆశించారు. కానీ ఇక్కడ విచిత్రం ఏమిటంటే
  5434. 3:36:31ప్రాక్టికల్ గా దీనికి పూర్తి భిన్నంగా
  5435. 3:36:33జరిగింది. ఆ డెడ్ లెటర్ కాస్త అత్యంత
  5436. 3:36:36ఎక్కువగా వాడిన లెటర్ గా మారింది.
  5437. 3:36:37ఇప్పటివరకు దీనిని సుమారు 125 సార్లకు
  5438. 3:36:40పైగా వాడారు. రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం
  5439. 3:36:42దీనిని విపరీతంగా దుర్వినియోగం చేశారు. ఈ
  5440. 3:36:44పరిస్థితే సుప్రీం కోర్ట్ సీన్ లోకి ఎంటర్
  5441. 3:36:46అవ్వడానికి దారి తీసింది. ఈ పొలిటికల్
  5442. 3:36:48దుర్వినియోగానికి గట్టి బ్రేక్ వేస్తూ
  5443. 3:36:501994 లో సుప్రీం కోర్ట్ ఎస్ఆర్ బొమ్మాయి
  5444. 3:36:53కేసులో ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పు ఇచ్చింది.
  5445. 3:36:56ఇది ఎగ్జామ్స్ కు చాలా చాలా ముఖ్యం.
  5446. 3:36:58ప్రెసిడెంట్ రూల్ విధించడం జుడిషియల్
  5447. 3:37:00రివ్యూ అంటే న్యాయ సమీక్ష పరిధిలోకి
  5448. 3:37:02కచ్చితంగా వస్తుంది. ఆ రూల్ విధించడం
  5449. 3:37:04సరైనదే అని నిరూపించుకునే బాధ్యత అంటే
  5450. 3:37:06బార్డెన్ ఆఫ్ ప్రూఫ్ కేంద్ర ప్రభుత్వం
  5451. 3:37:08పైనే ఉంటుంది. అంతేకాదు పార్లమెంట్ ఆమోదం
  5452. 3:37:11పొందేవరకు రాష్ట్ర అసెంబ్లీని డిజల్వ్
  5453. 3:37:13చేయకూడదు. అలాగే సెక్యులరిజం అనేది
  5454. 3:37:15రాజ్యాంగంలో ఒక బేసిక్ ఫీచర్ అని మతతత్వ
  5455. 3:37:18రాజకీయాలు చేసే ప్రభుత్వాలను ఈ ఆర్టికల్
  5456. 3:37:20కింద డిస్మిస్ చేయవచ్చని కోర్టు స్పష్టం
  5457. 3:37:22చేసింది. అలాగే సర్కార్యా కమిషన్ కూడా
  5458. 3:37:25దేన్ని ప్రాపర్ యూస్ అంటారు దేన్ని
  5459. 3:37:27ఇంప్రాపర్ యూస్ అంటారో క్లియర్ గా డిఫైన్
  5460. 3:37:29చేసింది. ఎన్నికల్లో ఎవరికీ మెజారిటీ
  5461. 3:37:31రానప్పుడు అంటే హంగ్ అసెంబ్లీ
  5462. 3:37:32ఏర్పడినప్పుడు లేదా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు
  5463. 3:37:35చేయడానికి ఎవరు ముందుకు రానప్పుడు
  5464. 3:37:36ప్రెసిడెన్స్ రూల్ వాడటం ప్రాపర్ కానీ
  5465. 3:37:39కనీసం ఫ్లోర్ టెస్ట్ నిర్వహించకుండానే
  5466. 3:37:41ముఖ్యమంత్రిని తొలగించడం లేదా అధికార
  5467. 3:37:43పార్టీలో ఉన్న ఇంటర్నల్ ప్రాబ్లమ్స్ ని
  5468. 3:37:44సెటిల్ చేసుకోవడానికి ఈ ఆర్టికల్ ను వాడటం
  5469. 3:37:46పూర్తిగా ఇంప్రాపర్ అని కమిషన్ తేల్చి
  5470. 3:37:48చెప్పింది. ఇక ఫైనల్ గా మన చివరి సెక్షన్
  5471. 3:37:51ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీ దానికి సంబంధించిన
  5472. 3:37:54విమర్శలు భారతదేశ చరిత్రలో ఇప్పటివరకు
  5473. 3:37:57ఒక్కసారి కూడా అంటే ఒక్కసారి కూడా
  5474. 3:37:59విధించని ఏకైక ఎమర్జెన్సీ ఈ ఆర్టికల్ 360
  5475. 3:38:02దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి అంటే
  5476. 3:38:04ఫైనాన్షియల్ స్టెబిలిటీకి లేదా క్రెడిట్
  5477. 3:38:06కు ముప్పు వాటిల్లినప్పుడు రాష్ట్రపతి
  5478. 3:38:08దీన్ని ప్రకటిస్తారు. ఈ కాన్సెప్ట్ ను
  5479. 3:38:101933 నాటి అమెరికా నేషనల్ రికవరీ యాప్
  5480. 3:38:13నుండి స్ఫూర్తి పొంది రాజ్యాంగంలో
  5481. 3:38:14చేర్చారు. 1991 లో మనకు చాలా తీవ్రమైన
  5482. 3:38:17ఆర్థిక సంక్షోభం వచ్చింది. అయినా కూడా
  5483. 3:38:19అదృష్ట వసాతు దీనిని మనం ఉపయోగించాల్సిన
  5484. 3:38:21అవసరం రాలేదు. ఇక్కడే మళ్ళీ ఇంకో చిన్న
  5485. 3:38:23ఎగ్జామ్ ట్రిక్ ఉంది. నేషనల్ ఎమర్జెన్సీ
  5486. 3:38:25మరియు ప్రెసిడెంట్స్ రూల్లలకు పార్లమెంట్
  5487. 3:38:27పీరియాడిక్ అప్రూవల్ కావాలి కదా కానీ
  5488. 3:38:30ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీకి అలా కాదు మొదట
  5489. 3:38:32ప్రకటించిన రెండు నెలల్లో ఒకసారి ఆమోదం
  5490. 3:38:34పొందితే చాలు. ఇక దానిని ప్రెసిడెంట్
  5491. 3:38:36ఎత్తివేసే వరకు అది ఇండెఫినెట్ గా
  5492. 3:38:37అమల్లోనే ఉంటుంది. దీనికి పదే పదే
  5493. 3:38:39పార్లమెంటరీ అప్రూవల్ అవసరం లేదు. ఒకవేళ
  5494. 3:38:42నిజంగానే ఈ ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీ
  5495. 3:38:44విధిస్తే జరిగే పరిణామాలు చాలా సీరియస్ గా
  5496. 3:38:47ఉంటాయి. కేంద్రం చేతికి అపరిమితమైన ఆర్థిక
  5497. 3:38:50అధికారాలు వస్తాయి. రాష్ట్రాల ఉద్యోగుల
  5498. 3:38:52కేంద్ర ఉద్యోగుల జీతాలను తగ్గించవచ్చు.
  5499. 3:38:55వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్న సుప్రీం కోర్టు
  5500. 3:38:57మరియు హైకోర్టు జడ్జిల జీతాలను కూడా
  5501. 3:38:59తగ్గించే పవర్ ఈ ఎమర్జెన్సీలో ఉంది. అలాగే
  5502. 3:39:02రాష్ట్రాల మనీ బిల్స్ అన్నీ ప్రెసిడెంట్
  5503. 3:39:04ఆమోదం కోసం రిజర్వ్ చేయబడతాయి. ఈ పవర్ఫుల్
  5504. 3:39:07విశ్లేషణను ముగించే ముందు రాజ్యాంగ సభలో
  5505. 3:39:10హెచ్ వి కామద్ గారు ఎంతో ఆవేదనతో అన్న ఈ
  5506. 3:39:13మాటలను మనం గమనించాలి. ఈ ఒక్క చాప్టర్
  5507. 3:39:16ద్వారా మనం ఒక నియంతృత్వ రాజ్యానికి అంటే
  5508. 3:39:19టోటాలిటేరియన్ స్టేట్ కు పునాదులు
  5509. 3:39:21వేస్తున్నామేమో అని నేను భయపడుతున్నాను.
  5510. 3:39:23రాష్ట్రాల స్వయం ప్రతిపత్తి నాశనం
  5511. 3:39:25అవుతుందని పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులు
  5512. 3:39:27అర్థరహితం అవుతాయని చాలా మంది రాజ్యాంగ
  5513. 3:39:29నిర్మాతలు ఈ ప్రొవిజన్స్ ను తీవ్రంగా
  5514. 3:39:31విమర్శించారు కూడా. సో ఇప్పుడు ఈ మొత్తం
  5515. 3:39:34కాన్సెప్ట్ మీద మీరు ఎంత పట్టు సాధించారో
  5516. 3:39:36చెక్ చేసుకోవడానికి ఇదొక అద్భుతమైన
  5517. 3:39:38ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశ్చన్. విమర్శకులు
  5518. 3:39:40ఎమర్జెన్సీ ప్రొవిజన్స్ ను రాజ్యాంగపు
  5519. 3:39:42డెడ్లీ వెపన్ అంటారు. కానీ నిర్మాతలు
  5520. 3:39:44దాన్ని సేఫ్టీ వాల్వ్ అన్నారు. 44
  5521. 3:39:47అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ నేపద్యంలో దీనిని
  5522. 3:39:48విశ్లేషించండి. రాజ్యాంగ నిర్మాతలు
  5523. 3:39:50ఊహించిన రక్షణ కవచం ఆ తర్వాత రాజకీయ
  5524. 3:39:52అస్త్రంగా ఎలా మారిందో దానికి 44
  5525. 3:39:55అమెండ్మెంట్ ఎలా కళ్ళం వేశారో ఇప్పుడు
  5526. 3:39:57మీకు ఒక సినిమాటిక్ క్లారిటీతో అర్థమైంది
  5527. 3:39:59కదా. ఈ జ్ఞానంతో ఈ ఆన్సర్ ను అద్భుతంగా
  5528. 3:40:01రాయండి. కీప్ అనలైజింగ్ అండ్ కీప్
  5529. 3:40:03లెర్నింగ్. నమస్కారం.
  5530. 3:40:04నమస్కారం. ఈరోజు మనం ఒక అద్భుతమైన
  5531. 3:40:07సినిమాటిక్ జర్నీలోకి ఎంటర్
  5532. 3:40:08అవ్వబోతున్నాం. మన టాపిక్ ద ప్రెసిడెంట్
  5533. 3:40:11ఆఫ్ ఇండియా యూనియన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ లో
  5534. 3:40:13అత్యున్నత స్థానం యూపీఎస్సి ప్రిలిమ్స్
  5535. 3:40:15అయినా మెయిన్స్ అయినా సరే ఈ చాప్టర్ లోని
  5536. 3:40:17ప్రతి ఆర్టికల్ ప్రతి కాన్సెప్ట్ ఎగ్జామ్
  5537. 3:40:20కి చాలా చాలా క్రూషియల్ ఈ 3D నాలెడ్జ్
  5538. 3:40:22స్పేస్ లో రాష్ట్రపతికి సంబంధించిన ప్రతి
  5539. 3:40:24అంశాన్ని వర్డ్ టు వర్డ్ డీకోడ్ చేద్దాం
  5540. 3:40:27ఇక ఏ మాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా లెట్స్ డైవ్
  5541. 3:40:29రైట్ ఇన్ ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్ లో మనం కవర్
  5542. 3:40:32చేయబోయే ఆరు పిల్లర్స్ ఇవే రాష్ట్రపతి
  5543. 3:40:34ఎలక్షన్ వాళ్ళ క్వాలిఫికేషన్స్
  5544. 3:40:36ఇంపీచ్మెంట్ ప్రాసెస్ నుంచి మొదలుపెట్టి
  5545. 3:40:39వాళ్ళ వీటో పవర్స్ క్షమాభిక్ష అధికారాలు
  5546. 3:40:42మరియు ఫైనల్ గా మన రాజ్యాంగంలో
  5547. 3:40:44ప్రెసిడెంట్ అసలైన కాన్స్టిట్యూషనల్
  5548. 3:40:46పొజిషన్ ఏంటో చాలా క్రిస్టల్ క్లియర్ గా
  5549. 3:40:48చూద్దాం. ఈ సెషన్ ఎండ్ అయ్యేసరికి మీకు
  5550. 3:40:50కంప్లీట్ క్లారిటీ వస్తుంది. రైట్ మొదటి
  5551. 3:40:54విభాగం ఎలక్షన్ ఆఫ్ ద ప్రెసిడెంట్.
  5552. 3:40:56ఆర్టికల్స్ 52 నుంచి 78 వరకు యూనియన్
  5553. 3:40:59ఎగ్జిక్యూటివ్ గురించి చెప్తాయి. అసలు దేశ
  5554. 3:41:02ప్రథమ పౌరుడి ఎన్నిక ఎలా జరుగుతోందో
  5555. 3:41:04ఇప్పుడు అర్థం చేసుకుందాం. ఇక్కడ ఫామ్
  5556. 3:41:07అవుతున్న ఈ స్ట్రక్చర్ ని జాగ్రత్తగా
  5557. 3:41:08గమనించండి. రాష్ట్రపతిని ప్రజలు నేరుగా
  5558. 3:41:11ఎన్నుకోరు ఒక ఎలక్టోరల్ కాలేజ్
  5559. 3:41:13ఎన్నుకుంటుంది. మరి ఈ ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ లో
  5560. 3:41:16ఎవరెవరు ఉంటారు? లోక్సభ రాజ్యసభలలోని
  5561. 3:41:19కేవలం ఎలెక్టెడ్ మెంబర్స్ అలాగే అన్ని
  5562. 3:41:22రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలలోని ఎలెక్టెడ్
  5563. 3:41:23మెంబర్స్ మరియు ఢిల్లీ పుదుచేరి అసెంబ్లీల
  5564. 3:41:26ఎలక్టెడ్ మెంబర్స్ మాత్రమే ఉంటారు. ఇక్కడే
  5565. 3:41:29యూపీఎస్స ఒక పర్ఫెక్ట్ ట్రాప్ సెట్
  5566. 3:41:31చేస్తుంది. నా మాట చాలా కేర్ఫుల్ గా
  5567. 3:41:33వినండి. ఈ ఎలక్షన్ లో నామినేటెడ్ మెంబర్స్
  5568. 3:41:36అలాగే స్టేట్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్
  5569. 3:41:37మెంబర్స్ అస్సలు పార్టిసిపేట్ చేయరు.
  5570. 3:41:39అలాగే 104 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ 2019 ద్వారా
  5571. 3:41:43ఆంగ్లో ఇండియన్ నామినేషన్స్ కూడా
  5572. 3:41:44రద్దయ్యాయి. ఆ ఫాక్ట్ ని కూడా మైండ్ లో
  5573. 3:41:47లాక్ చేసుకోండి. మరి ఈ ఓట్ల విలువ ఎలా
  5574. 3:41:50లెక్కిస్తారో ఈ 3D స్పేస్ లో చూద్దాం. ఒక
  5575. 3:41:52ఎమ్మెల్యే ఓట్ వాల్యూ కోసం ఆ రాష్ట్ర
  5576. 3:41:55టోటల్ పాపులేషన్ ని టోటల్ ఎలక్టెడ్
  5577. 3:41:57ఎమ్మెల్యేస్ తో డివైడ్ చేసి వచ్చిన నెంబర్
  5578. 3:42:00ని మళ్ళీ 1000 తో భాగిస్తారు. అదే ఒక ఎంపీ
  5579. 3:42:02ఓట్ వాల్యూ కోసం దేశంలోని ఎమ్మెల్యేల
  5580. 3:42:05టోటల్ ఓట్ల విలువను టోటల్ ఎలక్టెడ్ ఎంపీస్
  5581. 3:42:07తో భాగిస్తారు. ఇక గెలవడానికి ఒక
  5582. 3:42:10ఖచ్చితమైన ఎలక్టోరల్ కోటా కావాలి. అది
  5583. 3:42:12టోటల్ వాలిడ్ ఓట్స్ / 2+వ ఈ ఎంటైర్ సిస్టం
  5584. 3:42:16ని ప్రొపోర్షనల్ రిప్రజెంటేషన్ విత్
  5585. 3:42:18సింగల్ ట్రాన్స్ఫరబుల్ ఓట్ అంటారు. ఇదంతా
  5586. 3:42:20సీక్రెట్ బ్యాలెట్ ద్వారానే జరుగుతుంది.
  5587. 3:42:23పర్ఫెక్ట్ మన నెక్స్ట్ సెక్షన్
  5588. 3:42:24క్వాలిఫికేషన్స్ అండ్ ఓత్ ఈ దేశ అత్యున్నత
  5589. 3:42:28పదవికి పోటీ పడాలంటే అసలు ఎలాంటి అర్హతలు
  5590. 3:42:30ఉండాలి? ఈ క్వాలిఫికేషన్స్ ఒక్కొక్కటిగా
  5591. 3:42:33ఎలా యాడ్ అవుతున్నాయో చూడండి. కచ్చితంగా
  5592. 3:42:35ఇండియన్ సిటిజన్ అయి ఉండాలి. 35 ఇయర్స్
  5593. 3:42:37ఏజ్ కంప్లీట్ అవ్వాలి అలాగే లోక్ సభ
  5594. 3:42:40మెంబర్ గా ఎన్నిక అవ్వడానికి ఏ
  5595. 3:42:42క్వాలిఫికేషన్స్ కావాలో అవన్నీ ఉండాలి. ఏ
  5596. 3:42:44ప్రభుత్వ శాఖలోనూ ఆఫీస్ ఆఫ్ ప్రాఫిట్ అంటే
  5597. 3:42:47లాభదాయక పదవిలో ఉండకూడదు. నామినేషన్ కి 50
  5598. 3:42:50మంది ప్రపోజల్స్ 50 మంది సెకండర్స్
  5599. 3:42:52ఖచ్చితంగా ఉండాలి. అలాగే 15వ000 రూపాయలు
  5600. 3:42:55ఆర్బిఐ లో డిపాజిట్ చేయాలి. ఇక ఈ ఎలక్షన్
  5601. 3:42:57లో గెలిచాక మన చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా
  5602. 3:43:00అంటే సిజిఐ గారు రాష్ట్రపతి చేత ప్రమాణ
  5603. 3:43:03స్వీకారం చేయిస్తారు. పదవిలోకి వచ్చాక
  5604. 3:43:05కొన్ని ఇంపార్టెంట్ కండిషన్స్ అప్లై
  5605. 3:43:07అవుతాయి. వారు పార్లమెంట్ లో కానీ స్టేట్
  5606. 3:43:10అసెంబ్లీలో కానీ మెంబర్ అయి ఉండకూడదు.
  5607. 3:43:12రాష్ట్రపతి భవన్ని రెంట్ ఫ్రీగా యూస్
  5608. 3:43:15చేసుకోవచ్చు. 2018 లో వాళ్ళ శాలరీ 5
  5609. 3:43:18లాక్స్ పర్ మంత్ కి ఇంక్రీస్ చేశారు.
  5610. 3:43:20ఇక్కడ మీరు గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన
  5611. 3:43:22క్రూషియల్ పాయింట్ ఏంటంటే వాళ్ళ పదవీ
  5612. 3:43:24కాలంలో ఆ జీతభత్యాలను ఎట్టి
  5613. 3:43:26పరిస్థితుల్లోనూ తగ్గించడానికి వీలు లేదు.
  5614. 3:43:29ఇది వాళ్ళ స్వేచ్ఛను కాపాడే రాజ్యాంగ
  5615. 3:43:31రక్షణ. మన జర్నీలో అత్యంత ఉత్కంఠాభరితమైన
  5616. 3:43:35మూడవ చాప్టర్ కి వచ్చేసాం. ఒకవేళ
  5617. 3:43:38ప్రెసిడెంట్ ని పదవి నుంచి తీసేయాల్సి
  5618. 3:43:40వస్తే ఈ ఇంపీచ్మెంట్ ప్రాసెస్ ఎలా ఉంటుందో
  5619. 3:43:42డీకోడ్ చేద్దాం. ఆర్టికల్ 61 ఇంపీచ్మెంట్
  5620. 3:43:45గురించి మాట్లాడుతుంది. ఇది ఒక క్వాసి
  5621. 3:43:47జుడిషియల్ ప్రాసెస్ దీన్ని స్టెప్ బై
  5622. 3:43:50స్టెప్ అర్థం చేసుకుందాం. ఎవరైనా సభలో
  5623. 3:43:52దీన్ని స్టార్ట్ చేయాలంటే 1/4 మెంబర్స్
  5624. 3:43:55సైన్ తో ముందుగా 14 డేస్ అడ్వాన్స్ నోటీస్
  5625. 3:43:58ఇవ్వాలి. ఆ తర్వాత ఆ ఫస్ట్ హౌస్ లో టోటల్
  5626. 3:44:01మెంబర్షిప్ లో 2/3 మెజారిటీతో తీర్మానం
  5627. 3:44:04పాస్ అవ్వాలి. అప్పుడు సెకండ్ హౌస్ దాన్ని
  5628. 3:44:07ఇన్వెస్టిగేట్ చేస్తుంది. ఆ టైంలో
  5629. 3:44:09ప్రెసిడెంట్ స్వయంగా వెళ్లి తనను తాను
  5630. 3:44:11డిఫెండ్ చేసుకునే హక్కు ఉంటుంది. ఒకవేళ
  5631. 3:44:13సెకండ్ హౌస్ కూడా 3 మెజారిటీతో దాన్ని ఓకే
  5632. 3:44:16చేస్తే ప్రెసిడెంట్ ని ఇమ్మీడియట్ గా
  5633. 3:44:18రిమూవ్ చేస్తారు. ఇదంతా జరిగేది కేవలం
  5634. 3:44:21వయోలేషన్ ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ అనే ఒకే
  5635. 3:44:23ఒక్క కారణం మీద. ఇక్కడ ఫోకస్ చేయండి. ఇది
  5636. 3:44:26ఒక క్లాసిక్ యూపీఎస్సి ప్రీలిమ్స్ ట్రాప్.
  5637. 3:44:28ఎలక్షన్ లో అస్సలు పార్టిసిపేట్ చేయని
  5638. 3:44:30నామినేటెడ్ ఎంపీలు ప్రెసిడెంట్ ని
  5639. 3:44:32తొలగించే ఇంపీచ్మెంట్ లో మాత్రం ఓటు
  5640. 3:44:34వేస్తారు. కానీ ఎలక్షన్ లో ఓటు వేసిన
  5641. 3:44:36ఎలెక్టెడ్ స్టేట్ ఎమ్మెల్యేలు ఇంపీచ్మెంట్
  5642. 3:44:39లో మాత్రం అస్సలు పార్టిసిపేట్ చేయరు. ఈ
  5643. 3:44:41పారడాక్స్ ని అస్సలు మర్చిపోవద్దు. ఇక
  5644. 3:44:43వీకెన్సీ ఎలా వస్తుందంటే ఫైవ్ ఇయర్స్
  5645. 3:44:45టర్మ్ కంప్లీట్ అవ్వడం, వైస్ ప్రెసిడెంట్
  5646. 3:44:47కి రెసిగ్నేషన్ ఇవ్వడం లేదా రిమూవల్ డెత్
  5647. 3:44:50వల్ల. పదవి ఖాళీ అయితే మళ్ళీ ఎలక్షన్స్
  5648. 3:44:52జరగడానికి మాక్సిమం సిక్స్ మంత్స్ టైం
  5649. 3:44:54ఉంటుంది. అప్పటిదాకా వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఆయన
  5650. 3:44:57లేకపోతే స్వయంగా మన సిజేఐ యాక్టింగ్
  5651. 3:44:59ప్రెసిడెంట్ గా ఉంటారు. విశాలంగా
  5652. 3:45:02ఎక్స్పాండ్ అవుతున్న మన నాలుగవ నాలెడ్జ్
  5653. 3:45:04స్పేస్ లో కి అడుగు పెడుతున్నాం. ఇక్కడ
  5654. 3:45:07రాష్ట్రపతికి ఉన్న రకరకాల అనంతమైన పవర్స్
  5655. 3:45:10ని క్యేటగిరీలుగా విడదీసి చూద్దాం. దేశ
  5656. 3:45:12ఎగ్జిక్యూటివ్ చర్యలన్నీ ప్రెసిడెంట్ పేరు
  5657. 3:45:14మీదే జరుగుతాయి. పీఎం ని మినిస్టర్స్ ని
  5658. 3:45:16అటార్నీ జనరల్ కాగ్ సిఈసి గవర్నర్స్
  5659. 3:45:19వీళ్ళందరినీ ఆయన్ని అపాయింట్ చేస్తారు.
  5660. 3:45:21యూనియన్ టెర్రిటోరీలని అడ్మినిస్ట్రేటర్స్
  5661. 3:45:24ద్వారా డైరెక్ట్ గా కంట్రోల్ చేస్తారు. ఇక
  5662. 3:45:26లెజిస్లేటివ్ పవర్స్ చూస్తే పార్లమెంట్
  5663. 3:45:28సెషన్స్ ని పిలవడం, వాయిదా వేయడం,
  5664. 3:45:30అవసరమైతే లోక్సభను రద్దు చేయడం కూడా ఆయన
  5665. 3:45:33చేతుల్లోనే ఉంటుంది. రాజ్యసభకు వివిధ
  5666. 3:45:35రంగాల నుంచి 12 మందిని నామినేట్ చేస్తారు.
  5667. 3:45:38అలాగే మనీ బిల్స్ కు లేదా రాష్ట్రాల
  5668. 3:45:40సరిహద్దులు మార్చే బిల్స్ కు ఆయన ముందస్తు
  5669. 3:45:43అనుమతి ఖచ్చితంగా ఉండాలి. ఈ పవర్స్ అన్నీ
  5670. 3:45:46ఒక నెట్వర్క్ లా ఎలా కనెక్ట్ అవుతున్నాయో
  5671. 3:45:48చూడండి. ఫైనాన్షియల్ గా బడ్జెట్ ని సభ
  5672. 3:45:49ముందు ఉంచడం కంటింజెన్సీ ఫండ్ ని కంట్రోల్
  5673. 3:45:51చేయడం ఆయన పనులే. జుడిషరీలో సిజేఐ సుప్రీం
  5674. 3:45:54కోర్ట్ హైకోర్ట్ జడ్జ్లను ఆయనే
  5675. 3:45:56నియమిస్తారు. ఆర్టికల్ 143 కింద అవసరమైతే
  5676. 3:45:58సుప్రీం కోర్ట్ సలహా కూడా అడగొచ్చు.
  5677. 3:46:00ఇంటర్నేషనల్ ట్రీటీస్ ఆయన పేరు మీదే
  5678. 3:46:02జరుగుతాయి. మన త్రివిధ దళాలకు ప్రెసిడెంట్
  5679. 3:46:03సుప్రీం కమాండర్. ఇక ఎమర్జెన్సీ విషయానికి
  5680. 3:46:05వస్తే ఆర్టికల్ 352 కింద నేషనల్ 356 కింద
  5681. 3:46:08స్టేట్ 360 కింద ఫైనాన్షియల్ ఎమర్జెన్సీస్
  5682. 3:46:10అని ఆయనే డిక్లేర్ చేస్తారు. ఎక్సలెంట్
  5683. 3:46:13ఇప్పుడు ఐదవ సెక్షన్ కి మూవ్ అవుతున్నాం.
  5684. 3:46:15పార్లమెంట్ నిర్ణయాలను డైరెక్ట్ గా
  5685. 3:46:17ఎఫెక్ట్ చేసే మోస్ట్ పవర్ఫుల్ టూల్స్ అవే
  5686. 3:46:20వీటో అండ్ ఆర్డినెన్స్ పవర్స్ ఆర్టికల్ 11
  5687. 3:46:24ప్రెసిడెంట్ కి మూడు రకాల వీటో పవర్స్
  5688. 3:46:26ఇస్తుంది. మొదటిది అబ్సల్యూట్ వీటో అంటే
  5689. 3:46:29బిల్లుకి సమ్మతి ఇవ్వకుండా కంప్లీట్ గా
  5690. 3:46:31ఎండ్ చేయడం. రెండోది [గురకలు] సస్పెన్సివ్
  5691. 3:46:34వీటో మళ్ళీ ఆలోచించండి అని బిల్లును
  5692. 3:46:36వెనక్కి పంపడం కానీ పార్లమెంట్ మళ్ళీ పాస్
  5693. 3:46:38చేసి పంపితే ప్రెసిడెంట్ దాన్ని ఖచ్చితంగా
  5694. 3:46:41ఆమోదించాల్సిందే. మూడోది పాకెట్ వీటో అంటే
  5695. 3:46:44ఆ బిల్లు పై ఎస్ అని కానీ నో అని కానీ
  5696. 3:46:46చెప్పకుండా అలా ఇండెఫినెట్ గా పెండింగ్ లో
  5697. 3:46:49పెట్టేయడం. ఫర్ ఎగ్జాంపుల్ 1986 లో మన
  5698. 3:46:52ప్రెసిడెంట్ జ్ఞాని జైల్ సింగ్ గారు
  5699. 3:46:54ఇండియన్ పోస్ట్ ఆఫీస్ బిల్ పైన ఈ పాకెట్
  5700. 3:46:56వీటోనే వాడారు. ఇక్కడ ఇంకో ప్రిలిమ్స్
  5701. 3:46:58బూస్టర్ ఏంటంటే కాన్స్టిట్యూషనల్
  5702. 3:47:00అమెండ్మెంట్ బిల్స్ కి ప్రెసిడెంట్ కు
  5703. 3:47:02ఎలాంటి వీటో పవర్ లేదు. 24 అమెండ్మెంట్
  5704. 3:47:05దీన్ని స్పష్టం చేసింది. ఇప్పుడు సెంట్రల్
  5705. 3:47:07అండ్ స్టేట్ బిల్స్ మధ్య వీటో పవర్
  5706. 3:47:10డిఫరెన్స్ చూడండి. సెంట్రల్ బిల్స్
  5707. 3:47:12వెనక్కి పంపాక పార్లమెంట్ మళ్ళీ పాస్
  5708. 3:47:14చేస్తే ప్రెసిడెంట్ ఖచ్చితంగా యక్సెప్ట్
  5709. 3:47:17చేయాలి. కానీ ఆర్టికల్ 201 ప్రకారం
  5710. 3:47:19గవర్నర్ ఒక స్టేట్ బిల్లును ప్రెసిడెంట్
  5711. 3:47:21కి రిజర్వ్ చేసి పంపాక ఆయన దాన్ని వెనక్కి
  5712. 3:47:24పంపొచ్చు. ఒకవేళ ఆ స్టేట్ అసెంబ్లీ మళ్ళీ
  5713. 3:47:26పాస్ చేసి పంపినా కూడా దాన్ని యాక్సెప్ట్
  5714. 3:47:28చేయాల్సిన అవసరం ప్రెసిడెంట్ కి అస్సలు
  5715. 3:47:30లేదు. సో స్టేట్ శాసనాలపై ప్రెసిడెంట్
  5716. 3:47:33వీటో దాదాపు అబ్సల్యూట్ అని చెప్పొచ్చు.
  5717. 3:47:36దీని తర్వాత వచ్చే అత్యంత పవర్ఫుల్ వెపన్
  5718. 3:47:39ఆర్టికల్ 123 అదే ఆర్డినెన్స్ మేకింగ్
  5719. 3:47:42పవర్ పార్లమెంట్ సెషన్ లో లేనప్పుడు సడన్
  5720. 3:47:45గా ఏదైనా ఎమర్జెన్సీ వస్తే టెంపరరీ లాస్
  5721. 3:47:48తీసుకురావడానికి ఇది వాడతారు. ఈ
  5722. 3:47:50ఆర్డినెన్స్ కి మామూలు పార్లమెంట్ యాక్ట్
  5723. 3:47:52కి ఉన్నంత పవర్ ఫోర్స్ ఉంటాయి. అయితే
  5724. 3:47:55దీనికి కొన్ని స్ట్రిక్ట్ లిమిటేషన్స్
  5725. 3:47:57ఉన్నాయి. పార్లమెంట్ మళ్ళీ రీ అసెంబుల్
  5726. 3:47:59అయిన ఆరు వారాలలోపు ఆ ఆర్డినెన్స్ ని
  5727. 3:48:02ఆమోదించాలి. కాబట్టి దీని గరిష్ట జీవిత
  5728. 3:48:04కాలం ఆరు నెలల ఆరు వారాలు మాత్రమే ఈ రెండు
  5729. 3:48:07సుప్రీం కోర్ట్ జడ్జ్మెంట్స్ ని మైండ్ లో
  5730. 3:48:09ప్రింట్ చేసుకోండి. ఆర్సి కూపర్ కేస్ 1970
  5731. 3:48:12లో సుప్రీం కోర్ట్ ఏం చెప్పిందంటే
  5732. 3:48:13ప్రెసిడెంట్ ఆర్డినెన్స్ డిసిజన్ మాలఫైడ్
  5733. 3:48:16గా అంటే దురుద్దేశంతో ఉంటే అది ఖచ్చితంగా
  5734. 3:48:18జుడిషియల్ రివ్యూ కు వెళ్తుంది. అలాగే
  5735. 3:48:21డిసి వాద్వా కేస్ 1987 లో దాన్ని ఒక
  5736. 3:48:25చట్టంగా మార్చకుండా పదే పదే ఆర్డినెన్స్
  5737. 3:48:27ని రీప్రొమల్గేట్ చేయడం
  5738. 3:48:29అన్కాన్స్టిట్యూషనల్ అని క్లియర్ చేసింది.
  5739. 3:48:31ఫైనల్లీ మన ప్రయాణంలో చివరి విభాగానికి
  5740. 3:48:33చేరుకున్నాం. ఇక్కడ క్షమాభిక్ష అధికారాలు
  5741. 3:48:36మరియు పార్లమెంటరీ డెమోక్రసీలో
  5742. 3:48:38ప్రెసిడెంట్ అసలైన కాన్స్టిట్యూషనల్
  5743. 3:48:39పొజిషన్ ఏంటో చూద్దాం. ఆర్టికల్ 72
  5744. 3:48:42ప్రకారం రాష్ట్రపతికి పాడనింగ్ పవర్స్
  5745. 3:48:45ఉంటాయి. ఇక్కడ మన కళ్ళ ముందు ఫామ్
  5746. 3:48:46అవుతున్న ఈ మ్యాట్రిక్స్ ని జాగ్రత్తగా
  5747. 3:48:48గమనించండి. ఇవి చాలా కన్ఫ్యూజింగ్ గా
  5748. 3:48:50ఉంటాయి. పాడన్ అంటే శిక్షను పూర్తిగా
  5749. 3:48:53ఎత్తేసి నిర్దోషిగా వదిలేయడం. కమ్యూటేషన్
  5750. 3:48:56అంటే కటినమైన శిక్షను లైట్ గా మార్చడం.
  5751. 3:48:58ఉదాహరణకు డెత్ సెంటెన్స్ ని యావజీవ శిక్ష
  5752. 3:49:01గా మార్చడం. రెమిషన్ అంటే శిక్ష
  5753. 3:49:04క్యారెక్టర్ మార్చకుండా కేవలం టైం ని
  5754. 3:49:06తగ్గించడం అంటే రెండేళ్ల కఠిన
  5755. 3:49:07కారాగారాన్ని ఒక సంవత్సరానికి తగ్గించడం
  5756. 3:49:10లాంటివి అన్నమాట. రెస్పైట్ అంటే
  5757. 3:49:12ప్రెగ్నెన్సీ లేదా డిజబిలిటీ లాంటి
  5758. 3:49:14స్పెషల్ రీసన్స్ తో తక్కువ శిక్ష వేయడం.
  5759. 3:49:16రిప్రీవ్ అంటే ఉరి శిక్ష లాంటివి అమలు
  5760. 3:49:19కాకుండా కొంతకాలం తాత్కాలికంగా ఆపడం.
  5761. 3:49:22ఇక్కడ రాష్ట్రపతికి గవర్నర్ కి మధ్య ఉన్న
  5762. 3:49:24తేడాని మీరు స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
  5763. 3:49:27మిలిటరీ కోర్ట్లు అంటే కోర్ట్ మార్షల్
  5764. 3:49:29విధించిన శిక్షలను కేవలం ప్రెసిడెంట్
  5765. 3:49:31మాత్రమే క్షమించగలరు గవర్నర్ కి ఆ పవర్
  5766. 3:49:34లేదు. అలాగే ఒక స్టేట్ లా కింద డెత్
  5767. 3:49:37సెంటెన్స్ పడిన దాన్ని కంప్లీట్ గా పాడం
  5768. 3:49:40చేసే పవర్ కేవలం భారత రాష్ట్రపతికే
  5769. 3:49:42ఉంటుంది. గవర్నర్ ఆ ఉరి శిక్షను కేవలం
  5770. 3:49:45సస్పెండ్ చేయగలరు లేదా మార్చగలరు కానీ
  5771. 3:49:48పూర్తిగా అయితే రద్దు చేయలేరు. మరి ఇన్ని
  5772. 3:49:51అధికారాలు ఉన్న మన రాష్ట్రపతి నిజంగానే
  5773. 3:49:54అంత పవర్ఫులా ఇక్కడే ఆర్టికల్స్ 53, 74,
  5774. 3:49:5875 మనకు రియాలిటీ చెప్తాయి. భారతదేశం ఒక
  5775. 3:50:01పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ కాబట్టి ప్రెసిడెంట్
  5776. 3:50:04కేవలం నామినల్ హెడ్ అంటే టిట్ులర్ హెడ్
  5777. 3:50:06మాత్రమే రియల్ పవర్ అంతా పీఎం
  5778. 3:50:09నేతృత్వంలోని కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్
  5779. 3:50:11దే. 42 అమెండ్మెంట్ 1976 ప్రకారం వాళ్ళ
  5780. 3:50:14సలహా ప్రెసిడెంట్ కి బైండింగ్ అని
  5781. 3:50:17చెప్పారు. కానీ 44 అమెండ్మెంట్ ద్వారా ఆ
  5782. 3:50:19సలహాను ఒక్కసారి మాత్రమే రీకన్సిడరేషన్ కు
  5783. 3:50:22పంపే ఆప్షన్ ప్రెసిడెంట్ కి ఇచ్చారు. ఏ
  5784. 3:50:24పార్టీకి మెజారిటీ లేనప్పుడు మాత్రం పీఎం
  5785. 3:50:27ని ఎంచుకోవడంలో ప్రెసిడెంట్ తన సిచువేషనల్
  5786. 3:50:29డిస్క్రిషన్ ను ఖచ్చితంగా ఉపయోగిస్తారు. ఈ
  5787. 3:50:31మొత్తం కాన్సెప్ట్ ని ముగించే ముందు
  5788. 3:50:33రాజ్యాంగ పితామహుడు డాక్టర్ బి.ఆర్
  5789. 3:50:35అంబేద్కర్ గారు చెప్పిన ఈ పవర్ఫుల్ కోట్
  5790. 3:50:38ని వినండి. ద ప్రెసిడెంట్ రిప్రసెంట్స్ ద
  5791. 3:50:40నేషన్ బట్ డస్ నాట్ రూల్ ద నేషన్ దేశానికి
  5792. 3:50:43ఆయన ప్రతినిధి కానీ దేశాన్ని ఏలేది ఆయన
  5793. 3:50:46కాదు. ఇండియన్ ప్రెసిడెన్సీ నేచర్ ని
  5794. 3:50:48ఇంతకంటే అద్భుతంగా ఎవరు డిఫైన్ చేయలేరు. ఈ
  5795. 3:50:51కంప్లీట్ ఎక్స్ప్లనేషన్ తర్వాత నేను మీకు
  5796. 3:50:53ఒక మెయిన్స్ ఓరియెంటెడ్ ప్రశ్న
  5797. 3:50:55వదిలేస్తున్నాను. ఇన్ని పవర్స్ ఇంత
  5798. 3:50:57డిస్కషన్ ఉన్న భారత రాష్ట్రపతి కేవలం ఒక
  5799. 3:50:59రబ్బర్ స్టాంప్ ఆ? లేక మన రాజ్యాంగాన్ని
  5800. 3:51:03పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తిని
  5801. 3:51:05కాపాడే ఒక కాన్స్టిట్యూషనల్ సెంటినెలా?
  5802. 3:51:07ఆయనకున్న ఆ వీటో పవర్స్ డిస్క్రిషనరీ
  5803. 3:51:10పవర్స్ ని మైండ్లో పెట్టుకొని దీనికి
  5804. 3:51:12ఆన్సర్ ఫ్రేమ్ చేయండి. మరో అద్భుతమైన
  5805. 3:51:14ఎక్స్ప్లనేర్ తో మళ్ళీ కలుద్దాం. కీప్
  5806. 3:51:16లెర్నింగ్ కీప్ రివైజింగ్ ఆల్ ద బెస్ట్.
  5807. 3:51:18ఎస్సి అభ్యర్థులందరికీ నమస్కారం. ఈరోజు
  5808. 3:51:21మనం మన రాజ్యాంగంలోని రెండవ అత్యున్నత
  5809. 3:51:24పదవి అయిన వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ ఇండియా
  5810. 3:51:26గురించి ఒక అద్భుతమైన సినిమాటిక్
  5811. 3:51:28ఎక్స్ప్లెయినర్ ద్వారా నేర్చుకుందాం.
  5812. 3:51:30అమెరికన్ సిస్టం ఆధారంగా రూపొందించబడిన ఈ
  5813. 3:51:33పదవికి సంబంధించిన ప్రతి అంశాన్ని ఎగ్జామ్
  5814. 3:51:36పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో డీకోడ్ చేద్దాం. ఇక
  5815. 3:51:38ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా టాపిక్ లోకి
  5816. 3:51:40వెళ్ళిపోదాం. ఇక్కడ మీరు చూస్తున్నది ఈ
  5817. 3:51:43చాప్టర్ కి సంబంధించిన మన కంప్లీట్ రోడ్
  5818. 3:51:45మ్యాప్ ముందుగా ఆఫీస్ అండ్ ఎలక్షన్
  5819. 3:51:48ప్రాసెస్ చూద్దాం. ఆ తర్వాత
  5820. 3:51:50క్వాలిఫికేషన్స్, టర్మ్ మరియు పవర్స్.
  5821. 3:51:53చివరగా అమెరికన్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ తో ఉన్న
  5822. 3:51:56తేడాలు అలాగే ముఖ్యమైన ఆర్టికల్స్ ని
  5823. 3:51:58రివిజన్ చేద్దాం. రైట్ మొదటి విభాగం ఆఫీస్
  5824. 3:52:01అండ్ ఎలక్షన్ ప్రాసెస్ ది ఎలక్టోరల్
  5825. 3:52:03కాలేజ్ అసెంబ్లీ ఇప్పుడు కాస్త జాగ్రత్తగా
  5826. 3:52:06గమనించండి ప్రెసిడెంట్ లాగేనే వైస్
  5827. 3:52:09ప్రెసిడెంట్ కూడా ఇండైరెక్ట్ ఎలక్షన్
  5828. 3:52:11ద్వారానే ఎన్నుకోబడతారు. ఈ ఎలక్టోరల్
  5829. 3:52:13కాలేజ్ లో కేవలం మెంబర్స్ ఆఫ్ పార్లమెంట్
  5830. 3:52:15మాత్రమే ఉంటారు. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన
  5831. 3:52:17ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ పాయింట్ ఉంది. అసలు మన
  5832. 3:52:19ఒరిజినల్ రాజ్యాంగంలో రెండు సభల జాయింట్
  5833. 3:52:22మీటింగ్ ద్వారా ఎన్నుకునే పద్ధతి ఉండేది.
  5834. 3:52:24కానీ 1961 లో వచ్చిన 11త్
  5835. 3:52:26కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  5836. 3:52:28ద్వారా ఆ పద్ధతిని మార్చారు. ఈ
  5837. 3:52:30అమెండ్మెంట్ ఇయర్ ని మీ మైండ్ లో ఫిక్స్
  5838. 3:52:32చేసుకోండి. ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా
  5839. 3:52:35అభ్యర్థులను ట్రాప్ చేస్తుంది. ఈ రెండు
  5840. 3:52:37కాలమ్స్ మధ్య ఉన్న తేడాని గమనించండి. వైస్
  5841. 3:52:40ప్రెసిడెంట్ ఎన్నికలో ఉభయసభల ఎలెక్టెడ్
  5842. 3:52:43మరియు నామినేటెడ్ మెంబర్స్ ఇద్దరూ
  5843. 3:52:44పాల్గొంటారు. కానీ స్టేట్ లెజిస్లేటివ్
  5844. 3:52:47అసెంబ్లీ సభ్యులకు ఇందులో అవకాశం లేదు.
  5845. 3:52:49అదే మీరు ప్రెసిడెంట్ ఎన్నికను చూస్తే
  5846. 3:52:51అక్కడ కేవలం ఎలెక్టెడ్ మెంబర్స్ మాత్రమే
  5847. 3:52:53ఉంటారు. ప్లస్ అందులో స్టేట్ లెజిస్లేటివ్
  5848. 3:52:55అసెంబ్లీ సభ్యులు కూడా ఉంటారు. ఈ
  5849. 3:52:57స్ట్రక్చరల్ డిఫరెన్స్ ని ఎప్పటికీ
  5850. 3:52:59మర్చిపోకండి. అయితే మీకు డౌట్ రావచ్చు
  5851. 3:53:01అసలు స్టేట్ లెజిస్లేచర్స్ ని వైస్
  5852. 3:53:04ప్రెసిడెంట్ ఎన్నికలో ఎందుకు పక్కన
  5853. 3:53:05పెట్టారు అని డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్
  5854. 3:53:08గారు దీనికి ఒక స్పష్టమైన రీజన్ చెప్పారు.
  5855. 3:53:10ప్రెసిడెంట్ దేశం మొత్తానికి అధిపతి
  5856. 3:53:12కాబట్టి రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం అవసరం
  5857. 3:53:15కానీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ యొక్క మెయిన్
  5858. 3:53:17డ్యూటీ కేవలం కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్స్ అంటే
  5859. 3:53:19రాజ్యసభకు అధ్యక్షత వహించడం మాత్రమే.
  5860. 3:53:22అందుకే ఇందులో స్టేట్స్ కి ఓటింగ్ పవర్
  5861. 3:53:24అవసరం లేదని ఆయన ఈ అద్భుతమైన స్టేట్మెంట్
  5862. 3:53:27ద్వారా వివరించారు. ఇప్పుడు ఓటింగ్
  5863. 3:53:29మెకానిక్స్ ని ఒకసారి స్టెప్ బై స్టెప్ గా
  5864. 3:53:31అర్థం చేసుకుందాం. ఈ ఎన్నిక ప్రొపోర్షనల్
  5865. 3:53:34రిప్రజెంటేషన్ బై మీన్స్ ఆఫ్ సింగల్
  5866. 3:53:36ట్రాన్స్ఫరబుల్ వోట్ పద్ధతిలో సీక్రెట్
  5867. 3:53:38బ్యాలెట్ ద్వారా జరుగుతుంది. ఇంకొకటి
  5868. 3:53:40ఏంటంటే ఈ ఎన్నికలకు సంబంధించిన ఏ
  5869. 3:53:43వివాదమైనా సరే సుప్రీం కోర్ట్ మాత్రమే
  5870. 3:53:45డిసైడ్ చేస్తుంది. ఆ నిర్ణయమే ఫైనల్ అలాగే
  5871. 3:53:48ఎలక్టోరల్ కాలేజ్ అసంపూర్ణంగా ఉందనే
  5872. 3:53:51కారణంతో ఎన్నికను సవాలు చేయడానికి అసలు
  5873. 3:53:53వీలు లేదు. ఒకవేళ ఏదైనా కారణం చేత సుప్రీం
  5874. 3:53:56కోర్టు ఆ ఎన్నిక చెల్లదని తీర్పిస్తే
  5875. 3:53:59అప్పటికే వీపీ గా వారు తీసుకున్న
  5876. 3:54:00నిర్ణయాలు లేదా చేసిన పనులు మాత్రం
  5877. 3:54:02చట్టబద్ధంగానే వాలిడ్ అవుతాయి. ఇక ఒకసారి
  5878. 3:54:05మన వైస్ ప్రెసిడెన్స్ లిస్ట్ ని ఫాస్ట్ గా
  5879. 3:54:07చూద్దాం. 1952 లో మొట్టమొదటి వీపి గా
  5880. 3:54:10డాక్టర్ ఎస్ రాధాకృష్ణన్ గారు ఏకగ్రీవంగా
  5881. 3:54:12ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత 1967 లో వివి గిరి
  5882. 3:54:16గారు 1997 లో కృష్ణాకాంత్ గారు అలా
  5883. 3:54:19ప్రస్తుతం 2022 లో ఎన్నికైన జగదీప్ ధన్కర్
  5884. 3:54:22గారి వరకు ఈ చారిత్రక ప్రయాణం కొనసాగుతూ
  5885. 3:54:24వచ్చింది. రెండవ విభాగం క్వాలిఫికేషన్స్
  5886. 3:54:27అండ్ ఓత్ ఎలిజిబిలిటీ కండిషన్స్ ఏంటో
  5887. 3:54:31చూద్దాం. ఈ పదవికి పోటీ చేయాలంటే కొన్ని
  5888. 3:54:33బేసిక్ క్వాలిఫికేషన్స్ ఉండాలి. ఒకటి
  5889. 3:54:36భారతీయ పౌరుడై ఉండాలి. రెండు ఖచ్చితంగా 35
  5890. 3:54:40ఏళ్ల వయసు నిండి ఉండాలి. మూడవది చాలా
  5891. 3:54:43ముఖ్యం రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యే
  5892. 3:54:45అర్హత ఉండాలి. గుర్తుంచుకోండి ప్రెసిడెంట్
  5893. 3:54:48కి లోక్సభతో లింక్ ఉంటే వీపీ కి రాజ్యసభతో
  5894. 3:54:51లింక్ ఉంటుంది. ఇక నాలుగవది ఎటువంటి ఆఫీస్
  5895. 3:54:54ఆఫ్ ప్రాఫిట్ అంటే లాభదాయక పదవిలో
  5896. 3:54:57ఉండకూడదు. అయితే ఇక్కడ సిట్టింగ్
  5897. 3:54:58ప్రెసిడెంట్ విపి గవర్నర్ లేదా మంత్రులకు
  5898. 3:55:01ఒక ఎగ్జెంప్షన్ ఉంటుంది. నామినేషన్స్
  5899. 3:55:04విషయానికి వస్తే ఈ నంబర్స్ మీ ప్రిలిమ్స్
  5900. 3:55:06కి చాలా చాలా ముఖ్యం. అభ్యర్థి నామినేషన్
  5901. 3:55:09పత్రాన్ని కనీసం 20 మంది ఎలెక్టర్లు
  5902. 3:55:12ప్రపోజల్స్ గా ప్రతిపాదించాలి అలాగే మరో
  5903. 3:55:1420 మంది సెకండర్స్ గా బలపరచాలి.
  5904. 3:55:17అంతేకాకుండా ఆర్బిఐ లో ఖచ్చితంగా ₹15,000
  5905. 3:55:20సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ గా చెల్లించాలి. ఈ
  5906. 3:55:23పర్టికులర్ ఫిగర్స్ ని గుర్తుపెట్టుకోండి.
  5907. 3:55:25ఇప్పుడు ప్రమాణ స్వీకారం వైస్ ప్రెసిడెంట్
  5908. 3:55:27చేత ప్రెసిడెంట్ కానీ లేదా వారు అపాయింట్
  5909. 3:55:29చేసిన వ్యక్తి కానీ ప్రమాణ స్వీకారం
  5910. 3:55:31చేస్తారు. వీరు రాజ్యాంగానికి నిజమైన
  5911. 3:55:34విశ్వాసం విధేయత చూపుతానని ప్రమాణం
  5912. 3:55:36చేస్తారు. ఇక పదవికి సంబంధించిన షరతులు
  5913. 3:55:39ఏంటంటే వీరు పార్లమెంట్ లేదా ఏ రాష్ట్ర
  5914. 3:55:41శాసనసభలోనూ మెంబర్ గా ఉండకూడదు. ఒకవేళ అలా
  5915. 3:55:44ఉండి వీపీ గా ఎన్నికైతే వారు వీపి ఆఫీస్
  5916. 3:55:46లో అడుగుపెట్టిన క్షణమే ఆ పాత సీటు ఖాళీ
  5917. 3:55:49అయినట్లుగా పరిగణిస్తారు. అలాగే ఎలాంటి
  5918. 3:55:51ఇతర లాభదాయక పదవులు అసలు చేపట్టరాదు. మూడవ
  5919. 3:55:55విభాగం టర్మ్ అండ్ వేకెన్సీ రూల్స్ వైస్
  5920. 3:55:59ప్రెసిడెంట్ గారి పదవీ కాలం సాధారణంగా ఐదు
  5921. 3:56:01సంవత్సరాలు అయితే వారు ఎప్పుడైనా సరే తమ
  5922. 3:56:04రాజీనామా పత్రాన్ని నేరుగా ప్రెసిడెంట్ కి
  5923. 3:56:07ఇచ్చి పదవి నుండి తప్పుకోవచ్చు. ఇది చాలా
  5924. 3:56:10స్ట్రెయిట్ ఫార్వర్డ్ ప్రాసెస్ ఆ తర్వాత
  5925. 3:56:12వచ్చే తొలగింపు ప్రక్రియే మనకి కొంచెం
  5926. 3:56:14ఎగ్జామ్ పాయింట్ అఫ్ వ్యూ లో ఇంపార్టెంట్.
  5927. 3:56:16ఒక విషయం క్లియర్ గా గుర్తుంచుకోండి
  5928. 3:56:18ప్రెసిడెంట్ కి వాడినట్టుగా రాజ్యాంగం
  5929. 3:56:21ఎక్కడ వైస్ ప్రెసిడెంట్ కి ఇంపీచ్మెంట్
  5930. 3:56:23అనే పదాన్ని వాడలేదు. అయితే వీరిని
  5931. 3:56:25తొలగించే తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టాలి
  5932. 3:56:27అంటే కచ్చితంగా 14 రోజుల ముందస్తు నోటీస్
  5933. 3:56:30ఇవ్వాలి. ఈ 14 రోజుల నోటీస్ పీరియడ్ అనే ఈ
  5934. 3:56:33ఫాక్ట్ ని మాత్రం అస్సలు మిస్ అవ్వకండి.
  5935. 3:56:35ఇప్పుడు ఈ తొలగింపు ప్రక్రియను డీకోడ్
  5936. 3:56:37చేద్దాం. ఆ తీర్మానాన్ని ముందుగా
  5937. 3:56:39రాజ్యసభలో ఎఫెక్టివ్ మెజారిటీతో
  5938. 3:56:41ఆమోదించాలి. ఆ తర్వాత లోక్ సభ దానికి
  5939. 3:56:44కేవలం సింపుల్ మెజారిటీతో ఒప్పుకుంటే
  5940. 3:56:47సరిపోతుంది. ఇంకో ముఖ్యమైన ట్రాప్ ఏంటంటే
  5941. 3:56:50రాజ్యాంగంలో వీళ్ళ తొలగింపుకు ఎలాంటి
  5942. 3:56:52నిర్దిష్టమైన కారణాలు అసలు మెన్షన్
  5943. 3:56:54చేయలేదు. ఒకవేళ పదవి కాలం ముగియడం వల్ల
  5944. 3:56:56ఖాళీ వస్తే ఆ గడువు ముగిసేలోపే ఎలక్షన్
  5945. 3:56:58జరగాలి. కానీ ఇక్కడ చాలా మంది తప్పు చేసే
  5946. 3:57:01పాయింట్ ఒకటి ఉంది వినండి. మరణం రాజీనామా
  5947. 3:57:04లేదా తొలగింపు వల్ల అకస్మాత్తుగా ఖాళీ
  5948. 3:57:06ఏర్పడి కొత్త వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఎన్నికైతే
  5949. 3:57:08ఆ కొత్త వీపి కేవలం మిగిలిన కాలానికి
  5950. 3:57:10మాత్రమే కాకుండా అప్పటినుంచి పూర్తిగా ఐదు
  5951. 3:57:13సంవత్సరాల పాటు పదవిలో ఉంటారు. ఇది చాలా
  5952. 3:57:15కీ పాయింట్ నాలుగవ విభాగం పవర్స్ అండ్
  5953. 3:57:19డ్యూయల్ ఫంక్షన్స్. ఎక్స్ ఆఫీస్ చైర్మన్
  5954. 3:57:22మరియు ఆక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్. విపి గారికి
  5955. 3:57:24ముఖ్యంగా రెండు విధాలు ఉంటాయి. మొదటిది
  5956. 3:57:26రాజ్య సభకు ఎక్స్ అఫీషియో చైర్మన్ గా
  5957. 3:57:28వ్యవహరించడం. ఇది అచ్చం మన లోక్సభ స్పీకర్
  5958. 3:57:31తో సమానం. అలాగే అమెరికన్ సిస్టం లోని
  5959. 3:57:33సెనట్ చైర్మన్ పాత్రను కూడా పోలి ఉంటుంది.
  5960. 3:57:35రెండవది ఒకవేళ ప్రెసిడెంట్ పదవి ఖాళీ
  5961. 3:57:37అయితే వీరు యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్ గా
  5962. 3:57:39బాధ్యతలు తీసుకుంటారు. అయితే మీరు
  5963. 3:57:41గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే వైస్
  5964. 3:57:42ప్రెసిడెంట్ గారు యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్
  5965. 3:57:44గా ఉన్న సమయంలో ఆ రాజ్యసభ చైర్మన్ విధులను
  5966. 3:57:46మాత్రం రాజ్యసభ డెప్యూటీ చైర్మన్
  5967. 3:57:48చూసుకుంటారు. ఇక్కడ ఇంకొక టైం లిమిట్ కూడా
  5968. 3:57:51ఉంది. ఈ సిక్స్ అనే నెంబర్ ని మైండ్ లో
  5969. 3:57:53పెట్టుకోండి. వైస్ ప్రెసిడెంట్ గరిష్టంగా
  5970. 3:57:56ఆరు నెలల పాటు మాత్రమే యాక్టింగ్
  5971. 3:57:58ప్రెసిడెంట్ గా కొనసాగగలరు. ఎందుకంటే ఆ
  5972. 3:58:00ఆరు నెలలలోపు కొత్త ప్రెసిడెంట్ ని
  5973. 3:58:03ఎన్నుకోవడం రాజ్యాంగం ప్రకారం తప్పనిసరి.
  5974. 3:58:05వేతనం విషయానికి వస్తే ఇదొక ఆసక్తికరమైన
  5975. 3:58:08రాజ్యాంగ పరమైన పాయింట్ అసలు రాజ్యాంగంలో
  5976. 3:58:11వైస్ ప్రెసిడెంట్ అనే పదవికి ఎటువంటి
  5977. 3:58:13వేతనం ఫిక్స్ చేయలేదు. వీరికి రాజ్యసభ
  5978. 3:58:16ఎక్స్ అఫిషియో చైర్మన్ హోదాలోనే జీతం
  5979. 3:58:18వస్తుంది. 2018 రివిజన్ తర్వాత ఇది నెలకు
  5980. 3:58:21నాలుగు లక్షల రూపాయలుగా ఉంది. అలాగే
  5981. 3:58:24రిటైర్ అయ్యాక 50% పెన్షన్ వస్తుంది. కానీ
  5982. 3:58:27వీరు యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్ గా
  5983. 3:58:28పనిచేస్తున్న సమయంలో మాత్రం రాజ్యసభ
  5984. 3:58:30చైర్మన్ జీతం తీసుకోరు. అప్పుడు
  5985. 3:58:32ప్రెసిడెంట్ కి లభించే జీతభత్యాలే
  5986. 3:58:34తీసుకుంటారు. ఐదవ విభాగం ఇండియన్ వర్సెస్
  5987. 3:58:37అమెరికన్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఒక చిన్న
  5988. 3:58:40కంపారిటివ్ కాన్స్టిట్యూషనల్ అనాలసిస్
  5989. 3:58:42అమెరికన్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ కి మన దేశ వైస్
  5990. 3:58:45ప్రెసిడెంట్ కి ఉన్న అతి పెద్ద తేడా
  5991. 3:58:46సక్సెషన్ లోనే ఉంది. అమెరికాలో
  5992. 3:58:48ప్రెసిడెంట్ పదవి ఖాళీ అయితే వీపి ఆ
  5993. 3:58:50మిగిలిన పదవీ కాలం మొత్తానికి ప్రెసిడెంట్
  5994. 3:58:52అయిపోతారు. కానీ మన దగ్గర అలా జరగదు. మన
  5995. 3:58:55వీపి కేవలం కొత్త ప్రెసిడెంట్ ఎన్నిక
  5996. 3:58:57అయ్యే వరకే యాక్టింగ్ ప్రెసిడెంట్ గా
  5997. 3:58:59ఉంటారు. అందుకే మన వైస్ ప్రెసిడెంట్
  5998. 3:59:01పదవికి పొలిటికల్ కంటిన్యూటీ కోసమే తప్ప
  5999. 3:59:03పెద్దగా అధికారాలు లేవని కొందరు రాజ్యాంగ
  6000. 3:59:05నిపుణులు ఈ పదవిని హిస్ సూపర్ ఫ్లూయస్
  6001. 3:59:08హైనెస్ అని కూడా వర్ణించారు. చివరిగా ఆరవ
  6002. 3:59:11విభాగం కీ ఆర్టికల్స్ ని ఒక్కసారి ఫాస్ట్
  6003. 3:59:14గా రివిజన్ చేసేద్దాం. ఈ టేబుల్ ని కాస్ట్
  6004. 3:59:16ఆఫ్ వేగంగా స్కాన్ చేయండి. ఆర్టికల్ 63
  6005. 3:59:19వైస్ ప్రెసిడెంట్ పదవి గురించి చెబుతుంది.
  6006. 3:59:21ఆర్టికల్ 64 ఆయన రాజ్యసభకు ఎక్స్ అఫీషియల్
  6007. 3:59:24చైర్మన్ అని స్పష్టం చేస్తుంది. అలాగే
  6008. 3:59:27ఆర్టికల్ 66 ఎలక్షన్ కి సంబంధించింది.
  6009. 3:59:29ఆర్టికల్ 67 టర్మ్ గురించి వివరిస్తుంది.
  6010. 3:59:32ఇక ఆర్టికల్ 69 ప్రమాణ స్వీకారం గురించి
  6011. 3:59:35చెబుతుంది. ఇవి డైరెక్ట్ ఆర్టికల్స్ మీ
  6012. 3:59:38ప్రిలిమ్స్ కు అత్యంత కీలకం. సరే ఇంతటితో
  6013. 3:59:40మన ఎక్స్ప్లనర్ ముగుస్తుంది. కానీ వెళ్లే
  6014. 3:59:43ముందు మీ ప్రిపరేషన్ ని టెస్ట్ చేసి ఒక
  6015. 3:59:45చిన్న ఆలోచన. మనం ఇందాక డిస్కస్ చేసిన ఈ
  6016. 3:59:48కంప్లీట్ రాజ్యాంగపరమైన నిర్మాణాన్ని
  6017. 3:59:50ఆధారంగా ఆలోచించండి. రాజ్యాంగ నిర్మాతలు
  6018. 3:59:53ప్రెసిడెంట్ కి పెట్టినట్టుగా వైస్
  6019. 3:59:54ప్రెసిడెంట్ కి ఒక అధికారిక ఇంపీచ్మెంట్
  6020. 3:59:57ప్రక్రియను ఎందుకు చేర్చలేదు? ఈ ప్రశ్న మీ
  6021. 4:00:00యూపీఎస్స మెయిన్స్ ఆలోచన విధానానికి చాలా
  6022. 4:00:02బాగా ఉపయోగపడుతుంది. దీని జవాబుని
  6023. 4:00:04విశ్లేషించండి. మరో ఇంట్రెస్టింగ్ టాపిక్
  6024. 4:00:06తో మళ్ళీ కలుద్దాం. ఆల్ ద బెస్ట్
  6025. 4:00:08వెల్కమ్ టు ద మోస్ట్ క్రూషియల్ పార్ట్ ఆఫ్
  6026. 4:00:10యువర్ యపఎస్సి పాలిటీ ప్రిపరేషన్ ఈరోజు
  6027. 4:00:13మనం ఒక మామూలు చాప్టర్ చదవడం లేదు. భారత
  6028. 4:00:16కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థకే గుండెకాయ లాంటి
  6029. 4:00:18ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం దాని వెనుక ఉన్న ఆ
  6030. 4:00:21రాజ్యాంగ నిర్మాణాన్ని ఒక 3D సినిమాటిక్
  6031. 4:00:24ప్రయాణంలా అర్థం చేసుకుందాం. సిలబస్
  6032. 4:00:26కంప్లీట్ చేయడమే కాదు రేపు ఎగ్జామ్ లో
  6033. 4:00:29వచ్చే ట్రిక్కీ ట్రాప్స్ ని ఎలా ఛేదించాలో
  6034. 4:00:31కూడా ఇక్కడ నేర్చుకుందాం. సో మీ అటెన్షన్
  6035. 4:00:34మొత్తం ఇక్కడే ఉంచండి. లెట్స్ డైవ్ ఇన్ ఈ
  6036. 4:00:37ఎక్స్ప్లైనర్ పూర్తఅయ్యేసరికి మీరు ఆరు
  6037. 4:00:39ముఖ్యమైన విభాగాలను పూర్తిగా మాస్టర్
  6038. 4:00:41చేస్తారు. అవేంటంటే ఇంట్రడక్షన్ అన్న
  6039. 4:00:43అపాయింట్మెంట్ అటు తర్వాత ఓత్ టర్మ్ అండ్
  6040. 4:00:45శలరీ ఆ పైన పవర్స్ అండ్ ఫంక్షన్స్
  6041. 4:00:48రిలేషన్షిప్ విత్ ద ప్రెసిడెంట్
  6042. 4:00:49ముఖ్యమంత్రుల నుంచి ప్రధానులైన వారి
  6043. 4:00:51చరిత్ర మరియు ఫైనల్ గా ఎగ్జామ్ లో బాగా
  6044. 4:00:54కన్ఫ్యూజ్ చేసే ద కేర్ టేకర్ గవర్నమెంట్
  6045. 4:00:56సో మన మొదటి విభాగం ఇంట్రడక్షన్ అండ్
  6046. 4:01:00అపాయింట్మెంట్ ఆఫ్ ద ప్రైమ్ మినిస్టర్ మన
  6047. 4:01:02రాజ్యాంగంలో ఈ అత్యున్నత పదవికి ఉన్న
  6048. 4:01:04ప్రాముఖ్యతకు పునాది ఇక్కడే పడుతుంది.
  6049. 4:01:06ఇక్కడ ఏర్పడుతున్న ఈ నిర్మాణాన్ని ఇప్పుడు
  6050. 4:01:09మనం దశలవారిగా డీకోడ్ చేద్దాం. ఇప్పుడు
  6051. 4:01:11కాస్త జాగ్రత్తగా గమనించండి ఎందుకంటే
  6052. 4:01:14ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను
  6053. 4:01:17ట్రాప్ చేస్తోంది. మన పార్లమెంటరీ సిస్టం
  6054. 4:01:19లో ప్రెసిడెంట్ కేవలం ఒక నామినల్
  6055. 4:01:21ఎగ్జిక్యూటివ్ అంటే డిజూరా ఎగ్జిక్యూటివ్
  6056. 4:01:24లేదా హెడ్ ఆఫ్ ది స్టేట్ మాత్రమే కానీ
  6057. 4:01:27ప్రైమ్ మినిస్టర్ అలా కాదు ఆయన రియల్
  6058. 4:01:29ఎగ్జిక్యూటివ్ అనగా డి ఫాక్టో
  6059. 4:01:31ఎగ్జిక్యూటివ్ లేదా హెడ్ ఆఫ్ ద గవర్నమెంట్
  6060. 4:01:33సింపుల్ గా చెప్పాలంటే పేరుకు రాష్ట్రపతి
  6061. 4:01:35దేశాధినేత అయిన అసలైన పవర్ వాస్తవిక
  6062. 4:01:38అధికారాలు మాత్రం ప్రధానమంత్రి చేతిలోనే
  6063. 4:01:40ఉంటాయి. ఆర్టికల్ 75 అనగా ఆర్టికల్ 75
  6064. 4:01:44గమనిస్తే ఇది చాలా సింపుల్ గా ద ప్రైమ్
  6065. 4:01:46మినిస్టర్ షల్ బి అపాయింటెడ్ బై ద
  6066. 4:01:48ప్రెసిడెంట్ అని మాత్రమే చెప్తుంది. అంతే
  6067. 4:01:51ఇక్కడ మీరు ఒక విషయం అర్థం చేసుకోవాలి.
  6068. 4:01:53ప్రధానమంత్రి ఎంపికకు సంబంధించి మన
  6069. 4:01:55రాజ్యాంగంలో ఎలాంటి నిర్దిష్ట ప్రక్రియ
  6070. 4:01:57అంటే స్పెసిఫిక్ ప్రొసీజర్ లేదు.
  6071. 4:02:00రాజ్యాంగం సైలెంట్ గా ఉన్న ఇక్కడే రాజకీయ
  6072. 4:02:02సంప్రదాయాలు అదేనండి పొలిటికల్
  6073. 4:02:04కన్వెన్షన్స్ తెరపైకి వస్తాయి. దాన్ని
  6074. 4:02:06బట్టి లోక్సభలో మెజారిటీ పార్టీ నాయకుడిని
  6075. 4:02:09రాష్ట్రపతి ప్రధానిగా నియమిస్తారు. అయితే
  6076. 4:02:12ఇక్కడ ఒక చిన్న డౌట్ రావచ్చు. ఏ పార్టీకి
  6077. 4:02:14క్లియర్ మెజారిటీ రానప్పుడు లేదా ఒక
  6078. 4:02:16ప్రధాని ఆకస్మితంగా మరణించినప్పుడు
  6079. 4:02:18పరిస్థితి ఏంటి? అప్పుడే రాష్ట్రపతి తన
  6080. 4:02:21సిచువేషనల్ డిస్క్రిషన్ అనగా పరిస్థితులకు
  6081. 4:02:24అనుగుణంగా తన విచక్షణ అధికారాన్ని
  6082. 4:02:25ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు 1979వ సంవత్సరంలో
  6083. 4:02:29ఏ పార్టీకి మెజారిటీ లేనప్పుడు అప్పటి
  6084. 4:02:31రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి గారు చరణ్
  6085. 4:02:33సింగ్ గారిని ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు.
  6086. 4:02:34అలాగే 1984 లో ఇందిరా గాంధీ గారి హటాను
  6087. 4:02:37మరణం తర్వాత రాష్ట్రపతి జైల్ సింగ్ గారు ఆ
  6088. 4:02:40విచక్షణ అధికారంతోనే రాజీవ్ గాంధీ గారిని
  6089. 4:02:42ప్రధానమంత్రిగా అపాయింట్ చేశారు. ఇప్పుడు
  6090. 4:02:44మీకోసం ఒక ఇంపార్టెంట్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  6091. 4:02:47అటెన్షన్ ఇక్కడ పెట్టండి ఒక వ్యక్తిని
  6092. 4:02:49ప్రధానమంత్రిగా అపాయింట్ చేయడానికి ముందే
  6093. 4:02:51ఆ వ్యక్తి లోక్ సభలో తన మెజారిటీని ప్రూవ్
  6094. 4:02:53చేసుకోవాలా? కాస్త ఆలోచించండి. రాజ్యాంగం
  6095. 4:02:57దీని గురించి అసలు ఏం చెబుతుంది. దానికి
  6096. 4:02:59సమాధానం ఏంటంటే ముందే ప్రూవ్
  6097. 4:03:01చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. 1980 లో ఢిల్లీ
  6098. 4:03:05హైకోర్ట్ ఇచ్చిన తీర్పు దీనికి స్పష్టత
  6099. 4:03:06ఇచ్చింది. ఒక వ్యక్తిని ముందుగా
  6100. 4:03:08ప్రధానమంత్రిగా నియమించి ఆ తర్వాత ఒక
  6101. 4:03:11రీజనబుల్ పీరియడ్ లో మెజారిటీ
  6102. 4:03:13నిరూపించుకోవాలని రాష్ట్రపతి కోరవచ్చు.
  6103. 4:03:15ఇది మాత్రమే కాదు 1997 లో సుప్రీం కోర్టు
  6104. 4:03:18ఇచ్చిన జడ్జ్మెంట్ ప్రకారం పార్లమెంట్లో
  6105. 4:03:20అసలు మెంబర్ కాని వ్యక్తి కూడా ఆరు నెలల
  6106. 4:03:23పాటు ప్రధానమంత్రిగా ఉండవచ్చు. ఆ సిక్స్
  6107. 4:03:25మంత్స్ లోపు వారు ఏదో ఒక సభకు ఎన్నికైతే
  6108. 4:03:27సరిపోతుంది. ఇక్కడ ఒక ఇంట్రెస్టింగ్
  6109. 4:03:29పాయింట్ ఏంటంటే బ్రిటన్ లో ప్రైమ్
  6110. 4:03:31మినిస్టర్ కచ్చితంగా లోయర్ హౌస్ సభ్యుడే
  6111. 4:03:34ఉండాలి కానీ మన ఇండియాలో ఏ సభ సభ్యుడైనా
  6112. 4:03:36కావచ్చు. ఇది మీరు ఎగ్జామ్ కోసం కచ్చితంగా
  6113. 4:03:39గుర్తుంచుకోవాల్సిన కీ పాయింట్. నెక్స్ట్
  6114. 4:03:41సెక్షన్ టు ఓత్ టర్మ్ అండ్ శాలరీ ఒక
  6115. 4:03:45సాధారణ నాయకుడిని మన రాజ్యాంగానికి
  6116. 4:03:47కట్టుబడి ఉండేలా చేసే ఫార్మాలిటీస్ ఏంటో
  6117. 4:03:50ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ కండిషన్స్ ని కరెక్ట్
  6118. 4:03:52గా అబ్సర్వ్ చేయండి. ఆఫీస్ లోకి ఎంటర్
  6119. 4:03:54అయ్యే ముందు ప్రధానమంత్రి చేత మన
  6120. 4:03:56రాష్ట్రపతి ఓట్స్ ఆఫ్ ఆఫీస్ అండ్ సీక్రసీ
  6121. 4:03:59అంటే పదవి మరియు రహస్య కాపు ప్రమాణాలు
  6122. 4:04:01చేయిస్తారు. టర్మ్ విషయానికి వస్తే ప్రైమ్
  6123. 4:04:04మినిస్టర్ టర్మ్ ఫిక్స్డ్ కాదు. ఆయన
  6124. 4:04:06డ్యూరింగ్ ద ప్లెజర్ ఆఫ్ ద ప్రెసిడెంట్
  6125. 4:04:08మాత్రమే పదవిలో కొనసాగుతారు. వన్ సెకండ్
  6126. 4:04:10ప్లెజర్ ఆఫ్ ద ప్రెసిడెంట్ అనగానే
  6127. 4:04:12రాష్ట్రపతికి ఇష్టం వచ్చినప్పుడు
  6128. 4:04:13తీసేయొచ్చని అనుకోకండి. లోక్సభలో మెజారిటీ
  6129. 4:04:16సపోర్ట్ ఎంజాయ్ చేస్తున్నంతవరకు ప్రధానిని
  6130. 4:04:19ఎవరు డిస్మిస్ చేయలేరు. ఇక శాలరీ
  6131. 4:04:21విషయానికి వస్తే పార్లమెంటే దాన్ని
  6132. 4:04:22ఎప్పటికప్పుడు చట్టాల ద్వారా డిసైడ్
  6133. 4:04:24చేస్తుంది. ఇప్పుడు మనం ఈ ఎక్స్ప్లైనర్
  6134. 4:04:26లోని కోర్ మిషనరీ లోకి ఎంటర్ అవుతున్నాం.
  6135. 4:04:29అదే secెక్షన్ 3 పవర్స్ అండ్ ఫంక్షన్స్
  6136. 4:04:31ఆఫ్ ద ప్రైమ్ మినిస్టర్ దేశ రాజ్యాంగ
  6137. 4:04:34యంత్రాంగం అంతా ఈ కేంద్ర బిందువు చుట్టే
  6138. 4:04:37ఎలా పని చేస్తుందో తెలుసుకుందాం. ఫస్ట్
  6139. 4:04:39కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ తో ప్రధాని
  6140. 4:04:41రిలేషన్ చూద్దాం. మంత్రులను నియమించేది
  6141. 4:04:43రాష్ట్రపతి అయినా ఎవరిని నియమించాలో
  6142. 4:04:45రికమెండ్ చేసేది ప్రైమ్ మినిస్టరే వాళ్ళకు
  6143. 4:04:47పోర్ట్ఫోలియోస్ ఇవ్వటం మార్చటం అంతా
  6144. 4:04:50ప్రధాని చేతిలోనే ఉంటుంది. ఎవరితోనైనా
  6145. 4:04:52అభిప్రాయ భేదాలు వస్తే ఆ మంత్రిని రిజైన్
  6146. 4:04:54చేయమని అడగొచ్చు లేదా డిస్మిస్ చేయమని
  6147. 4:04:56ప్రెసిడెంట్ కి అడ్వైస్ చేయొచ్చు. ఇక్కడ
  6148. 4:04:58మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్ పాయింట్ ఒకటి ఉంది
  6149. 4:05:00బాగా గుర్తుపెట్టుకోండి. ప్రధానమంత్రి
  6150. 4:05:02రాజీనామా చేసినా లేదా చనిపోయినా మొత్తం
  6151. 4:05:05కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ ఆటోమేటిక్ గా
  6152. 4:05:07రద్దయపోతుంది. ది ఎంటైర్ కౌన్సిల్
  6153. 4:05:09కొలాప్సెస్ ఇక పార్లమెంట్ మరియు
  6154. 4:05:11ప్రెసిడెంట్ తో ఆయన రిలేషన్ విషయానికి
  6155. 4:05:13వస్తే ఆర్టికల్ 78 ప్రకారం రాష్ట్రపతికి
  6156. 4:05:16మరియు మంత్రిమండలికి మధ్య ప్రధాని ఒక
  6157. 4:05:18ప్రిన్సిపల్ ఛానల్ ఆఫ్ కమ్యూనికేషన్ లో
  6158. 4:05:20యాక్ట్ చేస్తారు. దేశంలోని అటార్నీ జనరల్
  6159. 4:05:22కాగ్ అంటే సిఏజి యూపీఎస్సీ ఎలక్షన్ కమిషన్
  6160. 4:05:25చైర్మన్ల నియామకాలపై ప్రెసిడెంట్ కి సలహా
  6161. 4:05:28ఇచ్చేది కూడా ఈయనే. అంతేకాకుండా లోయర్
  6162. 4:05:30హౌస్ కు లీడర్ గా ఉంటారు అలాగే లోక్ సభను
  6163. 4:05:33రద్దు చేయమని ఏ సమయంలోనైనా రాష్ట్రపతికి
  6164. 4:05:35రికమెండ్ చేసే పవర్ కూడా ప్రధానికే
  6165. 4:05:37ఉంటుంది. ఇవి మాత్రమే కాదండోయ్ ప్రైమ్
  6166. 4:05:39మినిస్టర్ కి ఇంకా చాలా పవర్స్ ఉన్నాయి.
  6167. 4:05:41ఆయన నీతి ఆయోగ్, నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్
  6168. 4:05:44కౌన్సిల్ మరియు ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్కు
  6169. 4:05:46చైర్మన్ గా ఉంటారు. ప్రిలిమ్స్ లో ఇవి
  6170. 4:05:48డైరెక్ట్ మ్యాచ్ ద ఫాలోయింగ్ క్వశ్చన్స్
  6171. 4:05:50గా వస్తుంటాయి జాగ్రత్త. ఇంకా మన ఫారెన్
  6172. 4:05:52పాలసీని షేప్ చేయడం, యూనియన్ కి చీఫ్
  6173. 4:05:54స్పోక్స్ పర్సన్ గా ఉండడం ముఖ్యంగా
  6174. 4:05:56ఎమర్జెన్సీస్ టైం లో క్రైసిస్ మేనేజర్ ఇన్
  6175. 4:05:58చీఫ్ గా దేశాన్ని ముందుకు నడిపించడం
  6176. 4:06:00ఇవన్నీ ఆయన బాధ్యతలే మరింత క్లారిటీ కోసం
  6177. 4:06:04పొలిటికల్ సైన్స్ స్కాలర్స్ ఈ పదవి
  6178. 4:06:06గురించి ఏమన్నారో వినండి. లార్డ్ మోర్లీ
  6179. 4:06:09ప్రధానిని ప్రిమిస్ ఇంటర్ పారీస్ అంటే
  6180. 4:06:12ఫస్ట్ అమంగ్ ఈక్వల్ మరియు కీ స్టోన్ ఆఫ్ ద
  6181. 4:06:15క్యాబినెట్ ఆర్చ్ అని వర్ణించారు. సర్
  6182. 4:06:17విలియం వర్నాన్ హార్కోట్ అయితే ఇంటర్
  6183. 4:06:19స్టెల్లాస్ లూనా మెనోరేస్ అనగా ఏ మూన్
  6184. 4:06:22అమాంగ్ లెస్సర్ స్టార్స్ అన్నారు.
  6185. 4:06:24మంత్రివర్గంలో ప్రధానికి ఉన్న
  6186. 4:06:26గ్రావిటేషనల్ పుల్ ని ఈ కోట్స్ అద్భుతంగా
  6187. 4:06:29ఎక్స్ప్లెయిన్ చేస్తున్నాయి కదూ,
  6188. 4:06:31ఐవర్జెనింగ్స్ ఇంకొక అడుగు ముందుక వేసి
  6189. 4:06:33ఏమన్నారో చూడండి. ప్రధాని అంటే ఆ సన్
  6190. 4:06:35అరౌండ్ విచ్ ప్లానెట్స్ రివాల్వ్ గ్రహాలు
  6191. 4:06:37సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగినట్లు సిస్టం అంతా
  6192. 4:06:39ఆయన చుట్టూ తిరుగుతుందట అంతే కాదు ఆల్
  6193. 4:06:41రోడ్స్ ఇన్ ది కాన్స్టిట్యూషన్ లీడ్స్ ద
  6194. 4:06:43ప్రైమ్ మినిస్టర్ అంటే రాజ్యాంగంలోని
  6195. 4:06:45అన్ని మార్గాలు ప్రధానమంత్రి వైపే దారి
  6196. 4:06:47తీస్తాయి. పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో ఆయన
  6197. 4:06:49ఆధిపత్యం ఎలాంటిదో మీకు ఇప్పుడు ఒక ఐడియా
  6198. 4:06:51వస్తుంది కదా ఇక్కడి నుంచి సెక్షన్ఫోర్
  6199. 4:06:54రిలేషన్షిప్ విత్ ద ప్రెసిడెంట్
  6200. 4:06:56ఇప్పటివరకు మనం మాట్లాడుకున్న ఈ
  6201. 4:06:57అధికారాలన్నీ ఏ రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్ బేస్
  6202. 4:07:00చేసుకుని ఉన్నాయో ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ మూడు
  6203. 4:07:02ఆర్టికల్స్ మీ ప్రిపరేషన్ కి చాలా చాలా
  6204. 4:07:04ముఖ్యం వీటిని ఖచ్చితంగా బైహార్ట్ చేయండి.
  6205. 4:07:07ఆర్టికల్ 74 రాష్ట్రపతికి సహాయ సలహాలు
  6206. 4:07:10ఇవ్వడానికి ప్రధాని నేతృత్వంలో
  6207. 4:07:12మంత్రిమండలి ఉంటుంది అని చెబుతుంది.
  6208. 4:07:14ఆర్టికల్ 75 ప్రధానమంత్రి రాష్ట్రపతిచే
  6209. 4:07:17నియమించబడతారో మరియు మంత్రులు రాష్ట్రపతి
  6210. 4:07:20ప్లెజర్ ఉన్నంతవరకు పదవిలో ఉంటారు అని
  6211. 4:07:22వివరిస్తుంది. ఇక ఆర్టికల్ 78 మంత్రిమండలి
  6212. 4:07:25తీసుకునే అన్ని నిర్ణయాలను రాష్ట్రపతికి
  6213. 4:07:27కమ్యూనికేట్ చేయడం ప్రధాన బాధ్యత అని
  6214. 4:07:29స్పష్టం చేస్తుంది. ఈ మూడు ఆర్టికల్స్ మన
  6215. 4:07:31ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్ కి అసలైన హార్ట్
  6216. 4:07:33లాంటివి. ఇప్పుడు హిస్టరీ లోకి వెళ్లి
  6217. 4:07:35సెక్షన్ 5 చూద్దాం. చీఫ్ మినిస్టర్స్ హూ
  6218. 4:07:38బికేమ్ ప్రైమ్ మినిస్టర్స్ స్టేట్ లెవెల్
  6219. 4:07:40పవర్ అండ్ ఎక్స్పీరియన్స్ నేషనల్
  6220. 4:07:42లీడర్షిప్ గా ఎలా మారుతుందో ఇది
  6221. 4:07:44తెలియజేస్తుంది. మన ఇండియన్ హిస్టరీలో
  6222. 4:07:46ఆరుగురు ముఖ్యమంత్రులు దేశ
  6223. 4:07:48ప్రధానమంత్రులయ్యారు. 1977 లో బాంబే
  6224. 4:07:51స్టేట్ నుంచి మొరార్జీ దేశ గారు 1979 లో
  6225. 4:07:54యూపీ నుంచి చరణ్ సింగ్ 1989 లో మళ్ళీ యూపీ
  6226. 4:07:57నుంచే విపి సింగ్ గారు వచ్చారు. ఆ తర్వాత
  6227. 4:08:001991 లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి పివి
  6228. 4:08:02నరసింహరావు గారు పీఎం అయ్యారు. ఇక్కడ
  6229. 4:08:04వచ్చిన అసోసియేటివ్ మెమొరీ పాయింట్ దక్షిణ
  6230. 4:08:06భారతదేశం నుంచి వచ్చిన మొదటి ప్రధాని
  6231. 4:08:08ఆయనే. ఆ తర్వాత 1996 లో కర్ణాటక నుంచి
  6232. 4:08:12హెచ్ డి. దేవేగౌడ గారు ఆ పై 2014 లో
  6233. 4:08:15గుజరాత్ నుంచి నరేంద్ర మోడీ గారు
  6234. 4:08:16ప్రధానులయ్యారు. ఇక మన లాస్ట్ అండ్ మోస్ట్
  6235. 4:08:19కృషియల్ టాపిక్ సెక్షన్ సిక్స్ ద కేర్
  6236. 4:08:22టేకర్ గవర్నమెంట్. ఆస్పిరెంట్స్ ఎక్కువగా
  6237. 4:08:25కన్ఫ్యూజ్ అయ్యేది ఇక్కడే. లెట్స్ బ్రేక్
  6238. 4:08:27ఇట్ డౌన్. అసలు ఈ కేర్ టేకర్ గవర్నమెంట్
  6239. 4:08:29అంటే ఏంటి? ఫస్ట్ థింగ్ మీరు
  6240. 4:08:31గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఈ పదం మన
  6241. 4:08:33కాన్స్టిట్యూషన్ లో ఎక్కడా మెన్షన్
  6242. 4:08:34చేయబడలేదు. ఇది కేవలం ఒక సిచువేషనల్
  6243. 4:08:37అరేంజ్మెంట్ మాత్రమే ఎప్పుడైతే లోక్సభ
  6244. 4:08:40రద్దవుతుందో లేదా రూలింగ్ గవర్నమెంట్ కి
  6245. 4:08:42మెజారిటీ పోతుందో అప్పుడు ప్రత్యామనాయ
  6246. 4:08:45ఏర్పాట్లు జరిగే వరకు పాత ప్రభుత్వాన్నే
  6247. 4:08:47కంటిన్యూ అవ్వమని ప్రెసిడెంట్ చెప్తారు.
  6248. 4:08:50ఇది కంప్లీట్ గా ఒక ఫంక్షనల్ నెసెసిటీ
  6249. 4:08:52అంతే తప్ప ఇది డైరెక్ట్ గా రాజ్యాంగంలో
  6250. 4:08:55రాసి ఉన్న రూల్ ఏమి కాదు. కానీ కేల్ టేకర్
  6251. 4:08:58గవర్నమెంట్ అంటే వాళ్ళకి ఇష్టం వచ్చినట్లు
  6252. 4:09:00చేయడానికి లేదు. వాళ్ళ రోల్ కి చాలా
  6253. 4:09:02లిమిటేషన్స్ ఉంటాయి. 197475
  6254. 4:09:05తార్కుండే కమిటీ ఈ పాయింట్స్ ని హైలైట్
  6255. 4:09:07చేసింది. వీళ్ళు కేవలం రొటీన్ డే టు డే
  6256. 4:09:10యాక్టివిటీస్ ని మేనేజ్ చేయడానికి మాత్రమే
  6257. 4:09:12ఉంటారు. కొత్త పాలసీలని స్టార్ట్
  6258. 4:09:14చేయకూడదు, అనౌన్స్ చేయకూడదు కొత్త
  6259. 4:09:16ప్రాజెక్ట్స్ కి ప్రామిస్ చేయకూడదు. అలాగే
  6260. 4:09:18కొత్తగా ఎలాంటి అలవెన్సలు కానీ శాలరీ
  6261. 4:09:20హైక్స్ కానీ ఇవ్వకూడదు. ఎందుకంటే
  6262. 4:09:23ఎలక్షన్స్ టైంలో అధికార దుర్వినియోగాన్ని
  6263. 4:09:25పవర్ అబ్యూస్ ని ఆపడమే దీని అసలు ఉద్దేశం.
  6264. 4:09:27మరి రాజ్యాంగంలో లేనప్పుడు దీనికి లీగల్
  6265. 4:09:29వాాలిడిటీ ఏంటి 1979 డిసెంబర్ లో కలకత్తా
  6266. 4:09:32హైకోర్ట్ దీనిపై ఒక ఇంపార్టెంట్
  6267. 4:09:34అబ్జర్వేషన్ ఇచ్చింది. రాజ్యాంగంలో కేర్
  6268. 4:09:36టేకర్ గవర్నమెంట్ అనే ప్రస్తావన లేకపోయినా
  6269. 4:09:38సరే ప్రత్యమనాయ ఏర్పాట్లు జరిగేలోపు ఆఫీస్
  6270. 4:09:40లో రొటీన్ డే టు డే అడ్మినిస్ట్రేషన్
  6271. 4:09:42జరగడం ఖచ్చితంగా అవసరం. దేశ పరిపాలన ఏ
  6272. 4:09:44ఒక్క రోజు గాలికి వదిలేయకూడదు కదా ఆ
  6273. 4:09:46శూన్యతను ఫీల్ చేయడానికే ఈ కేర్ టేకర్
  6274. 4:09:48సిస్టం అని కోర్ట్ చెప్పింది. సో దట్స్
  6275. 4:09:50ఇట్ ఫైనల్ గా క్లోజ్ చేసే ముందు మీకోసం ఒక
  6276. 4:09:52ప్రశ్న ప్రైమ్ మినిస్టర్ ని మనం కెప్టెన్
  6277. 4:09:54ఆఫ్ ద షిప్ ఆఫ్ ద స్టేట్ అంటున్నాం. మరి
  6278. 4:09:57ఒక కేర్ టేకర్ పీరియడ్ లో ఆ కెప్టెన్ తన
  6279. 4:09:59లిమిట్స్ ని క్రాస్ చేయకుండా ఆపడంలో
  6280. 4:10:01ఎలక్టోరల్ అకౌంటబిలిటీ అంటే ఎన్నికల
  6281. 4:10:03జవాబుదారితనం అనేది ఎంత క్రూషియల్ రోల్
  6282. 4:10:06ప్లే చేస్తుందో ఆలోచించండి. ఈరోజు మనం
  6283. 4:10:08ప్రధానమంత్రి నియామకం నుంచి కేర్ టేకర్
  6284. 4:10:10గవర్నమెంట్ దాకా ఏ టు జెడ్ నేర్చుకున్నాం.
  6285. 4:10:12ఈ ఎక్స్ప్లెయినర్ లోని పాయింట్స్ అన్ని
  6286. 4:10:14ఒకటికి రెండు సార్లు రివైజ్ చేయండి.
  6287. 4:10:16థాంక్స్ ఫర్ జాయినింగ్ అస్ మరో అద్భుతమైన
  6288. 4:10:17ఎక్స్ప్లెయినర్ తో మళ్ళీ కలుద్దాం.
  6289. 4:10:19నమస్కారం యూపీఎస్స ప్రయాణంలో అత్యంత
  6290. 4:10:21కీలకమైన మరియు ప్రతి సంవత్సరం మనల్ని
  6291. 4:10:23పరీక్షించే ఒక పవర్ఫుల్ కాన్సెప్ట్
  6292. 4:10:26సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్. ఈరోజు
  6293. 4:10:28మన ఈ విశ్లేషణలో ఎగ్జామినేషన్ పాయింట్ ఆఫ్
  6294. 4:10:31వ్యూ లో ఈ టాపిక్ ని పూర్తిగా డీకోడ్
  6295. 4:10:33చేద్దాం. అసలు బ్రిటిష్ పాటర్న్ ఆధారంగా
  6296. 4:10:35ఏర్పడిన మన పార్లమెంటరీ సిస్టం లో
  6297. 4:10:37ఎగ్జిక్యూటివ్ అథారిటీ అంతా ఎవరి చేతుల్లో
  6298. 4:10:39ఉంటుంది? రాజ్యాంగం ఈ అధికారాన్ని ఎలా
  6299. 4:10:42నిర్దేశించింది ఇవన్నీ ఒక అద్భుతమైన 3D
  6300. 4:10:45నాలెడ్జ్ మ్యాప్ ద్వారా అర్థం చేసుకుందాం.
  6301. 4:10:47కాబట్టి మీ ఫోకస్ మొత్తం ఇక్కడే ఉంచండి.
  6302. 4:10:49మన ముందున్న ఈ సిప్ స్టెప్ అజెండాని
  6303. 4:10:51గమనించండి. కాన్స్టిట్యూషనల్ ప్రొవిజన్స్
  6304. 4:10:54నుండి మొదలుపెట్టి మంత్రుల అపాయింట్మెంట్
  6305. 4:10:56వారి బాధ్యతలు కౌన్సిల్ మరియు క్యాబినెట్
  6306. 4:10:58మధ్య ఉన్న అత్యంత కీలకమైన వ్యత్యాసాలు
  6307. 4:11:00చూస్తూ చివరిగా కిచెన్ క్యాబినెట్ గురించి
  6308. 4:11:03ఒక రాపిడ్ రివిజన్ తో ముగిద్దాం. మరీ
  6309. 4:11:06సెక్షన్ కాన్స్టిట్యూషనల్ ప్రొవిజన్స్
  6310. 4:11:08అండ్ ఆర్టికల్స్ మన రాజ్యాంగంలో కేంద్ర
  6311. 4:11:10మంత్రిమండలికి సంబంధించిన పునాది ఎక్కడ
  6312. 4:11:13ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం. కొంచెం జాగ్రత్తగా
  6313. 4:11:15వినండి మన భారతీయ పార్లమెంటరీ సిస్టం కి
  6314. 4:11:18అసలైన పునాది రాయి ఆర్టికల్ 74. ఈ
  6315. 4:11:20ఆర్టికల్ స్పష్టంగా ఏం చెప్తుందంటే
  6316. 4:11:22ప్రెసిడెంట్ కి సలహాలు సూచనలు ఇవ్వడానికి
  6317. 4:11:24ప్రైమ్ మినిస్టర్ నాయకత్వంలో ఒక కౌన్సిల్
  6318. 4:11:27ఆఫ్ మినిస్టర్స్ ఉండాలి. మరియు
  6319. 4:11:28ప్రెసిడెంట్ తన విధుల నిర్వహణలో ఖచ్చితంగా
  6320. 4:11:31ఆ సలహా మేరకే నడుచుకోవాలి. దీని అర్థం
  6321. 4:11:33ఏమిటంటే పేరుకి ప్రెసిడెంట్ దేశాధినేత
  6322. 4:11:36అయిన రియల్ పవర్ అంతా ప్రైమ్ మినిస్టర్
  6323. 4:11:38మరియు ఈ కౌన్సిల్ చేతుల్లోనే ఉంటుందని మన
  6324. 4:11:40రాజ్యాంగం స్పష్టం చేస్తుంది. ఇక్కడ కాస్త
  6325. 4:11:42ఫోకస్ చేయండి. ఇది మీకోసం ఒక పవర్ఫుల్
  6326. 4:11:45ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ అసలు ఈ కౌన్సిల్ ఆఫ్
  6327. 4:11:47మినిస్టర్స్ లో ఎంతమంది మంత్రులు ఉండొచ్చు
  6328. 4:11:50ఒకప్పుడు దీనికి ఎలాంటి లిమిట్ ఉండేది
  6329. 4:11:52కాదు. కానీ 2003 లో వచ్చిన 91
  6330. 4:11:55కాన్స్టిట్యూషనల్ అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  6331. 4:11:57ద్వారా ఒక కఠినమైన పరిమితి విధించారు.
  6332. 4:12:00అదేంటంటే ప్రైమ్ మినిస్టర్ తో సహా మంత్రుల
  6333. 4:12:03మొత్తం సంఖ్య లోక్ సభ మొత్తం సభ్యుల
  6334. 4:12:05సంఖ్యలో 15% అంటే 15% మించకూడదు. అలాగే
  6335. 4:12:10పార్టీ ఫిరాయింపుల కారణంగా అంటే డిఫెక్షన్
  6336. 4:12:13కారణంగా అనర్హుడైన ఏ ఎంపీ అయినా సరే
  6337. 4:12:16మంత్రిగా అపాయింట్ అవ్వడానికి కూడా
  6338. 4:12:18అనర్హుడే. ఈ 15% రూల్ ని ఎట్టి
  6339. 4:12:20పరిస్థితుల్లోనూ మర్చిపోకండి. ఇప్పుడు ఈ
  6340. 4:12:22ఎగ్జిక్యూటివ్ కి సంబంధించిన ముఖ్యమైన
  6341. 4:12:24ఆర్టికల్స్ ఒకదాని తర్వాత ఒకటి ఎలా
  6342. 4:12:27కనెక్ట్ అవుతున్నాయో స్టెప్ బై స్టెప్ గా
  6343. 4:12:29అర్థం చేసుకుందాం. ఆర్టికల్ 75 ప్రకారం
  6344. 4:12:31మంత్రులు ప్రెసిడెంట్ యొక్క ప్లెజర్
  6345. 4:12:33ఉన్నంతవరకే పదవిలో ఉంటారు మరియు వారు
  6346. 4:12:35సమిష్టిగా అంటే కలెక్టివ్లీ లోక్సభకు
  6347. 4:12:38బాధ్యత వహిస్తారు. ఆ తర్వాత ఆర్టికల్ 77
  6348. 4:12:40ఏం చెబుతుందంటే భారత ప్రభుత్వ
  6349. 4:12:42ఎగ్జిక్యూటివ్ యాక్షన్స్ అన్నీ కూడా
  6350. 4:12:44ప్రెసిడెంట్ పేరు మీదే జరగాలి. ఇక
  6351. 4:12:45ఆర్టికల్ 78 ఇది ఒక అనుసంధాన ఆర్టికల్
  6352. 4:12:48కౌన్సిల్ తీసుకున్న నిర్ణయాలను
  6353. 4:12:50ప్రెసిడెంట్ కి ఎప్పటికప్పుడు
  6354. 4:12:51తెలియజేయాల్సిన బాధ్యత ప్రైమ్ మినిస్టర్
  6355. 4:12:53ది అని నిర్దేశిస్తుంది. చివరిగా ఆర్టికల్
  6356. 4:12:5588 మంత్రులకు ఏ సభలోనైనా మాట్లాడే హక్కుని
  6357. 4:12:58ఇస్తుంది. కానీ వారు ఏ సభలో మెంబర్ అయితే
  6358. 4:13:01ఆ సభలో మాత్రమే ఓటు వేయాలి. ఈ ఆర్టికల్స్
  6359. 4:13:03ని లాజికల్ గా మీ మైండ్ లో ఫిక్స్
  6360. 4:13:05చేసుకోండి. మన రెండవ సెక్షన్ లోకి
  6361. 4:13:07వెళ్దాం. నేచర్ ఆఫ్ అడ్వైస్ అండ్
  6362. 4:13:09అపాయింట్మెంట్ ప్రెసిడెంట్ కి కౌన్సిల్
  6363. 4:13:11ఇచ్చే సలహా స్వభావం ఎలా ఉంటుంది అలాగే ఈ
  6364. 4:13:15అపాయింట్మెంట్స్ ఎలా జరుగుతాయి ఇక్కడ
  6365. 4:13:17రాజ్యాంగపరమైన ఒక ఆసక్తికరమైన హిస్టారికల్
  6366. 4:13:20ప్రయాణం ఉంది. జాగ్రత్తగా గమనించండి.
  6367. 4:13:23కౌన్సిల్ ఇచ్చే సలహా ప్రెసిడెంట్ మీద
  6368. 4:13:25ఎంతవరకు బైండింగ్ అవుతుంది? 1976 లో
  6369. 4:13:28ఇందిరా గాంధీ గారి ఎమర్జెన్సీ సమయంలో
  6370. 4:13:31వచ్చిన 42 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ కౌన్సిల్
  6371. 4:13:34ఇచ్చే సలహాను ప్రెసిడెంట్ కి తప్పనిసరి
  6372. 4:13:36అంటే బైండింగ్ చేసింది. కానీ ఆ తర్వాత
  6373. 4:13:391978 లో మొరార్జీ దేసాయి ప్రభుత్వంలో
  6374. 4:13:42వచ్చిన 44 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  6375. 4:13:44రాజ్యాంగానికి ఒక చిన్న వెసులుబాటును
  6376. 4:13:46చేర్చింది. దీని ప్రకారం ప్రెసిడెంట్ ఆ
  6377. 4:13:49సలహాను పునః పరిశీలించమని అంటే రీకన్సిడర్
  6378. 4:13:52చేయమని కౌన్సిల్ ని ఒకే ఒక్కసారి
  6379. 4:13:54అడగవచ్చు. కానీ ఆ రీకన్సిడరేషన్ తర్వాత
  6380. 4:13:57ఇచ్చిన సలహాను మాత్రం ప్రెసిడెంట్ తప్పక
  6381. 4:13:59పాటించాల్సిందే అండ్ గుర్తుపెట్టుకోండి ఈ
  6382. 4:14:02సలహాను ఏ కోర్టులోనూ ప్రశ్నించడానికి వీలు
  6383. 4:14:05లేదు. ఇక్కడే యూపీఎస్స తరచుగా అభ్యర్థులను
  6384. 4:14:08గందరగోళానికి గురి చేస్తుంది. కొంచెం
  6385. 4:14:10అలర్ట్ అవ్వండి. 1971 యుఎన్ఆర్ రావు కేస
  6386. 4:14:13లో సుప్రీం కోర్ట్ ఏం చెప్పిందంటే లోక్సభ
  6387. 4:14:15రద్దు అయినప్పటికీ అంటే డిజల్వ్
  6388. 4:14:17అయినప్పటికీ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్
  6389. 4:14:19రద్దు అవ్వదు. ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 74 అనేది
  6390. 4:14:22మండేటరీ ప్రెసిడెంట్ ఎప్పుడూ కౌన్సిల్
  6391. 4:14:25సలహా లేకుండా తన అధికారాలను ఉపయోగించలేరు.
  6392. 4:14:27అలాగే 1974 లో వచ్చిన షంషేర్ సింగ్ కేసు
  6393. 4:14:30లో రాజ్యాంగంలో ఎక్కడైనా సాటిస్ఫాక్షన్
  6394. 4:14:33ఆఫ్ ద ప్రెసిడెంట్ అని ఉంటే అది
  6395. 4:14:34ప్రెసిడెంట్ వ్యక్తిగత సంతృప్తి కాదు. అది
  6396. 4:14:36ఖచ్చితంగా కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ యొక్క
  6397. 4:14:38సంతృప్తి అని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ
  6398. 4:14:40రెండు జడ్జ్మెంట్స్ ని ఒక పవర్ ఫుల్ బేస్
  6399. 4:14:42లాగా వాడుకోండి. ఇప్పుడు ఈ అపాయింట్మెంట్
  6400. 4:14:45విధానం ఒక ఫ్లో చాట్ లాగా ఎలా సాగుతుందో
  6401. 4:14:48గమనిద్దాం. మొదటి స్టెప్ ప్రైమ్ మినిస్టర్
  6402. 4:14:50ను ప్రెసిడెంట్ అపాయింట్ చేస్తారు. రెండవ
  6403. 4:14:52స్టెప్ ఇతర మంత్రులను కూడా ప్రెసిడెంట్
  6404. 4:14:54అపాయింట్ చేస్తారు కానీ కేవలం ప్రైమ్
  6405. 4:14:56మినిస్టర్ ఇచ్చిన సలహా మేరకు మాత్రమే.
  6406. 4:14:58పీఎం ఎవరి పేరు చెబితే వారినే అపాయింట్
  6407. 4:15:01చేయాలి. ఇక మూడవ స్టెప్ లో ఒక స్పెషల్
  6408. 4:15:03ప్రొవిజన్ ఉంది. పార్లమెంట్లో మెంబర్ కాని
  6409. 4:15:05వ్యక్తిని అంటే నాన్ ఎంపీ ని కూడా
  6410. 4:15:07మంత్రిగా అపాయింట్ చేయొచ్చు. కానీ దానికి
  6411. 4:15:10ఒక కండిషన్ ఉంది. వారు ఖచ్చితంగా ఆరు నెలల
  6412. 4:15:12లోపు ఎన్నిక ద్వారా గాని, నామినేషన్
  6413. 4:15:14ద్వారా గాని ఏదో ఒక సభలో సభ్యులు కావాలి.
  6414. 4:15:17లేకపోతే వారి మంత్రి పదవి ఆటోమేటిక్ గా
  6415. 4:15:19పోతుంది. ఎగ్జిక్యూటివ్ ఫౌండేషన్ మనకు
  6416. 4:15:21అర్థమైంది. నెక్స్ట్ మూడవ సెక్షన్ ఓత్స
  6417. 4:15:24శాలరీ అండ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ ఒక మంత్రి
  6418. 4:15:27పదవిని చేపట్టే ముందు జరిగే నైతిక
  6419. 4:15:30న్యాయపరమైన ప్రక్రియలు ఏమిటి? పదవీ
  6420. 4:15:32బాధ్యతలు చేబట్టే ముందు ప్రెసిడెంట్
  6421. 4:15:35మంత్రుల చేత ఓడ్స్ ఆఫ్ ఆఫీస్ అండ్ సీక్రసీ
  6422. 4:15:38అంటే పదవీ ప్రమాణం మరియు రహస్య గోభ్యత
  6423. 4:15:41ప్రమాణాలు చేయిస్తారు. ఇందులో రాజ్యాంగం
  6424. 4:15:43పట్ల నిజమైన విశ్వాసం ఉంచడం దేశ
  6425. 4:15:45సార్వభౌమాధికారం అంటే సోవరనిటీని
  6426. 4:15:48నిలబెట్టడం గురించి ప్రమాణం చేస్తారు.
  6427. 4:15:50ఇక్కడ 1990 నాటి దేవిలాల్ కేస్ చాలా
  6428. 4:15:53ఇంపార్టెంట్ ఎంసిక్యూ ట్రాప్ ఆయన డెప్యూటీ
  6429. 4:15:56ప్రైమ్ మినిస్టర్ గా ప్రమాణ స్వీకారం
  6430. 4:15:58చేసినప్పుడు రాజ్యాంగంలో అసలు ఆ పదం లేదు
  6431. 4:16:00కదా అని దాన్ని ఛాలెంజ్ చేశారు. కానీ
  6432. 4:16:02సుప్రీం కోర్ట్ అది కేవలం ఒక
  6433. 4:16:04డిస్క్రిప్టివ్ పదం అని ఆ ప్రమాణ స్వీకారం
  6434. 4:16:06రాజ్యాంగ విరుద్ధం కాదని స్పష్టం చేసింది.
  6435. 4:16:09ఇక మంత్రుల జీతభత్యాలను పార్లమెంట్ చట్టం
  6436. 4:16:11ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు నిర్ణయిస్తుంది.
  6437. 4:16:13ఇప్పుడు మెయిన్స్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూలో
  6438. 4:16:14అత్యంత కీలకమైన కాన్సెప్ట్ ని జాగ్రత్తగా
  6439. 4:16:17విశ్లేషిద్దాం. కలెక్టివ్
  6440. 4:16:18రెస్పాన్సిబిలిటీ వర్సెస్ లీగల్
  6441. 4:16:20రెస్పాన్సిబిలిటీ ఆర్టికల్ 75 ప్రకారం
  6442. 4:16:22మంత్రులందరూ సమిష్టిగా లోక్సభకు బాధ్యత
  6443. 4:16:25వహిస్తారు. దీనిని మనం దే స్విమ్ అండ్
  6444. 4:16:27సింక్ టుగెదర్ అంటాం. ఒకవేళ ప్రభుత్వంపై
  6445. 4:16:30నో కాన్ఫిడెన్స్ మోషన్ నెగ్గితే మొత్తం
  6446. 4:16:32మంత్రివర్గం రాజీనామా చేయాల్సిందే. ఇక
  6447. 4:16:35లీగల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ విషయానికి వస్తే
  6448. 4:16:37బ్రిటన్ లో కింగ్ తప్పు చేయలేడు కాబట్టి ఏ
  6449. 4:16:39ఆర్డర్ కైనా మంత్రి కౌంటర్ సిగ్నేచర్
  6450. 4:16:41అవసరం తప్పు జరిగితే ఆ మంత్రిదే లీగల్
  6451. 4:16:43రెస్పాన్సిబిలిటీ. కానీ ఇండియాలో
  6452. 4:16:45గమనించండి మంత్రికి ఎలాంటి లీగల్
  6453. 4:16:47రెస్పాన్సిబిలిటీ లేదు. ప్రెసిడెన్షియల్
  6454. 4:16:49ఆర్డర్స్ పైన మన మంత్రుల కౌంటర్ సిగ్నేచర్
  6455. 4:16:51అస్సలు అవసరం లేదు. ఈ సమిష్టి బాధ్యత
  6456. 4:16:54గురించి మన రాజ్యాంగ శిల్పి డాక్టర్ బిఆర్
  6457. 4:16:56అంబేద్కర్ గారు ఎంత అద్భుతంగా చెప్పారో
  6458. 4:16:59వినండి. కలెక్టిive్ respెస్పాన్సిబిలిటీ
  6459. 4:17:00కన్ బి achీవడ్ ఓన్లీ though ద
  6460. 4:17:02ఇన్స్ట్రమెంటలిటీ ఆఫ్ ద ప్రైమ
  6461. 4:17:04మినిస్టర్ఫోర్
  6462. 4:17:05unలెస్ అండ్ unటిల్వ క్రియేate that
  6463. 4:17:08ఆఫీస్అడౌ that ఆఫీస్ with statutటory
  6464. 4:17:10autథారిటీ to nominate and dismస్
  6465. 4:17:12ministers there can be noో colలక్టిive్
  6466. 4:17:14respెస్పాన్సిబిలిటీ దీని అర్థం చాలా
  6467. 4:17:16లోతైనది ప్రధానమంత్రి అనే వ్యవస్థ ద్వారా
  6468. 4:17:19మాత్రమే ఈ సమిష్టి బాధ్యత సాధ్యమవుతుంది.
  6469. 4:17:22మంత్రులను ఎన్నుకోవడానికి తొలగించడానికి
  6470. 4:17:25పిఎం కి ఆ అధికారం ఇవ్వకపోతే అసలు
  6471. 4:17:27కలెక్టివ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అనేదే
  6472. 4:17:29ఎప్పటికీ ఉండదు అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
  6473. 4:17:32మన ప్రయాణంలో నాలుగవ సెక్షన్ కంపోజిషన్
  6474. 4:17:34ఆఫ్ ద కౌన్సిల్ ఈ పవర్ఫుల్ కౌన్సిల్ యొక్క
  6475. 4:17:37అంతర్గత నిర్మాణం ఎలా ఉంటుందో ఇప్పుడు
  6476. 4:17:39చూద్దాం. ఈ కౌన్సిల్ అనే భవనానికి ఉన్న
  6477. 4:17:42మూడు అంతస్తులను ఇప్పుడు మనం విజువలైజ్
  6478. 4:17:44చేద్దాం. ఇది ర్యాంక్ జీతభత్యాలు మరియు
  6479. 4:17:47రాజకీయ ప్రాధాన్యత ఆధారంగా ఉంటుంది. టాప్
  6480. 4:17:49లో క్యాబినెట్ మినిస్టర్స్ ఉంటారు. హోమ్
  6481. 4:17:52డిఫెన్స్ ఫైనాన్స్ లాంటి అత్యంత కీలకమైన
  6482. 4:17:54మంత్రిత్వ శాఖలు వీరి చేతుల్లో ఉంటాయి.
  6483. 4:17:56కేవలం వీరు మాత్రమే క్యాబినెట్ మీటింగ్స్
  6484. 4:17:58కి రెగ్యులర్ గా హాజరవుతారు. వీరి తర్వాత
  6485. 4:18:00రెండవ టైర్ లో మినిస్టర్స్ ఆఫ్ స్టేట్
  6486. 4:18:02వస్తారు. వీరికి ఇండిపెండెంట్ ఛార్జ్
  6487. 4:18:04ఉండొచ్చు లేదా క్యాబినెట్ మంత్రులకు అటాచ్
  6488. 4:18:06చేసి ఉండొచ్చు. వీరు క్యాబినెట్ మీటింగ్స్
  6489. 4:18:08కి అటెండ్ అవ్వరు. ఒకవేళ వారి శాఖకు
  6490. 4:18:10సంబంధించి ప్రత్యేకంగా పిలిస్తేనే
  6491. 4:18:12వెళ్తారు. ఇక మూడవ కేటగిరీ డెప్యూటీ
  6492. 4:18:14మినిస్టర్స్ వీరికి ఎప్పుడూ ఇండిపెండెంట్
  6493. 4:18:16ఛార్జ్ ఉండదు సీనియర్ మంత్రులకు
  6494. 4:18:18సహాయకారులుగా ఉంటారు. మరియు వీరు అసలు
  6495. 4:18:21క్యాబినెట్ మీటింగ్స్ ముఖం కూడా చూడరు. ఇక
  6496. 4:18:23ఎగ్జామ్ లో కన్ఫ్యూజ్ చేసే అత్యంత కీలకమైన
  6497. 4:18:26సెక్షన్ కి వచ్చాం. కౌన్సిల్ వర్సెస్
  6498. 4:18:28క్యాబినెట్ రూల్స్ అసలు ఈ రెండింటి మధ్య
  6499. 4:18:30ఉన్న ఖచ్చితమైన వ్యత్యాసం ఏమిటి? ఈ రెండు
  6500. 4:18:33వ్యవస్థల మధ్య ఉన్న ప్రధానమైన
  6501. 4:18:35వ్యత్యాసాలను ఇప్పుడు మనం కళ్ళ ముందు
  6502. 4:18:37విజువలైజ్ చేద్దాం. కౌన్సిల్ ఆఫ్
  6503. 4:18:39మినిస్టర్స్ అనేది సుమారు 60 నుండి 70
  6504. 4:18:41మంది మంత్రులతో కూడిన ఒక విశాలమైన సభ.
  6505. 4:18:44ఇందులో మనం ఇందాక చెప్పుకున్న మూడు రకాల
  6506. 4:18:47మంత్రులు ఉంటారు. కానీ క్యాబినెట్ అనేది
  6507. 4:18:49కేవలం 15 నుండి 20 మంది సీనియర్ మోస్ట్
  6508. 4:18:52క్యాబినెట్ మంత్రులు మాత్రమే ఉండే ఒక
  6509. 4:18:54చిన్న కోర్ గ్రూప్. మీటింగ్స్ విషయానికి
  6510. 4:18:56వస్తే కౌన్సిల్ అనేది ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు
  6511. 4:18:59తీసుకోవడానికి ఎప్పుడూ ఒక చోట సమావేశం
  6512. 4:19:01అవ్వదు. దానికి కలెక్టివ్ ఫంక్షన్స్ లేవు.
  6513. 4:19:03కానీ క్యాబినెట్ తరుచుగా మీటై ప్రభుత్వ
  6514. 4:19:06విధాన నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. థియరీ
  6515. 4:19:09ప్రకారం చూస్తే రాజ్యాంగ అధికారాలన్నీ
  6516. 4:19:11కౌన్సిల్దే కానీ ప్రాక్టికల్ గా ఆ పవర్స్
  6517. 4:19:13ని ఉపయోగించేది మాత్రం క్యాబినెట్ే దీన్ని
  6518. 4:19:16ఇంకా లోతుగా గమనిస్తే కౌన్సిల్ ఏం పని
  6519. 4:19:18చేయాలి అనేది క్యాబినెట్ డిసైడ్
  6520. 4:19:20చేస్తుంది. ఆ తీసుకున్న నిర్ణయాలను కేవలం
  6521. 4:19:22ఇంప్లిమెంట్ చేయడం మాత్రమే కౌన్సిల్ పని
  6522. 4:19:24కాగా దాన్ని ఎప్పటికప్పుడు సూపర్వైజ్
  6523. 4:19:26చేయడం క్యాబినెట్ పని. ఇక్కడ ఒక అతి పెద్ద
  6524. 4:19:29పాలిటీ సీక్రెట్ ఏంటంటే ఒరిజినల్
  6525. 4:19:31రాజ్యాంగంలో అసలు క్యాబినెట్ అనే పదమే
  6526. 4:19:33ఎక్కడా లేదు ఆర్టికల్ 74 మరియు 75 లో
  6527. 4:19:36కౌన్సిల్ గురించి మాత్రమే వివరించారు.
  6528. 4:19:38క్యాబినెట్ అనే పదాన్ని చాలా కాలం తర్వాత
  6529. 4:19:411978
  6530. 4:19:43లో 44 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా నేషనల్
  6531. 4:19:45ఎమర్జెన్సీకి సంబంధించిన ఆర్టికల్ 352 లో
  6532. 4:19:48మాత్రమే ఇన్సర్ట్ చేశారు. చివరగా లోక్
  6533. 4:19:51సభకు కలెక్టివ్ రెస్పాన్సిబిలిటీ ఉండేది
  6534. 4:19:53కౌన్సిల్ క అయితే ఆ రెస్పాన్సిబిలిటీని
  6535. 4:19:55ఎన్ఫోర్స్ చేసే బరువు బాధ్యతలు క్యాబినెట్
  6536. 4:19:56తీసుకుంటుంది. అసలు ఈ క్యాబినెట్ పాత్ర
  6537. 4:19:59ఎంత పవర్ఫుల్ అంటే మన ఇండియా పొలిటికల్
  6538. 4:20:01అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సిస్టం లో అత్యుత్తమ
  6539. 4:20:03నిర్ణయాలు తీసుకునే అథారిటీ ఇదే దేశానికి
  6540. 4:20:05కావలసిన ముఖ్యమైన పాలసీలను ఫార్ములేట్
  6541. 4:20:07చేస్తుంది. ఇది సుప్రీం ఎగ్జిక్యూటివ్
  6542. 4:20:09అథారిటీ మరియు అన్ని మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య
  6543. 4:20:11ప్రధాన కోఆర్డినేటర్ గా కూడా
  6544. 4:20:13పనిచేస్తుంది. ప్రెసిడెంట్ కి సలహాలు
  6545. 4:20:14ఇచ్చే ప్రధాన వ్యవస్థ ఇదే ఏవైనా
  6546. 4:20:16ఎమర్జెన్సీ సమయాల్లో చీఫ్ క్రైసిస్
  6547. 4:20:18మేనేజర్ గా వ్యవహరిస్తోంది. దేశ ఫారిన్
  6548. 4:20:20పాలసీల నుండి ఫైనాన్షియల్ మరియు మేజర్
  6549. 4:20:23లెజిస్లేటివ్ వ్యవహారాలన్నీ కచ్చితంగా ఈ
  6550. 4:20:25క్యాబినెట్ కనుసంధలోనే నడుస్తాయి. ఈ
  6551. 4:20:27క్యాబినెట్ ఆధిపత్యాన్ని వర్ణిస్తూ ప్రముఖ
  6552. 4:20:30పొలిటికల్ సైంటిస్ట్లు చేసిన అద్భుతమైన
  6553. 4:20:32వ్యాఖ్యలు ఇవి. ద క్బినెట్ ఇస్ ద
  6554. 4:20:34స్టీరింగ్ వీల్ ఆఫ్ ద షిప్ ఆఫ్ ద స్టేట్
  6555. 4:20:36అని రామ్సే ముయర్ అంటారు. అంటే ఈ రాజ్యం
  6556. 4:20:40అనే నౌకకు క్యాబినెట్ ఒక స్టీరింగ్ వీల్
  6557. 4:20:42లాంటిది అన్నమాట. అలాగే ద క్యాబినెట్ ఇస్
  6558. 4:20:45ద సోలర్ ఆబ్ అరౌండ్ విచ్ ది అదర్ బాడీస్
  6559. 4:20:48రివాల్వ్ అని గ్లాడ్స్టన్ అన్నారు. అంటే
  6560. 4:20:51సూర్యుని చుట్టూ గ్రహాలు ఎలా అయితే
  6561. 4:20:53తిరుగుతాయో ఈ కేంద్ర క్యాబినెట్ చుట్టూ
  6562. 4:20:55మిగతా వ్యవస్థలన్నీ కచ్చితంగా తిరుగుతాయి
  6563. 4:20:58అని దీని లోతైన అర్థం ఇక మనం విశ్లేషణలో
  6564. 4:21:02చివరి భాగానికి చేరుకున్నాం. కిచెన్
  6565. 4:21:04క్యాబినెట్ అండ్ రివిజన్. ఈ కిచెన్
  6566. 4:21:08క్యాబినెట్ అనే పదం మీరు ఎడిటోరియల్స్ లో
  6567. 4:21:10న్యూస్ లో తరచుగా వినే ఉంటారు. ఇదొక
  6568. 4:21:13ఇన్ఫార్మల్ ఎక్స్ట్రా కాన్స్టిట్యూషనల్
  6569. 4:21:15బాడీ దీనినే ఇన్నర్ క్యాబినెట్ అని కూడా
  6570. 4:21:18పిలుస్తారు. ఇందులో ప్రైమ్ మినిస్టర్ తో
  6571. 4:21:20పాటు కేవలం ఒక ఇద్దరో ముగ్గురో అత్యంత
  6572. 4:21:24నమ్మకస్తులైన వ్యక్తులు ఉంటారు. వీరు
  6573. 4:21:26మంత్రులే కావలసిన పని లేదు. కుటుంబ
  6574. 4:21:28సభ్యులు లేదా అత్యంత సన్నిహిత స్నేహితులు
  6575. 4:21:30కూడా ఉండొచ్చు. దీనివల్ల మెరిట్స్ ఏంటంటే
  6576. 4:21:33ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు చాలా వేగంగా
  6577. 4:21:35తీసుకోవచ్చు మరియు సీక్రసీని పాటించవచ్చు.
  6578. 4:21:38కానీ దీనివల్ల మన అఫీషియల్ క్యాబినెట్
  6579. 4:21:41యొక్క ప్రాధాన్యత తగ్గిపోతుంది మరియు
  6580. 4:21:43చట్టబద్ధమైన లీగల్ ప్రాసెసెస్ ని పక్కదారి
  6581. 4:21:45పట్టించినట్లు అవుతుంది. ఇందిరా గాంధీ
  6582. 4:21:48గారి హయాంలో ఇది చాలా పవర్ఫుల్ గా ఉండేదని
  6583. 4:21:50చెప్తారు. ఓకే ఇప్పుడు ఒక్కసారి ఫాస్ట్ గా
  6584. 4:21:53ఒక రాపిడ్ రివిజన్ చేద్దాం. ఈ కోర్
  6585. 4:21:55ఆర్టికల్స్ ని మీ మైండ్ లో గట్టిగా
  6586. 4:21:57ప్రింట్ చేసుకోండి. ఆర్టికల్ 74
  6587. 4:21:59ప్రెసిడెంట్ కు సలహా ఇవ్వడానికి కౌన్సిల్
  6588. 4:22:01ఆఫ్ మినిస్టర్స్ ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 75
  6589. 4:22:03మంత్రుల అపాయింట్మెంట్ మరియు కలెక్టివ్
  6590. 4:22:05రెస్పాన్సిబిలిటీ ఆర్టికల్ 77 ప్రభుత్వ
  6591. 4:22:08కార్యకలాపాలన్నీ ప్రెసిడెంట్ పేరు మీద
  6592. 4:22:10జరగాలి. ఆర్టికల్ 78 కౌన్సిల్ నిర్ణయాలను
  6593. 4:22:13ప్రెసిడెంట్ కు తెలియజేయాల్సిన ప్రైమ్
  6594. 4:22:14మినిస్టర్ విధులు. ఆర్టికల్ 88 ఉభయ సభల్లో
  6595. 4:22:18మంత్రులకు మాట్లాడే హక్కు. మనం ఈ సెషన్
  6596. 4:22:20ముగించే ముందు మీరు ఆలోచించడానికి ఒక
  6597. 4:22:23పవర్ఫుల్ ఫైనల్ మీన్స్ రిఫ్లెక్షన్. ఇఫ్
  6598. 4:22:25కలెక్టిive్ respెస్పాన్సిబిలిటీ ఇస్ ద
  6599. 4:22:27బెడ్ rockక్ ఆఫ్ ద పార్లమెంటరీ సిస్టtemహౌ
  6600. 4:22:29డస్ ద emమర్జన్స్ ఆఫ్ ఏ కిచెన్ క్బినెట్
  6601. 4:22:31th్రెట్ కాన్స్టిట్యూషనల్ accకౌంటబిలిటీ
  6602. 4:22:34సమిష్టి బాధ్యతయే పార్లమెంటరీ సిస్టం కి
  6603. 4:22:36పునాది అయినప్పుడు ఈ కిచెన్ క్యాబినెట్
  6604. 4:22:38లాంటి అనధికారిక వ్యవస్థలు
  6605. 4:22:39రాజ్యాంగబద్ధమైన జవాబుదారితనాన్ని ఎలా
  6606. 4:22:42దెబ్బతీస్తాయి? ఈ ప్రశ్న మీద కొంచెం
  6607. 4:22:44లోతుగా ఆలోచించండి. మీ అనాలసిస్ తో ఒక
  6608. 4:22:47స్ట్రాంగ్ ఆన్సర్ ని ఫ్రేమ్ చేయండి. ఈ
  6609. 4:22:49విశ్లేషణ ద్వారా సెంట్రల్ కౌన్సిల్ అఫ్
  6610. 4:22:51మినిస్టర్స్ కు సంబంధించిన ఆర్టికల్స్
  6611. 4:22:53మరియు కాన్సెప్ట్స్ మీకు స్పష్టంగా
  6612. 4:22:54అర్థమయ్యాయని ఆశిస్తున్నాను. ఇలాగే
  6613. 4:22:56ఫోకస్డ్ గా చదవండి రివైజ్ చేయండి. మరో
  6614. 4:22:59ఇంపార్టెంట్ టాపిక్ తో మళ్ళీ కలుద్దాం.
  6615. 4:23:00నమస్కారం యూపీఎస్సీ ప్రిపరేషన్ లో మనం
  6616. 4:23:03ఎన్నో టాపిక్స్ చదువుతాం. కానీ ఈరోజు మనం
  6617. 4:23:05చూడబోయేది మాత్రం మన రాజ్యాంగానికి
  6618. 4:23:08పరిపాలనకు అసలైన గుండెకాయ లాంటిది. అదే ది
  6619. 4:23:11ఎంజిన్ రూమ్ ఆఫ్ ది కాన్స్టిట్యూషన్.
  6620. 4:23:13అవును క్యాబినెట్ కమిటీస్ గురించి
  6621. 4:23:15మాట్లాడుకోబోతున్నాం. ప్రిలిమ్స్ అయినా
  6622. 4:23:17మెయిన్స్ అయినా ఇక్కడ నుంచి ఖచ్చితంగా
  6623. 4:23:19ప్రశ్నలు పడతాయి. సో కాస్త ఫోకస్ పెట్టి
  6624. 4:23:21వినండి. ఒకసారి ఊహించుకోండి 140 కోట్ల
  6625. 4:23:25పైగా జనాభా ఉన్న మన దేశాన్ని పాలించే
  6626. 4:23:27కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంత పెద్దదో కదా మరి ఇంత
  6627. 4:23:30భారీ యంత్రాంగం ఆ ఎనార్మస్ వర్క్లోడ్ ని
  6628. 4:23:32ఎటువంటి ఆటంకం లేకుండా ఎలా మేనేజ్
  6629. 4:23:34చేస్తుంది? అసలు ఎక్కడ బ్రేక్ డౌన్
  6630. 4:23:37అవ్వకుండా ఈ మిషన్ స్మూత్ గా నడవాలంటే
  6631. 4:23:39కొన్ని స్పెషల్ గేర్స్ ఉండాలి కదా అవే ఈ
  6632. 4:23:42క్యాబినెట్ కమిటీస్ మరి ఈరోజు ఎపిసోడ్ లో
  6633. 4:23:45మనం ఏం చూడబోతున్నాం చాలా సింపుల్ అండి
  6634. 4:23:48అసలు ఈ క్యాబినెట్ కమిటీలు అనే ఇంజిన్ ఎలా
  6635. 4:23:50పనిచేస్తుంది వాటి ముఖ్యమైన ఫీచర్స్ ఏంటి
  6636. 4:23:53ప్రస్తుతం యాక్టివ్ గా ఉన్న ఆ ఎనిమిది
  6637. 4:23:55కమిటీలు వాటి ఫంక్షన్స్ ఆ తర్వాత గ్రూప్స్
  6638. 4:23:58ఆఫ్ మినిస్టర్స్ అంటే ఏంటి ఇవన్నీ చూసి
  6639. 4:24:00చివరిగా ఒక క్విక్ రివిజన్ తో పాటు
  6640. 4:24:02ఎగ్జామ్ లో ఎలాంటి క్వశ్చన్స్ వస్తాయో
  6641. 4:24:04కూడా కవర్ చేద్దాం ఇక ఏమాత్రం లేట్
  6642. 4:24:06చేయకుండా అసలు విషయానికి వచ్చేద్దాం.
  6643. 4:24:07మొదటిగా ద ఎంజిన్ అసలు ఈ క్యాబినెట్
  6644. 4:24:10కమిటీస్ అంటే ఏంటి? మనందరికీ తెలిసిందే
  6645. 4:24:13కేంద్ర క్యాబినెట్ కు అపరిమితమైన
  6646. 4:24:15అధికారాలు బాధ్యతలు ఉంటాయి. అయితే ఆ భారీ
  6647. 4:24:18వర్క్ లోడ్ ని సింగిల్ గా హ్యాండిల్ చేయడం
  6648. 4:24:20కష్టం కాబట్టి క్యాబినెట్ తన పనులను
  6649. 4:24:22కొన్ని ప్రత్యేకమైన కమిటీల ద్వారా డివైడ్
  6650. 4:24:25చేసుకుంటుంది. వీటినే మనం క్యాబినెట్
  6651. 4:24:27కమిటీస్ అని పిలుస్తాం. ఒక రకంగా
  6652. 4:24:29చెప్పాలంటే డెలిగేషన్ ఆఫ్ పవర్ కి ఇదొక
  6653. 4:24:32పర్ఫెక్ట్ ఎగ్జాంపుల్. సరే ఈ కమిటీలు ఎలా
  6654. 4:24:35ఉంటాయో బేసిక్ ఐడియా వచ్చింది కదా ఇప్పుడు
  6655. 4:24:37వీటికి ఉన్న కొన్ని ముఖ్యమైన ఫీచర్స్ అంటే
  6656. 4:24:39వాటి లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయో ఒకసారి చూద్దాం.
  6657. 4:24:42బేసిక్ గా ఈ కమిటీలను రెండు రకాలుగా
  6658. 4:24:44వర్గీకరించవచ్చు. మొదటిది స్టాండింగ్
  6659. 4:24:46కమిటీస్ పేరులోనే ఉంది కదా ఇవి పర్మనెంట్
  6660. 4:24:48గా ఉంటాయి. ఇక రెండవది ఆడ్ హాక్ కమిటీస్
  6661. 4:24:51ఇవి కేవలం టెంపరరీ మాత్రమే. ఏదైనా ఒక
  6662. 4:24:53ప్రత్యేకమైన సమస్య వచ్చినప్పుడు మాత్రమే
  6663. 4:24:55వీటిని ఏర్పాటు చేస్తారు ఆ టాస్క్ పూర్తి
  6664. 4:24:57కాగానే వెంటనే రద్దు చేస్తారు. ఫర్
  6665. 4:24:59ఎగ్జాంపుల్ 1962 లో చైనా దండయాత్ర సమయంలో
  6666. 4:25:02ఏర్పాటు చేసిన ఎమర్జెన్సీ కమిటీ ఈ కోవలోకే
  6667. 4:25:04వస్తుంది. ఈ డిఫరెన్స్ కాస్త మైండ్ లో
  6668. 4:25:06పెట్టుకోండి. ఇప్పుడు ఈ స్ట్రక్చర్ ఎలా
  6669. 4:25:09ఫామ్ అవుతుందో కాస్త జాగ్రత్తగా
  6670. 4:25:10గమనించండి. ఈ కమిటీలను ప్రధానమంత్రి అంటే
  6671. 4:25:13మన పీఎం గారు అప్పటి పరిస్థితులు అవసరాలను
  6672. 4:25:16బట్టి సెటప్ చేస్తారు. జనరల్ గా ఇందులో
  6673. 4:25:18సభ్యుల సంఖ్య మూడు నుండి ఎనిమిది వరకు
  6674. 4:25:21ఉంటుంది. ఇక్కడ ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ పాయింట్
  6675. 4:25:22ఏంటంటే ఇందులో కేవలం క్యాబినెట్ మంత్రులే
  6676. 4:25:25ఉండాలన్న రూల్ లేదు నాన్ క్యాబినెట్
  6677. 4:25:27మంత్రులను కూడా స్పెషల్ ఇన్వైటీస్ గా
  6678. 4:25:29పిలవచ్చు. ఆయా సబ్జెక్ట్స్ ని డీల్ చేసే
  6679. 4:25:31మంత్రులతో పాటు అవసరాన్ని బట్టి ఇతర
  6680. 4:25:33సీనియర్ మంత్రులు కూడా ఇందులో భాగమవుతారు.
  6681. 4:25:36మరి వీటికి బాస్ ఎవరు? దాదాపుగా
  6682. 4:25:39ప్రధానమంత్రే వీటికి హెడ్ గా ఉంటారు.
  6683. 4:25:41ఒకవేళ పిఎం గనుక ఆ కమిటీలో మెంబర్ అయితే
  6684. 4:25:43కచ్చితంగా ఆయనే ప్రిసైడ్ చేస్తారు. ఇక్కడ
  6685. 4:25:46మరో పవర్ ఫుల్ ఫీచర్ ఉంది. ఇవి కేవలం
  6686. 4:25:48సమస్యలు డిస్కస్ చేసి వదిలేవు కచ్చితమైన
  6687. 4:25:50నిర్ణయాలు అంటే డెసిషన్స్ కూడా
  6688. 4:25:52తీసుకుంటాయి. అయితే క్యాబినెట్ ఎప్పుడైనా
  6689. 4:25:54ఆ నిర్ణయాలను రివ్యూ చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
  6690. 4:25:56ఓవరాల్ గా చూస్తే డివిజన్ ఆఫ్ లేబర్
  6691. 4:25:58ద్వారా అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో వర్క్ లోడ్ ని
  6692. 4:26:00తగ్గించే ఒక అద్భుతమైన ఆర్గనైజేషనల్
  6693. 4:26:02డివైస్ ఇది. ఒక్క నిమిషం ఇక్కడే కాస్త
  6694. 4:26:04స్లో చేద్దాం. ఎందుకంటే సరిగ్గా ఇక్కడే
  6695. 4:26:07యూపీఎస్స మనల్ని కన్ఫ్యూజ్ చేసి బోల్తా
  6696. 4:26:09కొట్టిస్తుంది. ఇది ఒక క్రూషియల్ ఎంసిక్యూ
  6697. 4:26:12ట్రాప్ ఈ క్యాబినెట్ కమిటీలు కంప్లీట్ గా
  6698. 4:26:15ఎక్స్ట్రా కాన్స్టిట్యూషనల్ బాడీస్ అంటే
  6699. 4:26:17రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా వీటి గురించి రాసి
  6700. 4:26:19లేదు. మరి ఇవి ఎలా ఏర్పడాయి కేవలం రూల్స్
  6701. 4:26:21ఆఫ్ బిజినెస్ ఆధారంగా మాత్రమే వీటిని
  6702. 4:26:23ఏర్పాటు చేస్తారు. కాబట్టి ఎగ్జామ్ లో
  6703. 4:26:25పొరపాటున కూడా వీటిని కాన్స్టిట్యూషనల్
  6704. 4:26:27లేదా స్టాట్యుటరీ బాడీస్ అనుకోకండి. ఓకేనా
  6705. 4:26:30కమిటీల ఫీచర్స్ అర్థమయ్యాయి కదా మరి
  6706. 4:26:32ప్రస్తుతం మన ప్రభుత్వంలో యాక్టివ్ గా
  6707. 4:26:35పనిచేస్తున్న ఆ ఎనిమిది ముఖ్యమైన
  6708. 4:26:36క్యాబినెట్ కమిటీలు ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం
  6709. 4:26:39మొదటి నాలుగు కమిటీలు ఇవే ఒకటి క్యాబినెట్
  6710. 4:26:42కమిటీ ఆన్ పొలిటికల్ అఫైర్స్ రెండు
  6711. 4:26:45క్యాబినెట్ కమిటీ ఆన్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్
  6712. 4:26:48మూడు అపాయింట్మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద
  6713. 4:26:50క్యాబినెట్ మరియు నాలుగు క్యాబినెట్ కమిటీ
  6714. 4:26:52ఆన్ పార్లమెంటరీ అఫైర్స్ ఈ ఇంగ్లీష్
  6715. 4:26:54పేర్లను అలా ఒకసారి చూసి మీ విజువల్
  6716. 4:26:57మెమొరీలో క్యాప్చర్ చేసుకోండి. ఇక మిగిలిన
  6717. 4:26:59నాలుగు కమిటీలు చూస్తే ఐదు క్యాబినెట్
  6718. 4:27:02కమిటీ ఆన్ సెక్యూరిటీఆరు క్యాబినెట్ కమిటీ
  6719. 4:27:05ఆన్ అకామిడేషన్ఏడు
  6720. 4:27:07క్యాబినెట్ కమిటీ ఆన్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ అండ్
  6721. 4:27:09గ్రోత్ మరియు ఎనిమిది క్యాబినెట్ కమిటీ
  6722. 4:27:12ఆన్ ఎంప్లాయ్మెంట్ అండ్ స్కిల్
  6723. 4:27:13డెవలప్మెంట్ ప్రస్తుతం మన ప్రభుత్వ
  6724. 4:27:15యంత్రాంగం స్మూత్ గా రన్ అవ్వడానికి
  6725. 4:27:17కీలకంగా పనిచేస్తున్న ఎనిమిది పవర్ఫుల్
  6726. 4:27:19గేర్స్ ఇవే సరే పేర్లు చూసాం కానీ అసలు ఈ
  6727. 4:27:23కమిటీలు రోజువారి పరిపాలనలో ఏం చేస్తాయి?
  6728. 4:27:26వాటి ఫంక్షన్స్ ఏంటి? ఒక్కొక్కటిగా బ్రేక్
  6729. 4:27:28డౌన్ చేద్దాం. ముందుగా పొలిటికల్ అఫైర్స్
  6730. 4:27:31కమిటీ విషయానికి వస్తే ఇది మన దేశీయ మరియు
  6731. 4:27:33విదేశీ వ్యవహారాల పాలసీలను చూసుకుంటుంది.
  6732. 4:27:36రెండవది ఎకనామిక్ అఫైర్స్ దేశ ఆర్థిక
  6733. 4:27:38రంగానికి సంబంధించిన కీలకమైన
  6734. 4:27:40కార్యక్రమాలను ఇది డైరెక్ట్ చేస్తుంది. ఇక
  6735. 4:27:42మూడవది అపాయింట్మెంట్స్ కమిటీ సెంట్రల్
  6736. 4:27:44సెక్రటేరియట్ పబ్లిక్ ఎంటర్ప్రైజెస్
  6737. 4:27:46బ్యాంకులు మరియు ఫైనాన్షియల్
  6738. 4:27:48ఇన్స్టిట్యూషన్స్ లో జరిగే ఉన్నత స్థాయి
  6739. 4:27:50నియామకాలను అంటే అపాయింట్మెంట్స్ ని
  6740. 4:27:52డిసైడ్ చేసేది ఇదే. ఇక్కడే మీకు ఒక సాలిడ్
  6741. 4:27:55ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఈ ఎనిమిది
  6742. 4:27:57కమిటీలలోకల్లా అత్యంత శక్తివంతమైనది ఏదైనా
  6743. 4:27:59ఉందా అంటే అది క్యాబినెట్ కమిటీ ఆన్
  6744. 4:28:01పొలిటికల్ అఫైర్స్ మాత్రమే ఇది ఎంత
  6745. 4:28:04పవర్ఫుల్ అంటే అడ్మినిస్ట్రేటివ్
  6746. 4:28:05సర్కిల్స్ లో దీన్ని తరచుగా అఫీషియల్ గా
  6747. 4:28:08సూపర్ క్యాబినెట్ అని కూడా పిలుస్తుంటారు.
  6748. 4:28:10ఈ కీ వర్డ్ ని అస్సలు మర్చిపోకండి.
  6749. 4:28:12తరువాతి కమిటీలను ఒకసారి గమనించండి.
  6750. 4:28:14పార్లమెంటరీ అఫైర్స్ కమిటీ పార్లమెంట్లో
  6751. 4:28:16ప్రభుత్వ పనుల ప్రోగ్రెస్ ఎలా ఉందో
  6752. 4:28:18పరివేక్షిస్తుంది. ఇకపోతే సెక్యూరిటీ
  6753. 4:28:20కమిటీ ఇది చాలా క్రిటికల్ డిఫెన్స్ లా
  6754. 4:28:23అండ్ ఆర్డర్ ఇంటర్నల్ సెక్యూరిటీ మరియు
  6755. 4:28:26అటామిక్ ఎనర్జీ లాంటి అత్యంత సున్నితమైన
  6756. 4:28:28అంశాలను ఇది డీల్ చేస్తుంది. అటామిక్
  6757. 4:28:30ఎనర్జీ కూడా దీని కిందకే వస్తుందని
  6758. 4:28:32పాయింట్ నోట్ చేసుకోండి. ఇకపోతే
  6759. 4:28:34అకామిడేషన్ కమిటీ ఎంపీలకు ప్రభుత్వ
  6760. 4:28:36ఉద్యోగులకు వసతి అంటే అకామిడేషన్
  6761. 4:28:39సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఇక ఆఖరి
  6762. 4:28:41రెండు కమిటీలు డైరెక్ట్ గా మన దేశ ఆర్థిక
  6763. 4:28:44సామాజిక వృద్ధికి సంబంధించినవి.
  6764. 4:28:46ఇన్వెస్ట్మెంట్ అండ్ గ్రోత్ కమిటీ
  6765. 4:28:48దేశంలోకి పెట్టుబడులను పెంచడం, ఎగుమతులను
  6766. 4:28:50ప్రోత్సహించడం, ఇంపోర్ట్ సబ్స్టిట్యూషన్
  6767. 4:28:53అంటే మనకు అవసరమైనవి మనమే తయారు చేసుకోవడం
  6768. 4:28:56అలాగే ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ పై ఫోకస్
  6769. 4:28:57చేస్తుంది. ఇక ఎంప్లాయ్మెంట్ అండ్ స్కిల్
  6770. 4:28:59డెవలప్మెంట్ కమిటీ ప్రజల్లో
  6771. 4:29:01నైపుణ్యాభివృద్ధి ఉపాధి అవకాశాలు పెంచడం
  6772. 4:29:03ముఖ్యంగా విమెన్ వర్క్ ఫోర్స్
  6773. 4:29:05పార్టిసిపేషన్ అంటే ఉద్యోగాల్లో మహిళల
  6774. 4:29:07భాగస్వామ్యాన్ని ఎలా పెంచాలి అనే అంశాలపై
  6775. 4:29:09తీవ్రంగా పనిచేస్తుంది. ఇంతవరకు బానే
  6776. 4:29:12ఉంది. కానీ పరిపాలనలో అప్పుడప్పుడు కొన్ని
  6777. 4:29:16ఊహించని సవాళ్లు వస్తుంటాయి. వాటిని డీల్
  6778. 4:29:18చేయడానికి క్యాబినెట్ కమిటీలకు తోడుగా మరో
  6779. 4:29:21స్ట్రక్చర్ కూడా ఉంది. అవే గ్రూప్స్ ఆఫ్
  6780. 4:29:24మినిస్టర్స్ లేదా సింపుల్ గా గో ఎమ్స్
  6781. 4:29:26అంటాం. ఎప్పుడైనా అత్యవసరమైన లేదా
  6782. 4:29:28కాంప్లెక్స్ సమస్యలు వచ్చినప్పుడు
  6783. 4:29:30మంత్రులతో కూడిన ఈ గ్రూపులను తాత్కాలికంగా
  6784. 4:29:32ఏర్పాటు చేస్తారు. అయితే ఇందులో రెండు
  6785. 4:29:34రకాలు ఉంటాయి. ఇక్కడ కొంచెం ఫోకస్ చేయండి.
  6786. 4:29:36మొదటి రకం డెసిషన్ మేకింగ్ జియోఎమస్
  6787. 4:29:39పేర్లోనే ఉందిగా ఇవి క్యాబినెట్ తరపున
  6788. 4:29:41సొంతంగా ఫైనల్ నిర్ణయాలు తీసుకోగలవు.
  6789. 4:29:44రెండవ రకం రికమండింగ్ జియోఎమ్స్ ఇవి ఆ
  6790. 4:29:46సమస్యను స్టడీ చేసి కేవలం సిఫారసులు అంటే
  6791. 4:29:49రికమెండేషన్స్ మాత్రమే చేస్తాయి. ఫైనల్
  6792. 4:29:51అప్రూవల్ మాత్రం క్యాబినెట్ ఇవ్వాల్సిందే.
  6793. 4:29:53అయితే ఇక్కడే ఒక చిన్న ప్రాబ్లం వచ్చింది.
  6794. 4:29:56ఈ గోయంస్ పని తీరుపై సెకండ్
  6795. 4:29:58అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిఫార్మ్స్ కమిషన్ అంటే
  6796. 4:30:00మన సెకండ్ ఏఆర్సి ఒక డీటెయిల్డ్ టెక్నికల్
  6797. 4:30:03ఆడిట్ చేసింది. వీరప్ప మోయిలీ గారి
  6798. 4:30:06నేతృత్వంలోని ఈ కమిషన్ ఒక ఇంపార్టెంట్
  6799. 4:30:08అబ్జర్వేషన్ చేసింది. అదేంటంటే ఈ గోయం
  6800. 4:30:12సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగిపోవడం వల్ల
  6801. 4:30:14అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో వేగం పెరగాల్సిందే
  6802. 4:30:16పోయి నిర్ణయాల్లో విపరీతమైన జాప్యం డిలే
  6803. 4:30:19జరుగుతోంది అని. అందుకే వీటిని వీలైనంత
  6804. 4:30:22తక్కువగా ఒక స్పష్టమైన మాండేట్ తో పాటు
  6805. 4:30:25కచ్చితమైన టైం లిమిట్స్ పెట్టి వాడాలని
  6806. 4:30:27రికమెండ్ చేసింది. ఉన్న కోఆర్డినేషన్
  6807. 4:30:29మెకానిజం ని ముందు పర్ఫెక్ట్ గా
  6808. 4:30:31వాడుకోవాలని సూచించింది. అదండీ విషయం
  6809. 4:30:34ఇక్కడితో మనం కాన్సెప్ట్ మొత్తం కవర్
  6810. 4:30:36చేశం. ఇక ఏమాత్రం ఆలోచించకుండా ఒక్కసారి
  6811. 4:30:39మన బ్రెయిన్ లోకి ఈ 3D స్ట్రక్చర్ ని
  6812. 4:30:41ఫాస్ట్ గా రివిజన్ చేసేద్దాం. అలాగే
  6813. 4:30:43ఎగ్జామ్ లో ఎలాంటి క్వశ్చన్స్ వస్తాయో
  6814. 4:30:45కూడా చూద్దాం. మీ విజువల్ మెమరీ క్యూస్ ని
  6815. 4:30:47ఒక్కసారి యాక్టివేట్ చేసుకోండి.
  6816. 4:30:49క్యాబినెట్ కమిటీలు రాజ్యాంగబద్ధమైనవి
  6817. 4:30:51కావు అవి కేవలం ఎక్స్ట్రా
  6818. 4:30:53కాన్స్టిట్యూషనల్ రూల్స్ ఆఫ్ బిజినెస్
  6819. 4:30:55ద్వారా మాత్రమే ఏర్పడతాయి. ఇవి స్టాండింగ్
  6820. 4:30:58మరియు యడ్ హాక్ అని రెండు రకాలుగా ఉంటాయి.
  6821. 4:31:00ఎక్కువగా పీఎం గారే వీటికి హెడ్ గా
  6822. 4:31:02ఉంటారు. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వంలో ఎనిమిది
  6823. 4:31:04కమిటీలు యాక్టివ్ గా ఉన్నాయి. అందులో
  6824. 4:31:06పొలిటికల్ అఫైర్స్ కమిటీ అత్యంత
  6825. 4:31:08శక్తివంతమైనది. అందుకే దాన్ని సూపర్
  6826. 4:31:10క్యాబినెట్ అంటారు. అలాగే సెకండ్ ఏఆర్సి
  6827. 4:31:13గోమ్స్ వాడకాన్ని తగ్గించి టైం లిమిట్స్
  6828. 4:31:16పెట్టాలని స్ట్రిక్ట్ గా సూచించింది. ఇక
  6829. 4:31:18ఫైనల్ గా మీకోసం ఒక ఎక్స్పెక్టెడ్
  6830. 4:31:20యూపీఎస్సీ మెయిన్స్ క్వశ్చన్ కేంద్ర
  6831. 4:31:22ప్రభుత్వ వర్క్ లోడ్ ని తగ్గించడంలో
  6832. 4:31:24క్యాబినెట్ కమిటీల పాత్రను విశ్లేషించండి.
  6833. 4:31:27జిఓఎం సమన్వయ సాధనాలుగా ఎలా పనిచేస్తాయి?
  6834. 4:31:31ఒకసారి ఆలోచించండి. ఈరోజు మనం స్టెప్ బై
  6835. 4:31:34స్టెప్ డిస్కస్ చేసిన ఈ క్రోనోలాజికల్
  6836. 4:31:35పాయింట్స్ అన్ని కరెక్ట్ గా ఉపయోగిస్తే ఈ
  6837. 4:31:37ప్రశ్నకు మీరు ఖచ్చితంగా ఒక అద్భుతమైన
  6838. 4:31:39ఆన్సర్ రాయగలరు. టాపిక్ ని మళ్ళీ ఒకసారి
  6839. 4:31:42రివైస్ చేసుకోండి ఆన్సర్ అప్లై చేయండి.
  6840. 4:31:44ఆల్ ద బెస్ట్
  6841. 4:31:44నమస్కారం సీరియస్ యూపీఎస్స ఆస్పిరెంట్స్
  6842. 4:31:47ఈరోజు మనం ఒక అద్భుతమైన 3డి ఎక్స్ప్లనర్స్
  6843. 4:31:50సెషన్ లోకి వెళ్తున్నాం. భారత
  6844. 4:31:52రాజ్యాంగంలోని అత్యంత కీలకమైన భాగం ది
  6845. 4:31:56ఇండియన్ పార్లమెంట్ టెక్స్ట్ బుక్స్ లోని
  6846. 4:31:58పేజీలు దాటి ఈ కాన్సెప్ట్ ఒక దృశ్య రూపంగా
  6847. 4:32:01మీ కళ్ళ ముందు ఎలా ఆవిష్కృతం అవుతుందో
  6848. 4:32:04ఇప్పుడు స్వయంగా ఎక్స్పీరియన్స్ చేయండి.
  6849. 4:32:06సరే ఈ ప్రయాణం స్టార్ట్ చేసే ముందు
  6850. 4:32:09మిమ్మల్ని ఒక క్లాసిక్ యూపీఎస్స ట్రాప్
  6851. 4:32:12క్వశ్చన్ అడుగుతాను. ఇస్ ద ప్రెసిడెంట్
  6852. 4:32:14ఆఫ్ ఇండియా యక్చులీ ఏ మెంబర్ ఆఫ్ ద
  6853. 4:32:16పార్లమెంట్ భారత రాష్ట్రపతి పార్లమెంట్ లో
  6854. 4:32:20ఒక మెంబర్ అవునా కాదా ఏమనుకుంటున్నారు?
  6855. 4:32:23చాలామంది కాదు అనుకుంటారు కదా కానీ దీని
  6856. 4:32:26వెనకున్న అసలు సీక్రెట్ తెలిస్తే మీరు
  6857. 4:32:29ఖచ్చితంగా ఆశ్చర్యపోతారు. ఆన్సర్ ఏంటో
  6858. 4:32:31కొద్దిసేపట్లోనే రివీల్ చేస్తాను. ముందుగా
  6859. 4:32:34ఈరోజు మన స్పాటియల్ బ్లూప్రింట్ ఏంటో
  6860. 4:32:36చూద్దాం. ఫస్ట్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ద
  6861. 4:32:38పార్లమెంట్ ఆ తర్వాత కాంపోసిషన్ ఆఫ్ బోత్
  6862. 4:32:41హౌసెస్ లోక్సభ ఎలక్షన్ సిస్టం మెంబర్షిప్
  6863. 4:32:44అండ్ డిస్క్వాలిఫికేషన్స్ ప్రిసైడింగ్
  6864. 4:32:46ఆఫీసర్స్ అండ్ లీడర్స్ ఇక లాస్ట్ లో ఒక
  6865. 4:32:49క్విక్ రివిజన్ అండ్ ఎక్స్పెక్టెడ్
  6866. 4:32:50క్వశ్చన్స్ చూద్దాం. సో లేట్ చేయకుండా ఈ
  6867. 4:32:53పార్లమెంట్ స్ట్రక్చర్ లోని ఒక్కో లేయర్
  6868. 4:32:55ని ఓపెన్ చేసుకుంటూ వెళ్దాం. రైట్ పార్ట్
  6869. 4:32:57వన్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ద పార్లమెంట్ ద
  6870. 4:32:59వెస్ట్ మినిస్టర్ మోడల్ మనం ఇప్పుడు
  6871. 4:33:01రాజ్యాంగంలోని పార్ట్ఫైవ్ లోకి ఎంటర్
  6872. 4:33:04అవుతున్నాం. ఆర్టికల్ 79 నుండి 122 వరకు
  6873. 4:33:07ఇవి పార్లమెంట్ నిర్మాణం పవర్స్ గురించి
  6874. 4:33:09డీటెయిల్డ్ గా చెప్తాయి. ఇప్పుడు ఇక్కడ
  6875. 4:33:11ఫామ్ అవుతున్న ఈ స్ట్రక్చర్ ని కొంచెం
  6876. 4:33:13శ్రద్ధగా గమనించండి. ప్రపంచంలో ప్రధానంగా
  6877. 4:33:16రెండు రకాల విధానాలు ఉంటాయి. ఒకటి
  6878. 4:33:18అమెరికాలో ఫాలో అయ్యే ప్రెసిడెన్షియల్
  6879. 4:33:20సిస్టం అక్కడ ప్రెసిడెంట్ కి కాంగ్రెస్
  6880. 4:33:22అనబడే వాళ్ళ చట్టసభకి అస్సలు సంబంధం
  6881. 4:33:25ఉండదు. కానీ ఇండియా తీసుకున్నది బ్రిటిష్
  6882. 4:33:27వారి వెస్ట్ మెన్స్టర్ మోడల్ దీన్నే
  6883. 4:33:30ప్రెసిడెంట్ ఇన్ పార్లమెంట్ అంటారు. అంటే
  6884. 4:33:32ప్రెసిడెంట్ ఏ సభలోనూ మెంబర్ కాకపోయినా
  6885. 4:33:35పార్లమెంట్ లో ఆయన ఇంటిగ్రల్ పార్ట్ ఆయన
  6886. 4:33:37అసెంట్ అంటే ఆయన సంతకం లేకుండా ఏ బిల్లు
  6887. 4:33:40చట్టంగా మారదు. సో ఇందాక మనం అనుకున్న
  6888. 4:33:42క్వశ్చన్ కి ఆన్సర్ ఇదే సరే బయట నిర్మాణం
  6889. 4:33:45చూసాం కదా ఇప్పుడు డైరెక్ట్ గా పార్లమెంట్
  6890. 4:33:47లోపలికి వెళ్ళిపోదాం. సెక్షన్ 2
  6891. 4:33:49కాంపోసిషన్ ఆఫ్ బోత్ హౌసెస్ రాజ్యసభ అండ్
  6892. 4:33:52లోక్ సభ ఇప్పుడు మీ ముందు కనిపిస్తున్న ఈ
  6893. 4:33:55రెండు సభల సీటింగ్ కెపాసిటీని కేర్ఫుల్ గా
  6894. 4:33:57అబ్సర్వ్ చేయండి రాజ్యసభ మాక్సిమం
  6895. 4:34:00స్ట్రెంగ్త్ 250 అయితే ప్రెజెంట్ అది 245
  6896. 4:34:02గా ఉంది. ఇందులో 12 మందిని ప్రెసిడెంట్
  6897. 4:34:05నామినేట్ చేస్తారు. మరి ఆ 12 మంది ఎవరు?
  6898. 4:34:07అఫ్కోర్స్ ఆర్ట్, లిటరేచర్, సైన్స్ మరియు
  6899. 4:34:10సోషల్ సర్వీస్ లో మంచి ఎక్స్పర్టీస్
  6900. 4:34:13ఉన్నవాళ్ళు. ఇక లోక్ సభ దగ్గరికి వస్తే
  6901. 4:34:15దీని మాక్సిమం స్ట్రెంగ్త్ 550. కానీ
  6902. 4:34:17ప్రెసెంట్ ఉన్నది 543 మెంబర్స్ ఒక్క
  6903. 4:34:20నిమిషం ఇక్కడే యూపీఎస్స మనల్ని కన్ఫ్యూజ్
  6904. 4:34:23చేస్తుంది. ఇది ఒక ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  6905. 4:34:25అలర్ట్ గతంలో లోక్సభలో ఇద్దరు యంగ్లో
  6906. 4:34:28ఇండియన్స్ ని నామినేట్ చేసేవాళ్ళు కానీ
  6907. 4:34:31ఇప్పుడు మీ స్క్రీన్ పై ఉన్న ఈ నెంబర్ ని
  6908. 4:34:34మైండ్లో ఫిక్స్ చేసుకోండి. 104 అవును 104
  6909. 4:34:38అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ఆఫ్ 2019 ద్వారా ఈ
  6910. 4:34:41యంగ్లో ఇండియన్ రిజర్వేషన్ ని లోక్ సభ
  6911. 4:34:43నుండి శాశ్వతంగా తీసేశారు. సీట్ల నంబర్స్
  6912. 4:34:46అయితే చూసాం అసలు ఆ సీట్లలోకి ఎంపీలు ఎలా
  6913. 4:34:49వస్తారో లెట్స్ డైవ్ ఇంటు సెక్షన్ 3 లోక్
  6914. 4:34:52సభ ఎలక్షన్ సిస్టం టెర్రిటోరియల్
  6915. 4:34:54కాన్స్టిట్యూఎన్సీస్ ఇక్కడ ఒక రెండు
  6916. 4:34:57కాన్సెప్ట్స్ ని మనం కంపేర్ చేసి చూద్దాం
  6917. 4:34:59రాజ్యసభ ఎలక్షన్స్ లో మైనారిటీలకి
  6918. 4:35:01కచ్చితంగా రిప్రజెంటేషన్ ఉండాలని
  6919. 4:35:03ప్రొపోర్షనల్ రిప్రజెంటేషన్ వాడతారు. కానీ
  6920. 4:35:06లోక్సభకి మాత్రం ఫస్ట్ పాస్ ద పోస్ట్ లేదా
  6921. 4:35:09టెర్రిటోరియల్ రిప్రజెంటేషన్ సిస్టం యూస్
  6922. 4:35:11చేస్తారు. ఎందుకలా? కాన్స్టిట్యూట్
  6923. 4:35:13అసెంబ్లీ లోక్సభకి కూడా ప్రొపోర్షనల్
  6924. 4:35:15విధానం ఎందుకు వాడలేదంటే అది సాధారణ
  6925. 4:35:17ప్రజలకి అర్థం కావడం చాలా కష్టం. పైగా
  6926. 4:35:20మల్టిపుల్ పార్టీల వల్ల ఎగ్జిక్యూటివ్ లో
  6927. 4:35:22స్టెబిలిటీ దెబ్బతింటుందని వాళ్ళు ఫీల్
  6928. 4:35:24అయ్యారు. నెక్స్ట్ ఈ డలిమిటేషన్ ఫ్రీజ్
  6929. 4:35:27టైం లైన్ ని స్టెప్ బై స్టెప్ అర్థం
  6930. 4:35:28చేసుకుందాం. ఎగ్జామ్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో
  6931. 4:35:30ఇది చాలా ఇంపార్టెంట్ ఏరియా. ఫస్ట్ 42
  6932. 4:35:33అమెండ్మెంట్ ద్వారా 1971 సెన్సస్ ని బేస్
  6933. 4:35:35చేసుకొని 2000 ఇయర్ వరకు సీట్లని ఫ్రీజ్
  6934. 4:35:38చేశారు. ఆ తర్వాత 84 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్
  6935. 4:35:412001 ద్వారా టోటల్ సీట్ల సంఖ్యను ఏకంగా
  6936. 4:35:452026 వరకు ఎక్స్టెండ్ చేశారు. కానీ ఇక్కడే
  6937. 4:35:47అసలైన ట్విస్ట్ ఉంది. 87 అమెండ్మెంట్
  6938. 4:35:50ద్వారా కేవలం ఎస్సీ మరియు ఎస్టీ రిజర్వ్డ్
  6939. 4:35:52సీట్ల రీఫిక్సింగ్ కి మాత్రం 2001
  6940. 4:35:54సెన్సెస్ ని తీసుకున్నారు. టోటల్ సీట్స్
  6941. 4:35:56కి రిజర్వ్డ్ సీట్స్ కి ఉన్న ఈ డిఫరెన్స్
  6942. 4:35:58ని ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాలి. ఇప్పటిదాకా
  6943. 4:36:01సభల నిర్మాణం ఎలక్షన్స్ చూసాం. ఇప్పుడు
  6944. 4:36:04కొంచెం ఫోకస్ షిఫ్ట్ చేద్దాం. సెక్షన్ఫోర్
  6945. 4:36:07మెంబర్షిప్ అండ్ డిస్క్వాలిఫికేషన్స్ అసలు
  6946. 4:36:10ఇక్కడ కూర్చునే అర్హత ఎవరికి ఉంది?
  6947. 4:36:13రాజ్యాంగం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి ఎలక్షన్స్
  6948. 4:36:15కి డిస్క్వాలిఫై అవ్వడానికి మెయిన్
  6949. 4:36:17రీజన్స్ ఏంటంటే ఫస్ట్ ఆఫీస్ ఆఫ్ ప్రాఫిట్
  6950. 4:36:19అంటే వాళ్ళు గవర్నమెంట్ లో లాభదాయకమైన
  6951. 4:36:21పదవిలో ఉండకూడదు. సెకండ్ అన్సౌండ్ మైండ్
  6952. 4:36:24కాకూడదు. అంటే మతీస్థిమతం లేని వారిని
  6953. 4:36:26కోర్ట్ డిక్లేర్ చేయకూడదు. థర్డ్
  6954. 4:36:28అన్డిస్చార్జ్డ్ ఇన్సాల్వెంట్ అప్పులు
  6955. 4:36:30తీర్చలేని దివాల తీసిన స్థితిలో ఉండకూడదు.
  6956. 4:36:33అండ్ ఫైనల్లీ ఎవరైనా వేరే దేశం యొక్క
  6957. 4:36:35పౌరసం వాలంటరీగా తీసుకున్నా సరే ఆటోమేటిక్
  6958. 4:36:38గా ఈ సీట్లలో కూర్చునే ఛాన్స్ కోల్పోతారు.
  6959. 4:36:40వీటన్నిటిని మైండ్ లో స్పష్టంగా
  6960. 4:36:42కాన్స్టిట్యూషనల్ డిస్క్వాలిఫికేషన్స్ అనే
  6961. 4:36:44ఫోల్డర్ లో సేవ్ చేసుకోండి. అయితే ఇక్కడే
  6962. 4:36:47మనకి మరో ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ వస్తుంది.
  6963. 4:36:49అలర్ట్ రెప్రజెంటేషన్ ఆఫ్ ద పీపుల్ యక్ట్
  6964. 4:36:521951 వీటికి మరికొన్ని ఎక్స్ట్రా
  6965. 4:36:56డిస్క్వాలిఫికేషన్స్ ని యాడ్ చేస్తుంది.
  6966. 4:36:58అంటే ఏదైనా క్రైమ్ లో టూ ఇయర్స్ లేదా
  6967. 4:37:01అంతకంటే ఎక్కువ జైల్ శిక్ష పడటం ఎలక్షన్
  6968. 4:37:04ఎక్స్పెన్సెస్ ని టైం కి సబ్మిట్
  6969. 4:37:06చేయకపోవడం లాంటివి అన్నమాట. కానీ ఇక్కడ ఒక
  6970. 4:37:08స్పెషల్ నోట్ ఉంది చూసారా. ప్రివెంటివ్
  6971. 4:37:11డిటెన్షన్ కింద అరెస్ట్ అయిన వ్యక్తి
  6972. 4:37:13ఎలక్షన్స్ లో పోటీ చేయడానికి అర్హుడే నోట్
  6973. 4:37:16దిస్ పాయింట్ ఇట్ ఇస్ నాట్ ఏ
  6974. 4:37:17డిస్క్వాలిఫికేషన్ ఎగ్జామ్ లో ఇక్కడే మనం
  6975. 4:37:20బోల్తా పడతాం. ఇక అనర్హతల్లో మోస్ట్
  6976. 4:37:23ఇంపార్టెంట్ కాన్సెప్ట్టెన్త్ స్కెడ్యూల్
  6977. 4:37:26దీన్నే యాంటీ డిఫెక్షన్ లా లేదా పార్టీ
  6978. 4:37:28ఫిరాయింపుల చట్టం అంటారు. ఒక మెంబర్ తన
  6979. 4:37:31పార్టీ నుంచి వాలంటరీగా బయటక వచ్చేసినా
  6980. 4:37:33లేదా పార్టీ ఇచ్చే విప్ కి అగైన్స్ట్ గా
  6981. 4:37:35ఓటు వేసిన అనర్హుద అవుతాడు. ఇక్కడ స్పీకర్
  6982. 4:37:38లేదా చైర్మన్ తీసుకునే డెసిజనే ఫైనల్ కానీ
  6983. 4:37:40ఒక చిన్న పాయింట్ 1992 నాటి కిహోటో
  6984. 4:37:44హోలోహాన్ కేస్ తర్వాత సుప్రీం కోర్ట్ ఏం
  6985. 4:37:46చెప్పిందంటే ఈ విషయంలో స్పీకర్ డిసిజన్
  6986. 4:37:49కూడా జుడిషియల్ రివ్యూ కి లోబడే ఉంటుంది
  6987. 4:37:51అని క్లారిటీ ఇచ్చింది. మనం సభల గురించి
  6988. 4:37:54డిస్కస్ చేస్తూనే సినిమాటిక్ గా సభ ముందు
  6989. 4:37:57భాగానికి వచ్చేసాం. సెక్షన్ 5 ప్రొసైడింగ్
  6990. 4:38:00ఆఫీసర్స్ అండ్ లీడర్స్ కమాండింగ్ ద హౌస్
  6991. 4:38:03ఇక్కడ వీళ్ళని ఎన్నుకునే విధానాన్ని
  6992. 4:38:06కేర్ఫుల్ గా అబ్సర్వ్ చేయండి. లోక్సభ
  6993. 4:38:08స్పీకర్ ని ఆ సభలో ఉన్న మెంబర్స్ే తమలో
  6994. 4:38:11ఒకరిని ఎన్నుకుంటారు. కానీ రాజ్యసభ
  6995. 4:38:14చైర్మన్ అలా కాదు మన భారత ఉపరాష్ట్రపతి
  6996. 4:38:17అంటే వైస్ ప్రెసిడెంట్ ఆ పదవికి ఎక్స్
  6997. 4:38:20అఫీషియో చైర్మన్ గా ఉంటారు. దీన్ని
  6998. 4:38:22కాన్సెప్చువల్ గా ఆలోచిస్తే లోక్సభ
  6999. 4:38:25స్పీకర్ ఆ సభలో ఒక మెంబర్ కానీ రాజ్యసభ
  7000. 4:38:28చైర్మన్ అసలు ఆ సభలో మెంబరే కాదు. ఇప్పుడు
  7001. 4:38:30నేను చెప్పేది చాలా చాలా క్రూషియల్
  7002. 4:38:32పాయింట్. రాజ్యసభ చైర్మన్ కు లేని ఒక మూడు
  7003. 4:38:35ఎక్స్క్లూసివ్ పవర్స్ లోక్సభ స్పీకర్ కు
  7004. 4:38:37ఉన్నాయి. వన్ ఉభయ సభల జాయింట్ సిట్టింగ్
  7005. 4:38:40కి ఆయనే అధ్యక్షత వహిస్తాడు.టూ టూ ఒక
  7006. 4:38:43బిల్లు మనీ బిల్లా కాదా అని డిసైడ్ చేసే
  7007. 4:38:46ఫైనల్ అథారిటీ స్పీకర్ దేత్రీ ఇందాక మనం
  7008. 4:38:49మాట్లాడుకున్న 10 స్కెడ్యూల్ కింద ఎవరైనా
  7009. 4:38:51డిస్క్వాలిఫై చేయాలన్నా పవర్ స్పీకర్
  7010. 4:38:53చేతిలోనే ఉంటుంది. స్పీకర్ టాపిక్ లోనే
  7011. 4:38:56మనం తెలుసుకోవాల్సిన ఇంకో ఇంట్రెస్టింగ్
  7012. 4:38:58టర్మ్ స్పీకర్ ప్రో టెం ఇది జస్ట్ ఒక
  7013. 4:39:01టెంపరరీ రోల్ మాత్రమే. ఎలక్షన్స్ అయ్యాక
  7014. 4:39:04కొత్తగా ఎన్నికైన లోక్సభ మెంబర్స్ తో ఓత్
  7015. 4:39:06అంటే ప్రమాణ స్వీకారం చేయించడానికి
  7016. 4:39:09ప్రెసిడెంట్ ఒక సీనియర్ మోస్ట్ మెంబర్ ని
  7017. 4:39:11ఈ స్పీకర్ ప్రోటెమ్ గా అపాయింట్ చేస్తారు.
  7018. 4:39:13కొత్త స్పీకర్ ని ఎన్నుకోగానే వితిన్
  7019. 4:39:16సెకండ్స్ లో ఈ ప్రోటెమ పదవి సీజ్
  7020. 4:39:18అయిపోతుంది. నెక్స్ట్ పార్లమెంటరీ లీడర్స్
  7021. 4:39:21ఇక్కడ మీకు మరో ప్రిలిమ్స్ స్ట్రాప్ ఉంది.
  7022. 4:39:23సో ఫోకస్ లీడర్ ఆఫ్ ది అపోజిషన్ ఈ పోస్ట్
  7023. 4:39:27కి 1977 లో స్టాచుటరీ రికగ్నిషన్
  7024. 4:39:30వచ్చింది. కనీసంవట అవంతు సీట్లు ఉంటేనే ఈ
  7025. 4:39:34హోదా ఇస్తారు. కానీ ద విప్ అనే పదవి ఉందే
  7026. 4:39:37ఇది ఇండియన్ కాన్స్టిట్యూషన్ లో ఎక్కడ
  7027. 4:39:39అసలు ఎక్కడా మెన్షన్ చేయలేదు. ఇదంతా కేవలం
  7028. 4:39:43పార్లమెంటరీ కన్వెన్షన్స్ బేస్ చేసుకుని
  7029. 4:39:45మాత్రమే నడుస్తోంది. రైట్ మనం పార్లమెంట్
  7030. 4:39:48ఆర్గనైజేషన్ సీట్స్ ఎలక్షన్ ప్రాసెస్
  7031. 4:39:50డిస్క్వాలిఫికేషన్స్ అంతా డీటెయిల్ గా
  7032. 4:39:52చూసాం. సో ఇప్పుడు ఫైనల్ సెక్షన్ కి
  7033. 4:39:54వచ్చేసాం క్విక్ రివిజన్ అండ్
  7034. 4:39:55ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశన్స్ ఒక్కసారి మనం
  7035. 4:39:57నేర్చుకున్నది ఫాస్ట్ అండ్ పవర్ఫుల్ గా
  7036. 4:40:00రివైజ్ చేద్దాం. ఇప్పుడు స్క్రీన్ పై
  7037. 4:40:01కనిపిస్తున్న ఈ ఫైవ్ పాయింట్స్ ని మీ
  7038. 4:40:03బ్రెయిన్ లో ప్రింట్ చేసుకోండి. వన్
  7039. 4:40:05ప్రెసిడెంట్ పార్లమెంట్లో ఇంటిగ్రల్
  7040. 4:40:07పార్ట్ట 104 అమెండ్మెంట్ యాక్ట్ ద్వారా
  7041. 4:40:09యంగ్లో ఇండియన్స్ రిజర్వేషన్ ని కంప్లీట్
  7042. 4:40:11గా రిమూవ్ చేశారు. 3 84 అమెండ్మెంట్
  7043. 4:40:13ద్వారా టోటల్ సీట్స్ ని 2026 వరకు ఫ్రీజ్
  7044. 4:40:16చేశారు.ఫోర్ రాజ్యసభ ఎంపీ టర్మ్ సిక్స్
  7045. 4:40:18ఇయర్స్ అని రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా లేదు. అది
  7046. 4:40:20కేవలం ఆర్పిఏ 1951 లో మాత్రమే ఉంది.
  7047. 4:40:23అండ్ఫైవ్ మనీ బిల్ విషయంలో స్పీకర్
  7048. 4:40:26డిసిషన్ే ఫైనల్ సూపర్ ఈ ఎక్స్ప్లైనర్
  7049. 4:40:28ఎండింగ్ లో మీ కాన్సెప్చువల్ క్లారిటీని
  7050. 4:40:30టెస్ట్ చేయడానికి నా సైడ్ నుంచి ఒక చిన్న
  7051. 4:40:32ఛాలెంజ్. ఒకవేళ ఒక పర్సన్ ఎట్ ఏ టైం రెండు
  7052. 4:40:35సభలకు ఎలెక్ట్ అయితే తాను ఏ సభలో కంటిన్యూ
  7053. 4:40:38అవ్వాలనుకుంటున్నాడో ఎన్ని రోజుల్లోగా
  7054. 4:40:40ఇన్ఫార్మ్ చేయాలి? ఒకవేళ అలా చేయకపోతే ఆయన
  7055. 4:40:43రాజ్యసభ సీట్ ఆటోమేటిక్ గా వేకెంట్
  7056. 4:40:45అయిపోతుంది. దీని ఆన్సర్ ఆర్బి 1951 లో
  7057. 4:40:49డబుల్ మెంబర్షిప్ రూల్స్ లో దాగి ఉంది.
  7058. 4:40:51అదే 10 డే రూల్ ఒకసారి ఆలోచించండి ఈ
  7059. 4:40:54కాన్సెప్ట్స్ అన్ని మళ్ళీ రివైజ్
  7060. 4:40:55చేసుకోండి. నెక్స్ట్ ఎక్స్ప్లైనర్ లో
  7061. 4:40:57మరింత డీటెయిల్డ్ అనాలసిస్ తో కలుద్దాం.
  7062. 4:40:59అప్పటివరకు కీప్ లెర్నింగ్ అండ్ కీప్
  7063. 4:41:01ఫోకసింగ్
  7064. 4:41:02నమస్కారం యూపీఎస్స ప్రిలిమ్స్ క్లియర్
  7065. 4:41:04చేయడానికి ఉన్న అత్యంత కీలకమైన అస్త్రం
  7066. 4:41:06ఏమిటో తెలుసా? పార్లమెంటరీ ప్రొసీజర్స్ పై
  7067. 4:41:09పూర్తి పట్టు సాధించడం ఈరోజు మనం ఈ 3డి
  7068. 4:41:12ఆర్కిటెక్చర్ లోకి అడుగుపెడదాం.
  7069. 4:41:13ప్రజాస్వామ్యానికి గుండెకాయ లాంటి
  7070. 4:41:15పార్లమెంట్ అసలు ఎలా పని చేస్తుంది దాని
  7071. 4:41:18ఫ్లోర్ మెకానిక్స్ ఏంటి అనేది పూర్తిగా
  7072. 4:41:20డీకోడ్ చేద్దాం. లెట్స్ బిగిన్ మన
  7073. 4:41:22ముందున్న మిషన్ బ్రీఫింగ్ ఇది. ఈరోజు మనం
  7074. 4:41:25సెషన్స్ ఆఫ్ పార్లమెంట్ అజాయింట్మెంట్
  7075. 4:41:27వర్సెస్ ప్రోరగేషన్ టైప్స్ ఆఫ్ మెజారిటీ
  7076. 4:41:30పార్లమెంటరీ మోషన్స్ లెజిస్లేటివ్
  7077. 4:41:32ప్రొసీజర్ అలాగే ఆర్డినరీ మరియు మనీ
  7078. 4:41:35బిల్స్ ని కవర్ చేయబోతున్నాం. ఈ మక్రో
  7079. 4:41:38మరియు మైక్రో స్ట్రక్చర్స్ ని కరెక్ట్ గా
  7080. 4:41:39అర్థం చేసుకుంటే మీ ప్రిలిమ్స్ కన్ఫ్యూజన్
  7081. 4:41:42కి శాశ్వతంగా చెక్ పెట్టొచ్చు. సెక్షన్
  7082. 4:41:44వన్ సెషన్స్ ఆఫ్ పార్లమెంట్ అంటే ద
  7083. 4:41:46క్యాలెండర్ ఆఫ్ డెమోక్రసీ ఒక సంవత్సరం
  7084. 4:41:49పొడవున పార్లమెంట్ తన సమయాన్ని ఎలా
  7085. 4:41:51షెడ్యూల్ చేసుకుంటుంది అసలు ఆ క్యాలెండర్
  7086. 4:41:53ఎలా రన్ అవుతుందో ఇప్పుడు ఒక మక్రో వ్యూ
  7087. 4:41:56లో చూద్దాం. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  7088. 4:41:58ఏర్పడుతుంది. ఈ టైం లైన్ ని జాగ్రత్తగా
  7089. 4:42:01గమనించండి. పార్లమెంట్ సాధారణంగా మూడు
  7090. 4:42:03సెషన్స్ గా సమావేశం అవుతుంది. అందులో
  7091. 4:42:05మొదటిది అత్యంత సుదీర్ఘమైనది బడ్జెట్
  7092. 4:42:07సెషన్. ఇది ఫిబ్రవరి నుండి మే వరకు
  7093. 4:42:09జరుగుతుంది. ఆ తర్వాత వచ్చేది మాన్సూన్
  7094. 4:42:11సెషన్. ఇది జూలై నుండి సెప్టెంబర్ వరకు
  7095. 4:42:13ఉంటుంది. ఇక చివరిది అతి చిన్నది వింటర్
  7096. 4:42:16సెషన్. ఇది నవంబర్ మరియు డిసెంబర్ నెలలో
  7097. 4:42:18జరుగుతుంది. ఈ మూడు సెషన్స్ కి కూడా రెండు
  7098. 4:42:20సభలను సమావేశ పరచడానికి మన ప్రెసిడెంట్
  7099. 4:42:23ఆఫ్ ఇండియా సమ్మెంట్ చేస్తారు. ఇప్పుడు
  7100. 4:42:25కాస్త శ్రద్ధగా గమనించండి. ఇది డైరెక్ట్
  7101. 4:42:28ప్రిలిమ్స్ బ్యూస్టర్ రాజ్యాంగం ప్రకారం
  7102. 4:42:31రెండు పార్లమెంట్ సెషన్స్ మధ్య ఉండే
  7103. 4:42:33గరిష్ట విరామం అంటే మాక్సిమం గ్యాప్ ఎట్టి
  7104. 4:42:36పరిస్థితుల్లోనూ ఆరు నెలలు మించకూడదు.
  7105. 4:42:39సింపుల్ గా చెప్పాలంటే పార్లమెంట్
  7106. 4:42:41సంవత్సరానికి కనీసం రెండు సార్లు
  7107. 4:42:42తప్పనిసరి సమావేశం కావాలి. ఇక్కడ యూపీఎస్స
  7108. 4:42:45మిమ్మల్ని ట్రాప్ చేసే అవకాశం ఉంది.
  7109. 4:42:47కాబట్టి ఈ ఫాక్ట్ ని మీ మైండ్లో స్ట్రాంగ్
  7110. 4:42:49గా లాక్ చేసుకోండి. సెక్షన్ 2 అడ్జర్మెంట్
  7111. 4:42:53ప్రోరగేషన్ అండ్ డిసల్యూషన్ అంటే మనేజింగ్
  7112. 4:42:56ద హౌస్ సమావేశాలు జరుగుతున్నప్పుడు ఒక
  7113. 4:42:58సెషన్ ని గాని లేదా ఆ రోజు మీటింగ్ ని
  7114. 4:43:01కానీ ఎలా పాస్ చేస్తారు ఎలా ముగిస్తారు
  7115. 4:43:04లేదా సభను పూర్తిగా ఎలా రద్దు చేస్తారు
  7116. 4:43:07అనే మెకానిజం ఇప్పుడు చూద్దాం. ఈ
  7117. 4:43:09డిఫరెన్స్ ని మీ మైండ్ లో క్లియర్ గా
  7118. 4:43:10విజువలైజ్ చేసుకోండి. లెఫ్ట్ సైడ్
  7119. 4:43:12అజాయిన్మెంట్ ఉంది కదా ఇది కేవలం ఆ రోజు
  7120. 4:43:14జరుగుతున్న సిటింగ్ ని మాత్రమే ఆపుతుంది.
  7121. 4:43:16దీన్ని చేసేది సభను నడిపించే ప్రిసైడింగ్
  7122. 4:43:18ఆఫీసర్ అంటే స్పీకర్ లేదా చైర్మన్ అదే
  7123. 4:43:20రైట్ సైడ్ ఉన్న ప్రోరగేషన్ ని చూస్తే ఇది
  7124. 4:43:23మొత్తం ఆ సెషన్ే పూర్తిగా ముగిస్తుంది.
  7125. 4:43:25దీన్ని చేసే అధికారం స్వయంగా భారత
  7126. 4:43:27రాష్ట్రపతికి మాత్రమే ఉంటుంది. ఒకరు కేవలం
  7127. 4:43:29ఒక రోజును పాస్ చేస్తే ప్రెసిడెంట్ గారు
  7128. 4:43:31ఏకంగా ఆ సీజన్ నే ఎండ్ చేస్తారన్నమాట.
  7129. 4:43:34ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన ఎగ్జామ్ డ్రాప్ గురించి
  7130. 4:43:36మీకు వార్నింగ్ ఇస్తున్నాను. డిజల్యూషన్
  7131. 4:43:38అంటే సభను రద్దు చేయడం ఈ ఈ డిజల్యూషన్
  7132. 4:43:41అనేది కేవలం లోక్సభకి మాత్రమే
  7133. 4:43:43వర్తిస్తుంది. అక్కడితో ఆ లోక్సభ లైఫ్
  7134. 4:43:46ఎండ్ అయిపోతుంది. మళ్ళీ కొత్త ఎలక్షన్స్
  7135. 4:43:48వస్తాయి. కానీ రాజ్యసభ అనేది ఒక పర్మనెంట్
  7136. 4:43:51బాడీ అది ఎన్నటికీ డిజల్వ్ అవ్వదు. ఈ
  7137. 4:43:53పాయింట్ దగ్గర చాలా మంది కన్ఫ్యూజ్
  7138. 4:43:55అవుతారు మీరు అలా అవ్వకూడదు. సెక్షన్ 3 ద
  7139. 4:43:58టైప్స్ ఆఫ్ మెజారిటీ. దీన్నే మనం ద
  7140. 4:44:01నంబర్స్ గేమ్ అంటాం. పార్లమెంట్ ఫ్లోర్
  7141. 4:44:03మీద ఏ డిసిషన్ తీసుకోవాలన్నా అదంతా ఒక
  7142. 4:44:05మథమటికల్ గేమే. ఆ మెకానిక్స్ ఎలా
  7143. 4:44:07పనిచేస్తాయో ఇప్పుడు చూద్దాం. అసలు
  7144. 4:44:10పార్లమెంట్ అనే ఈ పెద్ద ఇంజిన్ స్టార్ట్
  7145. 4:44:12అవ్వాలంటేనే ముందొక బేసిక్ నెంబర్ కావాలి
  7146. 4:44:15దాన్నే కోరం అంటారు. సభలో ఏ చిన్న పని
  7147. 4:44:18జరగాలన్నా ప్రిజైడింగ్ ఆఫీసర్ తో
  7148. 4:44:20కలుపుకొని కనీసం వన్ టెన్త్ మెంబర్స్
  7149. 4:44:22ప్రెసెంట్ అయి ఉండాలి అంటే లోక్సభలో 55
  7150. 4:44:25మంది రాజ్యసభలో 25 మంది ఈ బేర్ మినిమం
  7151. 4:44:28అటెండెన్స్ లేకపోతే సభను వాయిదా
  7152. 4:44:30వేయాల్సిందే. మరి మెజారిటీ అంటే ఏమి మన
  7153. 4:44:33రాజ్యాంగం వివిధ పనుల కోసం బిల్లుల కోసం
  7154. 4:44:36కొన్ని స్పెసిఫిక్ మ్యాథమేటికల్ ఓటింగ్
  7155. 4:44:38త్రెషోల్డ్స్ నిర్దేశించింది. ఒక ఆర్డినరీ
  7156. 4:44:40బిల్లు కి ఒకలాంటి మెజారిటీ అవసరమైతే
  7157. 4:44:43రాజ్యాంగాన్ని సవరించడానికి ఇంకోలాంటి
  7158. 4:44:45మెజారిటీ కావాలి. ఈ మ్యాథమేటికల్
  7159. 4:44:47ఫార్ములాలు చాలా డైనమిక్ గా ఫ్లోటింగ్ గా
  7160. 4:44:50మారుతూ ఉంటాయి. ఇప్పుడు దీన్ని స్టెప్ బై
  7161. 4:44:52స్టెప్ గా అర్థం చేసుకుందాం. మనకు
  7162. 4:44:54ప్రధానంగా నాలుగు రకాల మెజారిటీలు ఉంటాయి.
  7163. 4:44:56ఫస్ట్ సింపుల్ మెజారిటీ అంటే సభలో
  7164. 4:44:59ప్రెసెంట్ అయ్యి ఓటింగ్ లో పాల్గొన్న
  7165. 4:45:00వారిలో 50% కంటే ఎక్కువ మంది సపోర్ట్
  7166. 4:45:02చేయడం ఆర్డినరీ మరియు మనీ బిల్స్ కి ఇదే
  7167. 4:45:05జనరల్ రోల్ సెకండ్ ఎఫెక్టివ్ మెజారిటీ
  7168. 4:45:07అంటే మొత్తం సీట్లలో ఖాళీలు తీసేయగా ఉన్న
  7169. 4:45:10యాక్చువల్ స్ట్రెంత్ లో మెజారిటీ రావడం
  7170. 4:45:12థర్డ్ అబ్సల్యూట్ మెజారిటీ అంటే సభ మొత్తం
  7171. 4:45:15సభ్యుల్లో అంటే టోటల్ మెంబర్షిప్ లో 50%
  7172. 4:45:18కంటే ఎక్కువ రావడం ఇక ఫోర్త్ స్పెషల్
  7173. 4:45:20మెజారిటీ ఇందులో పలు రకాలు ఉంటాయి.
  7174. 4:45:22ఉదాహరణకు ప్రెసెంట్ అండ్ ఓటింగ్ లో టూ
  7175. 4:45:23థర్డ్ మెజారిటీ సాధించడం సెక్షన్ 4
  7176. 4:45:26పార్లమెంటరీ డివైసెస్ అండ్ మోషన్స్
  7177. 4:45:29ఇప్పుడు నేను మిమ్మల్ని నేరుగా సభలోకి ఆ
  7178. 4:45:31ఫ్లోర్ మీదకు తీసుకువెళ్తున్నాను. అక్కడ
  7179. 4:45:34మెంబర్స్ ప్రభుత్వాన్ని ఎలా ప్రశ్నిస్తారు
  7180. 4:45:36ఇష్యూస్ ని ఎలా రైస్ చేస్తారు అనేది ఈ
  7181. 4:45:38ఫ్లోర్ మెకానిక్స్ ద్వారా తెలుసుకుందాం. ఈ
  7182. 4:45:40రెండిటి మధ్య వ్యత్యాసం చాలాసార్లు
  7183. 4:45:42యూపీఎస్స లో అడిగారు. ప్రతి పార్లమెంటరీ
  7184. 4:45:45సిట్టింగ్ లో మొదట స్టార్ట్ అయ్యే గంటని
  7185. 4:45:46క్వశ్చన్ ఆర్ అంటారు. ఇది చాలా
  7186. 4:45:48స్ట్రక్చర్డ్ గా ఉంటుంది. ఇందులో స్టార్ట్
  7187. 4:45:50అన్స్టార్ట్ మరియు షార్ట్ నోటీస్ అని మూడు
  7188. 4:45:53రకాల ప్రశ్నలు అడుగుతారు. దీని తర్వాత
  7189. 4:45:55వెంటనే మొదలయ్యేది జీరో అవర్ ఇది పూర్తిగా
  7190. 4:45:57ఇన్ఫార్మల్. ఎలాంటి ముందస్తు నోటీస్
  7191. 4:45:59లేకుండా పబ్లిక్ ఇంపార్టెన్స్ ఉన్న
  7192. 4:46:01విషయాలు ఇక్కడ చర్చిస్తారు. ఇది 1962
  7193. 4:46:04నుండి మన పార్లమెంటరీ సిస్టం లో ఉన్న ఒక
  7194. 4:46:06ప్రత్యేకమైన ఇండియన్ ఇన్నోవేషన్. ఇక్కడ
  7195. 4:46:08కనబడుతున్న కంపారిజన్ చాలా కీలకం సెన్సర్
  7196. 4:46:10మోషన్ కి నో కాన్ఫిడెన్స్ మోషన్ కి మధ్య
  7197. 4:46:12తేడా ఏంటి సెన్సర్ మోషన్ ని ఒకే ఒక మంత్రి
  7198. 4:46:15మీద కూడా ప్రవేశపెట్టొచ్చు మరియు అలా
  7199. 4:46:17ఎందుకు చేస్తున్నారో దానికి ఖచ్చితమైన
  7200. 4:46:18కారణాలు చెప్పాలి. కానీ కుడి వైపున ఉన్న
  7201. 4:46:20నో కాన్ఫరెన్స్ మోషన్ ఉంది కదా అది చాలా
  7202. 4:46:22లీతల్ ఇది మొత్తం మంత్రిమండలి అంటే
  7203. 4:46:25కౌన్సిల్ ఆఫ్ మినిస్టర్స్ అందరిపై కలిపి
  7204. 4:46:26ప్రవేశ పెడతారు. దానికి ఏ కారణం
  7205. 4:46:28చెప్పాల్సిన పనిలేదు. అయితే ఇది సభలో
  7206. 4:46:30అడ్మిట్ అవ్వాలంటే కనీసం 50 మంది మెంబర్స్
  7207. 4:46:32సపోర్ట్ కావాలి. ఇది గాని సభలో పాస్ అయితే
  7208. 4:46:35ఇంకా వేరే దారి లేదు ప్రభుత్వం మొత్తం
  7209. 4:46:37రాజీనామా చేయాల్సిందే. సెక్షన్ 5
  7210. 4:46:39లెజిస్లేటివ్ ప్రొసీజర్ అండ్ బిల్స్హ
  7211. 4:46:42aబిల్ bిecమ్స్ anన్ యక్ట్హ aబిల్
  7212. 4:46:44bిecమ్స్ యన్ యక్ట్ ఒక సాధారణ డాక్యుమెంట్
  7213. 4:46:47మన దేశాన్ని శాసించే చట్టంగా ఎలా
  7214. 4:46:49మారుతుంది? ఆ ఫిజికల్ జర్నీ ఎలా ఉంటుందో
  7215. 4:46:52ఇప్పుడు చూద్దాం. లోక్సభలో ఒక పేపర్
  7216. 4:46:54డాక్యుమెంట్ ఒక డెస్క్ నుండి మరో డెస్క్
  7217. 4:46:56కి ఎలా వెళ్తుందో ఇమాజిన్ చేసుకోండి.
  7218. 4:46:58ఇక్కడ త్రీ ప్రధానమైన స్టెప్స్ ఉంటాయి.
  7219. 4:47:00స్టెప్ వన్ ఫస్ట్ రీడింగ్ ఇందులో ఆ బిల్
  7220. 4:47:04ని సభలో ఇంట్రడ్యూస్ చేసి గెజెట్ లో
  7221. 4:47:06పబ్లిష్ చేస్తారు. స్టెప్ టు సెకండ్
  7222. 4:47:08రీడింగ్ ఇది చాలా ముఖ్యమైన సుదీర్ఘమైన
  7223. 4:47:11స్టేజ్ ఇక్కడ ఆ బిల్ ని క్షుణణంగా
  7224. 4:47:13పరిశీలిస్తారు కమిటీలకు పంపుతారు లైన్ బై
  7225. 4:47:16లైన్ డిస్కస్ చేసి అమెండ్మెంట్స్
  7226. 4:47:17చేస్తారు. స్టెప్ త్రీ థర్డ్ రీడింగ్
  7227. 4:47:20ఇక్కడికి వచ్చేసరికి మార్పులుఏమీ ఉండవు.
  7228. 4:47:22కేవలం ఆ బిల్ ని మొత్తంగా యక్సెప్ట్
  7229. 4:47:24చేయాలా లేదా రిజెక్ట్ చేయాలా అనే దానిపై
  7230. 4:47:26మాత్రమే డిబేట్ జరుగుతుంది. లోక్సభ
  7231. 4:47:28రాజ్యసభ ఈ రెండు సభలు ఆ బిల్ ని పాస్
  7232. 4:47:30చేశాక కూడా ఆ ప్రక్రియ పూర్తి కాదు. ఆ
  7233. 4:47:33లెజిస్లేటివ్ లూప్ కంప్లీట్ అయ్యేది
  7234. 4:47:35ఎక్కడంటే అసెంట్ ఆఫ్ ద ప్రెసిడెంట్ దగ్గర
  7235. 4:47:37ప్రెసిడెంట్ గారు దానికి అంగీకారం తెలిపి
  7236. 4:47:39తన ఫైనల్ స్టాంప్ ఆఫ్ అప్రూవల్ ఇస్తేనే ఆ
  7237. 4:47:42బిల్లు అధికారికంగా ఒక చట్టంగా అంటే యక్ట్
  7238. 4:47:44గా మారుతుంది. సెక్షన్సిక్స్ ఆర్డినరీ
  7239. 4:47:47వర్సెస్ మనీ బిల్స్ ద అల్టిమేట్ షోడౌన్
  7240. 4:47:50యూపఎస్స పాలిటీ ప్రిపరేషన్ లో అత్యధికంగా
  7241. 4:47:52టెస్ట్ చేయబడే అత్యంత ముఖ్యమైన కంపారిజన్
  7242. 4:47:55టేబుల్ ని ఇప్పుడు మనం చూడబోతున్నాం.
  7243. 4:47:57ఫోకస్ మొత్తం ఇక్కడే ఉంచండి. ఈ 3డి స్పేస్
  7244. 4:48:00లో ఫామ్ అవుతున్న టేబుల్ ని స్టెప్ బై
  7245. 4:48:02స్టెప్ అర్థం చేసుకుందాం. కాస్త శ్రద్ధగా
  7246. 4:48:04గమనించండి. ఒక ఆర్డినరీ బిల్ ని లోక్సభలో
  7247. 4:48:06గాని రాజ్యసభలో గాని ఎక్కడైనా
  7248. 4:48:08ప్రవేశపెట్టొచ్చు. కానీ రాజ్యాంగంలోని
  7249. 4:48:11ఆర్టికల్ 110 ప్రకారం ఒక మనీ బిల్ ని
  7250. 4:48:13కేవలం లోక్సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి.
  7251. 4:48:15ఆర్డినరీ బిల్ ని ఎవరైనా
  7252. 4:48:16ప్రవేశపెట్టొచ్చు. కానీ మనీ బిల్ ని కేవలం
  7253. 4:48:18ఒక మినిస్టర్ మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి.
  7254. 4:48:20అలాగే మనీ బిల్ ని ప్రవేశపెట్టడానికి
  7255. 4:48:22ముందుగా ప్రెసిడెంట్ రికమెండేషన్
  7256. 4:48:24ఖచ్చితంగా ఉండాలి. ఇక అత్యంత ముఖ్యమైనది
  7257. 4:48:26రాజ్యసభ పవర్స్. ఆర్డినరీ బిల్ ని రాజ్యసభ
  7258. 4:48:29రిజెక్ట్ చేయగలదు అమెండ్ కూడా చేయగలదు.
  7259. 4:48:31కానీ మనీ బిల్ విషయంలో లోక్సభదే పూర్తి
  7260. 4:48:33ఆధిపత్యం. రాజ్యసభకి ఎలాంటి పవర్ లేదు.
  7261. 4:48:36వాళ్ళు దాన్ని రిజెక్ట్ చేయలేరు గరిష్టంగా
  7262. 4:48:3814 రోజులు డిలే చేయగలరు అంతే. మీ అటెన్షన్
  7263. 4:48:41అంతా ఇక్కడ పెట్టండి. ఇది ఒక సాలిడ్ మెమరీ
  7264. 4:48:43యాంకర్ డైరెక్ట్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్.
  7265. 4:48:46ఒకవేళ మనీ బిల్ గనుక లోక్సభలో పాస్
  7266. 4:48:48అవ్వకుండా డిఫీట్ అయితే దాని అర్థం ఏంటి?
  7267. 4:48:50అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వం తన మెజారిటీని
  7268. 4:48:53కోల్పోయిందని. కాబట్టి వెంటనే ఆ
  7269. 4:48:54గవర్నమెంట్ రాజీనామా చేయాల్సిందే. ఈ
  7270. 4:48:57ఎక్స్ట్రీమ్ కాన్సక్వెన్స్ ని బాగా
  7271. 4:48:58గుర్తుపెట్టుకోండి. ఒకవేళ ఒక ఆర్డినరీ
  7272. 4:49:01బిల్ విషయంలో రెండు సభల మధ్య ఏకాభిప్రాయం
  7273. 4:49:04కుదరకపోతే అంటే ఒక డెడ్ లాక్ వస్తే ఏం
  7274. 4:49:06జరుగుతుంది? అప్పుడు మన రాజ్యాంగంలోని
  7275. 4:49:09ఆర్టికల్ 108 ప్రకారం ప్రెసిడెంట్ ఆ
  7276. 4:49:11బిల్లుని బ్రతికించడానికి ఒక జాయింట్
  7277. 4:49:13సిట్టింగ్ ని ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇదొక
  7278. 4:49:15ఎక్స్ట్రార్డినరీ మిషనరీ కానీ దీనికి కూడా
  7279. 4:49:18కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు మనం ఒక
  7280. 4:49:20చిన్న పాజ్ తీసుకుందాం. స్క్రీన్ మీద ఉన్న
  7281. 4:49:22ఈ ప్రశ్నను చదవండి. ఒకవేళ మనీ బిల్
  7282. 4:49:25విషయంలో రెండు సభల మధ్య గొడవ వస్తే డెడ్
  7283. 4:49:28లాక్ ఏర్పడితే దాన్ని సాల్వ్ చేయడానికి
  7284. 4:49:30జాయింట్ సెట్టింగ్ ఏర్పాటు చేసే ప్రొవిజన్
  7285. 4:49:32ఉందా థింక్ అబౌట్ ఇట్ ఇంతకుముందు మనం
  7286. 4:49:34చెప్పుకున్న రాజ్యసభ పవర్స్ ఏంటో ఒకసారి
  7287. 4:49:36మైండ్ లో రీకాల్ చేసుకోండి. ఆన్సర్ ఈస్
  7288. 4:49:38అబ్సల్యూట్లీ నో మనీ బిల్ విషయంలో అసలు
  7289. 4:49:42డిసగ్రీమెంట్ వచ్చే ఛాన్సే లేదు కదా
  7290. 4:49:44ఎందుకంటే ఆ బిల్ ని రాజ్యసభ ఎటు ఆపలేదు
  7291. 4:49:47కేవలం 14 రోజులు డిలే చేయగలదు అంతే ఆ 14
  7292. 4:49:50రోజులు దాటితే రాజ్యసభ ఆమోదం తెలిపినా
  7293. 4:49:53తెలపకపోయినా ఆ బిల్ ఆటోమేటిక్ గా రెండు
  7294. 4:49:56సభల్లోనూ పాస్ అయినట్లే లెక్క. కాబట్టి
  7295. 4:49:58డెడ్ లాక్ రాదు జాయింట్ సిటింగ్ అనే
  7296. 4:50:00ప్రశ్నే తలెత్తదు. ఎగ్జామ్ హాల్ లో ఈ
  7297. 4:50:02లాజిక్ మీరు ఎప్పటికీ మర్చిపోకూడదు. మనం ఈ
  7298. 4:50:04సెషన్ లో పార్లమెంట్ ఆర్డినరీ మరియు
  7299. 4:50:06ఫైనాన్షియల్ చట్టాలను ఎలా పాస్ చేస్తుందో
  7300. 4:50:09చాలా క్లియర్ గా చూశాం. కానీ ఇదంతా ఒక
  7301. 4:50:11ఎత్త అయితే ఒకవేళ స్వయంగా ఆ రాజ్యాంగాన్ని
  7302. 4:50:14ఆ కాన్స్టిట్యూషన్ ని సవరించాలి అంటే
  7303. 4:50:17అప్పుడు ఎలాంటి మ్యాథమేటికల్ మెజారిటీ
  7304. 4:50:19కావాలి దానికోసం ఎలాంటి ప్రొసీజర్ ని ఫాలో
  7305. 4:50:21అవ్వాలి ఆ ఆర్టికల్ 368 వెనుకున్న అసలు
  7306. 4:50:24రహస్యం ఏంటి దాన్ని మనం మన తదుపరి
  7307. 4:50:26ఎక్స్ప్లెయినర్ లో డీకోడ్ చేద్దాం. ఈరోజు
  7308. 4:50:28నేర్చుకున్న ఈ కీలకమైన ఫాక్ట్స్ ని బాగా
  7309. 4:50:30రివైజ్ చేసుకోండి. కీప్ లెర్నింగ్ అండ్
  7310. 4:50:32కీప్ గ్రోయింగ్
  7311. 4:50:33నమస్కారం భారత ప్రజాస్వామ్యానికి గుండెకాయ
  7312. 4:50:36మన ఇండియన్ పార్లమెంట్ ఈరోజు ఈ విశ్లేషణలో
  7313. 4:50:39మనం కేవలం పుస్తకాల్లోని థియరీని కాకుండా
  7314. 4:50:42అసలు పార్లమెంట్ అనే ఒక మసివ్ ఇంజిన్ ఎలా
  7315. 4:50:44పని చేస్తుందో చాలా ప్రాక్టికల్ గా స్టెప్
  7316. 4:50:47బై స్టెప్ అర్థం చేసుకోబోతున్నాం.
  7317. 4:50:49యూపీఎస్స ప్రిపరేషన్ లో పాలిటీ స్కోరింగ్
  7318. 4:50:51కి ఎంత కీలకమో మీకుఅందరికీ తెలుసు. అందులో
  7319. 4:50:54అత్యధిక వెయిటేజ్ ఉండే టాపిక్ ఖచ్చితంగా
  7320. 4:50:56ఇదే. అయితే ఈ ప్రయాణం ప్రారంభించే ముందు
  7321. 4:51:00ఒక్కసారి ఈ అతి పెద్ద ప్రశ్నను
  7322. 4:51:02ఆలోచించండి. హూ రియల్లీ కంట్రోల్స్ ద
  7323. 4:51:05నేషన్స్ పర్స్ స్ట్రింగ్స్ అంటే మన దేశ
  7324. 4:51:08ఖజానా తాళాలు నిజంగా ఎవరి చేతిలో ఉన్నాయి?
  7325. 4:51:12ఈ ఒక్క ప్రశ్నకు సమాధానం దొరికితే
  7326. 4:51:14పార్లమెంట్ కు ఉన్న అసలైన ఆర్థిక శక్తి
  7327. 4:51:16ఏంటో మనకు క్రిస్టల్ క్లియర్ గా
  7328. 4:51:18అర్థమవుతుంది. ఈ సెషన్ లో దీనిపైనే మనం ఒక
  7329. 4:51:21డీప్ డైవ్ చేయబోతున్నాం. ఈరోజు మన బ్లూ
  7330. 4:51:23ప్రింట్ లో ప్రధానంగా నాలుగు పిల్లర్స్
  7331. 4:51:26ఉన్నాయి. ముందుగా అసలు చట్టాలు ఎలా
  7332. 4:51:28పుడతాయి అన్నది లెజిస్లేటివ్ ప్రొసీజర్స్
  7333. 4:51:30లో చూస్తాం. ఆ తర్వాత దేశానికే ఇంధనం
  7334. 4:51:33లాంటి ద యూనియన్ బడ్జెట్ ప్రాసెస్ ని
  7335. 4:51:35డీకోడ్ చేస్తాం. నెక్స్ట్ అత్యంత కీలకమైన
  7336. 4:51:38పార్లమెంటరీ ఫండ్స్ మరియు చివరిగా
  7337. 4:51:40పార్లమెంట్ కు ఉన్న మల్టీ ఫంక్షనల్ పవర్స్
  7338. 4:51:42తో పాటు దాని సావరెన్టీకి ఉన్న
  7339. 4:51:44లిమిటేషన్స్ ఏంటో విశ్లేషిద్దాం. సరే ఇకే
  7340. 4:51:46మాత్రం లేట్ చేయకుండా మనం ఫస్ట్ పిల్లర్
  7341. 4:51:48లోకి ఎంటర్ అయిపోదాం. లెజిస్లేటివ్
  7342. 4:51:50ప్రొసీజర్స్ అండ్ బిల్స్ అసలు ఈ
  7343. 4:51:52పార్లమెంటరీ మిషనరీ లోకి ఇన్పుట్స్ ఎలా
  7344. 4:51:54వెళ్తాయి ఒక చట్టానికి పునాది ఎలా
  7345. 4:51:56పడుతుంది అనేది ఇప్పుడు శ్రద్ధగా
  7346. 4:51:58గమనించండి సభలో ఒక చట్టం తయారు కావాలంటే
  7347. 4:52:01దానికి మొదటి మెట్టు ఒక బిల్ ని
  7348. 4:52:03ప్రవేశపెట్టడం ఇక్కడే మనకు ప్రధానంగా
  7349. 4:52:05రెండు రకాల బిల్స్ కనిపిస్తాయి పబ్లిక్
  7350. 4:52:08బిల్ మరియు ప్రైవేట్ బిల్ ఒకవేళ బిల్లును
  7351. 4:52:10కేవలం ఒక మినిస్టర్ మాత్రమే ప్రవేశపెడితే
  7352. 4:52:13అది పబ్లిక్ బిల్ ఇది డైరెక్ట్ గా
  7353. 4:52:15గవర్నమెంట్ పాలసీని రిఫ్లెక్ట్ చేస్తుంది.
  7354. 4:52:18దీనికి కేవలంసెవెన్ డేస్ నోటీస్ ఇస్తే
  7355. 4:52:20సరిపోతుంది. కానీ మంత్రి కానీ ఏ ఇతర
  7356. 4:52:23మెంబర్ అయినా వాళ్ళు అధికార పక్షం కావచ్చు
  7357. 4:52:25ప్రతిపక్షం కావచ్చు వాళ్ళు ప్రవేశపెడితే
  7358. 4:52:27అది ప్రైవేట్ బిల్ అవుతుంది. దీనికి
  7359. 4:52:29మాత్రం కచ్చితంగా వన్ మంత్ నోటీస్
  7360. 4:52:31ఇవ్వాలి. యూపీఎస్స ప్రీలిమ్స్ లో ఈ నోటీస్
  7361. 4:52:34పీరియడ్స్ పైనే తరచుగా ట్రాప్ సెట్
  7362. 4:52:36చేస్తారు. కాబట్టి ఈ నంబర్స్ ని మైండ్లో
  7363. 4:52:38పక్కగా ఫిక్స్ చేసుకోండి. ఇప్పుడు ఈ
  7364. 4:52:41ప్రాసెస్ లో వచ్చే ఒక పెద్ద అడ్డంకి
  7365. 4:52:43గురించి మాట్లాడుకుందాం. ఒకవేళ ఒక బిల్
  7366. 4:52:45విషయంలో లోక్సభకు రాజ్యసభకు మధ్య డెడ్
  7367. 4:52:48లాక్ వస్తే ఏంటి పరిస్థితి అప్పుడే మన
  7368. 4:52:50రాజ్యాంగం జాయింట్ సిట్టింగ్ అనే ఒక
  7369. 4:52:52అద్భుతమైన ఎక్స్ట్రా ఆర్డినరీ మెకానిజం ను
  7370. 4:52:55ఇచ్చింది. ఇది ఊరికే ట్రిగర్ అవ్వదు.
  7371. 4:52:56కేవలం మూడు ఖచ్చితమైన సందర్భాల్లో మాత్రమే
  7372. 4:52:59వస్తుంది. ఒకటి ఒక సభ పాస్ చేసిన బిల్ ను
  7373. 4:53:02రెండవ సభ రిజెక్ట్ చేయడం. రెండు ఆ బిల్
  7374. 4:53:04లోని అమెండ్మెంట్స్ అంటే సవరణల విషయంలో
  7375. 4:53:07రెండు సభల మధ్య తీవ్రమైన భేదాభిప్రాయాలు
  7376. 4:53:10రావడం. ఇక మూడవది ఒక సభ పాస్ చేసి పంపిన
  7377. 4:53:12బిల్ పై రెండవ సభ ఎలాంటి నిర్ణయం
  7378. 4:53:15తీసుకోకుండా అలాసిక్స్ మంత్స్ అంటే ఆరు
  7379. 4:53:17నెలలు పెండింగ్ పెట్టేయడం ఇక్కడే మీరు
  7380. 4:53:20కాస్త ఫోకస్ పెంచాలి. యూపీఎస్సీ లో మనం
  7381. 4:53:22ఎక్కువ తప్పులు చేసేది ఇక్కడే ఇది మనకొక
  7382. 4:53:25పవర్ఫుల్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  7383. 4:53:27గుర్తుపెట్టుకోండి ఈ జాయింట్ సిట్టింగ్
  7384. 4:53:29అనేది కేవలం సాధారణ బిల్లులకు మాత్రమే
  7385. 4:53:31వస్తుంది. మనీ బిల్స్ కి అలాగే
  7386. 4:53:33కాన్స్టిట్యూషన్ అమెండ్మెంట్ బిల్స్ కి ఈ
  7387. 4:53:35ఆప్షన్ అసలు అప్లై కాదు. ఎందుకంటే ఆ రెండు
  7388. 4:53:38బిల్లుల రాజ్యాంగ పరమైన ప్రాముఖ్యత వాటి
  7389. 4:53:40చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియలు పూర్తిగా వేరు ఈ
  7390. 4:53:43కీ పాయింట్ ని కచ్చితంగా నోట్ చేసుకోండి.
  7391. 4:53:45వండర్ఫుల్ ఇక ఇప్పుడు మన దేశాన్ని
  7392. 4:53:48నడిపించే ఇంజన్ కి ఇంధనం లాంటి నెక్స్ట్
  7393. 4:53:50టాపిక్ లోకి షిఫ్ట్ అవుదాం అదే ద యూనియన్
  7394. 4:53:52బడ్జెట్ ప్రాసెస్ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్
  7395. 4:53:55112 ను ఒకసారి గమనిస్తే అందులో బడ్జెట్
  7396. 4:53:57అనే పదమే మనకు కనిపించదు. దానికి బదులుగా
  7397. 4:54:00యన్యువల్ ఫైనాన్షియల్ స్టేట్మెంట్ అని
  7398. 4:54:02పిలుస్తారు. బడ్జెట్ అనగానే మనకు వెంటనే
  7399. 4:54:04ఒక ఆసక్తికరమైన చరిత్ర గుర్తుకు రావాలి.
  7400. 4:54:06ఒకసారి వెనక్కి వెళ్లి చూస్తే 1921 లో
  7401. 4:54:09వేసిన అక్వూర్త్ కమిటీ సిఫారసుల మేరకు
  7402. 4:54:121924 లో తొలిసారిగా రైల్వే బడ్జెట్ ను మన
  7403. 4:54:15సాధారణ బడ్జెట్ నుంచి పూర్తిగా వేరు
  7404. 4:54:17చేశారు. అలా వేరు చేయబడిన బడ్జెట్ మళ్ళీ
  7405. 4:54:19దాదాపు 92 ఏళ్ల సుదీర్ఘ ప్రయాణం తర్వాత
  7406. 4:54:232017 లో తిరిగి ఒకే యూనియన్ బడ్జెట్ గా
  7407. 4:54:25మర్జ్ అయిపోయింది. ఈ హిస్టారికల్ టైం లైన్
  7408. 4:54:28ఎగ్జామ్ పాయింట్ ఆఫ్ వ్యూ లో మనకు చాలా
  7409. 4:54:30చాలా ఇంపార్టెంట్. ఇప్పుడు ఈ బడ్జెట్
  7410. 4:54:32ఆమోదం పొందే ప్రాసెస్ లోని ఆరు దశలను
  7411. 4:54:35స్టెప్ బై స్టెప్ చూద్దాం. ఈ సీక్వెన్స్
  7412. 4:54:37చాలా ముఖ్యం. ఫస్ట్ స్టెప్ సభలో
  7413. 4:54:39ప్రెజెంటేషన్ ఆఫ్ బడ్జెట్ రెండవది బడ్జెట్
  7414. 4:54:42పైన జనరల్ డిస్కషన్ మూడవది సభకు కొద్ది
  7415. 4:54:45రోజులు విరామం ఇచ్చి డిపార్ట్మెంటల్
  7416. 4:54:47కమిటీలతో స్క్రూటినీ చేయడం. నాలుగవది
  7417. 4:54:49మళ్ళీ సభ తిరిగి సమావేశం అయ్యాక ఓటింగ్
  7418. 4:54:52ఆన్ డిమాండ్స్ ఫర్ గ్రాంట్స్ ఐదవది
  7419. 4:54:54పాసింగ్ ఆఫ్ అప్రోప్రియేషన్ బిల్ అండ్
  7420. 4:54:56ఫైనల్ గా ఆరవది పాసింగ్ ఆఫ్ ఫైనాన్స్
  7421. 4:54:58బిల్. ఈ ఆరు దశలు కచ్చితంగా ఇదే
  7422. 4:55:01క్రోనోలాజికల్ ఆర్డర్ లో జరిగితీరాలి.
  7423. 4:55:03మళ్ళీ ఇక్కడ ఇంకొక ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  7424. 4:55:05వస్తుంది చాలా జాగ్రత్తగా వినండి. ఈ ఆరు
  7425. 4:55:08దశల్లో మనం నాలుగవ దశ చూసాం కదా ఓటింగ్
  7426. 4:55:11ఆన్ డిమాండ్స్ ఫర్ గ్రాంట్స్ అని ఈ పవర్
  7427. 4:55:13కేవలం లోక్ సభకు మాత్రమే ఉన్న
  7428. 4:55:15ఎక్స్క్లూసివ్ ప్రివిలెజ్ బడ్జెట్ పై
  7429. 4:55:18జనరల్ గా చర్చించే అవకాశం రాజ్యసభకు
  7430. 4:55:20ఉన్నప్పటికీ ఈ డిమాండ్స్ పై ఓట్ వేసే
  7431. 4:55:22అధికారం మాత్రం రాజ్యసభకు అస్సలు లేదు.
  7432. 4:55:25ఇది బడ్జెట్ ప్రక్రియలో మీరు
  7433. 4:55:26గుర్తుంచుకోవాల్సిన మోస్ట్ క్రూషియల్
  7434. 4:55:28కాన్సెప్ట్ సరే ఇప్పుడు ఒక చిన్న లాజిక్
  7435. 4:55:31ఆలోచించండి బడ్జెట్ పూర్తిగా పాస్
  7436. 4:55:33కావడానికి చాలా సమయం పడుతుంది కదా మరి ఆ
  7437. 4:55:35అప్రోప్రియేషన్ బిల్ చట్టంగా మారేవరకు
  7438. 4:55:38ఏప్రిల్ నెలలో ప్రభుత్వం నడవాలంటే వాళ్ళకి
  7439. 4:55:40డబ్బులు ఎక్కడ నుంచి వస్తాయి ఖచ్చితంగా
  7440. 4:55:42ఏదో ఒక దారి ఉండాలి కదా అక్కడే ఓట్ అన్
  7441. 4:55:44అకౌంట్ అనే మెకానిజం పిక్చర్ లోకి
  7442. 4:55:46వస్తుంది. బడ్జెట్ ప్రక్రియ మొత్తం
  7443. 4:55:48పూర్తయ్యే లోపు ప్రభుత్వ సాధారణ ఖర్చుల
  7444. 4:55:50కోసం లోక్ సభ ముందుగానే ఒక అడ్వాన్స్
  7445. 4:55:52మంజూరు చేస్తుంది. దాన్నే మనం ఓటన్ అకౌంట్
  7446. 4:55:55అంటాం. ఇది లేకపోతే ఏప్రిల్ లో ప్రభుత్వ
  7447. 4:55:57కార్యకలాపాలన్నీ పూర్తిగా
  7448. 4:55:59స్తంభించిపోతాయి. దట్స్ ఇట్ ఇప్పుడు మనం
  7449. 4:56:01మూడవ సెక్షన్ లోకి జూమ్ ఇన్ అవుదాం. అదే
  7450. 4:56:04పార్లమెంటరీ ఫండ్స్ అండ్ గ్రాంట్స్. అసలు
  7451. 4:56:06ఈ దేశ ఖజానా నిర్మాణం ఎలా ఉంటుంది?
  7452. 4:56:09అందులోని ఫండ్స్ ఏంటి అనేది ఇప్పుడు
  7453. 4:56:11డీకోడ్ చేద్దాం. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి
  7454. 4:56:13సంబంధించి రాజ్యాంగం మూడు ప్రధానమైన
  7455. 4:56:16ఫండ్స్ ను ఏర్పాటు చేసింది. మొదటిది
  7456. 4:56:18కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్ ఆఫ్ ఇండియా ఇది
  7457. 4:56:20ఆర్టికల్ 266 కింద వస్తుంది.
  7458. 4:56:22ప్రభుత్వానికి వచ్చే పనుల ఆదాయం తీసుకునే
  7459. 4:56:25అప్పులు అన్ని ఈ మెయిన్ అకౌంట్ లోనే
  7460. 4:56:27ఉంటాయి. దీని నుండి ఒక్క రూపాయి బయటికి
  7461. 4:56:29తీయాలన్నా పార్లమెంట్ చట్టం చేసి
  7462. 4:56:31తీరాల్సిందే. రెండవది పబ్లిక్ అకౌంట్ ఆఫ్
  7463. 4:56:34ఇండియా ఇది కూడా ఆర్టికల్ 266 కిందే
  7464. 4:56:36వస్తుంది. కానీ ఇందులో ప్రజల ప్రావిడెంట్
  7465. 4:56:39ఫండ్స్ లాంటివి ఉంటాయి. వీటిని పార్లమెంట్
  7466. 4:56:41ప్రమేయం లేకుండానే ఎగ్జిక్యూటివ్ యాక్షన్
  7467. 4:56:43ద్వారా ఆపరేట్ చేస్తారు. ఇక మూడవది చాలా
  7468. 4:56:46ఇంపార్టెంట్ కంటింజెన్సీ ఫండ్ ఆఫ్ ఇండియా
  7469. 4:56:48ఆర్టికల్ 267 ఇది అనుకొని ఊహించని అత్యవసర
  7470. 4:56:52పరిస్థితుల కోసం నేరుగా రాష్ట్రపతి
  7471. 4:56:54ఆధీనంలో ఉండే ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ ఒక్కోసారి
  7472. 4:56:57బడ్జెట్లో ముందుగా కేటాయించిన డబ్బులు
  7473. 4:56:59ఏమాత్రం సరిపోకపోవచ్చు. అప్పుడు
  7474. 4:57:00పార్లమెంట్ రెండు రకాల ఎక్సెప్షనల్
  7475. 4:57:02గ్రాంట్స్ ను ఆమోదిస్తుంది. మొదటిది
  7476. 4:57:04సప్లిమెంటరీ గ్రాండ్ బడ్జెట్ లో ఇప్పటికే
  7477. 4:57:06కేటాయించిన డబ్బులు ఆ సంవత్సరం మధ్యలో
  7478. 4:57:08సరిపోకపోతే ఎక్స్ట్రాగా ఇచ్చేది ఇది.
  7479. 4:57:11రెండవది అడిషనల్ గ్రాంట్ పేరులోనే ఉంది
  7480. 4:57:13కదా బడ్జెట్లో అసలు ఊహించని ప్లాన్ చేయని
  7481. 4:57:16ఒక కంప్లీట్ కొత్త సర్వీస్ కోసం అదనంగా
  7482. 4:57:18డబ్బులు అవసరమైతే ఇచ్చేది ఇది. ఈ రెండు
  7483. 4:57:20గ్రాండ్స్ కి మధ్య ఉన్న డిఫరెన్స్ ను
  7484. 4:57:21పర్ఫెక్ట్ గా క్యాచ్ చేయండి. ఈ ఫన్స్ అండ్
  7485. 4:57:23గ్రాండ్స్ లో నా ఫేవరెట్ మరియు ఒక
  7486. 4:57:25ఫాసినేటింగ్ కాన్సెప్ట్ ఉంది. అదే టోకెన్
  7487. 4:57:28గ్రాండ్. వినడానికి చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ గా
  7488. 4:57:30ఉంటుంది. ఏదైనా కొత్త సర్వీస్ కు నిధులు
  7489. 4:57:32అవసరమైనప్పుడు అసలు అదనంగా డబ్బులు
  7490. 4:57:34అడగకుండా ఒక పద్దులో మిగిలిపోయిన డబ్బును
  7491. 4:57:36వేరే పద్దుకు మారుస్తారు. ఇలా ఫండ్స్ ని
  7492. 4:57:38ఇంటర్నల్ గా ట్రాన్స్ఫర్ చేయడానికి
  7493. 4:57:40ఫార్మాలిటీ కోసం లోక్సభ అనుమతి
  7494. 4:57:42తీసుకుంటారు. ఆ అనుమతి కోసం అడిగేది ఎంతో
  7495. 4:57:44తెలుసా కేవలం ఒక్క రూపాయి అవును కేవలం వన్
  7496. 4:57:47రూపీని టోకెన్ సమ్ గా ప్రతిపాదిస్తారు.
  7497. 4:57:50దీన్నే మనం టెక్నికల్ గా రీ
  7498. 4:57:51అప్రోప్రియేషన్ ప్రాసెస్ అని అంటాం. ఆసమ్
  7499. 4:57:55ఇక మన అనాలసిస్ లో చివరి విభాగానికి
  7500. 4:57:57వచ్చేసాం మల్టీ ఫంక్షనల్ పవర్స్ అండ్
  7501. 4:58:00సోవరనిటీ పార్లమెంట్ అనగానే మనందరికీ
  7502. 4:58:03గుర్తొచ్చేది చట్టాలు చేసే ఒక సభను
  7503. 4:58:05మాత్రమే కానీ ఆ భ్రమ నుంచి బయటపడి దానికి
  7504. 4:58:08ఉన్న అసలు విశ్వరూపాన్ని చూసే సమయం ఇది.
  7505. 4:58:10ఇండియన్ పార్లమెంట్ అనేది ఒక పవర్ఫుల్
  7506. 4:58:13మల్టీ ఫంక్షనల్ బాడీ దానికి కేవలం
  7507. 4:58:16లెజిస్లేటివ్ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ పవర్స్
  7508. 4:58:18మాత్రమే ఉన్నాయి అనుకుంటే పొరపాటే బడ్జెట్
  7509. 4:58:20ను కంట్రోల్ చేసే ఫైనాన్షియల్ పవర్స్
  7510. 4:58:22ఉన్నాయి సాక్షాత్తు రాజ్యాంగాన్ని సవరించే
  7511. 4:58:24కాన్స్టిట్యూట్ పవర్స్ ఉన్నాయి అంతేకాదు
  7512. 4:58:27రాష్ట్రపతిని ఇంపీచ్ చేసే అలాగే
  7513. 4:58:29సుప్రీంకోర్ట్ జడ్జీలనే తొలగించగల
  7514. 4:58:31జుడిషియల్ పవర్స్ మరియు రాష్ట్రపతి
  7515. 4:58:33ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లో ఓటు వేసే
  7516. 4:58:35ఎలక్టోరల్ పవర్స్ కూడా పార్లమెంట్ కే
  7517. 4:58:37సొంతం చూసారుగా ఎంత మసివ్ పవర్ సెంటరో
  7518. 4:58:40ఇక్కడ చాలా మంది కన్ఫ్యూజ్ అయ్యే ఒక చిన్న
  7519. 4:58:43సబ్జెక్ట్ ట్రిక్ ఉంది. మెయిన్స్ ఆన్సర్
  7520. 4:58:45రైటింగ్ లో ఇది చాలా హెల్ప్ అవుతుంది
  7521. 4:58:47గమనించండి. బ్రీచ్ ఆఫ్ ప్రివిలెజ్ కి
  7522. 4:58:49కంటెంట్ ఆఫ్ ద హౌస్ కి తేడా ఏంటి? బ్రీచ్
  7523. 4:58:52అంటే ఒక ఎంపీ కి గాని లేదా సభకు గాని ఉన్న
  7524. 4:58:55ఒక నిర్దిష్టమైన హక్కును ఒక ప్రివిలెజ్ ను
  7525. 4:58:58డైరెక్ట్ గా ఉల్లంఘించడం. కానీ కంటెంప్ట్
  7526. 4:59:00అనేది కాస్త బ్రాడర్ కాన్సెప్ట్. సభ
  7527. 4:59:02గౌరవాన్ని తగ్గించేలా లేదా సభ నడవకుండా
  7528. 4:59:05ఆటంకం కలిగించే ఏ యాక్ట్ అయినా సరే అది
  7529. 4:59:08స్పెసిఫిక్ గా ఏ ప్రివిలెజ్ ని
  7530. 4:59:09ఉల్లంగించకపోయినా సరే అది కంటెంప్ట్
  7531. 4:59:12కిందకే వచ్చేస్తుంది. అయితే ఇక్కడే అసలు
  7532. 4:59:14ట్విస్ట్ ఉంది. ఇన్ని పవర్స్ ఉన్న మన
  7533. 4:59:16ఇండియన్ పార్లమెంట్ కు బ్రిటిష్
  7534. 4:59:18పార్లమెంట్ లాగా అబ్సల్యూట్ సోవరనిటీ అంటే
  7535. 4:59:20పూర్తి సార్వభౌమాధికారం ఉందా? ది ఆన్సర్
  7536. 4:59:23ఇస్ నో లేదు. మన పార్లమెంట్ పవర్స్ ని
  7537. 4:59:26కంట్రోల్ చేసే నాలుగు బలమైన స్తంభాలు మనకు
  7538. 4:59:29ఉన్నాయి. అవే బ్రాత పూర్వకమైన మన రిటన్
  7539. 4:59:31కాన్స్టిట్యూషన్ కేంద్ర రాష్ట్రాలకు
  7540. 4:59:33పవర్స్ డివైడ్ చేసే మన ఫెడరల్ సిస్టం
  7541. 4:59:35కోర్ట్లకు ఉండే పవర్ఫుల్ సిస్టం ఆఫ్
  7542. 4:59:37జుడిషియల్ రివ్యూ మరియు పౌరులకు
  7543. 4:59:39గ్యారెంటీగా ఇచ్చిన ఫండమెంటల్ రైట్స్ ఈ
  7544. 4:59:42నాలుగు పార్లమెంట్ ఇష్టారాజ్యంగా
  7545. 4:59:44ప్రవర్తించకుండా బ్రేకులు వేస్తాయి.
  7546. 4:59:46ఎక్జక్ట్లీ ఈ లాజిక్ తోనే ఇంకొక మెగా
  7547. 4:59:48కాన్సెప్చువల్ ట్రాప్ ను సాల్వ్ చేయండి.
  7548. 4:59:50ఇదొక సాలిడ్ ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  7549. 4:59:52స్టేట్మెంట్ ఎలా వస్తుందంటే ది ఇండియన్
  7550. 4:59:54పార్లమెంట్ ఇస్ ఏ సుప్రీమ్ బాడీ. అవును
  7551. 4:59:57దేశంలో చట్టాలు చేయడంలో దానికి మించిన
  7552. 4:59:59పవర్ ఎవరికీ లేదు. బట్ ఇట్ కెనాట్ బి
  7553. 5:00:02రిగార్డెడ్ యస్ ఏ సోవరన్ బాడీ ఇన్ ది
  7554. 5:00:04అబ్సల్యూట్ సెన్స్ అంటే బ్రిటిష్
  7555. 5:00:06పార్లమెంట్ లాగా దీనికి ఆకాశమే హద్దు కాదు
  7556. 5:00:08చట్టబద్ధమైన రాజ్యాంగబద్ధమైన పరిమితులు
  7557. 5:00:11ఖచ్చితంగా ఉన్నాయని అర్థం ఫైనల్ గా ఈ
  7558. 5:00:14విశ్లేషణలో మనం నేర్చుకున్నదంతా ఒక
  7559. 5:00:17యూపీఎస్సీ పివైక్యు స్టైల్ క్వశ్చన్ కి
  7560. 5:00:19అప్లై చేసి చూద్దాం. బ్రిటన్ తో పోల్చితే
  7561. 5:00:21భారత పార్లమెంట్ సార్వభౌమాధికారాన్ని
  7562. 5:00:24పరిమితం చేసే నిర్మాణాత్మక లక్షణాలు ఏవి?
  7563. 5:00:26ఇప్పుడు ఈ ప్రశ్నకు ఆన్సర్ మీ మైండ్ లో
  7564. 5:00:29ఇట్టే ఫ్రేమ్ అయిపోయి ఉంటుంది. వెల్ డన్.
  7565. 5:00:31అయితే వెళ్లే ముందు ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న
  7566. 5:00:34మీకోసం వదిలేస్తున్నాను. పార్లమెంట్ కు
  7567. 5:00:36రాజ్యాంగాన్ని సవరించే పవర్ ఉంది కదా. మరి
  7568. 5:00:38అదే పార్లమెంట్ మన రాజ్యాంగం యొక్క మూల
  7569. 5:00:41నిర్మాణాన్ని అంటే బేసిక్ స్ట్రక్చర్ ని
  7570. 5:00:43మార్చగలదా? ఈ సుప్రీం కోర్ట్ వర్సెస్
  7571. 5:00:45పార్లమెంట్ పవర్ వార్ లో అంతిమ విజయం
  7572. 5:00:47ఎవరిది? కాస్త ఆలోచించండి. మరో డైనామిక్
  7573. 5:00:50ఎక్స్ప్లనర్ తో మళ్ళీ కలుద్దాం. కీప్
  7574. 5:00:52లెర్నింగ్.
  7575. 5:00:52నమస్కారం యూపీఎస్స ప్రిపరేషన్ లో అత్యంత
  7576. 5:00:55కీలకమైన అంశాల్లో ఒకటైన ఈనాటి విశ్లేషణకు
  7577. 5:00:58స్వాగతం. పార్లమెంట్ అనగానే మనకొక
  7578. 5:01:00బ్రహ్మాండమైన నిర్మాణం గుర్తుకొస్తుంది
  7579. 5:01:02కదా కానీ ఆ భారీ నిర్మాణాన్ని నడిపించే
  7580. 5:01:05అసలైన ఇంజిన్ రూమ్స్ ఏంటో తెలుసా? అవే ఈ
  7581. 5:01:08పార్లమెంటరీ కమిటీస్. ఈరోజు మనం ఈ సోర్స్
  7582. 5:01:11మెటీరియల్ ఆధారంగా వీటిని పూర్తిగా స్టెప్
  7583. 5:01:13బై స్టెప్ డీకోడ్ చేద్దాం. ఇక్కడ ఒక చిన్న
  7584. 5:01:16లాజిక్ ఆలోచించండి దాదాపు 800 మంది ఎంపీలు
  7585. 5:01:20ఉన్న ఈ పార్లమెంట్ కు మళ్ళీ ఇలాంటి చిన్న
  7586. 5:01:22చిన్న కమిటీల అవసరం ఏమిటి సమస్య ఏమిటంటే
  7587. 5:01:25పార్లమెంట్ చాలా పెద్ద వ్యవస్థ అక్కడ
  7588. 5:01:27ప్రతి బిల్లును ప్రతి చట్టాన్ని
  7589. 5:01:29మైక్రోస్కోపిక్ లెవెల్ లో కూల్ అంకశంగా
  7590. 5:01:31చర్చించడానికి తగిన సమయం ఉండదు అలాగే
  7591. 5:01:33టెక్నికల్ ఎక్స్పర్టైజ్ కూడా ఉండకపోవచ్చు.
  7592. 5:01:35అందుకే డీటెయిల్డ్ స్క్రూటినీ కోసం ఈ
  7593. 5:01:38కమిటీలు ఒక అద్భుతమైన సొల్యూషన్ లాగా
  7594. 5:01:40పనిచేస్తాయి. ఈ విశ్లేషణకు సంబంధించిన
  7595. 5:01:43బ్లూప్రింట్ ఒక్కసారి చూద్దాం. నీడ్ ఫర్
  7596. 5:01:45కమిటీస్ తో మొదలుపెట్టి స్టాండింగ్ మరియు
  7597. 5:01:47ఆడ్హాక్ కమిటీల మధ్య ఉన్న తేడాలు కోర్
  7598. 5:01:49ఫైనాన్షియల్ కమిటీస్ డిపార్ట్మెంట్
  7599. 5:01:51రిలేటెడ్ స్టాండింగ్ కమిటీస్ ఇతర ముఖ్యమైన
  7600. 5:01:53కమిటీలు చూస్తూ చివరగా ఎగ్జామ్ లో వచ్చే
  7601. 5:01:56ఎక్స్పెక్టెడ్ యూపీఎస్స ట్రాప్స్ ను
  7602. 5:01:58క్లియర్ గా అర్థం చేసుకుందాం. ఇక ఏమాత్రం
  7603. 5:02:00ఆలస్యం చేయకుండా అసలు పార్లమెంటుకు ఈ
  7604. 5:02:03కమిటీల అవసరం ఎందుకు ఉందో చూద్దాం.
  7605. 5:02:05ఇప్పుడు కాస్త శ్రద్ధగా గమనించండి. ఏ
  7606. 5:02:08కమిటీ పడితే ఆ కమిటీ పార్లమెంటరీ కమిటీ
  7607. 5:02:10అయిపోదు. రాజ్యాంగబద్ధంగా ఒక కమిటీకి
  7608. 5:02:12ఉండాల్సిన నాలుగు మాండేటరీ కండిషన్స్ ఇవి.
  7609. 5:02:15మొదటిది దీన్ని సభ నియమించాలి లేదా
  7610. 5:02:17ఎన్నుకోవాలి లేదంటే స్పీకర్ లేదా చైర్మన్
  7611. 5:02:20నామినేట్ చేయాలి. రెండవది ఇది స్పీకర్
  7612. 5:02:22లేదా చైర్మన్ డైరెక్షన్ లోనే పని చేయాలి.
  7613. 5:02:24మూడవది తన రిపోర్ట్ ను సభకు లేదా స్పీకర్
  7614. 5:02:27కు సమర్పించాలి. మరియు నాలుగవది లోక్ సభ
  7615. 5:02:29లేదా రాజ్యసభ దానికి ఒక సెక్రటేరియట్ ను
  7616. 5:02:32అందించాలి. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన యూపీఎస్సీ
  7617. 5:02:34ట్రాప్ ఉంది. కన్సల్టేటివ్ కమిటీస్ ఈ
  7618. 5:02:36కండిషన్స్ ను సాటిస్ఫై చేయవు. కాబట్టి అవి
  7619. 5:02:39అసలు పార్లమెంటరీ కమిటీలే కావు. ఇప్పుడు ఈ
  7620. 5:02:42కమిటీల నిర్మాణంలో ఉన్న రెండు ప్రధాన
  7621. 5:02:44రకాలను చూద్దాం. అవే స్టాండింగ్ మరియు ఆడ్
  7622. 5:02:48హాక్ కమిటీస్ ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న తేడా
  7623. 5:02:50చాలా సింపుల్. ఎడమవైపు ఉన్న స్టాండింగ్
  7624. 5:02:53కమిటీస్ శాశ్వతమైనవి. అంటే పర్మనెంట్
  7625. 5:02:55అన్నమాట. వీటిని ప్రతి సంవత్సరం లేదా
  7626. 5:02:58కాలానుగుణంగా నియమిస్తారు. మరియు ఇవి
  7627. 5:03:00కంటిన్యూస్ గా పని చేస్తూనే ఉంటాయి. ఇక
  7628. 5:03:02కుడివైపు ఉన్న ఆడ్హాక్ కమిటీస్ పూర్తిగా
  7629. 5:03:05తాత్కాలికమైనవి. ఒక నిర్దిష్టమైన పని కోసం
  7630. 5:03:08ఉదాహరణకు ఒక ఎంక్వైరీ కోసం వీటిని
  7631. 5:03:10వేస్తారు. ఆ పని పూర్తి కాగానే ఇవి వెంటనే
  7632. 5:03:13రద్దయపోతాయి. సింపుల్ గా చెప్పాలంటే వన్
  7633. 5:03:15టైం యూస్ అన్నమాట. నెక్స్ట్ మనం
  7634. 5:03:17పార్లమెంట్ లోనే అత్యంత కీలకమైన హై యీల్డ్
  7635. 5:03:20వింగ్ లోకి అడుగు పెడుతున్నాం. అదే కోర్
  7636. 5:03:23ఫైనాన్షియల్ కమిటీస్ ప్రభుత్వ ఖర్చులను
  7637. 5:03:25నియంత్రించే పవర్ఫుల్ సెటప్ ఇది.
  7638. 5:03:27ఇక్కడున్న ఈ మూడు ప్రధాన కమిటీలను స్టెప్
  7639. 5:03:29బై స్టెప్ గా మీ మైండ్ లోకి
  7640. 5:03:30ఎక్కించుకోండి. మొదటిది పబ్లిక్ అకౌంట్స్
  7641. 5:03:32కమిటీ అంటే పిఏసి ఇది 1921 లోనే
  7642. 5:03:36ఏర్పడింది. ఇందులో 22 మంది సభ్యులు
  7643. 5:03:38ఉంటారు. 15 మంది లోక్సభ నుండి ఏడు మంది
  7644. 5:03:41రాజ్యసభ నుండి రెండవది ఎస్టిమేట్స్ కమిటీ
  7645. 5:03:44ఇది 1950 లో జాన్ మత్తాయి రికమెండేషన్ తో
  7646. 5:03:47ఏర్పడింది. ఇందులో 30 మంది సభ్యులు
  7647. 5:03:49ఉంటారు. మూడవది పబ్లిక్ అండర్టేకింగ్స్
  7648. 5:03:52కమిటీ. ఇది 1964 లో కృష్ణ మీరన్ సిఫారసుతో
  7649. 5:03:56ఏర్పడింది. ఇందులో కూడా పిఏసి లాగానే సేమ్
  7650. 5:03:5822 మంది సభ్యులు ఉంటారు. ఒక్క క్షణం ఇక్కడ
  7651. 5:04:01నేను నరేషన్ ని కాస్త స్లో చేస్తున్నాను
  7652. 5:04:03ఎందుకంటే ఇది చాలా చాలా ఇంపార్టెంట్
  7653. 5:04:06ఎస్టిమేట్స్ కమిటీలో ఉన్న 30 మంది సభ్యులు
  7654. 5:04:08పూర్తిగా లోక్సభ నుండి మాత్రమే వస్తారు.
  7655. 5:04:11వింటున్నారా రాజ్యసభకు ఇందులో 0%
  7656. 5:04:14ప్రాతినిధ్యం ఉంటుంది. ఇది యూపీఎస్సీ
  7657. 5:04:16తరచుగా తప్పులు చేయించే ట్రాప్ కాబట్టి
  7658. 5:04:19దీన్ని బ్రెయిన్ లో గట్టిగా రిజిస్టర్
  7659. 5:04:20చేసుకోండి. ఇక ఇది మన ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్
  7660. 5:04:23ఏ మినిస్టర్ కూడా అవును ఏ మంత్రి కూడా ఈ
  7661. 5:04:26ఫైనాన్షియల్ కమిటీలో మెంబర్ గా
  7662. 5:04:27ఎన్నుకోబడడానికి వీలు లేదు. అలాగే ఈ
  7663. 5:04:30కమిటీల పదవీ కాలం అంటే టర్మ్ ఆఫ్ ఆఫీస్
  7664. 5:04:33కచ్చితంగా ఒక్క సంవత్సరం మాత్రమే ఉంటుంది.
  7665. 5:04:36ఏ మినిస్టర్ కెనాట్ బి ఎలక్టెడ్ ఈ రూల్ ని
  7666. 5:04:39ఎప్పటికీ మర్చిపోకండి. ఓవర్ ఏ పీరియడ్ ఆఫ్
  7667. 5:04:41ఇయర్స్ ద కమిటీ హస్ ఎంటైర్లీ ఫుల్ఫిల్డ్
  7668. 5:04:44ది ఎక్స్పెక్టేషన్ దట్ ఇట్ షుడ్ డెవలప్
  7669. 5:04:46ఇంటు ఏ పవర్ఫుల్ ఫోర్స్ ఇన్ ద కంట్రోల్
  7670. 5:04:48ఆఫ్ పబ్లిక్ ఎక్స్పెండిచర్ ఇది పిఎస్సి
  7671. 5:04:50గురించి అశోక్ చంద గారు చెప్పిన ఫేమస్
  7672. 5:04:52మాటలు. అంటే పబ్లిక్ ఎక్స్పెండిచర్ ని
  7673. 5:04:54కంట్రోల్ చేయడంలో పిఎస్సి ఎంత పవర్ఫుల్
  7674. 5:04:56ఫోర్స్ గా మారిందో దీన్ని బట్టి అర్థం
  7675. 5:04:58చేసుకోవచ్చు. ఈ ప్రాసెస్ లో సిఏజీ అంటే
  7676. 5:05:00కంట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ ఈ కమిటీకి ఒక
  7677. 5:05:02ఫ్రెండ్ ఫిలాసఫర్ మరియు గైడ్ లాగా పని
  7678. 5:05:05చేస్తారని మీరు గుర్తుంచుకోవాలి. అయితే
  7679. 5:05:07ఇంత పవర్ఫుల్ కమిటీలు అయినప్పటికీ ఇవి ఒక
  7680. 5:05:10రకంగా టూత్లెస్ టైగర్స్ లాంటివి ఎందుకంటే
  7681. 5:05:13వాటికి కొన్ని కఠినమైన లిమిటేషన్స్
  7682. 5:05:15ఉన్నాయి. అవి కేవలం పోస్ట్మార్టం
  7683. 5:05:18ఎగ్జామినేషన్ మాత్రమే చేయగలవు. అంటే ఖర్చు
  7684. 5:05:20జరిగిపోయిన తర్వాతే విచారిస్తాయి.
  7685. 5:05:22ప్రభుత్వ డే టు డే అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో
  7686. 5:05:24ఇవి జోక్యం చేసుకోలేవు. అలాగే వీటి
  7687. 5:05:27రికమెండేషన్స్ అన్నీ కేవలం సలహా
  7688. 5:05:30పూర్వకమైనవి మాత్రమే అడ్వైజరీ బట్ నాట్
  7689. 5:05:32బైండింగ్ అన్నమాట. వీటికి నేరుగా
  7690. 5:05:34ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్స్ పాస్ చేసే పవర్
  7691. 5:05:36అస్సలే లేదు. ఇప్పుడు మన ఫోకస్ ని
  7692. 5:05:38డిపార్ట్మెంట్ రిలేటెడ్ స్టాండింగ్
  7693. 5:05:40కమిటీస్ అంటే డిఆర్ఎస్సి ల వైపు
  7694. 5:05:42మళ్ళద్దాం. అకౌంటబిలిటీని పెంచడానికి ఈ
  7695. 5:05:45ఆధునిక వ్యవస్థ కాలక్రమేణ ఎలా డెవలప్
  7696. 5:05:48అయిందో చూడండి. 1989 లో కేవలం మూడు
  7697. 5:05:51కమిటీలతో ఇది మొదలైంది. ఆ తర్వాత
  7698. 5:05:54డిపార్ట్మెంటల్ స్క్రూటినీ అవసరాన్ని బాగా
  7699. 5:05:56గుర్తించిన పార్లమెంట్ 1993 లో వీటి
  7700. 5:05:59సంఖ్యను 17 కు పెంచింది. ఫైనల్ గా 2004 లో
  7701. 5:06:02వీటిని రీస్ట్రక్చర్ చేసి మొత్తం 24
  7702. 5:06:05డిఆర్ఎస్సి లను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ
  7703. 5:06:07డిఆర్ఎస్ ల మెంబర్ కాంపోజిషన్ చాలా
  7704. 5:06:09సింపుల్. ప్రతి డిఆర్ఎస్సీ లో మొత్తం 31
  7705. 5:06:12మంది సభ్యులు ఉంటారు. అందులో 21 మంది లోక్
  7706. 5:06:15సభ నుండి 10 మంది రాజ్యసభ నుండి వస్తారు.
  7707. 5:06:18మళ్ళీ ఇక్కడ అదే గోల్డెన్ రూల్
  7708. 5:06:20వర్తిస్తుంది. మంత్రులకు అంటే మినిస్టర్స్
  7709. 5:06:23కు ఈ కమిటీలలో అసలు సీటు ఉండదు. ఇక అధికార
  7710. 5:06:26పరిధి విషయానికి వస్తే ఈ మొత్తం 24
  7711. 5:06:29కమిటీలు రెండు సభల మధ్య డివైడ్
  7712. 5:06:32చేయబడ్డాయి. వీటిలో ఎనిమిది డిఆర్ఎస్సలు
  7713. 5:06:35రాజ్యసభ కింద పని చేస్తే మిగిలిన 16
  7714. 5:06:38డిఆర్ఎస్సలు లోక్సభ పరిధిలో పనిచేస్తాయి.
  7715. 5:06:41అసలు బడ్జెట్ సమయంలో ఈ డిఆర్ఎస్సల
  7716. 5:06:43ప్రాసెస్ ఎలా ఫ్లో అవుతుందో ఇక్కడ ఒక
  7717. 5:06:45స్ట్రక్చర్ ఏర్పడుతుంది గమనించండి.
  7718. 5:06:46ముందుగా సభల్లో బడ్జెట్ పై జనరల్ డిస్కషన్
  7719. 5:06:49జరుగుతుంది. ఆ తర్వాత సభలను కొంత కాలం
  7720. 5:06:51పాటు అడ్జాయింట్ చేస్తారు. ఈ గ్యాప్ లోనే
  7721. 5:06:53డిఆర్ఎస్సలు రంగంలోకి దిగి ఆయా మంత్రిత్వ
  7722. 5:06:56శాఖల డిమాండ్స్ ఫర్ గ్రాంట్స్ ను మైక్రో
  7723. 5:06:58లెవెల్లో పరిశీలిస్తాయి. ఆ ఎక్స్పోర్ట్
  7724. 5:07:00రివ్యూ పూర్తఅయ్యాక అవి తమ ఫైనల్
  7725. 5:07:02రిపోర్ట్స్ ను తిరిగి సభలకు సమర్పిస్తాయి.
  7726. 5:07:05ఇదొక పర్ఫెక్ట్ పైప్లైన్ లాగా
  7727. 5:07:06పనిచేస్తుంది. నెక్స్ట్ మనం చూడబోయేది ఇతర
  7728. 5:07:09ముఖ్యమైన స్టాండింగ్ కమిటీల గురించి.
  7729. 5:07:11ఫైనాన్షియల్ మరియు డిఆర్cలు కాకుండా మిగతా
  7730. 5:07:14కమిటీల ఫంక్షన్స్ చాలా క్లియర్ గా డివైడ్
  7731. 5:07:16అయి ఉంటాయి. విచారణ కోసం కమిటీస్ టు
  7732. 5:07:18ఎంక్వైర్ విభాగంలో పిటిషన్స్,
  7733. 5:07:20ప్రివిలెజెస్ మరియు ఎథిక్స్ కమిటీలు
  7734. 5:07:22ఉంటాయి. ఇక్కడ ప్రివిలెజెస్ కమిటీ అనేది
  7735. 5:07:24సెమీ జుడిషియల్ క్యారెక్టర్ కలిగి
  7736. 5:07:26ఉంటుందని ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి. అలాగే
  7737. 5:07:29కమిటీస్ టు స్క్రిప్టినైజ్ లో గవర్నమెంట్
  7738. 5:07:31అశూరెన్సెస్ సబఆర్డినేట్ లెజిస్లేషన్
  7739. 5:07:33లాంటివి ఉంటాయి. ఇక పార్లమెంట్ రోజువారి
  7740. 5:07:35పనుల కోసం హౌస్ కీపింగ్ విభాగంలో జనరల్
  7741. 5:07:38పర్పసెస్ హౌస్ మరియు లైబ్రరీ కమిటీలు
  7742. 5:07:40పనిచేస్తాయి. ఇక్కడ కొంచెం జాగ్రత్తగా
  7743. 5:07:43వినండి. ఇది మరో క్లాసిక్ ప్రిలిమ్స్
  7744. 5:07:46ట్రాప్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీస్ అనేవి కేవలం
  7745. 5:07:48మంత్రిత్వ శాఖలకు జత చేయబడి ఉంటాయి.
  7746. 5:07:50పార్లమెంట్ కు కాదు అవి కేవలం ఇన్ఫార్మల్
  7747. 5:07:53ఫోరమ్స్ మాత్రమే మరియు అవి నిజమైన
  7748. 5:07:55పార్లమెంటరీ కమిటీలు కానే కావు. ఈ
  7749. 5:07:57డిస్టింషన్ ఎగ్జామ్ హాల్ లో మీ మైండ్ లో
  7750. 5:08:00చాలా క్లియర్ గా ఉండాలి. ఇక ఆఖరి
  7751. 5:08:02విభాగానికి వచ్చేసాం. ఇప్పటిదాకా చూసిన
  7752. 5:08:05కాన్సెప్ట్స్ నుంచి ఎక్స్పెక్టెడ్
  7753. 5:08:06యూపీఎస్స ఎగ్జామ్ క్వశ్చన్స్ మరియు క్విక్
  7754. 5:08:09రివిజన్ చూద్దాం. ఈ అల్టిమేట్ రివిజన్
  7755. 5:08:11చెక్ లిస్ట్ లో ఫాక్ట్స్ ని మీ మైండ్ లో
  7756. 5:08:13లాక్ చేసుకోండి. ఎస్టిమేట్స్ కమిటీ అనగానే
  7757. 5:08:1530 మంది మెంబర్స్ గుర్తురావాలి. రాజ్యసభ
  7758. 5:08:18నుండి జీరో పీఎస్సి చైర్మన్ సాధారణంగా
  7759. 5:08:20అపోజిషన్ నుండే ఉంటారు. ఇది 1967
  7760. 5:08:23కన్వెన్షన్. ఏ ఫైనాన్షియల్ లేదా
  7761. 5:08:25డిఆర్ఎస్సి కమిటీలోనూ మినిస్టర్ మెంబర్
  7762. 5:08:28కాలేరు. మరియు ఈ కమిటీల రికమెండేషన్స్
  7763. 5:08:30అన్ని ఎప్పుడూ అడ్వైసరీ మాత్రమే ఎప్పటికీ
  7764. 5:08:33బైండింగ్ కావు. ఇవన్నీ కచ్చితంగా మీ
  7765. 5:08:35ఫింగర్ టిప్స్ మీద ఉండాలి. చివరగా మీకోసం
  7766. 5:08:38ఒక ఇంట్రెస్టింగ్ మెయిన్స్ ఓరియెంటెడ్
  7767. 5:08:40క్వశ్చన్ వదిలిపెడుతున్నాను. ఈ కమిటీల
  7768. 5:08:42రికమెండేషన్స్ అన్ని కేవలం అడ్వైసరీ అయితే
  7769. 5:08:45అలాగే వాళ్ళ విచారణ కేవలం పోస్ట్మార్టం
  7770. 5:08:47మాత్రమే అయితే అవి నిజంగా ఎగ్జిక్యూటివ్
  7771. 5:08:50అకౌంటబిలిటీని ఎలా నిర్ధారిస్తాయి? దీనిపై
  7772. 5:08:52కాస్త లోతుగా ఆలోచించి విశ్లేషించండి. ఈ
  7773. 5:08:55సోర్స్ మెటీరియల్ ఆధారంగా చేసిన ఈ
  7774. 5:08:57విశ్లేషణ మీకు కాన్సెప్ట్ క్లారిటీ
  7775. 5:08:59ఇచ్చిందని ఆశిస్తున్నాను. ఇలాంటి మరో
  7776. 5:09:01ఆసక్తికరమైన ఎక్స్ప్లెయినర్ తో మళ్ళీ
  7777. 5:09:03కలుద్దాం. అప్పటివరకు కీప్ లెర్నింగ్
  7778. 5:09:05నమస్కారం ఈరోజు మనం యూపీఎస్స ప్రిపరేషన్
  7779. 5:09:08లో అత్యంత స్కోరింగ్ మరియు కీలకమైన ఒక
  7780. 5:09:11టాపిక్ లోకి అడుగుపెడుతున్నాం. అదే
  7781. 5:09:13ఇండియన్ పార్లమెంటరీ గ్రూప్ లేదా ఐ.పిజి.
  7782. 5:09:16భారతదేశ ప్రజాస్వామ్యానికి మిగతా
  7783. 5:09:19ప్రపంచానికి మధ్య ఉన్న ఒక బలమైన వారధి
  7784. 5:09:21ఇది. కేవలం చదవడం కాకుండా ఒక 3D
  7785. 5:09:24వాతావరణంలోకి వెళ్లి ఈ కాన్సెప్ట్ ని
  7786. 5:09:26ప్రాక్టికల్ గా ఎక్స్ప్లోర్ చేద్దాం. రండి
  7787. 5:09:29ఈ సెషన్ లో మనం కవర్ చేయబోయే అంశాలు
  7788. 5:09:31మొదటిది అసలు ఈ ఐపీజీ ఎందుకు అవసరం? దాని
  7789. 5:09:34రాషనల్ ఆ తర్వాత దాని కాంపోసిషన్
  7790. 5:09:36ఉద్దేశాలు మరియు విధులు పార్లమెంటరీ
  7791. 5:09:39ఫ్రెండ్షిప్ గ్రూప్స్, ఐపియు మరియు సిపిఏ
  7792. 5:09:41ల మధ్య వ్యత్యాసం చివరగా ఎగ్జామ్ లో వచ్చే
  7793. 5:09:43ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశ్చన్స్ ఈ అనాలసిస్
  7794. 5:09:46పూర్తయ్యే సరికి ఈ టాపిక్ మీద మీకు నూటికి
  7795. 5:09:48నూరు శాతం పట్టొస్తుంది. మొదటి విభాగం
  7796. 5:09:51రాషనల్ ఆఫ్ ది ఐపిజి. ఇప్పుడు దీని
  7797. 5:09:54వెనుకున్న కారణాన్ని విశ్లేషిద్దాం. అసలు
  7798. 5:09:56మనకు ఈ ఇండియన్ పార్లమెంటరీ గ్రూప్ ఎందుకు
  7799. 5:09:58అవసరం ఏర్పడింది? ప్రముఖ నిపుణులు ఎంఎన్
  7800. 5:10:01కౌల్ మరియు ఎస్ఎల్ శక్తర్ గారు చెప్పిన ఒక
  7801. 5:10:04మాటను మనం ఇక్కడ గుర్తు చేసుకోవాలి. నేటి
  7802. 5:10:07గ్లోబలైజ్డ్ ప్రపంచంలో దేశాల మధ్య
  7803. 5:10:09ఇంటర్డిపెండెన్స్ చాలా పెరిగింది కదా.
  7804. 5:10:11ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడటానికి ప్రపంచ
  7805. 5:10:13దేశాల పార్లమెంటేరియన్స్ అందరూ
  7806. 5:10:15కలిసికట్టుగా ఒక సినర్జీతో పని చేయడం
  7807. 5:10:18అత్యంత ఆవశ్యకం. ఈ లక్ష్యాన్ని
  7808. 5:10:20చేరుకోవడానికి డెలిగేషన్స్ పంపడం గుడ్విల్
  7809. 5:10:22మిషన్స్ మరియు కరస్పాండెన్స్ ద్వారా
  7810. 5:10:24ప్రపంచంలోని వివిధ పార్లమెంట్ల మధ్య ఒక
  7811. 5:10:27అద్భుతమైన లింక్ ని ఈ ఐపిజి ఏర్పాటు
  7812. 5:10:29చేస్తుంది. ఇప్పుడు కాస్త జాగ్రత్తగా
  7813. 5:10:32గమనించండి. ఇది మీ ఫస్ట్ ప్రిలిమ్స్
  7814. 5:10:34బూస్ట్ ఈ టైం లైన్ ని మీ మైండ్ లో ఫిక్స్
  7815. 5:10:37చేసుకోండి. ఆగస్ట్ 16, 1948 లో అప్పటి
  7816. 5:10:40కాన్స్టిట్యూట్ అసెంబ్లీ ఒక మోషన్ ని పాస్
  7817. 5:10:42చేసింది. దాని ఆధారంగా 1949 లో ఈ ఐపిజి
  7818. 5:10:46ఏర్పడింది. ఇక్కడ మీరు
  7819. 5:10:48గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన అత్యంత ముఖ్యమైన
  7820. 5:10:49పదం ఆటోనమస్ బాడీ ఇదేదో ప్రభుత్వ శాఖ కాదు
  7821. 5:10:53ఇదొక స్వయం ప్రతిపత్తి గల సంస్థ.
  7822. 5:10:55ప్రస్తుతం ఇది ఐపియు కి నేషనల్ గ్రూప్ గా
  7823. 5:10:58మరియు సిపిఏ కి ఇండియా బ్రాంచ్ గా
  7824. 5:10:59వ్యవహరిస్తుంది. రెండవ విభాగం కాంపోజిషన్
  7825. 5:11:03ఆఫ్ ది ఐపిజి. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన నిర్మాణం
  7826. 5:11:06ఏర్పడుతుంది. ఈ స్ట్రక్చర్ ని మనం
  7827. 5:11:08అబ్సర్వ్ చేద్దాం. ఇక్కడే ఎగ్జామినర్
  7828. 5:11:11మీకోసం ఎన్నో ట్రాప్ సెట్ చేసే అవకాశం
  7829. 5:11:13ఉంది. ఈ ఆర్గనైజేషనల్ చార్ట్ లోకి ఒకసారి
  7830. 5:11:16జూమ్ చేద్దాం. ఐపీజీ కి ప్రెసిడెంట్ ఎవరు?
  7831. 5:11:18స్పీకర్ ఆఫ్ ద లోక్సభ. ఇక్కడ ఎక్స్
  7832. 5:11:21అఫీషియో ప్రెసిడెంట్ గా వ్యవహరిస్తారు.
  7833. 5:11:22మరి వైస్ ప్రెసిడెంట్స్ ఎవరు? డిప్యూటీ
  7834. 5:11:25స్పీకర్ ఆఫ్ లోక్సభ మరియు డిప్యూటీ
  7835. 5:11:27చైర్మన్ ఆఫ్ రాజ్యసభ. వీరిద్దరూ ఎక్స్
  7836. 5:11:29అఫీషియో వైస్ ప్రెసిడెంట్స్. ఇక సెక్రటరీ
  7837. 5:11:31జనరల్ విషయానికి వస్తే సెక్రటరీ జనరల్ ఆఫ్
  7838. 5:11:34ద లోక్సభ ఈ బాధ్యతను తీసుకుంటారు. ఈ
  7839. 5:11:36పదవులన్నీ ఆటోమేటిక్ గా వారి రాజ్యాంగ
  7840. 5:11:39పదవుల ఆధారంగానే వస్తాయి. ఇక్కడే యూపీఎస్స
  7841. 5:11:42తరచుగా అభ్యర్థులను గందరగోళానికి
  7842. 5:11:44గురిచేస్తుంది. మెంబర్స్ అంటే ఎవరంటే
  7843. 5:11:46ప్రస్తుత పార్లమెంట్ సభ్యులందరూ
  7844. 5:11:48సబ్స్క్రిప్షన్ కట్టి ఇందులో మెంబర్స్
  7845. 5:11:50కావచ్చు. కానీ అసోసియేట్ మెంబర్స్
  7846. 5:11:52విషయానికి వస్తే వీరు మాజీ ఎంపీలు వీరికి
  7847. 5:11:56లిమిటెడ్ రైట్స్ మాత్రమే ఉంటాయి. ఈ
  7848. 5:11:58అసోసియేట్ మెంబర్స్ కి సమావేశాల్లో
  7849. 5:12:00ప్రాతినిధ్యం వహించే హక్కులు లేదు. అలాగే
  7850. 5:12:02వారికి ఎలాంటి ట్రావెల్ కన్సెషన్స్ కూడా
  7851. 5:12:04ఉండవు. ఈ పాయింట్ ని స్టేట్మెంట్ బేస్డ్
  7852. 5:12:07క్వశ్చన్స్ లో ఖచ్చితంగా ట్విస్ట్ చేసి
  7853. 5:12:08అడుగుతారు కాబట్టి గుర్తుంచుకోండి. మూడవ
  7854. 5:12:11విభాగం ఆబ్జెక్టివ్స్ అండ్ ఫంక్షన్స్.
  7855. 5:12:13సరే. ఈ సంస్థ నిర్మాణం చూసాం కదా. ఇప్పుడు
  7856. 5:12:16దీని వర్కింగ్ మెకానిజం లోకి అడుగుపెడదాం.
  7857. 5:12:18అసలు ఈ గ్రూప్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యాలు, విధులు
  7858. 5:12:21ఏమిటి? అనేది స్టెప్ బై స్టెప్ అర్థం
  7859. 5:12:23చేసుకుందాం. దీని ముఖ్య ఉద్దేశాలు
  7860. 5:12:25ఒక్కొక్కటిగా ఎలా అన్ఫోల్డ్ అవుతున్నాయో
  7861. 5:12:27చూడండి. మొదటిది మన దేశ ఎంపీల మధ్య
  7862. 5:12:30పర్సనల్ కాంటాక్ట్ ని పెంపొందించడం.
  7863. 5:12:33రెండవది పార్లమెంట్ ముందుకు రాబోయే
  7864. 5:12:35పబ్లిక్ ఇంపార్టెన్స్ ఉన్న అంశాలను
  7865. 5:12:37ముందుగానే అధ్యయనం చేయడం. మూడవది రాజకీయ
  7866. 5:12:40రక్షణ ఆర్థిక మరియు సామాజిక సమస్యల పైన
  7867. 5:12:44నిపుణులతో లెక్చర్స్ ఏర్పాటు చేయడం.
  7868. 5:12:46నాలుగవది ఇతర పార్లమెంట్ల సభ్యులతో
  7869. 5:12:49పరిచయాలు పెంచుకోవడానికి విదేశీ పర్యటనలను
  7870. 5:12:51అరేంజ్ చేయడం. ఇవి మన ఎంపీలను గ్లోబల్
  7871. 5:12:54ఛాలెంజెస్ కి సిద్ధం చేస్తాయి. ఇక
  7872. 5:12:56ఫంక్షన్స్ పరంగా చూస్తే మన పార్లమెంట్ కి
  7873. 5:12:59ఇతర దేశాల పార్లమెంట్లకు మధ్య ఇదొక బలమైన
  7874. 5:13:02లింక్ గా పనిచేస్తుంది. నేను ముందే
  7875. 5:13:04చెప్పినట్లు ఇది ఐపియు కి నేషనల్ గ్రూప్
  7876. 5:13:06గా మరియు సిపిఏ కి మెయిన్ బ్రాంచ్ గా
  7877. 5:13:09ఫంక్షన్ చేస్తుంది. అలాగే విదేశాల నుండి
  7878. 5:13:12హెడ్స్ ఆఫ్ స్టేట్ లేదా ప్రముఖులు
  7879. 5:13:14వచ్చినప్పుడు వారి అడ్రెస్సెస్ అన్నీ
  7880. 5:13:16ఐపీజి ఆధ్వర్యంలోనే జరుగుతాయి. సెమినార్స్
  7881. 5:13:18ఆర్గనైజ్ చేయడం మరియు విదేశాలకు వెళ్లే మన
  7882. 5:13:20సభ్యులకు లెటర్స్ ఆఫ్ ఇంట్రడక్షన్ ఇవ్వడం
  7883. 5:13:23కూడా దీని ముఖ్య విధులు. ఇది మీ రెండవ
  7884. 5:13:25ప్రిలిమ్స్ బూస్టర్ ఫోకస్ చేయండి. ఇతర
  7885. 5:13:28దేశాలకు పంపే ఇండియన్ పార్లమెంటరీ
  7886. 5:13:30డెలిగేషన్స్ లో ఎవరిని తీసుకుంటారు?
  7887. 5:13:32ఎవరైతే అప్పటికీ కనీసం సిక్స్ మంత్స్
  7888. 5:13:35స్టాండింగ్ అంటే పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా
  7889. 5:13:37కనీసం ఆరు నెలల అనుభవం కలిగి ఉంటారో
  7890. 5:13:39వారిని మాత్రమే ఈ డెలిగేషన్స్ లోకి
  7891. 5:13:41తీసుకుంటారు. ఈ ఆరు నెలలు అన్న పాయింట్
  7892. 5:13:44చాలా ముఖ్యం. ఇక ఇన్ఫర్మేషన్ ఫ్లో కోసం
  7893. 5:13:46ఐపిజి న్యూస్ లెటర్ పబ్లిష్ చేస్తారు. అది
  7894. 5:13:49ఎప్పుడు వస్తుంది ఎవ్రీ క్వార్టర్ అంటే
  7895. 5:13:51ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి ఈ గ్రూప్ ఇచ్చే
  7896. 5:13:54ఒక అత్యున్నత పురస్కారం గురించి మనం ఇక్కడ
  7897. 5:13:57తప్పక మాట్లాడుకోవాలి. అదే
  7898. 5:13:59అవుట్స్టాండింగ్ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డ్
  7899. 5:14:02దీనిని 1995 లో ప్రారంభించారు. ఏటా
  7900. 5:14:05ఇస్తారు? అయితే దీనికి నామినేషన్స్ ఎవరు
  7901. 5:14:08ఫైనలైజ్ చేస్తారు? స్పీకర్ ఆఫ్ ది లోక్సభ
  7902. 5:14:11ఏర్పాటు చేసే ఒక ఐదుగురు సభ్యుల కమిటీ ఈ
  7903. 5:14:13అవార్డ్ గ్రహీతలను ఎంపిక చేస్తుంది.
  7904. 5:14:16సంవత్సరం 1995 మరియు స్పీకర్ ఏర్పాటు చేసే
  7905. 5:14:19ఐదుగురు సభ్యుల కమిటీ ఈ రెండు ఫాక్ట్స్
  7906. 5:14:21అస్సలు మర్చిపోవద్దు. నాలుగవ విభాగం
  7907. 5:14:24పార్లమెంటరీ ఫ్రెండ్షిప్ గ్రూప్స్ అనగా
  7908. 5:14:26పిఎఫ్జిస్. ఇప్పుడు మనం మల్టీలాటరల్
  7909. 5:14:29గ్రూప్స్ నుండి బైలాటరల్ అంటే ద్విపాక్షిక
  7910. 5:14:32సంబంధాల వైపు వెళ్తున్నాం. ఈ పిఎఫ్జేస్ ని
  7911. 5:14:35ఇతర దేశాలతో బైలాటరల్ రిలేషన్స్
  7912. 5:14:37పెంచుకోవడానికి స్థాపిస్తారు. ఇందులో
  7913. 5:14:40లోక్సభ మరియు రాజ్యసభ ఈ రెండు సభల నుండి
  7914. 5:14:43సిట్టింగ్ మెంబర్స్ ఉంటారు. కానీ ఇక్కడ ఒక
  7915. 5:14:46విషయం మీరు చాలా జాగ్రత్తగా గమనించాలి.
  7916. 5:14:48సభ్యులు రెండు సభల నుండి ఉన్నప్పటికీ ఈ
  7917. 5:14:51పీఎఫ్జే ప్రెసిడెంట్ ని ఎవరు నియమిస్తారు?
  7918. 5:14:54కేవలం లోక్సభ స్పీకర్ మాత్రమే అపాయింట్
  7919. 5:14:56చేస్తారు. రాజ్యసభ చైర్మన్ కాదు ఇదొక
  7920. 5:14:59క్లాసిక్ ప్రిలిమ్స్ స్ట్రాప్ ఈ
  7921. 5:15:01ఫ్రెండ్షిప్ గ్రూప్స్ ముఖ్య ఉద్దేశాలు ఈ
  7922. 5:15:03సీక్వెన్స్ లో ఉంటాయి. మొదటిది రెండు
  7923. 5:15:05దేశాల మధ్య రాజకీయ ఆర్థిక సామాజిక మరియు
  7924. 5:15:08సాంస్కరిక సంబంధాలను మెయింటైన్ చేయడం.
  7925. 5:15:10రెండవది ఇంటర్ పార్లమెంటరీ డెవలప్మెంట్ కి
  7926. 5:15:12అనుకూల వాతావరణం సృష్టించడం. మూడవది
  7927. 5:15:15ఇన్ఫర్మేషన్ మరియు ఎక్స్పీరియన్సెస్ ని
  7928. 5:15:16ఎక్స్చేంజ్ చేసుకోవడం. నాలుగవది
  7929. 5:15:18అంతర్జాతీయ సంస్థలలో కోఆపరేట్ చేసుకోవడం
  7930. 5:15:21మరియు ఐదవది రెండు దేశాల మధ్య బంధాన్ని
  7931. 5:15:24మరింత దృఢం చేయడం ఐదవ విభాగం ది ఐపియు
  7932. 5:15:27అండ్ సిపిఏ ఎక్సలెంట్ మనం ఇప్పుడు మన
  7933. 5:15:30అనాలసిస్ లో ప్రపంచ స్థాయిలో అత్యంత
  7934. 5:15:32ప్రభావవంతమైన రెండు గ్లోబల్ పార్లమెంటరీ
  7935. 5:15:35నెట్వర్క్స్ ను కంపేర్ చేయబోతున్నాం.
  7936. 5:15:37ఇక్కడ కనిపిస్తున్న నెంబర్స్ ని క్లియర్
  7937. 5:15:39గా డిఫరెన్షియేట్ చేసుకోండి. ఇంటర్
  7938. 5:15:40పార్లమెంటరీ యూనియన్ లేదా ఐ.పి. లో 179
  7939. 5:15:43సోవరన్ దేశాల పార్లమెంట్లు సభ్యులుగా
  7940. 5:15:45ఉన్నారు. ఇది ప్రపంచ శాంతి కోసం
  7941. 5:15:47పనిచేస్తుంది. అదే కామన్ వెల్త్
  7942. 5:15:48పార్లమెంటరీ అసోసియేషన్ లేదా సిపిఏ లో 53
  7943. 5:15:51కామన్ వెల్త్ దేశాలకు చెందిన 180
  7944. 5:15:53లెజిస్లేచర్స్ సుమారు 17,000
  7945. 5:15:55పార్లమెంటేరియన్స్ మెంబర్స్ గా ఉన్నారు.
  7946. 5:15:58ఐపిఓ అంటే 179 సోవరన్ దేశాలు సిపిఏ అంటే
  7947. 5:16:0153 కామన్ వెల్త్ దేశాలు. ఈ కాన్సెప్చువల్
  7948. 5:16:04క్లారిటీ మీకు ఉండాలి. ఈ ఐపిఓ మెంబర్షిప్
  7949. 5:16:06వల్ల వచ్చే స్ట్రాటజిక్ లాభాలు ఏమిటి? ఇతర
  7950. 5:16:09దేశాల పార్లమెంటేరియన్స్ తో కాంటాక్ట్స్
  7951. 5:16:11ఏర్పడతాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వస్తున్న
  7952. 5:16:13కాంటెంపరరీ చేంజెస్ మరియు రీఫార్మ్స్ ని
  7953. 5:16:15అర్థం చేసుకోవచ్చు. మన సభ్యులు ఫారెన్
  7954. 5:16:18టూర్స్ కి వెళ్ళినప్పుడు వారికి కావలసిన
  7955. 5:16:20ఫెసిలిటీస్ దొరుకుతాయి. ఐపియు డెలిగేట్స్
  7956. 5:16:23గా ఇతర దేశాలను సందర్శించే ఎలిజిబిలిటీ
  7957. 5:16:25వస్తుంది. ఇక సిపిఏ మెంబర్షిప్ వల్ల వివిధ
  7958. 5:16:28కాన్ఫరెన్స్ మరియు సెమినార్స్ లో పాల్గొనే
  7959. 5:16:30అవకాశం ఉంటుంది. ఇక్కడ మోస్ట్ ఇంపార్టెంట్
  7960. 5:16:32ఫాక్ట్ ఏంటంటే వాళ్ళ పబ్లికేషన్స్. సిపిఏ
  7961. 5:16:36పబ్లిష్ చేసే మాగజిన్ పేరు ది
  7962. 5:16:37పార్లమెంటేరియన్ ఇది క్వార్టర్లీ
  7963. 5:16:39వస్తుంది. అలాగే ఫస్ట్ రీడింగ్ అనే న్యూస్
  7964. 5:16:42లెటర్ ప్రతి రెండు నెలలకు ఒకసారి అంటే
  7965. 5:16:44ఎవ్రీ సెకండ్ మంత్ వస్తుంది. ఈ పేర్లు మీ
  7966. 5:16:47మెమరీలో స్ట్రాంగ్ గా ఫీడ్ చేసుకోండి.
  7967. 5:16:49వీటితో పాటు ఇన్ఫర్మేషన్ ఎక్స్చేంజ్ మరియు
  7968. 5:16:52స్టడీ టూస్ ఫెసిలిటీస్ కూడా లభిస్తాయి.
  7969. 5:16:54ఆరవ విభాగం ఎక్స్పెక్టెడ్ క్వశ్చన్స్
  7970. 5:16:57గ్రేట్ మనం ఈ కాన్సెప్ట్ ని క్లియర్ గా
  7971. 5:17:00నేర్చుకున్నాం. ఇప్పుడు మీ నాలెడ్జ్ ని
  7972. 5:17:02టెస్ట్ చేసుకునే సమయం వచ్చింది. ఫాస్ట్ గా
  7973. 5:17:04రీక్యాప్ చేస్తూ ఒక క్వశ్చన్ ని సాల్వ్
  7974. 5:17:06చేద్దాం. రెడీనా ఈ ప్రశ్నను అనలైజ్
  7975. 5:17:09చేద్దాం. స్టేట్మెంట్ వన్ రాజ్యసభ చైర్మన్
  7976. 5:17:12ఐపీజీ కి ఎక్స్ అఫీషియో ప్రెసిడెంట్ అట.
  7977. 5:17:15స్టేట్మెంట్ టూ అసోసియేట్ మెంబర్స్ కి
  7978. 5:17:18ట్రావెల్ కన్సెషన్స్ ఉంటాయట. ఏది కరెక్ట్
  7979. 5:17:21ఆలోచించండి. ఈ రెండు స్టేట్మెంట్స్ కూడా
  7980. 5:17:23తప్పే. ఎక్స్ అఫీషియో ప్రెసిడెంట్ గా లోక్
  7981. 5:17:26సభ స్పీకర్ ఉంటారు. అలాగే అసోసియేట్
  7982. 5:17:28మెంబర్స్ కి ఎలాంటి ట్రావెల్ కన్సెషన్స్
  7983. 5:17:30ఉండవని మనం క్లియర్ గా నేర్చుకున్నాం.
  7984. 5:17:32కాబట్టి ఆన్సర్ నైదర్ వన్ నార్ టూ చూశారా
  7985. 5:17:36సరైన గైడెన్స్ తో నేర్చుకుంటే ఈ
  7986. 5:17:38ఎంసిక్యూస్ ఎంత సులభమో చివరగా ఒక ఆలోచనతో
  7987. 5:17:42ముగిస్తాను. ప్రపంచ దేశాల మధ్య శాంతిని
  7988. 5:17:44నెలకొలపడానికి కేవలం ఇలాంటి పార్లమెంటరీ
  7989. 5:17:47నెట్వర్క్స్ మాత్రమే సరిపోతాయా? లేక
  7990. 5:17:50ఇంకేదైనా సంస్థాగత మార్పులు అవసరమా?
  7991. 5:17:52ఆలోచించండి. మరో అద్భుతమైన విశ్లేషణతో
  7992. 5:17:55మళ్ళీ కలుద్దాం.

About this transcript

This page contains the full transcript of భారత రాజకీయ వ్యవస్థ | Complete Indian Polity in Telugu | M. Laxmikanth Part-1 | UPSC, APPSC, TGPSC by The Great IAS, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 41,052 words across 7,992 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.