ADAM MICKIEWICZ PAN TADEUSZ KSIĘGA 2 - STRESZCZENIE — Transcript
Full transcript
- 0:00Adam Mickiewicz
- 0:02Pan Tadeusz
- 0:04czyli ostatni zajazd na Litwie
- 0:07księga druga.
- 0:10Zamek.
- 0:12Narrator wspomina młodzieńcze lata, gdy
- 0:15swobodnie chodził z bronią po litewskich
- 0:17polach na polowania.
- 0:19Opisuje nieograniczoną wolność
- 0:21myśliwego, który jak żeglarz na morzu
- 0:24może wędrować gdzie zechce. przytacza
- 0:27obrazy przyrody i zwierząt, derkacza w
- 0:30trawie, skowronka w niebie, orła,
- 0:32jastrzębia i spadającego drapieżnika.
- 0:37Marzę o powrocie do ojczyzny, by znów
- 0:39mieszkać na swojej ziemi i służyć w
- 0:42spokojnych czasach. Nastaje świt nad
- 0:45Soplicowem. Słońce zagląda do stodoły, w
- 0:48której młodzież śpi na sianie. Budzą się
- 0:50ptaki i zwierzęta gospodarskie, a gęś,
- 0:54kaczki i indyki wydają swoje odgłosy.
- 1:00Tadeusz zmęczony po nieprzespanej nocy
- 1:03śpi twardo, aż budzi go ksiądz robak,
- 1:06żartobliwie grożąc paskiem z ogórkami.
- 1:09Na dziedzińcu trwają przygotowania do
- 1:11polowania. Wyprowadzanie koni,
- 1:14zaprzęganie bryczek, wypuszczanie psów.
- 1:17Myśliwi wyruszają. Wśród nich Asesor i
- 1:20Rejent, którzy mimo wzajemnej niechęci
- 1:22rozmawiają uprzejmie, prowadząc swoje
- 1:25psy Sokoła i Kusego.
- 1:28W końcu wszyscy zatrzymują się w
- 1:30milczeniu, gdy sędzia dostrzega zwierza
- 1:33i daje sygnał do rozpoczęcia polowania.
- 1:37Tadeusz, ciekawy i podniecony
- 1:39polowaniem, wyprzedza innych i staje
- 1:41obok sędziego, by śledzić zwierza.
- 1:44Sędzia wskazuje mu szaraka. ukrytego pod
- 1:47kamieniem, który ze strachu
- 1:48nieruchomieje jak skamieniały.
- 1:51Tymczasem Rejent i Asesor puszczają
- 1:54swoje psy Kusego i Sokoła i rzucają się
- 1:57w pogoń. W tej chwili na polu pojawia
- 1:59się spóźniony hrabia, znany z tego, że
- 2:02nigdy nie stawia się na czas. Jego
- 2:04służba ubrana w angielskie stroje tworzy
- 2:07za nim orszak przypominający Jokejów.
- 2:10Hrabia mijając zamek, zatrzymuje się i
- 2:13podziwia go w porannym świetle, które
- 2:15nadaje ruinom niezwykłego uroku.
- 2:18Zafascynowany widokiem uważa go za
- 2:20niemal romantyczną wizję odrodzonych
- 2:22murów i zaludnionego zamku.
- 2:26Hrabia jest osobą ekscentryczną o
- 2:28romansowej głowie. Często dziwnie się
- 2:30zachowuje podczas polowań, zatrzymując
- 2:33się i marząc.
- 2:35Choć uchodzi za dziwaka, jest szanowany
- 2:38jako potomek bogatej i szlachetnej
- 2:40rodziny, życzliwy wobec ludzi. Pod
- 2:44zamkiem spotyka starego Gerwazego,
- 2:46wiernego klucznika Choreszków, który od
- 2:48śmierci swojego pana żyje samotnie i
- 2:50wciąż nosi dawną Giberię oraz pęk
- 2:53kluczy, pielęgnując pamięć o
- 2:55przeszłości.
- 2:57Grwazy, wierny klucznik Choreszków,
- 3:00zawsze tęsknił za zamkiem i źle się czuł
- 3:03z dala od niego. Spotkawszy hrabiego,
- 3:06oddaje mu głęboki ukłon, przypominając
- 3:08dawne zwyczaje i nazywając go mopankiem,
- 3:11jak czynili Choreszkowie. Pyta go z
- 3:14żalem, czy to prawda, że hrabia chce
- 3:16ustąpić z oplicą i zakończyć proces.
- 3:19Hrabia przyznaje, że proces go nurzy i
- 3:22myśli o zgodzie, co oburza Gerwazego.
- 3:25Gerwazy gwałtownie sprzeciwia się
- 3:27ugodzie z soplicami, przypominając, że
- 3:29zamek to siedziba Choreszków. Wprowadza
- 3:32hrabiego do zamku i pokazuje mu dawne
- 3:35miejsca, gdzie panowie Choreszkowie
- 3:37bawili się, ucztowali i gościli
- 3:40szlachtę. opisuje wspomnienia dawnych
- 3:42uczty, muzyki, wiwatów i zabaw młodzieży
- 3:46na dziedzińcu. Spacerując po salach
- 3:49Gerwazy wpada w zadumę. Wspomnienia
- 3:51dawnej świetności przeplatają się z
- 3:53bólem i żalem. W wielkiej, zrujnowanej
- 3:57sali ogarnia go rozpacz i podkreśla, że
- 4:00nigdy nie może być zgody między
- 4:02choreszkami a sopicami. Wreszcie zaczyna
- 4:06opowiadać hrabbi historię rodziny
- 4:08Choreszków i Jacka Soplicy, który
- 4:11dawniej bywał częstym gościem stolnika.
- 4:14Jacek Soplica, zwany Wąsalem zyskał
- 4:17łaski stolnika i często bywał w jego
- 4:20zamku, marząc o poślubieniu jego córki.
- 4:24Choć stolników nadarzyła go sympatią,
- 4:26rodzina odrzuciła jego zaloty i podano
- 4:29mu czarną polewkę.
- 4:36W czasie insurekcji Kościuszkowskiej
- 4:38zamek Choreszków został niespodziewanie
- 4:40zaatakowany przez wojska moskiewskie.
- 4:43Stolnik wraz z rodziną, duchownymi i
- 4:46kilkoma sługami bronił się zaciekle
- 4:48strzelając do Moskali. Obrońcy
- 4:50skutecznie odpierali kolejne ataki, a
- 4:52stolnik celnie raził napastników ze
- 4:55strzelby.
- 4:57W chwili, gdy przygotowywał się do
- 4:59wycieczki zaczepnej, został zdradziecko
- 5:01postrzelony. Gerwazy rozpoznał strzelca.
- 5:05Był nim Jacek Soplica, którego wzrost i
- 5:08wielkie wąsy zdradziły.
- 5:10Stolnik zginął, a Gerwazy, pogrążony w
- 5:13rozpaczy poprzysiągł zemstę na rodzie
- 5:15Soplicu. Od tego czasu ścigał ich
- 5:18wszędzie. mordując, kalecząc i
- 5:21prześladując, używając swojego słynnego
- 5:23scyzoryka.
- 5:27Gerwazy kończy opowieść, podkreślając,
- 5:30że nigdy Soplicowie nie dostaną zamku, a
- 5:33hrabia, zafascynowany dramatyczną
- 5:35historią obiecuje wspierać go w tej
- 5:38sprawie.
- 5:40Hrabia pod wpływem opowieści Gerwazego
- 5:42czuje, że płynie w nim krew choreszków i
- 5:45że honor rodu nie pozwala mu na zgodę z
- 5:47soplicami. Postanawia zerwać wszelkie
- 5:50układy z soplicami, nawet gdyby miało
- 5:52dojść do pojedynku. Pełen wzniosłych
- 5:55myśli, opuszcza zamek, a Gerwazy podąża
- 5:58za nim w milczeniu. Przed bramą hrabia
- 6:01marzy o dramatycznych scenach rodem z
- 6:03romansów, gdzie zemsta i miłość
- 6:05przeplatają się ze sobą. Zastanawia się,
- 6:08jak ciekawie potoczyłaby się historia,
- 6:11gdyby Soplica miał córkę, którą mógłby
- 6:13pokochać. Wsiada na konia i odjeżdża,
- 6:17lecz wkrótce dostrzega myśliwych
- 6:19powracających z lasu. Zapomina o swoich
- 6:22rozważaniach i od razu kieruje się ku
- 6:24strzelcom, bo sam bardzo lubi myślistwo.
- 6:28Mijając ogród, zatrzymuje konia i
- 6:30dostrzega młodą dziewczynę zbierającą
- 6:33ogórki i owoce.
- 6:35Urzeczony jej urodą, obserwuje ją w
- 6:38zachwycie, aż nagle zaskakuje go
- 6:40Bernardyn, ksiądz robak, który ostrzega
- 6:43go przed wchodzeniem na cudze grządki.
- 6:45Dziewczyna znika, pozostawiając jedynie
- 6:48koszyk, a hrabia jeszcze chwilę pogrąża
- 6:51się w marzeniach, zanim powraca do
- 6:53rzeczywistości, słysząc ożywiony gwar w
- 6:56domu. Po polowaniu do dworu zaczynają
- 6:58wracać goście, a w domu panuje ruch
- 7:01związany z przygotowaniem śniadania.
- 7:03Mężczyźni w zielonych myśliwskich
- 7:05strojach jedzą, piją i dyskutują o
- 7:08flintach, psach i polowaniu.
- 7:11Panny siedzące w kącie rozmawiają
- 7:13szeptem, a przy stole zasiadają pod
- 7:15komorzy i sędzia. Śniadanie odbywa się w
- 7:18nieco nowym stylu, bez tradycyjnego
- 7:20porządku, co sędzia toleruje, choć nie
- 7:23pochwala.
- 7:25Dla kobiet podawana jest kawa i piwo ze
- 7:27śmietaną i twarogiem, a dla mężczyzn
- 7:30wędliny, półgęski, kumpie, ozory i w
- 7:33końcu zrazy.
- 7:36W jednej izbie starszyzna rozmawia o
- 7:38gospodarstwie i polityce, a podkomorzy
- 7:40analizuje wieści o wojnie. Panna wojska
- 7:43bawi się kabałą z Podkomorzyną.
- 7:45Natomiast w drugiej izbie młodzież
- 7:47rozprawia o polowaniu.
- 7:49Asesor i rejent znani z zamiłowania do
- 7:52łowów kłócą się o to, czyją zasługą było
- 7:55schwytanie zająca przez psy, Kusego czy
- 7:58Sokoła.
- 7:59Spór nie zostaje rozstrzygnięty, gdyż w
- 8:02decydującym momencie sędzia zatrzymał
- 8:04pogoń, a pies powrócił sam.
- 8:07W tym czasie Tadeusz rozmawia na
- 8:08osobności z Telimeną, od której
- 8:10dowiaduje się, że jest bogatą damą, a
- 8:13ich pokrewieństwo nie jest bliskie, co
- 8:15uspokaja jego serce. Telimena wyznała
- 8:18też, że pomagała sędziemu w stolicy i
- 8:21dlatego ten traktuje ją jak siostrę.
- 8:24Rozmowa ulżyła Tadeuszowi i jeszcze
- 8:26bardziej ich do siebie zbliżyła.
- 8:29Tymczasem Reent wciągnął do sporu
- 8:31opolowanie argumenty hrabi, który uważał
- 8:34polskie obyczaje myśliwskie za
- 8:35barbarzyńskie.
- 8:37Terimena poparła zdanie hrabi,
- 8:39przywołując swoje wspomnienia z
- 8:41Petersburga, gdzie chwaliła porządek i
- 8:44surowość rosyjskich urzędów, a przy
- 8:46okazji opowiedziała anegdotę o psach
- 8:49sąsiada, które zabiły jej ukochanego
- 8:51pieska.
- 8:52Telimena opowiada o zdarzeniu, gdy na
- 8:55polowaniu doszło do zamieszania z łanią.
- 8:57Kiryło Gawrylicz, kozodusin, carski
- 9:00łowczy, oskarżył urzędnika o to, że
- 9:03szczuto ciężarną łanie. Urzędnik bronił
- 9:06się, że zwierz wyglądał jak pies, ale
- 9:09Kozodusin wpadł w gniew. Sprawa została
- 9:12skierowana do policmajstra, który
- 9:13nakłonił urzędnika, by przyznał się do
- 9:16winy. W efekcie psy trafiły na powrozy,
- 9:19a urzędnik do aresztu. Cała ta historia
- 9:22stała się anegdotą, z której nawet car
- 9:25miał się śmiać.
- 9:28Goście w Soplicowie również bawili się
- 9:30opowieścią, a sędzia skomentował, że na
- 9:33Litwie panują lepsze stare obyczaje.
- 9:36Ekonom zauważył jednak, że sędzia zbyt
- 9:39hojnie wynagradza chłopów, gdy psy wejdą
- 9:42w ich zboże. W tym czasie w izbach
- 9:45rozgorzały liczne rozmowy, anegdoty i
- 9:47spory. A Tadeusz znów zbliżył się do
- 9:51Telimeny. Ich rozmowę przerwała zabawna
- 9:54scena. Wąski próbował ubić muchę. która
- 9:57ostatecznie wpadła między Tadeusza i
- 9:59Telimeny. Wojski gwałtownym ruchem
- 10:02rozdzielił kłócących się Asesora i
- 10:05Rejenta, uderzając ich głowami o siebie.
- 10:08Nikt jednak tego nie zauważył, bo
- 10:11rozmowa nagle przerodziła się w wielki
- 10:13hałas i zamieszanie.
- 10:16Spór o hararty między rejentem a
- 10:18asesorem narastał jak polowanie na
- 10:21dzika, od słów do obelg, aż po groźbę
- 10:24bójki.
- 10:26Gdy mieli się już starć, wszyscy obecni
- 10:29rzucili się, by ich powstrzymać.
- 10:32Tadeusz i Telimena, stojący w progu,
- 10:35zostali przez tłum zepchnięci na bok. W
- 10:38tym momencie wkroczył kwestz robak,
- 10:41potężny i silny, który jednym chwytem
- 10:45obezwładnił obu kłócących się, uderzył
- 10:48ich głowami jak wielkanocne jaja i
- 10:51rozrzucił na boki, a następnie uciszył
- 10:54całe zgromadzenie słowami: "Paks w
- 10:57obiskum". Obie strony onieśmielone
- 11:00szacunkiem dla duchownego ustąpiły i
- 11:03spór przycichł.
- 11:05Wojski ocknąwszy się z zadumy, przejął
- 11:08głos i z powagą przywołał myśliwych do
- 11:10porządku. Skarcił ich, że młodzież może
- 11:14zniechęcić się do polowań, widząc
- 11:16kłótnie zamiast przykładów męstwa.
- 11:20Przypomniał dawnych wielkich myśliwych
- 11:22litewskich i sposób, w jaki rozstrzygali
- 11:25spory przez zakłady i sądy polbowne.
- 11:29Rejent i asesor zgodzili się na zakład.
- 11:33Pierwszy ofiarował konia, a drugi złote
- 11:36obroże i smycz, darowaną przez księcia
- 11:38Dominika.
- 11:40Asesor wspomniał także anegdotę z
- 11:42polowania z Radziwiłem i innymi
- 11:44magnatami, gdzie jego słuka Kania
- 11:47zdobyła wielką sławę.
- 11:50Telimena, znudzona przedłużającymi się
- 11:52sporami postanowiła wyjść na dwór,
- 11:55zbierać rydzę i zaprosiła do
- 11:57towarzystwa.
- 11:59Tadeusz pospieszył za nią, a sędzia
- 12:01chcąc rozładować atmosferę ogłosił
- 12:04konkurs. Kto znajdzie najpiękniejszego
- 12:07Rydza usiądzie przy stole obok
- 12:09najpiękniejszej panny.
About this transcript
This page contains the full transcript of ADAM MICKIEWICZ PAN TADEUSZ KSIĘGA 2 - STRESZCZENIE by Lekcje z Animką, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 1,404 words across 275 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to choose a caption track available on the video.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, caption language selection, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.