YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → من کی هستم؟ | اهمیت شاهنامه و اساطیر ایرانی | دکتر امیر حسین ماحوزی

من کی هستم؟ | اهمیت شاهنامه و اساطیر ایرانی | دکتر امیر حسین ماحوزی — Transcript

by Shegerd College · 1,846 words · 292 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00من کی هستم و در زندگی چی می‌خوام؟ پرسش
0:05اصلی درباره منه. می‌دونین آدما هرچه که
0:09می‌گذره بیشتر یاد می‌گیرن که فرار کنن از
0:13این پرسش مرکزی و عادت می‌کنن به روال
0:17معمول زندگی. اسطوره‌ها دست ما رو
0:21می‌گیرن، میارن لب چشمه و به ما نشون میدن
0:25که کی هستیم. چیزی که فراموش کردیم. ما
0:29فراموش کردیم که چه اندازه بزرگ بودیم. ما
0:32وقتی به خودمون نگاه می‌کنیم کوچک شدیم و
0:35با اون پهلوانای بزرگی که اینگونه
0:38ستایششون می‌کنیم یه فاضله بسیار داریم.
0:41چرا این اتفاق افتاده؟ برای اینکه شکار
0:45کردن ازمون گرفتن تصمیم گرفتن اختیار کردن
0:51آزاد تصمیم گرفتن ازمون گرفتن و در واقع
0:54یه گونه‌ای خوراک بهمون دادن انگار حقوق
0:57ماهیانهمونو بهمون میدن و در قبالش ازمون
1:00می‌خوان که فکر نکنیم یا آنوری که خودمون
1:05می‌خوایم فکر نکنیم
1:08[موسیقی]
1:15به نام خداوند و جان و
1:17خرد. خب به گمانم مهم‌ترین مطلبی که
1:21میخوایم دربارش صحبت کنیم اهمیت شاهنامه و
1:24اهمیت اساطیره.
1:27این پرسش خیلی جدی همیشه مطرحه
1:31که چرا باید شاهنامه
1:34بخونیم و ما می‌دونیم که خب شاهنامه کتابی
1:38هست
1:40که هویت ایرانی رو میسازه یه گونهی
1:43میدونیم که یکی از برجسته ترین حماسه‌های
1:47جهانه اگر بزرگترین حماسه جهان نباشه که
1:51به گواهی بسیاری از بزرگان
1:53هست همین
1:57طور مفاهیم عمیقی که در شاهنامه مطرح میشه
2:01اخلاقی که در میان پهلوانان هست
2:07و شیوه‌های داستان پردازی شخصیت پردازی
2:11شاهنامه همه و همه بخش‌هایی هست که در
2:16واقع ما رو به این سمت می‌کشونه که ما به
2:19سمت شاهنامه بریم و شاهنامه بخونیم.
2:23شاهنامه بخش بزرگی از تاریخ
2:26ایرانو به ما نشون میده. هنوز که هنوز یکی
2:30از بیشترین اطلاعات ما درباره تاریخ
2:33ساسانیان در شاهنامه نهفته
2:35است. خبرهایی از
2:38دوردست‌های تاریخ ایران و
2:41سرگذشت ایران رو به ما
2:44می‌آموزه. منتها آن چیزی که من الان
2:46می‌خوام دربارهش صحبت کنم اینه که به
2:48گمانم اهمیت شاهنامه از همه این عرصه‌ها
2:51بیشتره.
2:53درسته که شاهنامه مخزن زبان فارسیه و وقتی
2:57شاهنامه می‌خونیم با واژه‌های بسیار زبان
3:01فارسی آشنا میشیم زبانمون دگرگون میشه ولی
3:05کماکان اهمیت
3:07شاهنامه بیش
3:10از همه آن چیزی که گفتیم
3:17هست نمیدونم که
3:20هنوز چقدر برای نسل جوان به ویژه این پرسش
3:25پرسش کلیدی هست که
3:28من کی هستم و در زندگی چی
3:32می‌خوام. پرسش اصلی درباره منه. می‌دونین
3:35آدما هرچه که می‌گذره
3:39بیشتر یاد می‌گیرن که فرار کنن از این
3:42پرسش
3:45مرکزی و عادت می‌کنن به روال معمول زندگی.
3:53برای سرشت‌هایی این سؤال این پرسش پرسش
3:58مرکزیه و ادامه پیدا می‌کنه که به راستی
4:01من کی هستم؟
4:06من فکر می‌کنم که ما
4:08پاسخ‌های
4:10بسیار ارزشمندی در ادب فارسی داریم برای
4:14این پرسش مرکزی. برای این البته به
4:19روانشناسی و روانکاوی هم فکر می‌کنم باید
4:22یه رجوعی
4:24کنیم. فروید بر این باور بود که من
4:28ناخودآگاهو کشف نکردم. ضمیر ناخودآگاه و
4:31شاعران بودن که کشف
4:33کردن. می‌دونیم که یه تمثیل خیلی مهمی
4:36فروید داره و میگه که من اون انسانی که
4:40داریم دربارش سؤال می‌کنیم دو بخش داره.
4:43مثال کوه یخو می‌زنه. یه بخشی از
4:48من بالای سطح آبه. بالای سطح آگاهیه مثل
4:52کوه یخ ولی قسمت عظیمش زیر سطح آبه.
4:57این بخش عظیم زیر سطح آب و فروید
5:01ناخودآگاه میگه و بر این باوره که ما
5:04دسترسی مستقیمی بهش نداریم بنابراین برای
5:07شناخت من من ممکنه یه سطحی از آگاهیمو
5:10بتونم با تفکر و تأمل درک کنم ولی
5:15عمیق‌ترین لایه‌های من غیر قابل
5:17درکه و این بخش‌ها رو فروید بر این باور
5:22هست
5:23که بسیاری از خواسته‌های سرکوب شده ما در
5:27این ناخودآگاه قرار داره. بسیاری از
5:30آرزوها، ترس‌ها رو ما اونجا می‌بینیم.
5:34اونه که تعیین می‌کنه که
5:36ما چرا یه چیزایی برامون آشناتره؟ چرا یه
5:40چیزهایی
5:42بی‌جهت ما رو دچار ترس می‌کنه؟ چرا خشمگین
5:46میشیم؟ از چه چیزایی خشمگین میشیم؟ به چه
5:50چیزایی گرایش داریم و ناخودآگاه میل
5:54می‌کنیم. بسیاری از تنش‌های ما رو اون
5:59عرصه می‌تونه به ما پاسخ بده. چگونه میشه
6:02به این مخزن عمیق ناخودآگاه که یه بخش
6:05عظیمی از من رو داره نشون میده دسترسی
6:09پیدا کرد.
6:11فروید بر این باوره که رویاها یه بخش
6:15عمیقی
6:17از ناخودآگاهو می‌تونن به ما معرفی کنن.
6:21رویاها سانسورهای خودآگاهیو ندارن.
6:24سرکوب‌های اجتماع درشون انگار خفته میشه و
6:29بنابراین تو می‌تونی مستقیم با اون چیزی
6:32که خواسته‌های اصیلت هست دسترسی پیدا کنی.
6:37مشکل اینجاست که زبان رویاها باید تحویل
6:40بشه. باور فروید اینه که رویاها شکلی و
6:45صورتی نمادین پیدا
6:47می‌کنن و زبان باید تحویل بشه. اینا همشون
6:51یک کتابی به نام تفسیر و تعویل رویا
6:55دارن. فروید درباره اساطیرم فراوان صحبت
6:59می‌کنه. در واقع بزرگترین مفاهیم فروید با
7:02تکیه بر اسطوره‌ها بیان شده. او فکر
7:05می‌کنه
7:07که اساطیر خواستگاهی که دارن روانه و از
7:13اونجا این داستان‌هایی که نسل به نسل
7:16تکرار میشه بیرون
7:19میاد. فروید یه شاگردی به نام یونگ داشت
7:22که از یه جایی از او جدا میشه. یونگ حالا
7:26با تمام انتقادایی که درباره مفهوم
7:28ناخودآگاه جمعی هست بر این باوره که یه
7:32سری از تجربه‌های
7:35بشری مشترکن و در طی قرن‌ها و هزاره‌ها به
7:41ما می‌رسن.
7:43او باورش اینه که یه لایه عمیقی از
7:46ناخودآگاه عمیق‌تر از ناخودآگاه فردی که
7:50مربوط به تجربه‌های کودکی ما هست تا هر
7:54زمانی که بزرگ
7:56میشیم سوای اون یه لایه دیگه ناخودآگاه هم
8:01هست که به تجربه‌های فردی بستگی نداره و
8:05در میان نسل‌ها منتقل میشه و انگار از پدر
8:09و مادران ما تا اجداد غارنشینمون به ما
8:12می‌رسه به شدت برخی از این تصاویر و برخی
8:16از این خاطره‌ها
8:18مشترکه نام این بخشو کالکتیو آن کانشس یا
8:23ناخودآگاه جمعی
8:25می‌ذاره. پرسش جدی این هست
8:30که چگونه میشه به این ناخودآگاه جمعی
8:34دسترسی پیدا کرد؟ می‌دونی انگار ما با یه
8:37ضمیر کاملاً صاف و پاک و سپید به دنیا
8:40نمیایم. ما با یه تجربه‌هایی به دنیا
8:44میایم. یه چیزایی برای ما آشناتره و این
8:48مربوط به خاطره‌هایی هست که در طی قرون از
8:51پدر و مادرانمون به ما رسیده و این یه
8:54ملتو به همدیگه نزدیک می‌کنه.
8:58بهخصوص کسانی که مثلاً اینجا
9:02در ایران بزرگ قرار دارن رو متفاوت میکنه
9:06با کسانی که در افریقا هستن در چین هستن
9:09در امریکا
9:12هستن به خاطر اینکه تجربه‌های خیلی متفاوت
9:16و مختلفی به واسطه جغرافیا به واسطه آمد و
9:21رفت به واسطه می‌دونید ایران همیشه مرکز
9:24جهان بوده و رفت در معرض تاخت و تازها و
9:28رفت و آمدها مثل خانواده‌های پرجمعیت
9:31بوده. خردی که اینجا شکل می‌گیره. چه به
9:35واسطه جغرافیایی که فضای کم آبی داره و یه
9:38هوش خاصی رو می‌طلبه چه به واسطه جایگاه
9:45سوقالجیش آدمای خاصی رو پرورش میده با
9:48روایات و داستان‌هایی.
9:51آیا ترس‌ها، آرزوها، امیدها، بیم‌ها،
9:55عشق‌ها آیا همه این
10:00روایات ممکنه در رویاهایی اومده باشه؟ آیا
10:05ملت‌ها هم رویا دارن؟
10:10می‌دونین یه نگاهی که اسطوره شناسیو به
10:12روانشناسی پیوند میده و خواستگاه اسطوره
10:15روان می‌دونه به ویژه آن جایی که مثلاً
10:18آدم
10:20وقتی فرویدو می‌خونه یونگو می‌خونه اریک
10:23فرومو می‌خونه در واقع میگه که آره
10:26اسطوره‌ها ناخودآگاه ملت‌ها
10:30هستن استطوره‌ها آیینه‌هایی هستند که ما
10:34در اون می‌تونیم عمیق‌ترین لایه‌های
10:36خودمونو ببینیم
10:38این یه مثال خیلی جالبی جوزف کمپل می‌زنه
10:41توی کتابی به نام میت در ان
10:47رژن
10:49اسطوره رویا و دین
10:53مذهب و یه گونه‌ای فکر میکنم اینو با
10:57فلسفه معاصر پیوند
11:00میده آخر این
11:02کتاب میدونید جوزف کمپه خب کتابای مختلفی
11:05داره که مثلا قدرت اسطورهش یا اون قهرمان
11:09در هزار چهره ترجمه شده این کتابو ندیدم
11:12ترجمه شده باشه از قول یکی از اساطیر هند
11:16یه داستان خیلی جالبیو مثال می‌زنه داستان
11:19یه شیری حالا اصل داستان ببره من ایرانیش
11:24کردم داستانه یه شیریه که به گله بزا حمله
11:28می‌کنه بزا فرار می‌کنن و
11:33شیر بارداره دردش می‌گیره وسط
11:37حمله بچه‌ای به دنیا
11:39میاد و خود شیر سرزا میره بچه شیر بازه
11:44بزرگ
11:45میشه الان شیر کاملی شده یه روز عموی این
11:49شیر به گله حمله می‌کنه و با کمال تعجب
11:52می‌بینه که یه شیری روبهروش وایساده عین
11:55خودش ولی اداهای عجیبی داره بعب می‌کنه
11:59علف می‌خوره و شیره یه تکه گوشت می‌ندازه
12:02جلوش و پالش داشته به هم می‌خورده ده هیچ
12:07آشنا نبوده براش و عموئه دست این شیره رو
12:10می‌گیره میاره لب چشمه و بهش میگه قیافتو
12:13نگاه کن ببین کی
12:15هستی و شیره اولین باریه که قیافهشو
12:18می‌بینه یال و کوپال و یه کم دیگه از گوشت
12:22می‌خوره اولین باریه که مزه خوش خون و
12:26گوشت اومده زیر زبونش
12:29یه کششی به بدنش میده و یه قرشی می‌کنه که
12:32همه حیونای جنگل می‌فهمن که شیر
12:37اومده ولی از همه اینا مهم‌ترونه که اولین
12:40باریه که خودش می‌فهمه
12:44شیره. اسطوره‌ها دست ما رو می‌گیرن، میارن
12:48لب چشمه و به ما نشون میدن که کی
12:52هستیم. چیزی که فراموش
12:56کردیم. ما فراموش کردیم که چه اندازه بزرگ
13:00بودیم.
13:03بذارین یه مثال جالب دیگه‌ای که یکی از
13:06این دوستانم می‌زد و بگم در واقع او
13:09درباره گرگ‌ها و سگ‌ها داشت
13:13می‌گفت سگ‌هایی رو ما می‌شناسیم که گرگها
13:16ازشون فرار میکردن اینا در واقع یه ریشه
13:19داشتن همون قدر دلیر همون قدر
13:24جنگجو و می‌دونیم که سگا محافظان گله‌ها
13:30بودن در مقابل گرگ‌ها
13:32اینقدر قدرتمند بودن که تو می‌تونستی گله
13:35رو بهشون بسپاری و اونا محافظت می‌کردن در
13:39برابر هر خطری.
13:43بعد ببین چیزی که این دوست من می‌گفت این
13:46بود
13:51که سگای کوچکی هم میبینیم که هرچند بسیار
13:55دوست داشتنی هستن الان
13:58و بسیار خوشایند ولی بسیار آسیب پذیرن و
14:03او حرفش این بود که اینا ۵۰۰ سال پیش
14:07نبودن اینا همون سگای بزرگی هستن که محافظ
14:12بشر بودن در مقابل
14:14گرگ‌ها اینا همون بودن که کوچیک
14:19شدن چی شد که این اتفاق براشون
14:24افتاد و خب میشه تصور کرد که غذاشونو
14:30بهشون دادن و گفتن برای خودتون شکار
14:33نکنین و ما الان در پزشکی می‌دونیم که
14:37چشمی که باهاش نگاه نکنید
14:41کور
14:42میشه اونایی که انحراف چشم برن همین اتفاق
14:46براشون میفته بدون کوچک‌ترین بیماری چشم
14:50از کار میفته برای اینکه مغز یه کانونی که
14:55یه کانونو حذف کرده و یه چشمو ازش استفاده
14:58نمیکنه بعد از یه مدتی کور میشه مغزی که
15:01ازش استفاده نکنی کوچک میشه خورده میشه
15:06عضله‌ای ماهیچه‌ای که ازش کار نکشی
15:11آتروفی میشه از میان
15:14میره و این سگا وقتی شکار نکردن آروم آروم
15:18کوچک شدن و بدیش اینه که به ژن‌ها منتقل
15:23میشه و آن چیزی رو که می‌بینیم اتفاق
15:30میفته معلومه که دارم چی میگم ما وقتی به
15:34خودمون نگاه میکنیم کوچک
15:37شدیم و با اون پهلوانای بزرگی که اینگونه
15:41ستایششون می‌کنیم یه فاصله بسیار داریم.
15:46چرا این اتفاق افتاده؟
15:49برای
15:50اینکه شکار کردن ازمون گرفتن تصمیم گرفتن
15:56اختیار
15:57کردن آزاد تصمیم گرفتن ازمون
16:01گرفتن و در واقع یه گونه‌ای خوراک بهمون
16:04دادن انگار حقوق ماهیانهمونو بهمون میدن و
16:08در قبالش ازمون می‌خوان که فکر نکنیم یا
16:13آنجوری که خودمون می‌خوایم فکر
16:16نکنیم چاره خارج چیه؟ به نظر می‌رسه اولین
16:20گامو
16:22برداشتن. اولین گام انتخاب کردنه از
16:25تصمیم‌های کوچک شروع می‌کنیم. منتها این
16:29اتفاق باید با اولین نگاه به من باشه.
16:33درنگ در اکنون اون جایی که هیچ برنامه
16:36ریزی نمیشه روش
16:39کرد. درنگ در اکنون من رو به من نشون
16:43میده و انتخاب.
16:48میشه تصور کرد که بعد از این ما آروم آروم
16:53به سمت پهلوانانی میریم که در شاهنامه
16:57می‌بینیم. میشه تصور کرد که با دگرگونی که
17:02در من اتفاق میفته به دنبالش هستی دگرگون
17:07بشه. میشه وارد این جهان شد و این جهانو
17:10ترک کرد بدون هیچ رد پایی، بدون هیچ
17:14تغییری در جهان.
17:16میشه حضور پیدا
17:19کرد و جهانو از اون چیزی که هست زیباتر
17:26کرد میشه حضور انسان حضور من جهانو دگرگون
17:31کنه و این اتفاقیه که با
17:34حضور پهلوان یه ابرپهلوان در عرصه حماسه
17:39ما می‌بینیم که اتفاق میفته

About this transcript

This page contains the full transcript of من کی هستم؟ | اهمیت شاهنامه و اساطیر ایرانی | دکتر امیر حسین ماحوزی by Shegerd College, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 1,846 words across 292 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.