YT YouTube2Text

YouTube2Text → Transcripts → چرا رستم از آشیل پیچیده‌تر است؟ | راز قهرمانان شاهنامه

چرا رستم از آشیل پیچیده‌تر است؟ | راز قهرمانان شاهنامه — Transcript

by Shegerd College · 3,349 words · 474 segments · language en · Watch on YouTube

Open in transcriber Summarize with AI Download SRT/VTT

Full transcript

0:00آخیوس توی داستان ایلیاد یه قهرمانه یعنی
0:05یه شخصیتیه که اگر شما درجه پیچیدگیش رو
0:08تحلیل بکنید [موسیقی] می‌بینید خیلی موجود
0:10ساده‌ایه.
0:11به چه معنی؟ به این معنی که رفتارهای داخل
0:14اس معمولاً بر مبنای عواطف و هیجاناتش رقم
0:18می‌خوره. یعنی به عبارت دیگه شما اگر
0:20عواطف و هیجانات یا عقلانیت [موسیقی] رو
0:23بذارین کنار هم وض کنید که توی ایلیاد
0:27نیروی محرکه قهرمانان چیه؟
0:30عواطف هیجاناته و عجیب اینکه عواطف
0:33هیجانات منفیه یعنی کینه خشمه آزمندیه و
0:38ترسه و یه نکته حالا عجیب‌تر اینکه
0:40خدایانم اینجورین یعنی خدایانم به همین
0:42خاطر هرا به این خاطر رفتار [موسیقی]
0:45می‌کنه معمولاً که حسوده به خاطر حسادته
0:49حسادت زنانه داره زئوس معمولاً به این
0:52دلیل رفتار می‌کنه که شهوت مردانه داره
0:54خیلی خیلی همه چی خیلی عاطفی هیجانی و
0:57سیمکشیاهای [موسیقی]
0:59خیلی بنیادین فیزیولوژیکه چیزی که حرکت
1:02میده آدما رو تفکیک خیر و شر تو این
1:04داستانا ندارین اینا اینا قهرمانان اینا
1:07ساده‌ترین [موسیقی] لایه‌ایه شخصیت‌پردازی
1:10توی اساطین پهلوان
1:13یه درجه از اینا پیچیده‌ترن پهلوان
1:15[موسیقی] نکته اول اینکه یک دستگاه اخلاقی
1:17درونی دارن حالا اون دستگاه اخلاقی درونی
1:20رو چون ما ممکنه بپسندیم ممکنه نپسندیم و
1:22ممکنه با [موسیقی] روزگار ما سازگاری
1:24داشته باشه ممکنه نداشته باشه ممکنه ما
1:27نگاه کنیم به سیاوش بگیم سیاوش
1:29[موسیقی]
1:29ش آدم ساده لوحی بود این چرا بعد از اینکه
1:31اولاً حرف باباشو رو گوش نداد حالا اسیرا
1:34رو می‌زدی می‌کشتی حالا اگرم نکشتی چرا
1:36دیگه رفتی پناهنده شدی به خود افراسیاب
1:39چرا این کارو [موسیقی] کردی
1:49اگه به لحاظ پیچیدگی بخوایم شخصیت‌هایی
1:52[موسیقی] که توی رده پهلوان می‌گنجن و
1:56رده‌بندی کنیم به یه نکته جالبی می‌رسیم و
1:59اونم اینه که همه قهرمانان صرف نظر از
2:03اینکه داستانشون تو کدوم فرهنگ شکل گرفته
2:07و چه تأثیرات حالا اجتماعی به بار آورده
2:12جدای این اگر شما به پیچیدگی صرفاً روایت
2:15و شخصیت اون قهرمان نگاه کنین متوجه میشین
2:19که یه رده‌ بندی هم از این زاویه میشه
2:23داشت یعنی ما یه سری شخصیت‌هایی داریم یه
2:26سری روایت‌ها و قصه‌هایی داریم که این‌ها
2:29قهرمان داستان محور درونی چندانی نداره.
2:33یعنی خب یه اتفاقایی میفته، یه حرکاتی
2:37می‌کنه، یه ماجراهایی رو از سر می‌گذرونه
2:40ولی به نظر میاد یک گرانیگاه درونی که
2:43غایتی داشته باشه، هدفی داشته باشه، یک
2:49محور درونی تفکیک خیر و شر داشته باشه.
2:52خیلیا ندارن این رو. بر این مبنا یعنی بر
2:55مبنای پیچیدگی. من می‌خوام الان یه
2:57رده‌بندی بهتون پیشنهاد کنم و اون
2:59رده‌بندی
3:02س جور متفاوت از شخصیت‌های داستان‌های
3:05اساطیری رو، شخصیت‌های انسانی داستان‌های
3:08اساطیری رو در بر می‌گیره. یه رده اسمشو
3:11من می‌ذارم قهرمان. این قدیمی‌ترین و
3:14عمومی‌ترین شکل
3:16شخصیت پردازیه. اینا شخصیت‌هایی هستن که
3:20آدمایی هستن که یه کارایی انجام میدن. یه
3:23ماجراهایی رو رقم می‌زنن، تغییراتی رو
3:27ایجاد می‌کنن، می‌جنگن، پیروز میشن، شکست
3:30می‌خورن، روابط عاشقانه برقرار می‌کنن،
3:34خیانت می‌کنن، وفاداری نشون میدن،
3:36مجموعه‌ای از رفتارایی که شما از انسان
3:38انتظار دارین و توی روایت می‌گنجه رو از
3:41خودشون نشون میدن. منتها قهرمانان که اون
3:44شکل پایه است یک گرانیگاه درونی برای
3:49اخلاق یک چارچوب معنادار پایدار برای
3:54آرمان و غایت ندارن یعنی چی؟ یعنی شما یه
3:57شخصیتی دارین بذارین مثال بزنم براتون
3:59مثلاً آخیلس آخیلوس توی داستان ایلیاد یه
4:04قهرمانه یعنی یه شخصیتیه که اگر شما درجه
4:07پیچیدگیش رو تحلیل بکنید می‌بینید خیلی
4:10موجود ساده‌ایه
4:12به چه معنی به این معنی که رفتارهای
4:15آخیلوس معمولاً بر مبنای عواطف و هیجاناتش
4:18رقم می‌خوره داستان اصلاً با خشم آخیلس
4:21شروع میشه چرا خشمش خشم اخلاقی نیست از یه
4:25چیز مثلاً خیر و شر
4:26جابهجا شده باشن حقی ناحق شده باشه به
4:30خاطر این نیست به خاطر اینه که رفته یه
4:32دختری رو اسیر کرده می‌خواد ببرداره ببره
4:34تو خیمهش
4:36دختری از اهالی تروها رو گرفته می‌خواد
4:38ببره توی خیمهش بعد قبل از اینکه این کارو
4:42بکنه
4:43شاه اون یعنی در واقع سرکرده این لشکرکشی
4:47که آگاه ممنون باشه یه حالا اختلافاتی هم
4:50با این آخلوئس داره دختره رو برمی‌داره
4:53می‌بره یعنی به عنوان غنیمت جنگی تذاب
4:56می‌کنه دختره رو. خب شما ممکنه الان توی
4:58این لحظه بگید که خب یه حقی ناحق شده به
5:01این دلیل خشم‌گینه دیگه یا ممکنه بگین
5:05دلباخته دختره شده به خاطر مهر و عشقی که
5:07به دختره داره نگرانشه منتها و توی خیلی
5:11از روایتها مثلاً فیلم بسیار زیبا و خوب
5:15تروی که یا روایت خیلی رو زمینی از ایلیاد
5:19ارائه میکرد یه همچین روا یه همچین تفسیری
5:22می‌بینید یه همچین نسخه‌ای می‌بینید منتها
5:25واقعیت امر اینه خود متنو اگر شما بخونین
5:28داستان خیلی خیلی ابتدایی‌تر از این
5:30حرفاست. دخترا رو گرفته می‌خواد ببره توی
5:32خیمهش. یکی دیگه میاد دخترا از چنگش
5:34درمیاره. بعدم این عصبانیه میگه من دیگه
5:36نمیرم بجنگم. داستان به همین سادگی همه
5:39همین انقدر تخته هم انقدر سطحیه ماجرا.
5:43بعد از اونور آگاه ممنون چرا اینو می‌دزده
5:45می‌بره؟ ممکن شما بگین تو فیلم تروی
5:48این‌طوریه که یه روابط سیاسی پیچیده‌ای
5:50بین این د تاست و جنگ قدرتی بین خودشون
5:53دارن و به این خاطر می‌خواد مثلاً روی
5:55اینو کم کنه می‌بره منتها خب اینطوری نیست
5:58آگامن میگه میگه دختر خوشگل بود براش بردش
6:00یعنی باز دوباره همه چی خیلی ساده است توی
6:04درگیریام همین طوره یعنی مثلاً آخیلئوس چی
6:07میشه دوباره میره می‌جنگه اینجا عصبانی
6:10میشه میگه من نمیرم بجنگم با مردم تروی
6:12بعدش میره می‌جنگه که خب در واقع به فرو
6:16افتادن ترو هم منتهی میشه هکتور رو می‌کشه
6:19چرا چونکه فامیلشون پسرخالاش رفته جنگیده
6:22پاتروکلس رفته جنگیده کشته شده خشم‌گینه
6:27یعنی به عبارت دیگه شما اگر عواطف و
6:29هیجانات یا عقلانیت رو بذارین کنار هم وض
6:32کنید که توی ایلیاد نیروی محرکه قهرمانان
6:37چیه؟ عواطف هیجاناته و عجیب اینکه عواطف
6:41هیجانات منفیه یعنی کینه خشمه آزمندیه و
6:46ترسه اینا خیلی مهمه آن چیزی که آدما رو
6:50پیش می‌بره باعث میشه یه رفتاری بکنن
6:53تقریباً تو همه موارد این چار تاست و
6:56دقیقاً هم اشاره شده و یه نکته حالا
6:58عجیب‌تر اینکه خدایانم اینجورین یعنی
7:00خدایانم به همین خاطر هرا به این خاطر
7:03رفتار می‌کنه معمولاً که حسوده بهخاطر
7:06حسادته حسادت زنانه داره. زئوس معمولاً به
7:10این دلیل رفتار می‌کنه که شهوت مردانه
7:12داره. خیلی خیلی همه چی خیلی عاطفی هیجانی
7:16و سیمکشیاهای خیلی بنیادین فیزیولوژیکه.
7:19چیزی که حرکت میده آدما رو. تفکیک خیر و
7:22شر تو این داستانا ندارین. اینا اینا
7:24قهرمانان اینا ساده‌ترین لایه‌ایه
7:28شخصیت‌پردازی توی اساطیر و خب همه جای
7:30دنیا اینو داریم تو ایرانم داریم. یعنی
7:32مثلاً شما مثلاً داستان حسین کرد شبستری
7:34رو می‌خونین اون قهرمان داستانه دیگه.
7:37منتها خب خیلی حالا مثلاً محور درونی خیر
7:41و شر اخلاقی نداره آنچنان به خاطر یه غایت
7:44خیلی متعالی هم رفتار نمی‌کنه یه آدم یه
7:48یه اتفاقایی براش میفته یه واکنش‌هایی
7:49نشون میده دیگه عین همین ماجرا رو توی
7:54رمان مدرن و سینمای مدرنم می‌بینید یعنی
7:58شکل پایه قهرمانه قهرمانهم سادهن خیلی
8:02موجودات پیچیده‌ای نیستن پهلوان
8:06یه درجه از اینا پیچی شیرادهترن پهلوانان
8:08نکته اول اینکه یک دستگاه اخلاقی درونی
8:10دارن حالا اون دستگاه اخلاقی درونی رو شما
8:13ما ممکنه بپسندیم ممکنه نپسندیم یا ممکنه
8:15با روزگار ما سازگاری داشته باشه ممکنه
8:18نداشته باشه ممکنه ما نگاه کنیم به سیاوش
8:20بگیم این سیاوش آدم ساده لوحی بود این چرا
8:23بعد از اینکه اولاً حرف باباشو چرا گوش
8:25نداد حالا اسیرا رو می‌زدی می‌کشتی حالا
8:28اگرم نکشتی چرا دیگه رفتی پناهنده شدی به
8:30خود افراسیاب چرا این کارو کردی و فردوسی
8:34انگار می‌دونه که همچین سؤایی مطرح میشه و
8:37توی روایت سیاوش جواب میده به این که وقتی
8:40میره سیاوش میره تنها نمیره و ایرانی که
8:45همراهشن یعنی اون در واقع دار و دستهشم
8:48باهاش میرن و برای اینکه اینا رو حفظ کنه
8:50خیلی از کارا رو می‌کنه از جمله اینکه به
8:53جای اینکه فرار کنه بره وقتی می‌بینه
8:55بدگمان شدن بهش میره پیش افراسیا که توجیه
8:59کنه و بگه که بی‌گناهه یعنی می‌خواد همون
9:02کاری رو انجام بده که در دربار پدرشم
9:04انجام داده بود در دربار دربار پدرش تفاوت
9:07ایران و طورانه دیگه حق حاکمه و آیین ور و
9:11ریزبینی‌هایی که حق رو از ناحق تفکیک
9:14می‌کنه منتها توی درباره افراسیا اینچنین
9:17نیست و افراسیا با همون بدگمانی می‌کشه
9:20دامادش رو منتها شما موقعی که این داستان
9:23رو نگاه می‌کنید می‌بینید یک محور درونی
9:25اخلاقی داره سیاوش که مثلاً ناجوامردی
9:29نمی‌کنه خیانت نمی‌کنه دروغ نمیگه یه
9:31چارچوبی داره بر مبنای اون رفتار می‌کنه و
9:35سرنوشتش این شکلی رقم می‌خوره اصلاً
9:38پهلوان شهید به این خاطر شهید میشن که یه
9:40محور درونی اخلاقی دارن ایرجم همین‌جوریه
9:43آرشم همین‌جوریه و شما ممکنه بگین که خب
9:46این مثلاً معقول‌تر بود که مثلاً ایرج
9:50اصلاً د تا برادرشو زهر می‌داد می‌کشت
9:53مثلاً به پادشاهی می‌رسید اونا آدمای
9:55پدرسوخته‌ای بودن دیگه منتها واقعیتش اینه
9:58که یه محور اخلاق درونی دارن همه اینا
10:01خواه نرم و ملایم مثل پهلوانان شهید باشه
10:05خواه
10:07خشنتر و زیرکانه تر و پیچیده تر باشه مثل
10:11چیزی که در مورد رستم میبینید در مورد
10:14رستم شما هیچ چیز نرم و ملایمی نمیبین
10:16رستم خیلی خشن و زور مرد و خیلی نیرومند و
10:23چیرهگره خیلی قاهره رستم منتها
10:27محور درونی اخلاق داره و اینا اغلبشون یه
10:30غایت دارن رستم جزو اونایی که غایت غایتش
10:34ایرانه رستم اینو چ مرتب میگه مرا پشت
10:37زیرانیان اس راست دل روشنم بر زبانم گواست
10:42ایران براش غایته و مشابه اینو جای دیگه
10:46هم می‌بینیم اسفندیارم غایت درونی داره
10:48برای اسفندیار خداست یعنی زرتشتی شده و
10:52خدا یگانهست و خدا مدام از خدا داره حرف
10:56می‌زنه بنابراین شما شخصیتهایی دارین که
11:00پهلوانن و پهلوانان یه ویژگی مهمشون اینه
11:03که نظام اخلاقی درونی و محور آرمان درونی
11:07دارن. یه چیزای کلانی می‌خوان. یعنی
11:10گرشاسپ که میره هی با همه می‌جنگه. گرشاس
11:13شکل اولیه از شبیه قهرمانانه. یعنی خیلی
11:16معلوم نیست برا چی داره میره با اینا
11:17می‌جنگه. چرا اینا رو می‌کشه. منتها
11:19داستان گرشاس که تحول پیدا می‌کنه تبدیل
11:22میشه به داستان رستم. یعنی تبدیل میشه به
11:24یه شخصیتی که هم یک معیار درونی اخلاقی
11:28داره و موقعی که می‌خواد بره بهشت
11:30نمی‌ذارن میگه نه من کار نیک کردم. این‌ها
11:32این فهرست کارای نیک منه. قاعدتاً این
11:35اولش یه قهرمان مثل بقیه قهرمانان بوده.
11:37می‌رفته این‌ور اونور. داستانهای مختلفی
11:39بوده که برا دیگران غلبه می‌کنه. منتها
11:42توی زمیادیشت گرشاس به یک شخصیت اخلاقی
11:47تبدیل میشه. دفاع اخلاقی از خودش می‌کنه و
11:50میگه گرچه من فلان جا کار بد کردم ولی این
11:53همه کار خوب. محور خوب و بد داره تو
11:56گفتارش. چیزی که خب مثلاً در مورد ایلیا
11:59در مورد ادیسه نمی‌بینیم.
12:01توی اسه اولیس تو ایلیادم همین طوره اولیس
12:05زیرک‌ترین و باهوش‌ترین یونانیانه یعنی
12:07بین آخاییا
12:09اولیسو همیشه مثال می‌زنن که این زیرکه
12:12منتها اولیس دروغگوی پشتمداز خیانتکاره یه
12:17آدم بسیار پدرسوخته‌ایه
12:20و خب اولیس با
12:23آژاکس توی روایتهای حالا دیراآیندتر
12:26یونانی میرن پیکی یه سروش غیب خبر میده که
12:31یه سپایه‌ایه تو معبد فلان توی تروها که
12:34تا وقتی این سه پایه اونجاست شما
12:36نمی‌تونین برین شهر بگیرین. خدای آپلون
12:38هوای این شهررو داره و اینا بنابراین میرن
12:40تو معبد آپلون سپایه رو بدزدن میرن به
12:44آژاکس د تا پهلوونن میرن سپاهیه رو
12:46می‌دزدن دارن در برمی‌گردن اولیس از پشت
12:50که داره میاد فکر می‌کنه من با خنجر بزنم
12:52آژاکسو بکشم این سپایه رو ببرم بگم من
12:55تنهایی این کارو کردم انقدر آدم ناجوری
12:57بوده بعد و این کارو میخواد بکنه و آژاکس
13:02در واقع قلدتر بوده می‌زنتش کتکش می‌زنه و
13:07دست و پاشو می‌بنده که این کارو نمی‌کنه.
13:08یعنی آدم این‌جوری بوده. محور درونی اخلاق
13:11نداشته. غایت مشخصی نداشته. اینو ولی اونا
13:15اونا قهرمانان عادیان. این تو ایران تحول
13:17پیدا می‌کنه. گرشاسبی که احتمالاً اولش
13:20اینجوری بوده میشه گرشاسبی که اصلاً
13:22آخرالزمانی میشه. یعنی تو روایت‌های
13:25زرتشتی گرشاسب نمی‌میره. به خواب میره.
13:28گرشاسب یه دوست دختری داره. پریه دختره
13:32اسمشم بازهست. خنتیتیه اسمش. شما مجسم کن
13:36مثلاً به دوست دخترت بگه خنتیتی جونم خیلی
13:38اسم خنده داری این خنتیتی که دوستشه حالا
13:42دختر حسودیه مظاهراً اختلافاتی با همدیگه
13:45دارن این جادو می‌کنتش و به خواب میره گرش
13:49نمی‌میره ولی به خواب میره و تا آخر زمان
13:52در خوابه و گرشاس که اولش یه پهلو همین یه
13:56قهرمانی بوده همینطوری تبدیل به یه شخصیت
13:58آخرالزمانی میشه یعنی وقتی آخرالزمان زحک
14:02از کوه دماوند میاد و مردمان رو شروع
14:05می‌کنه به نابود کردن. گرشاسبه که بیدار
14:08میشه و او رو شکست میده. بنابراین تبدیل
14:11یه غایت اصلاً آخرزمانی پیدا کرد همین
14:14شخصیت. این تحولی که من الان براتون گفتم
14:16خیلی مهمه. این نشون میده که ما قهرمان
14:19داریم همه جا یه جاهایی پهلوان داریم.
14:23پهلوان محور اخلاقی و محور آرمانی داره.
14:26بعد پهلوانان گفتیم پنجورن دیگه. این رده‌
14:29بندی که من کردم مال پهلوانانه.
14:32پهلوان حالا نکته جذابش اینه که یه رده
14:35جدیدی توشون به وجود میاد به لحاظ پیچیدگی
14:39و اون شخصیتیین که هر پنج ویژگی رو دارن
14:43یعنی طرف هم شاهپهلوانه هم ضد قهرمانه هم
14:48ماجراجوئه هم جنگآوره هم شهیده همش با
14:52همدیگهست
14:53این فقط تو ایران به وجود میاد تا جایی که
14:55من دیدم و تو ایرانم چیز نادریه و دو
14:58نمونه اصلی ماو ازش داریم رستمه و اسفن
15:01دیاره و اینا رو من بهشون میگم
15:03ابرپهلوانان
15:05ابرپهلوانان خیلی خیلی عجیبن و خیلی مهمن
15:09به این خاطر که
15:13اولاً که د تا داریم خیلی کمه بعدم که این
15:15دو تا با هم می‌جنگن یکی اون یکی رو
15:17می‌کشه یعنی جنگ رسمای سندیار داریم که
15:20خیلی جالبه یعنی شما توی فرهنگی یه همچین
15:23چیزی اولاً به وجود اومده که یه دونهشم
15:26خیلی غیرعادیه بعد د تا از این به وجود
15:28اومده و این د تا با همدیگه می‌جنگن
15:31داستان رستم اسفندیا رو شما اگه بذارین
15:33کنار همدیگه متوجه میشین چرا اینا ابرقه
15:36ابرپهلواننان من یه
15:39در واقع آماری بگیرم از زندگینامه این دو
15:41نفر گشه شما همه می‌دونید این‌ها رو
15:44این‌ها اول اینکه در قامت شاهپهلوان
15:48می‌تونن ظاهر شن
15:51اسفندیار که اصلاً ولیهده می‌خواد شاه شه
15:53اصلاً یه سری از درگیریا به این خاطره که
15:55می‌خواد جای باباش گشتاست شاه شه یعنی و
15:58به عنوان شاه بهش نگاه می‌کنن یعنی موقعی
16:01که میره پیش رستم زال بهش میگه ببین شاه
16:04ایرانه عملاً تو با شاه ایران درنیفت و تو
16:07اصلاً داری از ایران دفاع می‌کنی دیگه با
16:09این چهجوری بذار دستتو ببنده
16:12یعنی رابطه خیلی مشخص با نظام سیاسی داره
16:16اسفندیاش رستم با اینکه نداره رستم البته
16:20اینم بهتون بگم دودمانش و باباشزال شاه
16:23سیستانه دیگه یعنی اونم یه موقعیت سیاسی
16:26مشخصی داره منتها رستم خیلی شبیه پهلوان
16:29ماجرا راجوئه شبیه گرشاسبه خیلی توی قالب
16:34درباری نمی‌گنجه و تنعنهم می‌زنه مدام به
16:37اون سبک زندگی حالا الان دلیلشو براتون
16:40توی برنامه بعدی خواهم گفت چرا منتها رستم
16:43ویژگی خیلی مهمی که داره اینه که
16:47موقعی که تو جنگ‌های کینخواهی میره به
16:49توران حمله می‌کنه ۷ سال شاهه در توران
16:52یعنی رستمم شاه پهلوانه توی کارنامهش این
16:55رو داره و رستم تاج‌بخشه یعنی مثلاً
16:58کیکاووس اصلاً رستم هم شاه می‌کنه و موقعی
17:01که با اسفندیار وارد رجسخانی میشن و درگیر
17:05میشن اسفندیار میگه که آره من بابام شاه
17:08بود بازرگم لهراسم شاه بود رستم میگه که
17:11اصلاً ما شاه می‌کردیم اینا رو یعنی ما
17:13اصلاً تاجبخشیم پشت قدرت سیاسی ماییم
17:17بنابراین رابطهش به عنوان شاه پهلوان یه
17:19رابطه این شکلیه د تاشون این رو دارن د
17:22تای اینا
17:24ماجراجوان و جلوه متبلور ماجراجویی
17:29نفتخانه
17:31معمولاً اونایی که داستان ماجرا یعنی
17:34ماجرا دارن تو ایران زمین اینا معمولاً
17:37هتفت مرحله رو رد می‌کنن قالبشم قالب مهره
17:40یعنی تو آیین مهر سلوک سلوک
17:44انسان کامل ۷ تا مرحله داشته و حالا این
17:47توی اون هفت مرحله مهری چه می‌دونم رومیا
17:50تبلور پیدا کرده نمونهشو می‌بینیم منتها
17:53تو ایران از همه بیشتر رایجه شما توی آیین
17:56تصوف هفت شهر عشق را عطار گشت ما هنوز
17:59هنوز اندرخمه یک کوچه‌ایم. هفت مرحله
18:01داره. هر کی هم یه جوری این هفت تا رو
18:03می‌گفته. یعنی خود خواج عبدالله انصاری
18:06توی مثلاً د میدانش بخونید یه جوری این
18:09مراتب سلوکو میگه. توی مثلاً کتابای دیگهش
18:12بخونید یه مدل دیگه داره میگه. یعنی
18:16توافقی هم در مورد اینکه مسیر دقیقاً
18:18چهجوریه نبوده. منتها تو ۷ تا پله معمولاً
18:21اینو رده بندی می‌کردن. توی اساطیر ما و
18:24اساطیر حماسی ما میشه هفتخوان و این هفت
18:28تاو جاهای دیگه هم می‌بینید مثلاً هفت سفر
18:30سنبادم دارین مثلاً تو رامایانا هم راما ۷
18:34تا ماجرای بزرگو از سر می‌گذرونه شبیه این
18:37هفت پله رو جاهای مختلف می‌بینید خود
18:40گرشاسپم بر پهلوانان و حیوله‌هایی که غلبه
18:43می‌کنه اونم توی هفتخان میشه گنجوند مقدمه
18:46هفتخوان رستم
18:49پس بنابراین جنبه ماجراجویی هم دارن به
18:53کامل‌ترین و شفاف‌ترین شکل ممکن. اینا در
18:56ضمن جنگآورم هستن. یعنی هر کدومشون
18:59سپه‌سالار یه قلمروین دیگه. د تای اینا هم
19:02اسفندیار هم رستم سپهسالار ایرانن. یکیشون
19:06مستقیم به شاه بسته. رستم خیلی عجیبه چون
19:10جهان پهلوانه اولاً. یعنی تو کل کره زمین
19:13این از همه پهلوان‌تره. این از همه
19:15نیرومندتره. بعدم انگار مستقیماً به ایران
19:18بسته. یعنی خیلی به شاه‌ها کاری نداره.
19:20یعنی شاهم مع بهخصوص کیکاووس که خب یه شاه
19:23خیلی مهمی هم هست یعنی توی کیانیان
19:27کیکاووس از همه برجسته‌تر و مهم‌تره توی
19:29تاریخ‌های دیگر اساطیری نگاه کنید اتفاقاً
19:32با کیکاووس خیلی درگیری داره رستم اصلاً
19:35قبولش نداره یه جورایی منتها سپهسالار
19:38ایرانه یعنی رابطه اون پهلوان و جنگآور رو
19:40هم اینجا می‌بینید و نکته جذاب اینکه د
19:43تای اینا یه رگه‌ای از ضد پهلوانم دارن
19:47یعنی یه خشم و خشونتی یه رفتارایی توشون
19:50بعضی از وقتا دیده میشه که می‌تونی به
19:51عنوان رفتار گناهکارانه ببینی. از همه
19:55مشهورتر اسفندیار سیمرغو می‌کشه دیگه توی
19:59هفتخوانش تو یکی از خان‌ها سیمرغو می‌کشه
20:03و دلیل اینکه بعداً سیمرغ یه چیزی داره
20:06کینی داره ازش و راهشو یاد میده به به
20:09رستم که چهجوری بکشتش همینه. بنابراین یه
20:12ماجرا ماجرای
20:15درگیری اسفندیار با سیمرغه که حالا یه
20:18مقدار جنبه‌های پیچیده‌تری هم داره. رستمم
20:22از اون طرف داره مشابه اینا. یعنی رستم
20:25مهم‌ترین کاری که انجام میده یعنی نبردهای
20:27اصلی که داره یکی سهرا پسرشو می‌کشه یکی
20:31استفندیا رو می‌کشه که اینا خیلی جایی بحث
20:34داره یعنی د تاش مثل گناهانه بزرگه. یکی
20:38پسرکشیه یکی شاهکشیه در واقع و این اینم
20:42یه بحث خیلی جدی بنابراین یه رگه‌ای از ضد
20:44قهرمانانم تو د تای اینا دیده میشه و از
20:47همه جالب‌تر اینکه پهلوان شهیدم هستن د
20:49تاشون اسفندیار که یه نمونه بارز پهلوان
20:52شهیده یعنی موقعی که میره سراغ رستم خیلی
20:55دوستانه میره می‌خواد آشتی کنه باهاش و
20:59میگه که ببین بذار من دستتو ببندم و به
21:01محض اینکه برسیم اونجا دستتو باز می‌کنم
21:03مهمونی می‌گیرم برات یعنی خیلی با احترام
21:06برخورد می‌کنه منتها قلدره و از موضوع
21:09بالا به پایین داره نگاه می‌کنه به داستان
21:11و بعد کشته میشه. یعنی اسفندیار
21:15یه نمونه بارز پهلوانان شهیده که توی سنت
21:19زرتشتی به خاطر دین کشته میشه. یعنی توی
21:22سنت زرتشتی
21:24اسفندیار شاه
21:27زرتشتی یکتاپرسته. با رستمی که قبول نداره
21:31غیر زرتشتیه به آیین مهر آیین قدیم آریایی
21:35پایبنده با اون می‌جنگه و کشته میشه یعنی
21:37یه نمونه بارز قهرمان جوانیه که معصومانه
21:43میره و به قتل می‌رسه شهیده جالبه که
21:47رستمم اینطوره رستم با اینکه در پیران سر
21:49کشته میشه ولی مدل کشته شدنش این پهلوان
21:53شهیده یعنی برادرش بهش خیانت می‌کنه تله
21:57می‌کنن و توی چاه راه میفته مردنش شبیه
22:01مردن ایزد شهیده شبیه مهره یادتون باشه که
22:05مهر بین ایزدانم ما شبیه پهلوان شهید ایزد
22:08شهیدم داریم ایزدان شهیدم دو جورن کلیتش
22:12یا اخترین یا کشاورزین ایزدان کشاورزی مثل
22:16تموز مثل دوموزی یعنی ایزد
22:20زندگی گیاهی که در واقع ایزد شوپان بوده
22:23اولش منتها ایزد زندگی گیاهی که
22:27زمستانها می‌میره به جهان زیرین میره ولی
22:30بهار دوباره از جهان مردگان برمی‌خیزه و
22:33برمی‌گرده و بنابراین حالا مثلاً توی
22:36یونان پرسفانه
22:38رفتار اینطوری داره یعنی ایزدانی که یا
22:40ایزدبان که به جهان زیر میرن دوباره به
22:42جهان زندگان برمی‌گردن
22:45نمونه اختریش مهره از همه مشهورترش چون
22:48خورشید هر شب غروب می‌کنه و هر روز صبح
22:51دوباره بیرون میاد دیگه و معتقد بودن که
22:54در زمان غروب خورشید در واقع در جهان
22:59تاریک در نیمه زیرین در دنیای مردگان داره
23:03می‌تابه و به همین خاطر بعداً توی عرفان
23:06ایده‌ای مثل خورشید شبانه دارید ایده‌ای
23:09مثل نور سیاه دارید که اینا خیلی ایده‌های
23:11جالبه خیلی عمیقیه بعدتر توی تصوف ایرانی
23:16دنبال میشه اون چیزی که ولی اهمیت داره
23:18اینه که فرود آمدن مهر یعنی کشته شدن مهر
23:23در غروب در چاه مغربه
23:26و مهره که تو چاه می‌میره و به روایتی
23:30مهره که از چاه بیرون میاد. خ رستمم
23:33اینطوریه دیگه. خب یعنی رستمم توی شاه
23:35میفته می‌میره دیگه و رستم موقعی که
23:38می‌میره مدل مردنش اینه که قاتل خودشو
23:41همون لحظه می‌کشه. یعنی مهر پیروزمنده.
23:44مهریه که سپید دم دوباره
23:47قاتل خودش یعنی ظلمت رو نابود خواهد کرد.
23:51همه این عناصر رو بنابراین رستم استندیار
23:54دارن. حالا ممکنه شما این سؤال براتون پیش
23:56بیاد که خب چرا ۲ تا از اینا داریم ۲ تا
23:58هفتخان چرا داریم چرا اینا ۲ نسخه زرتشتی
24:01و مهری داریم ازشون چرا یه دونه نیستن و
24:05این رو اجازه بدین توی درس گفتار بعدی
24:07براتون بگم

About this transcript

This page contains the full transcript of چرا رستم از آشیل پیچیده‌تر است؟ | راز قهرمانان شاهنامه by Shegerd College, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 3,349 words across 474 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.

What you can do with it

Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.

Free YouTube transcript tool

YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.