Αθ. Πόταρη: Τι μας λέει σήμερα η Οδύσσεια για τον άνθρωπο - Από τον Ομηρο στο ταξίδι της ψυχής — Transcript

Full transcript

1. 0:00Καλημέρα σας. Καλώς ήρθατε.
2. 0:01>> Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την
3. 0:02πρόσκληση. Είναι χαρά μου να είμαι πάλι
4. 0:04κοντά σας.
5. 0:05>> Η δική μας είναι η χαρά που είστε πάλι
6. 0:07κοντά μας. Ε όσοι διαβάζουν, όσοι
7. 0:11σπουδάζουν σενάριο ειδικά στην Ελλάδα
8. 0:13μαθαίνουν πολύ νωρίς ότι το το καλύτερο
9. 0:16σενάριο, το αρχετυπικότερο ταξίδι του
10. 0:18ήρωα γράφτηκε πολύ νωρίς στην ιστορία
11. 0:20και γράφτηκε από τον Όμηρο. Και αυτό
12. 0:22είναι η Οδύσσεια. Οπότε θα θέλαμε αντί
13. 0:25να ξεκινήσουμε από την επικαιρότητα και
14. 0:26την κινηματογραφική μεταφορά της
15. 0:29Οδύσσειας να μας βάλετε εσείς το πνεύμα
16. 0:32της Οδύσιας, την ουσία της, στην
17. 0:34φιλοσοφική της ουσία και να ξεκινήσουμε
18. 0:36από κει.
19. 0:37>> Πολύ ωραία. Ε, πάρα πολύ εύστοχη
20. 0:39τοποθέτηση, καθότι για να κατανοήσουμε
21. 0:42ποια είναι τα προβλήματα και τα ζητήματα
22. 0:43σχετικά με την πρόσφατη ε αναπαραγωγή
23. 0:48αυτού του έργου στον κινηματογράφο και
24. 0:50στη μηχανή, όπως τη λένε, του Hollywood,
25. 0:51χρειάζεται να γνωρίζουμε ποια είναι η
26. 0:53ουσία αυτού του έργου, γιατί έχει
27. 0:54δημιουργηθεί ε τόση ένταση γύρω από αυτή
28. 0:59τη νέα ταινία και χρειάζεται να
29. 1:00ξεκινήσουμε ακριβώς απ την πεμπτουσία,
30. 1:02τη φιλοσοφία και τη βαθύτερη σημασία
31. 1:05αυτού του έργου. Γιατί είναι αυτή η
32. 1:06βαθύτερη σημασία που έχει κάνει τα
33. 1:08ομηρικά να θεωρούνται κορυφαία έργα του
34. 1:12παγκόσμιου πολιτισμού και σίγουρα του
35. 1:13δυτικού κόσμου. Οπότε η Οδύσσεια δεν
36. 1:17είναι απλώς ένα λογοτεχνικό κείμενο. Δεν
37. 1:19είναι ένα δραματουργικό κείμενο όπως
38. 1:22σίγουρα οι καλλιτέχνες και οι σκηνοθέτες
39. 1:24σύγχρονης εποχής θέλουνε να το
40. 1:25προσεγγίζουνε. Σύμφωνα με την ελληνική
41. 1:27παράδοση, αν πάμε δηλαδή πίσω στα αρχαία
42. 1:29κείμενα, πάμε πίσω στον αρχαίο
43. 1:31πολιτισμό, θα δούμε ότι τα ομυρικά επίπη
44. 1:34θεωρούνταν οι πυλώνες της ελληνικότητας.
45. 1:37Είναι έργα τα οποία δεν αφηγούνται απλά
46. 1:40τη φαντασία του Ομήρου, αλλά αφηγούνται
47. 1:43ένα αρχετυπικό ταξίδι της ψυχής μέσα από
48. 1:47την
49. 1:49έλευση της στον κόσμο της ζωής, του
50. 1:51γίγνεσε, της γένες, της ενσάρκωσης θα
51. 1:53λέγαμε αν χρησιμοποιήσουμε τους αρχαίους
52. 1:55όρους, τα μαθήματα, τα πάθη που έχουμε
53. 1:57να περάσουμε και βέβαια την επιστροφή
54. 2:00μας σε αυτή την κατάσταση, την οικεία
55. 2:02κατάσταση, τον οίκο μας, την πατρίδα
56. 2:04μας, την ηθάκη, τον νόστο, την τέλεση
57. 2:08του νόστου, που στα αρχαία σημαίνει
58. 2:10επιστροφή σε αυτό που αγαπώ, επιστροφή
59. 2:14στην ελευθερία, στην ευδαιμονία, στην
60. 2:16αυτογνωσία. Αυτό συμβόλιζε στην
61. 2:19αρχετυπική της διάσταση η Οδύσσειια. Γι
62. 2:21αυτό και βλέπουμε ότι όλη η συγγραφής
63. 2:23της αρχαιότητας μιλώντας από τους
64. 2:24προσοκρατικούς Πλάτωνα που έχει
65. 2:26ευχαιρώσει ένα ολόκληρο βιβλίο μέσα στην
66. 2:28πολιτεία να μιλάει για τον Όγυρο και τα
67. 2:30ΕΠΑ και φυσικά τους νεοπλατωνικούς
68. 2:32προσεγγίζουνε την Οδύσειια σαν μία
69. 2:35αφήγηση άρχετυπική με θεολογικές
70. 2:39ε διαστάσεις και όταν λέω θεολογικές δεν
71. 2:41εννοώ θρησκευτικές. Εννοώ από την άποψη
72. 2:44της σύνδεσης που έχει ο άνθρωπος με τη
73. 2:47Θεία Δίκη, με τους θείους νόμους με τους
74. 2:49νόμους του σύμπαντος. Γι αυτό και θα
75. 2:51δούμε πάρα πολλούς ερευνητές αρχαίους
76. 2:54και σίγουρα πάρα πολύ τους
77. 2:55νεοπλατωνικούς να αποκωδικοποιούν αυτό
78. 2:58το έργο σαν είναι ένας κώδικας πνεύματος
79. 3:01ψυχής και πορείας μέσα στο γίγνεστε. Και
80. 3:05ακριβώς επειδή αυτή η αφήγηση του Ομήρου
81. 3:07είναι αρχετυπική, αυτό είναι που κάνει
82. 3:10όλους τους πολιτισμούς από την
83. 3:11αρχαιότητα μέχρι και στις μέρες μας,
84. 3:13έτσι, στη Δύση, στο Hollywood, σε όλο
85. 3:15τον κόσμο πλέον, να μπορούνε να
86. 3:16συνδεθούνε με ένα τόσο αρχαίο κείμενο
87. 3:19ακόμη και τόσους αιώνες μετά.
88. 3:22>> Το γεγονός ότι χρησιμοποίήσατε στην
89. 3:24απάντησή σας τόσες φορές στη λέξη
90. 3:25αρχετυπική και αρχαίτυπο μας αναγκάζει
91. 3:27να σας ρωτήσουμε για τη σύνδεσή του με
92. 3:30του Ιουγα αρχέτυπα. Δηλαδή εάν βλέπουμε
93. 3:33ε στην Οδύσια στο στην ομηρική παράδοση
94. 3:37συνολικά κάτι που είναι τόσο μελιώδες
95. 3:40πυρηνικό της ανθρώπινης συνείδησης που
96. 3:42θα πρεπε ενδεχομένως να το χουμε στο νου
97. 3:44μας όταν κάνουμε οποιαδήποτε διαχείριση,
98. 3:48αξιοποίηση, κινηματογραφική μεταφορά.
99. 3:50>> Ναι. Έτσι ακριβώς. Ε ο ο αυτός ο πολύ
100. 3:54γνωστός μελετητής και ψυχοθεραπευτής και
101. 3:57ψυχολόγος μίλησε και για τα αρχέτυπα. Ε
102. 4:01και βέβαια μελέτησε τα αρχαία ελληνικά
103. 4:04αρχαίατυπα ως καθοριστικά της
104. 4:05διαμόρφωσης της συλλογικής συνείδησης
105. 4:08της Δύσης και ουσιαστικά μετέγραψε στον
106. 4:12όρο αρχαέτυπα μία έννοια που την έχουμε
107. 4:14και εμείς στα αρχαία μας κείμενα και
108. 4:16λέγεται σύμβολο. Το σύμβολο είναι μία
109. 4:19αλληγορία, μία μεταφορά, μία παραβολή
110. 4:21και οι παραβολές έχουνε χρησιμοποιηθεί
111. 4:23από όλες τις φιλοσοφικές και θεολογικές
112. 4:25παραδόσεις. Είναι μία μεταφορά, μία
113. 4:27αλληγορία από κάτι στο αισθητό πεδίο.
114. 4:30Δηλαδή από έναν άνθρωπο, ένα βασιλιά τον
115. 4:32Οδυσσέα που φεύγει με τους στρατους των
116. 4:34Ελλήνων και πάει στην Τρία και
117. 4:35επιστρέφει στο νοητό επίπεδο ή στο
118. 4:38επίπεδο κάποιων νόμων της ανθρώπινης
119. 4:42φύσης αλλά και της συμπαντικής φύσης που
120. 4:44για τους Έλληνες δεν είναι μόνο υλική
121. 4:46αλλά είναι και πνευματική. Η ελληνική
122. 4:49κοσμοθέαση θεωρεί ότι ο κόσμος διέπεται
123. 4:51από ηθικούς και πνευματικούς νόμους και
124. 4:54ακριβώς αυτούς τους νόμους σε ένα
125. 4:56συμβολικό επίπεδο καταφέρνει η ομηρική
126. 4:59παράδοση. Και δεν λέω μόνο Όμηρος, γιατί
127. 5:00δεν ξέρουμε αν ο Όμηρος ήτανε ένας. Έτσι
128. 5:03γνωρίζετε ότι ο Όμηρος μπορεί να
129. 5:05θεωρηθεί ένας τίτλος ενός ραψοδού ε
130. 5:09πολύπνευματικού ας πούμε συγγραφέα που
131. 5:12κάνει ακριβώς αυτό το έργο. καταφέρνει
132. 5:15να γνωρίζει τους ανθρώπινους νόμους και
133. 5:17τους σταθμούς της πορείας της εξέλιξης
134. 5:20ανθρώπινης ψυχής στο κοσμικό ταξίδι της
135. 5:23ύπαρξης και να τους συμβολοποιεί μέσα
136. 5:27από μία λυρική αφήγηση, δραματουργική
137. 5:30αφήγηση.
138. 5:31>> Θα θέλαμε να μας το κάνετε λίγο πιο απλό
139. 5:33αυτό που μας περιγράψετε γιατί αφορά
140. 5:36ενδεχομένως μία συνείδηση που σε μας δεν
141. 5:37είναι γνώριμη ακόμα τη σημερινή ημέρα.
142. 5:41Τι Τι σημαίνει αυτό το πνευματικό ταξίδι
143. 5:44Πώς βιώνεται αυτό το πνευματικό ταξίδι
144. 5:46από έναν άνθρωπο σήμερα μεταφέροντας την
145. 5:48τότε συνείδηση στο τώρα
146. 5:51>> ε σίγουρα να γνωρίζουμε έτσι γιατί
147. 5:54χρειάζεται να γνωρίζουμε την παράδοσή
148. 5:55μας ότι αυτού του είδους της
149. 5:59αποκωδικοποιήσεις ή τους αποσυμβολισμούς
150. 6:01τους ήδη ήδη τους έχουνε επιχειρήσει οι
151. 6:04αρχαίοι συγγραφής
152. 6:06ο Σωκράτης ο Πλάτωνας ο Πρόκλος έχουμε
153. 6:09πάρα πολλά κείμενα τα οποία κάνουνε
154. 6:12ακριβώς αυτή την αποκωδικοποίηση που μου
155. 6:14ζητάτε και εσείς σήμερα. Δηλαδή εγώ τώρα
156. 6:15θα βασιστώ στους όμους των γιγάντων. Δεν
157. 6:17θα σας απαντήσω έτσι
158. 6:20μόνη μου ακριβώς από το κεφάλι μου. Εμ
159. 6:23και μία μικρή είναι είναι σπουδαία
160. 6:25νομίζω αυτή η νίξη ιστορική να πούμε και
161. 6:27ότι όλες οι αρχαίες τραγωδίες αυτό το
162. 6:30θαύμα που λέγεται Δράμα αρχαίο Δράμα και
163. 6:33που μέχρι τις μέρες μας έτσι καθορίζει
164. 6:36τον δυτικό πολιτισμό έχει βασιστεί σε
165. 6:38πάρα πολύ μεγάλο βαθμό στα αρχαία έπει.
166. 6:41Έτσι οι δραματουργοί δεν μπορούσαν να
167. 6:42γράψουν οποιοδήποτε σενάριο θέλανε με
168. 6:44οποιουσδήποτε φανταστικούς χαρακτήρες
169. 6:46Εισχύλος Ευρυπίδης Σοφοκλής. Έπρεπε να
170. 6:48πάρουνε ήδη υφιστάμενα αρχέτυπα και τα
171. 6:50περισσότερα από αυτά προέρχονται από τα
172. 6:53ομηρικά έπει. Τροάδες,
173. 6:55ηφηγένεια, αντιγόνοι, ορέστια. Όλοι
174. 6:59αυτοί είναι χαρακτήρες που τους εισάγει
175. 7:02ο Όμηρος. Και ακριβώς επειδή γνώριζαν
176. 7:04ότι αυτά είναι σύμβολα, ο κάθε αρχαίος
177. 7:07δραματουργός έπρεπε να παρουσιάσει με
178. 7:09ένα διαφορετικό τρόπο να φωτίσει τα
179. 7:11ομηρικά έπ και τις μυθολογικές αυτές
180. 7:13καταγραφές που θεωρούνταν ιερές για τους
181. 7:16αρχαίους και οικουμενικές ούτως ώστε
182. 7:19μέσω της μίμησης πράξεως
183. 7:22μην πω τώρα αυτό μέσω της μίμησης αυτών
184. 7:24των παθών των ηρώων των επόν να
185. 7:28ταυτιστούνε οι άνθρωποι που
186. 7:29παρακολουθούσανε το αρχαίο δράμα και να
187. 7:30βιώσουνε τη λεγόμενη ψυχική
188. 7:32κάθαρση. Αν αυτά δεν ήταν αρχέτυπα και
189. 7:35σύμβολα, δεν θα μπορούσανε να
190. 7:37λειτουργήσουνε με αυτό τον τόσο
191. 7:40καθοριστικό τρόπο. Δηλαδή, δηλαδή να
192. 7:42είναι σαν κείωνες ή πυλώνες πολιτισμού
193. 7:44από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας.
194. 7:47Μετά από αυτή την ε εισαγωγή να αναφέρω,
195. 7:50βέβαια ξέρω ότι δεν μπορούμε να μπούμε
196. 7:52σε βάθος σε αυτό το ζήτημα επειδή με
197. 7:54ρωτήσατε τι σημαίνει η Οδύσσεια. Από την
198. 7:57αρχαιότητα λοιπόν, φασιζόμενοι στα
199. 8:00αρχαία μας κλασικά κείμενα, γνωρίζουμε
200. 8:02ότι ο Οδυσσέας συμβολίζει την ανθρώπινη
201. 8:06ψυχή, η οποία μπαίνει μέσα στον κόσμο
202. 8:10της ανθρώπινης φύσης. Η ανθρώπινη φύση
203. 8:12έχει τον πόλεμο, τη λύπη, τη χαρά, τον
204. 8:15ανταγωνισμό, τα πάθη, την απληστεία.
205. 8:17Έχει όλα αυτά τα οποία αντιμετωπίζουνε
206. 8:19οι Έλληνες έτσι που πάνε στην Τρία με
207. 8:22τον αγαμένον αρχηγό και έχουμε και όλα
208. 8:24τα σχετικά δραματουργήματα. γύρω από τα
209. 8:27προβλήματα που δημιουργούνται όταν η
210. 8:29ψυχή μας μπαίνει στο πεδίο του πολέμου,
211. 8:31του ανταγωνισμού, της βιοπάλης που θα
212. 8:34λέγαμε στις μέρες μας. Δεν είναι τυχαίο
213. 8:36που το που ο όρος Οδυσσέας βγαίνει από
214. 8:39το ρήμα οδίσομαι που σημαίνει υποφέρω
215. 8:42ουσιαστικά. Εντάξει. Οπότε είναι ο
216. 8:45άνθρωπος που όπως όλοι μας υποφέρει.
217. 8:47Υποφέρει υποφέρω δεν σημαίνει πονάω μόνο
218. 8:50φυσικά. Σημαίνει ε ψυχικά αντιμετωπίζω
219. 8:54τις προκλήσεις της ζωής. την έννοια, την
220. 8:56αίσθηση του ελλήμματος, να μου λείπουνε
221. 8:59κάποιες ποιότητες, να μου λείπει η χαρά,
222. 9:01η ευδαιμονία, να αναζητώ πράγματα που με
223. 9:02βγάζουνε από την κατάσταση της Ηθάκης,
224. 9:05που σημαίνει το εσωτερικό μου κέντρο,
225. 9:07που σημαίνει την πληρότητα, την
226. 9:08ελευθερία και την ευδαιμονία που όλοι
227. 9:10αναζητάμε. Έτσι. Οπότε κάπως έτσι
228. 9:13ξεκινώντας από αυτό το κεντρικό, από
229. 9:16αυτή την κεντρική σημασία περιγράφει ο
230. 9:17Όμηρος το ταξίδι της κάθε ψυχής που
231. 9:20χάνεται μέσα στον πόνο, έτσι και τα
232. 9:23ζητήματα της ψυχολογίας και της
233. 9:24ανθρώπινης καθημερινότητας και αναζητά
234. 9:27την θεία καθοδήγηση, την Αθηνά. Η Αθηνά
235. 9:29θα επαναφέρει τον Οδυσσέα στην Ηθάκη.
236. 9:32αναζητά την εμ επαφή πάλι με το με την
237. 9:37αλήθεια μας, με την αυθεντικότητά μας,
238. 9:39τη θεραπεία των παθών που μας οδηγεί
239. 9:41σιγά-σιγά με την ιερή καθοδήγηση να
240. 9:44επιστρέψουμε στην κατάσταση της γαλήνης
241. 9:46και της πληρότητας που όπως είχαμε τότε
242. 9:48συζητήσει ο Αριστοτέλης ορίζει ως σκοπό
243. 9:50της ύπαρξης. Η ευδαιμονία είναι ο σκοπός
244. 9:53της ανθρώπινης ύπαρξης.
245. 9:55Θα θελα να είχαμε ώρες να συζητάμε γιατί
246. 9:58φαντάζομαι ότι τα λεπτά που έχουμε στη
247. 10:00διάθεσή μας δεν είναι ικανά για τον
248. 10:02αποσυμβολισμό ενός τέτοιου έργου
249. 10:06και είναι λίγο δυστούχημα το γεγονός ότι
250. 10:07τέτοια έργα τα συζητάμε με αφορμή είτε
251. 10:10το Netflix είτε το Hollywood που
252. 10:11αποφασίζει να ασχοληθεί μαζί τους. Όμως
253. 10:13τώρα είμαστε σε μία τέτοια περίπτωση και
254. 10:15έχει γεννηθεί μία τεράστια πολεμική γύρω
255. 10:17από το ζήτημα της διαχείρισης του
256. 10:19ομηρικού έπους από τον και τίθεται πολύ
257. 10:24το βλέπουμε στον δημόσιο διάλογο στα
258. 10:26social media να τίθεται με όρους
259. 10:29χρώματος δέρματος με όρους ταυτότητας
260. 10:32φύλου με ακόμα και με την κριτική που
261. 10:36άσκησε
262. 10:38στο δράμα το οποίο γέννησε ο Όμηρος μία
263. 10:41ηθοποιός που σπούδασε Δράμα απέναντι
264. 10:43στον Όμηρο. Θα θέλαμε εσείς να μας
265. 10:45θέσετε από τη δική σας σκοπιά, την
266. 10:48φιλοσοφική και πνευματική, πώς έπρεπε να
267. 10:50αντιλαμβανόμαστε το θέμα αυτό. Ναι, πάρα
268. 10:53πολύ ευστοχη ερώτηση αυτή και έχουμε
269. 10:55ξεκινήσει από την βαθύτερη φιλοσοφική
270. 10:58υπαρξιακή οντολογική αρχετυπική διάσταση
271. 11:00της Οδύσας και αυτό είναι που τώρα
272. 11:02μπορεί να μας οδηγήσει στο να
273. 11:04αποσαφινήσουμε καλύτερα τις
274. 11:06κοινωνιολογικές πολιτικές και
275. 11:08πολιτισμικές διαστάσεις που έχουνε θετεί
276. 11:10από την πρόσφατη ταινία του Νολάν. Και
277. 11:12φυσικά αυτή την κριτική που σε όλους
278. 11:15μας, επιτρέψτε μου να πω, κάπως μας έχει
279. 11:16κάτσει έτσι περίεργο, όχι μόνο σε
280. 11:18Έλληνες, αλλά έχετε δει και την
281. 11:19παγκόσμια αντίδραση σε αυτές τις
282. 11:21δηλώσεις.
283. 11:22>> Ίσως περισσότερο παγκόσμια από τις
284. 11:24>> Ακριβώς. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που
285. 11:25θα ήταν πολύ ωραίο να διερευνήσουμε. Ε
286. 11:28και θεωρώ ότι ο λόγος αυτής της κριτικής
287. 11:31ε έτσι ενάντια στην στις δηλώσεις αυτές
288. 11:34που προαναφέρεται της μίας από τις
289. 11:37προταγωνίστριες είναι ακριβώς το γεγονός
290. 11:40ότι δεν έχει προσεγγίσει και η ενλόγο
291. 11:42πρωταγωνίστρια αλλά ενδεχομένως θεωρώ
292. 11:44και ωςθέτης και συνεργογράφοι την
293. 11:46Οδύσσεια στην ουσιώδη πνευματική της
294. 11:50διάσταση που την έχει καταστήσει εξάλλου
295. 11:53να είναι και ένα παγκόσμιο πλέον
296. 11:55αρχέτυπο. Έχουμε και το Γιουλίσες,
297. 11:57έχουμε το ποίμα του Καβάφη, έχουμε έτσι
298. 12:00γνωρίζουμε ότι εξυπηρετεί ως πνευματικό
299. 12:03αρχαέτυπο η Οδύσια, Οδυσσέας και η
300. 12:05ΗΘάκη. Εμ πλέον εδώ και αιώνες το δυτικό
301. 12:08κόσμο. Φαίνεται λοιπόν ότι η αποτυχία
302. 12:12κατεμέ σκηνοθέτη και των ηθοποιών
303. 12:15που κάναν αυτές τις δηλώσεις να να
304. 12:18γνωρίσουνε πραγματικά να φουγκραστούνε
305. 12:21τον ενιολογικό πυρήνα την ουσία αυτού
306. 12:24του
307. 12:25κατεμεθεϊκού μοναδικού έργου είναι το
308. 12:28γεγονός που τους έχει οδηγήσει σε
309. 12:30τέτοιες άστοχες κριτικές γιατί να είχαν
310. 12:31κατανοήσει η Ηθάκη τι σημαίνει Δεν
311. 12:35νομίζω ότι θα σήκωναν το χέρι στον Όμηρο
312. 12:37με μία μορφή που εγώ από την αποκαλώ
313. 12:40αποικειοκρατική έπαρση. Επιτρέψτε μου
314. 12:42τον όρο γιατί τώρα εδώ πέρα εισερχόμαστε
315. 12:44στις πολιτικές και πολιτιστικές
316. 12:46διαστάσεις. Ε, κατ εμέ το ζήτημα δεν
317. 12:49έχει να κάνει με ούτε με το φύλλο ούτε
318. 12:51με το χρώμα. Είναι κάτι πολύ βαθύτερο
319. 12:54που συμβαίνει εδώ και αφορά δύο
320. 12:56διαστάσεις. Η πρώτη διάσταση είναι η
321. 12:58διάσταση της πολιτισμικής
322. 12:59αποικειοκρατίας
323. 13:01που λαμβάνει η χώρα αυτή τη στιγμή. Ε,
324. 13:04με πρόφαση μία WK agenda που στην
325. 13:06πραγματικότητα από πίσω φέρει έναν
326. 13:09μηχανισμό, μία πολύ ευρύτερη ατζέντα του
327. 13:12Hollywood που πάρα πολλοί ερευνητές και
328. 13:14πρόσφατα μία εκλεκτή συνομιλήτριά σας
329. 13:17εδώ πέρα χαρακτήρισε ως μηχανισμό
330. 13:19προπαγάνδας. Γνωρίζουμε όλοι ότι το
331. 13:20Hollywood λειτουργεί ως ε ένας
332. 13:23μηχανισμός προπαγάνδας που προάγει
333. 13:26συγκεκριμένου είδους ε αξίες και αξιακά
334. 13:31συστήματα στον κόσμο τα οποία δεν είναι
335. 13:33απαραιτήτως τα ορθότερα και τα οποία
336. 13:35φυσικά δεν σέβονται την πολιτισμική
337. 13:38διαφορετικότητα αν και ενδύονται το
338. 13:41μανδία της πολιτισμικής διαφορετικότητας
339. 13:43και του δικαιωματισμού και της
340. 13:44ελευθερίας όλων και με βάση αυτή την
341. 13:47πρόση καταπατάνε
342. 13:50άλλες ε μορφές μπορούμε να πούμε
343. 13:54αξιωματικής προσέγγισης, δηλαδή άλλα
344. 13:56αξιακά συστήματα, άλλους πολιτισμούς και
345. 13:58άλλες κοσμοθεάσεις. Και ακριβώς αυτό
346. 14:00έχει συμβεί εδώ πέρα τώρα, αυτή τη
347. 14:01στιγμή ε στο όνομα της Ελλάδος, ε στο
348. 14:05όνομα δηλαδή των ελληνικών επό των
349. 14:07ομυρικών επόν και της ελληνικής
350. 14:10πολιτιστικής κληρονομιάς.
351. 14:12Ε τι θέλω να πω με τον όρο πολιτισμική
352. 14:15αποικειοκρατία. Παίρνουμε ένα σύμβολο,
353. 14:18παίρνουμε ένα αρχαίτυπο, παίρνουμε έναν
354. 14:19πυλώνα που ορίζει μία ολόκληρη ιστορική
355. 14:23εποχή, αλλά και έναν πολιτισμό και θα
356. 14:25έρθω στο τελευταίο και ένα έθνος και
357. 14:28μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε. Αυτή
358. 14:30είναι η στάση του Hollywood, με όποιο
359. 14:32τρόπο θέλουμε. Έτσι για μας γίνεται το
360. 14:35σύμβολο και ο αξιακός και ο πολιτισμικός
361. 14:38πυλώνας ε μάλλον για το Hollywood
362. 14:41μετατρέπεται σε εμπόρευμα. Μετατρέπεται
363. 14:44σε πρώτη ύλη κέρδους και δημιουργίας
364. 14:47προπαγάνδας που προάγει συγκεκριμένες
365. 14:50ατζέντες όπως παραδείγματος χάρη η W
366. 14:52agenda. Ωστόσο, τι συμβαίνει εδώ ε αυτός
367. 14:55ο μηχανισμός εμπορευματικοποίησης του
368. 14:58πολιτισμού δεν σέβεται καθόλου τον
369. 15:01πολιτισμό τον οποίο πάει να ιδιοποιηθεί.
370. 15:05Εμείς τον σεβόμαστε, τον γνωρίζουμε, τον
371. 15:08νιώθουμε αυτό τον πολιτισμό τον οποίο
372. 15:11όπως λέτε κάποιοι έξωθεν θέλουν να
373. 15:14χρησιμοποιήσουν ως πρώτη ύλη ή είναι
374. 15:16κάτι με το οποίο το οποίο εμείς βάζουμε
375. 15:19σε μια γιάλα, το συζητάμε συχνά εδώ πέρα
376. 15:20στην εκπομπή
377. 15:21>> και είμαστε σε απόσταση από αυτό και όχι
378. 15:24φυσική απόσταση όπως ε ένα έκθεμα σε
379. 15:27μουσείο σε μία ψυχική απόσταση
380. 15:29>> ώστε να δίνουμε το δικαίωμα στον
381. 15:31οποιοδήποτε να το διαχειρίζεται σαν να
382. 15:33μην είναι κανενός. και τώρα πάρα πολύ
383. 15:35σωστά μας δείχνεται και μας καθοδηγείται
384. 15:37στα βαθύτερα αίτια αυτού του ζητήματος.
385. 15:40Για ποιο λόγο να είναι τόσο εύκολο η
386. 15:43ελληνική κοσμοδέαση και η κληρονομιά του
387. 15:46ελληνικού πολιτισμού να μπορούνε να
388. 15:48ιδιοποιηθούνε από τον οποιονδήποτε χωρίς
389. 15:50καμία συζήτηση παρεπιπτόντως με τους
390. 15:53αντιπροσώπους και τους πρεσβευτές του
391. 15:54ελληνικού πνεύματος χωρίς καμία σύνδεση
392. 15:57με ιάλογο έτσι με τους Έλληνες σχετικά
393. 16:01με το πώς θα θέλατε να δείτε εσείς τα
394. 16:02σύμβολά σας να αναπαράγονται και να
395. 16:05αντιπροσωπεύονται και παρεπιπτόντως να
396. 16:07σημειώσω εδώ ότι εμ οι Έλληνες Δεν είναι
397. 16:10ότι είμαστε κάποια υπερδύναμη αυτή τη
398. 16:12στιγμή γεωπολιτικά, πολιτικά. Μπορούμε
399. 16:14να πούμε ότι και εμείς είμαστε όπως και
400. 16:16τα αφρικανικά φύλλα ή όπως άλλα φύλλα
401. 16:19ένας λαός που έχει βρεθεί υπό κατοχή.
402. 16:22Ένας λαός μία μειονότητα αυτή τη στιγμή
403. 16:24η οποία έχει περάσει έτσι από πάρα
404. 16:27πολλές ιστορικές και πολιτικές κακουχίες
405. 16:30και στις μέρες μας ακόμα δεν βιώνουμε
406. 16:32στην Ελλάδα ότι την αντιπροσώπευση όπως
407. 16:35θα τη θέλαμε, την οικονομική δύναμη, την
408. 16:37πολιτική ελευθερία. Δηλαδή είμαστε και
409. 16:38εμείς μία μειονότητα υπό μορφές κατοχής.
410. 16:42Οπότε όταν έρχεται ένας άλλος δυνατός
411. 16:45και μας καταπατάει αυτό το μόνο που μας
412. 16:47έχει μείνει, το οποίο μας κάνει να
413. 16:49αισθανόμαστε μία αίσθηση αξιοπρέπειας,
414. 16:52ιστορικής συνέχειας και ταυτότητας, τότε
415. 16:55το ζήτημα το οποίο θύγεται πλέον παύει
416. 16:57να είναι και πολιτικό και γίνεται
417. 16:58ψυχικό, όπως πάρα πολύ σωστά
418. 17:00υπογραμμίσατε. Εδώ λοιπόν ερχόμαστε στο
419. 17:03θέμα του πολιτισμικού τραύματος ή του
420. 17:06ψυχοπολιτικού τραύματος και είναι ένας
421. 17:08όρος που τον χρησιμοποιώ και εγώ πάρα
422. 17:09πολλά χρόνια γιατί ο Πλάτωνας μιλάει για
423. 17:11την ψυχοπολιτική. Δηλαδή πρώτα είναι η
424. 17:14ανθρώπινη ψυχή και η ψυχή γεννάει τα
425. 17:16πολιτεύματα και τις πολιτικές
426. 17:17καταστάσεις. Εδώ λοιπόν τι συμβαίνει οι
427. 17:20Έλληνες έχουμε ε όπως έχουνε έτσι
428. 17:24συζητήσει εξαιρετικοί ακαδημαϊκοί και
429. 17:27ερευνητές σύγχρονοι και η Μαρία Ευθυμία
430. 17:29νομίζω είναι μία εξ αυτών. Ε, η Ελλάδα
431. 17:32έχει ένα ψυχικό τραύμα αλλητό διότι, εμ
432. 17:36δεν έχει υπάρξει η ιστορική συνέχεια.
433. 17:38Δεν έχουμε μία ομαλή ιστορική συνέχεια.
434. 17:41Έχουμε μία ε ιστορία η οποία
435. 17:44χαρακτηρίζεται από διαρκές κοπές,
436. 17:47διαρκές
437. 17:48ε μάχες, καταπατήσεις. Έχουμε μία
438. 17:51θρηματισμένη ιστορική συνέχεια και
439. 17:54ταυτότητα.
440. 17:55>> Θυμίζει το ταξίδι του Οδυσσέα η πορεία.
441. 17:57>> Ακριβώς. Και γι αυτό είναι και αρχαία
442. 17:59τύπο. Ε λοιπόν έχουμε λοιπόν μία
443. 18:01ιστορική ταυτότητα, η οποία ακόμα δεν
444. 18:03είναι ορισμένη. Δεν ξέρουμε ακριβώς τι
445. 18:05είναι Έλληνας. Δεν έχουμε μία
446. 18:06συγκροτημένη σαφή αίσθηση της
447. 18:09ελληνικότητας. Έχουμε διαφορετικές
448. 18:11θεάσεις και ειδολογίες ή νοοτροπίες ή
449. 18:13προσεγγίσεις οι οποίες όλες
450. 18:15ανταγωνίζονται στο τι είναι ελληνικό.
451. 18:17Αυτό το έχουν εξηγήσει άλλοι ερευνητές.
452. 18:19Νομίζω δεν είναι η ώρα να μπούμε σε
453. 18:20αυτό. Αν το πάρουμε αυτό σαν δεδομένο
454. 18:22βλέπουμε ότι αυτή η αίσση ότι δεν έχουμε
455. 18:25εαυτότητα. Επιτρέψτε μου τον όρο. Ε,
456. 18:28συνοδεύεται από μία αίσθηση τραύματος.
457. 18:31Όταν ένας λαός, όπως ένας άνθρωπος, δεν
458. 18:33γνωρίζει ποιος είναι, από πο έρχεται,
459. 18:35ποια είναι η συνέχειά του, προς τα πο
460. 18:37πηγαίνει, ποιο είναι το όραμα, ποιος
461. 18:38είναι ο συλλογικός σκοπός, ε ποιο είναι
462. 18:40το όραμα του τι είμαστε εδώ σαν έθνος,
463. 18:42σαν λαός να εκπληρώσουμε, αυτό
464. 18:45συνεπάγεται και γεννάται από την έννοια,
465. 18:49εμ και από την πραγματικότητα του
466. 18:50ψυχικού τραύματος. Τώρα αυτό το ψυχικό
467. 18:53τραύμα ε σε συνδυασμό με την πολιτική
468. 18:58αποικειοκρατία που λαμβάνει η χώρα στη
469. 19:00χώρα μας και την πολιτισμική
470. 19:02αποικειοκρατία επί της ελληνικής
471. 19:05παραδόσεως σημαίνει ότι ο Έλληνας δεν
472. 19:07έχει βρει ακόμα την συνέχεια, την ορθή
473. 19:11σχέση και τη συνέχεια με την ιστορία
474. 19:13του. Παραδείγματος χάρη και πολύ ωραία
475. 19:16και πολύ σωστά το τονίζετε αυτό.
476. 19:20Εμείς οι Έλληνες πόσο πολύ αγαπάμε τον
477. 19:23πολιτισμό μας. Τον μελετάμε, τον
478. 19:25τιμούμε. Ποια είναι η σχέση μας με
479. 19:27παραδείγματος χάρη τα αρχαία μνημεία,
480. 19:28τους αρχαιολογικούς χώρους. Βλέπουμε τα
481. 19:30τελευταία χρόνια την άκρα
482. 19:32εμπορευματικοποίηση και την καταπάτηση
483. 19:35των αρχαιολογικών χώρων, την
484. 19:37υπερτουριστικοποίηση
485. 19:39της αρχαίας μας κληρονομιάς, η οποία
486. 19:42όπως συζητούσαν και κάποιοι αρχαιολόγοι
487. 19:43όταν ήμουνα στην Οξδε στέκεται προς εμάς
488. 19:47όπως είναι αυτό το κορδονάκι. Έχετε δει
489. 19:48το κορδονάκι στα στα αρχαία στους
490. 19:51αρχαίους χώρους που σου λέει δεν μπορείς
491. 19:53να περάσεις μέσα. Οι χώροι μας δεν
492. 19:55αναστυλώνονται. Έτσι ακόμα δεν έχει
493. 19:57αναστυλωθεί τελείως τίποτα. Οι χώροι
494. 19:59αρχαίοι αρχαιολογικοί χώροι δεν
495. 20:01χρησιμοποιούνται σαν κάτι ζωντανό. Τους
496. 20:03επισκεπτόμαστε μουσιακά σαν μαυσολείο θα
497. 20:06έλεγα. Σαν κάτι νεκρό. Και αυτό το
498. 20:09σκηνάκι εκεί πέρα, συμβολικά μιλώντας,
499. 20:11έτσι που μας διαχωρίζει από την
500. 20:14καθημερινή ζωντανή χρήση των αρχαίων
501. 20:18μας, του αρχαίου μας πολιτισμού της
502. 20:20αρχαίας κληρονομιάς, ε, αντανακλά σε ένα
503. 20:24άλλο επίπεδο την απόσταση που έχουμε, τη
504. 20:27μη συνέχεια που έχουμε ως λαός και την
505. 20:31μη ορθή χρήση της πολιτιστικής μας
506. 20:33κληρονομιάς. Να τολμήσω να σας ζητήσω σε
507. 20:36ένα λεπτό να μας πείτε πώς θα μπορούσε
508. 20:38να αλλάξει αυτό. Δηλαδή τι έκανε σωστά ο
509. 20:41Οδυσσέας που παραλληλήσαμε πριν με τον
510. 20:44εαυτό μας ώστε να βρεθεί στο στο κέντρο
511. 20:47του, όπως μας είπατε πριν για να το
512. 20:49κάνει σε καταναλογία και ο η σημερινή
513. 20:53ελληνική κοινωνία.
514. 20:55>> Έχουμε 2 λεπτά. Έχουμε ένα
515. 20:57>> Έχουμε 2 λεπτά.
516. 20:58>> Πολύ ωραία. Λίγα δευτερόλεπτα. Θα ήθελα
517. 21:01να πω το εξής ότι αυτό που συμβαίνει
518. 21:03τώρα επ αφορμή της ταινίας των Ολάν μας
519. 21:06κάνει ένα πάρα πολύ ωραίο καθρέφτη θα
520. 21:08λέγαμε με ψυχολογικούς όρους τις σχέσεις
521. 21:10που έχουμε εμείς με τη δική μας παράδοση
522. 21:13και επειδή μπορεί η ελληνική ταυτότητα
523. 21:16να μην έχει σαφή συγκρότηση ακόμα να
524. 21:19υπάρχουνε πολλά κενά έτσι που συνδέονται
525. 21:22με τα ψυχικά τα εθνικά τραύματα ε
526. 21:27προκαλεί την αντίδρασή μας διότι η αρχα
527. 21:30Χαία παράδοση είναι ίσως ένας από τους
528. 21:33λίγους πυλώνες που ορίζουνε την εθνική
529. 21:35μας εαυτότητα.
530. 21:37Και όταν λοιπόν έρχεται μία μηχανή
531. 21:40εμπορική, προπαγανδιστική και παίρνει τα
532. 21:43δικά μας, τα σύμβολά μας, ε, τα
533. 21:46ιδιοποιείται, τα εμπορευματοποιεί,
534. 21:50παίζει μαζί τους με οποιοδήποτε τρόπο,
535. 21:52χωρίς έτσι να σέβεται αυτό που πάμε στην
536. 21:54αρχή, την αρχαιτυπική και πρωταρχική
537. 21:56πολιτιστική τους διάσταση. Αυτό μας
538. 21:58κάνει να αντιδράμε όχι από ρατσισμό
539. 22:00θεωρώ, όχι από κάποια έτσι κάποιο
540. 22:03πολιτικό λόγο ε άλλο, αλλά επειδή
541. 22:06ουσιαστικά εμάνει να αισθανόμαστε ότι
542. 22:11χάνουμε τη βάση πάνω στην οποία
543. 22:13τουλάχιστον μπορούσαμε να στηριχτούμε σε
544. 22:14αυτό τον ένα πυλώνα του ορισμού του λαού
545. 22:18μας και της εθνικότητάς μας. Λοιπόν, ε
546. 22:23τι μπορούμε τώρα να κάνουμε γ αυτό Να
547. 22:25θεραπεύσουμε αυτό το τραύμα.
548. 22:28Και ο Οδυσσέας μας δείχνει τον τρόπο. Ο
549. 22:30Οδυσσέας χρειάστηκε, επιτρέψτε μου τώρα
550. 22:33αυτή την ποιητική φιλοσοφική αλληλγορία
551. 22:36να συνεργαστεί με τη θεάθηνα. Η θεάθηνα
552. 22:40είναι η προστάτιδα, έτσι και η έφορος θα
553. 22:44λέγαμε, η θεά της φιλοσοφίας, της
554. 22:46επιστήμης, της γνώσης, της αρετής. Είναι
555. 22:50οι ηθονόοι, αυτοί που νοεί τα ήθη της
556. 22:52ηθικής. και ηθική που παρεπτόντας είναι
557. 22:55αναγραμματισμός και το ηθάκι του ηθικά.
558. 22:58Έχει κ αυτό μία σπουδαιότητα. Ηθική δεν
559. 23:00σημαίνει μοραλισμός. Ηθική σημαίνει με
560. 23:03ποιο τρόπο διαρθρώνεται η ψυχή μου, τα
561. 23:06ψυχικά μου ρεύματα, όπως λένε οι
562. 23:08ψυχοθεραπευτές.
563. 23:09Ε, η θά λοιπόν Αθηνά, η ηθική, η
564. 23:13ψυχοθεραπεία, η επαναφορά στο γνώθη
565. 23:16αυτών, στην αυτογνωσία και ε η η
566. 23:20επανασύνδεσή μας με τη φιλοσοφία, με την
567. 23:23επιστήμη, με το στοχασμό, με την
568. 23:25ουσιαστική μελέτη της παράδοσης μας, όχι
569. 23:28μέσα από τα μάτια των Ευρωπαίων
570. 23:30φιλολόγων ή μέσα από τα μάτια της
571. 23:32ιστορικής ιδιοποίησης της Ελλάδος, αλλά
572. 23:34με τη φρέσκια ελληνική ματιά του σήμερα,
573. 23:37έτσι, που μπορεί να σκύψει ψ πάνω από
574. 23:39την κρίνη του ομήρου, από αυτή την την
575. 23:42πηγή του λόγου και να ξαναπι αυτό το το
576. 23:45νερό της μνημοσύνης που λέγαν οι
577. 23:47αρχαίοι, να ξαναμελετήσουμε την αρχαία
578. 23:49παράδοσή μας με φρέσκια ματιά, χωρίς
579. 23:52απαραίτητα να πρέπει να μπούμε σε
580. 23:54καλούπια άλλων ε κοσμοειδόλων για να τη
581. 23:58μελετήσουμε. Οπότε θεωρώ αυτό είναι το
582. 24:00ένα. Και το το δεύτερο είναι ότι θα
583. 24:02οδηγεί τον Οδυσσέα πού Σε ένα νέο μια
584. 24:06νέα Ήπειρο. Όχι στην πατρίδα του τον
585. 24:08οδηγεί. Στην ηθάκη του τον οδηγεί. Από
586. 24:11κει από όπου ξεκίνησε.
587. 24:14Ε και εμείς νομίζω ότι για να
588. 24:15θεραπευθούμε ως λαός χρειάζεται να
589. 24:17επιστρέψουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε.
590. 24:19Όχι πιστορομικά, αλλά όπως ο Θυσέας
591. 24:22γυρίζει στην Ηθάκη και βλέπει μια ηθάκη
592. 24:24διαφορετική και χρειάζεται να κάνει τη
593. 24:26μνηστηροφωνία και να πάρει πίσω την
594. 24:28ηθάκη του. και να φτιάξει πλέον ένα νέο
595. 24:30βασίλειο, έτσι μία νέα χώρα. Έτσι θεωρώ
596. 24:33ότι χρειάζεται και εμείς να επανέλθουμε
597. 24:35στον κεντρικό πυλώνα της ελληνικότητας
598. 24:36που είναι η η ελληνική μας πνευματική
599. 24:39κληρονομιά. Να την καθαρίσουμε από τους
600. 24:42μνηστήρες που έχουνε πάει όλοι να την
601. 24:44παντρευτούνε, όπως την Πινελόπη. Εμ και
602. 24:48με νέα σοφή ματιά να ξαναχτήσουμε την
603. 24:51ελληνικότητα επάνω στους αρχαιτυπούς
604. 24:54πυλώνες οι οποίοι ποτέ δεν αποτυγχάνουν.
605. 24:57Ευχαριστούμε πάρα πολύ κυρία Πόταρη.
606. 25:00Ήτανε μεγάλη χαρά και δεν χορταίνουμε να
607. 25:01σας ακούμε οφείλω να ομολογήσω.
608. 25:04>> Σας ευχαριστώ πάρα πολύ και εύχομαι να
609. 25:07μπορέσουμε να βγάλουμε αυτά τα σκηνάκια
610. 25:09από τους αρχαιολογικούς μας χώρους και
611. 25:10να ξαναζωντανέψουμε την πολιτιστική μας
612. 25:13κληρονομιά. Γιατί η Ελλάδα θα έπρεπε
613. 25:15κατά τη δική μου άποψη να είναι ένα
614. 25:17πολιτιστικό κέντρο και ένα πανεπιστήμιο
615. 25:20όπου αντί να πηγαίνουμε εμείς να
616. 25:21σπουδάζουμε στις ανθ στις ωραίες
617. 25:23εξαιρετικές έτσι σχολές κλασικών σπουδών
618. 25:27ε έτσι των διαφορων εθνών ε να μπορούμε
619. 25:30να να τελούμε αυτή την έρευνα έτσι αυτή
620. 25:34την πολιτισμικότητα και στη χώρα μας. Το
621. 25:37εύχομαι και θεωρώ ότι αυτή θα είναι και
622. 25:39η θεραπεία και η επιστροφή μας στην
623. 25:40Ηθάκη.
624. 25:42>> Ευχαριστούμε πολύ. y