8 polskich rzeczy od których Japonki są w SZOKU — one nigdy tego nie robią! — Transcript
Full transcript
- 0:00Lułam w Japonii trzy lata temu i w Kioto
- 0:03poznałam Japonkę, która rok wcześniej
- 0:05odwiedziła Polskę jako turystka.
- 0:07Zapytałam ją, co ją zaskoczyło w Polsce.
- 0:10Spodziewałam się, że powie coś o
- 0:11architekturze, albo o jedzeniu, albo o
- 0:14pogodzie. Zamiast tego przez kilka
- 0:16sekund milczała, jakby szukała
- 0:18delikatnego sposobu, żeby powiedzieć coś
- 0:21trudnego. I wymieniła osiem konkretnych
- 0:23rzeczy, które Polki robią codziennie. I
- 0:26przy każdej z nich miała ten sam wyraz
- 0:28twarzy. nieoceniający, niepogargliwy, po
- 0:32prostu szczerze zdumiony, jakby
- 0:34opisywała coś dosłownie niezrozumiałego
- 0:36dla kogoś, kto dorastał w innej
- 0:38kulturze. Dziś pokażemy wam te osiem
- 0:40rzeczy z konkretnym mechanizmem
- 0:42biologicznym lub kulturowym, który
- 0:45wyjaśnia dlaczego Japonka jest w szoku i
- 0:47z japońską alternatywą, którą można
- 0:50wdrożyć od jutra. Rzecz pierwsza. Jemy
- 0:53przed telewizorem i telefonem. To jest
- 0:55pierwsza rzecz, którą wymieniła bez
- 0:57zastanowienia. powiedziała, że w Polsce
- 0:59przy prawie każdym posiłku, który
- 1:01widziała, ktoś patrzył w ekran w
- 1:03restauracji, w domu, na ulicy, przy
- 1:06kanapce i że dla niej jest to dosłownie
- 1:09niezrozumiałe, bo w Japonii posiłek jest
- 1:12posiłkiem, a nie tłem [odchrząknięcie]
- 1:13dla czegoś innego. I nie przez estetykę,
- 1:16ani przez tradycję, przez konkretną
- 1:18biologię sygnałów sytości. Sygnał
- 1:21sytości pochodzi z jelita cienkiego,
- 1:23gdzie hormony PYY i GLP1 są produkowane
- 1:27w odpowiedzi na pokarm i potrzebują od
- 1:3016 do 20 minut, żeby dotrzeć przez krew
- 1:33do podwzgórza, gdzie jest centrum głodu
- 1:35i sytości w mózgu. I przy jedzeniu z
- 1:38pełną uwagą i w wolnym tempie sygnał
- 1:41dociera zanim skończycie posiłek i
- 1:43informuje, że jesteście najedzone. Przy
- 1:45jedzeniu przed ekranem.
- 1:47Mózg, który aktywnie przetwarza obraz i
- 1:50dźwięk z ekranu, przetwarza sygnały z
- 1:52jelita z opóźnieniem, bo zasoby
- 1:54poznawcze są zajęte przez ekran. I jecie
- 1:57szybciej, bo nie ma skupienia na tempie
- 1:59jedzenia. I sygnał sytości dociera, gdy
- 2:02talerz jest już pusty lub gdy wzięłaś
- 2:05dokładkę. Badanie opublikowane w
- 2:07American Journal of Clinical Nutrition.
- 2:09Osoby jedzące przy włączonym telewizorze
- 2:12spożywały o 28% więcej kalorii przy tym
- 2:16samym subiektywnym uczuciu sytości po
- 2:18posiłku niż osoby jedzące bez ekranu
- 2:21przy identycznym jedzeniu. I przy
- 2:23telefonie, przy posiłku każde
- 2:25powiadomienie, które sprawdzasz,
- 2:27aktywuje kortyzol przez mechanizm
- 2:29oczekiwania nagrody dopaminowej i
- 2:32kortyzol hamuje produkcję enzymów
- 2:34trawiennych i kwasu solnego przez
- 2:36aktywację układu współczulnego, bo przy
- 2:39stresie trawienie nie jest priorytetem
- 2:41biologicznym. Japonki stosują zasadę
- 2:43jeden posiłek, jedna uwaga. ekran
- 2:46wyłączony lub poza zasięgiem wzroku,
- 2:49telefon na drugiej stronie stołu lub w
- 2:52innym pomieszczeniu i posiłek traktowany
- 2:55jako osobna aktywność, nie jako tło dla
- 2:58serialu ani dla scrollowania. Jak
- 3:00wdrożyć od jutra? Telefon odkładany na
- 3:03drugą stronę stołu lub ekranem w dół
- 3:05przy każdym posiłku.
- 3:08jeden posiłek dziennie w całkowitej
- 3:09ciszy, bez telewizora i bez telefonu i
- 3:13obserwowanie, czy uczucie sytości
- 3:15pojawia się szybciej i przy mniejszej
- 3:17ilości jedzenia niż zwykle. Rzecz druga.
- 3:20Chodzimy w butach po domu. Przy tej
- 3:22rzeczy japonka powiedziała jedno słowo:
- 3:25niemożliwe i przez kilka sekund patrzyła
- 3:27na mnie, jakby upewniała się, że dobrze
- 3:29rozumie. Genkan. Strefa wejścia do domu,
- 3:33gdzie zdejmuje się buty, zanim wejdzie
- 3:34się dalej. jest dla Japonki tak
- 3:37fundamentalną zasadą życia domowego, że
- 3:40jej naruszenie jest dosłownie nie do
- 3:42wyobrażenia.
- 3:44Nie przez estetykę, ani przez kulturowy
- 3:46rytuał, przez mikrobiologię, badanie
- 3:49opublikowane przez University of
- 3:50Arizona. Podeszwy butów noszonych na
- 3:53zewnątrz przez dwa tygodnie zawierały od
- 3:56300 000 do 800 000 bakterii na centymetr
- 4:00kwadratowy, w tym bakterie kałowe
- 4:02Sherikia coli i enterocus fikalis.
- 4:05pestycydy z chodników i metale ciężkie z
- 4:08asfaltu i badanie University of Houston.
- 4:11Chodzenie w butach po domu zwiększa
- 4:13stężenie klostridium Deficile na
- 4:15podłodze bakterii odpowiedzialnej za
- 4:18ciężkie infekcje jelitowe o od 35 do 40%
- 4:23w porównaniu z domami, gdzie buty
- 4:25zostają przy drzwiach. I clostridium
- 4:27deficile jest szczególnie groźne dla
- 4:29dzieci, które bawią się na podłodze i
- 4:31wkładają ręce do buzi. Rzecz trzecia.
- 4:34Pijemy kawę naczczo rano. Gdy
- 4:36wytłumaczyłam Japonkę, że wiele Polek
- 4:38zaczyna dzień od kawy bez jedzenia,
- 4:41powiedziała, że to brzmi jak celowe
- 4:43niszczenie energii przez cały dzień i
- 4:45miała rację biologicznie. Kortyzol
- 4:48poranny, hormon, który naturalnie
- 4:50szczytuje między 6:00 a 8:30, żeby
- 4:53obudzić organizm i dać energię na
- 4:55początek dnia, jest najwyższy przez całą
- 4:58dobę właśnie w tym oknie. I kofeina z
- 5:01kawy wypitej naczczo nakłada dodatkowy
- 5:04kortyzolowy skok na kortyzol, który jest
- 5:06i tak na maksimie. Efekt: nadmierne
- 5:09pobudzenie przez od jednej do dwóch
- 5:11godzin i gwałtowny kortyzolowy krasz o
- 5:1410:00 lub 11:00, gdy oba szczyty
- 5:17kortyzolu opadają jednocześnie. I ta
- 5:19poranna kawa nie daje energii. Pożycza
- 5:22ją z przyszłości i oddaje z odsetkami w
- 5:24postaci crashes. I kawa naczo, przez
- 5:27bezpośredni kontakt kofeiny ze śluzówką
- 5:29żołądka bez buforu pokarmowego stymuluje
- 5:32nadprodukcję kwasu solnego i przez kilka
- 5:35godzin śluzówka jest podrażniona, co u
- 5:38wielu kobiet objawia się bólem żołądka
- 5:40lub refluksem. Japonki piją ciepłą wodę
- 5:42lub zieloną herbatę jako pierwszy napój
- 5:45dnia i jedzą śniadanie przed lub
- 5:47jednocześnie z pierwszą kawą. Kortyzol
- 5:50szczytuje naturalnie, bez nakładania
- 5:52dodatkowego skoku przez kofeinę i
- 5:55energia przez cały poranek jest stabilna
- 5:57bez Cortizol Crush. wasze zadanie. Od
- 6:00jutrzejszego poranka szklanka ciepłej
- 6:03wody jako pierwszy napój przed kawą,
- 6:06telefon na drugiej stronie stołu przy
- 6:08śniadaniu i buty przy drzwiach dla całej
- 6:11rodziny od dziś. Trzy zmiany jutro 0 zł.
- 6:16Wiecie już, że jedzenie przed ekranem
- 6:17powoduje o 28% wyższe spożycie kalorii.
- 6:21Buty po domu przenoszą setki tysięcy
- 6:24bakterii na podłogę i kawa na czczo
- 6:26nakłada kortyzolowy skok na poranny
- 6:29szczyt i powoduje krasz o 10:00. Teraz
- 6:32rzecz czwarta, piąta i szósta. Rzecz.
- 6:36Śpimy z telefonem przy łóżku. Japonka
- 6:38powiedziała, że w Polsce prawie każda
- 6:40kobieta, z którą rozmawiała, mówiła, że
- 6:42telefon leży przy łóżku, pod poduszką
- 6:45lub na stoliku nocnym i że skrolluje
- 6:48przed snem do zaśnięcia. I powiedziała,
- 6:50że w Japonii telefon w sypialni jest jak
- 6:53praca w sypialni. Jedno i drugie jest
- 6:55kulturowo niedopuszczalne, bo sypialnia
- 6:58jest przestrzenią regeneracji i niczego
- 7:00innego. Niebieskie światło ekranu
- 7:02absorbowane przez melanopsyny w
- 7:04siatkówce oka wysyła sygnał do jądra
- 7:06nadskrzyżowaniowego w podwzgórzu, które
- 7:09hamuje produkcję melatoniny przez
- 7:11szyszynkę, bo niebieskie światło jest
- 7:13dla mózgu sygnałem, że jest dzień.
- 7:16Badanie w Journal of Clinical
- 7:17Endocrinology and Metabolism.
- 7:20Dwie godziny ekspozycji na ekran przed
- 7:22snem supresowały melatoninę o 52%
- 7:26i opóźniały zasypianie o od 30 do 90
- 7:29minut. I telefon przy łóżku ma drugi
- 7:31mechanizm, niezależny od światła. Sam
- 7:34fakt obecności telefonu w polu widzenia
- 7:37utrzymuje układ nerwowy w trybie
- 7:39gotowości na powiadomienia i redukuje
- 7:41jakość snu nawet gdy telefon jest
- 7:44wyciszony. Jak wdrożyć telefon ładowany
- 7:47poza sypialnią. Tradycyjny budzik za od
- 7:5015 do 30 zł, jeśli telefon był używany
- 7:53jako budzik. Przez pierwsze dwa tygodnie
- 7:56zasypianie może być trudniejsze. Po
- 7:58dwóch tygodniach szybsze i głębsze.
- 8:01Rzecz piąta, jemy w pośpiechu i stojąc.
- 8:04Japonka powiedziała, że widziała Polki
- 8:06jedzące obiad, stojąc przy kuchennym
- 8:08blacie między jednym zadaniem a drugim i
- 8:11że dla niej jest to obraz, który trudno
- 8:14przetworzyć, bo jedzenie w pośpiechu
- 8:16jest w japońskiej kulturze sygnałem
- 8:18kryzysu, a nie normalności. Trawienie
- 8:21wymaga aktywacji układu
- 8:22parasympatycznego, który wyzwala
- 8:24produkcję enzymów trawiennych w żołądku
- 8:26i w trzustce.
- 8:28Przy jedzeniu stojąc i w pośpiechu układ
- 8:31współczulny, który jest aktywny przy
- 8:33aktywności fizycznej, hamuje te
- 8:35produkcje. I jedzenie trawione przy
- 8:38niewystarczającym wydzielaniu enzymów
- 8:40prowadzi do wzdęć i do niższego
- 8:42wchłaniania składników odżywczych.
- 8:44Jedzenie w pośpiechu skraca czas żucia o
- 8:47od 50 do 60%.
- 8:50Rzucie jest pierwszym etapem trawienia:
- 8:52mechaniczne rozdrobnienie i enzymatyczne
- 8:55trawienie skrobi przez amylazę ślinową.
- 8:58Przy niewystarczającym rzuciu żołądek
- 9:00musi produkować więcej kwasu
- 9:02żołądkowego, co przy regularnym
- 9:04niedożuwaniu prowadzi do refluksu.
- 9:06Japonki zawsze siadają do jedzenia,
- 9:09nawet przy małej przekąsce. Jedzą
- 9:11powoli, od 20 do 30 minut przy głównym
- 9:14posiłku. Jak wdrożyć przy każdym
- 9:17posiłku? Usiąść. Nawet przy kanapce
- 9:20między spotkaniami. Trzy minuty
- 9:23siedzenia zamiast stania. Zero kosztów.
- 9:26Rzecz szósta. Myjemy twarz gorącą wodą.
- 9:29Przy tej rzeczy Japonka powiedziała, że
- 9:31rozumie skąd pochodzi ten nawyk. Gorąca
- 9:34woda kojarzy się z dokładnym
- 9:35czyszczeniem, ale że biologicznie jest
- 9:38to jeden z największych codziennych
- 9:40błędów pielęgnacyjnych. Skóra twarzy ma
- 9:42naturalną barierę lipidową, warstwę
- 9:45sebum i ceramidów, która chroni przed
- 9:47utratą wilgoci i przed bakteriami.
- 9:49Gorąca woda powyżej od 37 do 40 stopni
- 9:53rozpuszcza tę barierę przez działanie
- 9:55termiczne na strukturę lipidów i jako
- 9:58kompensacja gruczoły łojowe produkują
- 10:01więcej sebum, co przy skórze mieszanej
- 10:03prowadzi do nadmiernej produkcji i do
- 10:05zatkanych porów. Badanie w Journal of
- 10:08Investigative Dermatology. Kobiety
- 10:10myjące twarz wodą powyżej 40 stopni
- 10:13przez 4 tygodnie miały o 37% wyższy
- 10:17poziom utraty wody przez naskórek.
- 10:19Marker uszkodzenia bariery skórnej niż
- 10:22kobiety myjące letnią wodą. Japonki myją
- 10:24twarz letnią lub chłodną wodą i kończą
- 10:27zimną przez od 5 do 10 sekund, która
- 10:30zwęża pory. Jak wdrożyć? Letnia woda do
- 10:33mycia twarzy zamiast gorącej.
- 10:36I ostatnie spłukanie zimną wodą przez 10
- 10:39sekund.
- 10:40Zero kosztów. Wasze zadanie od jutra.
- 10:43Telefon poza sypialnią, siadanie do
- 10:46każdego posiłku i letnia woda do mycia
- 10:48twarzy. Trzy zmiany. Jutro zero kosztów.
- 10:52Wiecie już, że telefon przy łóżku
- 10:54supresuje melatoninę o 52%
- 10:57i opóźnia zasypianie o od 30 do 90
- 11:00minut. Jedzenie stojąc hamuje produkcję
- 11:04enzymów trawiennych przez aktywację
- 11:06układu współczulnego i gorąca woda do
- 11:08mycia twarzy niszczy barierę lipidową i
- 11:11zwiększa utratę wody przez naskórek o
- 11:1337%. Teraz rzecz siódma i ósma i epizod
- 11:18z japonką, który zmienił mój sposób
- 11:20myślenia. Rzecz siódma. Wyrzucamy
- 11:22jedzenie bez poczucia winy. Japonka
- 11:24powiedziała, że gdy była w Polsce i
- 11:27widziała jak ktoś wyrzuca jedzenie, nie
- 11:29z konieczności, ale przez zapomnienie
- 11:31lub przez niedbałość, poczuła coś, czego
- 11:34nie potrafiła dobrze opisać po polsku.
- 11:37Coś między smutkiem a fizycznym
- 11:39dyskomfortem. I powiedziała jedno słowo:
- 11:42"Motaj". Motta to japońskie słowo, które
- 11:45nie ma dobrego polskiego odpowiednika.
- 11:47dosłownie oznacza głęboki żal za
- 11:50zmarnowanymi zasobami. Poczucie, że
- 11:53wyrzucenie czegoś wartościowego jest
- 11:54prawie moralnym błędem i to poczucie
- 11:57jest tak głęboko zakorzenione w
- 11:59japońskiej kulturze, że wyrzucenie
- 12:01jedzenia bez próby jego wykorzystania
- 12:04jest dla Japonki czymś, co wywołuje
- 12:06realny dyskomfort emocjonalny. Zachodnia
- 12:08kultura traktuje wyrzucanie jedzenia
- 12:10jako nieuchronną część życia. Coś się
- 12:13zepsuło, do kosza. Nie skończyłaś, do
- 12:16kosza. Zostały resztki do kosza. I ten
- 12:19brak emocjonalnej reakcji na marnowanie
- 12:21jedzenia ma bardzo konkretne finansowe i
- 12:24ekologiczne konsekwencje. Przeciętna
- 12:26polska rodzina wyrzuca od 9 do 14 000 zł
- 12:30jedzenia rocznie. Według badania
- 12:31Federacji Polskich Banków Żywności. 73%
- 12:36tego marnowania pochodzi z zapomnianych
- 12:38produktów w lodówce i z resztek, które
- 12:40nie zostały zjedzone. I Motta nie jest
- 12:43tylko filozofią. ma bardzo konkretne,
- 12:46praktyczne zastosowania w japońskiej
- 12:48kuchni. Resztki ryżu stają się onigiri
- 12:51lub smażonym ryżem.
- 12:52>> [odchrząknięcie]
- 12:53>> Resztki warzyw trafiają do miso lub do
- 12:55zupy. Zwiędłe warzywa są blanszowane i
- 12:58marynowane zamiast wyrzucane.
- 13:01Skórki warzyw są suszone i dodawane do
- 13:04bulionu. I przy gotowaniu japonki
- 13:07planują posiłki wokół tego, co zostało z
- 13:10poprzedniego dnia, zanim kupią cokolwiek
- 13:12nowego. Jak wdrożyć Motta i Nai od
- 13:15jutra? Jedna konkretna zmiana w
- 13:17myśleniu. Zanim cokolwiek wyrzucisz, 30
- 13:20sekund pytania. Czy można to jeszcze
- 13:22wykorzystać? Zwiędła marchewka do zupy,
- 13:26resztki makaronu do sałatki lub na
- 13:28patelnię, chleb, który zaczyna schnąć
- 13:31grzanki lub tarta. Nie zawsze jest
- 13:34rozwiązanie, ale przez 30 sekund
- 13:36zastanowienia okazuje się, że jest
- 13:38częściej niż myślisz. I jedna zasada
- 13:41przy planowanie posiłków. Najpierw
- 13:43sprawdź co masz w lodówce i zbuduj
- 13:45posiłek wokół tego. Dopiero potem idź po
- 13:48to czego brakuje. Ret 8. Kupujemy
- 13:51rzeczy, których nie potrzebujemy. To
- 13:53jest ostatnia rzecz, którą wymieniła
- 13:55Japonka i przy której powiedziała, że to
- 13:58co ją zaszokowało to nie ilość rzeczy w
- 14:00polskich domach sama w sobie, ale brak
- 14:03poczucia winy przy kupowaniu kolejnych
- 14:05rzeczy, których nie potrzeba, i brak
- 14:07pytania przed zakupem, czy to
- 14:09rzeczywiście konieczne. I znowu jedno
- 14:11słowo: Danzari. Danszari to japońska
- 14:14filozofia, która łączy trzy postawy
- 14:16wobec rzeczy. Dan. odrzucenie
- 14:19niepotrzebnych rzeczy zanim trafią do
- 14:20domu. Sza oddanie i zwolnienie rzeczy,
- 14:24których już nie potrzebujemy.
- 14:26RI uwolnienie się od przywiązania do
- 14:29posiadania rzeczy jako celu samego w
- 14:31sobie. I Dansari ma bardzo konkretne
- 14:33psychologiczne uzasadnienie, które
- 14:35wyjaśnia dlaczego japonki są bardziej
- 14:37selektywne przy zakupach. Badanie
- 14:39opublikowane w Personality and Social
- 14:41Psychology Bulletin. Osoby żyjące w
- 14:44przestrzeni z dużą ilością przedmiotów
- 14:46miały chronicznie wyższy poziom
- 14:48kortyzolu przez cały dzień mierzony
- 14:51przez próbki śliny niż osoby żyjące w
- 14:53przestrzeni minimalnej. I poziom
- 14:56kortyzolu był najwyższy wieczorem przy
- 14:58powrocie do domu, gdy mózg musiał
- 15:01przetworzyć wizualny bodziec
- 15:02przeładowanego środowiska. Rzeczy,
- 15:04których nie potrzebujemy, nie są
- 15:06neutralne. Są aktywnym źródłem stresu
- 15:09przez chroniczne przeciążenie wizualne
- 15:11mózgu. Japonka przed każdym zakupem
- 15:13zadaje trzy pytania. Pierwsze, czy tego
- 15:16naprawdę potrzebuję, czy tylko chcę.
- 15:19Drugie, czy mam już coś, co pełni tę
- 15:21samą funkcję. Trzecie, gdzie to będzie w
- 15:25moim domu za sze miesięcy? Czy będzie
- 15:27używane, czy zapomniane? I zasada jeden
- 15:30wchodzi, jeden wychodzi. Każda nowa
- 15:32rzecz, która wchodzi do domu, oznacza,
- 15:34że jedna stara rzecz wychodzi przez
- 15:36oddanie lub przez wyrzucenie. Ta zasada
- 15:39automatycznie utrzymuje stałą ilość
- 15:41przedmiotów bez potrzeby regularnego
- 15:43generalnego porządkowania. Japonka
- 15:46dodała coś, co zapamiętałam.
- 15:48powiedziała, że w Polsce widziała dużo
- 15:50rzeczy, ale mało przestrzeni i że dla
- 15:53niej przestrzeń jest ważniejsza niż
- 15:55rzeczy, bo przestrzeń pozwala myśleć,
- 15:57odpoczywać i widzieć to, co naprawdę
- 16:00jest ważne. I to zdanie zmieniło mój
- 16:02sposób myślenia o tym, co kupuję i co
- 16:04trzymam w domu. Jak wdrożyć Danszari od
- 16:07jutra. Trzy konkretne kroki. Krok
- 16:10pierwszy. Przez o jeden tydzień przed
- 16:12każdym zakupem trzy pytania. Nie jako
- 16:15restrykcja, jako zwykłe pytanie, które
- 16:17zajmuje 30 sekund. Krok drugi. Jeden
- 16:21przedmiot tygodniowo opuszcza dom
- 16:24oddany, sprzedany lub wyrzucony jeden
- 16:28tygodniowo przez rok, 52 przedmioty
- 16:31mniej. Krok trzeci. Zasada 24 godzin
- 16:35przy każdym nieplanowanym zakupie
- 16:37powyżej 50 zł i sprawdzenie poie, czy
- 16:41nadal chcesz te rzecz. wasze zadanie od
- 16:44jutra przed wyrzuceniem czekolwiek z
- 16:47lodówki 30 sekund zastanowienia czy
- 16:50można to wykorzystać i przed każdym
- 16:52zakupem dziś trzy pytania danzari i
- 16:56jeden przedmiot z domu, który oddacie
- 16:58lub wyrzucicie w ten weekend. Trzy
- 17:00zmiany od jutra 0 zł. Chcę wam
- 17:03opowiedzieć o rozmowie, która zmieniła
- 17:05mój sposób myślenia. Po tym jak Japonka
- 17:07wymieniła osiem rzeczy, zapytałam ją
- 17:09jedno pytanie.
- 17:11Które z tych ośmiu rzeczy uważa za
- 17:13najważniejszą?
- 17:15Której zmiany, gdyby mogła zasugerować
- 17:17jedną, oczekiwałaby od polskich kobiet?
- 17:20Przez chwilę milczała i odpowiedziała
- 17:22bez wahania: "Jedzenie przed ekranem!" I
- 17:25wyjaśniła dlaczego. Powiedziała, że
- 17:27wszystkie pozostałe rzeczy, buty, kawa,
- 17:30telefon przy łóżku, pośpiech, gorąca
- 17:33woda, Motta na i danari są nawykami,
- 17:37które można zmienić stopniowo i których
- 17:39zmiana jest techniczna.
- 17:41Ale jedzenie przed ekranem jest symbolem
- 17:43czegoś głębszego. Jest symbolem relacji
- 17:46z własnym ciałem i z własnym czasem.
- 17:49Kiedy jemy przed ekranem, powiedziała,
- 17:51mówimy sobie, że jedzenie nie jest
- 17:53wystarczająco ważne, żeby poświęcić mu
- 17:55uwagę, że posiłek jest czymś, co można
- 17:58robić przy okazji czegoś innego. I ta
- 18:01wiadomość, którą wysyłamy sobie każdego
- 18:03dnia przy każdym posiłku, że nasze
- 18:05własne jedzenie i własne ciało nie
- 18:08zasługują na pełną uwagę, to jest coś,
- 18:11co japonki po prostu nie rozumieją. I ta
- 18:13odpowiedź zostaje ze mną do dziś. Teraz,
- 18:16jak wszystkie osiem rzeczy działa razem
- 18:18jako jeden obraz zachodniej kultury,
- 18:21którą Japonka widziała w Polsce. Nie są
- 18:24to przypadkowe nawyki. Są to symptomy
- 18:26jednej głębszej różnicy kulturowej.
- 18:29Różnicy w relacji do własnego ciała, do
- 18:32własnego czasu i do własnego domu.
- 18:35Zachodnia kultura jest kulturą
- 18:37efektywności. Jedzenie przed ekranem
- 18:39jest efektywne. Robi się dwie rzeczy na
- 18:41raz. Chodzenie w butach po domu jest
- 18:44efektywne, nie trzeba się przebierać.
- 18:46Kawa na czczo jest efektywna, oszczędza
- 18:49czas na śniadanie. Telefon przy łóżku
- 18:51jest efektywny. Można sprawdzić
- 18:53wiadomości od razu po przebudzeniu i
- 18:56każda z tych efektywności ma konkretną
- 18:58biologiczną cenę, którą płacimy przez
- 19:00lata bez świadomości, że płacimy.
- 19:03Jedzenie przed ekranem o 28% wyższe
- 19:06spożycie kalorii przy każdym posiłku
- 19:08przez opóźnienie sygnałów sytości. Przez
- 19:11rok od kilkudziesięciu do kilkuset
- 19:14tysięcy dodatkowych kalorii, które
- 19:16odkładają się jako tkanka tłuszczowa.
- 19:18Buty po domu. Setki tysięcy bakterii
- 19:21kałowych i pestycydów na podłodze, gdzie
- 19:23dzieci bawią się i raczkują i
- 19:26chronicznie wyższe stężenie patogenów w
- 19:28środowisku domowym, które jest miejscem
- 19:31regeneracji, a nie kolejnym źródłem
- 19:33skażenia. Kawaczczo kortyzolowy krasz o
- 19:3610:00. podrażnienie śluzówki żołądka
- 19:39przez nadprodukcję kwasu bez buforu
- 19:41pokarmowego i energetyczna niestabilność
- 19:44przez cały poranek. Telefon przy łóżku,
- 19:4652% mniej melatoniny, opóźnione
- 19:49zasypianie o od 30 do 90 minut i sen,
- 19:54który nie regeneruje tak głęboko jak bez
- 19:57ekranu w sypialni. jedzenie w pośpiechu
- 19:59i stojąc, upośledzone trawienie przez
- 20:02aktywację układu współczulnego, wzdęcia
- 20:05i niższe wchłanianie składników
- 20:06odżywczych przez niedostateczne rzucie i
- 20:09niewystarczającą produkcję enzymów.
- 20:12Gorąca woda do mycia twarzy, 37% wyższa
- 20:15utrata wody przez naskórek, uszkodzona
- 20:17bariera lipidowa i kompensacyjna
- 20:19nadprodukcja sebum przez gruczoły
- 20:21łojowe. Wyrzucanie jedzenia bez mottaj
- 20:24nai od 9 do 14 000 zł rocznie w koszu i
- 20:29brak emocjonalnej reakcji, która byłaby
- 20:32naturalnym hamulcem marnotrastwa.
- 20:34Kupowanie bezdanszari, chronicznie
- 20:37wyższy kortyzol przez wizualne
- 20:38przeciążenie przeładowanego środowiska.
- 20:41i rzeczy, które są kupowane pod wpływem
- 20:44impulsu i zapomniane po tygodniu. Razem
- 20:47osiem rzeczy tworzy środowisko życia,
- 20:49które jest biologicznie i
- 20:51psychologicznie droższe niż się wydaje.
- 20:53Przez kalorie, przez bakterie, przez
- 20:55kortyzol, przez melatoninę, przez enzymy
- 20:58strawienne i przez chronicznie wyższy
- 21:00poziom stresu od przeładowanej
- 21:02przestrzeni. I japonka nie powiedziała
- 21:04tego z wyższością. powiedziała to z
- 21:06autentycznym zdziwieniem, bo dla niej te
- 21:09osiem rzeczy są tak oczywistym błędem,
- 21:12że nie rozumiała jak można je robić nie
- 21:14wiedząc, że są błędem. I odpowiedź jest
- 21:17prosta: Można, bo nikt nam nie
- 21:20powiedział, że są błędem. Bo w
- 21:22zachodniej kulturze te nawyki są normą i
- 21:25normy nie są kwestionowane, bo są
- 21:27normami. I to jest właśnie to, co chcemy
- 21:30wam powiedzieć. Nie chodzi o to, że
- 21:32japonki są lepsze. Chodzi o to, że mają
- 21:34inne nawyki i że te nawyki mają
- 21:37konkretne biologiczne i psychologiczne
- 21:39konsekwencje, które są lepiej zbadane
- 21:42niż kiedykolwiek wcześniej. I każda z
- 21:44was może zacząć zmieniać te nawyki od
- 21:47jutra jeden tygodniowo przez osem
- 21:50tygodni. I po dwóch miesiącach osiem
- 21:53zmian, które działają automatycznie.
- 21:56Wasze zadanie po tej części. Weźcie
- 21:58kartkę i wypiszcie osiem rzeczy. I przy
- 22:01każdej zaznaczcie tak lub nie. Ile z
- 22:05ośmiu robicie teraz i które zaczynacie
- 22:08zmieniać od jutra. Macie osiem rzeczy.
- 22:10Teraz konkretny plan. Jak zmienić
- 22:13wszystkie osiem w osiem tygodni bez
- 22:15rewolucji w życiu. Jedna zmiana
- 22:17tygodniowo. Tydzień pierwszy. Telefon
- 22:20poza sypialnią. To jest zmiana, którą
- 22:22Japonka wymieniła jako technicznie
- 22:24najprostszą i która daje jeden z
- 22:27najszybciej odczuwalnych efektów przez
- 22:29poprawę jakości snu. Krok pierwszy.
- 22:31Tradycyjny budzik od 15 do 30 zł
- 22:35jednorazowo, który eliminuje jedyny
- 22:38powód, dla którego telefon był przy
- 22:40łóżku. Krok drugi. Wieczorem przed snem.
- 22:43Telefon [odchrząknięcie] ładowany w
- 22:44kuchni lub w salonie, nie na korytarzu,
- 22:47w innym pomieszczeniu, gdzie nie ma
- 22:49pokusy, żeby po niego sięgnąć. Przez
- 22:51pierwszych kilka dni, przez pierwsze
- 22:54trzy do pięciu dni możecie czuć niepokój
- 22:56przed snem bez skrollowania. To jest
- 22:59normalny objaw odstawienia bodźca
- 23:01dopaminowego, do którego mózg był
- 23:03przyzwyczajony.
- 23:04Po od pięciu do siedmiu dniach
- 23:07zasypianie staje się szybsze i głębsze i
- 23:10po dwóch tygodniach większość kobiet,
- 23:12które wdrożyły tę zmianę raportuje, że
- 23:15rano wstaje im się łatwiej niż przed
- 23:17zmianą. Tydzień drugi. Buty przy
- 23:19drzwiach. Stojak na buty przy drzwiach
- 23:21wejściowych. Od 20 do 50 zł jednorazowo.
- 23:26I zasada dla całej rodziny od pierwszego
- 23:29dnia. I domowe kapcie lub czyste
- 23:31skarpety dla każdego wchodzącego.
- 23:34Niechowane gdzieś. Widoczne przy wejściu
- 23:36jako sygnał, że tu się zdejmuje buty i
- 23:39przy gościach. Wytłumaczenie z
- 23:41wyprzedzeniem, żeby nie było
- 23:42niezręczności przy drzwiach. Większość
- 23:45gości przyjmuje tę zasadę bez problemu,
- 23:47gdy jest przedstawiona spokojnie i z
- 23:49wyjaśnieniem. Tydzień trzeci. Ciepła
- 23:51woda przed kawą i śniadanie przed kawą.
- 23:54Nie eliminacja kawy. Zmiana kolejności.
- 23:58Szklamka ciepłej wody jako absolutnie
- 24:00pierwszy napój dnia. 15 do 30 sekund
- 24:03przygotowania. Gotowanie wody przy
- 24:06okazji przygotowania kawy i cokolwiek do
- 24:08jedzenia, nawet jogurt lub owoce przed
- 24:11lub razem z pierwszą kawą. Niegodzinna
- 24:14uczta. Jeden produkt, który jest jedzony
- 24:17zanim pierwsza filiżanka jest wypita.
- 24:19Przez pierwszy tydzień tej zmiany wiele
- 24:21kobiet raportuje, że Coffee Crush o
- 24:2310:00 jest mniejszy lub znika
- 24:26całkowicie, bo kofeina działa na
- 24:28kortizol, który jest już na naturalnym
- 24:30szczycie, a nie nakłada się na niego.
- 24:33Tydzień czwarty. Jedzenie przy stole i
- 24:36bez ekranu.
- 24:37>> Jeden posiłek dziennie przy stole bez
- 24:39ekranu to jest minimalna wersja na
- 24:41czwarty tydzień. Nie. wszystkie posiłki
- 24:43na raz, jeden i telefon ekranem w dół na
- 24:47stole lub w innym pomieszczeniu przez
- 24:49ten jeden posiłek i obserwowanie przez
- 24:51tydzień, czy uczucie sytości pojawia się
- 24:55szybciej niż zwykle. Wiele kobiet, które
- 24:58wdrożyły te zmianę raportuje, że po od
- 25:00dwóch do trzech tygodniach naturalnie
- 25:03jedzą mniejsze porcje przy tym samym
- 25:05uczuciu sytości. Tydzień piąty. Letnia
- 25:07woda do mycia twarzy. Jedna zmiana przy
- 25:10każdym myciu twarzy. Temperatura wody.
- 25:13Zamiast gorącej letnia i ostatnie
- 25:16spłukanie zimną wodą przez od 5 do 10
- 25:19sekund. Przez pierwsze dni skóra może
- 25:21wydawać się mniej czysta niż przy
- 25:23gorącej wodzie, bo gorąca woda przez
- 25:26rozszerzenie porów dawała subiektywne
- 25:28poczucie głębokiego oczyszczenia. Po od
- 25:307 do 14 dniach skóra jest bardziej
- 25:33nawilżona i mniej tłusta przez
- 25:35zmniejszoną kompensacyjną produkcję
- 25:37sebum. Tydzień szósty. Motta na. 30
- 25:41sekund przed wyrzuceniem. Jedna zasada,
- 25:44którą wdraża się przez nawyk myślenia, a
- 25:46nie przez zakup czegokolwiek.
- 25:48Zanim cokolwiek wyrzucisz z lodówki, 30
- 25:51sekund zastanowienia, czy można to
- 25:53jeszcze wykorzystać. I jeden konkretny
- 25:56nawyk, który japonki stosują
- 25:57automatycznie przygotowaniu każdego
- 26:00posiłku. Sprawdzenie co w lodówce wymaga
- 26:03zjedzenia jako pierwsze i zbudowanie
- 26:06posiłku wokół tych produktów. zanim
- 26:08kupisz cokolwiek nowego. Przez pierwszy
- 26:10miesiąc stosowania Mota wiele kobiet
- 26:13odkrywa, że wyrzuca od 30 do 50% mniej
- 26:17jedzenia niż wcześniej, bez restrykcji
- 26:19zakupowych i bez specjalnego planowania.
- 26:22Tydzień siódmy. Siadanie do każdego
- 26:24posiłku. Nawet przy kanapce między
- 26:26spotkaniami usiąść. Nawet przez trzy
- 26:30minuty usiąść. i rzuć każdy kęs od 10 do
- 26:3415 razy, zamiast połykać w pośpiechu.
- 26:37Jeden konkretny trigger, który pomaga
- 26:39budować nawyk. Zanim zaczniesz jeść
- 26:42cokolwiek, fizycznie usiądź. Nie jako
- 26:45zasada do przemyślenia, jako fizyczny
- 26:48automatyczny krok przed pierwszym kęsem.
- 26:51Tydzień ósmy. Dan szari. Trzy pytania
- 26:54przed każdym zakupem. Ostatnia zmiana,
- 26:56która jest zmianą myślenia, a nie
- 26:58działania. Trzy pytania przed każdym
- 27:01niepanowanym zakupem. [odchrząknięcie]
- 27:03Czy tego naprawdę potrzebuję? Czy mam
- 27:06już coś, co pełni tę samą funkcję?
- 27:09Gdzie to będzie za 6 miesięcy? I zasada
- 27:1124 godzin przy każdym zakupie powyżej 50
- 27:14zł, który nie był zaplanowany. Odłożenie
- 27:18decyzji o dobę i sprawdzenie, czy nadal
- 27:20chcesz tę rzecz. Badania konsumenckie.
- 27:24Od 60 do 70% impulsywnych zakupów nie
- 27:28jest realizowanych po dobie oczekiwania.
- 27:30Ile kosztuje wdrożenie wszystkich ośmiu
- 27:32zmian? Tradycyjny budzik od 15 do 30 zł
- 27:36jednorazowo. Stojak na buty od 20 do 50
- 27:41zł jednorazowo. Reszta 0 zł.
- 27:45Zmiana temperatury wody, kolejności
- 27:47napojów, siedzenia do posiłków i 30
- 27:50sekund myślenia przed wyrzuceniem 0 zł.
- 27:54Łączny jednorazowy koszt od 35 do 80 zł.
- 28:00I realny zwrot przez 8 tygodni. Mniej
- 28:03wyrzucanego jedzenia od kilkuset do
- 28:05kilku tysięcy złotych rocznie. Lepsza
- 28:07jakość snu. Mierzalna poprawa energii
- 28:10bez żadnych suplementów.
- 28:12Mniejsze porcje przy tym samym uczuciu
- 28:14sytości. Naturalna regulacja wagi bez
- 28:17diety i mniej rzeczy kupowanych pod
- 28:20wpływem impulsu. Od kilkuset do kilku
- 28:23tysięcy złotych oszczędności rocznie.
- 28:25Wasze zadanie na ten tydzień. Zacznijcie
- 28:28od tygodnia pierwszego. Budzik przy
- 28:30łóżku i telefon w kuchni od dziś
- 28:32wieczorem. Jedna zmiana i przez tydzień
- 28:36tylko ta jedna. Zachodnia kultura jest
- 28:38zbudowana na jednym przekonaniu, które
- 28:40przenika każdy z ośmiu nawyków, które
- 28:42Japonka wymieniła. Na przekonaniu, że
- 28:44efektywność jest najważniejsza, że
- 28:47robienie dwóch rzeczy na raz jest lepsze
- 28:49niż robienie jednej, że czas poświęcony
- 28:52na jedzenie, na zdejmowanie butów, na
- 28:54świadome zakupy jest czasem straconym,
- 28:57który można przeznaczyć na coś
- 28:59produktywnego. I to przekonanie jest
- 29:01biologicznie i psychologicznie kosztowne
- 29:04w sposób, który kumuluje się przez lata
- 29:06niewidocznie, aż do momentu, gdy skutki
- 29:09stają się zbyt wyraźne, żeby je
- 29:11ignorować. Jedzenie przed ekranem o 28%
- 29:15więcej kalorii przy każdym posiłku przez
- 29:17całe życie. To nie jest mały koszt. To
- 29:20są dziesiątki kilogramów dodatkowej
- 29:22tkanki tłuszczowej przez dekady. Buty po
- 29:25domu, setki tysięcy bakterii kałowych i
- 29:28pestycydów na podłodze, gdzie spędzamy
- 29:30czas i gdzie dzieci się bawią, to nie
- 29:33jest abstrakcyjne ryzyko. To jest
- 29:35chronicznie wyższe skażenie
- 29:36mikrobiologiczne przestrzeni, która
- 29:38powinna być przestrzenią regeneracji.
- 29:41Kawa naczczo i kortyzolowy krasz o 10:00
- 29:43przez całe lata pracy to nie jest drobna
- 29:46niedogodność. To jest chroniczne
- 29:48przeciążenie osi HPA i chronicznie
- 29:51niestabilna energia przez całe dekady
- 29:53aktywności zawodowej. Telefon przy łóżku
- 29:56i 52% mniej melatoniny przez całe lata.
- 30:00To nie jest kwestia lekko gorszego snu.
- 30:02To jest chronicznie niewystarczająca
- 30:04regeneracja neurologiczna, która
- 30:06kumuluje się w postaci zmęczenia,
- 30:08problemów z koncentracją i
- 30:10przyspieszonego starzenia się mózgu.
- 30:12Jedzenie stojąc i upośledzone trawienie
- 30:15przez aktywację układu współczulnego to
- 30:18nie jest drobna niedogodność.
- 30:20To jest chronicznie gorsza biodostępność
- 30:22składników odżywczych przez całe dekady.
- 30:25Gorąca woda do mycia twarzy i 37% wyższa
- 30:28utrata wody przez naskórek przez całe
- 30:30lata. To nie jest błachostka
- 30:32kosmetyczna. To jest przyspieszone
- 30:34starzenie się skóry, które zaczyna być
- 30:37widoczne po 40. Wyrzucanie jedzenia bez
- 30:40mottaj od 9 do 14 000 zł rocznie w koszu
- 30:44przez całe dorosłe życie to nie jest
- 30:47nieistotna suma. To są setki tysięcy
- 30:49złotych wyrzucone przez 40 lat.
- 30:52Kupowanie bez Danszari i chronicznie
- 30:54wyższy kortyzol przez wizualne
- 30:56przeciążenie przeładowanej przestrzeni
- 30:58to nie jest estetyczna preferencja. To
- 31:01jest chroniczny stres, który przenika
- 31:03każdą chwilę spędzoną w domu. Razem
- 31:05osiem rzeczy i ich biologiczna i
- 31:08finansowa cena skumulowana przez dekady
- 31:10jest ogromna i większość z tej ceny jest
- 31:13płacana nieświadomie, bo nawyki są normą
- 31:16i norm się nie kwestionuje. Japonka nie
- 31:19wiedziała żadnego z tych badań. Nie
- 31:21wiedziała nic o melatoninie, ani o
- 31:23kortyzolu, ani o enzymach trawiennych,
- 31:25ani o barierze lipidowej skóry.
- 31:28Wiedziała tylko, że jej kultura od
- 31:30pokoleń nie robi tych ośmiu rzeczy i że
- 31:33żyje dobrze bez nich. I to jest właśnie
- 31:35to, co chcemy wam powiedzieć przed
- 31:36końcem tego filmu. Japońskie nawyki nie
- 31:39są tajemną wiedzą medyczną. są po prostu
- 31:42nawykami, które przez wieki ewoluowały w
- 31:44kierunku, który jak teraz wiemy z badań
- 31:47naukowych sprzyja zdrowiu, spokojowi i
- 31:50dobrostanowi i które każda z was może
- 31:53zacząć stosować od jutra bez żadnej
- 31:55specjalistycznej wiedzy i bez żadnych
- 31:58kosztów poza budzikiem i stojakiem na
- 32:00buty. Jedna zmiana tygodniowo, tygodni
- 32:04po dwóch miesiącach osiem nawyków, które
- 32:06działają automatycznie. Wy możecie
- 32:08zacząć od jutra, od jednej zmiany. Jutro
- 32:11wieczorem. Telefon do kuchni i budzik
- 32:14przy łóżku. Jedna zmiana. Zero kosztów
- 32:17poza budzikiem za od 15 do 30 zł. I
- 32:21przez tydzień tylko ta jedna zmiana.
- 32:24Jutro rano szklanka ciepłej wody, zanim
- 32:26zaparzycie kawę. 30 sekund, zero
- 32:29kosztów. I obserwowanie czy energia
- 32:32przed południem jest inna niż zwykle.
- 32:34Chcemy wam zadać jedno pytanie, zanim
- 32:36się pożegnamy. Która z ośmiu rzeczy była
- 32:39dla was największym odkryciem i która
- 32:41was najbardziej zaskoczyła? Napiszcie w
- 32:44komentarzu. Czytamy każdy komentarz
- 32:47osobiście. Jeśli ten film wam pomógł,
- 32:49zostawcie łapkę w górę i zapiszcie się
- 32:51na ten kanał, żeby nie ominął was żaden
- 32:54kolejny odcinek. Dziękujemy, że
- 32:56zostałyście z nami do końca i
- 32:58pamiętajcie, to, że coś jest normą nie
- 33:01znaczy, że jest dobre dla was.
- 33:04I osiem rzeczy, które Japonka wymieniła
- 33:06ze zdumieniem, każda z was może przestać
- 33:09robić od jutra.
About this transcript
This page contains the full transcript of 8 polskich rzeczy od których Japonki są w SZOKU — one nigdy tego nie robią! by Cicha Japonia, generated from the public captions YouTube serves with the video. The transcript has 4,336 words across 783 segments, with the original timestamps preserved so you can click any line to jump to that moment in the embedded player.
What you can do with it
Use the transcript to take notes, quote the speaker, build a study guide, generate a summary with ChatGPT or Claude via the YouTube Summary tool, or export it as a timed subtitle file with YouTube to SRT. You can also re-open it in the transcriber to translate the transcript into 100+ languages.
Free YouTube transcript tool
YouTube2Text is a free YouTube transcript generator — no signup, no daily limit. Paste any YouTube link and get the full transcript instantly, with timestamps, click-to-jump, translation to 100+ languages, AI prompts for ChatGPT, Claude, and Gemini, and exports to TXT, SRT, VTT, or Markdown.